Hekim Birliği Akademi Yayın Hayatına Başladı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Depresyon, mevsimin tamamen değişmesi gibidir; artık hava hep karanlık, hep soğuktur!

Mutsuzluk ve depresyon arasındaki temel farkın hava durumu metaforuyla açıklanabileceğini dile getiren Cumali Aydın, “Günlük mutsuzluk, aniden bastıran bir yaz yağmuruna benzer; iş yerinde ters bir olay yaşanır, sevdiğiniz biriyle tartışırsınız, moraliniz bozulur ama bir kahve içip arkadaşınızla konuştuktan sonra hava tekrar açar. Depresyon ise mevsimin tamamen değişmesidir; artık ortalık hep karanlık, hava hep soğuktur ve siz giyinme tarzınızla bu durumu değiştiremezsiniz.” dedi.

Kriterlere göre, sihirli formülün ‘süre ve işlevsellik’ olduğunu ifade eden Aydın, “Üzgün hissetmek normaldir, ancak neredeyse her gün, günün büyük bölümünde süren ve en az iki hafta boyunca devam eden bir çökkünlük hali varsa alarm zilleri çalar. Buna ek olarak, daha önce keyif aldığınız şeylere karşı belirgin bir isteksizlik (anhedoni) başlamışsa ve uyku, iştah, enerji düşüklüğü gibi bedensel sinyaller eşlik ediyorsa, bu artık ‘sadece bir ruh hali’ değil, tedavi gerektiren bir klinik tablodur. Örneğin, terfi alamadığına üzülen bir kişi hafta sonu güzel bir yemekte bunu unutabilirken, depresyondaki kişi terfiye değil, yemeğin varlığına karşı bile hissizleşir.” şeklinde konuştu.

Uzun süren mutsuzluk depresyon riskini artırır, ancak bu bir kader değil!

Uzun süren mutsuzluğun her zaman depresyona dönüşebileceği inancının doğru olmadığına işaret eden Cumali Aydın, “Uzun süren mutsuzluk, depresyon için ciddi bir risk faktörüdür, adeta kuru bir ormanın kıvılcım beklemesi gibidir. Ancak bu bir kader değildir.” dedi.

Kronik strese maruz kalan bir bireyin beynindeki hipokampus bölgesinde küçülme görülebildiğini hatırlatan Aydın, “Bu da depresyona giden yolun taşlarını döşeyebilir. Fakat bu süreçte devreye giren koruyucu faktörler vardır; sosyal destek, anlamlı uğraşlar ve psikolojik dayanıklılık. Örneğin, yıllardır ekonomik zorluk çeken bir birey, güçlü aile bağları ve manevi inançları sayesinde bu kronik mutsuzluğu taşıyabilir ve klinik depresyona dönüşmeden ayakta kalabilir. Mutsuzluğu bir bataklık gibi düşünün; uzun süre içinde durmak riski artırır ama doğru nefes teknikleri ve yardım eli ile oradan çıkmak mümkündür.” diye konuştu.

Doğal mutsuzluğunuzu, başkalarının yapay mutluluğuyla kıyaslamayın!

Sosyal medyanın modern çağın en büyük tuzaklarından biri olduğuna dikkat çeken Cumali Aydın, şöyle devam etti:

“Sosyal medya, herkesin hayatının sadece ‘en iyi anlarından’ oluşan bir fragmanı sunar. Siz kendi kamera arkanızı, dağınık odanızı ve ağlama krizlerinizi bilirken, karşınızdakinin sadece ışıltılı kısmını görmek bir ‘karşılaştırma zehirlenmesi’ yaratır. Sosyal Karşılaştırma Teorisi’ne göre, sürekli yukarı doğru karşılaştırma yapmak yetersizlik hissini körükler. Araştırmalar, insanların arkadaşlarının olumsuz duygusal deneyimlerini sistematik olarak hafife aldığını gösteriyor. Bu da şu tehlikeli yanılgıya yol açıyor: ‘Herkes mutlu, bir tek ben berbat hissediyorum; demek ki bende bir sorun var.’ Oysa hissettiğiniz şey tamamen normal bir insani dalgalanma olabilir. Kendi doğal mutsuzluğunuzu, başkalarının yapay mutluluğuyla kıyaslayarak kendinize haksız yere ‘hasta’ etiketi yapıştırmamanızı öneririm.”

‘Depresyonda değilim ama üzgünüm’ demek, ‘dizim ağrıyor ama kırık değil’ demeye benzer! 

‘Kendimi kötü hissediyorum ama depresyonda değilim’ şeklindeki bakış açısının çoğu zaman son derece doğru ve sağlıklı bir içgörü olduğunu vurgulayan Aydın, “Ruh sağlığı okuryazarlığının en önemli göstergelerinden biri, duygusal acıyı patolojiden ayırt edebilmektir.” dedi.

“Kayıp, hayal kırıklığı veya varoluşsal sorgulamalar sonucu kendinizi kötü hissetmeniz, ruhunuzun çalıştığını gösterir.” diyen Aydın,  ‘depresyonda değilim ama üzgünüm’ demenin ‘dizim ağrıyor ama kırık değil’ demeye benzediğini söyledi.

Ağrı var, gerçek ve can sıkıcı; ama bacağın alçıya ihtiyacı yok. Bu ayrımı yapabilmenin, kişinin duygularını yok saymadan onları sahiplenmesini sağladığını aktaran Aydın, “Ancak burada ince bir çizgi var: Eğer kişi, ‘ben güçlüyüm, depresyonda olamam’ gibi katı bir savunma mekanizmasıyla gerçek belirtileri görmezden geliyorsa, bu da bir inkardır. Sevdiği birini kaybeden birinin derin yas tutması normaldir ve bu depresyon değildir; fakat bu yas yıllar sonra bile kişinin kendine bakımını tamamen engelliyor ve sürekli bir ölüm arzusuna dönüşüyorsa, burada durup yeniden düşünmek gerekir.” açıklamasını yaptı.

Duygulara karşı verilen savaş, onları daha da büyütür!

Mutsuzlukla baş ederken ilk kuralın, onunla savaşmayı bırakmak olduğunu kaydeden Aydın, “Duygulara karşı verilen savaş, onları daha da büyütür.” dedi.

Bunun yerine Davranışsal Aktivasyon denilen yöntemin denenmesini öneren Aydın, “Beyniniz ‘hiçbir şey yapmak istemiyorum’ dediğinde bile, sizi eskiden mutlu eden kısa bir yürüyüş, bir arkadaşa sesli mesaj atmak gibi küçük bir eylemi sırf bir deney olarak yapın. Eylemi yapmadan motivasyonun gelmesini beklemek, arabayı itmeden motorun çalışmasını beklemeye benzer. Fizyolojik olarak, düzenli ve tempolu yürüyüşün hafif ve orta düzey depresyonda en az bazı ilaçlar kadar etkili olduğu, çalışmalarla kanıtlanmıştır. Ayrıca, minnet (şükran) günlüğü tutmak, beynin olumsuz filtrelerini kırmak için bilimsel olarak desteklenen bir yöntemdir. Her gece yatmadan önce o gün iyi giden 3 şeyi yazmak, zamanla nöral yolları pozitife doğru kaydırabilir. Unutmayın, yemek yemek, duş almak gibi en temel öz bakım eylemleri bile bu dönemde büyük bir zaferdir; kendinizi bunlar için takdir edin.” ifadelerini kullandı.

‘Uyusam ve hiç uyanmasam’ gibi pasif ölüm düşünceleri bile hafife alınmamalı!

Geciktirilmemesi gereken noktanın, duygusal acının işlevselliği tamamen yuttuğu an olduğunun altını çizen Aydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Şu üç durum, acil durum sinyalidir: Birincisi, işe gidememek, derslere odaklanamamak veya çocuğunuzla ilgilenememek gibi gündelik rollerinizin ciddi biçimde aksaması. İkincisi ve en önemlisi, bir kurtuluş yolu olarak ölüm düşüncesinin zihninizde sık sık belirmeye başlaması; ‘uyusam ve hiç uyanmasam’ gibi pasif ölüm düşünceleri bile hafife alınmamalı. Üçüncüsü ise, artık acıya karşı hissizleştiğiniz, duygusal olarak tamamen boşaldığınız ve hiçbir şeyin anlam ifade etmediği o derin çukurdur. Özellikle ‘benim durumum umutsuz, kimse beni anlamaz’ düşüncesi, depresyonun size oynadığı en büyük oyundur ve yardım aramanın önündeki en büyük engeldir. Bir uzmana ulaşmak için mükemmel hissetmeyi beklemeyin; kendinizi bir arkadaşınız yerine koyun, o bu halde olsa ne yapmasını söylerdiniz? İşte o şefkati kendinize gösterip telefonu açtığınız an, iyileşme yolculuğu çoktan başlamıştır.” 

Her mutsuzluk depresyon anlamına gelmez! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Seminerde konuşan Prof. Dr. Türker Tekin Ergüzel, yapay zekânın sağlık alanındaki kullanımına ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulunarak, üniversitelerde üretilen bilginin toplumla buluşmasının kritik önem taşıdığını vurguladı ve “Bilim sadece akademide kalmamalı, mutlaka insana dokunan bir ürüne dönüşmeli.” dedi.

Toplumsal katkının 4. nesil üniversitelerin temel unsurlarından biri olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Ergüzel, sağlıkta yapay zekâ uygulamalarının bu anlayışın en somut örneklerinden biri olduğunu ifade etti.

Sağlık verisi her yıl yüzde 40 artıyor

Dünyada veri üretiminin baş döndürücü hızla arttığını belirten Prof. Dr. Ergüzel, özellikle sağlık alanındaki büyümeye dikkat çekti. Sağlık verisinin her yıl yaklaşık yüzde 40 oranında arttığını kaydeden Prof. Dr. Ergüzel, “Bugün dünyada üretilen verinin yaklaşık yüzde 30’u sağlık sektörüne ait. Bu, muazzam bir veri havuzu anlamına geliyor.” diye konuştu.

Bu verilerin işlenmeden bir anlam ifade etmediğini dile getiren Prof. Dr. Ergüzel, “Eğer bu veriyi analiz etmezseniz, aslında bir madenin üzerinde oturuyorsunuz demektir.” ifadelerini kullandı.

Yapay zekâ ile hastalık tespitinde yüksek doğruluk

Konuşmasında kendi çalışmalarına da değinen Prof. Dr. Ergüzel, yapay zekâ destekli sistemlerin özellikle psikiyatrik hastalıkların sınıflandırılmasında önemli başarılar elde ettiğini söyledi. EEG verileri üzerinden geliştirilen modellerin birçok hastalığı yüksek doğruluk oranlarıyla ayırt edebildiğini belirten Prof. Dr. Ergüzel, “Obsesif kompulsif bozukluk: %89 doğruluk. Yeme bozuklukları: %93 doğruluk ve bağımlılık türleri ise %96’ya varan doğruluk veriyor.” diye konuştu.

Bu sistemlerin hâlihazırda klinik kullanımda olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Ergüzel, “Artık bu çalışmalar sadece akademik değil, doğrudan hastaya temas eden uygulamalara dönüştü.” dedi.

Mahrem veri hem risk hem fırsat

Yapay zekâ uygulamalarında kullanılan verilerin büyük bölümünün kişiye özgü olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Ergüzel, ses, yüz ve biyolojik verilerin mahremiyet açısından hassasiyet taşıdığını ifade etti. Bu durumun hem risk hem de büyük bir fırsat barındırdığını belirten Ergüzel, “Bu veriler doğru kullanıldığında sağlık sistemine büyük katkı sağlar.” dedi.

Doğadan ilham alan algoritmalar

Konuşmasında yapay zekâ modellerinin doğadan ilham aldığını da anlatan Prof. Dr. Ergüzel, karınca kolonileri ve sürü davranışlarının algoritmalara örnek olduğunu söyledi. “Sürü zekâsı sayesinde en doğru ve en verimli yolu bulabiliyoruz” diyen Ergüzel, bu yöntemlerle veri içinden en anlamlı bilgilerin seçildiğini belirtti.

Amaç ticari değil, insana hizmet

Yapay zekâ çalışmalarının yalnızca ticari kazanç amacı taşımadığını vurgulayan Prof. Dr. Ergüzel, “Bizim önceliğimiz sağlık alanındaki ihtiyaçlara çözüm üretmek. Geliştirdiğimiz sistemler hekimler tarafından aktif olarak kullanılıyor.” dedi.

Prof. Dr. Ergüzel, yapay zekânın gelecekte sağlık hizmetlerinin vazgeçilmez bir parçası olacağını belirterek, bu alandaki çalışmaların hız kesmeden devam edeceğini ifade etti.

Prof. Dr. Türker Tekin Ergüzel, yapay zekâ çalışmalarında doğadan ilham alan yöntemlerin sağlık alanında önemli başarılara imza attığını söyledi. Ergüzel, bireysel kararlar ile kolektif akıl arasındaki farkın hem insan hayatında hem de algoritmalarda belirleyici olduğunu vurguladı.

Tek başına karar yerine kolektif akıl daha doğru sonuç veriyor

Karar verme süreçlerini “sürü zekâsı” üzerinden örneklendiren Prof. Dr. Ergüzel, bireylerin tek başına verdiği kararların her zaman en iyi sonucu getirmediğini ifade etti. Özellikle meslek seçimi gibi kritik süreçlerde, deneyimli kişilerin bilgi ve tecrübelerinden yararlanmanın daha doğru sonuçlara ulaştırdığını belirten Ergüzel, “Topluluk tecrübesi, bireysel kararlardan çoğu zaman daha optimum sonuçlar üretir.” dedi.

Bu yaklaşımın matematiksel olarak da modellendiğini kaydeden Ergüzel, yapay zekâ algoritmalarında sürü davranışlarının başarıyla kullanıldığını söyledi.

Karınca, kuş ve balıklar yapay zeka modellerini yön veriyor… 

Sunumunda doğadan ilham alan üç temel algoritmaya değinen Prof. Dr. Ergüzel; karınca kolonileri, kuş ve balık sürüleri ile arı davranışlarının yapay zekâ modellerine yön verdiğini ifade etti.

Özellikle arıların iletişim biçiminin dikkat çekici olduğunu belirten Ergüzel, arıların

 “waggle dance” adı verilen özel bir hareketle diğer arılara üç kritik bilgi aktardığını anlattı. Ergüzel, “Arılar bu bilgilerle 6 kilometreye kadar noktasal doğrulukla nektar kaynağına ulaşabiliyor. Bu, doğadaki en etkileyici optimizasyon sistemlerinden biri.” diye konuştu.

Çiçekler arılara elektrikle sinyal veriyor

Çiçeklerin negatif, arıların ise pozitif elektrik yüküne sahip olduğunu belirten Ergüzel, bu sayede arıların nektar bulunan çiçekleri ayırt edebildiğini söyledi.

“Nektarı alınmış çiçekler nötrleşiyor ve diğer arılar o çiçeğe gitmiyor” diyen Ergüzel, bu mekanizmanın doğadaki kusursuz verimliliğin bir örneği olduğunu vurguladı.

Yapay zekâda “doğru veriyi seçmek” başarının anahtarı

Büyük veriyle çalışmanın en önemli zorluklarından birinin doğru veriyi seçmek olduğunu ifade eden Ergüzel, geliştirdikleri algoritmalar sayesinde veri optimizasyonunda ciddi ilerleme kaydettiklerini belirtti.

“48 farklı veriyle yüzde 60 doğruluk elde ederken, algoritmalar bize en değerli 22 veriyi seçti ve doğruluk oranı yüzde 80’e çıktı.” diyen Ergüzel, derin öğrenme teknikleriyle bu oranların yüzde 90’ın üzerine ulaştığını kaydetti.

Zihinden kontrol edilen robot kol geliştirildi

Beyin sinyalleriyle kontrol edilen robot kol konusuna da işaret eden Prof. Dr. Ergüzel, EEG verileri kullanılarak geliştirilen sistemde, bireylerin yalnızca düşünerek robot kolu hareket ettirebildiğini, bu teknolojinin özellikle felçli hastalar için umut verici olduğunu söyledi.

Yüzden duygu okuyan yapay zekâ

Prof. Dr. Ergüzel, bir başka projede ise yapay zekânın yüz ifadelerinden duygu analizi yapabildiğini dile getirerek, 40 bin veriyle eğitilen sistemin; mutluluk, korku, öfke, şaşkınlık ve üzüntü gibi temel duyguları yüzde 85-90 doğrulukla tespit edebildiğini ifade etti.

Bilgi odaklı eğitim sistemlerinin yetersiz kalacağını belirten Prof. Dr. Ergüzel, “Artık makineler bilgi işleme konusunda insanları geçiyor. Bu nedenle eğitim sistemlerinin empati, değerler, takım çalışması ve bağımsız düşünme gibi becerilere odaklanması gerekiyor.” ifadesinde bulundu.

Teknoloji insan için kullanılmalı

Yapay zekânın hızla geliştiğini ancak doğru kullanılmasının kritik olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Ergüzel, sağlık alanındaki çalışmaların insan odaklı olması gerektiğini belirterek, “Amacımız teknolojiyi insanın faydasına sunmak. Sağlıkta yapay zekâ uygulamaları bu anlamda büyük bir potansiyel taşıyor.” dedi.

Mikromimikleri dahi analiz edebiliyoruz

Geliştirdikleri yapay zekâ sistemlerinin yalnızca temel duyguları değil, mikromimikleri de analiz edebildiğini ifade eden Prof. Dr. Ergüzel, yüksek çözünürlüklü görsellerde çok daha başarılı sonuçlar elde ettiklerini söyledi.

Yapay zekânın mutluluk gibi duyguları da kendi içinde alt kategorilere ayırabildiğini belirten Prof. Dr. Ergüzel, “Artık sadece ‘mutlu’ demekle kalmıyoruz, mutluluğun farklı tonlarını da mikromimikler üzerinden analiz edebiliyoruz.” diye konuştu.

Cerrahide yapay zekâ 

Ameliyathanelerde yapay zekâ kullanımına ilişkin soru üzerine değerlendirmede bulunan Ergüzel, kesin bir tarih vermenin zor olduğunu ancak sürecin hızlı ilerlediğini vurgulayarak, şunları söyledi:

“2026 yılındayız. 2030’a kadar yapay zekâ destekli cerrahi yönlendirme sistemlerinin, hekim destekli olmak şartıyla, hastanelerde beklenenden çok daha hızlı yaygınlaşacağını düşünüyorum.”

Psikiyatride ulaşılan başarı cerrahi için umut veriyor

Yapay zekânın psikiyatrik hastalıkların teşhisinde ulaştığı yüksek doğruluk oranlarının, diğer tıbbi alanlar için de umut verici olduğunu belirten Prof. Dr. Ergüzel, özellikle obsesif kompulsif bozukluk (OKB) gibi zor tanı konulan hastalıklarda yüzde 90’lara varan başarı elde ettiklerini hatırlattı.

Bu gelişmelerin cerrahi başta olmak üzere diğer branşlarda da yapay zekâ kullanımının önünü açacağını ifade eden Prof. Dr. Ergüzel, “Bu başarılar, klinik uygulamalarda yapay zekânın daha hızlı entegre edileceğini gösteriyor.” dedi.

Yapay zekânın sağlık alanındaki yükselişine dikkat çeken Prof. Dr. Ergüzel, önümüzdeki yıllarda bu teknolojilerin hem hekimler hem de hastalar için vazgeçilmez hale geleceğini sözlerine ekledi.

Sağlıkta yapay zeka devrimi gerçekleşiyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tamamlayıcı sağlıkta 69 yaşa kadar ilk giriş

Sektörün öncü ve yenilikçi markası Katılım Sağlık’ın tamamlayıcı sağlık sigortasında ilk kez sigortalı olacak kişiler için üst yaş sınırı 69 olarak uygulanıyor. Böylece sağlık güvencesine daha ileri yaşlarda erişmek isteyenler için de sisteme katılım imkânı sunuluyor. Doğum teminatında da 3 aylık bekleme süresi uygulanırken, özel sağlık sigortasında da aynı süre esas alınıyor. Bekleme süresinin kısaltılması, sağlık hizmetlerinden daha kısa sürede yararlanma beklentisine yanıt veren uygulamalar arasında gösteriliyor. Katılım Sağlık ürünlerinde ayakta ve yatarak tedavi teminatlarının yanı sıra online doktor hizmeti ve çeşitli asistans hizmetleri de poliçe kapsamında sunuluyor. Seyahat sağlık sigortasında ise pandemi ve vize reddi teminatlarının aynı poliçede yer alması, değişen seyahat ihtiyaçlarına yönelik ek güvence sağlıyor.

Gençlerin Sağlık Sigortasına Erişimi Kolaylaşıyor

Katılım Sağlık, Bireysel Tamamlayıcı Sağlık Sigortası (TSS) ve Bireysel Özel Sağlık Sigortası (ÖSS) ürünlerinde genç sigortalıları desteklemek amacıyla “Genç Kampanyası”nı hayata geçirdi. 1 Temmuz 2026 itibarıyla başlayan kampanya, sağlık sigortasının genç nüfus arasında daha erişilebilir hale gelmesini hedefliyor. Kampanya kapsamında, 6-30 yaş aralığındaki sigortalıların yeni başvurularında geçerli olmak üzere primlerde %15 indirim uygulanacak. İndirim; TSS ve ÖSS ürün ailesindeki tüm tarifeli planları kapsarken, bazı proje bazlı ürünler ve özel planlar bu uygulamanın dışında tutuluyor. 30 Eylül 2026 tarihine kadar geçerli olacak kampanya yalnızca yeni iş poliçelerinde uygulanacak. 

Geniş ürün yelpazesiyle farklı sağlık ihtiyaçlarına çözüm

Katılım Sağlık, farklı ihtiyaçlara hitap eden ürün yapısıyla tamamlayıcı sağlık, özel sağlık, seyahat sağlık ve komplikasyon sigortası gibi farklı alanlarda güvence sunuyor. Türkiye genelindeki 2 bin 630 anlaşmalı sağlık kuruluşlarından oluşan yaygın hizmet ağı ve online doktor hizmetleriyle sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştırıyor, ürün kapsamını kullanıcı beklentileri doğrultusunda geliştirmeyi sürdürüyor. Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Katılım Emeklilik Genel Müdürü Ayhan Sincek, sağlık sigortasında kullanıcı beklentilerinin son yıllarda önemli ölçüde değiştiğini belirterek şunları söyledi: “Sigortalılar artık yalnızca geniş teminatları değil, sağlık güvencesine ne kadar kısa sürede erişebileceklerini de dikkate alıyor. Ürünlerimizi bu değişen beklentileri gözeterek geliştiriyoruz. Bekleme sürelerini kısaltan uygulamalarımız, genişleyen teminat yapımız ve dijital sağlık hizmetlerimiz bu yaklaşımın bir sonucu. Sağlık sigortalarının yanında hayat sigortalarımızla da müşterilerimizin yaşam döngüsü boyunca ihtiyaç duyabileceği farklı güvence çözümlerini bir araya getiriyoruz.”

Katılım Sağlık hem kapsamı genişletti hem bekleme süresini azalttı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sıcak hava böbrekleri nasıl etkiliyor?

Yaz aylarında vücut sıcaklığını dengelemek için deri damarları genişleyerek terleme artmaktadır. Terleme ile birlikte su ve elektrolit kaybı yaşanmaktadır. Kaybedilen sıvının yeterince yerine konulmaması ise vücuttaki sıvı hacmini azaltmaktadır. Bu durum böbreklere ulaşan kan akımını düşürürken idrar miktarının azalmasına neden olmaktadır. Sonuç olarak böbreklerin filtreleme sistemi daha fazla çalışmak zorunda kalıyor ve özellikle sıcak havalarda böbrek taşı ile akut böbrek hasarı riski belirgin şekilde artmaktadır. 

En büyük risk fark edilmeyen sıvı kaybı

Yaz aylarında böbrekleri tehdit eden en önemli etken sıcak hava değil, fark edilmeden gelişen sıvı kaybıdır. Böbrek sağlığını korumak için herkese uygun tek bir su tüketim miktarı bulunmaz Günlük sıvı ihtiyacı; yaş, vücut ağırlığı, fiziksel aktivite düzeyi, iklim koşulları ve mevcut hastalıklara göre değişiklik gösterebilir. Sağlıklı bireylerde günlük sıvı tüketiminin kilogram başına yaklaşık 30-35 mililitre olması önerilir. Yaklaşık 70 kilogram ağırlığındaki bir kişi için bu miktar ortalama 2-2,5 litreye karşılık gelir. Ancak yaz aylarında, yoğun egzersiz yapanlarda ve aşırı terleyen kişilerde sıvı ihtiyacı daha da artar.

İdrar rengi böbrekleriniz hakkında ipucu veriyor

Yeterli su tüketilip tüketilmediğini anlamanın en pratik yollarından biri idrar rengini takip etmektir. Açık saman sarısı idrar genellikle yeterli sıvı alımını gösterirken, koyu sarı veya kehribar renk sıvı ihtiyacının arttığını düşündürür. Günlük idrar miktarında belirgin azalma da böbreklerin susuz kaldığını gösteren önemli bulgular arasında yer alır. Ancak bazı ilaçlar ve vitaminlerin de idrar rengini değiştirebileceği unutulmamalıdır.

Böbrek taşı ve idrar yolu enfeksiyonlarına dikkat

Sıvı kaybı nedeniyle yoğunlaşan idrar, böbrek taşı oluşumuna neden olan minerallerin kristalleşmesini kolaylaştırabilir. Daha önce böbrek taşı öyküsü bulunanlar, diyabet ve obezite hastaları, ailesinde böbrek taşı öyküsü olanlar, gut hastaları ile hiperparatiroidizm, hiperürisemi ve malabsorpsiyon sendromu bulunan kişiler daha yüksek risk altında bulunur. Yaz aylarında sık görülen idrar yolu enfeksiyonları da ihmal edilmemeli. Tedavi edilmeyen enfeksiyonlar böbreklere ilerleyerek akut piyelonefrite neden olabilir.

Gazlı içecekler suyun yerini tutmuyor

Soğuk içeceklerin böbreklere zarar verdiği düşüncesi doğru değildir. Önemli olan içeceğin sıcaklığı değil, içeriğidir. Böbrek sağlığı için en doğru tercih her zaman sudur. Şekersiz maden suyu uygun miktarlarda tüketilebilir. Gazlı ve şekerli içecekler ise yüksek miktarda şeker, fruktoz, fosforik asit, sodyum ve kafein içerir. Yüksek fruktoz tüketimi ürik asit düzeyini artırırken idrarla kalsiyum atılımını yükselterek idrar sitratını azaltabilir. Bu değişiklikler böbrek taşı oluşumunu kolaylaştırırken uzun vadede obezite, diyabet, hipertansiyon ve kronik böbrek hastalığı riskini de artırabilir. Özellikle enerji içecekleri sıcak havalarda yoğun fiziksel aktivite sırasında tüketildiğinde sıvı ve elektrolit dengesini bozarak böbrekler üzerinde ek yük oluşturabilir.

Yaz meyveleri faydalı ama ölçülü tüketilmeli

Karpuz ve kavun gibi su oranı yüksek meyveler sağlıklı bireylerde sıvı alımına katkı sağlayabilir. Ancak bu besinler suyun yerine geçmez. Diyabet ve kronik böbrek hastalığı bulunan kişilerin bu meyveleri kontrollü tüketmesi gerekir. Özellikle kavunun yüksek potasyum içerdiği unutulmamalıdır. Hipertansiyon ve diyabet kronik böbrek hastalığının en sık görülen nedenleri arasında yer alır. Yaz aylarında gelişen sıvı kaybı bu hasta grubunda akut böbrek hasarı riskini daha da artırabilir.

Tatilde böbreklerinizi ihmal etmeyin

Deniz, havuz ve uzun yolculuklarda düzenli su tüketimi ihmal edilmemeli, uzun süre idrar tutulmamalı ve aşırı güneş altında kalınmamalıdır. Böbrek sağlığını korumak için yeterli sıvı tüketiminin yanı sıra tansiyon ve kan şekeri kontrolü, tuz tüketiminin sınırlandırılması ve ilaçların düzenli kullanılması da büyük önem taşır. Özellikle böbrek taşı, diyabet, hipertansiyon ve kronik böbrek hastalığı bulunan kişilerin yaz aylarında sıvı tüketimine daha fazla özen göstermesi gerekir. Böbrek sağlığını korumak için normal düzeyde kalsiyum tüketilmeli, aşırı oksalat içeren besinlerden kaçınılmalı, kırmızı ve işlenmiş et tüketimi sınırlandırılmalı, meyve ve sebze ağırlıklı beslenilmeli, şekerli ve gazlı içecekler azaltılmalıdır. Özellikle kalsiyum oksalat taşı bulunan kişilerin ıspanak, pazı, pancar yaprağı, kakao, çikolata, badem gibi kuruyemişler ve aşırı siyah çay tüketimine dikkat etmesi önerilmektedir. 

Bu belirtileri hafife almayın

Yaz aylarında aşağıdaki belirtilerin görülmesi durumunda vakit kaybetmeden bir nefroloji uzmanına başvurulması gerekir. Özellikle diyabet, hipertansiyon veya kronik böbrek hastalığı bulunan kişilerde bu bulgular kalıcı böbrek hasarının habercisi olabilir.

• İdrar miktarında belirgin azalma
• İdrarda kan görülmesi
• Yüksek ateş ve yan ağrısı
• Ani gelişen ödem
• Kontrol altına alınamayan tansiyon yüksekliği

Yaz Sıcaklarında Yetersiz Su Tüketimi Böbreklerinizi Yıpratmasın yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Seyahat öncesi doktor kontrolü şart

Özellikle prematüre doğmuş, kronik hastalığı bulunan veya son dönemde enfeksiyon geçirmiş bebeklerin tatil öncesinde doktoru tarafından değerlendirilmesi büyük önem taşıyor. Dr. Yusuf Çelik, seyahate çıkmadan önce rutin aşıların yaşına uygun şekilde tamamlanmış olması gerektiğini vurgulayarak, “Aşılar yalnızca günlük yaşamda değil, seyahat sırasında karşılaşılabilecek enfeksiyonlara karşı da önemli bir koruma sağlamaktadır” diyor. 

Sağlık çantanızda bunlar mutlaka olsun 

Küçük ama iyi planlanmış bir sağlık çantası tatilde büyük kolaylık sağlıyor. Dr. Yusuf Çelik, çantanızda mutlaka bulunmasını önerdiği malzemeleri şöyle sıralıyor:  

• Bebeğinizin düzenli kullandığı ilaçlar (doktorunuzun önerileriyle hazırlanmalı) 
• Dijital ateş ölçer
• Doktorunuzun önerdiği ateş düşürücü, alerji ve bulantı giderici ilaçlar
• Serum fizyolojik ve burun aspiratörü
• Antiseptik solüsyon
• Gazlı bez ve yara bandı
• Yaşına uygun güneş koruyucu
• Yaşına uygun böcek kovucu ürün
• Yeterli miktarda bez, yedek kıyafet ve ince bir örtü

Açıkta bekleyen gıdalardan kaçının

İlk altı ay yalnızca anne sütüyle beslenen bebeklerde emzirmeye devam edilmesinin en doğru yaklaşım olacağını söyleyen Dr. Yusuf Çelik, anne sütünün sadece besin kaynağı olmadığını, aynı zamanda enfeksiyonlara karşı önemli bir koruma sağladığını ifade ediyor. Ek gıdaya geçmiş olan bebeklerde ise açıkta bekleyen, iyi pişmemiş ve hijyeninden emin olunmayan gıdalardan kaçınılması gerekiyor. 

Bol bol sıvı almasını sağlayın

Bebekler, vücut yüzey alanlarının erişkinlere göre daha geniş olması nedeniyle sıcak havalarda çok daha hızlı sıvı kaybediyor. İlk altı ay yalnızca anne sütü alan bebeklerde sıcak günlerde emzirme sıklığının artırılması çoğu zaman yeterli olurken, daha büyük bebeklerde ise su tüketiminin yaşına uygun şekilde desteklenmesi önem taşıyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Yusuf Çelik, “Az idrar yapma, ağız kuruluğu, gözyaşı olmadan ağlama, huzursuzluk veya aşırı uyku hali, sıvı kaybının erken belirtileri olabilir. Bu belirtiler fark edildiğinde zaman kaybetmeden hekime başvurulmalıdır” uyarısında bulunuyor. 

Yolculuklarda kucağınızda taşımayın

Araba yolculuklarında en önemli güvenlik kuralı,  bebeğin yaşına ve kilosuna uygun, doğru şekilde monte edilmiş otomobil koltuğunda seyahat etmesidir. Çünkü, kısa mesafelerde bile kucakta taşınmaları ciddi yaralanmalara neden olabiliyor. Uzun yolculuklarda bebeğin beslenmesi, altının değiştirilmesi ve hareket edebilmesi için yaklaşık 2 saatte bir mutlaka mola verilmesi öneriliyor. Yaz aylarında araç içi sıcaklığının 22-24°C arasında tutulması ve bebeğin kalın kıyafetlerle giydirilmemesi de konfor açısından önem taşıyor. Uçak yolculuğunda ise ailelerin en çok endişe ettiği konunun kulak ağrısı olduğunu belirten Dr.   Yusuf Çelik, “Kalkış ve iniş sırasında bebeğin emzirilmesi, biberon veya emzik kullanılması orta kulaktaki basınç değişiminin dengelenmesine yardımcı olabilmektedir” bilgisini veriyor. 

Bu saatlerde güneş altında kalmasın

Bebeklerin cildi yetişkinlere göre çok daha hassas oluyor. Bu nedenle ilk 6 ay güneş ışığına maruz bırakılmaması gerektiği uyarısında bulunan Dr. Yusuf Çelik, “Bebeklerin ilk altı ay mutlaka gölgede kalmaları sağlanmalıdır. Aksi halde sıcak çarpması ve güneş yanığı gibi ciddi tablolar gelişebilir. Altı aydan büyük bebekler de bu riskler nedeniyle özellikle güneş ışınlarının en yoğun olduğu 11.00-16.00 saatleri arasında mümkün olduğunca gölgede tutulmalıdır. İnce pamuklu kıyafetler ve geniş kenarlı şapkalar da güneşten korunmada oldukça etkilidir” diyor. Altı aydan büyük bebeklerde geniş spektrumlu ve tercihen SPF 50 içeren güneş koruyucular kullanılabileceğini ifade eden Dr. Yusuf Çelik,   koruyucunun dışarı çıkmadan yaklaşık 20–30 dakika önce uygulanması ve ihtiyaç halinde yenilenmesi gerektiğini hatırlatıyor. 

Havuz hijyenine dikkat edin

Uygun koşullar sağlandığında deniz bebekler için güzel bir deneyim olabiliyor. Eğer tatilde havuz tercih edilecekse düzenli bakımının yapıldığından ve hijyen kurallarına uyulduğundan emin olmak gerekiyor. Çünkü, yetersiz klorlanmış veya kirli havuz suyu mide ve bağırsak enfeksiyonlarına neden olabiliyor. Gözlerde kızarıklık ve tahriş, kulak enfeksiyonları ile ciltte döküntü ya da kuruluk görülebiliyor. Ayrıca çok soğuk suda uzun süre kalmak vücut ısısının düşmesine yol açabileceği için havuz suyunun soğuk olmamasına dikkat edilmesi gerekiyor. 

Bebek arabasında sineklik kullanın

Özellikle akşam saatlerinde sivrisinekler bebeklerde ciddi huzursuzluğa neden olabiliyor. Bebek arabasında sineklik kullanılması oldukça etkili bir koruma sağlıyor. Koruyucu losyon ve spreylerin ise mutlaka bebeğin yaş grubuna uygun seçilmesi ve kullanım talimatlarına göre uygulanması önem taşıyor. 

Uyku düzenini koruyun

Tatilde günlük rutinler değişse de bebeklerin biyolojik ritmi değişmiyor. Bu nedenle uyku saatlerinin mümkün olduğunca korunması hem bebeğin huzuru hem de ebeveynlerin tatilden keyif alabilmesi açısından önemli. Uyku oyuncağının veya battaniyesinin tatilde de kullanılması ve uyku rutinine devam edilmesi, bebeğin yeni ortama daha kolay uyum sağlamasına yardımcı olabiliyor.

Bu durumlarda zaman kaybetmeyin!

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Yusuf Çelik, aşağıda yer alan durumlarda zaman kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği uyarısında bulunuyor. 

• 3 aydan küçük bir bebekte ateş gelişmesi
• Yüksek ateşin devam etmesi
• Solunum güçlüğü
• Sürekli kusma
• Kanlı veya şiddetli ishal
• Belirgin sıvı kaybı bulguları
• Havale
• Şiddetli alerjik reaksiyon
• Düşme veya ciddi travma
• Beslenmeyi reddetme ve belirgin halsizlik

Tatil planı yapan anne babalar dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kimler Risk Grubunda? 

Hastalık esas olarak “hyalomma marginatum” türü keneler aracılığıyla bulaşıyor ve virüs, kenenin deriye tutunması ya da çıplak elle ezilmesi sonucu vücuda yayılıyor. Bunun yanı sıra enfekte hayvanların veya hastaların kan ve vücut sıvılarıyla temas yoluyla da bulaşabiliyor. Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar, veteriner hekimler, kasaplar, sağlık çalışanları ile endemik bölgelerde yaşayan veya bu bölgelere seyahat eden kişiler en büyük risk grupları arasında.

Belirtiler Aniden Başlıyor

Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, kene tutunmasının ardından belirtilerin genellikle 1-5 gün içinde ortaya çıktığını söylüyor ve erken tanı açısından önemli uyarılarda bulunuyor: “Hastalık yüksek ateş, halsizlik, baş ve kas ağrısı, bulantı ve kusma, ishal ve karın ağrısıyla başlar. Ağır vakalarda birkaç gün içinde diş eti, burun, mide-bağırsak, idrar yolları ve diğer organlarda ciddi kanamalar oluşabilir. İlerleyen vakalarda ise şok ve çoklu organ yetmezliği gelişebiliyor. Ölüm vakaları ise çoğunlukla şiddetli kanama, şok ve organ yetmezliği nedeniyle meydana geliyor. Bu nedenle erken tanı ve tedavi, hastalığın seyrinde büyük önem taşıyor. Hastalığın tedavisinde etkinliği kanıtlanmış özel bir antiviral ilaç bulunmasa da destek tedavinin zamanında uygulanması yaşam kurtarıcı bir role sahip.”

KKKA’dan Korunmak için 5 Adım!

Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, KKKA’ya karşı alınabilecek en etkili korunma yöntemlerini de hatırlatarak, 5 adımdan oluşan bir liste paylaşıyor: 

1. Kıyafet Seçimi: Riskli alanlarda uzun kollu ve paçaları kapalı, mümkünse açık renkli kıyafetler tercih edin.
2. Kontrol: Riskli alanlardan her eve döndüğünüzde vücudunuzu mutlaka kontrol edin. 
3. Temasa Dikkat: Vücuda tutunan kene fark ettiğinizde keneye çıplak elle temas etmeyin ve ezmeyin.
4. İlk müdahale: Vakit kaybetmeden uygun bir malzeme kullanarak, keneyi deriye en yakın noktadan dikkatlice çıkarın.
5. Destek Alın: Keneyi vücuttan çıkaramıyorsanız hızlıca en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Isırma Sonrası İlk 10 Gün Dikkat! 

Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, özellikle kene çıkarıldıktan sonra kişilerin 10 gün boyunca ateş, halsizlik, iştahsızlık, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma ve ishal gibi belirtiler açısından kendilerini takip etmeleri gerektiğini söylüyor. Bu belirtilerden herhangi birinin gelişmesi halinde zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması önemli. Kenelerin artmasıyla aşı konusu da gündemde. Ancak bugün için KKKA’ya karşı dünya genelinde yaygın kullanıma girmiş, etkinliği kabul edilmiş bir aşı mevcut değil. Bu nedenle korunma önlemleri ve erken farkındalık, hastalıkla mücadeledeki güçlü yerini koruyor. 

Kene Isırığında Erken Müdahale Hayat Kurtarıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Açıkta bekleyen limon suyu sağlık açısından risk oluşturabilir!

Limonun C vitamini açısından zengin, potasyum ve antioksidan bileşenler içeren bir meyve olduğunu hatırlatan Beslenme ve Diyet Uzmanı Hülya Yiğit İspiroğlu, “Yaz aylarında serinletici etkisiyle limonata sık tercih edilir. Doğru hazırlandığında ve kontrollü tüketildiğinde sağlıklı bir seçenek olabilir; ancak hijyen ve şeker içeriği uygun değilse risk oluşturur.” dedi.

Limonatanın oda sıcaklığında en fazla 1–2 saat güvenle kalabileceğine dikkat çeken İspiroğlu, “Sıcak yaz koşullarında bu süre 1 saate kadar düşebilir. Bu süre uzadıkça özellikle yaz sıcaklarında mikroorganizma üreme riski artar. Açıkta bekleyen limon suyu veya hazır karışımlar bu nedenle sağlık açısından risk oluşturabilir.” uyarısını yaptı.

Limonatadaki en büyük hijyen riski: Buz ve kullanılan su! 

Dışarıda satılan limonatalarda en sık hijyen riskinin kullanılan su ve buzdan kaynaklandığını vurgulayan Hülya Yiğit İspiroğlu, “İçme suyu kalitesinde olmayan buzlar tüm içeceği riskli hale getirebilir.” dedi.

Ayrıca yıkanmadan kullanılan veya kesildikten sonra bekletilen limonların mikroorganizma yükünün arttığını kaydeden İspiroğlu, şunları söyledi:

“Kesilmiş limonların uzun süre bekletilmesi güvenli değildir. Taze sıkılmış limonata besin değeri açısından daha avantajlıdır. Hazır karışımlar ise genellikle daha fazla şeker içerir ve besin değeri daha düşüktür ayrıca gıda katkı maddeleri içerebilir.”

Diyabetik bireyler limonata tüketiminde dikkatli olmalı! 

İyi bir limonatanın üç temel şartı olduğuna değinen İspiroğlu, “Hijyenik hazırlanmış olması, uzun süre bekletilmemiş olması ve şeker içeriğinin kontrollü olması gerekir. Bu üç koşul sağlanmadığında limonata masum bir içecek olmaktan çıkar ve sağlık açısından risk oluşturabilir.” dedi.

Limonatanın çoğu zaman zararsız görülse de yüksek şeker içeriğinin kan şekeri dalgalanmalarına yol açabileceğine işaret eden İspiroğlu, “Daha çabuk acıktırabilir ve uzun vadede karın çevresi yağlanmasını artırabilir. Bu nedenle az şekerli hazırlanması önemlidir. Bal veya meyve dilimleri ile de tatlandırılabilir. Diyabetik bireylerde limonata şekersiz hazırlanmış olsa bile kontrollü tüketilmesi gerekir; çünkü içeriğine eklenen doğal veya ilave şeker kaynakları fark edilmeden karbonhidrat alımını artırabilir ve porsiyon kontrolü kolayca aşılabilir.” açıklamasını yaptı.

Ev yapımı limonata hijyenik hazırlanır ve fazla şeker içermezse güvenli bir seçenek! 

Ev yapımı limonatanın genelde daha güvenli olduğunu dile getiren Hülya Yiğit İspiroğlu, “Ancak fazla şeker kullanılırsa veya hijyen kurallarına dikkat edilmezse bu avantaj ortadan kalkar.” dedi.

Dışarıda limonata tercih edilecekse taze hazırlanmış olması, açıkta uzun süre beklememiş olması ve kullanılan buzun güvenilir olmasının önemli kriterler olduğunu yineleyen İspiroğlu, sözlerini şöyle tamamladı:

“Yaz aylarında serinlemek için en güvenli ve sağlıklı seçenekler su, ayran, sade maden suyu ve evde hazırlanmış şekersiz bitki çaylarıdır. Taze nane, limon dilimi veya meyve ile aromalandırılmış sular ise şeker eklemeden lezzet artırmak için iyi bir alternatiftir.”

Açıkta bekleyen limonata sağlık riski taşıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Hata: Şezlongda saatlerce aynı pozisyonda kalmak

Tatilin en masum görünen alışkanlığı, aslında omurga sağlığı açısından önemli risklerden birini oluşturuyor. Şezlongda saatlerce aynı pozisyonda kalmak, boyun ve bel disklerine sürekli ve tek yönlü baskı uyguluyor. Özellikle boynun öne ya da yana eğik kalması, bir süre sonra kas spazmına neden olabiliyor.  Bu durum basit bir tutulma gibi başlasa da, sinir köklerine baskı gelişirse bel veya boyun fıtığına bağlı şikayetlerin artmasına yol açabiliyor. 

Doğrusu: Her 20–30 dakikada bir pozisyon değiştirin. Özellikle sırtüstü yatarken belinizi ve boyun bölgenizi mutlaka destekleyin. Kısa yürüyüşler yaparak kaslarınızı hareket ettirin ve boynunuzu mümkün olduğunca nötr pozisyonda tutmaya özen gösterin.

 Hata: Sıcak havalarda aniden soğuk suya girmek

Vücudun gevşemiş olduğu sıcak havalarda yapılan ani hareketler de bel ve boyun sağlığını olumsuz etkileyebiliyor. Özellikle terliyken soğuk suya hızlı bir şekilde girmek, kasların refleks olarak aniden kasılmasına ve bunun sonucunda bel ile boyun bölgesinde kontrolsüz yüklenmelere yol açabiliyor. Daha önce fark edilmemiş bir disk sorunu varsa, bu ani yüklenmeyle birlikte ağrı gibi sorunlar gelişebiliyor veya var olan tablo şiddetlenebiliyor. 

Doğrusu: Vücudunuzu ani ısı değişimine alıştırmak için deniz veya havuza yavaş yavaş girmeye özen gösterin. 

Hata: Sığ suya balıklama atlamak 

Yaz aylarında yapılan en tehlikeli hatalardan biri ise derinliği bilinmeyen sulara balıklama atlamak. Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar, sığ suya balıklama atlayış sırasında baş ve boyun bölgesinin zemine çarpması halinde omuriliğin ciddi şekilde zarar görebileceği uyarısında bulunarak, “Suyun beklenenden daha sığ olması durumunda bu tür atlayışlar boyun ve omurga kırıklarına, kalıcı felce ve hatta ölüme bile yol açabilmektedir” diyor.

Doğrusu: Felce neden olabilecek hasarların oluşmasını önlemek için derinliğini bilmediğiniz denize veya havuza asla balıklama atlamayın. 

 Hata: Yolculuk sırasında uzun süre hareketsiz kalmak 

Uzun araç yolculukları da omurga sağlığını tehdit eden faktörler arasında yer alıyor. Seyahat sırasında 3–5 saat boyunca mola vermeden oturmak  bel ve boyun spazmlarına neden olabiliyor. Bunun sonucunda bel ile boyun fıtığı yakınmaları şiddetlenebiliyor. 

Doğrusu: Seyahat ederken bel ve boyun bölgenizi destekleyen yastıklar kullanın.  Her 15 – 20 dakikada bir kol ve bacaklarınızı hareket ettirip, pozisyon değiştirmeyi ihmal etmeyin. Bunların yanı sıra en azından her 2 saatte bir mola vermeniz; en az   5 dakika yürümeniz ve  mümkünse esnetme hareketleri yapmanız fayda sağlayacaktır. 

Hata: Ağır valizi hatalı taşımak 

Tatil başlangıcında en çok yapılan hatalardan biri, ağır valizi belden eğilerek ve gövdeyi döndürerek kaldırmak oluyor. Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar,  “Bu hatalı hareketler omurgaya tek noktadan yük bindirmekte ve disklerde ani basınç artışına sebep olabilmektedir. Bunun sonucunda bel ile boyun fıtığı gelişebilmekte veya mevcut şikayetler artabilmektedir” diyor.

Doğrusu: Bavulu yerden kaldırmanız gerektiğinde dizlerinizi mutlaka bükerek eğilin. Bavulunuzu kavradıktan sonra yavaşça ve kontrollü şekilde kaldırın. Bavulu kaldırırken yön değiştireceğiniz zaman belden dönme hareketi yapmayın;  tüm vücudunuzla birlikte, ayaklarınızdan destek alarak dönün. Aslında büyük bir bavul yerine, daha hafif 2-3 küçük valiz tercih etmeniz bel ve boyun sağlığınız açısından daha uygun olacaktır.

Hata: Su kayağı, kum voleyboluna hazırlıksız başlamak

Tatilde sık tercih edilen su kayağı, sörf ve kum voleybolu gibi sporlar, yeterli hazırlık yapılmadan gerçekleştirildiğinde bel ile boyun sağlığı açısından risk oluşturabiliyor. Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar,  özellikle yıl boyunca düzenli egzersiz yapmayan kişilerin tatilde aniden yoğun fiziksel aktiviteye başlamalarının son derece riskli olduğunu vurgulayarak, “Öyle ki bu hata omurga çevresindeki kas ve bağ dokularında zorlanmaya neden olabilmektedir. Ani dönüş hareketleri, dengesiz düşüşler ve tekrarlayan yüklenmeler sonucunda bel ve boyun ağrıları gelişebilmekte; fıtık veya disk problemleri oluşabilmekte veya var olan bu sorunlara bağlı şikâyetler artabilmektedir” uyarısında bulunuyor. 

Doğrusu: Tatil sporlarına başlamadan önce kısa bir ısınma ve esneme programı uygulayın. Aktivitenin süresini ve yoğunluğunu kademeli olarak artırın. Özellikle boyun ve bel bölgesinde ağrı, tutulma veya hareket kısıtlılığı hissederseniz devam etmeyin ve dinlenmeye zaman ayırın. Omurgaya aşırı yük bindirebilecek ani ve kontrolsüz hareketlerden kaçınmaya özen gösterin.

Şezlongda uzun süre hareketsiz kalıyorsanız, dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sağlık hizmetlerine erişimde dijital çözümler her geçen gün daha fazla önem kazanırken, güvenilir sağlık profesyoneline ulaşmak kullanıcıların en büyük beklentilerinden biri haline geliyor. İnternet üzerinden fizyoterapist, psikolog, diyetisyen, hemşire veya evde sağlık hizmeti arayan birçok kişi, farklı bilgi kaynakları arasında doğru uzmana ulaşmakta zorlanabiliyor. Türkiye’nin yerli dijital sağlık platformu BiSağlık, sağlık profesyonelleri ile danışanları güvenilir bir ortamda buluşturarak bu ihtiyaca çözüm sunuyor.

Sağlık Profesyoneli Bulmayı Kolaylaştıran Yerli Platform

BiSağlık; fizyoterapist, psikolog, diyetisyen, dil ve konuşma terapisti, ergoterapist, odyolog, hemşire, hasta bakıcı ve diğer sağlık profesyonellerini tek platform altında bir araya getiriyor. Kullanıcılar ihtiyaç duydukları uzmana şehir, uzmanlık alanı ve hizmet türüne göre kolayca ulaşabiliyor. Platform, sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştırırken sağlık profesyonellerinin dijital görünürlüğünü artırmayı da hedefliyor.

Doğrulanmış Sağlık Profesyonelleri ile Güvenli Hizmet

BiSağlık’ın öne çıkan özelliklerinden biri, platformda yer alan sağlık profesyonelleri için uygulanan doğrulama süreci. Platforma kayıt olan uzmanların mesleki belgeleri ve ilgili evrakları kontrol edilerek doğrulama süreçleri tamamlanıyor. BiSağlık yetkilileri konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu: “Amacımız, insanların güvenilir sağlık profesyonellerine daha kolay ulaşmasını sağlamak. BiSağlık, danışanlarla doğrulama süreçlerinden geçen sağlık profesyonellerini aynı platformda buluşturan yerli bir dijital sağlık çözümüdür.”

Tek Platformda Kapsamlı Sağlık Hizmetleri

BiSağlık üzerinden farklı sağlık ihtiyaçlarına yönelik uzmanlara ulaşılabiliyor. Platformda öne çıkan hizmetlerden bazıları şunlardır:

Evde fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri
Online ve yüz yüze psikolog desteği
Online diyetisyen ve kişiye özel beslenme danışmanlığı
Evde hemşire ve evde sağlık hizmetleri
Dil ve konuşma terapisi
Ergoterapi ve Odyoloji hizmetleri
Hasta bakıcı ve bakım destek hizmetleri

Kullanıcılar ihtiyaçlarına uygun sağlık profesyonelini inceleyebilir, profilleri karşılaştırabilir ve kendileri için en uygun uzmanı güvenle seçebilir.

Şeffaf Değerlendirme ve Dijital Sağlığın Geleceği

Platformda yer alan kullanıcı değerlendirmeleri ve puanlama sistemi sayesinde danışanlar, daha önce hizmet alan kişilerin deneyimlerini inceleyerek karar verebiliyor. Bu yaklaşım, hem sağlık profesyonelleri hem de hizmet almak isteyen kullanıcılar için şeffaf bir dijital deneyim sunuyor. Türkiye’de dijital sağlık çözümlerine olan ilginin artmasıyla birlikte, güvenilir uzmanları tek noktada buluşturan platformlara duyulan ihtiyaç büyüyor. BiSağlık, erişimi kolaylaştıran teknolojik altyapısı ve kullanıcı odaklı yaklaşımıyla ekosisteme güçlü bir katkı sunuyor. Fizyoterapist bulma, psikolog bulma, diyetisyen bulma, evde fizik tedavi, evde sağlık hizmeti, online diyetisyen, online psikolog, hemşire ve diğer tüm sağlık profesyonellerine ulaşmak isteyen kullanıcılar, platform hakkında ayrıntılı bilgiye https://bisaglik.tr adresinden ulaşabiliyor.

BiSağlık Nedir?

BiSağlık; doğrulanmış fizyoterapist, diyetisyen, psikolog ve evde bakım personellerini danışanlarla buluşturan güvenilir bir dijital sağlık pazaryeridir.

BiSağlık’taki uzmanlar nasıl doğrulanıyor?

Platformda hizmet veren tüm sağlık profesyonellerinin diploma, sertifika ve mesleki yeterlilik belgeleri sisteme kayıt aşamasında detaylı olarak incelenerek onaylanmaktadır.

Hangi hizmetleri alabilirim?

Kullanıcılar; evde fizik tedavi, online psikolog desteği, online diyetisyen hizmetleri, evde hemşirelik ve konuşma terapisi gibi birçok farklı branşta uzmanlara ulaşabilmektedir. (BSHA / Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)

BiSağlık Dijital Sağlıkta Yeni Bir Dönem Başlatıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

POLENLER

Polenler, özellikle alerjik astımı olan çocuklarda en önemli astım tetikleyicileri arasında yer alıyor. Çayır ve çimen polenleri ilkbahar sonu ile yaz mevsiminin başlangıcında; ağaç polenleri  yaz mevsiminin başlangıcında; yabani ot polenleri de yaz sonu ve sonbahar döneminde havada yoğun olarak bulunuyor. Polen alerjisi olan çocuklarda  polenler solunum yoluyla bronşlara ulaştığında, alerjik mekanizmaların devreye girmesiyle solunum yollarında daralma (bronkospazm), sekresyon ve mukus üretiminde artış, bronş duvarlarında şişme (bronş ödemi ) oluşuyor. Bu tabloda   tetiklenen astım kendini öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve hışıltı sesi gibi bulgularla gösteriyor.

Nasıl önlem almalı?

• Polenlerin en yoğun olduğu saatlerde (özellikle sabah erken saatlerde) pencereleri kapatın ve dışarıya çıkmayın.   
• Dışarıda olma zorunluluğunuz varsa, çocuğunuzun ağız ve burnunu polenlerden    korumak için maske kullanın.
• İmkan varsa   aracınıza polen filtresi, evinizde de hava temizleme cihazı kullanın.
• Çimlerin ve diğer yeşil bitki örtüsünün çürüme döneminde, özellikle yaz sonunda çimleri biçmekten kaçının.

HATALI KLİMA KULLANIMI

Doğru klima kullanımı, sıcak ve boğucu yaz günlerinde konforu artırırken, sıcağın olumsuz etkilerini azaltmaya da yardımcı oluyor. Klima kullanımıyla ortamın nemi azalıyor, polenlerin ve dış ortamdaki hava kirleten etkenlerin içeri girmesi önlenebiliyor ve daha kaliteli bir uyku ortamı sağlanabiliyor. Ancak klima filtreleri düzenli olarak temizlenmezse toz ve küf gibi alerjenlerin birikebildiğini vurgulayan Dr. İmran Bari, “Bu alerjenler de çocuklarda astımı tetikleyebilmektedir. Ayrıca, mekanın aşırı ve hızlı soğutulması nedeniyle ani ısı değişimine ve klimanın soğuk havasına doğrudan maruz kalmak da astımı tetikleyen diğer etkenleri oluşturmaktadır” diyor.

Nasıl önlem almalı?

• Klima filtrelerini düzenli olarak temizlemeyi ihmal etmeyin.
• Klima ile ortam sıcaklığını 22-24 °C civarında tutmaya özen gösterin.

PİKNİK ALANLARINDAKİ DUMAN VE KÜFLER

Yaz aylarında piknik yapmak amacıyla tercih edilen alanlardaki yoğun mangal dumanı, araç trafiğinin oluşturduğu egzoz gazları, ormanlardaki güneş görmeyen nemli bölgelerde bulunan küf ve mantarlar da astımı tetikleyebilen etkenler arasında yer alıyor.

Nasıl önlem almalı?

• Çocuğunuzu mangal, sigara ve egzoz dumanından mutlaka uzak tutun.
• Güneş almayan, rutubetli  ve nemli alanlardan kaçının. Aydınlık ve hava akımının daha iyi olduğu kuru bölgeleri tercih edin.
• Pikniğe giderken astım için hem koruyucu (inhale kortikosteroid) hem de kurtarıcı   (inhale bronş genişletici ) ilaçları mutlaka yanınızda bulundurun.

AŞIRI YOĞUN AKTİVİTELER

Bedensel aktiviteler (spor, egzersiz, oyun ) çocukların büyüme ve gelişmesinde önemli bir rol oynuyor. Astımı iyi kontrol edilen çocuklarda da düzenli spor yapmanın hem güvenli hem de sağlıklı olduğu belirtiliyor. Ancak aşırı yoğun aktivitelerden mutlaka kaçınılması gerektiği uyarısında bulunan Dr. İmran Bari, sözlerine  şöyle devam ediyor: “Normalde soluk alıp verirken burnumuz soluduğumuz havayı ısıtır, nemlendirir ve filtre eder. Yoğun egzersiz sırasında ise burun solunumu devre dışı kalır, ağızdan solumaya başlarız. Ağız solunumu nedeniyle   daha kuru, soğuk ve filtrelenmemiş hava bronşlara ulaşır. Bu durum ise bronşlarda su kaybı, daralma ve inflamasyon süreçlerini aktifleştirerek  astım krizini tetikleyebilmektedir.”

Nasıl önlem almalı?

• Spor aktivitelerini daha çok sabah erken veya akşam saatlerinde yapmasına dikkat edin.
• Egzersiz veya sportif aktivitenin başlangıcında ısınma için yeterli zaman ayırmaya özen gösterin.
• Yoğun fiziksel aktivite, spor veya oyun öncesinde hastalığı kontrol altında tutan ilaçlarını ihmal etmeyin.
• Gerektiğinde kurtarıcı veya nefes açıcı ilacının gecikmeden uygulanmasını sağlayın.

VİRÜS VE BAKTERİLER

Yaz aylarında kapalı mekanlarda daha az zaman geçirdiğimiz için  virüs ve diğer mikroorganizmaların bulaşma riski azalıyor.  Ancak uçak, otobüs ve tren seyahatleri ile bekleme alanları   çocukların kolayca virüs ve diğer   mikroorganizmalara maruz kalmalarına neden olabiliyor. Rinovirüsler, COVID-19, parainfluenza, bazı enterovirüsler,   mikoplazma ve klamidya gibi atipik bakteriler alt solunum yolu enfeksiyonuna yol açabiliyor.   Bu enfeksiyonlar  hava yolunda ödem gelişmesi ve mukus üretiminin artmasıyla astımlı çocuklarda hava yolunda aşırı duyarlılığı tetikleyebiliyor. Bronş kaslarında kasılmaya neden olan bu tablo nefes darlığına ve astımın kötüleşmesine zemin hazırlayabiliyor.

Nasıl önlem almalı?

• El hijyenine mutlaka dikkat edin.
• Hasta kişilerle yakın teması azaltın.
• Kalabalık ve kapalı ortamlarda maske kullanmasını sağlayın.
• Sigara içmeyin ve çocuğunuzu sigara içilen yerlerden uzak tutun.
• Mevsimine uygun olarak aşılarını mutlaka yaptırın.
• Astımı kontrol eden ilaçlarını düzenli olarak kullanmasını sağlayın.

YÜKSEK NEM ORANI

İdeal nem oranı yüzde 40–50 arasında oluyor. Ancak, yaz mevsiminde artan sıcaklıkla birlikte nem oranının yükselmesi astımlı çocuklarda nefes almayı zorlaştırabiliyor, astım krizlerini tetikleyebiliyor. 

Nasıl önlem almalı?

• Evin nem oranını yüzde 40-50 arasında tutmaya çalışın, bunun için sabah ve akşam gibi serin saatlerde evi havalandırın. Klimaların nem alma fonksiyonunu kullanabilirsiniz.
• Banyo ve mutfaklarda oluşan nemin aspiratör veya fanla uzaklaşmasını sağlayın.  
• Yaşam alanlarında çamaşır kurutmayın.
• Dış ortamın   çok sıcak, nemli ve bunaltıcı olduğu saatlerde ağır fiziksel aktiviteler yapmasını önleyin.

KAPALI HAVUZ ORTAMI

Kapalı havuzlar astımlı çocuklar  için tamamen yasak olmasa da bazı önemli riskler barındırması nedeniyle dikkatli olmak gerekiyor. Kapalı havuzlarda suyun hijyenini sağlamak için kullanılan klor; ter,  idrar ve diğer organik maddelerle birleştiğinde kloramin (özellikle trikloramin) adı verilen uçucu bileşikler oluşuyor.  Kloraminler havuz yüzeyine yakın havada birikiyor. Astımlı veya alerjik duyarlılığı olan çocuklarda  havuz ortamında biriken kloraminler bronşların aşırı duyarlılığını tetikliyor ve bu bölgede daralma yaparak   astım atağını başlatabiliyor.  

Nasıl önlem almalı?

• Burnunuz yoğun klor kokusu alıyorsa, sorun klorun fazlalığı değil, havuz havasındaki kloraminlerin yüksek olmasıdır.  Bu kokuyu duyduğunuz havuzlarda çocuğunuzu yüzdürmeyin.
• Havalandırması yeterli, çok kalabalık olmayan ve ağır klor kokusu hissedilmeyen havuzları tercih edin.

Sonbahar ve kış hastalığı sanılıyor, oysa… yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sıcaklık yükseldiğinde vücut damarları genişler ve yoğun terlemeyle sıvı kaybedilir!

Son 15-20 yılda iklim değişikliğine bağlı olarak sıcak hava dalgalarının ciddi oranda artış gösterdiğini dile getiren Prof. Dr. Mehmet Baltalı, “Günümüzde Avrupa’nın birçok bölgesinde sıcaklıkların 30-35°C’nin üzerine çıkmasının, insanlarda acil servise başvuru ve ölüm oranlarını arttırdığı, kalp-damar sisteminde ciddi problemlere yol açtığı görülmekte.” dedi.

Çevre sıcaklığının belirli bir derecenin üzerine çıktığında vücudun iki temel reaksiyon gösterdiğine işaret eden Prof. Dr. Baltalı, “İlk olarak vücudu soğutmak amacıyla damarlar genişler, yani vazodilatasyon gerçekleşir. Bu durum tansiyonun düşmesine ve fenalık hissine neden olabilir. İkinci olarak da vücut ısısını dengelemek için terleme başlar, fakat yoğun terleme vücudun ciddi oranda sıvı kaybetmesine yol açar.” şeklinde konuştu.

Aşırı sıcaklar, özellikle yaşlılar ve kalp hastaları için hayati tehlike oluşturuyor! 

Sıvı kaybı ve damar genişlemesi nedeniyle kalbin, tüm vücuda kan pompalayabilmek için daha fazla kasılmak ve daha hızlı çarpmak zorunda kaldığını vurgulayan Prof. Dr. Baltalı, şunları söyledi:

“Bu durum kalbin iş yükünü ve oksijen ihtiyacını net bir şekilde artırır. Yüksek sıcaklıklar özellikle metabolik yanıtları azalan yaşlılar, kalp-damar hastalığı olanlar ve kalp yetmezliği hastaları için ciddi hayati tehlike oluşturur. Bunun yanı sıra sıcak hava dalgalarında, yani sıcaklığın 39-45 derecelere ulaştığı zamanlarda dışarıda hareket etmek risklidir. Sporcular her ne kadar antrenmanlı olsa da bu havalarda dışarıda çalışan işçilerde ve yoğun fiziksel aktivite gösterenlerde ölüm oranları çok net bir şekilde artar.”

Sıcak dalgalarında en büyük risk susuzluk ve yanlış saatlerde yapılan egzersiz! 

Bu olumsuz etkilerden korunmak için sıcak dalgası olduğu zamanlarda mümkün olduğunca dışarı çıkmamak gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Baltalı, “Vücudun susuz kalmasını önlemek amacıyla bol sıvı tüketilmeli ve fiziksel aktiviteler kesinlikle günün en sıcak saatlerinde yapılmamalı. Dışarıda spor yapmak isteyenler bu aktiviteyi havanın daha serin olduğu sabah veya akşam saatlerine kaydırmalı.” diyerek sözlerini tamamladı.

Sıcakta dışarıda yapılan yoğun aktivite ani ölüm riskini artırabiliyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Başkan Çerçioğlu Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetlerini Efeler, Didim ve İncirliova’da Vatandaşlarla Buluşturdu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Gelişen teknoloji sayesinde yaz aylarında burun ameliyatları güvenle yapılabiliyor!

Geçmiş yıllarda yaz aylarında burun ameliyatı yapmaktan çekinildiğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, “Bunun en önemli nedenleri sıcak hava, yüksek nem ve o dönemde kullanılan eski tampon sistemleriydi. Eskiden yaz aylarında büyük burun ameliyatları çok tercih edilmezdi. Kanama riski daha yüksekti, kullanılan tamponlar hem ağrılıydı hem de hastalar için konforlu değildi. Ayrıca sıcak hava nedeniyle buruna uygulanan bantların çıkması gibi sorunlarla karşılaşılabiliyordu.” dedi.

Günümüzde ise cerrahi tekniklerin ve ameliyat sonrası bakım imkanlarının önemli ölçüde geliştiğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Rahimi, “Artık teknoloji çok ilerledi. Klimalı yaşam alanları yaygınlaştı, kullanılan tamponlar çok daha konforlu hale geldi ve kanama riski oldukça azaldı. Bu nedenle yaz ya da kış olması, ameliyat açısından belirleyici bir fark oluşturmuyor.” şeklinde konuştu.

Yaz aylarında en büyük risk güneş ışınları!

Burun ameliyatı sonrasında asıl dikkat edilmesi gereken unsurun güneş ışınları olduğuna dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, ameliyat sırasında burun derisinin kaldırılarak alttaki yapıların şekillendirildiğini ve daha sonra derinin yeniden yerine yerleştirildiğini anlattı.

Bu süreçte cildin alt dokulara yeniden yapışması gerektiğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Rahimi, şunları söyledi:

“Eğer bu dönemde yoğun güneş ışığına maruz kalınırsa pigmentasyon dediğimiz renk değişiklikleri oluşabilir. Burun cildi ile yüzün diğer bölgeleri aynı şekilde güneş görmediği için renk farklılıkları gelişebilir. Bu nedenle ameliyat sonrası ilk 6 ay boyunca güneşten mümkün olduğunca korunmak gerekir; doğrudan güneş ışığına maruz kalmayın, geniş siperlikli şapka kullanın, yüksek koruma faktörlü güneş kremi uygulayın, mümkün olduğunca gölgede kalmayı tercih edin.

Hastalara genellikle ameliyatı takip eden yaz tatili için deniz tatilini çok düşünmemeleri önerilir. Burun cildini ilk 6 ay boyunca güneşten korumak, başarılı bir iyileşme için en önemli noktalardan biridir.”

Burun estetiği sonrası gözlük kullanımından kaçınılmalı!

Burun kemiklerinin ameliyat sonrası yeniden şekillendiğini ve iyileşme sürecinin dikkatle korunması gerektiğini vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, “Özellikle ağır ve kalın çerçeveli gözlükler bu dönemde tercih edilmemeli. Kalın çerçeveli gözlükler burun kemiğine baskı yapabilir. Özellikle sert çerçeveli gözlükler küçük darbeleri doğrudan buruna iletir.” dedi.

Güneş gözlükleri konusunda farklı bir noktaya da dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Rahimi, “Güneş gözlüğü burnun farklı bölgelerinin güneşe farklı oranlarda maruz kalmasına neden olabilir. Burnun üst kısmını gölgede bırakırken alt kısmı güneş alabilir. Bu da burunda renk farklılığı oluşturabilir. Bu nedenle iyileşme döneminde güneş gözlüğü kullanımını önerilmez. Numaralı gözlük kullanmak zorunda olan hastalara ise ameliyat öncesinde kontakt lens kullanımına alışmaları tavsiye edilir.” açıklamasını yaptı.

Burun ameliyatı sonrası kuruluk ve kabuklanma normal!

Burun ameliyatı sırasında burun içindeki mukozaya da müdahale edildiğini hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, iyileşme sürecinde kuruluk ve kabuklanmanın doğal olduğuna değinerek sözlerini şöyle tamamladı:

“Mukoza ameliyat sonrasında kendini yenilerken salgılar üretir. Bu salgıların düzenli temizlenmesi gerekir. Bu nedenle hastalara ilk iki hafta burun temizleme solüsyonları kullanmaları önerilir. Yaklaşık bir ay sonra da burun içi yeniden kontrol edilip temizlenir.

İstanbul gibi nem oranı yüksek şehirlerde kuruluk daha az görülür. Daha kuru iklimlerde ise nemlendirici sprey ve kremlerin kullanılması iyileşmeyi destekler. Nemlendirici spreyler hem mukozayı korur hem de iyileşme sürecini hızlandırır.”

Burun ameliyatında en büyük risk güneş! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

BSHA’ya Ulaşan Bilgiler…

Bilim ve Sağlık Haber Ajansı’na (BSHA) ulaşan bilgilere göre Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde aralarında Hasta Müdür Yardımcısı ve bir siyasi partinin Çiğli İlçe Başkanının da bulunduğu kişilerin, WhatsApp grupları kurarak, bir satış zinciri oluşturduklarını ifade ediliyor. Whatsapp gruplarında Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde görevli hemşire, sağlık memuru ve hekimlerin de yer aldığı öne sürülüyor. 

Memurun Ticaret Yapması Yasak, “Kademe İlerleme Cezası Gelebilir” 

BSHA’ya konuşan hukukçular, Türkiye’deki yasal düzenlemelere göre devlet memurlarının ticaret yapmasının yasak olduğunu ifade etti. Hukukçular, bu konunun  657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 28. maddesinde “Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı” başlığı altında çok net bir şekilde düzenlendiğini ifade etti. 

Yasal düzenlemenin detayları, yasak kapsamı ve istisnaları şu şekildedir:

657 Sayılı Kanun’un 28. Maddesi Ne Diyor?

Kanun maddesine göre memurlar;

Türk Ticaret Kanununa göre “esnaf” veya “tüccar” sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamazlar.

Ticari mümessil, ticari vekil, kollektif şirketlerde ortak veya komandit şirkette komandite ortak (sınırsız sorumlu ortak) olamazlar.

Şirketlerin yönetim ve denetim kurullarında görev alamazlar.

Ofis, büro, muayenehane gibi yerler açarak serbest meslek icra edemezler.

Cezası Nedir?

Ticaret yaptığı veya memurlukla bağdaşmayan kazanç getirici faaliyetlerde bulunduğu tespit edilen memura, kanunun 125. maddesi uyarınca “Kademe İlerlemesinin Durdurulması” cezası verilir.

Memurlar İçin Yasal Olan (İstisna) Durumlar Nelerdir?

Her ne kadar aktif ticaret yasak olsa da, memurların yasal sınırları aşmadan bütçelerine katkı sağlayabileceği bazı istisnalar mevcuttur:

Anonim veya Limited Şirket Ortağı Olmak: Memurlar bir şirkete ortak (hissedar) olabilirler. Ancak şirketin yönetiminde, denetiminde veya imza yetkilisi olarak yer alamazlar. Sadece kâr payı (temettü) alan pasif ortak konumunda bulunabilirler.

Kitap Yazmak ve Telif Geliri: Memurların kitap yazması, bilimsel ve kültürel eserler üretmesi yasak değildir. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında elde edilen telif gelirleri ticaret yasağına girmez.

Gayrimenkul ve Borsa Gelirleri: Memurların ev/arsa kiraya vermesi veya borsada hisse senedi alıp satması (ticari bir organizasyon boyutuna ulaşıp sürekli alım-satım esnaflığına dönüşmediği sürece) yasak kapsamında değildir.

Kooperatif Ortaklığı: Memurlar, tüketim ve yapı kooperatiflerinin yönetim ve denetim kurullarına (ilgili kurumlardan izin alınması şartıyla) seçilebilirler. (BSHA / Bilim ve Sağlık Haber Ajansı) 

Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Saadet Zinciri İddiası !  yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sarılık neden oluşuyor?

Yenidoğan sarılığı, kırmızı kan hücrelerinin parçalanması sonucu ortaya çıkan bilirubinin karaciğer tarafından yeterince hızlı işlenememesi nedeniyle gelişir. Yenidoğan döneminde bilirubini işleyen karaciğer enzim sistemi henüz tam olarak olgunlaşmadığından, bilirubin kanda birikerek ciltte ve göz aklarında sararmaya neden olabilir. Her sarılık tehlikeli değildir. Ancak bazı risk faktörlerinin varlığında bilirubin düzeyi kısa sürede tehlikeli seviyelere ulaşabilir. Bu nedenle özellikle yaşamın ilk günlerinde bebeklerin dikkatle izlenmesi gerekir.

Sarılığın ilk belirtilerini doğru gözlemleyin

Sarılık genellikle önce yüz ve göz aklarında başlar. Bilirubin seviyesi yükseldikçe sararma gövdeye, kollara ve bacaklara doğru yayılır. Sarılığın daha kolay fark edilebilmesi için bebeğin doğal ve aydınlık bir ortamda değerlendirilmesi önemlidir. Burnuna, alnına veya göğsüne hafifçe bastırılıp bırakıldığında ciltte oluşan sarı renk değişikliği de önemli bir ipucu olabilir. Özellikle koyu tenli bebeklerde sarılığı fark etmek daha zor olabileceğinden ailelerin daha dikkatli olması gerekir. Normal koşullarda sarılık, doğumdan sonraki 2-3. günlerde başlar. Zamanında doğan bebeklerde 1-2 hafta içinde, prematüre bebeklerde ise yaklaşık 3 hafta içinde düzelmesi beklenir.

Anne sütü sarılığın azalmasına katkı sağlıyor

Bilirubin, karaciğerde işlendikten sonra safra yoluyla bağırsaklara geçer ve dışkıyla vücuttan uzaklaştırılır. Bu nedenle bebeğin ilk günlerden itibaren sık ve yeterli beslenmesi büyük önem taşır. Özellikle anne sütü ile düzenli beslenme, bilirubinin bağırsaklardan tekrar kana geçmesini azaltarak vücuttan atılımını kolaylaştırır. Sağlıklı bir yenidoğanın günde 8-12 kez emzirilmesi beklenir. Yetersiz beslenme ise bilirubin seviyesinin yükselmesine ve sarılığın daha ağır seyretmesine neden olabilir.

Bu belirtiler varsa zaman kaybetmeden doktora başvurun

Aşağıdaki belirtilerden biri ya da birkaçı görüldüğünde mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

• İlk 24 saat içinde başlayan sarılık
• Bebeğin yeterince emememesi veya beslenememesi
• Sık kusma
• Aşırı uyku hali ya da huzursuzluk
• Sarılığın bacaklara kadar yayılması
• İdrar ve dışkı sayısında belirgin azalma
• Kilo kaybı
• Sarılığın 2 haftadan uzun sürmesi
• İdrarın çay renginde koyulaşması
• Dışkının açık veya beyazımsı renkte olması
• Fototerapi sonrasında sarılığın yeniden ortaya çıkması

Bu durumlarda bilirubin seviyesi ciltten ölçüm yapan cihazlarla veya kan testiyle değerlendirilir. Gerekli görüldüğünde altta yatan nedeni araştırmak amacıyla ek tetkikler planlanabilir.

Fototerapi en etkili tedavi yöntemlerinden biri

Tedavi kararı; bebeğin bilirubin düzeyi, doğum haftası, kilosu, yaşı ve ek risk faktörleri dikkate alınarak verilir. Hafif vakalarda düzenli takip yeterli olurken, bilirubin seviyesinin yükseldiği durumlarda fototerapi uygulanır. Fototerapide özel mavi ışık kullanılarak bilirubin, vücudun kolayca atabileceği bir forma dönüştürülür. Tedavi sırasında bebek yalnızca bezi ve gözlerini koruyan özel bir maske ile ışık altında tutulur. Sıvı kaybı yaşanabileceği için bu süreçte bebeğin yeterli beslenmesi büyük önem taşır. Uzmanlar, fototerapinin güneş ışığı ile aynı etkiye sahip olmadığını vurgulayarak, sarılığı azaltmak amacıyla yenidoğan bebeklerin güneşe çıkarılmasının güvenli ve doğru bir yöntem olmadığının altını çiziyor. Çok ileri düzeydeki sarılık vakalarında ise kan değişimi tedavisine başvurulabiliyor. Bu yöntemle bilirubin seviyesi hızla düşürülerek beyin hasarı riski azaltılmaya çalışılıyor.

Erken tanı, ömür boyu sürebilecek hasarları önleyebilir

Yenidoğan sarılığı çoğu zaman geçici ve zararsız bir durum olsa da mutlaka sağlık profesyonelleri tarafından değerlendirilmelidir. Anne ve baba adaylarının sarılık belirtileri konusunda bilinçlendirilmesi, erken tanı ve tedavi açısından büyük önem taşır. Ailelerin farkındalığının artırılmasıyla bilirubin yüksekliğine bağlı gelişebilecek kalıcı beyin ve işitme hasarlarının büyük ölçüde önlenebileceği unutulmamalıdır.

Yenidoğan Sarılığına Erken Müdahale Kalıcı Beyin Hasarını Önleyebilir yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

• Aromalı Su

Yaz aylarında kaybedilen sıvının yerine konulmasında en sağlıklı yöntem günde 2 buçuk litre su içmektir. Ancak sade su içmekte zorlanan kişiler, sularına taze nane yaprakları, limon dilimleri, salatalık dilimleri, yeşil elma dilimleri ya da tarçın kabuğu gibi besinler katarak hem daha ferahlatıcı hem de daha keyifli bir içecek hazırlayabilirler. Bu yöntem, ilave şeker kullanmadan su tüketimini artırmaya yardımcı olur. 

• Ayran

Ayran, yaz aylarında sıvı ihtiyacının karşılanmasına yardımcı olurken içerdiği protein, kalsiyum ve elektrolitlerle de öne çıkıyor. Özellikle terlemeyle kaybedilen sodyumun yerine konmasına katkı sağlayan ayran, öğünlerle birlikte tüketildiğinde tokluk hissini destekliyor. Ferahlatıcı bir lezzet için içerisine taze nane veya fesleğen ekleyebilirsiniz. 

• Kefir

Probiyotik içeriğiyle bağırsak sağlığını destekleyen kefir, yaz aylarında besleyici bir içecek alternatifi sunuyor. Protein ve kalsiyum açısından da zengin olan kefir, sindirim sisteminin düzenli çalışmasına katkı sağlayabiliyor. Ancak marketlerde satılan bazı meyveli kefirlerin ilave şeker içeriği yüksek olabildiğinden sade çeşitler tercih edilmelidir. Kefirin tüketimini kolaylaştırmak için içerisine tarçın eklenebilir veya taze meyvelerle birlikte hazırlanabilir.

• Soğuk Yeşil Çay

Antioksidan açısından oldukça zengin olan yeşil çay, metabolizmayı destekleyen doğal içeceklerden biridir. Özellikle kateşin adı verilen bileşikler hücrelerin oksidatif stresten korunmasına yardımcı olur. Şekersiz olarak hazırlandığında kalori içermez ve sıcak havalarda ferahlatıcı bir alternatif sunar. Kafein içerdiği için hamileler, tansiyon hastaları ve kafeine duyarlı kişiler tüketim miktarına dikkat etmelidir. Günde en fazla iki fncan tüketilmelidir. 

• Yeşil Smoothie

Salatalık, yeşil elma, kivi ve maydanoz gibi yeşil sebze ve meyvelerle hazırlayabileceğiniz yeşil smoothie, yaz aylarında hem ferahlatıcı hem de besleyici bir alternatiftir. İçeriğindeki sebze ve meyveler; C vitamini, K vitamini, folik asit, potasyum ve çeşitli antioksidan bileşikler açısından zengindir. Yüksek su içeriği günlük sıvı alımını desteklerken, ara öğünlerde tüketildiğinde zengin lif yapısıyla tokluk hissi sağlar. Ancak kronik böbrek hastalığı veya potasyum kısıtlaması gereken bireyler tüketim miktarı konusunda bir hekime veya diyetisyene danışmalıdır. 

• Taze Naneli Limonata 

Limonun içerdiği C vitamini ve nanenin ferahlatıcı etkisi sayesinde yazın en çok tercih edilen içeceklerden biridir. Bağışıklık sistemini desteklemeye yardımcı olurken aynı zamanda serinlik hissi sağlar. İçeriğinde potasyum ve antioksidan bileşikler bulunur. Ancak fazla şeker eklenmesinin içeceğin sağlık değerini azaltacağı unutulmamalıdır. Mide hassasiyeti veya reflü sorunu yaşayan kişiler aşırı tüketimden kaçınmalıdır.

• Ice Latte 

Ice latte, özellikle kahve severler için yaz aylarında serinletici bir seçenek olabilir. Espresso ve süt ile hazırlanan bu içecek, ilave şeker içermediğinden gereksiz kalori alımını önlerken protein ve kalsiyum gibi besin öğelerinin alınmasına da katkı sağlar. İçeriğindeki kafein sayesinde gün içerisinde enerji hissini artırabilir. Ancak aşırı kafein tüketimi çarpıntı, uykusuzluk ve huzursuzluk gibi yan etkilere yol açabileceğinden günlük tüketim miktarına dikkat edilmelidir. Laktoz intoleransı olan bireyler laktozsuz süt veya bitkisel süt alternatiflerini tercih edebilir. 

• Hindistan Cevizi Suyu

Doğal elektrolit kaynağı olarak bilinen Hindistan cevizi suyu, sıcak havalarda kaybedilen potasyum ve minerallerin yerine konmasına yardımcı olur. Düşük kalorili olması nedeniyle spor yapan kişiler tarafından da tercih edilir. Özellikle yoğun terleme sonrasında sıvı dengesinin korunmasına katkı sağlar. Böbrek hastalığı olan bireylerin yüksek potasyum içeriği nedeniyle dikkatli tüketmesi gerekir. 

• Karpuz Smoothie

Yüzde 90’dan fazlası sudan oluşan karpuz, yazın en sevilen meyvelerinden biridir. Karpuzla hazırlanan smoothie; A vitamini, C vitamini, potasyum ve likopen gibi değerli besin öğeleri içerir. Özellikle sıcak günlerde sıvı desteği sağlarken tatlı isteğini de doğal yoldan karşılayabilir. Günde 1 küçük bardak tüketim yeterlidir. Diyabet hastaları ve kan şekeri kontrolü gereken bireyler porsiyon miktarına dikkat etmelidir. Aynı zamanda içerisine süt veya yoğurt gibi bir protein kaynağı eklenerek kan şekerinin hızlı bir şekilde yükselmesi önlenebilir. 

• Maden Suyu 

Maden suyu, içerdiği kalsiyum, magnezyum ve bikarbonat gibi mineraller sayesinde özellikle yaz aylarında terlemeyle kaybedilen bazı minerallerin yerine konmasına katkı sağlayabiliyor. Ancak tüketiminde aşırıya kaçılmaması, günde bir-iki şişenin üzerine çıkılmaması gerekir. Aşırı tüketim bazı kişilerde mide şişkinliği, gaz ve gereğinden fazla mineral alımına bağlı sorunlara yol açabilir. Aromalı ve katkı maddesi içeren ürünler yerine sade maden suları tercih edilmelidir. Yüksek tansiyonu, böbrek hastalığı veya sodyum kısıtlaması gerektiren sağlık sorunları bulunan bireylerin tüketim miktarını hekimlerine danışmaları gerekir. 

Her serinleten içecek masum değil! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Süha Çetin, kadınların günlük ortalama 25 gram, erkeklerin ise 38 gram lif tüketmesi gerektiğini belirtiyor. Kırmızı et, tavuk ve balık gibi yüksek proteinli besinlerin lif içermediğini söyleyen Prof. Dr. Çetin, sebze ve meyvelerin lif açısından zengin olmasına rağmen protein miktarlarının düşük olduğunu söylüyor. Bu nedenle hem protein hem de lif bakımından zengin besinleri düzenli olarak tüketmek büyük önem taşıyor.

Kalp Dostu Beslenmede Baklagiller İlk Sırada!
 Protein ve lifi aynı anda yüksek oranda içeren besinlerin başında baklagiller geliyor. Nohut, mercimek, kuru fasulye, barbunya ve börülce gibi besinler; hem ekonomik hem de besleyici özellikleriyle sağlıklı beslenmenin vazgeçilmezleri arasında.

 Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Süha Çetin, yapılan güncel araştırmalara da değinerek şunları söyledi; “Araştırmalar gösteriyor ki, düzenli baklagiller tüketen kişilerde kolesterol ve tansiyon değerleri daha düşük seyrediyor, vücut kitle indeksi daha sağlıklı oluyor ve Tip 2 diyabet riski azalıyor. Ayrıca 2023 yılında yayımlanan kapsamlı bir çalışma ise, günlük beslenmeye yaklaşık 50 gram baklagiller eklenmesinin dış etkenlere bağlı olmayan ölüm riskini yüzde 6 oranında azalttığını ortaya koyuyor.”

 Soya ve Kuru Yemişler Kalbi Destekliyor
 Soya fasulyesi ve soya ürünleri de hem protein hem lif açısından önemli besinler arasında yer alıyor. Tofu, soya sütü ve fermente soya ürünleri yalnızca kaliteli bitkisel protein sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda omega-3 ve omega-6 yağ asitleri bakımından da oldukça zengin. Fındık, badem, ceviz ve tuzsuz yer fıstığı gibi kuruyemişlerin de protein ve lif açısından zengin olması dikkat çekiyor. Bu besinler içerdiği sağlıklı yağlar sayesinde kolesterol seviyelerinin dengelemesine katkı sağlıyor, aynı zamanda E vitamini, magnezyum, potasyum gibi önemli vitamin ve mineralleri de içeriyor.

Tohumlar ve Tahıllar Damar Sağlığını Koruyor
 İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi, Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Süha Çetin, chia tohumu, keten tohumu ve kabak çekirdeği gibi tohumların da kalp sağlığını desteklediğini, düzenli tüketimlerinin bağışıklık sistemini güçlendirdiğini, kronik iltihaplanmayı azalttığını ve yüksek tansiyon ile Tip 2 diyabet riskinin düşürülmesine katkı sağladığını ifade ediyor. Yulaf ezmesi, kinoa ve tam tahıllı ürünler de hem protein hem lif açısından önemli kaynaklar arasında. Bu besinler bağırsak mikrobiyotasını desteklerken, kalın bağırsak kanseri, kalp-damar hastalıkları ve Tip 2 diyabet riskinin azaltılmasına da katkı sunuyor.

Sağlıklı beslenmenin tek bir besine bağlı olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Süha Çetin, sözlerini şöyle tamamlıyor: “Protein ve lif açısından zengin besinleri dengeli bir beslenme planı içerisinde düzenli olarak tüketmek; sağlıklı kilo kontrolünü desteklerken, diyabet, yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol gibi kronik hastalıkların önlenmesine de katkı sağlar. Günlük beslenmede baklagillere, tam tahıllara, kuru yemişlere ve tohumlara daha fazla yer vermek uzun vadede sağlığımız için önemli bir yatırımdır.”

Kalbinizi Korumak Tabağınızdan Başlıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kent genelinde hizmet veren Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri’nde; ağız ve diş muayeneleri, röntgen hizmetleri, diş çekimi, dolgusu, temizliği ile kanal tedavisini de kapsayan birçok uygulama gerçekleştiriliyor. Böylece vatandaşlar bulundukları mahallelerde ağız ve diş sağlığı hizmetlerinden ücretsiz bir şekilde yararlanabiliyor.

Başkan Çerçioğlu Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetlerini Aydın’ın Dört Bir Yanında Vatandaşlarla Buluşturmaya Devam Ediyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Hastaneden şu açıklama yapıldı, “Başka bir sağlık kurumunda beyin kanaması ve anevrizma teşhisi konulması üzerine 7 Temmuz 2026, Pazartesi (dün) Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi’ne başvuran Sanatçı Ruhsar Gültekin’in devam eden tedavi süreciyle ilgili Başhekim Prof. Dr. Hamdi Karakayalı şu açıklamayı yaptı:  “Hastamız Ruhsar Gültekin, dün sabah saatlerinde Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Kenan Koç’a muayene olmak üzere başvurmuştur. Başka bir sağlık kurumunda beyin kanaması ve anevrizma tanısı konulduğundan hastamıza hızla gerekli tetkikler yapılmıştır. Hastamızın tetkikleri sürerken öğlen saatlerinde yeni bir kanama olduğu görülmüş ve önce girişimsel radyolog Doç. Dr. Mehmet Barburoğlu tarafından işleme alınmış, ardından Prof. Dr. Kenan Koç ve ekibi tarafından ameliyatı gerçekleştirilmiştir. Hastanın kanaması boşaltılarak ventriküler drenaj uygulanmıştır. Ameliyat sonrası tedavisine yoğun bakım ünitesinde devam edilmekte olup, 8 Temmuz (bugün) sabah saatlerinde uyandırılarak muayene edilmiş, bilincinin açık ve stabil olduğu görülmüştür. Tedavisi gereği yeniden uyutulmaktadır. Hastamız multidisipliner ekip tarafından yakından izlenmekte ve tedavisi stabil olarak devam etmektedir” (BSHA / Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)

Ruhsar Gültekin’in Tedavisi Yoğun Bakımda Sürüyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kadıköy Belediyesi, koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerine bir yenisini daha ekledi. Türkiye’de yerel yönetimler bünyesinde bu kapsamda açılan ilk merkezlerden biri olan Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Bilgilendirme ve Danışmanlık Merkezi (CİSAM), 22 Haziran itibarıyla Gönüllü Danışmanlık ve Test Merkezi’ni (GDTM) hizmete açtı. Sağlık Bakanlığı iş birliğiyle hayata geçirilen merkezde, vatandaşlar kimlik bilgisi paylaşmadan anonim HIV testi yaptırabiliyor.

Merkezde uygulanan HIV testinin sonucu yaklaşık 20 dakika içinde öğrenilebiliyor. Test öncesinde ve sonrasında danışmanlık hizmeti sunulurken, pozitif sonuç alınması halinde kişiler doğrulama testleri ve tedavi sürecinin yürütülmesi için ilgili sağlık kuruluşlarına yönlendiriliyor. Dünya genelinde başarılı örnekleri bulunan Gönüllü Danışmanlık ve Test Merkezleri, bireylerin güvenle başvurabilecekleri, danışmanlık alabilecekleri ve test hizmetine kolayca erişebilecekleri merkezler olarak hizmet veriyor. Türkiye’de de Beşiktaş, Şişli ve Çankaya belediyelerinde uzun yıllardır başarıyla uygulanan bu model, artık Kadıköy’de de vatandaşların hizmetine sunuluyor.

Kadıköy Belediyesi Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Bilgilendirme ve Danışmanlık Merkezi (CİSAM) hakkında ayrıntılı bilgi ve randevu almak isteyenler, 0216 545 96 91 numaralı telefonu arayarak merkeze ulaşabilir.

Kadıköy’de Ücretsiz Anonim HIV Testi ve Danışmanlık Hizmeti Başladı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Lazer göz cerrahisi nasıl bir tedavi yöntemidir?

Lazer göz cerrahisi; miyopi, hipermetropi ve astigmatizma gibi kırma kusurlarını düzeltmek amacıyla korneanın, yani gözün en önündeki saydam tabakanın özel lazer teknolojileriyle yeniden şekillendirilmesi işlemi olarak tanımlanıyor. Bir başka deyişle; gözlük ya da kontakt lensin dışarıdan yaptığı odaklama düzeltmesi, lazer cerrahisiyle kornea üzerinde kalıcı bir şekilde planlanıyor. Böylece ışığın retina üzerine daha doğru odaklanması ve bu etkisiyle gözlüksüz görme kalitesi artırılmaya çalışılıyor. Ayrıca bazı özel durumlarda, daha önceki göz ameliyatları sonrasında kalan küçük numaraların düzeltilmesinde ve bazı kornea yüzeyindeki sınırlı düzensizliklerin giderilmesinde de kişiye özel lazer uygulamalarından yararlanılabiliyor. 

Günümüzde hangi lazer yöntemleri kullanılıyor?

Günümüzde lazer göz cerrahisinde tek bir yöntem yerine, hastanın göz yapısına göre seçilen farklı teknolojiler uygulanıyor. En sık kullanılan yöntemler arasında LASIK, Femto-LASIK, PRK, No-Touch PRK, SMILE, topografi rehberli lazer ve wavefront rehberli lazer tedavileri yer alıyor. Doç. Dr. Burak Tanyıldız, “Önemli olan, hastanın hangi yöntemi istediğinden çok, göz yapısına hangi yöntemin daha güvenli ve daha doğru olduğunun belirlenmesidir.  Hangi yöntemin uygun olduğu hastanın göz numarasına, kornea kalınlığına, kornea haritasına, göz kuruluğu durumuna, yaşına, mesleğine ve beklentisine göre belirlenmektedir” diyor. 

Modern lazer cerrahileri hangi faydaları sağlıyor? 

Modern lazer  cerrahilerinin en önemli faydası, tedavinin kişiye özel planlanabilmesi. LASIK, PRK, No-touch PRK, SMILE ve kişiye özel lazer seçenekleri sayesinde her hastaya aynı yöntemi uygulamak yerine, göz yapısına ve hastanın beklentisine en uygun tedavi planlanabiliyor.  Doç. Dr. Burak Tanyıldız, bu sayede miyopi, hipermetropi ve astigmatizma tedavisinde daha güvenli, daha öngörülebilir ve daha konforlu sonuçlar elde edilebildiğini vurgulayarak, şöyle devam ediyor: “Yeni nesil lazer sistemlerinde kullanılan gelişmiş takip teknolojileri, işlem sırasında göz hareketlerini anlık olarak algılayarak lazerin doğru noktaya uygulanmasına yardımcı olmaktadır. Topografi ve wavefront rehberli uygulamalar sayesinde kişiye özel optik kusurlar daha ayrıntılı analiz edilebilmektedir. Bu da özellikle uygun hastalarda gece görüş kalitesi, kontrast duyarlılığı ve genel görme konforu açısından avantaj sağlayabilmektedir.  İşlem süresinin genellikle kısa olması ve günlük yaşama dönüşün hızlı gerçekleşmesi de yeni nesil lazerlerin diğer önemli faydaları arasında yer almaktadır.”

Lazer göz cerrahisi nasıl gerçekleştiriliyor?

Lazer göz cerrahisi, işlem öncesinde yapılan detaylı muayene ve ölçümlerle planlanıyor. Ameliyat sırasında damlalarla gözün uyuşması sağlanıyor; yani genel anesteziye veya enjeksiyona çoğu zaman gerek duyulmuyor. Seçilen yönteme göre lazer korneanın ön yüzeyini yeniden şekillendirerek ışığın retina üzerine daha doğru odaklanmasını sağlıyor. İşlem süresi uygulanan yönteme göre değişebilse de genellikle hazırlık aşamalarıyla birlikte kısa sürede tamamlanıyor. 

Lazer göz cerrahisi her hasta için uygun bir yöntem midir? 

Genellikle 18 yaşını doldurmuş, göz numarası son dönemde belirgin değişmemiş, kornea kalınlığı ve kornea haritası uygun olan kişiler lazer cerrahisi için aday olabiliyor. Göz kuruluğu, göz tansiyonu, retina sağlığı ve genel göz muayenesi birlikte değerlendiriliyor. Doç. Dr. Burak Tanyıldız, lazer teknolojisi ne kadar gelişmiş olursa olsun, her göz yapısının bu işlem için uygun olmadığını belirterek, “Tedavinin başarısında en önemli nokta, lazerin hastanın göz yapısı için güvenli olup olmadığıdır. Lazer cerrahisinde gözün en önündeki saydam tabaka olan korneaya müdahale edilmektedir. Bu nedenle hasta seçiminde korneanın kalınlığı, şekli, düzeni ve biyomekanik dayanıklılığı çok dikkatli değerlendirilmelidir” diyor.  Kornea yapısı uygun olmayan hastalarda işlem yapmanın ilerleyen dönemde görme kalitesini olumsuz etkileyebilecek sorunlara yol açabileceğini vurgulayan Doç. Dr. Burak Tanyıldız, “Değerlendirme sonrasında hastaya lazer cerrahisi yapılıp yapılmayacağına ve yapılacaksa hangi yöntemin daha güvenli olduğuna karar verilmektedir” diye konuşuyor. Doç. Dr. Burak Tanyıldız,  “Özellikle keratokonus şüphesi olanlarda, korneası ince veya düzensiz olanlarda, ileri derecede göz kuruluğu bulunanlarda, bazı romatizmal hastalıklarda, gebelik ve emzirme döneminde ise lazer cerrahisi uygun olmayabilir ya da ertelenebilir” bilgisini veriyor. 

Etkisi kalıcı oluyor mu?

Lazerle yapılan göz cerrahisinde hedeflenen düzeltme genellikle kalıcı oluyor. Özellikle göz numarası son dönemde değişmeyen, kornea yapısı uygun olan ve doğru yöntemle tedavi edilen hastalarda elde edilen sonuçlar uzun yıllar stabil şekilde devam edebiliyor. Ancak bu durum lazer cerrahisi sonrasında gözün yaşam boyunca hiç değişmeyeceği anlamına gelmiyor. Yaşla birlikte ortaya çıkan yakın görme ihtiyacı, katarakt gelişimi veya nadiren göz numarasında küçük değişiklikler zaman içinde görülebiliyor.  Doç. Dr. Burak Tanyıldız, bu durumun lazerin etkisinin kaybolduğu anlamına gelmediğini, gözün doğal yaşlanma sürecinin bir sonucu olduğunu belirtiyor.

Ameliyat sonrasında görme ne zaman düzeliyor?

Lazer göz cerrahisi sonrasında görmenin toparlanma süresi uygulanan yönteme göre değişiyor. LASIK ve SMILE gibi yöntemlerde görme yetisi genellikle ilk 24-48 saat içinde belirgin şekilde düzelirken, PRK ve No-Touch PRK gibi yüzey lazerlerinde net görmeye ulaşma süresi ise birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişebiliyor. Bazı yöntemlerde ameliyat sonrasında kuruluk, yanma, batma, sulanma ve ışık hassasiyeti gibi sorunlar gelişebiliyor. Ancak bu şikayetler çoğunlukla geçici oluyor ve doktorun önerdiği damlalarla kontrol altına alınıyor. Enfeksiyon ve kornea zayıflaması gibi ciddi komplikasyonlar ise oldukça nadir görülüyor. 

Yaz aylarında lazer cerrahisi sonrasında nelere dikkat etmeli?

Lazer göz cerrahisi yazın yapılabiliyor; ancak iyileşme döneminde hijyen, güneşten korunma ve aktivite kısıtlamalarına özen göstermek tedavinin güvenliği açısından büyük önem taşıyor. Genel olarak ilk bir hafta göze su kaçırmamaya, gözleri ovuşturmamaya ve makyaj yapmamaya dikkat edilmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Burak Tanyıldız, ameliyat sonrasında alınması gereken diğer önlemleri şöyle sıralıyor: “Havuz ve deniz suyu enfeksiyon ile irritasyon riskini artırabilmektedir. Bu nedenle çoğu hastada yaklaşık iki hafta beklemek uygun olur. Ameliyat sonrası ilk haftalarda güneş ışığına hassasiyet artabildiği için dış ortamda UV korumalı güneş gözlüğü kullanılması önerilmektedir. Ağır sporlar, temas sporları ve göz travması riski olan aktiviteler için ise genellikle birkaç hafta beklemek ve doktor kontrolü sonrası başlamak daha güvenli olmaktadır.” 

Doğru hasta seçimi teknoloji kadar önemli! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

 “Akıllı ilaçlar” kanser hücresini nokta atışıyla hedef alıyor

Son yıllarda onkolojide en dikkat çeken gelişmelerden biri, halk arasında “akıllı bombalar” olarak da adlandırılan hedefe yönelik ilaç tedavileri olarak gösterilmektedir. Bu sistem, kanser hücresini tanıyan özel bir molekül ile hücreyi yok eden kemoterapi ajanının birleştirilmesini sağlar. Damardan uygulanan bu tedaviler, sağlıklı hücrelere zarar vermeden yalnızca kanserli hücreleri hedef alır. Böylece ilaç, adeta “adresini bularak” yalnızca hastalıklı hücreye etki eder. Özellikle agresif seyirli meme kanseri türlerinde yaşam süresini uzatırken, erken evre hastalarda da tedavi standartlarını yeniden şekillendirir.

Sıvı biyopsi ile kanseri geri dönüş riskini erken yakalamak mümkün

Tedavi sonrası en önemli kaygılardan biri, hastalığın tekrar etme riskidir. Geleneksel yöntemlerde nüksü tespit etmek için görüntüleme yöntemlerinin sonuçları beklenirken, günümüzde “sıvı biyopsi” sayesinde çok daha erken müdahale imkânı doğmaktadır. Bu yöntemle kanda dolaşan tümöre ait genetik parçacıklar basit bir kan testiyle tespit edilebilir. Görüntüleme yöntemlerinde herhangi bir bulgu ortaya çıkmadan önce hastalık yeniden aktif hale gelirse erken dönemde müdahale edilmesi mümkün olmaktadır. Bu da tedavi planının daha stratejik şekilde yeniden düzenlenmesine olanak sağlar.

Genetik testler sayesinde gereksiz kemoterapi uygulamaları azalıyor

Geçmişte tümör boyutu veya lenf nodu tutulumu nedeniyle birçok hastaya koruyucu amaçla kemoterapi uygulanırdı. Ancak günümüzde tümörün genetik özelliklerini analiz eden testler sayesinde bu yaklaşım büyük ölçüde değişti. Bazı yüksek riskli görünen hastalarda bile genetik analiz “düşük risk” sonucunu gösterebilir. Bu durumda kemoterapiye gerek kalmadan hastalar sadece hormon tedavileriyle takip edilebilir. Böylece saç dökülmesi, bulantı ve yorgunluk gibi kemoterapi yan etkilerinden kaçınılırken tedavi başarısı da korunabilir.

Cerrahide amaç artık daha az müdahale ile daha yüksek yaşam kalitesi

Modern meme kanseri cerrahisinde temel hedef, hastalığı tamamen ortadan kaldırırken hastanın yaşam kalitesini korumaktır. Geçmişte koltuk altındaki tüm lenf bezlerinin alınması, hastalarda kalıcı kol şişliği (lenfödem) ve hareket kısıtlılığı gibi sorunlara yol açabiliyordu. Güncel yaklaşımlar ise “bekçi lenf nodu” değerlendirmesi ile sınırlı cerrahiyi mümkün kılar. Az sayıda tutulum olsa bile tüm lenf bezlerinin alınması yerine daha koruyucu cerrahi yöntemler tercih edilebilir. Bu sayede hastalar, ömür boyu sürebilecek komplikasyon riskinden büyük ölçüde korunur.

Meme kanseri artık yönetilebilir bir hastalık olarak görülüyor

Meme kanseri, günümüzde biyolojisi daha iyi anlaşılan ve akıllı tedavi yöntemleriyle yönetilebilen bir hastalık haline geldi. Ancak erken tanı ve doğru yaşam alışkanlıkları hâlâ büyük önem taşır. Bu noktada üç temel öneri öne çıkıyor: 

• 40 yaşından itibaren düzenli yıllık mamografi çekilmesi
• Tedavinin tümörün genetik yapısına göre planlanması
• Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi

Meme Kanseri Kişiye Özel Akıllı Yaklaşımlarla Tedavi Edilebiliyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ortodontik tedavi devam ederken diş beyazlatma işlemi yapılabilir mi?

Diş teli tedavisi sırasında dişlerin üzerinde ‘braket’ adı verilen apareyler bulunduğunu hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Ayşenur Turan, “Diş beyazlatma işleminin etkili olabilmesi için beyazlatma ajanının doğrudan diş minesine uygulanması gerekir.” dedi.

Braketler nedeniyle diş minesinin tamamına ulaşmanın mümkün olmadığını aktaran Dr. Öğr. Üyesi Turan, bu nedenle ortodontik tedavi devam ederken diş beyazlatma işlemi önerilmediğini dile getirdi.

Diş telleri çıkarıldıktan hemen sonra diş beyazlatma işlemi yapılmamalı! 

Diş telleri çıkarıldıktan hemen sonra da beyazlatma işlemi yapılmasının tavsiye edilmediğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Ayşenur Turan, “Çünkü bu dönemde diş minesinin yeniden güçlenmesi ve varsa diş eti hassasiyeti ya da iltihabının iyileşmesi için zamana ihtiyaç vardır.” dedi.

Genellikle en az 3–4 hafta beklenmesini öneren Dr. Öğr. Üyesi Turan, şunları söyledi:

“Ancak bu süre, kişinin ağız ve diş sağlığına bağlı olarak daha uzun olabilir ve bazı durumlarda birkaç ayı, hatta bir yılı bulabilir. Bu nedenle diş telleri çıkarıldıktan sonra diş hekiminizin yapacağı kontroller doğrultusunda, ağız dokularının sağlıklı olduğu değerlendirildiğinde diş beyazlatma işlemi güvenle uygulanabilir.”

Bazı ürünler, dişi kimyasal olarak beyazlatmak yerine yüzeyini aşındırıyor! 

En merak edilen konuların başında internette satılan diş beyazlatma ürünleri veya influencer önerileri geldiğine işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Turan, “İnternet üzerinden satılan ürünler için ‘Bunu kullanmalı mıyım?’ ya da ‘Kullansam bir zararı olur mu?’ gibi sorularla sıkça karşılaşıyoruz.” dedi.

Bu tür ürünlerin kullanımından sonra bazı hastaların diş yüzeylerinde aşınmalar oluştuğuna dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Turan, “Çünkü bazı ürünler, dişi kimyasal olarak beyazlatmak yerine yüzeyini aşındırarak daha beyaz bir görünüm sağlamaya çalışıyor. Bu yöntem kısa vadede beyazlık hissi verse de diş minesinin bir kısmını uzaklaştırdığı için diş yapısını zayıflatabiliyor ve kalıcı hasara neden olabiliyor.” açıklamasını yaptı.

Bilinçsiz kullanılan diş beyazlatma ürünleri, diş yüzeyinde kalıcı hasara yol açabilir! 

Diş hekimlerinin uyguladığı ofis tipi beyazlatma tedavisinde ise kullanılan kimyasal ajanın farklı bir mekanizmayla çalıştığını vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Ayşenur Turan, “Bu ajan, diş yüzeyini aşındırmak yerine dişin içindeki renklenmeye neden olan molekülleri parçalayarak beyazlatma sağlar.” dedi.

Bu nedenle aşındırıcı partiküller içeren ürünlerle profesyonel beyazlatma tedavilerini birbirine karıştırmamak gerektiğinin altını çizen Dr. Öğr. Üyesi Turan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu tür reklamlarla karşılaşılan ürünlerin, diş hekimine danışılmadan kullanılmasını önermiyoruz. Bilinçsiz kullanım diş yüzeyinde aşınmaya, şiddetli hassasiyete ve hatta dolgu gerektirecek düzeyde hasarlara yol açabilir. Bu nedenle diş beyazlatma amacıyla herhangi bir ürün kullanmadan önce mutlaka diş hekiminize danışmanız en doğru yaklaşım olacaktır.”

Diş beyazlatmada doğru zaman, doğru yöntem önemli! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

SGK Sağlık Uygulama Tebliği Kamusal Sağlık Programı Yerine, Maliyet Odaklı Bir Sağlık Politikasına Geçti

Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından Haziran ayının son günlerinde ve 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe konulan Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) paketinin bütünü incelendiğinde, kamusal bir sağlık programı yerine, maliyet odaklı sağlık politikalarının yükünün bir kez daha yurttaşlarımızın ve hastalarımızın sırtına yüklendiği açıkça görülmektedir.

SMA’lı Çocuklar, Kanser Hastaları ve Nadir Hastalıklarla Yaşayanlar Geri Ödeme Kısıtlamalarıyla Karşı Karşıya!

SUT değişiklikleri, kamu maliyesi odaklı tasarruf anlayışının bedelini en kırılgan hasta gruplarına yüklemektedir. SMA Hastası Çocuklara Büyük Mağduriyet: Gen replasman tedavisi (Zolgensma) alan SMA hastası çocukların, bu tedavi sonrasında hayati önem taşıyan ve ihtiyaç duyabildikleri Nusinersen (Spinraza) veya Risdiplam (Evrysdi) etkin maddeli ardıl ilaçlarının bedellerinin artık SGK tarafından karşılanmayacağı hükme bağlanmıştır. Çocuklarımızın hayata tutunma hakkı bürokratik bütçe hesaplarına feda edilemez!

Kanser ve Nadir Hastalıklarda Engelleyicilik!

Kanser ve Nadir Hastalıklarda Engelleyicilik: Prostat kanseri (adenokarsinom) tedavilerinde Aktinyum-225 PSMA bileşiklerinin kullanımı ile nadir hastalıklarda kullanılan Ravulizumab (Ultomiris) etkin maddeli ilaçların geri ödemesine katı kriterler getirilmiş, hastanın ilaca erişimi zorlaştırılmıştır. Febuksostat gibi ilaçların geri ödemeye dâhil edilmesinde bile getirilen 3 aylık katı uzman raporu şartı, randevu bulamayan hastaları poliklinik önlerinde bürokratik bir angaryaya ve ilaçsız kalma riskine mahkûm etmektedir.

Hekimlik Pratiği ve Klinik Kararlar SUT Kodlarıyla Sınırlandırılamaz!

Yeni SUT paketiyle bazı cerrahi ve tıbbi işlemlere yönelik getirilen yeni SGK geri ödeme kodları ve kriterleri, hekimlik uygulamalarının üzerindeki puan, performans ve faturalandırma baskısını daha da derinleştirmektedir. Klinik kararların ve tedavi yöntemlerinin bilimsel kılavuzlar yerine SUT’un mali sınırlarına ve performans baskısına göre şekillenmesi riskini kesinlikle reddediyoruz. Hekimlik iradesi, maliyet hesaplarına ipotek edilemez.

TTB’den SGK’ya Uyarı ! SUT Paketinde Halkın Sağlığını Zorlaştıran Maddeleri Derhal Geri Çekin!

Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi olarak hükümeti ve SGK yetkililerini derhal uyarıyoruz: Yayınlanan SUT paketinde halkın sağlığa erişimini zorlaştıran ve sağlık hizmetine başvuruyu fiilen cezalandıran düzenlemeler derhal geri çekilmelidir. Gen tedavisi almış SMA’lı çocukların ardıl ilaçları başta olmak üzere, hastaların hayati tedavilere ve yenilikçi ilaçlara erişimini engelleyen tüm kısıtlamalar kaldırılmalıdır. Sağlık hizmetlerinde ve ilaçta her ne ad altında olursa olsun “cepten ödemeler” kaldırılmalı; kamu kaynakları özel sağlık işletmelerinin gelir beklentilerine göre şekillendirilmemeli, genel bütçeden finanse edilen, eşit, parasız, nitelikli, anadilinde ve kamusal bir sağlık sistemi inşa edilmelidir. Sağlık hizmetlerine erişim, Anayasa’nın güvence altına aldığı temel bir insan hakkıdır. Sağlık hakkı; piyasa koşullarına, maliyet hesaplarına ve bütçe tercihlerine göre sınırlandırılamaz. Sağlık politikalarının temel ölçütü maliyet değil, toplumun sağlık gereksinimleri, bilimsel tıbbın gerekleri ve kamu yararı olmalıdır. Koruyucu sağlık hizmetlerini önceleyen; eşit, parasız, erişilebilir, nitelikli, anadilinde ve kamusal bir sağlık sistemi toplum sağlığının vazgeçilmez güvencesidir.

Sağlık Ticari Bir Meta Değildir

Sağlık hizmetlerinde yaşanan sorunların çözümü; hastaların cepten yaptığı ödemeleri artırmakta ya da geri ödeme kapsamını daraltmakta değil, sağlık hizmetlerinin yeterli kamu kaynaklarıyla finanse edildiği, koruyucu sağlık hizmetlerini esas alan kamusal bir sağlık sistemini güçlendirilmesindedir. Sağlık ticari bir meta değildir; hasta müşteri, hekim ise maliyet hesabı yapan bir uygulayıcı değildir. Hekimlik; bilimsel bilgiye, mesleki bağımsızlığa ve etik ilkelere dayanan bir kamu hizmetidir. TTB Merkez Konseyi olarak; halkın sağlık hakkını, hekimlik mesleğinin bağımsızlığını ve kamusal sağlık hizmetlerini savunmayı sürdüreceğiz. Sağlık hizmetini piyasanın değil toplumun gereksinimlerine göre örgütleyen politikaların yaşama geçirilmesi için mücadelemize kararlılıkla devam edecek, tüm halkımızı anayasal sağlık hakkına ve kamusal sağlık sistemine sahip çıkmaya çağırıyoruz. (BSHA / Bilim ve Sağlık Haber Ajansı) 

SMA Gen Tedavisi Sonrası Verilen İlaçları SGK Ödemeyecek! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kaçak implant…BSHA / İstanbul – Ticaret Bakanlığı ekiplerinin gerçekleştirdiği denetimlerde el konulan 112 bin tıbbi cihazın 80 binini diş implantları oluşturdu. Halk sağlığını doğrudan tehdit eden kayıt dışı tıbbi cihazlara karşı İMPLANTDER, gümrük muhafaza personeline yönelik havalimanlarında eğitim atağı başlattı.

Kaçak tıbbi cihazların ülkeye girişini engellemek amacıyla kamu kurumları ve sektör temsilcileri arasındaki iş birliği büyüyerek sürüyor. Dental İmplant Sanayici ve İş İnsanları Derneği (İMPLANTDER), Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü bünyesinde görev yapan ekiplere yönelik kapsamlı bir eğitim programına imza attı.

5 Büyük Havalimanında Teknik Takip Eğitimi

İstanbul Havalimanı, Sabiha Gökçen, Ankara Esenboğa, Antalya ve İzmir havalimanlarında gerçekleştirilen eğitimlerde; gümrük personeline dental implantların teknik yapıları, tespit edilme yöntemleri ve orijinal ürünleri sahtelerinden ayırt etme kriterleri detaylıca aktarıldı. Teorik bilgilendirmelerin yanı sıra, sahada farkındalık yaratmak amacıyla görsel materyaller üzerinden uygulamalı çalışmalar da yürütüldü. Bu eğitimler, yasa dışı tıbbi cihazlarla mücadelede gümrük kapılarındaki en önemli koruma kalkanlarından biri oldu.

Bilançoyu Ticaret Bakanlığı Açıkladı: İmplant Kaçakçılığı Ön Planda

Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü ekiplerinin 2026 yılının ilk beş ayında yürüttüğü risk analizleri ve sıkı kontroller neticesinde, toplam 112 bin tıbbi cihaza el konuldu. Yakalanan yasa dışı ürünlerin yaklaşık 80 bin adetlik ezici çoğunluğunu ise diş implantları ve bunların yan parçaları oluşturdu. Yapılan incelemelerde, bilhassa Uzak Doğu ve Avrupa kıtasından gelen bazı yolcuların, yasal izin ve kayıt işlemlerini tamamlamadan bu ürünleri bagajlarında Türkiye’ye sokmaya çalıştıkları belirlendi.

IDEX 2026 Fuarı’nda Bavul Operasyonu

Kaçakçılıkla mücadele kapsamında en dikkat çekici operasyonlardan biri de Nisan 2026’da İstanbul Fuar Merkezi’nde organize edilen IDEX 2026 Fuarı esnasında yapıldı. Ekiplerin titiz takibi sonucu, bavullar içerisinde kaçak yollarla ülkeye sokulmak istenen tam 72 bin 956 adet kayıt dışı dental implant malzemesi ele geçirilerek yasal süreç başlatıldı.

Oğuz Akyüz: “Steril Olmayan Ürünler Halk Sağlığı İçin Tehdit”

Gerçekleştirilen operasyonlar ve gümrük eğitimleri hakkında değerlendirmelerde bulunan İMPLANTDER Yönetim Kurulu Başkanı Oğuz Akyüz, Türkiye’nin diş implantı üretimi ve klinik uygulamalarında bölgede çok güçlü bir pazara sahip olduğunu hatırlatarak şu uyarılarda bulundu: “Dental implantlar, son derece yüksek hassasiyet ve mutlak sterilizasyon gerektiren tıbbi ürünlerdir. Bu malzemelerin kayıt dışı ve yasa dışı yollarla piyasaya sürülmesi halk sağlığı açısından geri dönülemez riskler barındırıyor. ‘Güvenli Ürün, Sağlıklı Türkiye’ vizyonuyla devletimizin ilgili kurumlarıyla ortak hareket etmeyi kararlılıkla sürdürüyoruz.”

“Ürün Takip Sistemi (ÜTS) Güvencedir”

Sektörde tam 13 yıldır kayıt dışı ürünlerle mücadele ettiklerini belirten Akyüz, hem diş hekimlerinin hem de hastaların mağduriyet yaşamaması için şu kritik bilgiyi paylaştı: “Kullanılan tüm dental implantların ve yan aparatlarının mutlaka Sağlık Bakanlığı Ürün Takip Sistemi’ne (ÜTS) kayıtlı olması gerekmektedir. Bu ürünler yalnızca Sağlık Bakanlığı tarafından verilmiş Tıbbi Cihaz Satış Yetki Belgesi bulunan lisanslı satıcılardan tedarik edilmelidir.” Başkan Akyüz, kaçak tıbbi cihaz şebekelerine karşı gösterilen üstün hassasiyet ve başarılı operasyonlar vesilesiyle Ticaret Bakanlığı’na ve Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü personeline sektör adına teşekkür etti. (BSHA / Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)

Kaçak İmplant Alarmı ! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Memur yoksul, emekli ve asgari ücretli aç” diyen Doğruyol, şu açıklamayı yaptı, “Temmuz ayında yapılan memur maaş zamlarında her zaman gördüğümüz tablo tekrarlanmıştır. Yani tas aynı, hamam aynı. Memur maaşlarında değişen bir şey yok. Her maaş döneminde zam yapılan ayların (aralık, haziran) enflasyon oranları düşük, bir sonraki ayların enflasyon oranları bir önceki ayın enflasyon oranlarına göre 4-5 kat daha fazla çıkmaktadır. Mesela, 2025 yılının zam oranlarının belirlendiği ay olan 2024 Aralık ayı enflasyonu %1.03 çıkarken, zamdan sonraki ay olan 3 şubatta açıklanan ocak ayı enflasyon oranı %5,03 olarak çıkmış, 2026 yılı zam oranlarının belirlendiği 2025 yılı aralık ayı enflasyonu %0,89, zamdan sonraki ay olan ocak ayı enflasyonu %4,84, bu örnekler hemen her zam döneminde aynıdır.  Bu şekliyle memur ve emekliye yapılan zammın yaklaşık yarısı ilk ayda geri alınmaktadır.”

Memur ve Emekliye Seyyanen Zam Tabeli

“Yetkili sendika ve mevcut hükümet arasında 8 dönemdir yapılan toplu sözleşmelerin memura bir kuruş katkısı olmadığı gibi, memurun, işçinin, emeklinin alım gücü her geçen gün düşmüştür.  Siyasi vesayet altında olan yetkili olup, etkili olmayan sendikanın genel başkanı halen, düşük olan zamlar, seyyanen zamlarla artırılmalıdır gibi, saçma bir ifadeler kullanabilmektedir. Toplu sözleşmelerde etkili olamayanlar, çözümü daha sonraki aşamalarda laf olsun diye yaptıkları konuşmalarla memurun emeklinin işçinin gazını alma çabası içine girmektedirler. Memura emekliye yapılan %3’lük, %4’lük, %5’lik yapılan zamların yüksek enflasyon karşısında hiçbir manası yoktur. Memur ve emeklisine %13,52 zam yapıp, diğer emeklilerimize %17,76 zam yaparak %4 eksik zam yapmakta ayrıca adaletsizliktir. Tüm memur ve emeklilerimiz bilsin ki, yetkili sendikanın maaş artışların bir kuruşluk faydası yoktur. 2013 yılı toplu sözleşmelerinde hükümetin teklifinden daha az teklife imza atan yetkili sendikanın memurlara zararı vardır. Yetkili sendikanın yokluğu, varlığından daha faydalı olacaktır” (BSHA / Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)

Memur Maaşları…”Yetkili Sendika Memurlara Zarar Verdi!” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İş-yaşam dengesinde amaç, zamanı eşit bölüştürmek değil!

Psikolojide iş-yaşam dengesinin, bireyin iş yaşamı ile özel yaşamındaki sorumluluklarını, ihtiyaçlarını ve rollerini birbirini tüketmeden sürdürebilmesi olarak tanımlandığını dile getiren Klinik Psikolog Seren Doğantekin, “Burada amaç, zamanı eşit bölüştürmekten çok, kişinin hem üretken olabildiği hem de dinlenebildiği sürdürülebilir bir yaşam kurabilmesidir.” dedi.

Dengenin bozulduğu durumlarda kronik stres, tükenmişlik sendromu, kaygı, depresif belirtiler, uyku sorunları ve ilişki çatışmalarının daha sık görüldüğünü ifade eden Doğantekin, uzun vadede iş performansının da olumsuz etkileneceğini kaydetti.

‘Hayır’ demek, birçok kişi için sevilmeme korkusunu tetikliyor!

‘Hayır’ demenin aslında yalnızca bir sözcük olmadığını vurgulayan Seren Doğantekin, “Birçok kişi için reddedilme, eleştirilme ya da sevilmeme korkusunu tetikleyen duygusal bir deneyimdir.” dedi.

Doğantekin, “Çocuklukta sevgiyi daha çok uyumlu olmak, fedakârlık yapmak ya da başkalarını memnun etmek üzerinden deneyimleyen bireyler, yetişkinlikte de kendi ihtiyaçlarını geri plana atmaya daha yatkın olabilirler. Bunun yanında çatışmadan kaçınma eğilimi, suçluluk duygusu, düşük özsaygı ve onaylanma ihtiyacı da sınır koymayı zorlaştıran önemli etkenlerdir. Kişi ‘hayır dersem beni yanlış anlarlar’ ya da ‘iyi bir çalışan ya da iyi bir insan olamam’ gibi düşünceler geliştirebilir.” şeklinde konuştu.

‘İyi insan olma’ çabası, kişinin kendi sınırlarını ihlal etmesine neden olabilir!

Bencilliğin kişinin yalnızca kendi ihtiyaçlarını önemseyip başkalarının haklarını göz ardı etmesi olduğun aktaran Doğantekin, “Sağlıklı sınır koymak ise hem kendi haklarını hem de karşı tarafın haklarını gözetebilmektir. Psikolojik açıdan sağlıklı sınırlar, ilişkileri zayıflatmaz; aksine daha açık, dürüst ve güvenilir hale getirir.” dedi.

‘İyi insan olma’ algısının, bireylerin kendi sınırlarını ihlal etmesine neden olabildiğine değinen Doğantekin, “Özellikle ‘herkesi mutlu etmeliyim’, ‘kimseyi kırmamalıyım’ veya ‘fedakârlık yaparsam değer görürüm’ gibi katı inançlar, kişinin sürekli kendi ihtiyaçlarını ertelemesine neden olabilir. Zamanla bu durum tükenmişlik, öfke birikimi ve duygusal yorgunluk yaratabilir.” uyarısında bulundu.

İlk kez sınır koyarken suçluluk hissetmek, değişim sürecinin doğal bir parçası! 

İlk kez sınır koymaya başlayan kişilerin bazı zorluklarla karşılaşabileceğine işaret eden Seren Doğantekin, şunları söyledi:

“İlk sınırlar genellikle en zor olanlardır. Çünkü çevre, kişinin yıllardır sürdürdüğü uyumlu davranış biçimine alışmıştır. Bu nedenle şaşırma, itiraz etme veya eski düzeni devam ettirmeye çalışma gibi tepkiler görülebilir. Kişi ise yoğun suçluluk hissedebilir ve ‘acaba fazla mı tepki verdim’ diye düşünebilir. Ancak bu süreç değişimin doğal bir parçasıdır. Sınırlar tutarlı, sakin ve saygılı bir şekilde sürdürüldüğünde hem kişi kendine daha fazla saygı duymaya başlar hem de çevresi zamanla bu yeni iletişim biçimine uyum sağlar.” 

‘Hayır’ demenin değil, nasıl söylendiğinin önemi büyük!

İş yaşamında önemli olanın sadece ‘hayır’ demek olmadığını kaydeden Doğantekin, “Önemli olan bunu nasıl söylediğimizdir.” dedi.

Kararlı ama saygılı bir iletişim dili kullanılması gerektiğini hatırlatan Doğantekin, “Suçlayıcı ya da savunmacı olmadan mevcut iş yükünü açıklamak ve gerekirse alternatif sunmak etkili bir yaklaşımdır. Örneğin, ‘Bu görevi de üstlenirsem mevcut işlerimin kalitesi düşebilir. Öncelikleri birlikte değerlendirebilir miyiz?’ şeklindeki bir ifade hem çözüm odaklıdır hem de profesyonel sınırları korur. Kararlı iletişim, kişinin hem kendisine hem de karşısındaki kişiye saygı duymasını sağlar.” diye konuştu.

Söylenemeyen ‘hayır’, pasif-agresif davranışlara dönüşebilir!

Doğrudan sınır koyamayan kişilerin çoğu zaman istemedikleri sorumlulukları kabul ettiklerine dikkat çeken Seren Doğantekin, “Ancak bastırılan öfke tamamen ortadan kalkmaz; farklı yollarla kendini gösterir. İşleri geciktirmek, isteksiz çalışmak, alaycı konuşmalar yapmak, iletişimi kesmek veya sessiz tepki vermek pasif-agresif davranışlara örnek olabilir. Aslında kişi söyleyemediği ‘hayır’ı davranışlarıyla ifade etmeye çalışmaktadır.” dedi.

Bazı kişilik özelliklerinin sınır koymayı kolaylaştırabildiğini ya da zorlaştırabildiğini ifade eden Doğantekin, sözlerini şöyle tamamladı:

“Ancak ‘hayır’ diyebilmek büyük ölçüde öğrenilebilen bir iletişim becerisidir. Kararlı iletişim becerileri geliştirildikçe kişi duygu ve düşüncelerini daha rahat ifade etmeyi öğrenir. Küçük adımlarla başlamak, suçluluk duygusunu fark etmek ve her ‘hayır’ın ilişkiyi bozmayacağını deneyimlemek bu gelişim sürecini destekler. Gerektiğinde psikolojik destek almak da bu becerinin kazanılmasına katkı sağlayabilir.”

Sağlıklı sınırlar profesyonel ilişkileri güçlendiriyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Dijital oyun kavramı çocukluk dönemine taşındı

8 Temmuz Video Oyunları Gününün kökeni Amerika Birleşik Devletleri’ne dayandığını ve popüler kültürün de etkisiyle takvimlerimize girdiğini kaydeden Demet Gülaldı, “Teknolojinin ilerlemesiyle fiziki sınırların kalktığı dijital dünyada, artık belirli bir coğrafyada değil küresel ağlar üzerinde milyarlarca insanı birleştiren bir gün durumuna gelmiştir. Dijital teknolojilerin bu denli gelişmesi geleneksel oyun kültürünü de derinden etkilemiş ve dijital oyun kavramını çocukluk dönemine taşımıştır.” dedi.

Çocuk gelişimi açısından oyunun; çocuğun dünyayı anlamlandırma, bilişsel süreçlerini yapılandırma ve sosyal rolleri deneyimleme alanı olduğuna vurgu yapan Demet Gülaldı, “Dolayısıyla dijital oyunlar, modern çocuk için yalnızca bir eğlence aracı değil, aynı zamanda yeni nesil bir sosyalleşme, öğrenme ve kültürel etkileşim alanıdır. Ancak kritik olan nokta, teknolojinin kendisinden ziyade, çocuğun bu teknolojiyle kurduğu ilişkinin niteliğidir. Dijital oyunların çocuk gelişimine etkisi; içerik yönetimi, süre denetimi ve ebeveyn rehberliği gibi çok boyutlu değişkenlerin dengelenmesiyle şekillenmektedir.” diye konuştu.

Dijital oyunları tamamen yasaklamak pedagojik açıdan doğru değil

Dijital oyunların çocukların yaşamından tamamen çıkarılmasının gerçekçi bir yaklaşım olmadığını ifade eden Dr. Demet Gülaldı, şunları söyledi:

“Dijital oyunları çocukların yaşamından tamamen yasaklamak günümüz dünyasında gerçekçi bir yaklaşım olmadığı gibi, pedagojik açıdan da sağlıklı değildir. Tamamen yasaklayıcı bir tutum, çocuğu akran grubunun ortak iletişim dilinden soyutlayarak sosyal dışlanma hissi yaratabilir. Dahası, katı yasaklar çocukta “merakı ve gizli arayışları” tetikler; çocuk ebeveyn denetiminden uzak, kontrolsüz alanlarda bu ihtiyacını doyurmaya çalışırken gizliliğe ve yalana yönelebilir. Bu nedenle asıl sağlıklı yaklaşım, yasaklamak değil, çocuğun gelişimsel ihtiyaçlarını gözeterek doğru ve net sınırlar koymaktır.”

Ailelerin dijital okuryazar olması gerekiyor

Bir dijital oyunun çocuk için uygun olup olmadığını değerlendirebilmenin ailelerin dijital okuryazarlık düzeyiyle doğrudan ilişkili olduğunu vurgulayan Demet Gülaldı, şöyle devam etti:

“Bir dijital oyunun çocuk gelişimi açısından faydalı olup olmadığını anlamak ise ebeveynler açısından dijital okuryazarlık gerektirmektedir. Aileler oyun seçerken ilk olarak PEGI (Avrupa Genel Oyun Bilgi Sistemi) veya ESRB (Eğlence Yazılımları Denetleme Kurulu) gibi uluslararası yaş derecelendirme etiketlerine dikkat etmelidir. Bu kuruluşlar sadece yaş sınırı koyan yapılar değil aynı zamanda; oyunların içindeki dijital satın alımlar (kumar/loot box eğilimleri), şiddet, argo veya korku unsurlarını mikro düzeyde analiz ederek çocuk ve ergen psikolojisini korumayı amaçlayan gelişimsel koruma mekanizmalarıdır.”

Oyun çocuğu pasif bir izleyici konumunda bırakmamalı

Bir oyunun çocuğu pasif bir izleyici konumunda bırakmaması gerektiğini ifade eden Dr. Demet Gülaldı, “Oyunun çocuğu pasif bir izleyici mi yaptığı yoksa strateji kurmaya, planlama yapmaya ve mantık yürütmeye mi teşvik ettiği analiz edilmelidir. İçerikte küfür, argo, siber zorbalık riskine açık kontrolsüz sohbet odaları veya kumar davranışını tetikleyebilecek oyun içi satın alma (loot box) mekanizmalarının bulunmaması kritik birer kriterdir.” ifadesinde bulundu.

Şiddet içerikli oyunlar çocuklarda duyarsızlaşmaya yol açabilir

Yaşa uygun olmayan oyun tercihlerinin çocukların gelişimini olumsuz etkileyebileceğine dikkat çeken Dr. Demet Gülaldı, şunları kaydetti:

“Yaşa uygun olmayan oyun tercihleri; çocukların bilişsel, duygusal ve sosyal gelişiminde olumsuz yönde etkileyebilir.  Özellikle erken çocukluk döneminde kurgu ile gerçek ayrımı henüz tam yapılamadığından, korku ve yoğun gerilim içeren ögeler kaygı bozukluklarına ve uyku düzensizliklerine yol açabilir. Bu noktada en büyük risklerden biri de şiddet içerikli oyunlardır. Yoğun şiddete maruz kalmak, çocukta duyarsızlaşmaya neden olarak gerçek hayattaki acı ve şiddete karşı tepkisizleşmeyi beraberinde getirir. Sorunların şiddet yoluyla çözülebileceğine dair yanlış bir şema geliştiren çocuklarda, okul ortamında akran zorbalığı, dürtüsellik ve öfke patlamaları gözlemlenebilir.” şeklinde konuştu.

Strateji geliştiren oyunlar çocukların bilişsel becerilerini destekleyebilir

Doğru seçilmiş ve yapılandırılmış dijital oyunların çocuklar için güçlü birer eğitsel araca dönüşebileceğine işaret eden Dr. Demet Gülaldı, “Strateji, bulmaca ve simülasyon oyunları çocukların analitik düşünme, dikkat süresi ve görsel-uzamsal algı gibi bilişsel becerilerini geliştirir; onlara ‘eğer bunu yaparsam ne olur?’ sorusu üzerinden sebep-sonuç ilişkisi kurmayı öğretir. Açık dünya ve inşa etme (sandbox) oyunları çocukların hayal güçlerini dijital bir tuvalde somutlaştırarak yaratıcılıklarını besler. Çok oyunculu ve iş birliğine dayalı (co-op) oyunlar ise ortak bir amaca ulaşmak için liderlik yapma, rol paylaşımı, yardımlaşma ve kriz anında takım olarak hareket etme gibi sosyal becerileri kazandırır.” dedi.

Ekran, çocuk bakıcısı olarak kullanılmamalı

Ekran süresinin yalnızca saat üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Dr. Gülaldı, “Ekran başında geçirilen süreyi daha faydalı hale getirmek için ailelerin ekranı bir bebek bakıcısı olarak görmekten vazgeçmesi gerekir. En sağlıklı yöntem, oyunu aile içi bir aktiviteye dönüştürerek çocukla birlikte oynamak ve oyun üzerine (Burada neden bu stratejiyi seçtin?) sohbet etmektir. Oyun oynama süresi çocuğun yaşına göre belirlenmeli; ancak asıl denge, oyunun çocuğun uyku, beslenme, ders çalışma, fiziksel aktivite ve yüz yüze sosyalleşme gibi hayati rutinlerini engellememesi üzerinden kurulmalıdır. Bu kurallar kriz anlarında değil, sakin bir zamanda çocukla birlikte bir ‘Medya Sözleşmesi’ imzalanarak net ve esnemeyen kurallarla belirlenmelidir.” diye konuştu.

Davranışsal bağımlılık belirtileri ciddiye alınmalı

Dijital oyunların zamanla bağımlılık davranışına dönüşebileceği konusunda aileleri uyaran Gülaldı, “Dijital oyunların bir hobi olmaktan çıkıp bir bağımlılığa veya gerçek hayattan kaçış mekanizmasına dönüştüğünü gösteren işaretlere karşı uyanık olunmalıdır. Çocuk ekran başından kalkması istendiğinde aşırı öfke ve saldırganlık gösteriyorsa, oyun için uykusundan ve yemeğinden vazgeçiyorsa, okul başarısında ani düşüşler yaşıyor, gerçek arkadaşlarından uzaklaşıp daha önce keyif aldığı etkinlikleri tamamen bırakıyorsa bu durum alarm zillerinin çaldığını gösterir. Günümüzde uluslararası tanı kitaplarında ‘İnternet Oyun Oynama Bozukluğu’ bir davranışsal bağımlılık olarak yerini almıştır. Başta ergenler ve gençler olmak üzere, bu durumdan etkilenen bireylerde uzun vadeli ve ciddi sonuçlara yol açabilmektedir.” şeklinde konuştu.

Aşırı oyun oynama davranışı başka bir problemin maskelenmiş bir sonucu olabilir

Uyarılarda bulunan Dr. Demet Gülaldı, sözlerini şöyle tamamladı:

“Eğer internet oyunlarıyla aşırı zihinsel meşguliyet, oyun oynanmadığında huzursuzluk, anksiyete veya öfke gibi yoksunluk belirtileri, oyunu bırakma veya kontrol etme girişimlerinin başarısız olması, oyun dışındaki eski hobilerine ve eğlencelere karşı ilginin azalması, oyun nedeniyle eğitim, sosyal ilişkiler veya iş hayatında bozulma gibi belirtiler görülüyorsa ve bu belirtiler çocuğun günlük işlevselliğini birkaç haftadır olumsuz etkiliyorsa, ebeveynler hiç vakit kaybetmeden bir uzmandan profesyonel destek almalıdır. Unutulmamalıdır ki, aşırı oyun oynama davranışı bazen çocuğun gerçek hayatta yaşadığı akran zorbalığı, akademik başarısızlık veya aile içi huzursuzluk gibi başka bir problemin maskelenmiş bir sonucu olabilir.”

Strateji geliştiren oyunlar çocukların bilişsel becerilerini destekliyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Güneş kremi kullanmak riskli değil

Yaz aylarında güneş kremi kullanmak, hamilelik ve emzirme döneminde tavsiye edilir. Güneş kremleri çeşitli bileşenler içerse de, cilt tarafından emilen miktarın minimum düzeyde olduğu bilinmektedir. Yapılan araştırmalarda güneş kremlerinin hamile ve emziren kadınlar için risk oluşturmadığı belirlenmiştir. Eğer cilt hassas veya cilt reaksiyonlarına yatkınsa, bu ciltler için uygun ve hipoalerjenik bir güneş kremi kullanılmalıdır. Uygun güneş kremi için uzmanlardan görüş alınmalıdır. 

Hafif egzersizler sabah yapılmalı

Sıcak günlerde gebelerin hafif egzersizler yapması önerilir. Yapılacak egzersiz türü ve günün hangi saatinde yapılacağı uzman tavsiyesine göre belirlenmelidir. Hamile kadınlar için genel öneri, haftanın mümkünse tüm günlerinde, en az 30 dakika hafif yoğunlukta fiziksel aktivite yapmaktır. Sabahın erken saatlerinde hava serinken egzersiz yapmak, aşırı ısınma riskini azaltmakta ve vücudu rahatlatmaktadır. Vücut ısısını artıracak ağır egzersiz programlarından kaçınılmalıdır.

Genel olarak şu egzersizlerin yapılması tavsiye edilebilir;

• Yüzme veya su aerobiği
• Hafif tempolu ürüyüş veya kısa koşular
• Bisiklet sürmek
• Pilates, yoga, esneme hareketleri veya diğer yer egzersizleri

Sıcak çarpmasına dikkat!

Isı bitkinliği, vücut sıvı kaybı nedeniyle susuz kalındığında ortaya çıkar. Aşırı fiziksel aktivite veya sıcak bir ortamda bulunmak da ısı bitkinliğine yol açabilir. Müdahale edilmediğinde sıcak çarpması riski artabilir. Bu durum, ani vücut sıcaklığı yükselmesine, kafa karışıklığına ve potansiyel olarak bilinç kaybına neden olabilir.

Isı bitkinliğini şu belirtilerle ortaya çıkabilir;

• Aşırı terleme
• Susuzluk hissi
• Baş ağrısı
• Kas ağrıları ve krampları
• Bayılma veya baş dönmesi hissi
• Hızlı, zayıf nabız
• Soluk ve nemli cilt

Vücut ısısını düşüren yöntemler

Özellikle yaz aylarında vücudun aşırı ısınmasını engellemek çoğu zaman mümkün olmamaktadır. Ancak, vücut ısısını düşürecek yöntemler etkili olabilir.

1. Doğrudan güneş ışınlarından uzak durun ve kapalı alanlarda ya da gölgede vakit geçirin.
2. Günün en sıcak saatlerinde dışarıda olmayın.
3. Yüzünüzü ve vücudunuzu serinletmek için yanınızda spreyli şişeler bulundurun.
4. Başınızın ve boynunuzun etrafına ıslak bezle uygulama yapın.
5. Ayaklarınızı çok soğuk olmayan bir su ile günde 2-3 kere yıkayın ya da ayaklarınızı suda bekletin. 
6. Serinlemek için sık sık duş alın.
7. Hafif ve bol kıyafetler giyin. Nem emici kumaşlar tercih edin.
8. Kan dolaşımını desteklemek için düzenli olarak su için.
9. Ekstra koruma için şapka ve güneş gözlüğü tercih edin. UPF korumalı giysiler giymek yararlı olacaktır.

Aşırı Sıcaklarda Hamilelerin Vücut Isısını Düşüren 9 Öneri yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Bugün için glokomda etkinliği kanıtlanmış tek tedavi yaklaşımı, göz içi basıncının düşürülmesidir. Göz içi basıncının kontrol altına alınması, görme alanı kaybının ilerlemesini yavaşlatmanın tek yoludur.”

Mevcut Tedavilere Göre Daha Konforlu

Glokom tedavisinde güncel yaklaşımlar bahseden Prof. Dr. Ümit Aykan, sözlerine şöyle devam etti: Tedavi genellikle göz damlalarıyla başlamakta; yeterli kontrol sağlanamadığında lazer tedavileri, minimal invaziv glokom cerrahileri (MIGS) ve en son aşamada, klasik invaziv filtrasyon cerrahileri (tüp ya da trabekülektomi) gündeme gelir. Ancak orta ve uzun dönemde hasta uyum sorunları, cerrahi komplikasyonlar ve implant temelli yöntemlerin tansiyonu düşürmede yetersizlikleri, daha güvenli ve yenilikçi tekniklere olan ihtiyacı artırmıştır. Bu ihtiyaç doğrultusunda geliştirilen Femtosaniye Lazer ile Görüntü Kılavuzlu Trabekülotomi (FLIGHT) tekniği, 2025 yılında Kopenhag’da düzenlenen ESCRS (European Society of Cataract and Refractive Surgeons) Kongresi’nde ilk kez tanıtılarak dikkatleri üzerine çekti. Bu yöntemde, ön segment görüntüleme ile eş zamanlı yönlendirilen femtosaniye lazer kullanılarak trabeküler ağ üzerinde mikroskobik kanallar oluşturuluyor ve böylece aköz hümörün doğal dışa akımı artıyor.

FLIGHT tekniğinin öne çıkan özellikleri arasında:

• Kesi gerektirmemesi,
• Herhangi bir implant kullanılmaması,
• Görüntü kılavuzlu lazer sayesinde yüksek cerrahi hassasiyet ve başarı
• Daha kısa iyileşme süresi ve artan hasta konforu yer alıyor.

İngiltere ve Almanya’dan sonra 3. Sırada Türkiye’de bu yeni tedavi yöntemi uygulanmaya başlandı.

Femtosaniye Lazerin Glokom Cerrahisine Katkısı

Prof. Dr. Aykan, “FLIGHT tekniğinin temelini oluşturan femtosaniye lazer teknolojisi, son derece kısa süreli 10-15 saniye kadar lazer atımları sayesinde hedef dokuda mikron düzeyinde, son derece hassas işlemler yapılmasına olanak tanıyor. Bu ultrakısa atımlar, çevre dokularda ısıya bağlı hasar oluşturmadan etki göstererek cerrahi güvenliği artırıyor. FLIGHT prosedüründe, ön segment görüntüleme sistemleriyle eş zamanlı kılavuzlanan femtosaniye lazer, trabeküler ağ üzerinde yüksek hassasiyetle mikroskobik kanallar oluşturuyor. Görüntü kılavuzlu bu yaklaşım, işlemin tekrarlanabilirliğini artırırken, cerrahın deneyimine bağlı değişkenliği de azaltmayı hedefliyor. Oluşturulan mikrokanallar sayesinde aköz hümörün doğal dışa akımı artırılarak göz içi basıncının düşürülmesi amaçlanıyor.

Femtosaniye lazerler, göz cerrahisinde çok sayıda uygulamada kullanılır. Refraktif cerrahi (örneğin femto-LASIK), katarakt cerrahisi sırasında kornea ve lens işlemleri, diğer ön segment cerrahileri gibi örneklendirebiliriz. Bu lazerler, genellikle mekanik araçların yerini alarak daha güvenli ve kontrollü işlemler yapılmasına imkân veriyor. Glokom alanında da benzer teknoloji kullanıldığını söyleyebiliriz.

İlk Klinik Sonuçlar Umut Verici

ESCRS 2025’te paylaşılan ilk klinik verileri inceleyen Prof. Dr. Ümit Aykan, “FLIGHT tekniğinin göz içi basıncında anlamlı düşüşler sağladığını ve işlem sırasında cerrahi travmanın düşük olduğunu göstermiştir. Bu durum, komplikasyon risklerinin azalabileceğine işaret ediyor” dedi.

Prof. Dr. Ümit Aykan, yöntemin potansiyeline ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

“FLIGHT tekniği, implant gerektirmeyen ve kesisiz yapısıyla glokom cerrahisinde yeni bir dönemin habercisi. Mevcut bulgular son derece umut vericidir. FLIGHT tekniği, glokom tedavisinde daha güvenli, daha konforlu ve daha hassas cerrahi yaklaşımların önünü açabilecek yenilikçi bir gelişme olarak ifade edebiliriz” dedi.

Glokomda Yeni Tedavi Yöntemi Artık Türkiye’de yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

• Güneşten korunun

Tedavi gören hastaların yaz aylarında yaptığı en önemli hatalardan biri uzun süre güneş altında kalmaktır. Bazı kemoterapi ilaçları ve hedefe yönelik tedaviler çok hızlı güneş yanığı gelişmesine, cilt lekelerine ve tahrişe yol açabilir. Güneşten korunmanın yalnızca krem kullanmak anlamına gelmediği unutulmamalıdır. Gölge alanların tercih edilmesi, uygun kıyafet, geniş kenarlı şapka ve güneş gözlüğü kullanılması, güneşin en yoğun olduğu saatlerden kaçınılması da en az güneş kremi kadar önemlidir. Özellikle saat 11.00 ile 16.00 arasında doğrudan güneşe maruz kalınmamalı, en az SPF 50 koruma sağlayan, geniş spektrumlu (UVA ve UVB korumalı) güneş kremleri tercih edilmelidir.

• Sıvı tüketimini artırın

Yaz döneminde onkoloji kliniklerinde en sık karşılaşılan sorunlardan biri yetersiz sıvı tüketimidir. Hastaların önemli bir kısmı su içmek için, susama hissinin yeterli olduğunu düşünse de özellikle ileri yaş hastalarda susama mekanizması her zaman güvenilir değildir. Sıvı kaybı sadece halsizlik ve baş dönmesine değil, aynı zamanda böbrek fonksiyonlarında bozulmaya ve bazı kemoterapi ilaçlarının yan etkilerinin artmasına da neden olabilir. Ayrıca bazı kemoterapi ilaçlarının yan etkilerinin daha belirgin hale gelmesine neden olabilir. Bu nedenle gün boyunca susamayı beklemeden, düzenli aralıklarla su içilmelidir. Böbrek, kalp hastalığı vb özel bir durum yoksa günde 2–2,5 litre sıvı tüketimi hedeflenmelidir. Ancak bu miktar kişinin kilosuna, aldığı tedaviye ve mevcut sağlık durumuna göre değişebilir.

• SPF 50’yi tercih edin

Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Engin Erdemoğlu “Son yıllarda güneş kremlerinin içeriğiyle ilgili çeşitli tartışmalar gündeme gelmektedir. Hastaların bu konuda sosyal medyadaki bilgi kirliliğinden ziyade bilimsel verilere güvenmeleri önemlidir. Günümüzde onaylı güneş kremlerinin kanser tedavileriyle veya hormon tedavileriyle klinik açıdan anlamlı bir etkileşim gösterdiğine dair güçlü bir kanıt bulunmamaktadır. Özellikle mineral filtre içeren, çinko oksit veya titanyum dioksit bazlı ürünler hassas cilde sahip hastalarda iyi bir seçenek olabilir” diyor. 

• Beslenmenize özen gösterin

Tedavi sürecinde yeterli ve dengeli beslenmek bağışıklık sisteminin desteklenmesine katkı sağlar. Hafif, dengeli ve güvenilir gıdaların tercih edilmesi gerekir. Mevsim sebze ve meyveleri, yeterli protein içeren öğünler ve düzenli sıvı alımı tedavi sürecini destekler. 

• Açıkta olan gıdalardan kaçının

Ancak açıkta satılan yiyecekler, iyi yıkanmamış sebzeler, çiğ et ve çiğ deniz ürünleri enfeksiyon riski nedeniyle dikkatle değerlendirilmelidir. Özellikle beyaz küre sayısı düşük olan hastalarda basit bir gıda kaynaklı enfeksiyon bile ciddi sonuçlar doğurabilir. Yaz aylarında uzun süre dışarıda beklemiş süt ürünleri, mayonezli yiyecekler ve açık büfe ürünleri de risk oluşturabilir.

• Sıcak çarpmasına dikkat edin

Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Erdemoğlu “Kanser tedavisi gören hastaların çoğunun farkında olmadığı önemli bir risk de sıcak çarpmasıdır. Sıcak çarpması ile kemoterapi yan etkileri bazen birbirine karışabilir. Ancak yüksek ateş, bilinç bulanıklığı, aşırı terleme veya tam tersine terleyememe, ciddi baş dönmesi, çarpıntı ve bayılma hissi gibi belirtiler ortaya çıkıyorsa sıcak çarpması mutlaka akılda tutulmalıdır. Özellikle ileri yaş hastalar, eşlik eden kalp-damar hastalığı bulunanlar, böbrek fonksiyonları sınırlı olanlar ve performans durumu düşük hastalar sıcak havalardan daha fazla etkilenmektedir” diyor.

• Enfeksiyonlardan korunun

Kemoterapi bağışıklık sistemini baskılayabildiği için enfeksiyonlara karşı daha dikkatli olunmalıdır. Kalabalık ve kapalı ortamlardan kaçınılmalı, el hijyenine özen gösterilmeli, hasta kişilerle yakın temasta bulunulmamalı ve ateş gelişmesi halinde mutlaka hekime başvurulmalıdır.

• Aktif kalmaya çalışın

Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Erdemoğlu “Fiziksel aktivite tedavi sürecinin önemli bir parçasıdır. Günümüzde mümkün olduğu kadar aktif kalmanın hem yaşam kalitesini hem de fiziksel dayanıklılığı artırdığı bilinmektedir. Yaz aylarında yürüyüş, hafif tempolu bisiklet, yüzme ve esneme egzersizleri uygun seçenekler arasında yer alır. Ancak egzersizlerin günün serin saatlerinde yapılması, yeterli sıvı alınması ve aşırı efordan kaçınılması gerekir. Hastaların kendilerini zorlamadan, vücutlarının verdiği sinyalleri dikkate alarak hareket etmeleri önemlidir” diyor. 

• Tatili tedavi programına göre planlayın

Tedavi alan hastaların yaz tatiline çıkmasında çoğu zaman bir sakınca yoktur. Ancak seyahat planları tedavi takvimine göre yapılmalı, gidilecek bölgede sağlık hizmetlerine erişim imkanı araştırılmalı ve kullanılan ilaçlar düzenli şekilde taşınmalıdır. Deniz genellikle uygun koşullarda tercih edilebilirken, hijyeninden emin olunmayan havuzlarda enfeksiyon riski göz önünde bulundurulmalıdır. Yakın zamanda cerrahi geçirmiş, kateter taşıyan veya ciddi bağışıklık baskılanması olan hastalarda daha dikkatli olunmalıdır.

• Estetik işlemleri erteleyin

Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Engin Erdemoğlu “Estetik uygulamalar konusunda kemoterapi sürecinde dikkatli olunmalıdır. Botoks, dolgu, mezoterapi ve benzeri işlemler bazı hastalarda uygun olsa da aktif tedavi sırasında enfeksiyon, gecikmiş yara iyileşmesi ve beklenmeyen cilt reaksiyonları açısından risk oluşturabilir. Bu nedenle estetik girişimler mutlaka hastayı takip eden onkoloji uzmanı ile görüşülerek planlanmalıdır. Özellikle beyaz küre veya trombosit değerlerinin düşük olduğu dönemlerde bu tür işlemlerden kaçınılmalıdır” diyor. 

Sıcak hava ve güneş kemoterapinin yan etkilerini artırabiliyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

GÜNEŞİN FOTOYAŞLANMA ETKİSİNİN FARKINDA DEĞİLİZ!

Cildimiz yaş aldıkça kırışıklıklar, lekeler ve elastikiyet kaybı oluşuyor. Çoğu zaman bunu yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görüyor, güneşin etkisini önemsemiyoruz. Oysa cildimizi yaşlandıran tek etken takvim yaprakları değil. Yıllar boyunca güneşin ultraviyole (UV) ışınlarına korunmasız maruz kalmanın cildin kolajen ve elastin liflerine zarar vererek kırışıklıkların erken ortaya çıkmasına neden olduğunu söyleyen Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Kırışıkların yanı sıra ciltte renk düzensizliklerine, lekelenmelere ve cildin sıkılığını kaybetmesine neden olabiliyor. Dermatolojide buna “fotoyaşlanma” diyoruz. Bu süreç cildin biyolojik yaşından daha yaşlı görünmesine yol açar. Güneşten korunma yalnızca yaz aylarında değil, yıl boyunca günlük cilt bakımının bir parçası olmalı. Düzenli ve doğru güneş koruyucu kullanımı, cilt sağlığını korumak ve sağlıklı yaşlanmayı desteklemek için en etkili yöntemlerden biridir” diyor. 

ŞİDDETLİ GEÇİRİLEN GÜNEŞ YANIKLARI CİLT KANSERİNE DAVETİYE

Güneş ışınlarının kısa vadede güneş yanığı, kızarıklık ve hassasiyet yapabildiğini, uzun vadede ise güneş lekeleri ve cilt kanseri gelişme riskini arttığını belirten Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Özellikle çocukluk ve gençlik döneminde geçirilen şiddetli güneş yanıkları, ilerleyen yaşlarda cilt kanseri açısından önemli bir risk faktörüdür” uyarısında bulunuyor. 

CİLDİMİZİ SESSİZCE YAŞLANDIRIYOR

Cildimizi yıllar içinde sessizce yaşlandıran bu sürecin önüne geçmenin mümkün olduğunu belirten Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Bunun en etkili yolu, güneşten korunmayı yalnızca yaz tatillerinde hatırlanan bir alışkanlık olmaktan çıkarıp yıl boyunca günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline getirmek. Düzenli ve doğru kullanılan güneş koruyucular yalnızca güneş yanıklarını önlemekle kalmaz; ciltte kırışıklıkların, lekelerin ve elastikiyet kaybının gelişimini de yavaşlatır” ifadelerini kullanıyor. 

Ancak güneş koruyucu kullanırken yapılan en büyük hata, onu yalnızca yaz aylarında ya da denize giderken kullanılan bir ürün olarak görmek oluyor.

GÜNEŞ KREMİ SEÇERKEN SADECE SPF DEĞERİNE Mİ BAKIYORSUNUZ? 

Güneş kremi seçerken toplumda sıklıkla SPF değeri konuşuluyor. SPF değeri ne kadar yüksekse koruyuculuk oranının da o kadar yükseldiğine inanılıyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Güneş kremi seçerken öncelikle ürünün geniş spektrumlu (broad spectrum) olmasına dikkat edilmelidir. Bu özellik, hem UVB hem de UVA ışınlarına karşı koruma sağlar. Günlük kullanım için en az SPF 30, yoğun güneş maruziyetinde ise SPF 50 ve üzeri ürünler tercih edilmelidir. Ayrıca cilt tipine uygun ürün seçimi de önemlidir. Yağlı ve akneye eğilimli ciltlerde komedojenik olmayan hafif yapılı, kuru ciltlerde ise nemlendirici özellikte ürünler daha uygun olacaktır” diyor. 

YÜZ İÇİN AYRI GÜNEŞ KREMİNE GEREK YOK AMA… 

Yüz için ayrı bir güneş kremi kullanmanın zorunlu olmadığını belirten Acıbadem Life Danışmanı Dermatoloji Uzmanı Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Ancak yüz derisinin vücudun diğer bölgelerine göre daha ince ve hassas olması nedeniyle bu bölgeye özel geliştirilen ürünler avantaj sağlayabiliyor. Yüze özel güneş koruyucular daha hafif dokulu oldukları için özellikle göz çevresinde daha iyi tolere edilir. Akneye eğilimli, rozasea ya da leke problemi bulunan kişilerde ise cilt tipine uygun yüze özel ürünlerin tercih edilmesi daha konforlu ve etkili bir koruma sağlayabilir” ifadelerini kullanıyor.

GÜNEŞ KREMİ TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL

Güneşten korunmanın yalnızca güneş kremi kullanmakla sınırlı olmadığını vurgulayan Dr. Ayşenur Şam Sarı, “En etkili korunma, güneş koruyucuyu diğer fiziksel korunma yöntemleriyle birlikte uygulamaktır. Özellikle güneş ışınlarının en dik geldiği 10.00-16.00 saatleri arasında mümkün olduğunca doğrudan güneşe maruz kalmamak, geniş kenarlı şapka, UV koruyucu gözlük ve uygun giysiler kullanmak cilt hasarını azaltmada önemli rol oynar” diyor. 

Güneş koruyucuların dışarı çıkmadan yaklaşık 15-20 dakika önce yeterli miktarda uygulanması gerektiğini belirten Dr. Şam Sarı, terleme, yüzme veya havluyla kurulanmanın ardından ve en geç iki saatte bir güneş koruyucunun yenilenmesinin koruyuculuğun devamı açısından büyük önem taşıdığını ifade ediyor. 

Aynada Gördüğünüz Kırışıklıkların Gerçek Nedeni Yaşlılık Değil! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Hem Sağlık Hem Ekonomi

Sigara kullanımının yalnızca sağlık açısından değil, ekonomik açıdan da önemli bir yük oluşturduğunu ifade eden Bakan Memişoğlu, 2025 yılında Türkiye’de 8 milyar paket sigara satıldığını, kişi başına yıllık ortalama 117 paket tüketildiğini söyledi. Türkiye’de kişi başına toplam sağlık harcamasının 840 dolar olduğunu belirten Kemal Memişoğlu, tütün kullanımına bağlı hastalıklar hariç bağımlılıkların doğrudan maliyetinin ise kişi başına 1.024 dolara ulaştığını kaydetti. Sağlık Bakanı Memişoğlu, “OECD verilerine göre Türkiye sigara tüketiminde dünyada ikinci sırada. Onun için bunu yapacağız, başaracağız. Bunu hep beraber başaracağız. Sigarayı görünür olmaktan çıkaracağız. Sigarayı bırakmak için bütün toplum olarak çaba harcayacağız. Biz hazırız” diye konuştu.

Bakan Memişoğlu’ndan Gençlere, “Büyüklerinize Örnek Olun ve Sigarayla Mücadele Edin”

Dumansız Kampüs Programı’nın önemine dikkat çeken Bakan Memişoğlu, Yeşilay başta olmak üzere üniversiteler, akademisyenler ve tüm paydaşlarla birlikte dumansız bir gelecek için çalışmayı sürdüreceklerini belirterek “Dumansız kampüs, sağlıklı gelecek.” dedi.  Sağlık Bakanı Memişoğlu, gençlere seslendi, “Gençler, ben sizden bir şey istiyorum. Bu sigara konusunda, puff konusunda, elektronik sigara konusunda lütfen büyüklerinize siz örnek olun ve sigarayla mücadele edin. Çünkü siz bizden daha iyisiniz bu konuda. Sigaranın zararları konusunda her bir gencimize ben Sağlık Bakanı olarak güveniyorum. Büyüklerine örnek olsunlar. Sigara içmeyi bırakan, sigara içmeyen kişi esasında kendisine en çok saygı duyan kişidir. Sigara içenler bıraksın, içmeyenler de sigara içen arkadaşlarına yardımcı olsun” Sağlık Bakanı Memişoğlu, konuşmasının sonunda tüm kurumlara ve vatandaşlara çağrıda bulunarak “Dumansız bir kampüs, dumansız bir şehir, dumansız bir bina, dumansız bir mahalle için lütfen bu konuda bizimle beraber çalışın. Sağlıklı Türkiye Yüzyılı, sağlıklı bir toplum için hep beraber çalışalım” diye konuştu. (BSHA / Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)

Türkiye’de Kişi Başına Yıllık Ortalama 117 Paket Sigara Tüketiliyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sosyal medyanın etkisiyle uzun yıllar boyunca estetik cerrahide tek tip güzellik anlayışı hâkim oldu. İnce, aşırı kalkık ve birbirine benzeyen burunlar milyonlarca kişinin ortak hayali haline geldi. Bugün ise bu anlayış yerini tamamen farklı bir bakış açısına bırakıyor. Estetik dünyasında artık “başkasına benzemek” değil, kişinin kendi yüzüne en uygun ve doğal görünümü yakalamak ön plana çıkıyor.

Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ruslan Hummatov, modern rinoplastide standart kalıpların değil, bilimsel analiz ve kişiye özel planlamanın belirleyici olduğunu söylüyor.

“En güzel burun, yapıldığı belli olmayan burundur.”

Bu cümle, Hummatov’un estetik anlayışını tek başına özetliyor. Ona göre başarılı rinoplasti; dikkat çeken değil, yüzün doğal anatomisine uyum sağlayan, kişinin karakteristik ifadesini koruyan ve yıllar sonra bile doğallığını sürdüren sonuçlar üretmeli.

Azerbaycan Tıp Üniversitesi’nde başlayan tıp eğitimini Moskova’da Kulak Burun Boğaz, Baş-Boyun Cerrahisi ile Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi alanındaki ileri eğitimlerle geliştiren Op. Dr. Ruslan Hummatov, uluslararası cerrahi deneyimini bugün Türkiye’deki hastalarına taşıyor. Farklı ülkelerde, farklı yüz tipleri ve farklı estetik beklentilerle çalışmış olmanın, rinoplastiye çok daha geniş bir perspektiften yaklaşmasını sağladığını ifade ediyor.

Bilimsel yayınları, uluslararası kongrelerdeki çalışmaları ve Türkiye Kulak Burun Boğaz camiasında aldığı ödüllerle dikkat çeken Hummatov, estetik cerrahinin yalnızca görüntüyü değiştiren bir işlem olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor.
“Her insanın kemik yapısı, yüz oranları, cilt kalınlığı ve mimikleri farklıdır. Bu nedenle herkese aynı burun yapılamaz. Burun, kişinin yüzüne ait durmalı; doğal görünmeli ve karakterini değiştirmemelidir.”

Hummatov’a göre başarılı bir rinoplasti sadece estetik açıdan değil, fonksiyonel açıdan da kusursuz olmalı. Burun eğriliği, nefes alma problemleri ve tıkanıklıklar giderilirken, yüzün doğal dengesi de korunmalı. Çünkü kalıcı hasta memnuniyetinin yolu, estetik ve fonksiyonun aynı cerrahi plan içinde buluşmasından geçiyor.

Rinoplastinin yanı sıra yüz gençleştirme, endoskopik yüz germe, boyun germe, alın ve şakak germe, fonksiyonel burun cerrahisi, baş-boyun rekonstrüksiyonu ve estetik yüz uygulamaları alanlarında da çalışmalarını sürdüren Op. Dr. Ruslan Hummatov, estetik cerrahinin geleceğinin standart güzellik kalıplarında değil, kişiye özel tasarlanmış doğal sonuçlarda olduğunu vurguluyor.

Sözlerini ise estetik dünyasında yaşanan değişimi özetleyen şu ifadelerle tamamlıyor:
“İnsanlar artık başka birine benzemek istemiyor. Kendilerinin daha doğal, daha dengeli ve daha iyi bir versiyonu olmak istiyor. Estetik cerrahinin yeni anlayışı da tam olarak bunu hedefliyor.”

Doğallığın en büyük lüks haline geldiği günümüzde, estetik cerrahinin yeni başarı ölçütü de değişti. Artık en başarılı operasyon, çevrenin ‘Ameliyat olmuş’ dediği değil; ‘Çok iyi görünüyorsun ama ne değişti anlayamadım’ dediği operasyon olarak kabul ediliyor.

Artık hiç kimse aynı burnu istemiyor! Estetikte ‘Kopyala-Yapıştır’ dönemi bitti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sosyal Bilimler Enstitüsü Nöropazarlama Anabilim Dalı bünyesinde kurulan Türkiye’nin ilk ve tek Nöropsikofizyoloji Araştırma Laboratuvarı, düzenlenen törenle hizmete açıldı. İleri teknoloji cihazlarla donatılan laboratuvar, insan davranışlarını bilişsel ve fizyolojik boyutlarıyla inceleyen araştırmalara ev sahipliği yaparak psikoloji, nörobilim, nöropazarlama, sağlık bilimleri, mühendislik ve davranış bilimleri alanlarında yürütülecek disiplinlerarası çalışmalara önemli katkılar sunacak.

Laboratuvarın açılış törenine Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Rektör Prof. Dr. Nazife Güngör, Sosyal Bilimler Enstitüsü Nöropazarlama Anabilim Dalı Başkanı ve Laboratuvar Sorumlusu Dr. Öğr. Üyesi Selami Varol Ülker ile akademisyenler katıldı.

Kurdele kesimiyle açıldı

Açılışta laboratuvarın kuruluş amacı, araştırma altyapısı ve bilimsel hedefleri hakkında katılımcılara bilgi verildi. Konuşmaların ardından laboratuvarın açılışı kurdele kesimiyle gerçekleştirildi.

Kurdele kesiminin ardından katılımcılar laboratuvarı gezerek araştırma altyapısını yerinde inceledi. Laboratuvarda bulunan ileri teknoloji cihazlar tanıtılırken yürütülecek araştırmalar, uygulama alanları ve eğitim süreçlerine sağlayacağı katkılar hakkında bilgi paylaşıldı. 

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Bilimsel araştırma altyapımız güçlenmeye devam ediyor”

Açılışta konuşan Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü Prof. Dr. Nevzat Tarhan, güçlü araştırma laboratuvarlarının üniversitelerin bilimsel üretim kapasitesini artıran en önemli unsurlardan biri olduğunu belirtti. Tarhan; “Bilimsel araştırma altyapımız güçlenmeye devam ediyor.” dedi.

Tarhan, Türkiye’nin ilk ve tek Nöropsikofizyoloji Araştırma Laboratuvarının öğrenciler, akademisyenler ve araştırmacılar için önemli bir araştırma ortamı sunacağını ifade ederek laboratuvarın insan davranışını bilimsel yöntemlerle inceleyen çalışmalara değerli katkılar sağlamasını temenni etti. Tarhan, laboratuvarın kurulmasında emeği geçenlere teşekkür etti.

Prof. Dr. Nazife Güngör: “Bilgi üreten üniversite anlayışını güçlendirecek”

Rektör Prof. Dr. Nazife Güngör ise Nöropsikofizyoloji Araştırma Laboratuvarının farklı disiplinlerden araştırmacıları aynı çatı altında buluşturacak güçlü bir araştırma altyapısı sunduğunu ifade etti. Güngör; “Bu laboratuvar sayesinde bilgi üreten üniversite anlayışımız güçlenecek.” şeklinde konuştu. Güngör, laboratuvarda yürütülecek bilimsel çalışmaların ulusal ve uluslararası araştırmalara önemli katkılar sağlamasını diledi.

Dr. Öğr. Üyesi Selami Varol Ülker: “Uygulamalı araştırmalar güçlenecek”

Sosyal Bilimler Enstitüsü Nöropazarlama Anabilim Dalı Başkanı ve Laboratuvar Sorumlusu Dr. Öğr. Üyesi Selami Varol Ülker ise Türkiye’de ilk ve tek olma özelliği taşıyan Nöropsikofizyoloji Araştırma Laboratuvarının bilimsel araştırmalara önemli katkılar sunacağını belirterek, laboratuvarın özellikle lisans ve lisansüstü eğitim süreçlerinde uygulamalı araştırmaları güçlendireceğini, farklı disiplinlerden araştırmacıları ortak projelerde buluşturarak ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmalara değer katacağını ifade etti.

Bilişsel ve davranışsal süreçler ileri teknolojiyle analiz edilecek

Nöropsikofizyoloji Araştırma Laboratuvarı, bireylerin bilişsel, duygusal ve davranışsal süreçlerini objektif fizyolojik ölçümlerle incelemek amacıyla kuruldu.

Laboratuvarda katılımcıların farklı uyaranlara verdikleri bilişsel ve fizyolojik tepkiler; Eye Tracking (Göz İzleme Sistemi), Elektroensefalografi (EEG), Shimmer Biyofizyolojik Ölçüm Sistemi ve Sanal Gerçeklik (VR) teknolojileri kullanılarak değerlendirilecek.

Bu sistemler sayesinde göz hareketleri, beyin aktivitesi, kalp atım hızı, deri iletkenliği ve diğer fizyolojik veriler yüksek doğrulukla kaydedilecek, elde edilen veriler gelişmiş analiz yöntemleriyle bilimsel araştırmalarda kullanılacak.

Türkiye’nin ilk ve tek laboratuvarı araştırmalara yön verecek

Laboratuvar altyapısında iki adet EEG sistemi (Epoc Emotiv), iki adet Sanal Gerçeklik (VR) sistemi, bir adet Eye Tracking sistemi ve bir adet Shimmer biyofizyolojik veri toplama sistemi bulunuyor.

Bu cihazlar tek başına veya eş zamanlı olarak kullanılabiliyor. Böylece dikkat, algı, duygu, karar verme, öğrenme, stres, insan-bilgisayar etkileşimi, nöropazarlama ve klinik araştırmalar başta olmak üzere birçok alanda disiplinlerarası bilimsel çalışmalar yürütülebiliyor.

Türkiye’nin ilk ve tek Nöropsikofizyoloji Araştırma Laboratuvarı olma özelliğini taşıyan merkez, sahip olduğu entegre araştırma altyapısıyla bilişsel süreçlerin fizyolojik ölçümlerle değerlendirilebildiği özgün bir araştırma ortamı sunuyor. Laboratuvarın, disiplinlerarası bilimsel çalışmaları destekleyerek başta nöropazarlama olmak üzere birçok alanda yenilikçi araştırmaların yürütülmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Eğitimden uluslararası projelere geniş katkı

Nöropsikofizyoloji Araştırma Laboratuvarı, lisans ve lisansüstü eğitim süreçlerine uygulamalı destek sunmanın yanı sıra ulusal ve uluslararası araştırma projelerine de ev sahipliği yapacak.

Çağdaş araştırma altyapısıyla bilimsel bilgi üretimini destekleyecek laboratuvarın; psikoloji, nörobilim, sağlık bilimleri, mühendislik ve davranış bilimleri alanlarında gerçekleştirilecek yenilikçi çalışmalara katkı sağlaması hedefleniyor. 

Türkiye’nin ilk ve tek Nöropsikofizyoloji laboratuvarı Üsküdar Üniversitesinde açıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Eleştiride hedef kişilik değil, davranış olmalı!

Eleştirinin, doğru kullanıldığında bireysel gelişimi destekleyen en önemli iletişim araçlarından biri olduğunu ifade eden Klinik Psikolog Sena Kalaz, “Ancak bunun için odağın kişinin karakterine değil, gözlemlenebilir davranışlarına yönelmesi gerekir.” dedi.

Davranışa odaklanan eleştirinin, kişinin yaptığı belirli bir eylemi, o eylemin sonuçlarını ve değiştirilebilir yönlerini ele alırken, kişiliğe yönelik eleştirinin bireyin kimliğini hedef aldığına işaret eden Kalaz, “Örneğin, ‘sen dikkatsiz bir insansın’ demek yerine ‘bu raporda bazı ayrıntılar gözden kaçmış, bunları birlikte gözden geçirebiliriz’ demek hem aynı sorunu ifade eder hem de kişinin kendisini değersiz hissetmesine neden olmaz.” şeklinde konuştu.

İnsan beyni, kimliğine yönelik tehditleri fiziksel tehditler kadar güçlü algılayabilir! 

Psikolojik açıdan kişiliğe yönelik eleştirilerin daha yıkıcı olduğuna dikkat çeken Sena Kalaz, “Çünkü kişilik, bireyin benlik algısının ve öz değerinin temel bileşenlerinden biridir.” dedi.

İnsan beyninin kimliğine yönelik tehditleri, fiziksel tehditler kadar güçlü algılayabileceğini aktaran Kalaz, şöyle devam etti:

“Bu nedenle kişiliğe yönelik olumsuz ifadeler savunmacılığı artırır, utanma, öfke ve değersizlik duygularını tetikler, kişinin eleştiriyi değerlendirmek yerine kendisini korumaya çalışmasına neden olur. Buna karşılık davranış odaklı geri bildirim, değiştirilebilir ve kontrol edilebilir bir durumu işaret ettiği için bireyde ‘ben kötü bir insanım’ yerine ‘bu davranışımı farklı yapabilirim’ düşüncesini destekler. Bu nedenle davranış odaklı geri bildirimler psikoloji literatüründe daha yapıcı kabul edilir; çünkü suçlayıcı değil geliştirici bir yaklaşım sunar, öğrenmeyi teşvik eder ve öz yeterlilik duygusunu korur.”

İnsanlar çoğu zaman tek bir davranıştan yola çıkarak kişiyi etiketleme eğilimi gösterir! 

İnsanlar eleştiri yaparken sıklıkla kişiliğe yönelme eğilimi gösterdiklerini kaydeden Kalaz, “Bunun en önemli nedenlerinden biri, öfke ve hayal kırıklığı gibi yoğun duygular yaşandığında beynin olayları genelleyerek değerlendirme eğilimidir. Tek bir davranıştan yola çıkarak kişiyi ‘sorumsuz’, ‘bencil’, ‘tembel’ ya da ‘saygısız’ olarak etiketlemek daha kolay gelir.” dedi. 

Ayrıca çocukluk döneminde aile içinde ya da okul ortamında maruz kalınan iletişim biçimlerinin de bu alışkanlığı pekiştirdiğini dile getiren Kalaz, “Sürekli kişiliği eleştirilerek büyüyen bireyler, yetişkinlikte farkında olmadan aynı dili kullanabilirler. Bunun yanında iletişim becerilerinin yetersiz olması, davranış ile kişilik arasındaki ayrımın bilinmemesi ve temel yükleme hatası olarak adlandırılan bilişsel eğilim de kişilik odaklı eleştirileri artırır; insanlar başkalarının hatalarını çoğu zaman karakter özellikleriyle açıklarken, kendi hatalarını koşullara bağlama eğilimindedir.” açıklamasını yaptı.

Kişiliği değil, davranışı eleştirmek değişim motivasyonunu artırır! 

Davranışa odaklanan bir yaklaşımın, bireyin değişim motivasyonunu önemli ölçüde artırabildiğini ifade eden Klinik Psikolog Sena Kalaz, “Çünkü insanlar değiştirebilecekleri alanlara ilişkin geri bildirim aldıklarında daha fazla sorumluluk üstlenir, çözüm üretmeye yönelir ve gelişim için çaba göstermeye istekli olurlar.” dedi.

Kişiliği hedef alınan bireyin ise çoğunlukla umutsuzluk hissettiğini belirten Kalaz, “‘Ben zaten böyle biriyim’ düşüncesi değişim isteğini azaltabilir. Davranış odaklı geri bildirim ise gelişim zihniyetini destekler ve bireyin yaptığı davranışın kimliğiyle eş anlamlı olmadığını hissettirir. Bu durum özellikle çocukların eğitiminde, çift ilişkilerinde, ebeveyn tutumlarında ve iş yaşamında daha sağlıklı iletişim kurulmasını sağlar.” diye konuştu.

Sağlıklı eleştiri; empati, saygı ve çözüm odaklı iletişimle mümkündür! 

Sağlıklı bir eleştiri kültürünün toplumda gelişebilmesi için öncelikle aile içinde çocuklara yargılayıcı değil açıklayıcı bir iletişim modeli sunulması gerektiğine vurgu yapan Kalaz, sözlerini şöyle tamamladı:

“Okullarda duygusal farkındalık ve etkili iletişim becerileri öğretilmeli, iş yaşamında ise geri bildirim kültürü yalnızca hata odaklı değil, güçlü yönleri de görünür kılan dengeli bir anlayışla uygulanmalı. Eleştirinin doğru zamanlama ile yapılması, somut örneklere dayanması, çözüm önerisi içermesi, empatiyle sunulması ve kişinin onurunu zedelemeyecek bir dil kullanılması da bu kültürün temel unsurlarıdır. Doğruları ifade etmek yalnızca dürüst olmak değil, aynı zamanda bunu karşımızdaki kişinin gelişimine katkı sağlayacak, saygılı ve yapıcı bir iletişim diliyle yapabilmek anlamına da gelir. Çünkü insanlar en çok yargılandıklarında değil, anlaşıldıklarını hissettiklerinde değişime açık hale gelirler ve gerçek anlamda etkili eleştiri de tam olarak bu zeminde mümkün olur.”

Eleştiride doğru yaklaşım fark yaratıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

HAVUZLAR

Yaz aylarında sıkça tercih edilen havuzlar,  hijyen koşullarının yetersiz olması durumunda  impetigo gibi bakteriyel enfeksiyonlar ve cilt ile gözleri etkileyebilen adenovirüs kaynaklı viral enfeksiyonların da bulaşmasına neden olabiliyor.  Özellikle kalabalık olan havuzlarda fazla zaman geçirilmesi ve cildin uzun süre suyla temas etmesi bu tarz enfeksiyonların bulaşmasını kolaylaştırıyor. Diğer yandan klorlu suda uzun süre kalmak ciltte su kaybına bağlı olarak kuruluk, gerginlik ve tahrişe de yol açabiliyor. 

Nasıl önlem almalı?

• Çok kalabalık ve hijyen koşullarının düşük olduğu havuzlarda yüzmeyin.
• Havuzda uzun süre kalmamaya özen gösterin.
• Havuzdan çıktıktan sonra zaman kaybetmeden duş almaya dikkat edin. 

 HAVUZ KENARLARI, ŞEZLONGLAR, DUŞAKABİNLER

Havuz kenarları ile duşakabin gibi ortak kullanım alanlarında terlik olmadan çıplak ayakla dolaşılması, şezlongların havlu serilmeden kullanılması cilt sağlığını tehdit edebiliyor. Bu hatalar, Human Papilloma Virüsü’ne (HPV) bağlı siğillerin ve molluskum kontagiozum başta olmak üzere viral enfeksiyonların bulaşmasına yol açabiliyor. Siğiller en sık ayak altı, gövde ve yüz gibi bölgelerde ortası siyah noktasal kanama odakları içeren kabarıklıklar şeklinde görünürken, molluskum ise ortası göbekli ve çukur, çevresi deriden daha kabarık şişlikler şeklinde kendini gösteriyor. Cilt bariyerinin bozulduğu durumlarda basit bir temas bile bu virüslerin bulaşmasını kolaylaştırıyor. 

Nasıl önlem almalı?

• Havuz kenarı ve duşakabin gibi ortak alanlarda çıplak ayakla dolaşmayın. 
• Terlik ve havlu gibi kişisel eşyaları ortak kullanmamaya dikkat edin.
• Şezlongları havlu sermeden kullanmayın. 
• Deride çizik ve sıyrık gibi durumlarda virüsler daha kolay bulaşabileceğinden el ve ayak hijyenine özen gösterin. 

KLİMALAR

Yaz aylarında serinlemek için sıkça kullandığımız klimalar ortamın nem oranını düşürerek cildin su kaybetmesine neden olabiliyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. İlayda Uysal, bu durumun özellikle kuru ve hassas ciltlerde sorun oluşturabileceğini belirterek, “Uzun süre klimalı ortamlarda bulunmak cilt bariyerini zayıflatabilir ve bunun sonucunda ciltte hassasiyet artışı, gerginlik, kızarıklık, küçük çatlaklara bağlı irritasyonlar gelişebilir” uyarısında bulunuyor. 

Nasıl önlem almalı?

• Gün içinde cilt bariyerini destekleyen nemlendirici kullanmayı alışkanlık edinin. 
• Her gün 2–2,5 litre su içmeye özen gösterin
• Klimalı ortamlarda doğrudan hava akımına maruz kalmayın. 
• Mümkünse ortamın nem dengesini korumak için aralıklı havalandırma sağlayın. 

AŞIRI SICAK HAVA

Aşırı sıcak hava damarların genişlemesine, kılcal damarların belirginleşmesine ve rozasea hastalığında ataklara yol açabiliyor. Melazmaya (kahverengi cilt lekelerine) yatkın kişilerde güneşin ve zararlı ultraviyole ışınlarının yanı sıra aşırı sıcaklık da leke oluşumunu tetikleyebiliyor. Sıcak havanın etkisiyle ciltte oluşan su kaybı pul pul dökülme, kaşıntı ve hassasiyet gibi sorunlar oluşturabiliyor. 

Nasıl önlem almalı?

• Özellikle rozasea sorununuz varsa cildinizi ani hava değişimlerinden koruyun. Aşırı sıcak ve aşırı soğuk ortamlarda bulunmamaya çalışın.
• Melazmaya yatkınsanız güneşten korunmak için şapka, gözlük ve düzenli güneş kremi kullanmayı ihmal etmeyin.

YOĞUN TER BİRİKİMİ

Yaz aylarında yoğun terleme malassezia furfur gibi mantar türlerinin çoğalmasına ve bunun sonucunda cilt lekeleri ile gözeneklerin tıkanmasına yol açabiliyor. Aşırı sıcaklara ek olarak yoğun güneş kremi kullanımı da terlemeyi artırarak komedon (siyah nokta) oluşumunu tetikleyebiliyor. 

Nasıl önlem almalı? 

• Cildinizi her akşam terden ve krem artıklarından arındırın.
• Çok yoğun terleme problemi yaşıyorsanız, mantar oluşumunu engellemek için antifungal (mantar önleyici) etki gösteren şampuanları haftada bir veya iki kez vücudunuz için kullanabilirsiniz.

PARFÜMLER

Yaz aylarında boyun, dekolte ve el bileklerimize sıktığımız parfümler güneş ışınlarıyla birleşince ciltte leke oluşumunu tetikleyebiliyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. İlayda Uysal, “Özellikle narenciye, portakal ve limon gibi turunçgillerden zengin kokular güneş altında o bölgede lekelenmeye, damarlanma oluşumuna, bazen de ciddi alerjik reaksiyonlara neden olabilir” diye konuşuyor. 

Nasıl önlem almalı?

• Leke oluşumunu ve alerjik reaksiyonları önlemek için parfümleri cildiniz yerine kıyafetlerinize sıkmayı alışkanlık edinin. 

 CEP TELEFONLARI

Günlük hayatın vazgeçilmez parçası haline gelen cep telefonları, yalnızca iletişimi değil cilt sağlığını da etkileyebiliyor. Telefon yüzeyinde biriken bakteri ve kirler, yaz aylarında artan terleme ve sıcaklıkla birleştiğinde ciltte yağ dengesinin bozulmasına neden olabiliyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. İlayda Uysal, bu durumun ciltteki gözeneklerin tıkanmasını kolaylaştırarak özellikle yanak ve çene bölgesinde sivilce ile siyah nokta oluşumunu artırabileceğini belirtirken, “Telefon ekranlarından yayılan görünür ışığın da ultraviyole ışınlarıyla birlikte ciltte leke oluşumuna katkıda bulunabileceği düşünülmektedir” uyarısında bulunuyor. 

Nasıl önlem almalı?

• Telefon ekranını düzenli olarak temizleyin ve mümkünse dezenfekte edin.
• Uzun görüşmelerde kulaklık veya hoparlör kullanarak telefonun yüzle temasını azaltın.
• Cildinizi temiz tutun, terledikten sonra yüzünüzü yıkayın ve hafif, gözenekleri tıkamayan ürünler kullanmaya özen gösterin. 
• Demir oksit filtresi içeren ve mavi ışığa karşı da koruma sağlayan güneş kremlerini tercih etmeniz, cep telefonu ve bilgisayar ekranlarından yansıyan görünür ışığa karşı da koruma sağlayacaktır. 

Cildimizi sadece güneş ışınları yıpratmıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İnce damarlar bazen hastalığın ilk habercisi olabiliyor

Bacaklarda görülen ince damarlar bazı kişilerde yalnızca kozmetik bir sorun gibi görünebilir. Uzun süre ayakta kalındığında hafif yanma, sızlama veya dolgunluk hissi de ortaya çıkabilir. Ancak her ince damarı yalnızca estetik bir problem olarak değerlendirmek doğru değildir. Bazı hastalarda bu damarlar, toplardamar kapakçıklarında gelişen yetersizliğin, yani venöz yetmezliğin dışarıdan fark edilen ilk bulgusu olabilir. Bu nedenle özellikle sonradan ortaya çıkan veya giderek artan damar görünümünün bir uzman tarafından değerlendirilmesi büyük önem taşır.

Bu 8 belirti toplardamar yetmezliğine işaret edebilir

Toplardamarların içinde, kanın kalbe doğru tek yönlü ilerlemesini sağlayan kapakçıklar bulunur. Bu kapakçıkların görevini yeterince yerine getirememesi durumunda kan bacaklarda geriye doğru kaçar ve damarlar zamanla genişler. Bazı hastalarda bu durum yalnızca ince kılcal damarlar veya örümcek ağı görünümündeki damarlarla kendini gösterebilir. Bu nedenle dışarıdan görülen damarlar, buzdağının yalnızca görünen kısmı olabilir. Aşağıdaki belirtiler de toplardamar yetmezliğini düşündürebilir:

• Bacak damarlarında belirginleşme
• Ağrı
• Şişlik
• Kaşıntı
• Gece krampları
• Ciltte renk değişikliği
• Ciltte sertleşme
• İyileşmeyen yaralar

Kesin tanı için doppler ultrasonografi şart

Bacak damarlarının değerlendirilmesinde yalnızca gözle yapılan muayene yeterli olmayabilir. Derindeki ve ana yüzeyel toplardamarlar dışarıdan görülemez ve elle değerlendirilemez. Bu nedenle gerekli görülen hastalarda venöz doppler ultrasonografi ile damarların açıklığı, kapakçıkların çalışma durumu ve kanın geriye kaçıp kaçmadığı ayrıntılı olarak incelenir. Bu değerlendirme sayesinde sorunun yalnızca yüzeyde görülen ince damarlardan mı kaynaklandığı, yoksa tedavi edilmesi gereken toplardamar yetmezliğinin mi bulunduğu net olarak ortaya konulabilir. Uluslararası kılavuzlar da varis ve toplardamar hastalığı şüphesi bulunan kişilerde doppler ultrasonografiyi tanının doğrulanması ve tedavinin planlanmasında temel inceleme yöntemi olarak önermektedir.

Tedavi kişiye özel planlanıyor 

Bacaklardaki ince damarların tedavisinde herkese uygulanabilecek tek bir yöntem yoktur. Tedavi; doppler ultrasonografi bulgularına, damarların yapısına ve altta yatan nedene göre planlanmalıdır. Yüzeyel skleroterapi, köpük skleroterapi, cilt üzerinden uygulanan lazer tedavileri veya büyük toplardamarlara yönelik girişimsel yöntemler uygun hastalarda tercih edilebilir. Bazı hastalarda yalnızca ince damarların tedavisi yeterli olurken, bazı hastalarda öncelikle kaçak oluşturan ana toplardamarın tedavi edilmesi gerekir. Aksi halde sadece görünen damarların tedavi edilmesi kalıcı ve başarılı sonuç sağlamayabilir.

Yaz aylarında estetik kaygıyla hareket etmeyin

Yaz aylarında bacak görünümünden rahatsız olan birçok kişi doğrudan estetik uygulamalara yöneliyor. Ancak doğru yaklaşım, öncelikle bir kalp ve damar cerrahisi uzmanı tarafından değerlendirilmek olmalıdır. Çünkü tedavide amaç yalnızca damarları görünmez hale getirmek değil, varsa altta yatan toplardamar hastalığını erken dönemde tespit ederek kişiye en uygun tedaviyi planlamaktır. Böylece hem sağlık korunur hem de estetik açıdan daha kalıcı ve başarılı sonuçlar elde edilebilir.

Bacaklardaki Belirgin Mavi Damar Görünümüne Dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Neden Aşırı Terliyoruz?

Aşırı terleme; genetik yatkınlık, enfeksiyonlar, diyabet, tiroit hastalıkları, obezite ve kalp yetmezliği gibi sağlık sorunlarının yanı sıra menopoz ve hamilelik gibi hormonal değişimlere bağlı olarak ortaya çıkabilen bir durum. Hastalıktan bağımsız görülen primer bölgesel aşırı terleme genellikle ısı artışı, egzersiz, stres ve genetik faktörler nedeniyle tetiklenebiliyor. Bir hastalığa bağlı oluşan sekonder aşırı terleme ise; obezite, diyabet, tiroit hastalıkları, menopoz, hamilelik, gut hastalığı, sinir sistemi bozuklukları, alkol kullanımı veya alkolizm, solunum ve kalp yetmezliği gibi nedenlerle ortaya çıkıyor. 

Belirtiler Çocuk ve Yetişkinlerde Farklı 

Aşırı terlemenin belirtileri, hastalığın primer veya sekonder olmasına, hatta yaş gruplarına göre farklılık gösterebiliyor. Ciltte belirgin ıslaklık ve sürekli nem hissi, kıyafetlerde sık sık oluşan ter kaynaklı nemlenme, vücut kokusunda artış, zamanla ciltte tahriş, kaşıntı veya enfeksiyon eğilimi ve terlemenin genellikle çift taraflı ve benzer şiddette olması genellikle sıkça görülen belirtilerdir. Çocukluk dönemindeki aşırı terleme, yazı yazarken kâğıdın ıslanması, bilgisayar klavyesi kullanımında zorlanma veya piyano gibi enstrümanları çalarken elin kayması gibi işlevsel sorunlara yol açabilirken, erişkinlerde daha çok sosyal etkiler ön plandadır. Bu dönemde kişiler el sıkışmaktan kaçınma, sosyal ortamlarda rahatsızlık hissetme gibi durumlar yaşayabiliyor. İleri düzey vakalarda, ellerin silinmesine rağmen saniyeler içinde yeniden terleme oluşabilirken, nadiren de olsa el bileklerinden itibaren renk değişiklikleri ve ciltte pullanma gibi dermatolojik bulgular da aşırı terlemeyle ilişkili olabiliyor. 

Aşırı terleyen kişilerin öncelikli başvuracağı tıbbi alanlar dahiliye ve dermatolojidir. Ancak altta yatan nedenlerden şüphe duyulması halinde endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları, nöroloji veya ilgili branşlara yönlendirme yapılabilir. Hastalığın tanısı çoğu zaman hastanın öyküsü ve fizik muayenesi ile konabilirken; tanı sürecinde kan testleri, tiroit fonksiyon değerlendirmeleri, kan şekeri ölçümleri ve hormonal incelemeler gibi laboratuvar tetkikleri yapılabilir. Böylece sekonder aşırı terlemeye neden olabilecek diyabet, tiroit hastalıkları veya hormonal bozukluklar gibi durumlar dışlanarak tanı daha net hale getirilebilir.

Aşırı Terlemenin Tedavisinde Botoks da Kullanılıyor 

 İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Meral Maralcan, aşırı terleme tedavisinin hastalığın tipine, şiddetine, etkilenen bölgeye ve altta yatan nedene göre kişiye özel planlandığını söylüyor. Buna göre sekonder aşırı terlemede öncelik, terlemeye neden olan diyabet, tiroit hastalıkları gibi temel sağlık sorunlarının tedavi edilmesidir. Primer bölgesel aşırı terleme vakalarında ise hastanın ihtiyacına göre farklı tedavi seçenekleri değerlendirilmekte. Tedavinin ilk basamağında genellikle terlemeyi azaltmaya yönelik krem ve deodorant gibi ürünler tercih edilir. Bu ürünler ter bezlerinin çıkış noktalarını geçici olarak etkileyerek terleme miktarını azaltmayı destekler. Özellikle hafif ve orta şiddetteki vakalarda etkili sonuçlar sağlayabilir. Bir diğer yaygın yöntem ise botoks tedavisidir. Botulinum toksini, terlemeye neden olan sinir iletimini geçici olarak bloke ederek ter bezlerinin aktivitesini azaltır. Özellikle koltuk altı bölgesinde daha uzun süreli etki sağlarken el bölgesinde etkisi genellikle birkaç ay sürebilir. Bu yöntemlerden yeterli fayda sağlanamadığında, özellikle el ve ayak terlemelerinde düşük seviyeli elektrik akımı ile uygulanan tedavi yöntemlerinden yararlanılabilir.

Aşırı Terleme Pek Çok Hastalığın Belirtisi Olabilir yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

7 Temmuz Dünya Çikolata Günü, dünyanın en sevilen lezzetlerinden biri olan çikolatayı kutlamak için önemli bir fırsat sunarken, çikolatanın sağlık üzerindeki etkileri de yeniden gündeme geliyor.

Her çikolata aynı değil

Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Betül Bilen, 7 Temmuz Dünya Çikolata Günü dolayısıyla yaptığı değerlendirmede çikolata tüketiminde dikkat edilmesi gereken noktalara değindi.

Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Betül Bilen, özellikle kakao oranı yüksek bitter çikolatanın içerdiği flavanoller sayesinde damar sağlığı üzerinde olumlu etkiler gösterebildiğini, ancak çikolatanın “sağlıklı” olarak değerlendirilmesinde tüketim miktarı ve ürün içeriğinin belirleyici olduğunu söyledi.

Kakao oranı yüksek bitter çikolata kalp ve damar sağlığını destekleyebilir

Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Betül Bilen, bitter çikolatanın içerdiği epikateşin ve prosiyanidin gibi flavanollerin güçlü antioksidan özelliklere sahip olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Bu biyoaktif bileşikler oksidatif stresin azaltılmasına katkıda bulunurken, nitrik oksit üretimini artırarak damarların gevşemesini ve endotel fonksiyonlarının iyileşmesini destekleyebilir.”

Bilimsel çalışmaların kakao tüketiminin kardiyometabolik sağlık üzerinde olumlu etkiler oluşturabileceğini gösterdiğini belirten Bilen, düzenli ve ölçülü kakao tüketiminin toplam kolesterol, LDL kolesterol, açlık kan şekeri ile sistolik ve diyastolik kan basıncında küçükancak anlamlı iyileşmeler sağlayabildiğini; buna karşın vücut ağırlığı, beden kütle indeksi ve HbA1c üzerinde belirgin bir etki görülmediğini ifade etti.

Bitter çikolata, sütlü ve beyaz çikolatadan neden farklı?

Çikolata çeşitleri arasındaki en önemli farkın kakao içeriği olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Betül Bilen, şunları söyledi:

Bitter çikolata, yüksek kakao oranı sayesinde flavonoid ve antioksidan bakımından en zengin seçenektir. Aynı zamanda genellikle daha az şeker içerir. Bitter çikolata, yüksek flavanol içeriği nedeniyle sütlü ve beyaz çikolataya kıyasla damar fonksiyonları üzerinde daha güçlü etkilere sahiptir. Yapılan çalışmalar bitter çikolatanın kan basıncını düşürebildiğini göstermektedir. Ayrıca kısa süreli bir klinik çalışmada, bitter çikolata tüketiminin beyaz çikolataya göre insülin duyarlılığını artırdığı ve sistolik kan basıncını düşürdüğü bildirilmiştir.

Sütlü çikolata, daha düşük kakao oranı nedeniyle antioksidan açısından daha sınırlıdır ve genellikle daha fazla şeker içerir.

Beyaz çikolata ise kakao kitlesi içermez; yalnızca kakao yağı, süt ve şekerden oluşur. Bu nedenle kakao kaynaklı antioksidanlardan büyük ölçüde yoksundur ve beslenme açısından sağlık yararları bakımından bitter çikolataya göre daha sınırlıdır.

Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Betül Bilen, sağlık açısından seçim yapılacaksa kakao oranı yüksek bitter çikolatanın tercih edilmesinin daha uygun olduğunu ifade etti.

Ölçülü tüketim en önemli kural

Çikolatanın faydalarının sınırsız tüketim anlamına gelmediğini vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Betül Bilen, “Sağlık üzerindeki olumlu etkiler büyük ölçüde kakao oranına, flavanol miktarına ve tüketilen porsiyona bağlıdır. Çikolata aynı zamanda enerji ve yağ açısından zengin bir besin olduğundan, dengeli beslenmenin bir parçası olarak ölçülü miktarlarda ve tercihen kakao oranı yüksek ürünlerin tüketilmesi önerilmektedir” uyarısında bulundu.

Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Betül Bilen, mevcut bilimsel çalışmaların kesin bir günlük tüketim miktarı önermediğini söyledi.

Araştırmalarda bir porsiyonun yaklaşık 30 gram olarak tanımlandığını belirten Bilen, haftada yaklaşık 2-3 porsiyon tüketimin sağlık açısından olası yararlarla ilişkilendirildiğini ifade ederek haftada 2-3 porsiyon çikolata tüketiminin yeterli olduğunu söyledi.

Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Betül Bilen, “Çikolata enerji ve yağ açısından zengin bir besindir. Özellikle sütlü ve beyaz çikolataların yüksek şeker içeriği nedeniyle porsiyon kontrolü ihmal edilmemelidir. Çikolata, dengeli beslenme düzeni içerisinde küçük porsiyonlarda tüketilmeli ve günlük enerji alımına katkısı göz önünde bulundurulmalıdır ” dedi.

Çikolata alırken etiketini okuyun

Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Betül Bilen, tüketicilerin çikolata satın alırken mutlaka etiket bilgilerini incelemesi gerektiğini belirtti.

Sağlıklı bir tercih için şu kriterlere dikkat edilmesini önerdi:

• Tercihen yüzde 70 ve üzeri kakao oranına sahip ürünler seçilmeli.
• İlave şeker miktarı kontrol edilmeli.
• Doymuş yağ ve toplam enerji içeriği incelenmeli.
• Porsiyon büyüklüğü dikkate alınmalı.

Bilen, kakao oranı yükseldikçe flavanol miktarının arttığını, buna karşılık sütlü ve beyaz çikolatalarda şeker oranının daha yüksek olabildiğini söyledi.

Çocuklarda çikolata yasak değil ancak sınırlar önemli

Çocuklarda çikolatanın tamamen yasaklanmasının doğru bir yaklaşım olmadığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Betül Bilen, aşırı tüketimin yüksek şeker içeriği nedeniyle diş çürükleri ve fazla enerji alımına yol açabileceğini ifade etti.

Ailelere şu önerilerde bulundu:

• Çikolata ara sıra ve küçük porsiyonlarda sunulmalı.
• Ödül veya ceza aracı olarak kullanılmamalı.
• Günlük beslenmede meyve, süt, yoğurt ve kuruyemiş gibi besleyici alternatiflere öncelik verilmeli.

Kronik hastalığı olanlar bireysel planlama yapmalı

Diyabet, obezite ve kalp-damar hastalığı bulunan bireylerde çikolata tüketiminin kişiye özel planlanması gerektiğini vurgulayan Bilen, özellikle diyabetli bireylerin çikolata tüketimini günlük karbonhidrat planı içerisinde değerlendirmesi gerektiğini söyledi.

“Çikolata tüketimine ilişkin kararlar; hastalığın tipi, kullanılan ilaçlar, kan şekeri kontrolü ve bireyin genel beslenme planı dikkate alınarak diyetisyen tarafından bireyselleştirilmelidir.” ifadelerini kullandı.

Çikolatayı ne zaman tüketmeli?

Çikolatanın günün hangi saatinde tüketilmesinin daha faydalı olduğuna ilişkin bilimsel kanıtların henüz yeterli olmadığını belirten Bilen, aynı şekilde hangi besinlerle birlikte tüketilmesi gerektiği konusunda da kesin öneriler bulunmadığını söyledi.

Mevcut verilerin; tüketim saatinden ziyade porsiyon kontrolü, kakao oranı yüksek ürün seçimi ve genel beslenme düzeninin çok daha önemli olduğunu ortaya koyduğunu ifade etti.

Çikolatadan vazgeçmek değil, doğru tercih yapmak önemli

Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Betül Bilen, çikolatanın dengeli beslenme içerisinde tamamen yasaklanması gereken bir besin olmadığını ancak doğru ürün seçimi ve ölçülü tüketimin sağlık açısından belirleyici olduğunu vurguladı. Bilen, “Kakao oranı yüksek bitter çikolata, dengeli beslenme düzeninin küçük bir parçası olarak tüketildiğinde sağlık açısından bazı faydalar sağlayabilir. Ancak çikolatanın yüksek enerji içeren bir besin olduğu unutulmamalı; porsiyon kontrolü her zaman ön planda tutulmalıdır.” dedi.

Dünya Çikolata Günü’nde önemli uyarılar: Çikolatada sağlıklı tercih bitter, anahtar nokta porsiyon kontrolü yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) muayene katılım payı ücretlerinde yeni dönem başladı. 1 Temmuz 2026 itibarıyla geçerli olan yeni düzenlemeye göre, sağlık kuruluşlarındaki muayene katılım payları ile reçete katılım bedelleri yeniden belirlendi. Yeni tarifede aile hekimlikleri ücretsiz kalmaya devam ederken, diğer sağlık kurumlarındaki ücretler kademelendirildi.

Aile Hekimliği Ücretsiz, Devlet Hastaneleri 50 TL

Açıklanan yeni listeye göre, birinci basamak sağlık kuruluşu olan Aile Sağlığı Merkezleri’nde (ASM) muayene katılım ücreti alınmayacak. Vatandaşlar buralardan ücretsiz olarak faydalanmaya devam edecek. Ancak muayene için Devlet Hastaneleri’ni tercih eden vatandaşların ödeyeceği tutar 50 TL olarak belirlendi.

Eğitim Araştırma ve Şehir Hastanelerinde Katılım Payı 90 TL

Sağlık sisteminin yükünü sırtlayan üst basamak hastanelerde ise fiyatlar 90 TL bandına çekildi. Eğitim ve Araştırma Hastanelerine bağlı Semt Poliklinikleri, Eğitim ve Araştırma Hastaneleri ile Şehir Hastaneleri’nde muayene katılım ücreti 90 TL oldu. Diş Hekimliği Fakültesi veya Tıp Fakültesi bulunan Devlet Üniversite Hastaneleri’nde de katılım payı 90 TLolarak uygulanacak. Daha önce eğitim araştırma ve şehir hastanelerine gidenler, 26 TL katılım payı ödüyordu.

Vakıf ve Özel Hastanelere 100 TL Tarifesi

Yüksek katılım payı oranları vakıf ve özel hastanelerde kendisini gösterdi. Diş Hekimliği Fakültesi veya Tıp Fakültesi bulunan Vakıf Üniversite Hastaneleri ile İkinci ve Üçüncü Basamak Özel Sağlık Hizmeti Sunan Hastanelerdeki muayene katılım ücreti 100 TL’ye yükseldi.

Sevkli Hastaya %50 İndirim, Reçete Ücretine Büyük Zam!

Yeni düzenlemede dikkat çeken en önemli detaylardan biri sevk zinciri ve reçete ücretleri oldu. Aile hekimlerinden sevk edilerek üst basamak hastanelere giden hastalarda uygulanacak muayene katılım payı %50 oranında azaltılarakuygulanacak. Bu hamleyle birinci basamak sağlık hizmetlerinin kullanımının teşvik edilmesi amaçlanıyor. Öte yandan, daha önce 5 TL olan Reçete Katılım Payı ise ciddi bir artışla 30 TL’ye yükseltildi. 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla güncellenen reçete ve ilaç katılım payı detayları şu şekilde

Reçete Katılım Payı

İlaç Katılım Payı Oranları

Muayene Katılım Payı Ücretleri Zamlandı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir İl Sağlık Müdürlüğü Acil Durum Eylem Planına Geçti

İzmir İl Sağlık Müdürlüğü askerlerin hastanelere başvurmasının ardından alarm durumuna geçti. Askerlerin bir kısma ayaktan tedavi edilirken, bir kısmına ise yatış verildiği öğrenildi.

Özel Yemek Firmasının Yemeklerden mi kaynaklanıyor?

Askerlerdeki şikayetlerin özel yemek şirketi tarafından hazırlanan yemeklerden kaynaklanabileceği öne sürüldü. (BSHA / Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)

İzmir’de Rahatsızlanan Askeri Öğrenciler Hastanelere Başvurdu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Paranoyanın temel belirtisi hezeyandır!

Paranoyanın, tek belirtisi hezeyan (sanrı) olan bir hastalık olduğunu dile getiren Prof. Dr. Oğuz Tan, “Hezeyan ya da sanrı, mantıklı tartışmayla düzeltilemeyen yanlış inançtır. Yani kişi yanlış bir şeye inanır ve katiyen aksini ispat edemezsiniz. Ne yaparsanız yapın, bu düşünceyi değiştiremezsiniz.” dedi.

Bu yanlış inancın sıklıkla bir fenalık görme veya takip edilme ile ilgili olduğunu kaydeden Prof. Dr. Tan, “Kişi, ‘birileri beni takip ediyor, beni öldürecekler’, ‘evime kameralar yerleştirdiler’, ‘televizyonda geçen altyazılar beni tehdit ediyor’, ‘insanlar bana zarar vermeye, beni delirtmeye çalışıyor’ diye düşünebilir. Katiyen aksini ispat edemezsiniz. Kişi buna inanır. Bu yanlış inanç mistik alanda da olabilir. Kişi Tanrı, peygamber ya da ermiş olduğuna, vahiy aldığına inanabilir. Çevresine bir cemaat de toplayabilir. Çok da tutarlı olmadığı hâlde bunun aksini ispat edemezsiniz. Ya da İstanbul’un üçte birinin kendisinin olduğuna, büyük bir icat yaptığına veya 500 tane patent hakkı bulunduğuna inanabilir. Tamamen gerçek dışı olduğu ve herkese gerçek dışı geldiği hâlde kişi buna inanır ve kendi içinde tutarlı birtakım kanıtlarla bunu savunur.” şeklinde konuştu.

Fazla bilgiye maruz kalmak, kişinin paranoyaya olan yatkınlığını ortaya çıkarıcı bir rol oynayabilir!

Yapay zekâ ile üretilen içeriklerin yanıltıp paranoyaya sebep olduğuna dair henüz bir bulgu olmadığını aktaran Prof. Dr. Oğuz Tan, “Tabii bunu kesin olarak bilemeyiz. Ancak şunu söyleyebiliriz; paranoya hastaları vardır, bir de paranoyaya yatkın olanlar vardır. Fazla bilgiye maruz kalmak, fazla araştırma yapmak ve fazla soruşturmak kişinin paranoyaya olan yatkınlığını besleyip ortaya çıkarıcı bir rol oynayabilir.” dedi.

En önemli faktörlerden birinin madde kullanımı olduğuna vurgu yapan Prof. Dr. Tan, “Esrar dâhil metamfetamin ve kokain çok sıklıkla paranoya durumuna yol açar. Uzun süre alkol kullanımı da paranoya gelişimine yol açabilir.” ifadelerini kullandı.

Paranoyada kişinin hayatındaki diğer bütün alanlar normaldir!

Paranoya yaşayan kişinin, gerçekle düşünceyi birbirinden ayırt edemediğine işaret eden Prof. Dr. Tan, “Düşüncelerinin gerçek olduğuna inanır ve çevresinden kanıt toplar.” dedi.

Paranoya ile şizofreni arasındaki farklara değinen Prof. Dr. Tan, şunları söyledi:

“Şizofrenide de hezeyanlar görülür. Fakat şizofreni hastası kanıt toplamaz ve tutarlı olma kaygısı gütmez. Paranoyada ise kişi kanıt toplar ve tutarlı olma kaygısı güder. Üstelik paranoyada kişinin hayatındaki diğer bütün alanlar normaldir. Kişi işini başarıyla devam ettirir, ailevi sorumluluklarını yerine getirir, çevresiyle ilişkilerini sürdürür. Düzgün konuşur, düzgün anlatır ve dinler. Bu yüzden aile hastalığın şiddetinin farkında olsa da, kişinin hayatındaki diğer alanlar normal olduğu için bazı insanları da kendisine inandırabilir.”

Paranoya ile paranoid kişilik aynı şey değil!

Paranoya ile aşırı şüphecilik, yani paranoid eğilim ya da paranoid kişiliğin aynı şey olmadığına dikkat çeken Prof. Dr. Oğuz Tan, “Paranoyada tek bir alanda kesin bir inanç vardır. Örneğin ‘beni takip ediyorlar, öldürecekler’, ‘eşim beni aldatıyor’ ya da ‘ben Tanrıyım, peygamberim’ gibi gerçek dışı ama kesin bir inanç söz konusudur.” dedi.

Paranoid eğilimde ise daha çok kuşkuculuk olduğunu ifade eden Prof. Dr. Tan, “Kişi insanların kötü niyetli olduğuna, kendisine kötülük istediklerine inanır ve buluttan nem kapar. Tek bir belirli alanda gerçek dışı bir inanç yoktur; hayatın her alanında ve her gün kuşkuculuk vardır. Mesela ‘eşim beni aldatıyor’ diye düşünmez ama ‘Neredeydin?, Ne yapıyordun?, Bir yere mi gittin?, Neden bana yalan söyledin?’ gibi kuşkucu düşünceler taşır.” açıklamasını yaptı.

Kişi hasta olduğuna inanmaz!

Paranoid düşüncelerin tedavisinin olduğunu belirten Prof. Dr. Oğuz Tan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Hastaların önemli bir kısmı tedaviye iyi cevap verir. Tabii maalesef tedaviye cevap vermeyenler de vardır. Tedavi şarttır çünkü kişi durduk yere, tedavi görmeden düzelmez.

En büyük problem, paranoya hastalarında içgörünün olmamasıdır. Kişi hasta olduğuna inanmaz. ‘Siz yanlış biliyorsunuz. Kesinlikle bunun doğru olduğuna inanıyorum’ der. Hastaların büyük bölümü tedaviye inanmadığı için onları ikna etmek ve tedavi etmek zordur.”

Paranoya sadece şüphecilik değil! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Başkan Çerçioğlu, Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetlerini Aydın’ın Dört Bir Yanında Vatandaşlarla Buluşturuyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Halluks valgus estetikten öte, ilerleyici bir ayak hastalığı!

Halk arasında ‘bunyon’ olarak da bilinen, ayak başparmağında oluşan çıkıntı olan halluks valgusun, yalnızca estetik bir problem olmadığını aktaran Prof. Dr. Murat Demiroğlu, “İlerleyen dönemlerde ağrıya, yürüme bozukluğuna ve diğer ayak parmaklarında şekil bozukluklarına yol açabilen bu rahatsızlık, yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir.” dedi.

Halluks valgusun, ayak başparmağının tarak kemiğiyle birleştiği eklemde oluşan açısal bozukluk sonucu başparmağın diğer parmaklara doğru yönelmesiyle ortaya çıkan bir deformite olduğunu kaydeden Prof. Dr. Demiroğlu, “Zamanla eklem yapısında değişiklikler gelişir ve başparmağın iç kısmında belirgin bir kemik çıkıntısı oluşur. Hastalığın ilk dönemlerinde estetik kaygılar ön planda olsa da süreç ilerledikçe yük dağılımı bozulur. Bunun sonucunda ayakta ağrı, nasır oluşumu, eklem kireçlenmesi ve ikinci ya da üçüncü parmaklarda şekil bozuklukları gelişebilir. İleri evrelerde başparmak diğer parmakların altına veya üzerine geçebilir ve yürümek giderek zorlaşabilir.” şeklinde konuştu.

Gece ağrısı ve büyüyen çıkıntı, halluks valgusta uzman değerlendirmesi gerektirir!

Başparmak çıkıntısının hafif ve ağrısız olması durumunda düzenli takibin yeterli olabileceğine değinen Prof. Dr. Murat Demiroğlu, “Ancak çıkıntının giderek büyümesi, ağrının başlaması veya artması, bölgede kızarıklık oluşması, parmaktaki eğriliğin ilerlemesi, özellikle gece ortaya çıkan ağrıların görülmesi durumlarında mutlaka ortopedi uzmanına başvurulmalı.” dedi. 

Halluks valgusun gelişiminde genetik yatkınlığın önemli rol oynadığını ifade eden Prof. Dr. Demiroğlu, “Ailesinde halluks valgus bulunan, bağ dokusu gevşekliği veya düz tabanlık gibi özelliklere sahip kişilerde dar burunlu ve yüksek topuklu ayakkabılar deformitenin ortaya çıkmasını veya daha hızlı ilerlemesini kolaylaştırabilir. Genetik yatkınlığı olmayan kişilerde ise yalnızca dar ayakkabı kullanımı çoğu zaman hastalığın tek nedeni değildir. Buna rağmen uzmanlar, ön kısmı geniş ve ayağın doğal hareketine izin veren ayakkabıların tercih edilmesini öneriyor.” açıklamasını yaptı.

Orta ve ileri derecedeki halluks valgusta atel ve benzeri ürünler cerrahinin yerini tutamaz! 

Sosyal medyada sıkça görülen ve internet üzerinden satılan atellerin gerçekten işe yarayıp yaramadığı hakkında bilgi veren Prof. Dr. Murat Demiroğlu, şunları söyledi:

“Parmak ayırıcı silikonlar, gece atelleri, bantlama yöntemleri ve fizyoterapi gibi konservatif tedaviler özellikle erken dönemde ağrının azaltılmasına yardımcı olabilir. Ancak bu yöntemler oluşmuş kemik deformitesini düzeltemez. Bu ürünlerin amacı hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve hastanın şikâyetlerini hafifletmektir. Orta ve ileri derecedeki deformitelerde cerrahinin yerini tutmaları mümkün değildir.”

Ne kadar erken evrede ameliyat edilirse estetik ve fonksiyonel sonuçlar da o kadar başarılı olur!

Hafif dereceli, ağrısı az olan vakalarda ameliyatsız yöntemlerle hastanın konforunun artırılabileceğini dile getiren Prof. Dr. Murat Demiroğlu, “Deformitenin ilerlemesi yavaşlatılabilir. Ancak belirgin açısal bozukluk oluşmuş orta ve ileri evre halluks valgusta kalıcı düzeltme sağlayan tek tedavi cerrahidir.” dedi.

Cerrahinin temel amacının hem ağrıyı gidermek hem de ayağın anatomik dizilimini mümkün olduğunca normale yaklaştırmak olduğuna işaret eden Prof. Dr. Demiroğlu, “Hastalık ne kadar erken evrede ameliyat edilirse estetik ve fonksiyonel sonuçlar da o kadar başarılı olur. Çok ileri vakalarda tamamen normal görünüm elde edilemese bile ameliyat öncesine göre belirgin düzelme sağlanır. Ameliyatın ardından hastalar erken dönemde ayağa kaldırılsa da ilk günlerde ayağın aşağı sarkıtılması ve tam yük verilmesi önerilmez. Yaklaşık iki hafta boyunca ödem nedeniyle yürüyüşte zorlanma görülebilir. Otomatik vites araç kullanan ve sol ayağından ameliyat olan hastalar ikinci haftadan itibaren kısa mesafelerde araç kullanabilir. Sağ ayağından ameliyat olanlar veya manuel vites kullananların ise güvenli araç kullanımı için genellikle altıncı haftayı beklemeleri önerilir. Röntgen kontrollerinde kemik kaynamasının uygun görülmesiyle birlikte normal yürüyüş ve spor aktivitelerine kademeli olarak dönüş yapılabilir.” diye konuştu.

Halluks valgus yalnızca başparmağı değil, tüm yürüme mekaniğini bozabiliyor!

Halluks valgusun kadınlarda daha sık görülmesinin nedenlerine değinen Prof. Dr. Demiroğlu, “Yüksek topuklu ayakkabılar vücut ağırlığını ayağın ön kısmına aktararak başparmak eklemine binen yükü artırır. Özellikle düz tabanlık gibi ek risk faktörleri bulunan kişilerde deformite daha hızlı ilerleyebilir. Bu nedenle topuk yüksekliği 2-3 santimetreyi geçmeyen ve ön kısmı geniş ayakkabıların tercih edilmesi önerilir.” dedi.

Halluks valgusun ilk dönemlerinde ağrının her hastada görülmeyebileceğine vurgu yapan Prof. Dr. Demiroğlu, “Ağrının ortaya çıkmasında eklem kıkırdağındaki yıpranma, yumuşak dokulardaki gerilim ve ayağın yük dağılımındaki bozulma etkili olur. Hastalar ağrıdan kaçınmak için ayağın dış kenarına basarak yürümeye başlayabilir. Bu durum zamanla farklı bölgelerde yeni sorunlara yol açabileceğinden, belirtiler ilerlemeden uzman değerlendirmesi önem taşır.” diyerek sözlerini tamamladı.

Halluks valgus estetik bir sorundan çok daha fazlası! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Aşırı sıcaklara bağlı uyarı belirtilerini erken dönemde fark etmenin son derece önemli olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Aylin Önder Dirican, “Baş dönmesi, bulantı, çarpıntı ve bayılma hissi, sıcak çarpması belirtileri olabilir. Böyle bir durumda dinlenmek ve sıvı almak önemlidir. Belirtiler devam ediyorsa zaman kaybetmeden mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir” diyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Aylin Önder Dirican, yaz aylarında sağlıklı ve rahat bir hamilelik için kaçınılması gereken hataları anlattı; önemli önerilerde bulundu. 

Hata: Yetersiz su tüketmek

Yaz aylarında artan sıcaklıklar nedeniyle vücut daha fazla sıvı kaybediyor ve hamilelikte bu durum daha belirgin hale geliyor. Yetersiz su tüketimi; baş dönmesi, halsizlik, baş ağrısı ve bazı durumlarda rahim kasılmalarını artırabiliyor. Ayrıca susuz kalmak, idrar yolu enfeksiyonu riskini de yükseltebiliyor. 

Doğrusu: Her gün 2-2,5 litre su içmeniz yaşamsal önem taşıyor. Gün boyunca susamayı beklemeden düzenli aralıklarla su içmeyi ve özellikle dışarıda geçirdiğiniz zamanlarda sıvı alımını artırmayı ihmal etmeyin.

Hata: Günün en sıcak saatlerinde dışarıda bulunmak

Özellikle güneş ışınlarının yeryüzüne en dik açıyla ulaştığı öğle saatlerinde güneşe uzun süre maruz kalmak vücut ısısının aşırı yükselmesine yol açabiliyor. Aşırı sıcakların anne adayının çok daha çabuk yorulmasına neden olduğunu belirten Doç. Dr. Aylin Önder Dirican, “Ayrıca, hamilelikte dolaşım sistemi zaten daha yoğun çalıştığı için sıcak çarpması, tansiyon düşüklüğü ve bayılma riski artmaktadır” uyarısında bulunuyor. 

Doğrusu: Mümkün olduğunca 11.00–16.00 saatleri arasında dışarı çıkmayın. Mecbur kaldığınızda gölgede veya serin ortamlarda bulunun, şapka takmak ve bol su içmek gibi koruyucu önlemleri mutlaka alın. 

Hata: Hava almayan kıyafetler tercih etmek

Dar, sentetik ve hava geçirmeyen kıyafetler vücut sıcaklığını artırarak aşırı terlemeye neden olabiliyor. Hamilelikte zaten hassaslaşan cilt, sıcak ve nemli ortamdan daha fazla etkileniyor. Bu durum cilt tahrişleri, mantar enfeksiyonları ve genel rahatsızlık hissiyle sonuçlanabiliyor. 

Doğrusu: Açık renkli, bol kesimli ve pamuk gibi nefes alabilen kumaşlardan üretilmiş kıyafetler giymeyi alışkanlık edinin. 

Hata: Güneş koruyucu kullanmayı ihmal etmek

Hamilelikte hormonal değişiklikler nedeniyle cilt güneş ışınlarına karşı daha hassas hale geliyor. Bu nedenle yüzde ve vücudun çeşitli bölgelerinde koyu lekeler oluşabiliyor veya mevcut lekeler belirginleşebiliyor. Ayrıca uzun süre güneşe maruz kalmak cilt hasarı riskini de artırıyor. 

Doğrusu: Dışarı çıkmadan önce en az 30 SPF koruma faktörüne sahip güneş kremi kullanmaya, şapka takmaya ve mümkün olduğunca gölgede kalmaya dikkat edin. 

Hata: Fiziksel aktiviteleri sıcak havada yapmak

Hamilelikte vücudun enerji ihtiyacı arttığı için sıcak havalarda aşırı efor daha zor tolere ediliyor. “Ayrıca, aşırı sıcaklarda egzersiz yapmak vücudun fazla ısınmasına ve sıvı kaybının hızlanmasına neden olabilmektedir” uyarısında bulunan Doç. Dr. Aylin Önder Dirican, bu durumun nefes darlığı, baş dönmesi ve aşırı yorgunluk gibi şikâyetleri artırabileceğini söylüyor. 

Doğrusu: Hamilelik döneminde ve yaz aylarında yapılabilecek en sağlıklı egzersiz yürüyüş ve yüzmedir. Egzersiz için sabah erken ya da akşamın serin saatlerini tercih edin. Temponuzu makul seviyede tutmayı, egzersiz öncesinde ve sonrasında yeterli sıvı almayı ihmal etmeyin. 

Hata: Açıkta satılan ve güvenilir olmayan gıdaları tüketmek

Hamilelik, hücresel bağışıklıktaki değişiklikler nedeniyle bazı gıda kaynaklı enfeksiyonlara yatkınlığı artırıyor. Gıda kaynaklı enfeksiyonlar hem anne hem de bebek açısından ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Düşük ve erken doğumun yanı sıra yenidoğan dönemindeki bebeklerde ciddi enfeksiyonlar görülebiliyor. Diğer taraftan, yaz sıcaklarında gıdalar daha hızlı bozulabiliyor. Açıkta satılan yiyecekler veya uygun koşullarda saklanmayan ürünler gıda kaynaklı enfeksiyonlara yol açabiliyor. Şarküteri etleri, yumuşak peynirler, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve soğuk tütsülenmiş deniz ürünleri yüksek riskli gıdalar arasında yer alıyor. 

Doğrusu: Güvenilir işletmelerden alışveriş yapmanız, yüksek riskli gıdalardan kaçınmanız, meyve ile sebzeleri iyi yıkamanız ve yiyeceklerin tazeliğine dikkat etmeniz çok önemli. 

Hata: Tatil seyahatlerinde hareketsiz kalmak

Uzun araba veya uçak yolculuklarında hareketsiz kalmak bacaklarda şişlik ve dolaşım problemlerine neden olabiliyor. Hamilelikte pıhtılaşma eğilimi arttığı için bu durum daha fazla önem taşıyor. 

Doğrusu: Yolculuk sırasında 1-2 saatte bir hareket etmeyi ve kısa yürüyüşler yapmayı ihmal etmeyin. 

Hata: Ani sıcak değişimlerine dikkat etmemek

Sıcaktan kaçmak isterken ortamı aşırı derecede soğutmak hem rahatsızlık hissini artırabiliyor hem de üst solunum yolu enfeksiyonlarına yol açabiliyor.

Doğrusu: Klima sıcaklığını makul seviyelerde tutmanız daha doğru bir yaklaşım olacaktır. Ayrıca bulunduğunuz ortamı günde en az 3 kez 10’ar dakika havalandırmaya özen gösterin. 

Yazın yapılan bu hatalar sağlığı tehdit ediyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yüzme havuzlarının düzenli kontrolü önemli

Dr. Öğr. Üyesi Uçan, havaların ısınmasıyla birlikte insanların ıslak alan kullanım taleplerinin arttığını belirterek, artan kullanıcı ve kullanım sıklığı ile ıslak alanlarda düzenli bakım ve güvenlik önlemleri dikkate alınmadığı zaman insan sağlığı için tehdit oluşmasına neden olduğunu söyledi.

Özellikle ıslak alan kullanımında en çok tercih edilenlerin başında ‘yüzme havuzları’ geldiğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, “Yüzme havuzları, düzenli kontrollerin, periyodik bakımlarının ve çevresinde güvenlik tedbirlerinin alınması gibi sorumlulukları da beraberinde getirmektedir. Yüzme havuzları ile ilgili asgari koşulların sağlanmasında birincil sorumluluk işletmecilerde olduğu gibi toplu yaşam alanlarına ait ortak yüzme havuzlarında ise site yönetimi sorumlu tutulmaktadır.” dedi.

Havuzda bu önlemlere dikkat!

Yüzme havuzlarındaki asgari gerekliliklere dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, bunları şöyle sıraladı:

“Boğulmaların önüne geçebilmek için havuz derinliği 1,50 metre yükseklikten fazla olması durumunda cankurtaran bulundurulması gerekmektedir. Çocuk havuzları yüksekliği 50 cm’den fazla olmamalıdır. Eğer, uygun alan bulunmuyorsa derin havuzun bir köşesi çocuk havuzu olarak düzenlenmesiyle güvenli kullanım alanı yaratılabilir. Burada çocukların yanında aile büyüklerinden biri mutlaka bulunmalıdır. Herhangi bir boğulma riskine karşı can güvenliğini sağlamak için can simidi gibi kurtarma ekipmanları havuzunun yakınında hazır bulundurulmalıdır. Kurtarma ekipmanlarının yanı sıra ilk yardım çantası olası yaralanmalara karşı tüm gerekli malzemelerle donatılmış halde hazırda tutulmalıdır. Yüzme havuzu kenarında acil durumlarda kullanılmak üzere telefon bulundurulmalıdır.”

Havuz çevresi güvenli hale getirilmeli

Havuz çevresinde alınması gereken önlemlerin de son derece önemli olduğunu vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, “Havuzların çevresi en az 120 cm yüksekliğinde güvenlik bariyerleri/korkuluklar oluşturulmalıdır. Böylece havuz diğer ortak kullanım alanlarından fark edilecek şekilde ayrıştırılmalıdır. Havuza giriş olarak belirtilen kapının kullanım saatleri dışında kilitlenebilir mekanizmada olması sağlanmalıdır. Havuz çevresinde herkes tarafından görülebilen, okunaklı ‘Havuz Kullanım Talimatları’ asılmalıdır. Özellikle açık alan havuzları, kullanılamadığı veya havuzun boş olduğu durumlarda üzerleri güvenlik ağları ile örtülmelidir. Havuzlara düşme veya yaralanma durumlarının önüne geçilmelidir.”

Islak zemin ciddi kazalara davetiye çıkarabilir

Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, ıslak zeminlerin neden olabileceği kayıp düşmelerin ciddi sorunlara yol açabileceğini vurgulayarak “Bu nedenle, havuz ve çevresinde olası tehlikelere karşı bilgilendirme levhaları mutlaka asılmalıdır. Havuzun çevresinde derinlik bilgi levhaları kullanıcıların görebileceği şekilde havuz kenarına en az 4 yönde yazılmalıdır ve dalışın yasak olduğunu belirten güvenlik işaretlerinden faydalanılmalıdır. Yüzme havuzu çevresindeki yürüme alanı, duş yeri ve çevresinin zemini düzgün ve kaymaya yol açmayan malzemeden yapılmalıdır. Boşaltma mazgalı mutlaka kapalı durumlarda bulunmalıdır. Özellikle konut havuzlarında tahliye boruları yuvarlak kapaklarla kapatılmalı, kapaklarda ve çatlak veya eksik vida olmamalıdır.” uyarısında bulundu.

Elektrik tesisatı ve havuz aydınlatmaları düzenli kontrol edilmeli

Havuz malzemesinin izolasyonunun da mutlaka yapılması gerektiğini vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, elektrik tesisatının mevzuata uygunluğunun her yıl yetkili firmalar veya Elektrik Mühendisleri Odası tarafından düzenli olarak yapılmasını, işletmeci veya site yönetimi tarafından takip edilmesi gerektiğini söyledi.

Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, “Havuz içinde veya çevresindeki elektrik akımının 50 Voltun altında tehlikesiz gerilim olarak nitelendirilen koşulu sağlamasına mutlaka dikkat edilmelidir. Havuzlarda 12 volt (AC) aydınlatma ve temizlik robotları kullanılmalıdır. Havuz içi temizliğinde kullanılan filtre sistemlerinin vakum oluşturmayacak şekilde uygulanması ve suyun temizlenmesi için havuzda yer alan filtre kapaklarının (kırık, çatlak veya boşluklu olmaması) uygunluğu düzenli olarak kontrol edilmelidir. Süs havuzları veya şişme çocuk havuzlarında hiçbir şekilde 3 metre etrafında elektrik olmamalıdır. Özelikle süs havuzlarında ışıklandırma 12 volt (A.C) olmalıdır. Kaçak akım rölesi mutlaka olması gereklidir.” diye konuştu.

Havuz kimyasalları rastgele kullanılmamalı

İş Sağlığı ve Güvenliği Programı Öğr. Gör. Mustafa Cüneyt Gezen ise havuz suyunun temizliği için kullanılan kimyasalların yanlış kullanımının da ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade ederek, “Havuz kimyasalları depolama, elleçleme ve dozajlama sırasında en kritik nokta; kimyasalları asla birbiriyle karıştırmamak, serin–kuru ortamda saklamak ve dozaj sonrası en az 30 dakika beklemeden havuza girmemek gerekir. Sudan çıktıktan sonra mutlaka temiz suyla duş almak tavsiye edilir.” dedi.

Nemden ve güneş ışığından uzak, havalandırmalı, serin ve kuru bir depo seçilmesi gerektiğine işaret eden Gezen, “Asit ve kloru aynı rafta veya dolapta bulundurmak ciddi tepkime riskine neden olur. Kimyasallar başka bir kaba aktarılmamalı; orijinal kaplarda etiket ve kapak korunmalıdır. Dökülme durumunda zemine yayılmayı ve karışmayı önlemek amacıyla ambalajların altında sızıntı havuzları bulundurulmalıdır. Kimyasallar, çocukların ve izinsiz kişilerin erişimini önlemek için kilitli depolarda saklanmalıdır.” diye konuştu.

Koruyucu ekipman kullanılmalı

Kimyasallarla çalışırken mutlaka eldiven, koruyucu gözlük ve maske kullanılması gerektiğini ifade eden Gezen, “Uygun eldiven, koruyucu gözlük ve maske kullanılmalı. Özellikle klor ürünlerinin ambalajını açarken toksik buhar solunması riski vardır. Taşıma, depolama ve kullanım sırasında kimyasalların suyla teması önlenmelidir (özellikle klor ürünleri). Klor ürünleri tablet veya granül formda, difüzör veya çözelti halinde uygulanmalı. Yoğun kullanım veya yağmur sonrası, tercihen akşam saatlerinde şok klorlama yapılmalıdır.” ifadesinde bulundu.

Havuza girmek için en az 30 dakika beklenmeli

Havuz suyunun pH değerinin 7,2-7,6 aralığında tutulmasının önemine değinen Gezen, “Normal dozaj klorlama sonrasında suya girmek için en az 30 dakika beklenmeli. Şok klorlama sonrasında genellikle 8–12 saat beklenmesi önerilir; suyun pH ve klor değerleri test kitleriyle ölçülmeden önce suya girilmemeli. Gözlerin havuz kimyasallarından etkilenmemesi için, yüzücü gözlüğü kullanılması önerilir. Havuzdan çıktıktan sonra, ciltte ve gözde tahrişi önlemek ve kimyasal kalıntıyı uzaklaştırmak için temiz suyla duş alınması önerilir. Kimyasal kalıntılar özellikle çocukların hassas ciltleri üzerinde daha hızlı bir etki yapar.” şeklinde sözlerini tamamladı. 

Havuz keyfi faciaya dönüşmesin! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu tarafından Aydın’a kazandırılan sağlık yatırımlarından olan Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri, bugün Nazilli ilçesinde Aşağıyakacık Mahallesi’nde, Koçarlı ilçesinde Esentepe Mahallesi’nde ve Köşk ilçesinde Çiftlik Mahallesi’nde vatandaşlarla buluştu. Ağız ve diş sağlığı hizmetlerini her gün farklı ilçelerde, kırsal mahallelere taşıyan Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri’ne vatandaşlar da yoğun ilgi gösterdi.

Kent genelinde hizmet veren Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri’nde; ağız ve diş muayeneleri, röntgen hizmetleri, diş çekimi, dolgusu, temizliği ile kanal tedavisini de kapsayan birçok uygulama gerçekleştiriliyor. Böylece vatandaşlar bulundukları mahallelerde ağız ve diş sağlığı hizmetlerinden ücretsiz bir şekilde yararlanabiliyor.

Tüm ilçelerde yatırımlarını sürdüreceklerini belirten Başkan Çerçioğlu, “Ağız ve diş sağlığı hizmetlerimizi kentimizin dört bir yanında vatandaşlarımızla buluşturmaya devam ediyoruz. Hizmetlerimizi hemşehrilerimizin ayağını götürüyor, kentimiz için çalışıyoruz. Yatırım ve projelerimize devam edeceğiz. Hizmetle büyüyen Aydın” ifadelerini kullandı.

Başkan Çerçioğlu Aydın’ın Dört Bir Yanında Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetlerini Vatandaşlara Ulaştırıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kendi değerlerini görmek, psikolojik dengeyi korumayı kolaylaştırır!

Son yıllarda sosyal medyada en çok karşılaşılan önerilerden birinin ‘her gün aynaya bak ve kendine güzel şeyler söyle’ şeklinde olduğunu hatırlatan Klinik Psikolog İpek Erol, “Kimileri bunun özgüveni artırdığını savunuyor, kimileri ise ‘İnsan kendini övünce gerçekten daha iyi hisseder mi?’ diye soruyor. Aslında bu tartışma yeni değil.” dedi.

Psikoloji biliminin uzun yıllardır insanın kendisiyle kurduğu iç diyaloğun ruh sağlığı üzerindeki etkisini araştırdığını aktaran Erol, “Bugün elimizdeki bulgular, kendine iltifat etmenin sanıldığından daha karmaşık bir süreç olduğunu gösteriyor. Psikoloji literatüründe bu yaklaşım çoğunlukla öz-onaylama (self-affirmation) kavramıyla açıklanır. Öz-onaylama, kişinin kendisini abartılı biçimde övmesi anlamına gelmez. Daha çok, kendi değerlerini, güçlü yönlerini ve yaşamındaki anlamlı rolleri hatırlayabilme becerisini ifade eder. İnsan, eleştirildiğinde, başarısız olduğunda ya da zorlayıcı bir yaşam olayıyla karşılaştığında benlik algısı sarsılabilir. İşte bu noktada kişi, yalnızca eksiklerine değil, sahip olduğu değerlere de bakabildiğinde psikolojik dengesini koruması kolaylaşır.” şeklinde konuştu.

Kişinin kendisiyle kurduğu dil değiştikçe, olayları değerlendirme biçimi de değişebiliyor! 

Kişinin kendisine söylediği sözlerin yalnızca moral verici cümlelerden ibaret olmadığı, beynin bu sürece biyolojik olarak da yanıt verdiğinin bilindiğine değinen İpek Erol, “Özellikle kendimizle ilgili gerçekçi ve olumlu değerlendirmeler yaptığımızda, ödül sistemiyle ilişkili beyin bölgelerinde aktivitenin arttığını gösteren çalışmalar bulunuyor. Aynı zamanda duygu düzenleme süreçlerinde görev alan prefrontal bölgelerin daha etkin çalıştığı, stres karşısında ise savunucu tepkilerin azalabildiği gösteriliyor. Başka bir ifadeyle, kişinin kendisiyle kurduğu dil değiştikçe, olayları değerlendirme biçimi de değişebiliyor.” dedi.

Olumlu iç konuşma ile kendine iltifat etmeyi birbirinden ayırmak gerektiğini dile getiren Erol, “Olumlu iç konuşma, kişinin kendisiyle kurduğu yapıcı diyaloğun genel adıdır. ‘Şu an zorlanıyorum ama bunun üstesinden gelebilirim’ ya da ‘hata yaptım, bunu telafi edebilirim’ gibi ifadeler bu gruba girer. Kendine iltifat etmek ise daha çok kişinin kendi çabasını, davranışını veya karakter özelliklerini takdir etmesini içerir. ‘Bugün sabırlı davrandım’, ‘bu iş için gerçekten emek verdim’ gibi cümleler buna örnektir. Aradaki fark küçük gibi görünse de psikolojik açıdan önemlidir. İlki kişiyi geleceğe hazırlarken, ikincisi kişinin kendisiyle kurduğu ilişkinin niteliğini güçlendirir.” diye konuştu.

Kişinin kendisini yalnızca sonuç üzerinden değerlendirmemesi gerekir! 

Bu yaklaşımın etkili olabilmesi için dikkat edilmesi gereken noktalar olduğuna işaret eden Erol, şunları söyledi:

“Öncelikle kullanılan ifadelerin gerçek yaşantıya dayanması gerekir. Kişinin hiç sahip olmadığını düşündüğü özellikleri kendisine yüklemesi, sağlıklı bir öz değerlendirme oluşturmaz. Buna karşılık, küçük de olsa gösterdiği çabayı fark edebilmesi çok daha güçlü bir etki yaratır. Çünkü özsaygıyı besleyen şey yalnızca başarı değildir; emek, kararlılık, sabır ve yeniden deneme cesareti de benlik algısının önemli parçalarıdır.

İkinci olarak, kişinin kendisini yalnızca sonuç üzerinden değerlendirmemesi gerekir. Günümüzde birçok insan başarılı olduğunda bunu ‘zaten olması gereken’ diye küçümserken, en küçük hatasını kimliğinin tamamına mal edebiliyor. Oysa psikolojik açıdan daha dengeli olan yaklaşım, davranışı kişilikten ayırabilmektir. Başarısız bir sunum yapmak, başarısız bir insan olmak anlamına gelmez. Aynı şekilde başarılı olmak da insanı kusursuz yapmaz.”

Sağlıklı bir iç konuşma, ne eksikleri görmezden gelir ne de yalnızca kusurlara odaklanır! 

‘Kendine iltifat etmek, kendini kandırmak anlamına gelir mi?’ sorusunun sıkça sorulduğunu kaydeden Klinik Psikolog İpek Erol, “Yanıt büyük ölçüde kişinin gerçeklikle kurduğu ilişkiye bağlıdır. Sağlıklı bir iç konuşma, ne eksikleri görmezden gelir ne de yalnızca kusurlara odaklanır.” dedi.

İnsanın, güçlü yönlerini kabul ederken gelişmesi gereken alanları da inkâr etmemesi gerektiğine vurgu yapan Erol, “Kendini kandırmak ise gerçekliği çarpıtmakla başlar. Sürekli kusursuz olduğunu söylemek de, sürekli yetersiz olduğunu düşünmek de aynı ölçüde gerçeklikten uzaklaşabilir. Ruh sağlığı açısından önemli olan, kişinin kendisini uçlarda değil, olduğu hâliyle değerlendirebilmesidir.” açıklamasını yaptı.

Kendine adil davranan kişinin özsaygısı dış onaya daha az bağımlı olur! 

Klinik uygulamalarda bu beceriyi geliştirmek isteyen kişilere uzun listeler yerine küçük alışkanlıklar önerildiğini aktaran Erol, “Gün sonunda birkaç dakika ayırıp ‘Bugün hangi davranışımdan memnunum?’, ‘Bugün hangi konuda emek verdim?’ ya da ‘Yakın bir arkadaşım aynı şeyi yapsaydı ona ne söylerdim?’ sorularını düşünmek bile zamanla kişinin kendisine yönelik bakışını değiştirebilir. Çünkü birçok insan başkalarına gösterdiği anlayışı kendisinden esirger.” dedi.

Kendine iltifat etmenin, kusurları görmezden gelmek olmadığının altını çizen Erol, sözlerini şöyle tamamladı:

“Asıl mesele, kişinin kendi emeğini fark etmeyi öğrenebilmesidir. Ruh sağlığını güçlendiren şey, sürekli olumlu düşünmeye çalışmak değil; başarıyı da hatayı da aynı gerçekçilikle değerlendirebilmektir. İnsan kendisine karşı daha adil davranabildiğinde, özsaygı dışarıdan gelen onaylara daha az bağımlı hâle gelir. Belki de kendimize söyleyebileceğimiz en kıymetli iltifat, ‘mükemmel değildim ama elimden geleni yaptım’ cümlesidir. Çoğu zaman iyileşme tam da bu noktada başlar.” 

Psikolojik dayanıklılığın sırrı kendinize söylediğiniz sözlerde! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İddiaya göre 112 istasyonunda 112 acil ambulans araçlarındaki cihazların şarj edilmesi için kullanılan prize bağlanan kablo ile istasyon merkezi arkasındaki bir düğün salonuna elektrik çekildi. Olayı duyan Nazilli İlçe Sağlık Müdürlüğü ve Aydın İl Sağlık Müdürlüğü yetkililerinin konu hakkında bir inceleme başlattığı öğrenildi. Detaylar geliyor

112 İstasyonu’ndan Kaçak Elektrik Çekildi İddiası ! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İnsan vücudu belirli sıcaklık aralığında en verimli şekilde çalışır

İnsan sağlığı açısından hem vücut iç sıcaklığı hem de yaşanılan ortam sıcaklığının belirli sınırlar içinde olduğunda fizyolojik işlevlerin en verimli şekilde çalıştığına işaret eden Prof. Dr. Haydar Sur, “Sağlıklı bir erişkinde normal vücut sıcaklığı genellikle 36,1-37,2 derece arasındadır. Ortalama kabul edilen değer yaklaşık 36,5-37 derece civarındadır. Vücut sıcaklığının 35 derecenin altına düşmesi hipotermi riskini artırırken, 38 derecenin üzeri ateş olarak değerlendirilir. Vücut sıcaklığının 40 dereceyi aşması ise sıcak çarpması ya da ciddi hipertermi açısından yaşamı tehdit edebilecek bir tablo oluşturabilir.” dedi.

İdeal ortam sıcaklığı 20-24 derece arasında olmalı

Yalnızca sıcaklığın değil nem oranının da sağlık açısından büyük önem taşıdığına dikkat çeken Prof. Dr. Sur, “İnsanların kendilerini en rahat hissettikleri ortam sıcaklığı genellikle 20-24 derece arasındadır. Bunun yanında bağıl nem oranının yüzde 40-60 seviyelerinde olması gerekir. Yüksek nem terin buharlaşmasını engelleyerek sıcaklığın daha fazla hissedilmesine neden olurken, çok düşük nem ise ciltte ve solunum yollarında kuruluğa yol açabilir.” diye konuştu. 

İnsan biyolojisi açısından en uygun iklim koşulları neler

Prof. Dr. Sur, araştırmaların, insan vücudunun enerji harcamadan ısı dengesini koruyabildiği “termal konfor bölgesinin” yaklaşık 22–25 derece sıcaklık ve yüzde 40–60 nem ile hafif hava akımı bulunan ortamlar olduğunu gösterdiğini de kaydetti.

Aşırı sıcaklar vücudun denge mekanizmasını bozuyor

Aşırı sıcakların vücudun ısı düzenleme sistemini zorladığını belirten Prof. Dr. Haydar Sur, “Aşırı sıcaklar, vücudun ısı dengesini sağlayan mekanizmalarını zorlayarak birçok sağlık sorununa yol açabilir. İnsan vücudu terleme yoluyla serinlemeye çalışır; ancak yüksek sıcaklık ve nem oranı arttığında bu mekanizma yeterince etkili olamaz. Ayrıca vücut suyunu tüketerek kurumaya neden olur. Bu hayatı tehdit eden dehidratasyon olarak adlandırılır.” ifadesinde bulundu.

Kalp ve böbrek hastaları daha büyük risk altında

Aşırı sıcaklarda en sık görülen sağlık sorunlarına değinen Prof. Dr. Haydar Sur, “Susuz kalma, halsizlik, yorgunluk ve baş dönmesi, kas krampları, baş ağrısı, düşük tansiyon ve bayılma, ısı bitkinliği ve sıcak çarpması en sık karşılaşılan tablolardır. Bunun yanında böbrek fonksiyonlarında bozulma görülebilir ve mevcut kalp-damar hastalıkları ağırlaşabilir. Uzun süre sıcağa maruz kalmak kronik hastalıkların da alevlenmesine neden olabilir.” diye konuştu.

Sıcak çarpması acil müdahale gerektiren bir durum

Sıcak çarpmasının vücudun ısı düzenleme mekanizmasının tamamen yetersiz kalması sonucu geliştiğini belirten Prof. Dr. Sur, şöyle devam etti:

“Sıcak çarpmasında vücut sıcaklığı genellikle 40 derecenin üzerine çıkar. Şiddetli baş ağrısı, yüksek ateş, bilinç bulanıklığı, sersemlik, bulantı, kusma, nabızda hızlanma, nefes alıp vermede artış, sıcak ve kuru cilt ya da aşırı terleme, kasılmalar ve bilinç kaybı görülebilir. Bilinç kaybı, nöbet geçirilmesi, solunum güçlüğü, şok tablosu veya organ yetmezliği bulguları gelişmesi halinde zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.”

11.00 ile 16.00 saatleri arasında güneşten kaçınılmalı

Özellikle dış ortamda çalışanlar ve spor yapanların daha dikkatli olması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Haydar Sur, “Vatandaşlarımız özellikle 11.00 ile 16.00 saatleri arasında doğrudan güneş altında uzun süre kalmamalıdır. Fiziksel aktiviteler sabah erken veya akşam serin saatlerde yapılmalıdır. Açık renkli, bol ve pamuklu kıyafetler tercih edilmeli, geniş kenarlı şapka ve güneş gözlüğü kullanılmalıdır. Düzenli aralıklarla gölge alanlarda dinlenilmeli ve susamayı beklemeden su tüketilmelidir. Aşırı sıcak günlerde ağır egzersizlerden kaçınılmalı, güneş koruyucu ürünler de ihmal edilmemelidir.” şeklinde konuştu.

Sıcak havalarda günlük 2-3 litre su tüketilmeli

Sıcak havalarda sıvı tüketiminin büyük önem taşıdığına işaret eden Prof. Dr. Haydar Sur, “Sağlıklı erişkinlerin günde yaklaşık 2-3 litre su tüketmesi önerilir. Yoğun fiziksel aktivite yapanlarda ve dış ortamda çalışanlarda bu miktar daha da artabilir. Susamayı beklemeden su içilmeli, terlemeyle kaybedilen mineraller ayran, kefir veya maden suyu gibi içeceklerle desteklenmelidir.” dedi.

Şekerli içeceklerden uzak durulması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sur, “Kafeinli ve alkollü içecekler sıvı kaybını artırabileceği için özellikle aşırı sıcak günlerde tercih edilmemelidir. İdrar renginin koyulaşması susuzluğun önemli bir göstergesidir.” diye konuştu.

Risk grupları daha dikkatli olmalı

Yaşlılar, çocuklar, hamileler ve kronik hastalığı bulunan bireylerin sıcak havalardan daha fazla etkilendiğini vurgulayan Prof. Dr. Haydar Sur, “Bu kişiler günün sıcak saatlerinde dışarı çıkmamalı, düzenli sıvı tüketmeli, ev ortamı serin tutulmalı ve hafif beslenmelidir. Kalp, böbrek, diyabet veya solunum hastalığı bulunan bireyler belirtiler açısından daha dikkatli olmalıdır. Özellikle yaşlı bireylerin sıvı alımı yakınları tarafından takip edilmelidir.” ifadelerini kullandı.

Klimalar 23-26 derece arasında çalıştırılmalı

Ev ortamında serin kalabilmek için de önerilerde bulunan Por. Dr. Sur, “Gündüz saatlerinde perdeler kapalı tutulmalı, ev sabah ve akşam serin saatlerde havalandırılmalıdır. Gereksiz elektrikli cihaz kullanımı azaltılmalı, hafif kıyafetler tercih edilmeli ve ılık duş alınabilir.” dedi.

Klima kullanımında dikkat edilmesi gereken noktalara değinen Prof. Dr. Sur, “Klimalar 23-26 derece arasında ayarlanmalı, filtreleri düzenli temizlenmeli ve soğuk hava doğrudan kişiye üflenmemelidir. Ani sıcaklık değişimlerinden kaçınılmalıdır. Vantilatörler ise ortam çok sıcak olduğunda tek başına yeterli olmayabilir. Özellikle yaşlı bireylerde uzun süre doğrudan hava akımı oluşturulmamalıdır.” şeklinde konuştu.

Sıcak çarpmasında ilk yardım hayat kurtarabilir

Sıcak çarpması yaşayan kişiye uygulanacak ilk yardımın büyük önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Haydar Sur, “Kişi hemen gölge veya serin bir ortama alınmalı, fazla giysileri çıkarılmalı, boyun, koltuk altı ve kasık bölgelerine soğuk uygulama yapılmalıdır. Bilinci açıksa küçük yudumlarla su verilebilir. Soğuk duş veya ıslak havlu uygulaması da yararlı olabilir.” diye konuştu. 

Prof. Dr. Sur, “Bilinç bulanıklığı, bayılma, konuşma bozukluğu, yüksek ateş, nöbet, şiddetli nefes darlığı, kusmanın sürmesi veya kişinin sıvı alamaması durumunda vakit kaybetmeden acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.” uyarısında bulundu.

 Toplumun doğru bilgilendirilmesi de en az bireysel önlemler kadar önemli

Aşırı sıcaklarla mücadelede halk sağlığı iletişiminin önemine dikkat çeken Prof. Dr. Haydar Sur, “Vatandaşlara meteorolojik sıcaklık uyarıları önceden ulaştırılmalı, SMS ve mobil uygulama bildirimleri etkin kullanılmalıdır. Riskli günlerde vatandaşlar sıcak çarpması konusunda bilgilendirilmelidir. Televizyon, radyo, gazete, haber siteleri ve sosyal medya aracılığıyla düzenli bilgilendirme yapılmalıdır. Sağlık kuruluşlarında bilgilendirici afiş ve broşürlere yer verilmeli, belediyeler de dijital ekranlar, toplu taşıma araçları ve hoparlör anonslarıyla vatandaşları bilgilendirmelidir.” diye konuştu.

Prof. Dr. Sur, sözlerini şöyle tamamladı:

“Mesajların kısa ve anlaşılır olması gerekir. ‘11.00-16.00 saatleri arasında zorunlu olmadıkça dışarı çıkmayın’, ‘Susamayı beklemeden su için’, ‘Yaşlı yakınlarınızı düzenli kontrol edin’, ‘Baş dönmesi, bilinç bulanıklığı veya yüksek ateş gelişirse sağlık kuruluşuna başvurun’ gibi basit ama etkili uyarılar toplum sağlığının korunmasında önemli rol oynar. Aşırı sıcaklar özellikle risk gruplarında yaşamı tehdit edebilecek sağlık sorunlarını da beraberinde getiriyor. Ancak doğru bilgilendirme ve basit koruyucu önlemlerle toplumun sıcak hava dalgalarına karşı dayanıklılığı artırılabilir.” 

Prof. Dr. Haydar Sur’dan aşırı sıcak uyarısı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yaz aylarında kalbin iş yükü artıyor

Sıcak havalarda birçok kişinin daha çabuk yorulduğunu, merdiven çıkarken zorlandığını veya kısa yürüyüşlerde nefes nefese kaldığını belirten Prof. Dr. Karabay, bunun yalnızca sıcaklık hissiyle açıklanamayacağını söyledi. Prof. Dr. Can Karabay “Vücut normal ısısını koruyabilmek için sıcak havalarda daha fazla çalışır. Damarlar genişler, ciltteki kan akımı artar ve kalp vücudun ihtiyaçlarını karşılayabilmek için daha fazla efor sarf eder. Sağlıklı bireylerde bu durum genellikle sorun yaratmaz ancak kalp hastalığı bulunanlarda sıcak hava önemli bir stres faktörüne dönüşebilir” dedi.
 

Kalp hastaları ve yaşlılar daha fazla risk altında

Sıcak havaların herkesi etkilediğini ancak bazı gruplarda riskin daha yüksek olduğunu belirten Prof. Dr. Karabay, kalp yetersizliği bulunan hastalar, koroner arter hastalığı olanlar, yüksek tansiyon nedeniyle tedavi görenler ve ileri yaş grubundakilerin daha dikkatli olması gerektiğini söyledi. Özellikle yalnız yaşayan yaşlılarda sıvı kaybının fark edilmeden ilerleyebileceğine dikkat çeken Karabay, yaz aylarında yeterli sıvı tüketiminin kalp sağlığının önemli bir parçası olduğunu vurguladı.
 

Susamayı beklemek geç kalmak anlamına gelebilir

Sıcak havalarda vücudun susuz kalmasının kalp üzerinde ek yük oluşturabileceğini belirten Prof. Dr. Karabay, “Susuzluk hissi ortaya çıktığında bazen vücut önemli miktarda sıvı kaybetmiş olabilir. Özellikle yaşlı hastaların düzenli sıvı tüketimine dikkat etmesi gerekir. Susamayı beklemek çoğu zaman geç kalmak anlamına gelir” diye konuştu.
 

İlaçlar doktor kontrolü dışında değiştirilmemeli

Kalp hastalarının önemli bir bölümünün düzenli ilaç kullandığını söyleyen Prof. Dr. Karabay, özellikle idrar söktürücü kullananlarda sıcak havalarda sıvı kaybının daha belirgin hale gelebildiğini söyledi. Bazı hastalarda yaz aylarında ilaçların yeniden değerlendirilmesinin gerekebileceğini belirten Karabay, “Hastalar kendi kendilerine ilaç değişikliği yapmamalı. İlaçların azaltılması veya kesilmesi gerektiği düşünülüyorsa buna mutlaka doktor kontrolünde karar verilmeli” dedi.
 

Tatilde kalp sağlığını korumak mümkün

Yaz aylarında alınacak basit önlemlerin ciddi sağlık sorunlarının önüne geçebileceğini belirten Prof. Dr. Karabay, özellikle günün en sıcak saatleri olan 11.00 ile 16.00 arasında uzun süre güneş altında kalınmaması gerektiğini söyledi. Açık havada yapılacak yürüyüş ve egzersizlerin sabah erken saatlerde veya akşam serinliğinde tercih edilmesini öneren Karabay, yeterli sıvı tüketimi, hafif beslenme ve düzenli uykunun da sıcak havalarla mücadelede önemli olduğunu ifade etti.
 

YAZ AYLARINDA KALBİ KORUYACAK 5 ÖNERİ 

Prof. Dr. Can Yücel Karabay, yaz aylarında kalp sağlığını korumak için şu önerilerde bulundu:

• Gün boyunca düzenli su tüketin.

• Öğle saatlerinde uzun süre güneş altında kalmayın.

• Egzersizleri sabah veya akşam saatlerinde yapın.

• İlaçlarınızı doktor önerisi dışında değiştirmeyin.

• Aşırı sıcak günlerde vücudunuzu zorlayacak aktivitelerden kaçının

Yaz Sıcaklarında Kalbi Koruyacak Altın Değerinde Öneriler yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Dr. Paksoy, “Ateş Düşman Değil, Vücudun Verdiği Bilinçli Bir Yanıttır”

Ateşin çoğunlukla viral enfeksiyonlara bağlı geliştiğini belirten Özel ENTO Kulak Burun Boğaz Cerrahi Tıp Merkezi’nden Çocuk Hastalıkları Uzmanı Dr. Süreyya Paksoy, “Vücuda mikrop girdiğinde bağışıklık sistemi devreye girer ve beyin ısı merkezini uyararak vücut sıcaklığını artırır. Bu sayede bağışıklık hücreleri mikroplarla daha etkili savaşır” dedi. Ateşin, çocuğun hastalıkla mücadele ettiğinin bir göstergesi olduğunu vurgulayan Paksoy, “Ateş düşman değil, vücudun verdiği bilinçli bir yanıttır” diye konuştu. Bu süreçte üşüme, titreme, el ve ayaklarda soğuma görülebileceğini de ifade etti. 

Asprin Uyarısı 

Çocuklarda ateşin en sık nedeninin üst solunum yolu enfeksiyonları olduğunu anlatan Dr. Paksoy, bronşit, zatürre, bademcik, orta kulak, mide-bağırsak ve idrar yolu enfeksiyonlarının da ateşe yol açabileceğini kaydetti.  Ateşin her zaman düşürülmesinin gerekmediğini anlatan Paksoy, “Çocuk genel olarak iyi görünüyorsa bol sıvı, hafif giydirme ve serin ortam yeterlidir. Soğuk duş, alkol ve sirke uygulamalarını önermiyoruz. Ateş düşürücülerden parasetamol ilk tercih olarak kullanılmalı ve dozu çocuğun kilosuna göre ayarlanmalıdır. Aspirin çocuklarda kesinlikle kullanılmamalıdır. İbuprofen ise doktor önerisi olmadan verilmemelidir. 2–3 yaşa kadar rektal ölçüm en güvenilir yöntemdir, kulaktan ölçümün doğru teknikle yapılması gerekir. Temassız ölçümlerde ise hata payı yüksek olmaktadır” şeklinde konuştu. 

Ateşli Havale Ne Zaman  Görülür? 

Ateşli havalenin 6 ay–5 yaş arasında görülebildiğinin altını çizen Paksoy, “Genellikle viral enfeksiyonlarda ani ateş yükselmesine bağlıdır ve çoğu zaman kısa sürelidir, kalıcı hasar bırakmaz. Nöbet sırasında çocuğunuzu yan yatırın hareketlerini kısıtlamayın, ağzına kaşık, parmak veya başka bir cisim sokmak sokulan parmağın veya dişlerin kırılmasına yol açabilir, yapılmamalıdır. O sırada ağızdan ateş düşürücü şurup veya su vermeye çalışmak, sıvının akciğerlere kaçmasına neden olabilir. Çocuğu soğuk duşa sokmak veya alkolle ovalamak da doğru değildir. Nöbet sırasında sakin kalınması ve 5 dakikadan uzun sürerse acil yardım çağırılması gerekir” şeklinde konuştu. Ateşli havalenin çoğunlukla menenjitten kaynaklanmadığını anlatan Paksoy, ancak bilinç bulanıklığı, ense sertliği, döküntü ve kötüleşen genel durumda acil değerlendirme gerektiğini, ailelerin ateş konusunda paniğe kapılmamasını belirterek, “Önemli olan ateşin yükseklik derecesi değil, çocuğun genel durumudur” diye konuştu. (BSHA / Bilim ve Sağlık Haber Ajansı) 

“Ateş Vücudun Enfeksiyonları Karşı Geliştirdiği Doğal Savunma Mekanizmasıdır” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kongrede en çok ilgi gören başlıklardan biri ise Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO) Kongresi’nde açıklanan hedefe yönelik tedavi araştırmasının sonuçları oldu. Uzmanların şimdiye kadar pankreas kanseri alanındaki en önemli gelişmelerden biri olarak değerlendirdiği araştırmada, KRAS genini hedefleyen yeni nesil akıllı ilacın standart tedaviye yanıt vermeyen ileri evre pankreas kanseri hastalarında yaşam süresini yaklaşık iki katına çıkarması, bilim dünyasında büyük heyecan yarattı. 58. EPC/IAP Ortak Kongresi’nde bu çarpıcı gelişmenin klinik uygulamaya nasıl yansıyacağı, hangi hasta gruplarının bu tedaviden yararlanabileceği ve gelecekte tedavi algoritmalarını nasıl değiştireceği tüm ayrıntılarıyla tartışıldı. Uzmanlar, bu gelişmenin yalnızca yeni bir ilacın başarısını değil, pankreas kanserine yaklaşımda köklü bir değişimin ve yeni bir dönemin başlangıcını temsil ettiğini vurguladı…

Dünya genelinde her yıl yaklaşık 510 bin kişiye pankreas kanseri tanısı konuyor. Türkiye’de ise yılda yaklaşık 7-8 bin yeni vaka görülüyor. Hastalıkla ilgili en önemli sorun ise erken dönemde belirti vermemesi. Bu nedenle hastaların büyük bölümü ileri evrede tanı alıyor ve pankreas kanseri hâlâ kanser kaynaklı ölümlerin en önemli nedenleri arasında yer alıyor. Ancak kongrede paylaşılan yeni bilimsel çalışmalar, bu tablonun değişmeye başladığını gösteriyor. Kongre Başkanı Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, pankreas kanseri araştırmalarında tarihi bir döneme girildiğini söylüyor.

Pankreas Kanserini Tamamen İyileştirmeyi Hedefliyoruz

ASCO’da açıklanan yeni hedefe yönelik ilacın sonuçlarının, ABD’nin ardından ilk kez İstanbul’daki kongrede bilim dünyasıyla ayrıntılı biçimde paylaşıldığını belirten Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, bunun pankreas kanseri tedavisinde gerçek anlamda bir dönüm noktası olduğunu vurguluyor: “Pankreas kanserinde umut veren bir döneme giriyoruz. ASCO’da açıklanan çalışma, son yılların en önemli bilimsel gelişmelerinden biri. Yeni KRAS inhibitörü, ilk tedavisi başarısız olan metastatik pankreas kanseri hastalarında ek kemoterapi gerektirmeden yaşam süresini yaklaşık iki katına çıkarıyor. Üstelik hastaların ağrıları azalıyor, yaşam kaliteleri artıyor ve tedavi günde tek tabletle uygulanabiliyor. Bu gerçekten son derece umut verici bir gelişme”…

Yeni ilacın bugün yalnızca metastatik hastalarda değerlendirildiğini ancak bunun yalnızca başlangıç olduğunu ifade eden Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, şimdi ilacın kemoterapiyle birlikte kullanımını, ameliyat öncesinde ve sonrasında uygulanmasını araştıran çalışmaların sürdüğünü belirtiyor. Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, “Bugünkü hedefimiz yalnızca yaşam süresini uzatmak değil. Asıl hedefimiz, gelecekte bazı hastaları tamamen iyileştirebilmek. Eğer bu çalışmalar beklediğimiz gibi sonuçlanırsa, pankreas kanserinin doğal seyrini değiştirebiliriz” değerlendirmesini yapıyor.

Pankreas Kanseri Gelecekte Kronik Bir Hastalığa Dönüşebilir

Pankreas kanserine bakış açısının son yıllarda önemli ölçüde değiştiğini söyleyen Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, meme kanserinde yaşanan bilimsel dönüşümün benzerinin pankreas kanserinde de yaşanabileceğini düşünüyor: “20 yıl önce meme kanseri de çok korkulan hastalıklardan biriydi. Bugün geldiğimiz nokta ortada. Bilim aynı hızla ilerlemeye devam ederse, önümüzdeki 10-20 yıl içinde pankreas kanseri de tedavi edilebilir, bazı hastalarda tamamen iyileştirilebilir, birçok hastada ise uzun yıllar kontrol altında tutulabilen kronik bir hastalığa dönüşebilir.”

Yeni Geliştirilen İlaç “Oyunu Değiştiriyor”

Almanya’daki Heidelberg Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji, Hepatoloji, Enfeksiyon Hastalıkları ve Zehirlenmeler Bölümü Tıbbi Direktörü Prof. Dr. Patrick Michl, ASCO 2026’da açıklanan uluslararası çalışmanın pankreas kanseri tedavisinde uzun yıllardır beklenen kırılma noktası olduğunu söylüyor. Yeni KRAS inhibitörünü değerlendiren Prof. Dr. Patrick Michl, “Bizim üniversitemizin de içinde bulunduğu bu yeni ilaç çalışması, standart kemoterapi sonrasında hastalığı ilerleyen metastatik pankreas kanseri hastalarında yaşam süresini yaklaşık iki katına çıkardı. Bu, pankreas kanseri araştırmaları açısından devrim niteliğinde bir gelişme” diyor.

Yeni tedavinin yalnızca yaşam süresini uzatmadığını, hastaların yaşam kalitesini de artırdığını söyleyen Prof. Dr. Patrick Michl, ilacın kemoterapiye kıyasla farklı yan etki profiline sahip olduğunu, bu yan etkilerin yönetimine yönelik çalışmaların da eş zamanlı sürdüğünü ifade ediyor.

Sıradaki Hedef, Akıllı İlaçları İmmünoterapi Ve Kanser Aşılarıyla Birleştirmek

Pankreas kanseri tedavisinin geleceğinin tek bir ilaçtan değil, tedavi kombinasyonlarından geçtiğini vurgulayan Prof. Dr. Patrick Michl, bugün en yoğun çalışılan alanın KRAS inhibitörlerinin kemoterapi, immünoterapi ve diğer hedefe yönelik tedavilerle birlikte kullanılması olduğunu söylüyor: “Hastaların önemli bölümü bu ilaçlardan fayda görüyor ancak zaman içinde direnç gelişebiliyor. Şimdi amacımız bu direnci kıracak yeni kombinasyonlar geliştirmek. Hedefe yönelik ilaçları immünoterapi ve diğer biyolojik tedavilerle birlikte kullanarak çok daha uzun sağkalım elde etmeyi hedefliyoruz”.

Pankreas kanserinde umut veren bir diğer alanın ise kişiye özel geliştirilen mRNA kanser aşıları olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Patrick Michl, “Hastanın ameliyatla çıkarılan tümöründen veya biyopsi örneğinden elde edilen moleküler bilgiler kullanılarak hazırlanan bu aşılar, bağışıklık sistemine tümör hücrelerini tanımayı öğretiyor. Böylece vücudun kendi savunma sistemi geride kalan kanser hücrelerini hedef alabiliyor. Erken sonuçlar oldukça umut veriyor. Özellikle ameliyat edilen hastalarda geliştirilen mRNA aşılarının, hastalığın yeniden ortaya çıkmasını önlemede önemli rol oynayabileceğini düşünüyoruz. Önümüzdeki 1-2 yıl içinde büyük klinik çalışmaların sonuçlarını bekliyoruz” diyor.

Asıl Hedefimiz Kanseri Tedavi Etmekten Ziyade, Oluşmasını Önlemek

Dünyanın önde gelen pankreas uzmanlarını İstanbul’da bir araya getiren bu kongre, yalnızca onkologları değil; gastroenterologlardan cerrahlara, patologlardan temel bilim araştırmacılarına kadar pankreas kanseri alanında çalışan farklı disiplinlerden bilim insanlarını aynı çatı altında buluşturan önemli bir platform oldu. Pankreas kanserinin ancak multidisipliner bir yaklaşımla ele alınabileceğini yansıtan bu güçlü bilimsel etkinliğin dikkat çeken konuşmacılarından biri de Johns Hopkins Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Laura Wood oldu. Dünyada pankreas kanserinin oluşum mekanizmalarını araştıran en önemli bilim insanları arasında gösterilen Doç. Dr. Laura Wood, çalışmalarını kanser geliştikten sonraki döneme değil, hastalığın ortaya çıkmasından önceki evrelere odaklıyor. PanIN ve IPMN olarak adlandırılan kanser öncüsü lezyonları inceleyen ekibiyle birlikte, hangi hücrelerin kansere dönüşme potansiyeli taşıdığını ortaya çıkarmaya çalıştıklarını söylüyor: “Bu, pankreas kanserini ortaya çıkmadan önlemenin anahtarı olabilir. Biz pankreas kanserini tedavi etmekten önce nasıl oluştuğunu anlamaya çalışıyoruz. Kanser öncüsü hücrelerin neden bazı kişilerde kansere dönüştüğünü, bazılarında ise dönüşmediğini araştırıyoruz. Eğer bu dönüşümü durdurabilirsek gelecekte pankreas kanserini başlamadan önleme şansımız olacak”… 

Pankreas kanserine karşı yeni geliştirilen KRAS inhibitörünün bugün ileri evre hastalarda umut verdiğini, bundan sonraki hedefin ise aynı ilacı çok daha erken dönemde kullanabilmek olduğunu söyleyen Doç. Dr. Laura Wood, “Şu sıralar yaptığımız bilimsel çalışmalarda genetik analizler, moleküler biyoloji yöntemleri ve yapay zekâ destekli görüntüleme sistemlerinden yararlanarak hangi öncü lezyonların kansere dönüşme riski taşıdığını belirlemeye çalışıyoruz. Amacımız tüm öncü lezyonları tedavi etmek değil. Önemli olan hangilerinin gerçekten kansere dönüşeceğini saptayabilmek. Böylece gereksiz tedavileri önlerken yüksek risk taşıyan hastaları çok erken dönemde koruyabileceğiz” diyor.

Kansere Dönüşecek Lezyonun Tespitinden Yenilikçi Kombine Tedavilere… yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bir ay gecikince endişelenmeli miyim?

Adet düzensizliği, kadınların yaşamlarının farklı dönemlerinde karşılaşabileceği yaygın sağlık sorunlarından biridir. Birçok kadın, adet döngüsündeki ufak bir değişiklikte bile endişelenerek “bir ay gecikince ya da gün sayısı azalınca bile adet düzensizliğim var mı?” sorusunu sormaktadır. Adet düzeninin net bir tanımı olsa da, döngü uzunlukları kişiden kişiye değişebilir. 

Genellikle normal kabul edilen döngü 21-35 gün arasında değişirken, bu aralık dışına çıkan durumlar adet düzensizliği olarak değerlendirilebilir. Adet düzensizliği basit nedenlere dayanabileceği gibi, ciddi sağlık problemlerinin de erken belirtisi olabilir. Bu nedenle, tekrarlayan düzensizlikler veya uzun süreli gecikmelerde zaman kaybetmeden bir hekime başvurmak en doğru ve güvenilir yöntemdir. Özellikle iki ay gibi uzun süreli gecikmeler, ciddi sağlık sorunlarına işaret edebilir ve mutlaka bir sağlık uzmanına danışılmalıdır.

Yaz ayları regl takvimini şaşırtabilir!

Yaz aylarında kadınların daha sık regl düzensizliği yaşadığını biliyoruz. Bunun temel nedeni sıcak havanın vücuttaki hormonal dengeyi dolaylı yollardan etkilemesidir. Bu durum kimi kadınlarda adet döngüsünde hafif sapmalara neden olabilir. Bu ilk bakışta normal gibi görünse de bu düzensizliklerin çok uzun sürmesi durumunda başka sağlık sorunları da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu nedenle hemen doktora başvurmak önemlidir. Çünkü adet düzensizliğinin birçok sebebi vardır. Bunlar arasında stres, ani kilo değişimleri, yeme bozuklukları, aşırı egzersiz, hormonal dengesizlikler, polikistik over sendromu (PKOS), tiroid rahatsızlıkları ve hatta kullanılan bazı ilaçlar yer alabilir. Özellikle stres, hipotalamus bölgesinde hormonal dengesizlik yaratarak adet döngüsünü önemli ölçüde etkileyebilir.

Havuz ya da denize girmek regl döngüsünü etkilemez

Havuza ya da denize girmenin adet döngüsünü etkilediği inancı kadınlar arasında yaygındır. Su, adet akışını tamamen durdurmaz; ancak basınç etkisiyle adet kanının geçici olarak dışarı çıkmasını önleyebilir. Havuz veya denize girmenin adet yoğunluğunu kalıcı olarak azaltıcı bir etkisi yoktur. Ancak hijyen koşullarına dikkat etmek önemlidir, enfeksiyon riski açısından dikkatli olunmalıdır.

Hemen adet geciktiriciye başvurmayın!

Tatillerini adet dönemine denk getirmemek için kadınlar sıklıkla regl geciktirici ilaçlara başvurmaktadır. Kısa süreli kullanımda genellikle güvenli sayılsa da bu ilaçlar sık ve uzun vadede kullanıldığında hormonal dengeyi bozarak adet düzensizliğine yol açabilir. Bu nedenle mutlaka doktor kontrolü ile kısa süreli kullanılmalıdır. Keyfi olarak üst üste her reglinin tatil dönemine gelmemesi için kullanmak doğru olmaz.

Beslenme biçiminiz de regl düzeninizi etkileyebilir

Beslenme ve yaşam tarzının adet döngüsü üzerinde etkisi büyüktür. Sağlıksız beslenme, vitamin-mineral eksiklikleri, aşırı zayıflama veya kilo alımı adet döngüsünü düzensizleştirebilir. Özellikle B vitamini, magnezyum, demir gibi minerallerin eksikliği doğrudan regl düzenini etkileyebilir. Düzenli ve dengeli beslenmek, yeterli su tüketmek ve hafif egzersizlerin yapılması regl döngü düzeninin korunmasını destekler. Bu çerçevede yaz döneminde vücudun ihtiyacı olan vitamin ve mineral kaynaklarının alınması için beslenme planınızı da mutlaka gözden geçirin.

Yaz sıcakları regl düzeninizi bozuyorsa bu 6 öneriyi dikkate alın!

1. Hafif tempolu yürüyüş, yoga ve meditasyon gibi stres azaltıcı aktiviteler yapın.
2. Düzenli uyku hormonal dengeyi destekler ve adet düzensizliği riskini azaltır. 
3. Sıcak havalarda sıvı kaybını önlemek için bol su tüketin.
4. Kafein ve alkol tüketimi sınırlayın, fazla tüketim hormonal dengenizi bozabilir.
5. B vitamini, magnezyum, demir kaynaklı beslenmeye önem verin.
6. İki ay süren gecikmelerde hemen hekime başvurun.

Yaz Aylarında Regl Düzenini Korumak İçin 6 Öneri yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tamamen ücretsiz olarak hizmete açılan Kuşadası Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği; modern yapısı, çağdaş tıbbi donanımı ve uzman kadrosu ile kent merkezinde hizmet sunmaya başladı. Aydın Büyükşehir Belediyesi Kuşadası Hizmet Binası’nda vatandaşlarla buluşan poliklinikte, ağız ve diş sağlığı alanında kapsamlı tedaviler gerçekleştiriliyor.

Polikliniğe gelen vatandaşlar, sunulan hizmetten duydukları memnuniyeti dile getirerek Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu’na teşekkür etti.

Aydın’ın tüm ilçelerinde yatırımlarının artarak devam edeceğini belirten Başkan Çerçioğlu, “Söz verdik, yaptık. Nazilli, Efeler, Koçarlı ve Germencik ilçelerimizin ardından Kuşadası’nda da Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniğimizi hemşehrilerimizin hizmetine sunduk. Kentimize hayırlı olmasını diliyorum.

 Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Kliniklerimiz ile de her gün farklı ilçelerimizde, kırsal mahallelerimiz başta olmak üzere kentimizin dört bir yanında hizmeti vatandaşlarımızın ayağına götürüyoruz. Çok yakında Söke ilçemizde de Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniğimizi hizmete açacağız. Tüm ilçelerimizde yatırım ve projelerimizi sürdürecek, hemşehrilerimizi hizmetlerimizle buluşturmaya devam edeceğiz. Hizmetle büyüyen Aydın” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlar, Kuşadası Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği hakkında detaylı bilgi ve randevu için 444 55 09 numaralı telefon üzerinden iletişime geçebiliyor.

Kuşadası Ağız Ve Diş Sağlığı Polikliniği Hizmete Başladı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu tarafından Aydın’a kazandırılan Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri, her gün farklı ilçelerde vatandaşlara hizmet vermeye devam ediyor. Kırsal mahalleler başta olmak üzere Aydın’ın dört bir yanında vatandaşlarla buluşan Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri bugün 3 ilçede, 4 farklı mahallede vatandaşlarla buluştu.

Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri bugün; Germencik ilçesinde Mursallı Mahallesi’nde, Karacasu ilçesinde Yaykın Mahallesi’nde ve İncirliova ilçesinde Gerenkova ile Erbeyli Mahallelerinde hizmet verdi. Mobil hizmetlerden memnuniyet duyduklarını belirten vatandaşlar, Başkan Çerçioğlu’na teşekkür etti.

Kent genelinde hizmet veren Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri’nde; ağız ve diş muayeneleri, röntgen hizmetleri, diş çekimi, dolgusu, temizliği ile kanal tedavisini de kapsayan birçok uygulama gerçekleştiriliyor. Böylece vatandaşlar bulundukları mahallelerde ağız ve diş sağlığı hizmetlerinden ücretsiz bir şekilde yararlanabiliyor.

Tüm ilçelerde yatırımlarını sürdüreceklerini belirten Başkan Çerçioğlu, “Ağız ve diş sağlığınız bizim için önemli. Hayata geçirdiğimiz Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Kliniklerimiz ile her gün farklı ilçe ve mahallelerimizde vatandaşlarımızla buluşmayı sürdürüyoruz. Hemşehrilerimize mobil sağlık hizmetlerimize gösterdikleri yoğun ilgiden dolayı teşekkür ederim. 17 ilçemizin tamamında çalışmalarımıza devam edeceğiz. Hizmetle büyüyen Aydın” ifadelerini kullandı.

Başkan Çerçioğlu Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetlerini Kentin Dört Bir Yanında Vatandaşlarla Buluşturmayı Sürdürüyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İnegöl Belediyesi’nin 2020 yılında başlattığı, kronik hastalığı bulunan ve tedavileri kapsamında Bursa’daki hastanelere düzenli olarak gitmek zorunda olan vatandaşlara yönelik önemli bir sosyal destek hizmeti olan “Ücretsiz Hastane Servisi” uygulamasını sürdürüyor. Tedavisi süreklilik arz eden vatandaşların ulaşım sorununu ortadan kaldıran uygulama kapsamında 2026 yılında 241 ayrı sefer düzenlendiği ve toplamda 5201 vatandaşın ücretsiz transferinin sağlandığı duyuruldu.

HAFTA İÇİ HER GÜN ÜCRETSİZ ULAŞIM İMKANI

İnegöl Belediyesi’nin sosyal belediyecilik anlayışı doğrultusunda sunduğu bu hizmetten hafta içi her gün faydalanmak mümkün. Servisler, belirlenen gün ve saatlerde İnegöl’den Bursa’daki hastanelere ücretsiz olarak ulaşım sağlıyor. Uygulama kapsamında; Pazartesi, Çarşamba ve Cuma günleri saat 07.00’de Ziraat Bankası önünden hareket eden servisler Bursa Şehir Hastanesi ile Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne ulaşım sağlıyor. Salı ve Perşembe günleri ise saat 08.00’de yine Ziraat Bankası önünden kalkan servisler Bursa Şevket Yılmaz Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne hasta taşımacılığı gerçekleştiriyor.

BİR GÜN ÖNCESİNDEN TELEFONLA KAYIT YAPTIRMAK YETERLİ

Ücretsiz hastane servisi hizmeti, kronik hastalığı bulunan veya tedavisi süreklilik gerektiren vatandaşlara yönelik olarak sunuluyor. İnegöl Belediyesi’ne ait araçlarla gerçekleştirilen ulaşım hizmeti kapsamında her gün başvuran hasta sayısına göre bir veya birden fazla araçla servis hizmeti sağlanıyor. Bu hizmet sayesinde vatandaşlar hem maddi yükten kurtuluyor hem de güvenli ve konforlu bir şekilde sağlık kuruluşlarına ulaşıyor. Bu uygulamadan faydalanmak isteyenlerin ise bir gün öncesinden 153 Çözüm Merkezini arayıp kayıt oluşturması yeterli.

VATANDAŞLAR MEMNUN

Servisi kullanan vatandaşlar, uygulamadan memnun. Sabah hastaneye gitmek üzere servise gelen vatandaşlar; “Allah razı olsun çok güzel bir hizmet. 4 yıldır Şehir Hastanesine gidip geliyorum. Geçen haftadan beri 3’üncü gidiş gelişim bu. Emeği geçen herkesten Allah razı olsun.” “Kendi arabamız gibi binip gidiyoruz. Sabah götürüyorlar, akşam getiriyorlar Allah razı olsun.” “Ben 3 senedir rahatsızım 3 senedir bu servisleri kullanıyorum. Şehir Hastanesi olsun, Şevket Yılmaz olsun hastanenin kapısına kadar gidiyoruz.” “12 yıldır oğlumun rahatsızlığı için fakülteye gidiyoruz. Metroyla geç kalıyorduk, bu servisler sayesinde hem ücret ödemeden hem de tam zamanında ulaşıyoruz. Belediyemize teşekkür ediyorum.” şeklindeki açıklamalarda memnuniyetlerini dile getirdiler.

6 Ayda 5 Bini Aşkın Hastaya Ücretsiz Transfer Hizmeti Verildi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Periodontal hastalıklar, ağız hijyeninin yetersiz olduğu kişilerde daha sık görülür!

Periodontolojinin, dişleri çevreleyen sert ve yumuşak dokuların sağlığı, hastalıkları ve tedavisiyle ilgilenen diş hekimliği uzmanlık alanı olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Nihal Bahar, “Diş eti, dişi destekleyen kemik ve bağ dokuları bu alanın kapsamına girer.” dedi.

Sağlıklı diş etlerinin, dişlerin uzun yıllar ağızda sağlam bir şekilde kalabilmesi için büyük önem taşıdığını kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Bahar, “Periodontal hastalıklar, yani diş eti hastalıkları, genellikle ağız hijyeninin yetersiz olduğu kişilerde daha sık görülür. Diş eti kenarlarında biriken bakteri plağı ve yemek artıkları düzenli olarak temizlenmediğinde diş etlerinde kızarıklık, şişlik ve iltihaplanma gelişebilir. Ayrıca diş eti kanaması ve ağız kokusu gibi belirtiler de görülebilir. Erken dönemde fark edilen diş eti hastalıkları, uygun tedavi ve düzenli ağız bakımıyla büyük ölçüde kontrol altına alınabilir.” şeklinde konuştu.

Diş eti hastalıkları çoğu zaman ağrıya neden olmaz!

“Diş eti hastalıklarının en önemli özelliklerinden biri, çoğu zaman ağrıya neden olmamasıdır.” diyen Dr. Öğr. Üyesi Nihal Bahar, şöyle devam etti:

“Bu nedenle birçok kişi belirtileri önemsemez ve tedaviyi geciktirir. Ancak tedavi edilmeyen diş eti iltihabı zamanla dişi çevreleyen kemiğe kadar ilerleyebilir. Kemiğin de etkilenmesiyle birlikte dişi destekleyen dokular zarar görür, dişlerde sallanma meydana gelir ve ilerleyen dönemlerde diş kaybı yaşanabilir.”

Diş eti hastalıklarını ihmal etmek, gelecekte implant tedavisini de riske atabiliyor! 

Periodontal tedavinin ihmal edilmesinin yalnızca diş ve kemik kaybına yol açmakla kalmadığına aynı zamanda ileride uygulanacak implant tedavisini de zorlaştırabileceğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Nihal Bahar, “Çünkü implant uygulaması için yeterli miktarda sağlıklı kemik dokusunun bulunması gerekir. İleri düzey kemik kaybı olan hastalarda ek tedavilere ihtiyaç duyulabilir.” dedi.

Diş eti hastalıklarının önlenmesinde düzenli ağız bakımının büyük önem taşıdığını vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Bahar, sözlerini şöyle tamamladı:

“Dişlerin doğru teknikle fırçalanması, diş ipi kullanımının ihmal edilmemesi ve düzenli diş hekimi kontrolleri hastalık riskini önemli ölçüde azaltır. Yaklaşık altı ayda bir diş taşı temizliği ve gerekli görüldüğünde polisaj işleminin yaptırılması da diş eti sağlığının korunmasına katkı sağlar. Düzenli kontroller sayesinde diş eti hastalıkları erken dönemde tespit edilerek tedavi edilebilir ve dişlerin uzun yıllar sağlıklı bir şekilde korunması mümkün olabilir.” 

Ağrısız başlayıp diş kaybettirebilir! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

 Sıcak çarpmasının ilk belirtileri arasında, vücudun kendini soğutmak için yoğun terlemesine bağlı olarak görülen soğuk ve terli cilt, bitkinlik, aşırı susama, kas krampları, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, kusma ve idrar renginin koyulaşması yer alıyor. Vücut sıcaklığı arttıkça cilt sıcak, kuru ve kızarık bir görünüm alırken solunum ve nabız hızlanıyor, bilinç bulanıklığı gelişebiliyor diyen Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Eyyüp Kenan Özok, “Damarların genişlemesine bağlı olarak tansiyon düşüyor ve kalp daha fazla çalışmak zorunda kalıyor. Yoğun terlemeyle gelişen sıvı ve tuz kaybı ise sıcak bitkinliğine, ileri vakalarda hayati organlara giden kan akışının azalmasına ve kalp krizi riskinin artmasına yol açabiliyor. Bu belirtiler görüldüğünde kişi vakit kaybetmeden serin bir ortama alınmalı ve tıbbi destek istenmeli” dedi.

Yaz sofralarının yıldızı taze fasulye, tatlı tercihi vişne

Sıcak havalarda beslenme alışkanlıklarını mevsim koşullarına göre düzenlemenin önemine dikkat çeken Özok, “Mısır, domates, kabak ve taze fasulye gibi yaz sebzeleri ile vişne, ahududu, yaban mersini ve çilek gibi meyveler bu dönemdeki en iyi seçenekler arasında yer alıyor. Karpuz da yaz aylarının en çok tercih edilen meyvelerinden biri ancak kontrollü tüketilmeli. Yaklaşık 200 gram karpuz veya kavunda 13-15 gram karbonhidrat bulunuyor. Bu nedenle özellikle diyabetli bireylerin ara öğünde 200 gramdan fazla karpuz ya da kavun tüketmemesi gerekli. İçecek tercihlerinde ise buzlu kahve ve buzlu çay ölçülü miktarlarda tüketilebilir” şeklinde konuştu.

Vücudun kendini serinletme sistemi yaşla değişiyor 

Sıcak çarpmasının herkesi etkileyebileceğini ancak bazı grupların daha büyük risk altında olduğunu vurgulayan Özok, “Özellikle 5 yaş altındaki çocuklar, 65 yaş üzerindeki kişiler, kronik hastalığı olanlar, hamileler ile aşırı kilolu ya da aşırı zayıf bireylerin sıcak havalarda daha dikkatli olması gerekiyor. Çocuklarda vücut ısısını düzenleyen mekanizmalar henüz tam gelişmediği, ileri yaşlarda ise bu mekanizmaların etkinliği azaldığı için aşırı sıcaklar daha ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Kronik hastalıklar ve gebelik de vücudun sıcakla baş etmesini zorlaştırabiliyor. Bu dönemde vücudu serin tutmak, sıvı kaybını önlemek ve günlük alışkanlıklarda küçük değişiklikler yapmak önemli. Örneğin düzenli koşu yapanlar egzersizlerini öğle sıcağı yerine akşam saatlerine bırakabilir. Ayrıca gün boyunca yeterli miktarda su tüketerek vücudun sıvı dengesini korumak da büyük önem taşıyor” dedi.

Güneşte beklemiş araçlara hemen binilmemeli

Vücut ısısını dengede tutmanın ve sıvı kaybını önlemenin sıcak çarpmasına karşı en etkili korunma yöntemleri arasında yer aldığını belirten Özok, “Özellikle güneşin etkisinin en yoğun olduğu 11.00-16.00 saatleri arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmamalı, mecbur kalındığında ise gölge veya klimalı ortamlar tercih edilmeli. Güneş altında ağır egzersiz ve yoğun fiziksel aktivitelerden kaçınılmalı, susamayı beklemeden gün boyunca düzenli aralıklarla yeterli miktarda sıvı tüketilmeli. Dışarıda bulunurken açık renkli, hafif ve bol giysiler giyilmeli, şapka kullanılmalı, gözleri ultraviyole ışınlarından koruyan güneş gözlüğü takılmalı ve cildi korumak için güneş koruyucu krem kullanılmalı. Ayrıca alkol ve aşırı kafein tüketiminden kaçınılmalı, güneşte uzun süre beklemiş araçlara binmeden önce araç mutlaka havalandırılmalı” dedi.

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Eyyüp Kenan Özok, sıcak çarpmasından şüphelenilen birine yapılması gereken ilk müdahale adımlarını sıraladı:

1. Sıcak çarpması geçirdiğinden şüphelendiğiniz kişiyi vakit kaybetmeden serin ve gölgeli bir ortama alın.
2. Bilinç bulanıklığı, bayılma veya yüksek ateş varsa zaman kaybetmeden 112’yi arayın.
3. Hastanın üzerindeki kalın veya sıkı giysileri gevşetin ya da çıkarın.
4. Vücut ısısını düşürmeye çalışın. Serin suyla vücudunu ıslatın, vantilatör kullanın veya ense, koltuk altı ve kasık bölgelerine soğuk kompres uygulayın.
5. Bilinci açıksa küçük yudumlarla su içmesini sağlayın. Bilinci kapalı ya da yarı kapalıysa ağızdan su veya herhangi bir içecek vermeyin.
6. Sağlık ekipleri gelene kadar hastayı yalnız bırakmayın. Solunumunu ve bilinç durumunu yakından takip edin.

Sıcak çarpmasının ilk belirtisi soğuk cilt olabilir yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Şekeri azaltın, tarçını artırın
 Tarçın, kendine özgü aroması sayesinde aşureye daha yoğun bir lezzet kazandırır. Bu sayede ilave şeker miktarını azaltmak mümkün olabilir. Ayrıca tarçın, aşurenin kendine özgü kokusunu ve aromasını zenginleştirerek daha dengeli bir tat elde edilmesine katkı sağlar. 

Kuru meyvelerin doğal tatlılığından yararlanın

Kuru üzüm, kuru kayısı, incir ve hurma gibi meyveler doğal şeker içerikleri sayesinde aşureyi tatlandırırken ilave şeker ihtiyacını azaltabilir. Aynı zamanda lif, potasyum ve çeşitli vitamin-mineraller açısından da katkı sağlayarak aşurenin besin değerini yükseltir.

Nar tanelerini eksik etmeyin 

Nar taneleri aşureye hem renk hem de ferah bir lezzet katar. Güçlü antioksidan bileşenler içeren nar, aşurenin besleyici değerini artırırken şeker ilavesine ihtiyaç duymadan lezzetini de zenginleştirmeye yardımcı olur. 

Kuruyemişleri ölçülü kullanın
 Ceviz, badem ve fındık gibi kuruyemişler sağlıklı yağlar, protein ve mineral açısından değerli besinlerdir. Ancak enerji yoğunlukları yüksek olduğu için miktarları arttıkça aşurenin kalori değeri de hızla yükselir. Bu nedenle kuruyemişleri bir avuçla sınırlamak daha dengeli bir tercih olacaktır.

Porsiyonu büyütmeyin
 Aşure ne kadar sağlıklı içeriklerden hazırlanırsa hazırlansın, büyük porsiyonlar kalori alımını artırabilir. Yaklaşık 200 gramlık orta boy bir kase, hem tatlı ihtiyacını karşılamak hem de enerji alımını kontrol altında tutmak için yeterli bir miktardır.

Yanında ikinci tatlıya yer vermeyin
 Aşure tüketilen günlerde baklava, şöbiyet, dondurma veya şerbetli tatlılar gibi ek tatlılar tüketmek günlük enerji alımını gereksiz şekilde yükseltir. Tatlı tercihini aşureden yana kullanıp aynı öğünde başka tatlılara yer vermemek daha dengeli bir yaklaşım sağlar.

Aşureyi ara öğün olarak değerlendirin
 Aşureyi ana öğünün hemen ardından tüketmek yerine ara öğünde tercih etmek hem porsiyon kontrolünü kolaylaştırır hem de kan şekerindeki ani dalgalanmaların önüne geçmeye yardımcı olabilir. Yanında şekersiz çay veya süt ürünleriyle tüketildiğinde daha uzun süre tokluk sağlayabilir.

xxxxxxxx Kutu Bilgisi xxxxxxxxx

1 kase (200 gram) aşure nelere eşdeğer?

Beslenme ve Diyet Uzmanı Tuba Sungur, yaklaşık 250-350 kalori içeren 1 kase (200 gram) aşurenin belirterek, hangi besinlerin enerji değerine eşdeğer olduğunu şöyle sıralıyor;

• 4-5 ince dilim tam buğday ekmeği
• 6 orta porsiyon (900 gram) karpuz
• 15 orta boy kayısı ile 2 orta boy şeftali
• 2-3 orta boy kase cacık 
• 1 porsiyon ızgara balık (150 gr) ile salata 
• 2 adet baklava (80 gr)
• 1 saat tempolu yürüyüşle harcanan enerji (orta/yüksek tempoda, yaklaşık 73 kg ağırlığında biri)

Aşure şifa deposu ama kalorisine dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Oda sıcaklığını uyku koşullarına göre hazırlayın 

Uyku, günün yorgunluğunu atmak ve sonraki güne fiziksel ve psikolojik olarak hazır olmak için gerekli fizyolojik bir süreçtir. Ancak yeterli süre uyunmasına rağmen uyku kalitesinin düşük olması, beklenen fiziksel ve zihinsel yenilenmeyi sağlayamaz. Özellikle sıcak havalarda uygun olmayan oda koşulları, psikolojik stres, beslenme alışkanlıkları, aşırı kafein tüketimi ve kronik hastalıklar uyku kalitesini olumsuz etkileyebilir. Uykuya geçiş sürecinde vücut çekirdek ısısının doğal olarak düşmesi gerekir. Yüksek çevre sıcaklığı bu fizyolojik süreci bozarak uykuya dalma süresini uzatabilir, derin uyku evrelerini azaltabilir ve gece boyunca sık uyanmalara neden olabilir. Özellikle REM ve derin uyku evrelerindeki bozulma, ertesi gün dikkat, hafıza, öğrenme kapasitesi ve ruh hâli üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir. Serin, karanlık ve iyi havalandırılmış bir uyku ortamı ise melatonin hormonunun salgılanmasını destekleyerek daha kaliteli bir uyku düzenine katkı sağlar.

Yetersiz uyku beden ve zihninizi olumsuz etkileyebilir

Kalitesiz uyku; dikkat dağınıklığı, unutkanlık, konsantrasyon güçlüğü, sinirlilik ve gün boyu yorgunluk hissine yol açabilir. Uzun vadede ise bağışıklık sisteminin zayıflaması, tansiyon ve diyabet gibi kronik hastalıkların kontrolünün zorlaşması gibi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabilir.

Sıcak havalarda daha rahat uyuyabilmek için

1. Uyku öncesinde ağır egzersizlerden kaçının.
2. Yatmadan önce ılık bir duş alarak vücut ısınızı dengeleyin.
3. Pamuklu ve terletmeyen uyku kıyafetleri tercih edin.
4. Hafif nevresim ve çarşaflar kullanın.
5. Yatak odasını serin, karanlık tutun, iyi havalandırın.
6. Akşam saatlerinde kafeinli içecek tüketimini sınırlandırın.
7. Gün içerisinde yeterli sıvı alımına özen gösterin.
8. Düzenli uyku saatlerini korumaya çalışın. 

Uzun süren uyku sorunlarının nedeni başka hastalıklar olabilir

Uyku düzensizliğinin haftalar boyunca devam etmesi, gündüz yaşam kalitesini belirgin şekilde etkilemesi veya horlama, nefes durması ve aşırı gündüz uykululuğu gibi belirtilerle birlikte görülmesi durumunda mutlaka bir uzmana başvurulması gerekir. Uzun süre devam eden uyku problemlerinde altta yatan nörolojik, psikiyatrik veya sistemik hastalıklar araştırılmalıdır. Hastanın ayrıntılı öyküsü alınır, gerekirse laboratuvar tetkikleri ve uyku testleri planlanabilir. Uyku hijyeninin düzenlenmesi, yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekli görülen durumlarda uygulanacak uygun tedavi yöntemleriyle hastaların uyku kalitesi önemli ölçüde iyileştirilebilir.” dedi. Yeterli süre ve kaliteli uyku, kişinin yeni güne hem fiziksel hem de zihinsel açıdan daha dinç başlamasını sağlarken, yaşam kalitesinin korunmasına da önemli katkı sunar.

Sıcak Havada Uyku Kalitesini Düzenleyen 8 Öneri yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu tarafından Aydın’a kazandırılan sağlık yatırımlarından olan Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri, bugün Efeler ilçesinde Kuloğulları Mahallesi’nde, Çine ilçesinde Eskiçine Mahallesi’nde ve Buharkent ilçesinde Savcılı Mahallesi’nde vatandaşlarla buluştu. Ağız ve diş sağlığı hizmetlerini her gün farklı ilçelerde, kırsal mahallelere taşıyan Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri’ne vatandaşlar da yoğun ilgi gösterdi.

Kent genelinde hizmet veren Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri’nde; ağız ve diş muayeneleri, röntgen hizmetleri, diş çekimi, dolgusu, temizliği ile kanal tedavisini de kapsayan birçok uygulama gerçekleştiriliyor. Böylece vatandaşlar bulundukları mahallelerde ağız ve diş sağlığı hizmetlerinden ücretsiz bir şekilde yararlanabiliyor.

Tüm ilçelerde yatırımlarını sürdüreceklerini belirten Başkan Çerçioğlu, “Ağız ve diş sağlığınız bizim için önemli. Söz verdik, yaptık; Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Kliniklerimiz her gün farklı ilçelerde ve mahallelerde vatandaşlarımızla buluşmaya devam ediyor. Hizmetlerimizi hemşehrilerimizin ayağına götürüyor, Aydınımız için çalışıyoruz. Yatırım ve projelerimizi sürdüreceğiz. Hizmetle büyüyen Aydın” ifadelerini kullandı.

Aydın Büyükşehir Belediyesi Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri’ne Efeler, Çine ve Buharkent’te Yoğun İlgi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’de ağız ve diş sağlığı hizmetleri tıkanma noktasına gelmiş, kamu güvencesiyle nitelikli tedaviye erişmek isteyen milyonlarca vatandaşımız aylarca sıra beklemek zorunda bırakılmıştır. Yalnızca 2024 yılının ilk 11 ayında kamu hastanelerinde diş hekimliği randevu talebi 22 milyonu aşarak rekor kırmış, toplumdaki diş çürüğü oranları %90’ın üzerine çıkmıştır. Vatandaş feryat etmekte, muayene ve tedavi kuyruklarında çaresizce beklemektedir. Ancak bu acı tabloya rağmen, devletin elinde yetişmiş, halkına hizmet etmeye hazır binlerce genç ve dinamik diş hekimi kamudan tamamen dışlanmaktadır.

Diş Hekimlerine Neredeyse Hiç Kadro Ayrılmamış…

Bugün gelinen noktada, yeni mezunlarla beraber yaklaşık 17 bini aşan diş hekimi umutla kamu ataması beklemektedir. 2025 yılının Kasım ayında yapılması gereken ana genel atama, hiçbir rasyonel gerekçe gösterilmeksizin tamamen pas geçilmiş ve yapılmamıştır. Bu büyük mağduriyetin ardından ilan edilen 2026 yılının ilk kurasında ise diş hekimlerine yalnızca 524 kontenjan gibi trajik ve sembolik bir alım layık görülmüştür. Son ilan edilen güncel yerleştirmelerde ise diş hekimlerine neredeyse hiç kadro ayrılmamış, mesleğimiz kamuda adeta yok sayılmıştır.

Medyamızın ve Kamuoyunun Dikkatine Sunulan Çarpıcı Gerçekler

Hizmet Etmek İçin Bekleyen 17 Bin Eğitimli, Nitelikli Diş Hekimi Var!

“Türkiye’de Ağız ve Diş Sağlığı Krizi Yaşanıyor!” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Pozitif psikoloji alanının dünyanın en saygın bilimsel organizasyonlarından biri olan 10. Dünya Pozitif Psikoloji Kongresi (10th World Congress on Positive Psychology), 7-10 Temmuz 2027 tarihleri arasında İstanbul’da gerçekleştirilecek. Uluslararası Pozitif Psikoloji Birliği (IPPA) tarafından düzenlenen kongreye Üsküdar Üniversitesi öncelikli sponsor ve ev sahibi kurum olarak destek verecek.

Dünyanın dört bir yanından araştırmacıları, akademisyenleri, ruh sağlığı profesyonellerini, eğitimcileri, politika yapıcıları ve uygulayıcıları İstanbul’da buluşturacak kongre, Hilton İstanbul Bomonti Hotel & Conference Center’da gerçekleştirilecek.

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Yönetim Üst Kurulu Başkanı, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan ise kongrede yalnızca ev sahibi üniversitenin temsilcisi olarak değil, aynı zamanda IPPA tarafından oluşturulan Organizasyon Komitesi Eş Başkanı (Co-Chair of the Organizing Committee) olarak da görev alacak. Böylece Türkiye, pozitif psikoloji alanının en önemli uluslararası organizasyonlarından birine akademik ve bilimsel düzeyde liderlik eden ülkelerden biri olacak.

Dünya pozitif psikolojisinin kalbi İstanbul’da atacak

Uluslararası Pozitif Psikoloji Birliği (IPPA) tarafından iki yılda bir düzenlenen Dünya Pozitif Psikoloji Kongresi’nin 10’uncusu, “Where Cultures Meet, Humanity Flourishes” (Kültürlerin Buluştuğu Yerde İnsanlık Gelişir) temasıyla gerçekleştirilecek.

Kongre boyunca; pozitif psikolojideki en güncel bilimsel araştırmalar, ruh sağlığı ve psikolojik iyi oluş, eğitim, sağlık, iş yaşamı, teknoloji, kamu politikaları, anlam ve amaç, bilgelik, kültürlerarası psikoloji, insan ilişkileri ve güçlü yönler temelli yaklaşımlar gibi birçok başlık, dünyanın önde gelen uzmanları tarafından ele alınacak.

Üsküdar Üniversitesi uluslararası vizyonunu bir kez daha ortaya koyuyor

Türkiye’de pozitif psikolojinin akademik gelişimine öncülük eden Üsküdar Üniversitesi, kuruluşundan bu yana bu alanda çok sayıda uluslararası kongre, bilimsel yayın ve eğitim programına imza attı.

Üniversite, 2016 yılından itibaren düzenlediği Uluslararası Pozitif Psikoloji Kongreleriyle alanın gelişimine önemli katkılar sağlarken, pozitif psikolojiyi lisans ve lisansüstü eğitim süreçlerine taşıyan öncü yükseköğretim kurumlarından biri olarak öne çıktı. 

Prof. Dr. Nevzat Tarhan organizasyon komitesinin eş başkanı olacak

Kongrenin hazırlık sürecinde Üsküdar Üniversitesi aktif rol üstlenirken, Prof. Dr. Nevzat Tarhan da Organizasyon Komitesi Eş Başkanı olarak bilimsel ve organizasyonel çalışmalara katkı sağlayacak.

Prof. Dr. Tarhan daha önce Üsküdar Üniversitesi tarafından düzenlenen Uluslararası Pozitif Psikoloji Kongrelerinin de başkanlığını yürüttü.

IPPA’nın 20’nci yılı İstanbul’da kutlanacak

Kongre; Uluslararası Pozitif Psikoloji Birliği’nin (IPPA) kuruluşunun 20’nci yılına denk geliyor. Bu yönüyle İstanbul, pozitif psikolojinin küresel gelişiminde tarihi bir buluşmaya ev sahipliği yapacak.

IPPA Kongre Başkanı ve Başkan Adayı Dr. Tayyab Rashid, kongrenin temasının İstanbul’un tarihsel kimliğiyle güçlü bir bağ kurduğunu belirterek, yüzyıllardır kıtaları, kültürleri ve medeniyetleri birbirine bağlayan İstanbul’un, insanın gelişimini ve refahını merkeze alan böyle bir organizasyon için en anlamlı şehirlerden biri olduğunu ifade ediyor. 

Dünya Pozitif Psikoloji Kongresi 2027 İstanbul’da düzenlenecek! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Nörolojik ve psikiyatrik unutkanlıkta altta yatan mekanizmalar ve klinik özellikler farklı!

Unutkanlığın, Alzheimer gibi hem nörodejeneratif hastalıkların hem de psikiyatrik sorunların ortak bir belirtisi olabileceğini ifade eden Doç. Dr. Burcu Polat, “Ancak altta yatan mekanizmalar ve klinik özellikler farklıdır.” dedi.

Nörolojik unutkanlığın yavaş, sinsi ve genellikle ilerleyici bir başlangıcı olduğunu aktaran Doç. Dr. Polat, “Önce yakın bellek bozulur; hasta unuttuğunu fark etmeyebilir veya önemsemeyebilir. Zamanla dil, yön bulma, yürütücü işlevler gibi başka bilişsel alanlar da etkilenir. Nörolojik muayenede yürüme bozukluğu, güç kaybı gibi ek bulgular eşlik edebilir. Nöropsikolojik testlerde gerçek bir öğrenme/hatırlama sorunu vardır; ipucu verilse de performans düzelmez.” şeklinde konuştu.

Altta yatan duygudurum bozukluğu tedavi edildiğinde bilişsel şikayetler genellikle düzelir! 

Psikiyatrik unutkanlığı da değinen Doç. Dr. Burcu Polat, şunları söyledi: 

“Genellikle daha yeni başlangıçlıdır ve ilgisizlik, uyku-iştah değişiklikleri, keyifsizlik gibi depresif belirtilerle eş zamanlıdır. Hasta unutkanlığından yoğun şikayetçidir, bunu fazlaca önemser. Depresif bireyler performanslarını gerçekte olduğundan daha kötü tanımlama eğilimindedir. Dikkat ve konsantrasyon bozukluğu ön plandadır; gerçek bellek depolama sorunu nadirdir. Testlerde ipucu/hatırlatma ile performans belirgin düzelir. Altta yatan duygudurum bozukluğu tedavi edildiğinde bilişsel şikayetler genellikle düzelir.”

Bu soruların cevapları unutkanlığın nedenini belirlemede yardımcı olabilir

Psikiyatrik unutkanlık ile nörolojik unutkanlık arasında bazı ayırıcı tanı ipuçları olduğunu dile getiren Doç. Dr. Burcu Polat, “Şikayetin kendisi mi yoksa yakınların gözlemi mi öncelikli? Psikiyatrik durumlarda kişinin kendisi şikayetçi iken nörolojik tabloda çevresi fark eder. İpucuyla performans düzeliyor mu? Psikiyatrikte evet, nörolojikte hayır. Eşlik eden duygudurum bulguları var mı? Zaman içindeki gidişat dalgalı/duygudurumla ilişkili mi, yoksa istikrarlı ilerleyici mi? Bu soruların cevapları unutkanlığın nedenini belirlemede yardımcı olabilir.” açıklamasını yaptı.

Her unutkanlık aynı anlama gelmez!

Aile bireylerinden birinde unutkanlık fark edildiğinde kaygılanılabileceğini kaydeden Doç. Dr. Polat, “Ama her unutkanlık aynı anlama gelmez. Bazı unutkanlıklar beyin hücrelerinin yıpranmasından, bazıları ise ruhsal yorgunluk ve üzüntüden kaynaklanır. İkisini ayırt etmek, doğru desteği sağlamak için çok önemlidir.” dedi.

Beyin hastalıklarına bağlı unutkanlığın nörodejeneratif süreçlerle ilişkili ilerleyici bilişsel bozulma ile seyrettiğini, psikiyatrik nedenli unutkanlığın ise duygudurum ve dikkat/konsantrasyon süreçlerindeki bozulmaya bağlı olarak ortaya çıkan, çoğu zaman geçici bilişsel şikayetler olduğunu yineleyen Doç. Dr. Polat, sözlerini şöyle tamamladı:

“Ailelerin bazı soruların cevaplarına dikkat etmesi doğru destek için rehber olabilir: Şikayet kimden geliyor? Kişinin kendisi mi çok şikayetçi, yoksa siz mi fark ediyorsunuz? Hatırlatınca akıllarına geliyor mu, yoksa hiç hatırlamıyorlar mı? Yanında keyifsizlik, isteksizlik, uyku/iştah sorunu var mı? Durum zamanla kötüye mi gidiyor, yoksa dalgalı mı?”

Her unutkanlık aynı değil! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Demans hastalarıyla yaptığı çalışmalarla dikkat çeken Atlas Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü ve Atlas Üniversitesi Psikoloji Laboratuvarı araştırmacılarından Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, Alzheimer hastalığında bakım verenlerin sürecin en önemli parçalarından biri olduğunu vurguladı.

Alzheimer sürecinde bakım verenlerin rolü büyük

Bakım veren kavramının, hastanın günlük ihtiyaçlarını karşılayan kişi ya da kişiler için kullanıldığını belirten Eyüpoğlu, bu kişilerin eş, çocuk, kardeş ya da başka bir yakın olabileceğini ifade etti.

Alzheimer ile baş etmenin ilk adımının hastalığı tanımak olduğunu söyleyen Eyüpoğlu, “Bakım verenler Alzheimer hakkında ne kadar bilgi sahibi olursa hem hastaya yönelik beklentilerini daha doğru yönetebilir hem de hastalığın farklı evrelerinde karşılaşabilecekleri zorluklara karşı hazırlıklı olabilirler” dedi.

“Herkesin demansı kendine”

Alzheimer’ın nörodejeneratif bir hastalık olduğunu belirten Eyüpoğlu, Alzheimer’ın en yaygın demans türü olduğuna dikkat çekti. Alzheimer tanısının nörologlar tarafından konulduğunu ve tedavi sürecinde farklı uzmanlık alanlarının birlikte çalışmasının gerekebileceğini ifade eden Eyüpoğlu, alan uzmanlarının sıkça kullandığı “Herkesin demansı kendine” ifadesini hatırlatarak, her hastanın süreci farklı yaşayabileceğini söyledi.

Hastalığın seyri kişiden kişiye değişebiliyor

Alzheimer hastalığının belirli evreleri olsa da bireyin eğitim düzeyi, sosyal çevresi, yaşam deneyimleri, ilgi alanları ve eşlik eden sağlık sorunlarının hastalığın seyrini etkileyebildiğini belirten Eyüpoğlu, bakım verenlerin doktorlarıyla iş birliği içinde hareket etmelerinin önem taşıdığını kaydetti. Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, “Her ne kadar Alzheimer evreleri ve her evrede tahmini olarak görebileceğimiz değişimler sabit olsa da özellikle Alzheimer hastalığında bireyin sahip olduğu bilgi birikim, sosyal çevre, aktif ilgi alanları gibi faktörlerin ve bunlarla beraber

komorbid hastalıklarının yani Alzheimer’a eşlik eden hastalıklarının etkili olabileceğini göz

önüne almak gerekmektedir. Bu anlamda doktorunuz ile birlikte adımlar atmak ve hastalığı

tanımak son derece kıymetlidir ”diye konuştu.

Davranışlardaki değişimlerin nedeni; hastalığın kendisi

Alzheimer’ın yalnızca hafıza kaybına neden olmadığını, aynı zamanda muhakeme, problem çözme ve karar verme becerilerinde bozulmalara yol açtığını belirten Eyüpoğlu, ilerleyen evrelerde kişilik ve davranış değişikliklerinin de görülebileceğini söyledi.

Eyüpoğlu, “Alzheimer hastalığının bireyde neden olduğu bellek, yargı, muhakeme,

problem çözme işlevlerindeki bozulmaların yanı sıra ilerleyen evrelerinde bireyin karakter

özelliklerinde de değişikliğe sebep olabileceği bilinmektedir. Sevdiklerimiz Alzheimer ile

giderek bize yabancılaşırken bakım verenler olarak bu durumu kabul etmek, sevdiklerimizin

değişimini onlarla beraber yaşamak bu durumun bir parçasıdır” dedi.

Bakım verenlerin, sevdiklerinde gözlemledikleri değişimlerin hastalığın bir sonucu olduğunu unutmamaları gerektiğini vurgulayan Eyüpoğlu, “Sevdiklerimizdeki değişimin nedeni onların tercihleri değil, Alzheimer hastalığının yarattığı bilişsel yıkımdır. Bu gerçeği kabul etmek bakım verenlerin beklentilerini daha sağlıklı yönetmesine yardımcı olur” dedi.

Bakım veren yükü, sosyal ve psikolojik sorunlara yol açabiliyor

Alzheimer bakımının uzun soluklu ve kesintisiz bir sorumluluk olduğuna dikkat çeken Eyüpoğlu, bakım verenlerde zamanla sosyal izolasyon, psikolojik yorgunluk ve ekonomik zorlukların ortaya çıkabileceğini belirtti. Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, bu yükü hafifletmek için şu önerilerde bulundu:

Ortam değişikliklerinden kaçının: Alzheimer’ın özellikle ileri evrelerinde hastaların alışık oldukları ortamda kalmalarının önem taşıdığını belirten Eyüpoğlu, sık ortam değişikliklerinin kafa karışıklığını artırabileceğini söyledi.

Sorumluluğu paylaşın: Bakım sürecinin tek bir kişinin omuzlarında olmaması gerektiğini vurgulayan Eyüpoğlu, aile bireyleri ve yakın çevrenin sürece dahil edilmesinin önemine dikkat çekti.

Hastanın sınırlarını tanıyın: Kalabalık ve yüksek ses gibi çevresel faktörlerin Alzheimer hastalarında huzursuzluk ve ajitasyona yol açabileceğini belirten Eyüpoğlu, bakım planının bu durumlar göz önünde bulundurularak yapılmasını önerdi.

Destek kaynaklarından yararlanın: Bakım verenlerin kamu kurumları, sosyal destek programları ve ücretsiz hizmetler hakkında bilgi edinmelerinin hem ekonomik hem de psikolojik yükü azaltabileceğini ifade etti.

Erken tanı ve tedavi büyük önem taşıyor

Günümüzde uygulanan Alzheimer tedavilerinin hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya yönelik olduğunu belirten Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu,  özellikle erken evrede tanı alan bireylerde tedaviye erken başlanmasının yaşam kalitesini artırdığını ve bakım veren yükünü azaltabildiğini söyledi.

Alzheimer hastalarına bakım verenlere 5 önemli tavsiye

Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, Alzheimer hastalarına bakım verenler için şu önerilerde bulundu:

1. Hastalığın evrelerini ve değişimleri öğrenin: Hastalığın her evresinde ortaya çıkabilecek davranışsal ve bilişsel değişiklikleri bilmek, olası sorunlara karşı önlem almayı kolaylaştırır.

2. Davranışları kişiselleştirmeyin. Hastanın sergilediği zorlayıcı davranışların bilinçli tercihlerden değil, Alzheimer’ın neden olduğu bilişsel kayıplardan kaynaklandığını unutmayın.

3. Tekrarlayan sorular karşısında sabırlı olun: Yeni bilgileri öğrenme ve hatırlama güçlüğü nedeniyle aynı soruların tekrar tekrar sorulabileceğini belirten Eyüpoğlu, bakım verenlerin sakin kalmasının önemli olduğunu söyledi.

4. Davranışların altındaki nedeni araştırın: Yemek yemeyi reddetme, duş almak istememe veya ilaç kullanmaktan kaçınma gibi davranışların altında fiziksel bir rahatsızlık ya da ifade edilemeyen bir ihtiyaç bulunabileceğini göz önünde bulundurun.

5. Agresyonun nedenini anlamaya çalışın: Öfke ve saldırganlık davranışlarının çoğu zaman kişinin kendisini ifade etmekte zorlanmasından veya çevresini anlamlandıramamasından kaynaklanabileceğini unutmayın.

Bakım verenlerin yükünü hafifletmek büyük önem taşıyor

Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, Alzheimer hastalığının her bireyde farklı seyrettiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

“Bakım verenlerin yolculuğu uzun ve zaman zaman yıpratıcı olabiliyor. Bu süreçte karşılaştıkları güçlükleri tanımak ve yüklerini hafifletecek destek mekanizmalarını güçlendirmek, gösterdikleri kıymetli emeğin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıyor.”

Alzheimer’da bakım verenlere uzman tavsiyeleri yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Belirtiler hafif başlayıp, hızla ağırlaşabiliyor!

Sıcak çarpmasının başlangıçta basit halsizlik ve huzursuzlukla kendini gösterebileceğini belirten Dr. Demet Matben, ilerleyen aşamalarda tablonun ciddi boyutlara ulaşabileceğini vurguluyor.   Dr. Demet Matben, sıcak çarpmasının belirtilerini, “Vücut sıcaklığının aniden 39-40°C’nin üzerine çıkması, mide bulantısı ve kusma, halsizlik ile aşırı uyku hali, baş ağrısı ve baş dönmesi, sıcak, kırmızı ve kuru cilt” olarak sıralıyor. Sıcak çarpmasına bağlı ateş, çocuk serin bir ortama alınıp yeterli sıvı desteği sağlandığında kademeli olarak düşmeye başlıyor ve genellikle bir gün içerisinde geçiyor. 

Günün en kritik saatleri: 11.00 – 16.00 arası

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Demet Matben, güneş ışınlarının yeryüzüne en dik geldiği 11.00 ile 16.00 saatleri arasında çocukların mümkün olduğunca dışarı çıkarılmaması gerektiği uyarısında bulunuyor. Bu saatlerde oyun oynayan ya da spor yapan çocuklarda vücut ısısının kısa sürede tehlikeli seviyelere çıkabileceğine dikkat çeken Dr. Demet Matben, “Eğer çocuğun dışarıda bulunması zorunluysa mutlaka gölgede kalınmalı, sık sık su içmesi teşvik edilmeli ve ağır fiziksel aktivitelerden kaçınması sağlanmalıdır”  diye konuşuyor. 

Bol sıvı tüketimi hayati önem taşıyor

Yaz aylarında çocukların yeterli su içmemesi de sıcak çarpması riskini artıran önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Çocukların susama hissi oluşmadan düzenli aralıklarla su içmeye teşvik edilmesinin  son derece önemli olduğunu vurgulayan Dr. Demet Matben, “Çocuklar oyun oynarken su içmeyi unutabiliyor. Bu nedenle düzenli aralıklarla su içmelerinin sağlanması çok önemlidir” uyarısında bulunuyor. 

 Acil müdahale çok önemli!

Sıcak çarpmasında vücut sıcaklığının kontrol edilemeyecek düzeyde yükselmesi beyin, böbrekler ve kalp gibi hayati organların işlevlerini olumsuz etkileyebiliyor. Tedavide gecikildiğinde ise organ yetmezliği gibi yaşamı tehdit eden komplikasyonlar gelişebiliyor. Bu nedenle sıcak çarpmasının acil müdahale gerektiren bir durum olduğu uyarısında bulunan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Demet Matben,  ilk süreçte yapılması gerekenleri şöyle anlatıyor: “Çocuk hemen serin ve gölgeli bir ortama alınmalıdır. Ardından, bilinci yerindeyse yeterli sıvı desteği sağlanmalı, mümkünse serin bir duş veya ıslak bezlerle vücut sıcaklığının düşmesine yardımcı olunmalıdır. Elektrolit ve sıvı kaybını yerine koymak için bol sıvı tüketimi desteklenmelidir. Gerekli durumlarda hekim önerisiyle ateş düşürücü ilaçlar kullanılabilir.” Dr. Demet Matben, çocuğun ağızdan yeterli sıvı alamadığı veya genel durumunun bozulduğu ağır vakalarda ise zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söylüyor. 

Sıcak çarpmasına karşı 8 kritik kural! 

Dr. Demet Matben, sıcak çarpmasının aslında büyük ölçüde önlenebilir bir durum olduğuna dikkat çekerek, ailelere basit ama etkili önlemleri şöyle sıralıyor: 

• Açık renkli, ince ve pamuklu kıyafetler tercih edin.
• Güneş altında uzun süre kalmamasına dikkat edin.
• Güneş ışınlarının yeryüzüne en dik geldiği 11.00-16.00 saatleri arasında açık hava aktivitelerinden ve egzersizden uzak tutun.
• Güneşe çıkmadan en az 15-20 dakika önce 30+ koruma faktörlü güneş kremi kullanın.
• Baş bölgesini korumak için geniş kenarlıklı şapkalar ve güneş gözlüğü kullanın.
• Tente veya şemsiye yerine ağaç gölgesini tercih edin.
• Her fırsatta su içirin, susamasını veya istemesini beklemeyin.
• Asla araçta bırakmayın. Araç içi sıcaklık bir saat içinde bile hayati tehlike oluşturabiliyor. 

Sıcak çarpması çocuklarda hızla ağırlaşabiliyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Hızlı Şehir Yaşamı Hormonal Bir Tuzak 

Dr. Hande Namal Türkyılmaz; hızlı şehir yaşamının, farkında olmadığımız hormonal bir tuzak üreterek sağlığa dair geleceğimizi olumsuz şekillendirebileceğine dikkat çekiyor ve ekliyor: “Sürekli bir yere yetişme çabası, kronik trafik, gürültü ve ışık kirliliği vücudumuz için kuşkusuz yorucu bir süreç. Bu durum, yükselen kronik stres hormonuyla (kortizol) birlikte kan şekerinin dalgalanmasına, uyku kalitesinin bozulmasına, hücresel beslenmenin engellenmesine ve bağışıklık sisteminin baskılanmasına neden oluyor. Tüm bunların faturası ise hiçbirimize yabancı değil; obezite, tip 2 diyabet, otoimmün hastalıklar ve tükenmişlik sendromu.” 

Bir Şehrin Sakinliği Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?

Yaşam tarzı tıbbının temelini oluşturan altı ana sütun; beslenme, hareket, uyku, stres yönetimi, güçlü sosyal bağlar ve zararlı maddelerden uzak durmaktır. Yavaş şehir felsefesi ise, tam olarak bu altı sütunu doğal bir yaşam pratiği olarak insana geri veriyor. Yavaş şehirlerdeki bazı alışkanlıkların sağlığımıza doğrudan “ilaç” gibi geldiğini belirten Uzm. Dr. Hande Namal Türkyılmaz, hayatın yavaş aktığı o şehirlerdeki sağlıklı alışkanlıkları ise şöyle anlatıyor: “Yavaş şehirlerde fast-food yerine mevsimsel, yerel ve kan şekeri dengesini gözeten gerçek gıdalara (Clean Eating) erişim kolaydır. Spor salonlarına sıkışmayan, günlük hayatın akışında var olan yürüyüşlerle aktif bir yaşam vardır. Sabah ve öğlen saatlerinde açık havada alınan yüksek lux değerli güneş ışığı sayesinde, gece salgılanan melatoninle hücresel onarım sağlayan kaliteli bir uyku sağlanır.” 

Metropolde Yaşayanlar için de Yavaş Bir Hayat Mümkün!   

Nüfusunun 50 binden az olması başta olmak üzere pek çok özel kriteri taşıması gereken yavaş şehirlerin Türkiye’de de örnekleri var; Seferihisar, Gökçeada, Güdül, Halfeti, Köyceğiz ve Vize bunlar arasında. Ancak İstanbul gibi temposu ve enerjisi çok yüksek metropollerde yaşarken de hücresel düzeyde yavaşlamak ve sağlığı korumak mümkün. Uzm. Dr. Hande Namal Türkyılmaz, şehir ne kadar hızlı olursa olsun, kendi biyolojik ritmimizin kontrolünün kendi elimizde olduğunu söylüyor ve metropol savaşçıları için şu günlük rutinleri öneriyor:

Öğlen Işığından Faydalanın: Gece kaliteli bir uyku ve güçlü bir melatonin salgısı için sadece sabah değil, öğlen saatlerinde de açık havaya çıkıp yüksek lux değerindeki gün ışığından faydalanın. 

 Beslenmeyi Yavaşlatın ve Planlayın (Meal Prep): Evde, kan şekeri dengesini ve hücresel beslenmeyi gözeten akıllı mutfak robotları veya pratik yöntemlerle önceden öğün planlaması yapın. Aceleyle yenen paketli gıdalar yerine, çiğneme sürenizi uzatarak “farkındalıkla” (mindful) beslenin.

Zihinsel Esler Verin: Gün içinde her 2 saatte bir, sadece 3 dakikalık derin nefes egzersizleri yaparak o anki “hız” döngüsünü kırın ve beyninize güvende olduğunun sinyalini gönderin.

Dijital Detoks: Akşam belirli bir saatten sonra mavi ışık kaynaklarını kapatarak şehrin yapay ritminden sıyrılın ve sirkadiyen ritminize dönün.

Yavaş Şehir Hareketi Sağlığımıza İyi Geliyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

El ve koltuk altı terlemesi sosyal hayattan uzaklaşmanıza neden olmasın

Terleme, vücudun ısı dengesini korumak için gerekli olan doğal bir mekanizma olarak görev yapmaktadır. Ancak bazı kişilerde sempatik sinir sisteminin normalden fazla çalışmasına bağlı olarak, ortam sıcaklığı veya fiziksel aktivite ile açıklanamayacak düzeyde terleme meydana gelebilmektedir. Tıpta “primer hiperhidroz” olarak adlandırılan bu durum, çoğunlukla çocukluk veya ergenlik döneminde başlayarak erişkin yaşlara kadar devam edebilmektedir. Özellikle el içlerinde ve koltuk altlarında görülen yoğun terleme, kişinin yaşam kalitesini ciddi ölçüde etkileyebilmektedir. 

Sürekli ıslak kalan eller nedeniyle tokalaşmaktan çekinmek, evrakların veya elektronik cihazların zarar görmesi, sosyal ortamlarda rahatsızlık hissi yaşamak ve özgüven kaybı bu hastalığın en sık karşılaşılan sonuçları arasında yer almaktadır. Araştırmalar, aşırı terleme sorunu yaşayan bireylerde sosyal kaygı ve stres düzeylerinin daha yüksek olabildiğini göstermektedir. Bu nedenle aşırı terleme yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik ve sosyal yönleriyle de değerlendirilmesi gereken bir sağlık sorunudur.

El terlemenize koltuk altı terlemesi de eşlik ediyorsa

Aşırı terleme nedeniyle yaşam kalitesi belirgin şekilde etkilenen hastalar, cerrahi tedavi açısından değerlendirilebilmektedir. Her hastanın durumunun farklı olduğu unutulmamalı, uygun tedavi seçeneği ayrıntılı uzman değerlendirmesi sonrasında belirlenmelidir. Cerrahi tedavi özellikle şu kişiler için uygun olabilmektedir;

• Günlük yaşamını etkileyen ileri derecede el terlemesi yaşayanlar
• El terlemesine koltuk altı terlemesinin eşlik ettiği kişiler
• Tokalaşma, yazı yazma veya bilgisayar kullanırken zorlananlar
• Sosyal ortamlarda özgüven kaybı hissedenler
• Botoks, ilaç tedavisi veya iyontoforez gibi yöntemlerden yeterli sonuç alamayan hastalar

Bir santimetrelik kesilerle terleme sorunundan kurtulabilirsiniz

Göğüs cerrahisi tarafından uygulanan Endoskopik Torakal Sempatektomi (ETS) işleminde, terlemeye neden olan sempatik sinir zincirinin ilgili bölümü video yardımlı minimal invaziv yöntemlerle kontrol altına alınmaktadır. Günümüzde yaygın olarak uygulanan bu yöntem, aşırı el terlemesinde en etkili ve kalıcı tedavi seçeneklerinden biri olarak kabul edilmektedir. İşlem her iki tarafta yaklaşık 1 santimetrelik küçük kesilerden gerçekleştirilmektedir. Kamera yardımıyla yapılan girişimde kaburgalar açılmadan ve büyük cerrahi kesiler yapılmadan operasyon kısa sürede tamamlanabilmektedir. Minimal invaziv teknikler sayesinde ameliyat sonrası ağrı daha az olmakta, iyileşme süreci hızlanmakta ve hastalar günlük yaşamlarına daha kısa sürede dönebilmektedir. Hastaların büyük çoğunluğu aynı gün veya ertesi gün taburcu olabilmekte, kısa süre içerisinde normal aktivitelerine devam edebilmektedir. Bu özellikleri sayesinde ETS, hem hasta konforu hem de tedavi başarısı açısından önemli avantajlar sunmaktadır.

Botoks mu, cerrahi mi? 

Aşırı terleme tedavisinde ilaç uygulamaları, iyontoforez ve botoks gibi farklı yöntemler kullanılabilmektedir. Ancak bu yöntemlerin bazı sınırlılıkları bulunmaktadır. Botoks uygulamaları birçok hastada etkili sonuçlar sağlasa da etkisinin belirli bir süre sonra azalması nedeniyle düzenli aralıklarla tekrarlanması gerekmektedir. İlaç tedavileri ise ağız kuruluğu, çarpıntı ve benzeri yan etkiler nedeniyle bazı hastalar tarafından uzun süre kullanılamamaktadır. Cerrahi tedavi ise uygun hastalarda tek seferlik bir girişimle uzun dönemli ve kalıcı sonuçlar sağlayabilmektedir. Özellikle ileri derecede el terlemesi bulunan kişilerde başarı oranlarının yüksek olması nedeniyle günümüzde en etkili tedavi seçeneklerinden biri olarak öne çıkmaktadır.

Terleme sorunundan kurtulabilir, özgüveninizi geri kazanabilirsiniz

El ve koltuk altı terlemesi, kişinin yaşamını sessizce etkileyen ancak çoğu zaman dile getirilmeyen sağlık sorunlarından biridir. Birçok kişi bu durumla yaşamaya alışmak zorunda olduğunu düşünse de günümüzde modern tıp, aşırı terleme sorununa yönelik etkili ve kalıcı çözümler sunabilmektedir. Minimal invaziv göğüs cerrahisi tekniklerindeki gelişmeler sayesinde aşırı terleme rahatsızlığının büyük bölümünde tedavi edilebilmektedir. 

Terleyen eller nedeniyle tokalaşmaktan çekinen, sosyal ortamlarda kendini rahatsız hisseden, iş veya eğitim hayatında zorluk yaşayan kişilerin bu sorunu kader olarak görmemesi gerekmektedir. Yaşam kalitesini düşüren aşırı terleme şikâyeti bulunan bireylerin, uygun tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi için bir göğüs cerrahisi uzmanına başvurmaları büyük önem taşımaktadır. Erken değerlendirme ve doğru tedavi yaklaşımı sayesinde hastalar hem sosyal yaşamlarında hem de günlük aktivitelerinde önemli ölçüde rahatlama sağlayabilmektedir.

Yazın Aşırı Terlemeden Kurtulmak İçin Doğru Yöntemi Seçin yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

LONGEVITY’NIN TEMELİNDE HORMONLAR BULUNUYOR

Doğduğumuz andan son nefesimize kadar bir an bile susmadan çalışan bedenimizin sessiz yönetmenleri, hormonlar… Toplumda hormonlar genellikle menopoz, tiroid hastalığı ya da laboratuvar sonuçlarıyla ilişkilendiriliyor. Oysa hormonlar yalnızca hastalık dönemlerinde değil, sağlıklı yaşlanmanın da merkezinde yer alıyor. Hormonların uykumuzdan açlığımıza, ruh halimizden enerjimize ve hatta sabah yataktan ne kadar dinç kalktığımıza kadar günlük hayatımızda her detayı belirleyecek bir güçte olduğunu belirten Dr. Erkan Sarıyıldız, “Hormonları anlamak uzun ve sağlıklı bir yaşamın ilk şartıdır. Çünkü longevity dediğimiz şey yalnızca uzun yaşamak değildir; o uzun yılları dinç, üretken ve ayakta geçirebilmektir. Ve bu denklemin tam ortasında hormonlar durur” diyor. 

BEDENİMİZİN KİMYASAL HABERCİLERİ

Hormonları kanımızda dolaşan ve uzaktaki organlara mesaj taşıyan habercilere benzeten Dr. Erkan Sarıyıldız hormonların işleyişini şöyle anlatıyor; “Bir bez onları üretir, kan dolaşımına bırakır, onlar da kendilerini bekleyen dokuya gidip orada belirli bir işi başlatır. Ama bu haberciler başıboş hareket etmez. Hepsi, endokrin sistem dediğimiz son derece ince ayarlı bir ağ tarafından yönetilir. Bu ağın komuta merkezi beynimizdedir. Hipotalamus ve onun hemen altındaki hipofiz bezi, bedenden gelen sinyalleri toplar ve tüm vücuda yayılan emirlere çevirir. Buradan çıkan talimatlar tiroid bezine, böbreküstü bezlerine, pankreasa ve üreme bezlerine ulaşır.”

HORMONLARIN BEDENDEKİ GİZLİ GÜCÜ 

Endokrin yani hormonal sistemin en hayranlık verici yanını kendi kendini dengeleyebilmesi olarak açıklayan İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, “Bir hormonun düzeyi gereğinden fazla yükseldiğinde merkez bunu fark eder ve üretimi kısar. Tıpkı bir orkestra şefinin sesi yükselen bir enstrümanı yatıştırması gibi. İşte sağlıklı yaşlanmanın görünmeyen sırrı da burada saklıdır. Bu uyumun yıllar içinde ne kadar korunduğu, bedenimizin strese ne kadar iyi dayandığını ve kendini ne kadar verimli onardığını belirler” diyor. 

İYİ YAŞLANMANIN SIRRINI TAŞIYAN 7 HORMON

Bedenimizde yüzlerce hormon görev yapıyor olsa da bir kısmı günlük hayatımızı ve uzun süreli sağlığımızı doğrudan şekillendiriyor. İşte o hormonlar;

• İnsulinin kan şekerimizi düzenlediğini ve enerji metabolizmamızın anahtarı olduğunu söyleyen Dr. Erkan Sarıyıldız, “Yıllar içinde gelişen insülin direnci, yaşlanma sürecinin en sinsi başlangıçlarından biridir” ifadesini kullanıyor. 
• Kortizol, stres hormonu olarak kısa süreli yararlı etkileri olsa da kronik hale geldiğinde ve hep yüksek kaldığında bedeni yavaş yavaş yıpratıyor. 
• Tiroid hormonları metabolizmanın hızını ayarlıyor ve ne kadar enerji ürettiğimizi belirliyor.
• Östrojen ve progesteron kadın sağlığının yanı sıra kemikleri ve kalbi koruyor.
• Testosteronun yalnızca erkeklerde değil, kadın bedeninde de salgılandığını belirten Dr. Erkan Sarıyıldız, “Testosteron kasları, ruh halini ve canlılığı destekler” diyor. 
• Melatonin hormonu uykunun ve biyolojik saatin bekçisi olarak görev yapıyor.
• Büyüme hormonu ise dokuların onarımından sorumlu.

YAŞ ALDIKÇA HORMONLAR DA DEĞİŞİYOR

Hormonların her biri ayrı bir görev üstleniyor. Her biri aynı bütünün birer parçası olan hormonlar hayatımız boyunca aynı seviyede kalmıyor ve her dönemde yeni bir denge kuruyor. Çocuklukta ve ergenlikte büyüme ve cinsiyet hormonlarının yükselmesine bağlı olarak bedenin hızla geliştiğini, erişkinlikte ise hormonların nispeten dengeye oturduğunu söyleyen İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, “Orta yaşa doğru yeni bir dönemeç başlar. Kadınlarda menopozla birlikte östrojen ve progesteron azalırken, erkeklerde testosteron daha yavaş ama yıllara yayılan bir süreçte geriler. Melatonin ve büyüme hormonu gibi diğer sistemler de zaman içinde değişir. Bunları kayıp olarak görmek yerine, bedenin yeni bir denge kurma çabası olarak değerlendirmek gerekiyor” ifadelerini kullanıyor. 

HORMONLARINIZI DESTEKLEMEK ELİNİZDE

Yaşla birlikte hormon düzeylerinde meydana gelen değişimler doğal olsa da yaşam tarzı seçimlerinin de hormonal dengeyi ve sağlıklı yaşlanma sürecini doğrudan etkilediğini belirten  Dr. Erkan Sarıyıldız, hormonların sağlıklı çalışmasını desteklemek için şu önerilerde bulunuyor: 

• Kaliteli uykuya öncelik verin

Melatonin ve büyüme hormonu başta olmak üzere birçok hormon gece uykusu sırasında düzenlenir. Yetersiz uyku hormonal dengeyi bozabilir.

• Düzenli egzersiz yapın

Kas kütlesini koruyan direnç egzersizleri ve aerobik aktiviteler, insülin duyarlılığını artırırken testosteron ve büyüme hormonu gibi sistemlerin sağlıklı çalışmasına da katkı sağlar.

• Kas dostu ve dengeli beslenin

Yeterli protein, sağlıklı yağlar ve liften zengin beslenme; insülin, tiroid hormonları ve metabolik sağlığın korunmasında önemli rol oynar.

• Stresi yönetmeyi öğrenin

Kronik stres nedeniyle sürekli yüksek seyreden kortizol, zaman içinde hem hormonal dengeyi hem de genel sağlığı olumsuz etkileyebilir.

• Sağlıklı kiloyu koruyun ve düzenli kontrollerinizi ihmal etmeyin

Hormonal değişimler yaşla birlikte kaçınılmaz olsa da düzenli takip ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları bu sürecin daha dengeli geçirilmesine yardımcı olur.

İyi yaşlanmanın tesadüf olmadığını, bedenimizin kimyasını okumayı öğrenmekten geçtiğini ifade eden Acıbadem Life İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, “Hormonlar birbirinden bağımsız çalışmaz. Kas sağlığı, uyku, metabolik sağlık ve stres yönetimi hormonal dengeyi doğrudan etkiler. Bu nedenle iyi yaşlanmak tek bir hormona odaklanmakla değil, bütün sistemi korumakla mümkündür. Hormonlarımızı anlamak, yalnızca bir hastalığı tedavi etmek değil, önümüzdeki sağlıklı on yılları kendi ellerimizle inşa etmek demektir. Uzun yaşamak çoğu zaman şansa bağlıdır; ama iyi yaşamak, büyük ölçüde bizim seçimlerimizin sonucudur” diyor.

İyi Yaşlanmanın Yolu Onlardan Geçiyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ata Grup’tan Bilime Önemli Katkı

Alanında uzman göz hastalıkları hekimlerini bir araya getiren toplantıda, katarakt ve refraktif cerrahi alanındaki son gelişmeler, yeni teknolojiler ve güncel tedavi yaklaşımları hakkında bilimsel sunumlar gerçekleşti. Programın “Katarakt Cerrahisinde Güncel Yaklaşımlar” başlıklı ilk oturumu Dr. Safiye Yılmaz moderatörlüğünde yapıldı. Bu oturumda Dr. Ahmet Akman “EDOF ve Trifokal Popüler IOL’lerin Özellikleri”, Dr. Tamer Takmaz “Katarakt Cerrahisinde Hasta Beklentilerine Göre Premium IOL Seçimi” ve Dr. Safiye Yılmaz “Keratokonus ve Kornea Problemlerinde IOL Planlaması” konularında sunum yaptı. Dr. Ahmet Akman, Dr. Tamer Takmaz ve Prof.  Dr. Safiye Yılmaz bilgi ve deneyimlerini katılımcılarla paylaştı. Daha sonra Dr. Emrullah Taşındı’nın moderatörlüğünde “Refraktif Cerrahide Güncel Yaklaşımlar” oturumuna geçildi. Bu bölümde Dr. Koray Budak “Keratokonuslu Hastada Excimer Lazer Yaklaşımı”, Dr. Ali Sipahier “Lentikül Cerrahisinde Femtosaniye Sistemlerinin Karşılaştırılması”, Dr. Sait Eğrilmez “Katarakt ve Refraktif Cerrahi Sonrası Kuru Göz Yönetimi” ve Dr. Emrullah Taşındı “Refraktif Cerrahi Sonrası Mutsuz Hastaya Yaklaşım” başlıklı bilimsel çalışmalarını katılımcılarla paylaştı. İkinci aradan sonra, yine Dr. Emrullah Taşındı moderatörlüğünde “Katarakt ve Refraktif Cerrahide Güncel Yaklaşımlar – Yuvarlak Masa” oturumu gerçekleştirildi. Bu interaktif panele Dr. Koray Budak, Dr. Sait Eğrilmez, Dr. Ali Sipahier, Dr. Tamer Takmaz ve Dr. Safiye Yılmaz konuşmacı olarak katkı sağladı. Bilimsel programın son bölümünde Dr. Sait Eğrilmez, “Göz Hastalıkları, Ünlü Ressamlar, ve Sanatlarına Etkisi” konulu ilgi çekici bir sunum gerçekleştirdi. (BSHA / Bilim ve Sağlık Haber Ajansı) 

Ata Grup İzmir’de Göz Cerrahisi Zirvesine Ev Sahipliği Yaptı  yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yaz tatili, bağımsızlığı ve sosyal katılımı güçlendirmek için önemli bir fırsat!

Yaz tatilinin, yalnızca okuldan uzaklaşma dönemi değil; çocuğun günlük yaşam becerilerini, bağımsızlığını ve sosyal katılımını güçlendirmek için önemli bir fırsat olduğunu dile getiren Ergoterapist Cahit Burak Çebi, “Çocuklar tamamen plansız bırakılmamalı. Özellikle otizmli ve DEHB’li çocuklar için ani rutin değişiklikleri zorlayıcı olabilir.” dedi.

Yaz döneminde esnek ama öngörülebilir bir günlük plan oluşturmanın faydalı olacağını kaydeden Çebi, “Duyusal deneyimlere yer verilmeli. Deniz, kum, su, bahçe işleri, hamur çalışmaları, doğa yürüyüşleri gibi aktiviteler duyusal keşif için zengin fırsatlar sunar. Yatağını toplamak, kahvaltı hazırlamaya yardım etmek, alışveriş listesi yapmak, çamaşırları ayırmak gibi etkinlikler özel gereksinimli çocukların günlük rutin, alışkanlık ve bağımsızlığını destekler.” şeklinde konuştu.

Çocukların ilgi alanları desteklenmeli!

Tatil süresince diğer yapılabileceklere de değinen Ergoterapist Cahit Burak Çebi, şunları söyledi:

“Bisiklet, yüzme, park oyunları, tırmanma alanları ve açık hava etkinlikleri özel gereksinimli çocukların regülasyon, dikkat, beden farkındalığı ve motor becerileri destekleyebilir. Oyun grupları, arkadaş grubu etkinlikleri, akraba ziyaretleri, yaz kursları veya ortak hobiler; sosyal iletişim becerilerinin gerçek yaşam içinde kullanılmasına fırsat sağlar ve çocuğun öz yeterlilik duygusunu geliştirir.

Özel gereksinimli çocukların yoğun ilgi alanları öğrenme ve sosyal katılımı için güçlü bir motivasyon kaynağı olabileceğinden ilgi alanlarının desteklenmesi önemlidir.”

Yaz ayları ergoterapi açısından oldukça değerli bir dönem!

Ergoterapinin, çocuğun günlük yaşamda anlamlı ve amaçlı aktivitelere bağımsız katılımını desteklemeyi hedeflediğini hatırlatan Ergoterapist Cahit Burak Çebi, “Bu nedenle yaz ayları ergoterapi açısından oldukça değerli bir dönemdir.” dedi.

Akademik baskı azalırken gerçek yaşam becerilerinin öne çıktığına işaret eden Çebi, “Okul döneminde zamanın büyük kısmı derslere ayrılırken, yaz tatilinde öz bakım, ev içi sorumluluklar, rutinler, alışkanlıklar, sosyal katılım ve serbest zaman aktiviteleri üzerinde çalışmak mümkün hale gelir.” açıklamasını yaptı.

Amaç boş kalmamak değil, yaşama katılmak!

Ergoterapistlerin kendi eşyalarını düzenleme, dikkati sürdürme, zaman yönetimi, rutin ve alışkanlıklarını sürdürme, sosyal katılım ve öz bakım aktiviteleri gibi çocukların günlük yaşam alanlarında gelişimini destekleyebileceğine vurgu yapan Ergoterapist Cahit Burak Çebi, “Birçok aile yaz tatilinde çocukların aktivitesiz kaldığından ve bu nedenden dolayı ekran kullanımının arttığından yakınır. Ergoterapi, çocuğun ilgi alanlarına uygun anlamlı ve amaçlı aktiviteler planlayarak daha dengeli bir günlük yaşam rutini oluşturulmasına yardımcı olabilir.” dedi.

Yaz aylarında açık hava ve doğa etkinliklerinin artmasının, duyusal bütünleme temelli çalışmalar için doğal fırsatlar sunduğunu ifade eden Çebi, sözlerini şöyle tamamladı:

“Yaz tatilinin en önemli hedefi çocuğu sürekli aktivitelerle meşgul etmek değil; kendi yaşamında daha bağımsız, daha motive, daha katılımcı ve daha özgüvenli hale gelmesine fırsat vermektir.”

Özel gereksinimli çocuklar için tatil gelişim fırsatı sunuyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Üsküdar Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Furkan Tarhan ile TARHAN – İDER Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Fırat Tarhan’ın da katıldığı törende, Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Yönetim Üst Kurulu Başkanı Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Üsküdar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nazife Güngör, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Hikmet Koçak, Diş Hekimliği Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ziver Ergün Yücel ve Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Aydın’ın da aralarında yer aldığı akademisyenler hazır bulundu.

Prof. Dr. Tarhan: “Bundan sonra hastalarla baş başa kalacaksınız, hayatlarına dokunacaksınız”

Ailelerin de yoğun ilgi gösterdiği törende mezun öğrenci ve ailelerine seslenen Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Yönetim Üst Kurulu Başkanı Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Diş Hekimliği Fakültesi mezunlarına ‘ilk göz ağrımızsınız’ diyerek hitap etti.

Ailelerinin kendilerine teslim ettikleri evlatlarını özenle yetiştirmeye çalıştıklarını ifade eden Prof. Dr. Tarhan, “Biz öğrencilerimiz için tüm alt yapıyı sağlamaya çalıştık, hocalarımız da çok fedakârlık yaptı. Her bitiş yeni bir başlangıç. Bundan sonra hastalarla baş başa kalacaksınız, hayatlarına dokunacaksınız.” dedi.

Prof. Dr. Tarhan: “Hayatta engellere karşı su gibi olun…”

Sağlık alanında Yapay Zeka teknolojilerinin giderek daha fazla önem kazandığını hatırlatan Prof. Dr. Nevzat Tarhan, mezunlara teknolojiyi de yakından takip etmeleri önerisinde bulundu.

Prof. Dr. Tarhan konuşmasında şunları söyledi:

“Akademik başarınız iyi olabilir ama bu hayattaki başarınızı belirlemez. İyi bir hekim olmadan önce iyi bir insan olmak önemli. Vicdani ve ahlaki değerlere sahip olmanız gerekir. Karşınıza engeller çıkabilir, hayatta engellere karşı su gibi olun. Gerekirse önünüze çıkan engelin etrafından dolaşın. Dışarıdan sizi yanlış yönlendirmeye çalışabilirler; ‘hayır’ diyebilmek de önemli. Hatalar yapacaksınız, değerli olan hatayı fark edip düzeltmek.”

Prof. Dr. Tarhan: “Unutmayın, başarısızlık da bir öğretmendir”

İnsan hayatında bazı dönüm noktaları olduğunu dile getiren Prof. Dr. Tarhan, “Bu dönüm noktaları unutulmaz. Bu tören de iz bırakan anlardan biri olacak hayatınızda. Hem diş hekimleri hem de tıp doktorları olarak bundan sonra giydiğiniz beyaz önlük saflığı, şeffaflığı, bilimi ve vicdanı temsil eder; güvenin üniformasıdır. İyi hekim olmak bir yolculuk. Unutmayın, başarısızlık da bir öğretmendir, kalktıktan sonra ‘bundan ne öğrendim?’ diye sorgulayın kendinizi.” diye konuştu.

Prof. Dr. Güngör: “Bizim amacımız öncelikle iyi insanlar yetiştirmek”

Üsküdar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nazife Güngör, törende yaptığı konuşmada Diş Hekimliği Fakültesinin ilk mezunlarını verdiğini hatırlatarak, yıllar sonra kürsüde heyecanlandığını söyledi.

Üsküdar Üniversitesi’nin pırıl pırıl hekimleri sektöre gönderdiğini kaydeden Prof. Dr. Güngör, ailelere seslendi: “Ailelerin çok daha heyecanlı olduğunu tahmin ediyorum. Onlara emek verdiniz, ilmek ilmek dokudunuz… Gösterdiğiniz rotanız bugün sizi buraya getirdi. En değerlilerinizi bize emanet ettiniz. Biz de onlara çok iyi baktık. Bizim amacımız öncelikle iyi insanlar yetiştirmek. Emanetleriniz hem mesleki beceriyle donandı hem de insani değerlerle.” şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Güngör: “Okul bitti, artık sınavlarınız olmayacak ama sorumluluklarınız arttı”

Yeni mezunların insanlık yolculuğuna muhteşem katkılar sunacağını vurgulayan Prof. Dr. Güngör, “Siz artık birer hekimsiniz. İyi diş hekimleri, iyi doktorlar olun. Teknolojiyi iyi izleyin, sizin için önemli bir destek alanı olacak. Okumaya devam edin.” önerisinde bulundu.

“Yapay zekaya aklınızı teslim etmeyin, onları biz ürettik, kontrol ettiğimiz sürece bize yardım eder.” diyen Prof. Dr. Güngör, “Keyifli ve zor bir yolculuğa çıkıyorsunuz ama bu zamana kadar zorlukların üstesinden geldiniz. Okul bitti, artık sınavlarınız olmayacak ama sorumluluklarınız arttı. Dünyaya, insanlara karşı sorumlusunuz. Siz gerekli donanıma sahipsiniz, buna inanıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Güngör: “Bu dünya sizlerin sayesinde daha aydınlık yarınlara ilerleyecek”

Sağlık alanında empatinin önemli olduğuna işaret eden Prof. Dr. Güngör, “Bir hastayı gülümseyerek karşıladığınızda kazanan siz olursunuz. Bazılarınız ülkenin farklı yerlerinde görev yapacak. Gideceğiniz yere insani değerleri de götüreceksiniz. Çünkü önce bunu öğrendiniz. Ayrıca mutlaka ışığınızı da götürün. Siz artık birer kanaat önderisiniz. Cumhuriyet değerlerine bağlı olacaksınız. Mustafa Kemal Atatürk’ün açtığı yolda, gösterdiği hedefe yürüyeceksiniz. Bu dünya sizlerin sayesinde daha aydınlık yarınlara ilerleyecek.” dedi.

Prof. Dr. Koçak: “Merhametinizi hiçbir teknolojiye değişmeyin”

Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Hikmet Koçak konuşmasında, sadece mezuniyetin kutlanmadığını aynı zamanda insan hayatına dokunacak hekimlerin kutlandığını söyledi.

Bir insanın hastaneye sadece hastalığıyla gitmediğini, hayalleriyle korkularıyla gittiğini kaydeden Prof. Dr. Koçak, “Hastaların düşüncelerini göz ardı etmeyin. İyi bir hekim olmak, iyi bir insan olmaktır.” dedi.

Mezunların, tarihin en büyük teknolojik dönüşüm döneminde hekimliğe adım attıklarını ifade eden Prof. Dr. Koçak şunları söyledi:

“Hekimlik mesleği ortadan kalkacak mı diye sorabilirsiniz, hayır. Yapay zeka, bir hastanın endişesini, ölüm korkusunu anlayamaz. Teknoloji geliştikçe hekimin değeri artar. Bir hekimin sahip olması gereken en değerli özellik, insani değerleri bırakmamaktır. Her hasta yeni bir öğretmendir. Bir bebek ilk nefesini alırken yanında olabilirsiniz, bir anne en kötü haberi sizden duyabilir, bir hasta en son sizin yüzünüzü görebilir, sesinizi duyabilir. Merhametinizi hiçbir teknolojiye değişmeyin.”

Prof. Dr. Yücel: “Başarınız, bizim başarımız”

Diş Hekimliği Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ziver Ergün Yücel, 5 yıl önce büyük heyecan ve vizyonla başlayan öğrencileri mezun etmenin gururunu yaşadıklarını söyledi.

Diş Hekimliği Fakültesi kurulurken hedefin sadece laboratuvar ve klinik kurmak olmadığına dikkat çeken Prof. Dr. Yücel, “Teknolojiyle, yapay zekayla öncü bir eğitim hedefledik.” dedi.

Öğrencilere sadece bilgi değil, hekimlik sanatını aşılayan akademisyenlere teşekkür eden Prof. Dr. Yücel, Diş Hekimliği Fakültesi mezunlarına seslendi: “Değerli genç meslektaşların, ilk olmak kolay değil. Siz bizim göz bebeğimizsiniz. Fakültenin geleceğini bizlerle inşa ettiniz. Dijitalleşmenin diş hekimliği mesleğini yeniden şekillendirdiği bu çağda başarılı olacaksınız. Başarınız, bizim başarımız.”

Prof. Dr. Aydın: “Sadece kendinizi değil, eğitim aldığınız bu kurumu da bizleri de temsil ediyorsunuz”

Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Aydın da konuşmasında, Tıp Fakültesi öğrencilerinin 6 yıllık eğitim sürecine çok şey sığdırıldığından bahsetti. Dışarıdan ‘6 yıl okudu’ demenin kolay olduğunu dile getiren Prof. Dr. Aydın, “Hem afili hastanemiz NPİSTANBUL Hastanesi hem de çeşitli hastanelerde eğitimlerini tamamladılar. Bu eğitimlerin arkasında on binlerce saatlik emek, binlerce hasta karşılaşması, yüzlerce hocanın emeği var. Sizi mezun ediyoruz ama başarılarınızı da takip edeceğiz. Sadece kendinizi değil, eğitim aldığınız bu kurumu da sizlere eğitim veren bizleri de temsil ediyorsunuz.” diye konuştu.

Ailelere de seslenen Prof. Dr. Aydın, “Başarıda sabrınızın ve güveninizin önemli bir yeri var. Yetiştirdiğiniz genç doktorlar için teşekkürler.” dedi.

Diş Hekimliği birincisinden duygulandıran konuşma 

Konuşmaların ardından mezuniyet belgesi takdim törenine geçildi. Diş Hekimliği Fakültesi’nin ilk mezuniyet döneminde okulu üçüncü olarak bitiren Cemil Gençtük’e ödülü Prof. Dr. Hikmet Koçak tarafından takdim edildi. İkinci Elif Aytemür ise ödülünü Prof. Dr. Nazife Güngör ile Mütevelli Heyet Başkanı Furkan Tarhan’ın elinden aldı.

Diş Hekimliği Fakültesini birincilikle bitiren Selin Güvenç’e ödülünü Prof. Dr. Nevzat Tarhan takdim etti. Selin Güvenç okulun kütüğüne isminin yazılı olduğu plakayı çaktı. Güvenç yaptığı konuşmayla tüm mezunlara ve ailelere duygu dolu anlar yaşattı. Gururlu olduğunu dile getiren Güvenç, “Bu benim için yalnızca akademik başarı değil, emeğimin karşılığı.” dedi. Mustafa Kemal Atatürk’e saygı ve sevgisini ifade eden Güvenç, “Annem, iyi ki varsın. Hayatımı kolaylaştırıyorsun. Ve yanımda olmasını, bu anı babamla da paylaşmayı çok isterdim. Onu da özlemle anıyorum.” diyerek ailesine ve hocalarına teşekkür etti.

Fedakârlıklarla geçen altı yılın ardından gelen birincilik 

Tıp Fakültesinde ise üçüncü Beyza Pınar Balcı Prof. Dr. Nazife Güngör’den, ikinci Beyza Gürbüz Mütevelli Heyet Başkanı Furkan Tarhan ile TARHAN – İDER Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Fırat Tarhan’dan ve birinci Beyza Bıçakçılar ise Prof. Dr. Nevzat Tarhan’dan ödüllerini aldılar.

Kütüğe plaka çakmasının ardından bir konuşma yapan birinci Beyza Bıçakçılar, eğitim süresi boyunca yaşadıkları zorluklardan bahsetti: “Uykusuz geceler, bitmek bilmeyen sınavlar, hastane koridorlarında geçen saatler, nöbetler, kaygılar, yorgunluklar. Bazen bir günün ne zaman başladığını ne zaman bittiğini anlamadığımız zamanlar oldu. Bazen tükenmiş hissettik, bazen başarabileceğimizden şüphe ettik. Ama bütün o fedakarlıklar bizi bugüne ulaştırdı.” Eğitimlerine katkı sağlayan akademisyenlere de teşekkür eden Bıçakçılar, “Bizlere yalnızca tıbbi bilgi değil, bir insana nasıl dokunmamız gerektiğini öğrettiniz.” dedi.

ÜÜ TV ve ÜÜ Youtube hesabından da canlı yayınlanan törende Tıp Fakültesi’nde dereceye giren mezunlara İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Nadir Kalfazade tarafından steteskop hediye edildi. Dr. Nadir Kalfazade, “Tıp eğitimi boyunca insanı anlamayı, acıya tanıklık etmeyi öğrendiniz. Bundan sonra insana dokunacaksınız. Üstünüzdeki beyaz önlük insanlık değerlerinin, aklın, bilimin simgesi olacak.” dedi ve genç hekimleri İstanbul Tabip Odası çatısı altına davet etti.

Mezunlar keplerini havaya attı 

Dereceye giren öğrencilerin konuşmalarının ardından Diş Hekimliği Fakültesi ve Tıp Fakültesi mezunları isimlerinin okunmasıyla birlikte tek tek sahneye çıkarak mezuniyet belgelerini aldı.

Bazı öğrencilerin mezuniyet belgeleri ailelerinde kendileri gibi hekim olan anne, baba, abi ve ablaları tarafından verildi.

Dr. Öğr. Üyesi Ümit Tuna Koordinatörlüğünde gerçekleştirilen bayrak flama devir teslim töreninden sonra meslek yeminini eden mezunlar kep attı ve mutluluklarını aile ve arkadaşlarıyla paylaştılar.

Üsküdar Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi ilk, Tıp Fakültesi ikinci mezunlarını uğurladı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Meral Sönmezoğlu, Türkiye’nin yıllık kan ihtiyacının yaklaşık 3 milyon ünite olduğunu belirterek, düzenli kan bağışının hayati önem taşıdığını söyledi. Kanın yerini alabilecek herhangi bir tıbbi ürün bulunmadığını ifade eden Prof. Dr. Sönmezoğlu, “Günümüzde kanın yerini alabilecek herhangi bir tıbbi ürün ya da yöntem yoktur. Sağlıklı insanların kan bağışlaması bu yüzden büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.

‘KANIN TEK KAYNAĞI GÖNÜLLÜ BAĞIŞÇILAR’

Hastaların hayatını kurtaran, ameliyatlarda ve onkolojik tedavilerde vazgeçilmez olan kanın kaynağının hala gönüllü bağışçılar olduğunu söyleyen Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Meral Sönmezoğlu, “Dünyada hasta tedavileri ve tıp teknolojilerinde çok hızlı bir ilerleme yaşanıyor. Baş döndürücü bir gelişim sürecinin içindeyiz. Ancak bazı şeyler hala değişmiyor. Örneğin hastalara yapılan kan transfüzyonu, yani kan nakli. Hastaların hayatını kurtaran, ameliyatlarda ve onkolojik tedavilerde vazgeçilmez olan kanın kaynağı hala gönüllü bağışçılar. Eğer insanlar kan bağışlamazsa, biz de hastalara kan nakli yapamayız. Bu nedenle tıbbın ihtiyaç duyduğu şey, kendisini sağlıklı hisseden bireylerin düzenli aralıklarla kan bağışında bulunmasıdır. Çünkü günümüzde kanın yerini alabilecek herhangi bir tıbbi ürün ya da yöntem yoktur. Sağlıklı insanların kan bağışlaması bu yüzden büyük önem taşıyor” dedi.

‘KAN BAĞIŞI TOPLUMSAL SORUMLULUK’

Kan bağışı için belirli kriterlerin bulunduğunu ifade eden Prof. Dr. Sönmezoğlu, “Peki herkes kan bağışlayabilir mi? Hayır. Kan bağışı için belirli kriterler bulunuyor. 18 ile 65 yaş arasında olan, kendisini sağlıklı hisseden, kronik bir hastalığı bulunmayan ve herhangi bir tedavi görmeyen kişiler kan bağışlayabilir. Hatta biz, bu kişilerin kan bağışlaması gerektiğini söylüyoruz. Çünkü tüm dünyanın karşı karşıya olduğu ortak bir sorun var. İnsanlar kendilerini iyi hissetseler de zaman ayırarak kan bağışında bulunmaktan giderek uzaklaşıyor. Ülkemizde de durum benzer. Kan bağışına uygun yaş aralığında ve sağlık durumunda olmasına rağmen birçok kişi kan vermeye yeterince zaman ayırmıyor. Bu nedenle kan bağışını bir toplumsal sorumluluk olarak görüyoruz” ifadelerini kullandı.

‘KAN BAĞIŞININ BİLİNEN BİR ZARARI YOK’

Dünya Gönüllü Kan Donörleri Günü’nde verilen en önemli mesajın ‘Bir damla insanlık hayat kurtarır’ olduğunu söyleyen Prof. Dr. Sönmezoğlu, “Geçtiğimiz günlerde Dünya Gönüllü Kan Donörleri Günü’nü kutladık. Buradaki en önemli mesajımız, ‘Bir damla insanlık hayat kurtarır’ oldu. Bu nedenle kendisini sağlıklı hisseden ve kronik hastalığı bulunmayan herkesin kan bağışı için zaman ayırması gerektiğini düşünüyoruz. Kan bağışında bulunan kişilerin, bağış yaptıkları gün aşırı yorucu ve yüksek konsantrasyon gerektiren işlerden kaçınmaları, ayrıca kan verdikleri kolla ağır yük taşımamaları önemlidir. Kan bağışının zarar verip vermediği sorusuyla sık karşılaşıyoruz. Aslında kan bağışının bilinen bir zararı yoktur. Kan verildiğinde vücutta bir hacim kaybı oluşur ve kemik iliği uyarılarak yeni ve taze kan hücrelerinin üretimi desteklenir” diye konuştu.

‘KAN YOLUYLA BULAŞICI HASTALIKLARI OLANLAR KAN BAĞIŞI YAPMAMALI’

Kan bağışı sürecinde çeşitli sağlık kontrollerinin yapıldığını belirten Prof. Dr. Sönmezoğlu, “Öte yandan, kan bağışı sırasında kişiler kısa bir sağlık değerlendirmesinden de geçmiş olur. Muayeneleri yapılır, bazı testleri uygulanır, kan grupları belirlenir ve genel sağlık durumları hakkında fikir sahibi olurlar. Ancak insanların bu testleri yaptırmak amacıyla kan bağışında bulunmamaları gerekir. Çünkü bizim amacımız kişilerin sağlık taramasını yapmak değil; bağışlanan kanın alıcılara güvenli bir şekilde ulaştırılmasını sağlamaktır. Dünyada yalnızca kan yoluyla bulaşabilen bazı hastalıklar bulunmaktadır. AIDS, Hepatit B ve Hepatit C bunlardan bazılarıdır. Bu nedenle bu hastalıkları taşıma riski bulunan ya da taşıyıcı olduğunu bilen kişilerin kesinlikle kan bağışında bulunmaması gerekir. Ülkemizde yıllık kan ihtiyacı yaklaşık 3 milyon ünitedir. Bu konuda tek tedarikçimiz Türk Kızılayıdır. Türk Kızılayı, 2025 yılında 3 milyon ünite kan bağışına ulaşarak Türkiye’nin yıllık kan ihtiyacını karşılamıştır” dedi.

‘SAĞLIĞIMIZI PAYLAŞALIM’

Prof. Dr. Sönmezoğlu, özellikle 18 yaşını yeni dolduran gençlere seslenerek, “Ancak burada özellikle vurgulamamız gereken bir nokta var. Bağışların önemli bir kısmı ilk kez kan veren ya da ihtiyaç üzerine bağış yapan kişilerden oluşuyor. Bizim temel hedefimiz; kan bağışına uygun özelliklere sahip bireylerin, çağrılmayı beklemeden düzenli olarak, en az yılda bir kez kan bağışında bulunmalarıdır. Çünkü en güvenilir ve serolojik hastalıklar açısından en düşük risk taşıyan bağışçı grubu, düzenli kan veren kişilerden oluşmaktadır. Kan bağışlayabilecek herkese, özellikle de 18 yaşını yeni dolduran gençlere mesajım şudur: Sağlığımızı paylaşalım. Çünkü bir ünite kan, bir insanın hayatını kurtarabilir” ifadelerini kullandı.

‘Düzenli kan bağışı hayat kurtarıyor’ yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bu sistemdeki robotik destekli uygulamaların tedavi sürecini desteklediğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Semih Akı, “Günlük yaşamına kısa sürede dönmek isteyenler için öne çıkan bir tedavi seçeneği. Omurgaya özel olarak uygulanan hareketlerle omurlar arasındaki baskının azaltılmasına yardımcı olan sistem, sinirler üzerindeki yükün hafiflemesini ve ağrının azalmasını hedefliyor. Diskler üzerindeki basıncın azalması, sıvı ve besin alışverişini destekleyerek doğal iyileşme sürecine katkı sağlayabiliyor. İşlem herhangi bir kesi veya girişim gerektirmediğinden anesteziye ihtiyaç duyulmuyor. Bu sayede kanama ve enfeksiyon gibi riskler de en aza iniyor” dedi.

Kişiselleştirilmiş tedavi imkânı 

Tedavi sırasında hastanın rahat bir sırtüstü pozisyonda bulunmasının konforu artırdığını belirten Akı, “Bu teknoloji; robotik destekli programlar ve objektif analiz sistemleri sayesinde hastanın tanısına, şikâyetlerinin bulunduğu bölgeye ve ağrı şiddetine göre kişiye özel bir tedavi planı oluşturulmasını mümkün kılıyor. Cerrahi dışı bir seçenek olarak öne çıkan sistem, bel ve boyun fıtıkları başta olmak üzere sırt ağrısına neden olan çeşitli omurga rahatsızlıklarında da kullanılabiliyor. İlk seanstan itibaren olumlu sonuçlar vadeden bu yöntem, gelişmiş güvenlik özellikleri sayesinde güvenli bir tedavi süreci sunuyor” şeklinde konuştu.

Beyaz yakalılardan bedenen çalışanlara geniş bir gruba hitap ediyor 

Uzun süre aynı pozisyonda çalışan ofis çalışanları, fiziksel güç gerektiren işlerde çalışanlar, yoğun trafik nedeniyle uzun süre hareketsiz kalanlar veya yanlış duruş alışkanlıklarıyla omurgasını zorlayan kişilerde sıklıkla tercih edilen bir tedavi seçeneği olduğunu açıklayan Akı, “Bel ve boyun fıtıkları, fıtığa bağlı bacak ve kol ağrıları, omurilik daralması, skolyoz ve kifoz gibi postür bozuklukları, dejeneratif disk hastalıkları, faset eklem ağrıları ve kas spazmlarında önemli faydalar sağlıyor. Ayrıca kas güçsüzlüğü ve omurga dengesizliği yaşayan, fizik tedaviden yeterli fayda göremeyen hastalar için de önemli bir alternatif” dedi.

Her hastanın bu tedavi için uygun bir aday olmadığını da sözlerine ekleyen Akı, “İleri düzey kemik erimesi, omurga romatizması ve enfeksiyonları, kötü huylu kemik tümörleri, metastatik kemik kanseri, omurga veremi, hamilelik ile omurgaya yönelik metal implant ya da cerrahi uygulama öyküsü bulunan kişilerde tercih edilmez” uyarısında bulundu.

Seanslar 20-30 dakika civarında

İşlem öncesinde fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı tarafından kapsamlı bir değerlendirme yapılması gerektiğinin altını çizen Akı, “Robotik sistemler yardımıyla omurganın hareket açıklığı, kas dengesi ve ağrı düzeyi tespit edilerek hastaya bir yol haritası oluşturulur. Uygulama, ihtiyaç doğrultusunda boyun, sırt ve bel bölgelerinin tamamına ya da yalnızca sorunlu bölgeye yönelik olarak gerçekleştirilebilir. Seanslar genellikle 20-30 dakika sürerken, tedavi programı hastanın durumuna göre 5 ila 10 seans arasında planlanır. Ofis çalışanları ise çoğu zaman birkaç gün içinde günlük yaşamlarına ve işlerine dönebilir. Ancak tedavi sonrasında elde edilen kazanımların korunabilmesi için hastaların önerilen egzersiz programına uyması çok önemli” dedi.

Yenilikçi teknolojilerle bel ve boyun fıtıklarında ameliyatsız tedavi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ortopedi ve travmatoloji alanında yaşanan iş kazaları konusuna değinen Savran, dünya genelinde iş kazalarının yüzde 85, 90’ının ortopedi alanının kapsadığının altını çizdi. İş kazası kavramının çok geniş bir kavram olduğunu söyleyen Op. Dr. Ahmet Sarvan, “Dünya Sağlık Örgütü tanımı ile iş yeri sebebiyle dolaylı ya da doğrudan meydana gelen yaralanmalara iş kazası deniyor. Bu bir insan hatasından ya da bir aletin teknik bir sorundan, dikkatsizlikler, acele etmek, gerekli koruyucu ekipman kullanım hatalarından olabilir” dedi. 

Hangi kazalar iş kazasıdır?

İşçi işyerinde yemek yerken kalp krizi geçirirse bunun da iş kazası sayıldığını belirten Op. Dr. Savran, “doğum yapıp çalışan ve süt izninde erken çıkıp yolda kaza yaparsa bu da iş kazasına giriyor. Durakta servis bekliyor, durağa başka bir araba giriyor bu da iş kazasıdır” örneği verdi. 

KOPAN PARMAĞIN TUTMASI DOĞRU TAŞIMAYA BAĞLI !

“İş kazalarında Soma faciasından sonra farkındalık arttı!”

Soma’daki büyük işçi katliamından sonra ülkemizde iş kazası konusunda farkındalığın daha çok arttığını, iş kazaları alanında bildirimlerin Soma’dan sonra fazlalaştığını ancak, kazalar azalsa da bildirimler artınca istatistiklerde de artış gerçekleştiğini söyleyen Savran, ortopedi alanında yaşanan iş kazaları konusunda şöyle konuştu: “Bakıldığında ortopedi ve travmatoloji, el cerrahisi konularında meydana gelen iş kazaları, el yaralanması, ayağına çelik burun ayakkabı giyiyorsa bile ağırlık düşmesi, yüksekten düşme gibi kaza çeşitlerini topladığımızda yüzde 85’i, 90 arasında el, bacak, kalça, omurga kazaları oluyor. Geriye kalan yüzde 15’i vücudun başka yerlerini kapsayan kazalar oluyor. Dünyada iş kazalarının yüzde 85-90’ı doğrudan hem ortopedi ve hem el cerrahisini kapsayan bir hasta sınıfı oluyor”

İş kazaları büyük soru işaretlerinin olduğu bir alan!

İş kazasının hayatın her konumunda olduğunun altını çizen Op. Dr. Ahmet Savran, “Bu konuda farkındalığın artırılması ve iş kazası konusunu, büyük soru işaretlerinin yer aldığı belirsiz bir alan olmaktan çıkarılmalıdır. İş kazası; işyeri, çalışan, çalışanın ailesi için de hem tıbbi, hem ekonomik, hem yasal sorunların ve soru işaretlerinin olduğu bir alan olarak kalıyor. Oysaki burada en önemli olan iş kazası geçiren çalışanın eski sağlığına kavuşması, uzuv kaybının olmaması, yaşanan durumu en hafif şekilde atlatması tüm konunun tarafları için en iyi şey olacaktır.” diye konuştu. (BSHA / Bilim ve Sağlık Haber Ajansı) 

Op. Dr. Ahmet Savran: Dünyada İş Kazalarının Yüzde 90’ı Ortopedik! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Dijital patoloji artık yalnızca teknoloji yatırımı değil

Patolojide dijitalleşme; tanı süreçlerinin standardizasyonu, hasta güvenliği, hız ve doğruluk açısından sağlık hizmetlerinde önemli bir dönüşüm başlatıyor. Memorial Sağlık Grubu ise yıllardır sürdürdüğü tam dijital laboratuvar altyapısı, yapay zeka destekli analiz sistemleri ve uluslararası standartlardaki iş akışıyla bu dönüşümün Türkiye’deki öncü kurumları arasında yer alıyor.

Bugün Memorial Patoloji’de tüm biyopsi preparatları dijital ortama aktarılıyor; laboratuvar süreçleri uçtan uca dijital olarak takip ediliyor. CE-IVD onaylı yapay zeka algoritmaları ise meme, prostat ve mide başta olmak üzere birçok alanda patologların tanı süreçlerine destek veriyor.

Yeni toplantı serisiyle Memorial, yalnızca teknolojiyi kullanan değil, bu alanda bilgi üreten, paylaşan ve yeni iş birlikleri geliştiren bir merkez olmayı amaçlıyor.

Dijital patolojide ortak dil oluşturulacak

Toplantının ilk oturumunda dijital patolojinin temel kavramlarından yapay zeka terminolojisine, dijital iş akışından görüntü analiz programlarına kadar birçok konu ele alınacak. Program kapsamında QuPath uygulamaları gerçekleştirilecek ve patologlarla mühendislerin ortak çalışma kültürünü geliştirecek oturumlar düzenlenecek.

Beş oturum olarak planlanan bilimsel seri boyunca; dijital patoloji altyapıları, yapay zeka uygulamaları, veri hazırlama süreçleri, algoritma validasyonu, açıklanabilir yapay zeka, patolog-mühendis iş birlikleri ile ortak Ar-Ge projeleri gibi başlıklar detaylı şekilde ele alınacak.

Memorial CEO’su Bora Uludüz: “Sağlıkta dijital dönüşüm bilgi paylaşımıyla güçlenir”

Memorial Sağlık Grubu CEO’su Bora Uludüz, sağlıkta dijitalleşmenin yalnızca teknolojik yatırım değil, aynı zamanda bilimsel iş birlikleriyle mümkün olduğunu belirterek şöyle konuştu:

“Memorial olarak sağlıkta dijital dönüşümü yalnızca kendi kurumumuz için değil, ülkemizin sağlık ekosistemi için değer üreten bir süreç olarak görüyoruz. Patoloji alanında gerçekleştirdiğimiz dijital dönüşümün bugün bilimsel paylaşım platformlarına dönüşmesi bizim için son derece kıymetli. Üniversiteler, mühendisler ve hekimlerle birlikte geliştireceğimiz ortak projelerin hem bilimsel üretime hem de hastalarımıza sunulan sağlık hizmetinin kalitesine önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz.”

Prof. Dr. İlknur Türkmen: “Dijital patoloji güçlü bir ekosistem gerektiriyor”

Memorial Patoloji Kurucu Hekimi ve Koordinatörü Prof. Dr. İlknur Türkmen, dijital dönüşümün yalnızca teknoloji yatırımıyla sınırlı olmadığını belirterek şunları söyledi:

“Dijital patoloji; yazılım, donanım, veri yönetimi, yapay zeka ve klinik deneyimin aynı çatı altında buluştuğu çok disiplinli bir alan. Ayrıca YZ algoritmalarının günlük rutinimize girdiği günümüzde, bu sürecin mühendisler olmadan ilerlemesi mümkün değil. Bu nedenle güçlü bir ekosistem oluşturmak büyük önem taşıyor. Amacımız yalnızca kendi deneyimimizi paylaşmak değil; patologlar, mühendisler, akademisyenler ve sektör temsilcilerini aynı platformda buluşturarak birlikte öğrenen ve geliştiren sürdürülebilir bir bilimsel yapı oluşturmak. Dijital Patoloji ve Yapay Zeka Toplantıları’nı da bu vizyonun önemli bir adımı olarak görüyoruz.”

Bilimsel iş birlikleri büyüyecek

Memorial Sağlık Grubu, dijital patoloji alanındaki yatırımlarını yapay zeka uygulamaları, üniversite iş birlikleri ve Ar-Ge projeleriyle geliştirmeye devam ederken, başlatılan bu bilimsel toplantı serisiyle Türkiye’de dijital patoloji alanında ortak bilgi üretimini destekleyen sürdürülebilir bir platform oluşturmayı hedefliyor.

Memorial, Dijital Patoloji ve Yapay Zekâda Bilgi Ekosistemini Oluşturuyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tedavide ilk 24 saatin kritik bir öneme sahip olduğunu belirten Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Berrin Arslan, “Erken tanı ve tedavi ishalin yol açabileceği ciddi sıvı kaybını önlemesi açısından büyük önem taşımaktadır. İshalin ilk dönemlerinde yeterli sıvı alımı ve uygun beslenme desteğiyle hastalık çoğu zaman kolayca kontrol altına alınabilmektedir” diyor. 

En sık kirli su ve gıdalar yoluyla bulaşıyor!  

Yaz ishallerinin yaklaşık yüzde 90’ından virüs, bakteri ve parazit gibi mikrobik etmenler sorumlu oluyor. Özellikle E. coli, rotavirüs, norovirüs, salmonella ve shigella gibi mikroorganizmalar yaz aylarında enfeksiyona daha sık neden olabiliyor.  Dr. Berrin Arslan, yaz ishalinin genellikle kirli su ve gıdalarla bulaşan bakteri ve virüslerden kaynaklandığını belirterek, “Sıcakta uzun süre bekleyen et, tavuk, yumurta ve süt ürünleri gibi gıdalar, iyi klorlanmamış havuz suları, kirli içme suları ve yeterince yıkanmamış meyve ile sebzeler ishal riskini artırmaktadır. Ayrıca, yaz aylarında aşırı miktarda tüketilen bazı meyveler, içeriklerindeki yüksek fruktoz nedeniyle, özellikle çocuklarda ishale yol açabilmektedir. Bu nedenle yaz döneminde gıda ve su hijyenine dikkat etmek son derece önemlidir” bilgilerini veriyor. 

Bu belirtiler varsa, dikkat! 

Yaz ishali; sıcaklık ve nemin artmasıyla mikropların hızla çoğalması sonucu ortaya çıkan, genellikle kirli su veya bozulmuş gıdaların tüketimiyle bulaşan bir bağırsak enfeksiyonu olarak tanımlanıyor. Çoğunlukla ani başlayan karın ağrısı ve krampların ardından gelişen sulu dışkılamayla kendini gösteriyor. Belirtilerin şiddeti ise enfeksiyona neden olan mikroorganizmaya ve çocuğun yaşına göre değişiklik gösterebiliyor. Hastalığın ilk ve en yaygın belirtisinin normalden daha sık ve sulu dışkılama olduğunu söyleyen Dr. Berrin Arslan, “Buna mide bulantısı, kusma, halsizlik, iştahsızlık ve zaman zaman ateş de eşlik edebilmektedir. Özellikle enfeksiyona bağlı gelişen tablolarda genel bir kırgınlık hissi de oluşabilmektedir” diyor. 

İlk 24 saat kritik önem taşıyor

İshalin ilk 24 saati, vücudun sıvıyı en hızlı kaybettiği dönem olması nedeniyle kritik önem taşıyor.  Hastalığın tedavisinde temel amaç, ishal sırasında kaybedilen sıvı ve minerallerin yerine konularak vücudun susuz kalmasını (dehidratasyonu) önlemek. Bu süreçte doğru sıvı ve beslenme desteğinin sağlanması, hastalığın ağırlaşmasını ve hastanede tedavi gerektirecek düzeyde sıvı kaybı gelişmesini önlemede kritik bir rol oynuyor. Ayrıca, idrar miktarının takip edilerek olası sıvı kaybı belirtilerinin mutlaka izlenmesi gerektiğini  vurgulayan Dr. Berrin Arslan, sözlerine şöyle devam ediyor:   “İlk 24 saat içinde sık aralıklarla su, ayran veya hekim önerisine uygun sıvılar verilmesi, anne sütü alan bebeklerin daha sık emzirilmesi ve çocuğun yaşına uygun hafif beslenmenin sürdürülmesi çok önemlidir. Beslenmede muz, yoğurt, pirinç ve haşlanmış patates gibi sindirimi kolay gıdalar tercih edilmektedir. Bazı durumlarda hekim önerisiyle probiyotik veya çinko desteği verilebilir.”

Doktora danışmadan asla! 

Bu dönemde şekerli ve gazlı içeceklerin, yağlı ve ağır gıdaların belirtileri artırabileceği için tercih edilmemesi gerektiğini aktaran Dr. Berrin Arslan, “Çocuğu aç bırakmak da doğru bir yaklaşım değildir; az ve sık öğünlerle beslenmenin sürdürülmesi gerekir” diyor. Dr. Berrin Arslan, bunların yanı sıra doktora danışmadan ishal kesici ilaç veya antibiyotiklerin asla kullanılmaması gerektiğini vurgulayarak, aksi halde hastalığın seyrinin gizlenebileceğini, altta yatan enfeksiyonun ilerleyebileceğini ve sıvı kaybının fark edilmeden ağırlaşabileceğini aktarıyor. 

Yaz ishalinden korumak için 12 önemli öneri!

Yaz ishallerinin önemli bir kısmı basit hijyen ve beslenme önlemleriyle önlenebiliyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Berrin Arslan, çocuklarda yaz ishaline karşı alınması gereken önlemleri şöyle anlatıyor:   

• Çocuğunuza düzenli olarak el yıkama alışkanlığını kazandırın
• Güvenilir içme suyu kullanın, güneş altında uzun süre beklemiş olan sulardan kaçının
• Meyve ve sebzeleri iyice yıkayın
• Pişmiş yiyecekleri uzun süre oda sıcaklığında bekletmeyin, uygun koşullarda saklayın
• Bebek mamalarını her öğünde taze hazırlayın
• Biberonların ve emziklerin temizliğine dikkat edin 
• Hijyeninden emin olmadığınız havuzları kullanmayın 
• Havuzdan veya denizden çıktıktan sonra mutlaka duş almasını sağlayın
• Havuz suyunu yutmaması konusunda bilinçlendirin
• Özellikle açıkta satılan ve uygun koşullarda muhafaza edilmeyen yiyeceklerden kaçının
• Çözülmüş gıdaları yeniden dondurmayın
• Evde ishal geçiren biri varsa havlu, bardak ve çatal gibi kişisel eşyalarını ortak kullanmayın 

Yaz aylarında ishal vakaları artıyor… yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sağlıklı yaşam alanında son yılların en büyük değişiminin, beslenmenin yalnızca kilo kontrolüyle ilişkilendirilmemesi olduğunu belirten Kongre Başkanı, Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Beslenme ve Diyetetik Bölümü Başkanı Prof. Dr. Murat Baş, “Bugün artık beslenmenin bağırsak sağlığından ruh sağlığına, genetik yapıdan yaşlanma sürecine kadar insan sağlığının hemen her alanını etkilediğini biliyoruz. Kongrede paylaşılan çalışmalar, beslenme biliminin yeni bir döneme girdiğini açıkça ortaya koydu” diyor. 

Zayıflama İğneleri Obezite Tedavisinde Yeni Bir Sayfa Açtı

Kongrede en yoğun ilgi gören oturumlardan biri GLP-1 agonistleri olarak bilinen ve halk arasında “zayıflama iğneleri” olarak adlandırılan ilaçlar oldu. Prof. Dr. Murat Baş, bu ilaçların kilo kaybında önemli başarılar sağladığını ancak tek başına çözüm olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor: “Kas kaybı, protein yetersizliği, bağırsak sistemi üzerindeki etkiler ve tedavi sonrasında kilonun geri alınması gibi konuların dikkatle takip edilmesi gerekiyor. Kongrede değerlendirilen bilimsel veriler, GLP-1 tedavilerinin obeziteyle mücadelede önemli bir araç olduğunu gösteriyor. Ancak ilacın başarısını belirleyen en önemli unsur hala doğru beslenme alışkanlıkları. Özellikle kas kaybının önlenmesi ve tedavi sonrasında ağırlık kontrolünün sürdürülebilmesi için beslenme desteği kritik önem taşıyor” şeklinde konuşuyor.

Çocuklarda Zayıflama İğneleri Tartışılıyor

Kongrede dikkat çeken bir diğer konu ise çocuk ve ergenlerde zayıflama iğnelerinin kullanımı oldu. Son yıllarda çocukluk çağı obezitesinin dünya genelinde hızla artması nedeniyle bu tedavilerin genç yaş gruplarında kullanımı gündeme gelirken, uzmanlar uzun dönem etkiler konusunda daha fazla bilimsel veriye ihtiyaç olduğunu belirtiyor.

Prof. Dr. Murat Baş, “Çocukluk çağı obezitesi ciddi bir halk sağlığı sorunu. Ancak çocuklarda uygulanacak her tedavinin çok daha dikkatli değerlendirilmesi gerekiyor. İlaç tedavisi, ancak uzman ekipler tarafından yürütülen kapsamlı yaşam tarzı programlarının bir parçası olarak düşünülmesi gerekiyor” diyor.

Bağırsaklarımız Ruh Halimizi Etkiliyor

Bağırsak-beyin ilişkisi, kongrede öne çıkan başlıklardan biri oldu. Son araştırmalar, bağırsak mikrobiyotasındaki değişimlerin depresyon, anksiyete, stres yönetimi ve genel ruh hali üzerinde etkili olabileceğini ortaya koyuyor. Bilim insanları, önümüzdeki dönemde bağırsak sağlığının psikolojik sağlık uygulamalarında daha fazla yer bulacağını ifade ediyor. 

“Artık bağırsaklarımızı yalnızca sindirim sisteminin bir parçası olarak değerlendirmiyoruz. Mikrobiyotanın bağışıklık sistemi, metabolizma ve hatta zihinsel sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin çok güçlü kanıtlar bulunuyor” ifadelerini kullanan Prof. Dr. Murat Baş, önümüzdeki yıllarda kişiselleştirilmiş mikrobiyota uygulamalarını daha sık konuşacağımızın altını çiziyor. 

Herkese Aynı Diyet Dönemi Bitiyor

Genetik ve epigenetik alanındaki gelişmeler, kongrede ele alınan önemli başlıklar arasında yer aldı. Bireylerin genetik özelliklerine, yaşam tarzlarına ve metabolik yapılarına göre oluşturulan kişiselleştirilmiş beslenme modellerinin sağlık alanında yeni bir dönemi başlattığını belirten Prof. Dr. Murat Baş, “Beslenme önerileri artık giderek daha kişisel hale geliyor. Gelecekte genetik yapı, bağırsak mikrobiyotası, uyku düzeni ve fiziksel aktivite verileri birlikte değerlendirilerek kişiye özel beslenme programları oluşturulacak” diyor. 

Yapay Zeka ve Dijital Sağlık Beslenmeyi Değiştiriyor

Kongrede yapay zeka uygulamaları, giyilebilir teknolojiler ve dijital sağlık çözümleri de masaya yatırıldı. Uzmanlara göre gelecekte bireylerin beslenme davranışları akıllı cihazlar tarafından anlık olarak takip edilecek ve kişiye özel öneriler sunulacak. Yapay zeka destekli sistemlerin özellikle kronik hastalıkların önlenmesinde ve davranış değişikliğinin sürdürülmesinde önemli rol oynayacağına dikkat çeken Prof. Dr. Murat Baş, “Beslenme artık yalnızca ne yediğimizle ilgili değil. Genetikten yapay zekaya, mikrobiyotadan uzun yaşam stratejilerine kadar çok disiplinli bir dönüşüm yaşanıyor. Sağlıklı yaşamın geleceğini şekillendirecek pek çok yenilik bugün bilimsel verilerle desteklenmiş durumda” şeklinde konuşuyor. 

Zayıflama İğneleri, Yapay Zeka ve Kişiselleştirilmiş Sağlık yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sünnet için her yaş uygun değildir

Sünnetin en uygun zamanlamasının çocuğun hem fiziksel hem de psikolojik gelişimi göz önünde bulundurularak belirlenmelidir. Tıbbi açıdan 2 yaşından önce veya 6 yaşından sonraki dönem ideal olabilir. 2 yaşından önce çocuk henüz bilinçli farkındalık geliştirmediği için psikolojik etkilenme riski de daha düşük olur. Buna karşılık 2-4 yaş arası dönem çocukların beden algısının gelişmeye başladığı hassas bir süreç olduğundan mümkün olduğunca kaçınılması gereken bir zamandır. 6 yaşından sonra ise çocuğun da psikolojik gelişimi göz ününe alınarak sünnet yapılabilir.

Sünnet öncesi muayene ile doğumsal anomaliler tespit edilebilir

Yaz aylarında sünnet yaptırmayı planlayan ailelere en önemli önerimiz, işlemi öncesinde mutlaka bir çocuk cerrahisi uzmanına başvurmalarıdır. Ailelerin en sık yaptığı hatalardan biri, sünneti basit bir işlem olarak görerek uzman değerlendirmesini atlamaktır. Her erkek çocuk mutlaka sünnet edilmeden önce muayene edilmeli ve değerlendirilmelidir. Basit gibi görünse de birkaç dakikalık bu genel değerlendirme ile bazı doğumsal ürolojik anomaliler kolaylıkla tespit edilebilir ve çocuğun ileride yaşayabileceği büyük sağlık sorunlarının önüne geçilebilir.

Hipospadias sünnete engel olabilir

Erkek çocuklarda görülen en yaygın doğumsal ürolojik anomalilerden biri olan hipospadias, idrar kanalının penis ucunda değil daha aşağı bir bölgede sonlanmasıyla ortaya çıkmaktadır. Halk arasında “peygamber sünneti” olarak da bilinen bu durumda sünnet derisi, ileride yapılacak düzeltici ameliyat için önemli bir cerrahi doku görevi görür. Bu nedenle hipospadiaslı çocuklarda erken veya kontrolsüz şekilde yapılan sünnet, tedavi seçeneklerini azaltabiliyor ve ameliyat sürecini zorlaştırabilir.

Aileler hangi belirtilere dikkat etmeli?

Anne ve babaların bazı belirtileri fark ederek erken dönemde hekime başvurabilir. Sünnet derisinin üst tarafta fazla, alt tarafta eksik görünmesi, idrar deliğinin penis ucu yerine daha aşağıda yer alması veya peniste eğrilik bulunması hipospadias açısından dikkat edilmesi gereken önemli işaretler arasında yer almaktadır.

Her 200-300 erkek çocuğundan biri hipospadias 

Toplumda nadir olduğu düşünülse de hipospadias yaklaşık olarak her 200-300 erkek doğumundan birinde görülebilmektedir. Bu nedenle özellikle sünnet planlanan çocuklarda detaylı muayene büyük önem taşır. Hipospadiasın tedavisi cerrahi olarak gerçekleştirilmektedir. Amaç idrar kanalını olması gereken yere taşımak, varsa eğriliği düzeltmek ve çocuğun normal anatomik yapıya kavuşmasını sağlamaktır. 

Sünnet günübirlik bir cerrahi işlemdir

Sünnet, doğru teknik ile uygulandığında kısa süren ve genellikle aynı gün taburculukla tamamlanan bir cerrahi işlemdir. Çocuğun yaşına ve genel durumuna göre uygun anestezi yöntemleri tercih edilir. İşlem sonrasında çocuklar çoğunlukla birkaç saat gözlem altında tutulduktan sonra evlerine dönebilir. Günümüzde kullanılan modern cerrahi teknikler sayesinde iyileşme süreci konforlu geçmekte, operasyon bölgesinde oluşabilecek izler zamanla belirginliğini büyük ölçüde kaybetmektedir. Ancak sağlıklı bir iyileşme süreci için sünnetin mutlaka uygun koşullarda ve uzman hekimler tarafından gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Sünnet sonrası dikkat edilmesi gerekenler…

• İlk 24 saat dinlenmeye özen gösterilmeli, koşma ve zıplama gibi hareketlerden kaçınılmalıdır.
• Doktorun önerdiği ilaçlar ve bakım uygulamaları düzenli olarak yapılmalıdır.
• Sünnet bölgesi temiz ve kuru tutulmalı, hijyen kurallarına dikkat edilmelidir.
• Çocuğun bol sıvı tüketmesi sağlanmalı, normal beslenmesine devam etmesine destek olunmalıdır.
• İlk günlerde rahat ve bol kıyafetler tercih edilmelidir.
• Yara iyileşmesi tamamlanana kadar deniz ve havuza girilmemelidir.
• Şiddetli ağrı, yoğun kanama, ateş veya idrar yapmada güçlük gibi durumlarda vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.

Çocuklarda Sünnet ile İlgili Ailelerin Dikkat Etmesi Gerekenler yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Pandemi döneminde, süreli sağlık kurulu raporlarının yenilenmesine ilişkin uygulanan geçici kolaylaştırıcı düzenleme kapsamında engelli vatandaşlar ücretsiz ulaşım haklarından rapor yenilemeden yararlanmaya devam ediyordu. T.C. Sağlık Bakanlığı’nın söz konusu geçici uygulamayı sonlandırmasıyla birlikte, Ulusal Engelli Veri Bankası ve e-Rapor sistemi üzerinden rapor doğrulama sürecine yeniden başladı. Bu sebeple İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki BELBİM, engelli İstanbulkart kullanıcılarının ücretsiz ulaşım hakkının kesintisiz devam etmesi amacıyla çalışma başlattı. Yapılan işlemler sonucunda 433 bin 400 kullanıcıdan, 233 bin 128 kullanıcının ücretsiz ulaşım hakkı (vizeleme işlemi) herhangi bir işlem yapılmasına gerek kalmadan ücretsiz kullanım hakları otomatik olarak uzatıldı. Rapor bilgileri Sağlık Bakanlığı sistemlerinde doğrulanamayan 200 bin 272 kullanıcı için ise BELBİM tarafından SMS yoluyla bilgilendirilerek güncel rapor numaralarını bildirmeleri istendi.

Kesintisiz Ücretsiz Ulaşım İçin 30 Haziran’a Kadar Bilgiler Güncellenmeli 

Güncel rapor bilgisini iletmesi gereken kullanıcıların, ücretsiz ulaşım hakkının kesintisiz devamı için güncel rapor numaralarını; 30 Haziran 2026 tarihine kadar BELBİM’e iletmeleri gerekiyor. Bu tarihten sonra da güncel rapor numarası iletilebilecek ancak rapor bilgisi doğrulanana kadar ücretsiz ulaşım hakkı tanımlanamayacağından, bu süre içinde yapılan geçişler ücretli olarak gerçekleşecektir. Bu nedenle kullanıcıların ulaşımda ücretsiz geçiş hakkından kesintisiz yararlanabilmesi için güncelleme işlemini belirtilen tarihe kadar tamamlaması önem taşıyor. 

Sağlık Bakanlığı sistemlerinde rapor bilgileri doğrulanan ve ücretsiz ulaşım hakkı tanımlanan kullanıcılar, herhangi bir başvuru yapmadan ücretsiz ulaşım hakkından yararlanmaya devam edecek. Dolayısıyla SMS almayan kullanıcıların herhangi bir işlem yapmasına gerek bulunmuyor.

Güncelleme yapmak için; ISTRPR yazdıktan sonra boşluk bırakıp T.C. Kimlik Numarası yazıp boşluk bırakıp Rapor Numarası yazılarak 6235’e SMS gönderilmesi gerekiyor.

ALO 153 Üzerinden Destek Alınabilecek

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin sosyal belediyecilik yaklaşımı doğrultusunda, engelli vatandaşların şehir içi ulaşımdan kesintisiz yararlanabilmesi için süreç yakından takip ediliyor. Konuya ilişkin bilgi almak isteyen vatandaşlar ALO 153 Çağrı Merkezi üzerinden destek alabilir; İstanbulkart’ın resmi web sitesi ve sosyal medya hesaplarından yapılan duyuruları takip edebilir.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Bu yeni bir uygulama mı?

Hayır, pandemi döneminde geçici olarak durdurulan rapor doğrulama süreci Sağlık Bakanlığı düzenlemesi doğrultusunda yeniden başlatılmıştır.

Kimlerin işlem yapması gerekiyor?

Yalnızca Sağlık Bakanlığı sistemlerinde rapor bilgisi doğrulanamayan ve bu nedenle SMS ile bilgilendirilen engelli İstanbulkart kullanıcılarının güncel rapor numarasını iletmesi gerekiyor.

SMS almadım. İşlem yapmalı mıyım?

Hayır, rapor bilgisi doğrulanan ve ücretsiz ulaşım hakkı tanımlanan kullanıcıların herhangi bir işlem yapmasına gerek yoktur.

30 Haziran’dan sonra güncelleme yapılabilir mi?

Evet, 30 Haziran’dan sonra da güncel rapor numarası iletilebilir; ancak rapor bilgisi doğrulanana kadar ücretsiz geçiş hakkı tanımlanamayacağı için bu sürede geçişler ücretli olur.

Bu çalışma neden yapılıyor?

Engelli İstanbulkart kullanıcılarının ücretsiz ulaşım hakkından kesintisiz yararlanabilmesi için rapor bilgilerinin Sağlık Bakanlığı sistemleri üzerinden güncel olarak doğrulanması gerekiyor.

Sağlık Bakanlığı’nın E-Rapor Doğrulama Süreci Yeniden Başladı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’nin dört bir yanından tabip odaları delegelerinin katıldığı kongre, divan heyetinin seçimiyle başladı. Divana Dr. Levent Akyıldız, Dr. Burcu Tokuç, Dr. İncilay Erdoğan ve Dr. Kenan Cibaroğulları seçildi.

Herkes İçin Sağlık

İyi hekimlik mücadelesinde yaşamını yitiren hekimler ve sağlık emekçileri ile Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları için saygı duruşunda bulunulmasının ardından İstiklal Marşı okundu. Devamında kongre gündemi oylanıp kabul edildi. Kongrenin açış konuşmasını TTB Merkez Konseyi Başkanı Dr. Alpay Azap yaptı. Sunumuna “İnsan hâlâ her şeyin merkezinde mi; yoksa piyasanın, teknolojinin ve iktidarın sıradan bir aracına mı dönüşüyor?” sorusunu sorarak başlayan Azap; insanlık tarihinin özellikle aydınlanma hareketleri ve devrimci süreçler ile birlikte yaşadığı ilerlemeyi hatırlattı, sağlık alanı özelinde Dünya Sağlık Örgütü’nün 1978 tarihli Alma Ata Bildirgesi’nde ortaya konan “Herkes için sağlık” ilkesine vurgu yaptı. Neoliberal politikaların hayata geçirilmesiyle birlikte tarihsel kazanımların birer birer yok edildiğini, hemen hemen tüm temel haklar gibi sağlığın da bir hak olmaktan çıkarıldığını belirten Azap; Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın yarattığı tahribata ilişkin veriler de paylaştı.

Meslek Mücadelesi ile İnsanı Savunma Mücadelesi İç İçe Geçti

Neoliberal politikaların şekillendirdiği yeni Türkiye düzeninde hem insan emeğinin değersizleştirildiğini hem de insanın özne olmasını sağlayan bir siyasal sözleşme olarak cumhuriyetin hedef alındığını kaydeden Azap, “İnsan emeğinin değersizleşmesi bizim için çok önemli çünkü bizim işimizin merkezinde insan var. Bizim için insanın değeri ekonomik bir değer değil, insan olmaktan kaynaklanan bir değerdir” diye ekledi. Sağlık alanında yaşanan tüm sorunların temelinde insanın değerinin ve sağlığın piyasa kurallarına teslim edilmesi olduğunu vurgulayan Azap, bu nedenle meslek mücadelesi ile insanı savunma mücadelesinin içe içe geçtiğini dile getirdi. Son olarak meslek örgütlerinin ve TTB’nin taşıdığı öneme dikkat çeken Azap, konuşmasını şöyle tamamladı:

“TTB; insanların birlikte davranabileceklerine olan inancın, dayanışmanın, bilimin, vicdanın adı ve umudun kurumsallaşmış halidir. İnsanlığın geleceğini değiştirenler; umudunu kaybetmeyenler değil, umutlarını örgütleyebilenler olmuştur. TTB olarak insan onurunu, bilimi, cumhuriyetin aydınlanmacı değerlerini, barışı, sağlık hakkını savunmaya ve umudu örgütlemeye devam edeceğiz. Başka bir sağlık sistemi, başka bir Türkiye, başka bir dünya mümkün. Hep birlikte kazanacağız. İnsanlık kazanacak.” Kongrede daha sonra konuk konuşmalarına geçildi. Konuşmalarda TTB’nin gerek hekimlerin ve sağlık çalışanlarının hakları, gerek toplumun sağlık hakkı, gerekse de eşitlik, özgürlük, demokrasi, adalet ve barış için yürüttüğü mücadelelere dikkat çekildi; dayanışma vurgusu yapıldı.

Konuk konuşmalarının ardından kongrenin ilk günü TTB Merkez Konseyi Genel Sekreteri Dr. Önder Okay’ın 2024-2026 dönemi çalışma raporunu sunmasıyla sona erdi.

Kongrenin ikinci günü Dr. Ali Karakoç’un Merkez Konseyi mali raporu ve Dr. Rüşan Sümbüloğlu’nun Denetleme Kurulu raporu sunumlarıyla başladı. Raporlar üzerine görüşlerin sunulup değerlendirmelerin yapılması sonrasında mali rapor oybirliği ile ibra edildi, tahmini bütçe ve karar önerileri okunup oylandı.

2026-2028 kurul aday başvurularının alınmasının ardından aday gruplar adına konuşmalar yapıldı. Kongrenin ikinci günü dilek, istek, önerilerin dile getirilmesiyle son buldu.

TTB 78. Büyük Kongresi, 28 Haziran 2026 günü Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Morfoloji Binası Kantini’nde düzenlenen seçim ile noktalandı.

Merkez Konseyi, Yüksek Onur Kurulu ve Denetleme Kurulu için yapılan seçimlere Çağdaş Hekimlik, Etkin Demokratik TTB, Tabip Odaları İnisiyatifi ve Türk Hekimleri Birliği olmak üzere dört grup katıldı. 496 delegenin 466’sının oy kullandığı seçimde 462 oy geçerli sayıldı.

Kesin olmayan sonuçlara göre 2026-2028 dönemi seçili kurulları şöyle oluştu:

Merkez Konseyi: Dr. Ali Karakoç, Dr. Ali Kanatlı, Dr. Alpay Azap, Dr. Ayşe Gültekingil, Dr. Ertuğrul Oruç, Dr. Güray Kılıç, Dr. Mehmet Şerif Demir, Dr. Mehvibe İrem Yıldız, Dr. Naki Bulut, Dr. Osman Öztürk, Dr. Pınar Mualla Saip.

Yüksek Onur Kurulu: Dr. Ceren Göker, Dr. Gürcan Altun, Dr. Hacer Ayşen Yavru, Dr. Hakan Şen, Dr. Mustafa Taner Gören, Dr. Muzaffer Çeliksöz, Dr. Özdemir Aktan, Dr. Taner Özbenli, Dr. Türkan Günay.

Denetleme Kurulu: Dr. Gamze Varol, diğer iki üye il seçim kurulu tarafından belirlenecek.

TTB Merkez Konseyi, görev dağılımını mazbatalarını almalarının ardından yapacak.

TTB 78. Büyük Kongresi Tamamlandı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Hekim Birliği Sendikası olarak Sağlık Bakanlığı’nda  Kamu Hastaneleri Genel Müdürü Sayın Doc. Dr. Muhammed Emin Demirkol, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Ağız ve Diş Sağlığı Daire Başkanı Sayın Dt. Muhammed Emin Başer ve Ek Ödeme Daire Başkanı Sayın Halil Beyazkendir ile  kapsamlı bir çalışma toplantısı gerçekleştirdik. Toplantıda hekimlerimizin ve diş hekimlerimizin sahada yaşadığı güncel ve kronik sorunlar ayrıntılı şekilde değerlendirildi.

Hekim Birliği Sendikasından Kapsamlı Talep Dosyası

Görüşmede; Nöbet ücretlerinin artırılması, Sabit ek ödemenin yükseltilmesi ve emekliliğe yansıtılması, Teşvik ek ödeme sistemindeki adaletsizliklerin giderilmesi, Yıllık izin, analık, babalık, evlilik, şua, sağlık kurulu raporu ve diğer kanuni izinlerde taban ve teşvik ek  ödemelerinin kesintiye uğramaması, İkinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşları arasındaki  yıllık izin ve istirihat raporları sürelerinde ödenen teşvik farklılıklarının kaldırılması, 4924 sayılı Kanun kapsamında çalışan hekimlerin mali ve özlük hakları ile sendikal haklarının önündeki engellerin kaldırılması, Nöbet izni kullanan hekimlerin teşvik kayıplarının önlenmesi, Kongre ve bilimsel toplantılara katılımın kolaylaştırılması, ek ödeme kaybına sebebiyet veren idarelerin uyarrlması, Yan dal asistanlarının ana dal nöbetlerinde görevlendirilmesi sorunu, Nöroloji ve radyoloji uzmanlarının yaşadığı mesleki sorunlar, Her nöbetçi hekime uygun fiziki koşullara sahip nöbet odası tahsis edilmesi, Hekim kıyafetlerinde uygulama birliğinin sağlanması, Ekip Portal’da sendikal izin modülünün oluşturulması,

Diş Hekimlerinin Talepleri de Anlatıldı

Ayrıca diş hekimlerimiz açısından; ADSM ve ADSH’lere özgü yeni yönetmelik hazırlanması, MHRS sisteminin yeniden düzenlenmesi ve randevu sürelerinin artırılması, Kontrol MHRS uygulamasından kaynaklanan mağduriyetlerin giderilmesi, Görenverileri nedeniyle oluşan kurum hedef katsayısı ve teşvik kayıplarının düzeltilmesi, İşlem yapılmış olmasına rağmen sistemde “işlem yapılmamış hasta” uyarısı verilmesine neden olan yazılım sorunlarının giderilmesi, Devlet hastanelerinde çalışan diş hekimlerinin ek ödeme mağduriyetlerinin giderilmesi, Doktora yapanlara uzmanlık verilmesine ilişkin süreçte DUS ile uzmanlık kazanmış hekimlerin kazanılmış haklarının korunması başta olmak üzere çok sayıda konu ayrıntılı şekilde ele alındı. Hazırladığımız kapsamlı talep dosyası ilgili birimlere sunulmuş olup, çözüm sürecini yakından takip edeceğiz. Hekim Birliği olarak, sahadan gelen her sorunu ilgili mercilere taşımaya ve hekimlerimizin haklarını sonuna kadar savunmaya kararlılıkla devam edeceğiz. (BSHA / Bilim ve Sağlık Haber Ajansı) 

Sağlık Bakanlığı’nda Hekim Birliği’nin Kapsamlı Talep Dosyası Masaya Yatırıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

 Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Beslenme ve Diyet Uzmanı Derya Eren, 6 yaz meyvesinin genel sağlığa faydalarını sıraladı:

 Karpuzda ideal porsiyon: Üç parmak kalınlığında iki dilim 

Karpuz, yüzde 90’ı aşan su içeriğiyle yaz aylarında vücudun sıvı ihtiyacının karşılanmasına destek olurken, lifli yapısıyla sindirim sisteminin düzenli çalışmasına katkı sağlıyor. A, B6 ve C vitaminleri bakımından da zengin olan bu meyve, içerdiği potasyum ve magnezyum sayesinde kas kramplarının hafifletilmesine yardımcı olabiliyor. Karpuza kırmızı rengini veren güçlü antioksidan likopenin ise kalp damar hastalıkları, diyabet, kanser ve kemik erimesi gibi sağlık sorunlarına karşı koruyucu etkileri bulunuyor. Özellikle kabuğa yakın beyaz kısmında yoğunlaşan sitrülin ve arginin, kan basıncının dengelenmesine katkı sağlarken bağışıklık sistemini de destekliyor. Ancak karpuz ve kavun tüketirken hijyen kurallarını da göz ardı etmemek gerekiyor; meyveler kesilmeden önce yıkanarak kabuk yüzeyindeki bakterilerin bıçak aracılığıyla iç kısma taşınmasının önüne geçilebiliyor. 

Kirazda ideal porsiyon: 13-15 adet iri boy

Kavun; A, C, B ve K vitaminlerinin yanı sıra potasyum, magnezyum, manganez ve bakır gibi mineraller açısından da zengin bir meyve. Özellikle potasyum içeriği sayesinde kan basıncının dengelenmesine katkı sağlarken, ürik asidin vücuttan uzaklaştırılmasını destekleyerek gut ve eklem ağrılarının hafifletilmesine yardımcı olabiliyor. İçerdiği melatonin uyku kalitesini desteklerken, C vitamini yaşlanma karşıtı etki gösteriyor. Düşük glisemik indeksi nedeniyle diyabetli bireyler tarafından da kontrollü porsiyonlarda tüketilebilen kavun, yüksek lif içeriğiyle sindirim sistemini destekliyor. Ancak aşırı tüketimi ishale neden olabileceğinden özellikle kalp ve tansiyon hastalarının porsiyon kontrolüne dikkat etmesi gerekiyor.

Çilekte ideal porsiyon: 7-8 iri veya 15 orta boy

Çilek; C vitamini başta olmak üzere B grubu vitaminler, K ve E vitamini ile kalsiyum, demir, magnezyum ve bakır gibi mineraller açısından zengin bir meyve. İçeriğinde bulunan ellagik asit, antosiyanin, kuersetin ve kaempferol gibi güçlü antioksidanlar sayesinde kansere karşı koruyucu etki gösterebiliyor. Ayrıca LDL olarak bilinen kötü kolesterolün düşürülmesine ve kan şekerinin dengelenmesine katkı sağlayarak diyabet riskinin azaltılmasına yardımcı olabiliyor. Folat (B9 vitamini) içeriği ise yorgunluk ve halsizlik şikâyetlerinin hafifletilmesini destekliyor. Ancak çilek alerjik reaksiyonlara yol açabilen meyveler arasında yer alıyor. Bunun yanı sıra pestisit kalıntılarını azaltmak için çileğin yıkandıktan sonra 5-10 dakika karbonatlı suda bekletilmesi, ardından yeniden durulanarak tüketilmesi öneriliyor. 

Üzümde ideal porsiyon: 20 iri veya 25-30 küçük boy

Üzüm; vitamin ve mineral içeriğinin yanı sıra antosiyanin, flavanol, fenolik asitler, kateşin ve resveratrol gibi güçlü antioksidan bileşikler açısından da zengin bir meyve. Özellikle siyah üzümde bulunan resveratrolün kalp ve damar sağlığını destekleyici etkileri birçok bilimsel çalışmada ortaya konuyor. Demir içeriği sayesinde kan yapımını destekleyen üzüm, içerdiği karotenoidlerle göz sağlığının korunmasına da katkı sağlıyor. Potasyum bakımından zengin olması nedeniyle kan basıncının dengelenmesine yardımcı olan üzüm, yüksek glisemik indeksi nedeniyle diyabetli bireyler tarafından kontrollü porsiyonlarda tüketilmeli.

Kavunda ideal porsiyon: 3 parmak genişliği ve uzunluğunda 2 dilim

Kavun; selenyum, beta karoten, C vitamini, lutein, kolin ve zeaksantin gibi antioksidan bileşenler sayesinde oksidatif stresin azaltılmasına ve serbest radikallerin vücuttan uzaklaştırılmasına yardımcı oluyor. Bu özelliğiyle bağışıklık sistemini desteklerken kansere karşı koruyucu etki de gösterebiliyor. C vitamini içeriği cilt sağlığına katkı sağlarken, beta karoten göz sağlığının korunmasına destek oluyor. Yüksek su ve lif içeriği sayesinde sindirim sisteminin düzenli çalışmasına yardımcı olan kavun, potasyum içeriğiyle de kan basıncının dengelenmesine katkı sağlıyor. Ancak yüksek glisemik indeksi nedeniyle diyabetli bireylerin tüketim miktarına dikkat etmesi, aşırı tüketimden kaçınması gerekiyor.

Erikte ideal portsiyon: 9-10 adet

Erik; yüksek C vitamini içeriğinin yanı sıra A ve K vitaminleri, B grubu vitaminler ile potasyum, kalsiyum, demir ve magnezyum gibi mineraller açısından da zengin bir meyve. İçerdiği C vitamini, beta karoten, lutein ve zeaksantin gibi antioksidanlar sayesinde bağışıklık sistemini desteklerken, demir emiliminin artmasına da katkı sağlıyor. K vitamini ve magnezyum kemik sağlığını desteklerken, A ve C vitaminleri kolajen üretimine katkıda bulunarak cildin daha sağlıklı görünmesine yardımcı oluyor. Beta karoten içeriğiyle göz sağlığını koruyan erik, yüksek lif içeriği sayesinde tokluk hissini artırıyor, sindirim sisteminin düzenli çalışmasına katkı sağlayarak kabızlığın önlenmesine destek oluyor. Düşük glisemik indeksi nedeniyle kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olan erik, diyabetli bireyler tarafından da kontrollü şekilde tüketilebiliyor.

Yazın en sevilen 6 meyvesi sağlığa da katkı sağlıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Güneşin zararlı ışınları göz sağlığını tehdit ediyor

Yaz aylarıyla birlikte güneş gözlüğü kullanımının arttığını ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, “Ancak birçok kişi güneş gözlüğünü yalnızca bir moda aksesuarı olarak görüyor. Oysa güneş gözlüğü, gözleri güneşin zararlı ultraviyole (UV) ışınlarından koruyan önemli bir sağlık gerecidir. Güneşten gelen UV ışınları yalnızca cildimizi değil, gözlerimizi de etkiler. Uzun süre korunmasız şekilde UV ışınlarına maruz kalmak; katarakt, kornea hasarları, göz yüzeyi hastalıkları ve sarı nokta hastalığı gibi ciddi sağlık sorunlarının gelişme riskini artırabilir. Bu nedenle güneş gözlüğü kullanımı estetik bir tercih değil, göz sağlığını korumaya yönelik bir gerekliliktir.” dedi.

Güneş gözlüğü alırken nelere dikkat edilmeli?

Güneş gözlüğü alırken dikkat edilmesi gerekenleri anlatan Dr. Özdemir, “Tüketicilerin dikkat etmesi gereken ilk ve en önemli özellik, gözlüğün UV koruma özelliğine sahip olmasıdır. Camın koyu renkli olması tek başına koruma sağladığı anlamına gelmez. Bir güneş gözlüğünün ne kadar koyu olduğu değil, UV ışınlarını ne ölçüde engellediği önemlidir. Bu nedenle satın alınacak ürünün UV400 koruma özelliğine sahip olması gerekmektedir. UV400 ibaresi, gözlüğün 400 nanometreye kadar olan UVA ve UVB ışınlarının büyük bölümünü engelleyebildiğini gösterir. Ayrıca ürün üzerinde CE işaretinin bulunması ve güneş gözlükleri için geçerli olan EN ISO 12312-1 standardına uygun olması önemlidir. Bu standart, güneş gözlüklerinin güvenlik ve performans kriterlerini belirlemektedir.” diye konuştu.

Koyu cam her zaman daha fazla koruma sağlamıyor

Toplumda en sık yapılan yanlışlardan birinin de koyu renkli camların gözleri daha iyi koruduğunu düşünmek olduğunu söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, şöyle devam etti:

“Oysa UV filtresi bulunmayan koyu camlar, bazı durumlarda hiç gözlük kullanmamaktan daha zararlı olabilir. Koyu cam nedeniyle göz bebeği büyür ve göz içerisine daha fazla ışık girer. Eğer cam yeterli UV korumasına sahip değilse, kişi gözlerini koruduğunu düşünürken daha fazla zararlı ışına maruz kalabilir. Bu nedenle güneş gözlüğü seçerken sadece camın renginin koyuluğuna değil, UV koruma özelliğine odaklanılmalıdır.”

Her mevsimde aynı güneş gözlüğünü kullanmak doğru değil

Güneş gözlüğü seçiminde mevsimsel koşulların da göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Dr. Özdemir, camların ışık geçirgenliklerine göre kategori 0’dan kategori 4’e kadar sınıflandırıldığını söyledi ve “Kategori 0 ve 1 camlar düşük ışık koşullarında kullanılırken, kategori 2 orta ışık koşullarında ve kategori 3 camlar yoğun güneş ışığında günlük kullanım için en uygun seçeneklerdir. Kategori 4 camlar ise yüksek dağlık bölgeler, kar yansımalarının yoğun olduğu alanlar ve çok güçlü güneş ışığına maruz kalınan ortamlar için tasarlanmıştır.” şeklinde konuştu.

Farklı coğrafi bölgelerde de farklı cam kategorilerine ihtiyaç duyulabilir

Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, günlük kullanımda en yaygın olarak kategori 2 ve kategori 3 camların tercih edildiğini ifade ederek, şöyle devam etti:

“Güneş gözlüğü cam kategorilerinde cam koyuluğu kategori 0’dan kategori 4’e doğru artmakta olup günlük kullanım için en yaygın tercihler kategori 2 ve kategori 3 camlardır. Kategori 4 camlarla araç kullanılması önerilmemektedir. Bu nedenle İstanbul’da mart ayında kullanılan bir güneş gözlüğü ile temmuz ayında kullanılan güneş gözlüğünün cam kategorisinin aynı olması her zaman doğru bir tercih değildir. Tek bir güneş gözlüğünü dört mevsim kullanmak çoğu zaman yeterli görsel konforu ve korumayı sağlamayabilir. Hatta güneş ışığının daha az olduğu dönemlerde gereğinden koyu cam kullanılması, göze ulaşan ışık miktarını azaltarak görme performansını olumsuz etkileyebilir. Benzer şekilde aynı mevsimde farklı coğrafi bölgelerde de farklı cam kategorilerine ihtiyaç duyulabilir. Örneğin temmuz ayında İstanbul ve Trabzon gibi farklı iklim özelliklerine sahip şehirlerde, optimum görsel konfor ve koruma sağlayacak cam kategorileri farklılık gösterebilir. Kısacası, nasıl ki tek bir ayakkabıyla dört mevsimi geçirmek mümkün değilse, tek bir güneş gözlüğüyle de her mevsimde aynı görsel konforu ve korumayı sağlamak mümkün değildir.”

Kategori 4 camlarla araç kullanılmamalı

Dr. Özdemir, kategori 4 camların görünür ışığın yaklaşık yüzde 95’ini engelleyebildiğini belirterek,  “Kategori 4 camlar görünür ışığın yaklaşık yüzde 95’ini engelleyebildiğinden araç kullanımı sırasında tercih edilmemelidir. Bu camlar sürücünün görüşünü olumsuz etkileyebilir ve trafik güvenliği açısından risk oluşturabilir.” dedi.

Büyük çerçeveli gözlükler daha etkili koruma sağlayabiliyor

Güneş gözlüğü seçiminde yalnızca cam kalitesinin değil, çerçeve yapısının da önemli olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, “Gözlüğün yüz yapısına uygun olması, buruna rahat oturması ve göz çevresini mümkün olduğunca kapatması gerekir. Büyük çerçeveli gözlükler, güneş ışınlarının üstten, alttan ve yanlardan göze ulaşmasını azaltır. Özellikle bombeli tasarıma sahip gözlükler yanlardan gelen ışınlara karşı ilave koruma sağlayabilir. Bu nedenle güneş gözlüğü seçerken yalnızca görünüşüne değil, göz çevresini ne ölçüde koruduğuna da dikkat edilmelidir.” diye konuştu.

Güneş gözlüğü güvenilir satış noktalarından alınmalı

Günümüzde güneş gözlüklerinin marketlerden internet sitelerine kadar pek çok farklı noktada satılabildiğini hatırlatan Dr. Özdemir, “Güneş gözlükleri günümüzde tıbbi cihaz kapsamında değerlendirilmemekte, koruyucu ürün kategorisinde yer almaktadır. Bu nedenle marketlerde, benzin istasyonlarında, tekstil mağazalarında, internet sitelerinde ve seyyar satış noktalarında dahi satılabilmektedir. Ancak göz sağlığını doğrudan etkileyen bir ürünün yalnızca görünüşüne veya fiyatına bakılarak satın alınması doğru değildir. Optisyenlik müesseseleri İl Sağlık Müdürlükleri ve ilgili kamu kurumları tarafından düzenli olarak denetlenmektedir. Buna karşın farklı satış noktalarında satılan güneş gözlüklerinin UV koruma özelliklerinin doğrulanması mümkün değildir. Bu nedenle tüketicilerin güneş gözlüğü satın alırken güvenilir satış noktalarını tercih etmeleri ve ürünün teknik özelliklerini sorgulamaları büyük önem taşımaktadır.” ifadesinde bulundu.

Kalitesiz güneş gözlükleri ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir

Yeterli UV korumasına sahip olmayan güneş gözlüklerinin uzun süre kullanımının önemli riskler taşıdığına dikkat çeken Dr. Özdemir, “Yeterli UV korumasına sahip olmayan güneş gözlüklerinin uzun süre kullanılması; katarakt gelişim riskinin artmasına, kornea hasarlarına, göz yüzeyinde tahriş ve hassasiyete, sarı nokta bölgesinde hasara ve görme kalitesinde bozulmalara neden olabilir. Özellikle çocuklar, açık havada çalışan bireyler ve güneşe uzun süre maruz kalan kişiler risk altındaki gruplar arasında yer almaktadır.” dedi.

Çocukların gözleri daha fazla korunmalı

Çocukların göz yapılarının yetişkinlere göre UV ışınlarına karşı daha hassas olduğunu vurgulayan Dr. Özdemir, “Çocukların göz merceğinin daha geçirgen olması nedeniyle zararlı UV ışınları gözün daha derin yapılarına ulaşabilmektedir. Bu nedenle çocuklarda güneş gözlüğü kullanımı ihmal edilmemelidir. Çocuklar için seçilecek güneş gözlüklerinde UV400 koruması, CE işareti, kırılmaya dayanıklı malzeme kullanımı ve yüz yapısına uygunluk mutlaka dikkate alınmalıdır.” diye konuştu.

Güneş gözlüğü bir moda ürünü olmanın çok ötesinde

Güneş gözlüğünün bir moda ürünü olmanın çok ötesinde, göz sağlığını koruyan önemli bir yardımcı olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, “Tüketicilerin yalnızca fiyatına, markasına veya görünümüne göre değil; UV korumasına, standartlara uygunluğuna ve satın aldıkları satış noktasının güvenilirliğine göre seçim yapmaları gerekir. Unutulmamalıdır ki doğru seçilmiş bir güneş gözlüğü yalnızca daha konforlu bir görüş sağlamakla kalmaz, aynı zamanda göz sağlığının korunmasına da önemli katkı sunar.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Her güneş gözlüğü gözleri korumuyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Aşırı sıcaklar beyne giden kan akımı ve oksijen miktarını azaltabiliyor!

Beynin, vücut ağırlığımızın yaklaşık yüzde 2’sini oluşturmasına rağmen toplam enerjinin yaklaşık yüzde 20’sini tüketen son derece hassas bir organ olduğunu hatırlatan Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, “Yüksek sıcaklıklarda organizma öncelikle vücut ısısını sabit tutmaya çalışır. Bu süreçte cilt damarları genişler, terleme artar ve dolaşım sistemi yeniden düzenlenir.” dedi.

Ancak aşırı sıcak koşullarda sıvı ve elektrolit kaybı ortaya çıktığında beyne ulaşan kan akımı ve oksijenlenmenin etkilenebileceğine işaret eden Alp, “Bunun sonucunda dikkat, karar verme, işlem hızı ve yürütücü işlevler gibi üst düzey bilişsel süreçlerde geçici bozulmalar görülebilir. Ayrıca sıcaklık artışı, sinir hücreleri arasındaki iletişimi sağlayan nörotransmitter sistemlerinin çalışma dengesini de etkileyebilir. Bu nedenle kişi kendisini daha yorgun, dalgın ve zihinsel olarak daha yavaş hissedebilir.” şeklinde konuştu.

Sıcak hava karar verme süreçlerini yavaşlatabilir!

Araştırmaların özellikle uzun süreli sıcak maruziyetinin dikkat, konsantrasyon, çalışma belleği ve problem çözme performansında azalmaya yol açabileceğini gösterdiğini dile getiren Zeynep Betül Alp, “Beyin, sıcak ortamda aynı anda hem bilişsel görevleri sürdürmeye hem de vücut ısısını dengelemeye çalışır. Bu durum bir anlamda sinir sisteminin kaynaklarını iki farklı göreve bölmesi anlamına gelir. Sonuç olarak zihinsel performans düşebilir, hata yapma olasılığı artabilir ve karar verme süreçleri yavaşlayabilir. Özellikle yaşlı bireyler, çocuklar, kronik hastalığı olan kişiler ve yoğun zihinsel performans gerektiren işlerde çalışanlar bu etkilerden daha fazla etkilenebilir.” ifadelerini kullandı.

Susuzluk beyin fonksiyonlarını doğrudan etkiliyor!

Dehidrasyonun, yani vücudun susuz kalmasının, beyin fonksiyonlarını doğrudan etkileyen önemli bir faktör olduğuna dikkat çeken Alp, şunları söyledi:

“Beynin yaklaşık yüzde 75’i sudan oluşur ve sinir hücrelerinin sağlıklı çalışabilmesi için uygun sıvı-elektrolit dengesi gereklidir. Vücut sıvısı azaldığında kan hacmi düşer ve beynin beslenmesi zorlaşabilir. Bunun yanında sodyum ve potasyum gibi elektrolitlerdeki değişimler sinir hücrelerinin elektriksel iletişimini etkiler. Sonuç olarak dikkat azalması, zihinsel yavaşlama, unutkanlık hissi, baş ağrısı, reaksiyon süresinde uzama ve karar vermede güçlük görülebilir. Bazı çalışmalar, hafif düzeydeki sıvı kaybının bile bilişsel performansta ölçülebilir düşüşlere yol açabileceğini göstermektedir.”

Sıcak çarpması kalıcı nörolojik hasara yol açabilir!

Sıcak çarpmasının tıbbi açıdan acil müdahale gerektiren ciddi bir durum olduğuna dikkat çeken Zeynep Betül Alp, “Vücut sıcaklığı aşırı yükseldiğinde beyindeki koruyucu mekanizmalar yetersiz kalmaya başlar.” dedi.

Bu süreçte kan-beyin bariyerinin bütünlüğünün bozulabileceğini aktaran Alp, “Sinir hücrelerinde metabolik stres gelişebilir ve yaygın inflamatuvar yanıt ortaya çıkabilir. Aynı zamanda hücresel proteinler zarar görebilir, oksidatif stres artabilir ve bazı bölgelerde ödem gelişebilir. Klinik olarak bilinç bulanıklığı, konuşma bozukluğu, yönelim kaybı, davranış değişiklikleri, nöbetler ve ağır vakalarda koma görülebilir. Tedavi gecikirse kalıcı nörolojik hasar riski ortaya çıkabilir.” açıklamasını yaptı.

Sıcak havalarda sinirliliğin arkasında hem biyolojik hem psikolojik etkenler var! 

Sıcak havalarda görülen sinirlilik ve huzursuzluk gibi durumların psikolojik olarak mı yoksa nörolojik olarak mı değerlendirilebileceğine değinen Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, “Bu belirtileri yalnızca nörolojik ya da yalnızca psikolojik olarak sınıflandırmak doğru olmaz. Genellikle her iki mekanizmanın da katkısı söz konusudur.” dedi.

Yüksek sıcaklıkların uyku kalitesini bozabileceğini, fiziksel rahatsızlık hissini artırabileceğini ve kişinin stres toleransını azaltabileceğini vurgulayan Alp, “Bunun psikolojik sonuçları olarak gerginlik ve tahammülsüzlük ortaya çıkabilir. Öte yandan sıcaklık, beyindeki serotonin, dopamin ve diğer nörotransmitter sistemlerini de etkileyebilir. Dehidrasyon ve yorgunluk da sinir sisteminin işleyişini değiştirerek irritabiliteyi artırabilir. Bu nedenle sıcak havalarda görülen sinirlilik, biyolojik ve psikolojik faktörlerin birlikte oluşturduğu bir tablo olarak değerlendirilmelidir.” diye konuştu.

Basit önlemler, sıcak havalarda bilişsel performansın korunmasına katkı sağlıyor!

Beynimizi sıcak havanın olumsuz etkilerinden korumak için bazı önlemler alınabileceğini kaydeden Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, sözlerini şöyle tamamladı:

“Gün boyunca, susamayı beklemeden düzenli sıvı tüketmek, özellikle öğle saatlerinde uzun süre doğrudan güneş altında kalmamak, kapalı ortamların yeterli havalandırılmasını sağlamak, düzenli ve kaliteli uyku almak, yoğun fiziksel aktiviteleri günün daha serin saatlerine planlamak gerekir. Yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olan bireylerde sıcak stresine karşı daha dikkatli olunmalı. Terlemeyle kaybedilen sıvı ve elektrolitlerin dengeli biçimde yerine konmasına özen gösterilmeli. 

Beyin fonksiyonlarının sağlıklı sürdürülebilmesi için en kritik unsur, vücudun sıvı ve sıcaklık dengesinin korunmasıdır. Basit gibi görünen bu önlemler, sıcak havalarda bilişsel performansın korunmasına ve sıcaklığa bağlı nörolojik risklerin azalmasına önemli katkı sağlar.”

Aşırı sıcaklar beyin fonksiyonlarını etkiliyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sıcak havalarda vücut, serin kalabilmek için damarları genişletir ve terlemeyi artırır. Bu durumun kalbin daha fazla çalışmasına neden olarak sıvı ve elektrolit kaybını artırdığını açıklayan Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi’nden Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, “Yüksek nem, uzun süre güneş altında kalmak, yetersiz su tüketimi ve yoğun fiziksel aktivite kalp üzerindeki yükü artırabilir. Bu nedenle göğüs ağrısı, nefes darlığı, şiddetli çarpıntı veya baygınlık hissi gibi belirtiler ihmal edilmemeli. Özellikle kalp hastalığı bulunan kişilerin yeterli sıvı tüketmesi, güneşin yoğun olduğu saatlerde dikkatli olması ve fiziksel aktivitelerini bilinçli planlaması yaz aylarında kalp sağlığını korumak için şart” dedi.

Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi’nden Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan plajda kalp sağlığını korumaya yardımcı olacak 5 öneriyi sıraladı:

Sıvı kaybı kalbi zorlayabiliyor 

Kalp sağlığını korumak için yaz aylarında dikkat edilmesi gerekenlerin başında yeterli sıvı tüketimi geliyor. Plajda en sık yapılan hatalardan biri susamayı bekleyerek su içmek. Oysa susuzluk hissi ortaya çıktığında vücut genellikle sıvı kaybetmeye başlamış oluyor. Sıcak havalarda terlemeyle birlikte yalnızca su değil, sodyum, potasyum ve magnezyum gibi önemli elektrolitler de azalabiliyor. Bu durum çarpıntı, halsizlik, baş dönmesi, tansiyon düşüklüğü ve kalp ritim bozuklukları gibi sorunlara zemin hazırlıyor. Bu nedenle gün boyunca düzenli aralıklarla su tüketmek, çok şekerli içecekleri sınırlandırmak, aşırı alkol tüketiminden kaçınmak ve uzun süre güneş altında kalınan günlerde sıvı alımını artırmak kıymetli.

Güneşin en yoğun olduğu saatlerde dikkatli olun 

Güneş ışınlarının en yoğun olduğu 11.00-16.00 saatleri arasında uzun süre direkt güneşe maruz kalmak kalp-damar sistemi üzerindeki stresi artırabiliyor. Özellikle kalp hastaları bu saatlerde daha dikkatli olmalı. Şemsiye veya gölgelik kullanmak, açık renkli ve hafif kıyafetler tercih etmek, geniş kenarlı şapka takmak ve güneş altında uzun süre hareketsiz kalmamak vücudun ısı yükünü azaltmaya yardımcı olur. Ayrıca ileri yaş grubunda sıcak çarpması riskinin daha yüksek olduğu da unutulmamalı.

Soğuk suya birden girmek risk yaratabilir 

Çok sıcak bir ortamdan sonra birdenbire soğuk suya girmek, kalp ve damar sistemi üzerinde ani stres oluşturabilir. Ani ısı değişimleri damar spazmına, tansiyon dalgalanmalarına, çarpıntıya ve baygınlık hissine neden olabilir. Özellikle hipertansiyon ile koroner arter hastalığı bulunanların ve ileri yaş grubundakilerin suya yavaş yavaş adapte olması gerekiyor. Önce ayakların ve kolların ıslatılması, ardından vücudun kademeli olarak suya alıştırılması çok daha güvenli bir yaklaşım. 

Plajda kalp dostu beslenmeye özen gösterin 

Beslenme tercihleri de plajda geçirilen zaman boyunca kalp sağlığını etkiliyor. Tuzlu atıştırmalıklar, işlenmiş gıdalar, aşırı yağlı yiyecekler ve şekerli içecekler sıcak havanın dolaşım sistemi üzerindeki yükünü artırabiliyor. Bunun yerine meyve, yoğurt, ayran, hafif salatalar, ızgara balık ve zeytinyağlı yiyeceklerin tercih edilmesi çok daha uygun. Akdeniz tipi beslenme, yaz aylarında kalp sağlığının korunmasına katkı sağlar.

Egzersiz için doğru saatleri seçin 

Yaz aylarında yürüyüş, yüzme ve diğer açık hava aktiviteleri kalp sağlığı açısından faydalı olsa da egzersizin yapıldığı saatlere dikkat etmek kritik. Günün en sıcak saatlerinde yapılan yoğun fiziksel aktiviteler kalp hızını artırabiliyor, sıvı kaybını hızlandırabiliyor ve tansiyon dengesini bozabiliyor. Bu nedenle egzersizlerin sabah erken saatlerde veya gün batımına yakın zamanlarda yapılması gerekiyor. Özellikle kalp hastalığı öyküsü bulunan kişiler aşırı zorlayıcı aktivitelerden kaçınmalı.

Plajda kalp sağlığı için 5 öneri yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Can sıkıntısı ile yalnızlık duygusu birbirinden ayrılmalı! 

Can sıkıntısının çocuk için tamamen olumsuz bir durum olmadığına işaret eden Klinik Psikolog Seren Doğantekin, “Hatta üretkenliği artırabilir.” dedi.

Ebeveynlerin çoğu zaman ‘çocuğumuzun canı evde çok sıkılıyor’ diye endişelendiğini hatırlatan Doğantekin, “Ancak burada önemli olan, çocuğun can sıkıntısını nasıl değerlendirdiğidir. Eğer çocuk bu süreçte legolarla oynuyor, hikâyeler üretiyor, oyun kuruyor ya da aileyle vakit geçiriyorsa bu durum gelişim açısından oldukça faydalıdır. Yani can sıkıntısı üretkenliğe dönüşüyorsa, bu olumsuz değil, destekleyici bir durumdur. Dikkat edilmesi gereken önemli nokta, can sıkıntısı ile yalnızlık duygusunun birbirinden ayrılmasıdır. Canı sıkılan çocuk bir şey üretmeye, oyun kurmaya veya bir etkinlik bulmaya yönelir. Ancak yalnızlık hissi yaşayan çocuk daha çok içine kapanır, odasına çekilir ve hiçbir aktiviteye yönelmez. Asıl izlenmesi gereken ayrım budur.” şeklinde konuştu.

Hem eğlenceyi hem öğrenmeyi içeren esnek bir tatil planlanmalı! 

Yaz tatili sürecinde tamamen esnek ya da tamamen katı bir yaklaşımın doğru olmadığına dikkat çeken Seren Doğantekin, “Gün içerisinde belirli bir düzen olması gerekir. Hiç ders çalışılmayan bir tatil, okul başladığında motivasyon kaybına yol açabilir.” dedi.

Bu nedenle dengeli bir plan yapılmasını öneren Doğantekin, şunları söyledi:

“İlkokul ve ortaokul öğrencilerinde haftanın belirli günleri ders çalışmak, kitap okumak veya çalışma kâğıtları çözmek uygun olabilir. Ancak bu süreç yalnızca akademik çalışma olarak düşünülmemeli. Müze gezmek, belgesel izlemek gibi etkinlikler de öğrenmeyi destekler. Önümüzdeki yıl sınava hazırlanan öğrenciler için ise daha planlı bir program yapılabilir. Haftanın beş ya da altı günü ders çalışıp bir günü dinlenmeye ayrılabilir. Ancak bu plan, katı bir okul düzeni gibi değil; hem eğlenceyi hem öğrenmeyi içeren esnek bir yapı olmalıdır.”

Çocuğun sosyal medyayı yalnızlık nedeniyle kullanması bir risk göstergesi!

Ergenlik döneminde sosyal medya kullanımının kıyaslama davranışını artırabileceği uyarısında bulunan Seren Doğantekin, “Tatil paylaşımları üzerinden ‘o tatile gitti, ben gitmedim’ gibi düşünceler oluşabilir. Bu durum özgüven düşüklüğüne ve kaygıya yol açabilir. Bu noktada çocuklara sosyal medyada görülen her şeyin gerçek hayatı yansıtmadığı anlatılmalıdır.” dedi.

Uyku düzeninin de oldukça önemli olduğuna değinen Doğantekin, “Gece geç saatlere kadar ekran kullanımı, uyku ritmini bozabilir ve bu da duygu durum dalgalanmalarına yol açabilir. Çocuğun sosyal medyayı neden kullandığı da değerlendirilmeli. Eğer yalnızlık hissi nedeniyle sadece oradan sosyal iletişim kuruyorsa bu bir risk göstergesi olabilir. Ergenler için bir gruba ait olma ihtiyacı çok güçlüdür. Bu nedenle yaz tatilinde akran ilişkilerinin tamamen kesilmemesi önemlidir. Aksi halde yalnızlık ve ‘kimse beni anlamıyor’ düşüncesi gelişebilir.” açıklamasını yaptı.

Sorunlu bir durumun önemli işaretleri, sürecin iki haftadan uzun sürmesi ve sosyal çekilme! 

Ancak her yalnızlaşma durumunun bir problem olmadığını dile getiren Doğantekin, “Eğer çocuk aileyle iletişim kuruyor, sorumluluklarını yerine getiriyor ve sosyal yaşamını sürdürebiliyorsa bu durum gelişimsel olarak normal kabul edilebilir. Ergenlikte zaman zaman yalnız kalma isteği ve aileden uzaklaşma eğilimi görülebilir.” dedi.

Sorun olarak değerlendirilmesi gereken durumlara açıklık getiren Doğantekin, “Sürecin iki haftadan uzun sürmesi, çocuğun odasından hiç çıkmaması, uyku ve beslenme düzeninin bozulması, sosyal ilişkilerden tamamen çekilmesi ve ‘kimse beni anlamıyor’ gibi ifadelerin artması önemli işaretlerdir. Bu durumda profesyonel destek gerekebilir.” diye konuştu.

Aşırı serbestlik ya da aşırı planlılık yerine denge kurulmalı! 

Teknoloji ve yapay zekâ kullanımının da benzer şekilde değerlendirilmesi gerektiğini aktaran Seren Doğantekin, “Önemli olan kullanım biçimidir. Çocuk üretmek için mi kullanıyor, yoksa yalnızca tüketiyor mu? Yapay zekâ doğru kullanıldığında hikâye yazma, karakter oluşturma, dil öğrenme veya kodlama gibi alanlarda üretkenliği destekleyebilir. Ancak tamamen hazır bilgiye bağımlı bir kullanım doğru değildir.” dedi.

Yaz tatilinde ideal yaklaşımın dengeli, esnek ama belirli bir rutini olan bir program olduğunun altını çizen Doğantekin, sözlerini şöyle tamamladı:

“Aileyle kaliteli zaman geçirilmesi, akran ilişkilerinin sürdürülmesi, fiziksel aktivitelerin yapılması ve küçük sorumlulukların verilmesi önemlidir. Aşırı serbestlik ya da aşırı planlılık yerine denge kurulmalıdır.

Sonuç olarak, çocukların hem dinlenebileceği hem de gelişimini sürdürebileceği bir yaz tatili planı oluşturulmalı. Teknoloji kullanımında ise süre kadar içeriğe ve çocuğun yaşamındaki genel dengeye bakmak gerekir.”

Yaz tatilinde dengeli plan önemli! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Her polikistik böbrek hastasında böbrek yetmezliği gelişmediğini vurgulayan Doç. Dr. Atila Altuntaş, hastalığın düzenli takip edilmesi ve yaşam tarzı önerilerine uyulmasının böbrek fonksiyonlarının daha uzun süre korunmasına yardımcı olduğunu belirtti.

Aile öyküsü hastalık riskini artırıyor

Polikistik böbrek hastalığının çoğunlukla kalıtsal olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Atila Altuntaş, anne veya babasında polikistik böbrek hastalığı bulunan bir kişinin hastalığı taşıma riskinin yaklaşık yüzde 50 olduğunu belirterek, aile öyküsü bulunan bireylerin düzenli kontrollerini yaptırmalarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Hastalık uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebiliyor

Polikistik böbrek hastalığının uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebileceğini belirten Altuntaş, zamanla yüksek tansiyon, bel veya yan ağrısı, idrarda kan görülmesi, sık idrar yolu enfeksiyonu, karında şişlik hissi ve böbrek fonksiyonlarında bozulma gibi belirtilerin ortaya çıkabileceğini söyledi.

Polikistik böbrek hastalarında en önemli sorunların yüksek tansiyon ve böbrek fonksiyonlarında azalma olduğuna dikkat çeken Altuntaş, “Kontrolsüz tansiyon böbrek hasarını hızlandırabilir. Bu nedenle hastaların tansiyonlarını düzenli takip etmeleri ve tedavilerini aksatmamaları gerekiyor.” dedi.

Erken tanı ve doğru tedavi yaklaşımı böbrek fonksiyonlarının korunmasına katkı sağlıyor

Polikistik böbrek hastalığını tamamen ortadan kaldıran bir tedavinin günümüzde bulunmadığını belirten Altuntaş, erken tanı, düzenli takip, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve uygun tedavi yaklaşımları sayesinde hastalığın ilerlemesinin yavaşlatılabildiğini ve böbrek fonksiyonlarının uzun yıllar korunabildiğini ifade etti.

İlaç tedavisinin yanı sıra sağlıklı yaşam alışkanlıklarının da hastalığın seyrini etkileyebileceğini belirten Altuntaş, tansiyonun iyi kontrol edilmesi, tuz tüketiminin azaltılması, düzenli egzersiz yapılması ve sigaranın bırakılmasının böbrek sağlığının korunmasına katkı sağladığını söyledi.

Bazı ağrı kesicilerin böbreklere zarar verebileceğini hatırlatan Altuntaş, bu nedenle ilaçların yalnızca doktor önerisi doğrultusunda kullanılması gerektiğini ifade etti. Ayrıca uygun hastalarda hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya yönelik tedavi seçeneklerinin bulunduğunu ancak bu tedavilerin her hasta için uygun olmayabileceğini ve mutlaka nefroloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Yeterli sıvı tüketimi ve düzenli takip büyük önem taşıyor

Doç. Dr. Atila Altuntaş, güncel tedavi kılavuzlarının ileri evre böbrek yetmezliği bulunmayan polikistik böbrek hastalarında yeterli sıvı tüketimini önerdiğini belirterek, “Yeterli su tüketimi bazı hastalarda kist büyümesini uyaran vazopressin hormonunun baskılanmasına yardımcı olabilir.” dedi.

Kalp yetmezliği bulunanlar, ileri evre böbrek yetmezliği olanlar ve sıvı kısıtlaması önerilen hastaların sıvı tüketimlerini mutlaka doktorlarının önerileri doğrultusunda düzenlemeleri gerektiğini vurgulayan Altuntaş, özellikle sıcak havalarda terlemeyle birlikte sıvı kaybının arttığını belirterek polikistik böbrek hastalarının susamayı beklemeden su içmelerinin ve yeterli sıvı almaya özen göstermelerinin önemli olduğunu söyledi.

Aşırı susama, ağız kuruluğu, baş dönmesi, halsizlik, çarpıntı ve koyu renkli idrarın susuz kalmanın önemli belirtileri olduğunu ifade eden Altuntaş, bu durumda sıvı alımının artırılması ve gerekirse doktora başvurulması gerektiğini belirtti.

Hastaların günlük yaşamlarında dikkat etmeleri gereken temel noktaları da sıralayan Altuntaş, şu önerilerde bulundu:

• Özellikle genç polikistik böbrek hastalarında tansiyonun evde düzenli takip edilmesi ve hekimin önerdiği hedef değerlerde tutulması,
• Günlük tuz tüketiminin yaklaşık 5 gramı geçmemesi,
• Haftada en az 150 dakika fiziksel aktivite yapılması,
• İleri kronik böbrek hastalığı veya kalp yetmezliği bulunmuyorsa günlük 2–3 litre sıvı tüketilmesi,
• Ağrı kesici ilaçların yalnızca gerekli durumlarda ve doktor önerisiyle kullanılması,
• Düzenli doktor kontrollerinin aksatılmaması.

Bu belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı

Polikistik böbrek hastalarının bazı belirtileri ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Atila Altuntaş, aşağıdaki durumlarda gecikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi:

• İdrarda kan görülmesi,
• Şiddetli yan veya bel ağrısı,
• Ateş ve titreme,
• Ani gelişen çok şiddetli baş ağrısı,
• Kontrol altına alınamayan yüksek tansiyon,
• İdrar miktarında belirgin azalma,
• Şiddetli susuzluk, bayılma hissi, kusma, ishal, yüksek ateş, ciltte veya gözlerde sararma, koyu renkli idrar ve belirgin halsizlik.

Polikistik böbrek hastalığıyla uzun ve kaliteli bir yaşam mümkündür

Polikistik böbrek hastalarının doğru takip ve tedaviyle uzun yıllar kaliteli bir yaşam sürdürebileceğini vurgulayan Doç. Dr. Atila Altuntaş, sözlerini şöyle tamamladı: “Polikistik böbrek hastalığıyla uzun ve kaliteli bir yaşam sürmek mümkündür. Bunun için düzenli doktor kontrollerinizi aksatmayın, tansiyonunuzu kontrol altında tutun, sigara kullanmayın, tuz tüketimini azaltın ve yeterli sıvı almaya özen gösterin. Erken tanı, düzenli takip ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları sayesinde böbrek fonksiyonlarını uzun yıllar korumak mümkündür.”

Doç. Dr. Atila Altuntaş’tan Polikistik Böbrek Hastalarına Önemli Uyarılar yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Atlas Üniversitesi Vadi Kampüsü’nde gerçekleştirilen açılış törenine Mütevelli Heyet Başkanı Dr. Yusuf Elgörmüş, Rektör Prof. Dr. Ersoy Kocabıçak, ARC Direktörü Prof. Dr. Süleyman Ergün,  Rektör Danışmanı, Uluslararası Kurul Üyesi, Maastricht Üniversitesi Tıp Merkezi (MUMC+) Nöroşirürji Anabilim Dalından Prof. Dr. Yasin Temel ile akademik ve idari yöneticiler katıldı. Program kapsamında merkezin araştırma vizyonu ve çalışma alanları tanıtılırken laboratuvarlar da ziyaret edildi.

Sağlık araştırmalarında yeni dönem

Atlas Üniversitesi bünyesinde kurulan Atlas Araştırma Merkezi (ARC), ileri düzey araştırma altyapısını etkin kullanarak bilimsel üretimi artırmayı, disiplinler arası araştırma kültürünü geliştirmeyi ve uluslararası iş birliklerini güçlendirmeyi hedefliyor.

Nörobilim, biyoteknoloji, tümör biyolojisi ve klonlama, kardiyovasküler ve metabolik araştırmalar alanlarında faaliyet gösterecek araştırma gruplarını aynı çatı altında buluşturan merkez, sağlık bilimlerinde yenilikçi araştırmaların geliştirilmesine katkı sunacak.

Dr. Yusuf Elgörmüş: “ARC, geleceğe yapılan güçlü bir yatırımdır”

Açılış töreninde konuşan Atlas Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Dr. Yusuf Elgörmüş, bilimsel araştırmaların toplumların gelişimindeki önemine dikkat çekerek şunları söyledi:

“Atlas Araştırma Merkezi, üniversitemizin araştırma ve inovasyon vizyonunun önemli bir göstergesidir. Bilimsel bilgi üretimini destekleyen, uluslararası düzeyde araştırmaların yürütülebildiği güçlü bir ekosistem oluşturmayı hedefliyoruz. ARC’de yürütülecek çalışmaların hem bilim dünyasına hem de insan sağlığına katkı sağlayacağına inanıyoruz.”

“Beyin göçü değil, beyin gücü”

Uluslararasılaşma vizyonuyla dünya çapındaki üniversitelerle iş birliklerini güçlendirdiklerini kaydeden Dr. Yusuf Elgörmüş, “Yurt dışında çalışmalarını yürüten ve bu ülkeye, bilime ve insanlığa katkı yaratmak isteyen bütün akademisyenlerle ortak çalışmalar ve iş birliği yapmak için yoğun çalışmalar yürütüyoruz. Atlas Üniversitesi bu misyon ve vizyona sahip. Sadece bilime değil tüm insanlığa katkı sunacak tüm unsurları barındırmak istiyoruz. Yurt dışında Türk akademyasının çok büyük derinliği var. Başarılı bilim insanlarımızın yurt dışına gitmesini artık sadece ‘beyin göçü’ olarak değerlendirmemek gerekiyor. Bugün bunu, aynı zamanda bir ‘beyin gücü’ olarak görmek mümkün. Bugün, dijital dünyanın sağladığı olanaklarla iletişim ve iş birliği kurmak her zamankinden daha kolay. Yurt dışında çalışan bilim insanlarımızla kurduğumuz bağları güçlendirerek bu durumu ülkemiz adına önemli bir fırsata dönüştürebiliriz. Biz de bu örnekleri ve iş birliklerini çoğaltmayı hedefliyoruz.”

“Yurt dışındaki Türk akademisyenlerle güçlü iş birliği hedefleniyor”

ABD ve Avrupa başta olmak üzere yurt dışında çok önemli başarılar kazanan Türk akademisyenlerin büyük bir köprü oluşturduğunu söyleyen Dr. Yusuf Elgörmüş, “Bu akademisyenlerle ilişkilerimizi güçlendireceğiz. Bizim iki büyük görevimiz var: Birincisi ülkemize katkı yaratacağız, ikincisi de yurt dışında büyük başarılara imza atan Türk akademyasının tecrübesini buraya taşıyacağız” dedi.

Prof. Dr. Ersoy Kocabıçak: “Bilimsel üretim kapasitemizi daha da güçlendirecek”

Atlas Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ersoy Kocabıçak ise merkezin üniversitenin araştırma odaklı gelişiminde önemli bir rol üstleneceğini belirterek şöyle konuştu:

“Üniversiteler yalnızca eğitim veren kurumlar değil, aynı zamanda bilgi üreten ve topluma değer katan yapılardır. Atlas Araştırma Merkezi ile araştırmacılarımıza daha güçlü olanaklar sunarken farklı disiplinlerin ortak projeler geliştirebileceği bir araştırma ortamı oluşturuyoruz. Bu merkez, üniversitemizin bilimsel üretim kapasitesini daha da ileriye taşıyacaktır.”

Kişiselleştirilmiş tıp ve yapay zekâ odaklı araştırmalar

Atlas Araştırma Merkezi (ARC), Atlas Üniversitesi’nin bilimsel araştırma kapasitesini güçlendirmek, ileri düzey araştırma altyapısını etkin kullanmak ve disiplinler arası projeleri desteklemek amacıyla kurulan yeni nesil bir araştırma merkezidir. Atlas Üniversitesi’nin bilime, yenilikçi araştırmaya, disiplinler arası iş birliğine ve geleceğin sağlık teknolojilerine yaptığı güçlü yatırım olan ARC, fiziksel altyapısı değil; aynı zamanda arkasındaki vizyon, uluslararası bilimsel destek, araştırma grupları, translasyonel yaklaşım, yapay zeka destekli araştırma kapasitesi ve dışa açık iş birliği modeli ile de dikkat çekmektedir.

ARC’nin kuruluş vizyonu, Mütevelli Heyet Başkanı Dr. Yusuf Elgörmüş ve Rektör Prof. Dr. Ersoy Kocabıçak’ın öncülüğünde, Türkiye’de bilimsel üretimi ileri taşımak, uluslararası standartlarda araştırmalar yürütmek ve sağlık alanında yenilikçi çözümler geliştirebilecek güçlü bir araştırma ekosistemi oluşturmaktır.

Uluslararasılaşma vizyonu, önemli katkı sağladı

Merkezin yapılanma sürecinde, üniversitenin uluslararasılaşma vizyonunun da katkıları da etkili oldu. Maastricht Üniversitesi Tıp Merkezi (MUMC+) Nöroşirürji Anabilim Dalı Prof. Dr. Yasin Temel ile Julius Maximilian University of Würzburg Anatomi ve Hücre Biyolojisi Enstitüsü Direktörü Prof. Dr. Süleyman Ergün gibi uluslararası deneyime sahip bilim insanlarının bilgi birikimi ve bilimsel desteği alındı.

Disiplinlerarası bir araştırma platformu : ARC

ARC; nörobilim, biyoteknoloji, tümör biyolojisi ve klonlama, kardiyovasküler ve metabolik araştırmalar alanlarında faaliyet gösterecek araştırma gruplarını bir araya getiren disiplinlerarası bir araştırma platformu olarak tasarlandı.

Hastalıklar bütüncül bir yaklaşımla incelenecek

Merkezin temel yaklaşımı, insan hastalıklarını yalnızca tek bir açıdan değil; moleküler, hücresel, klinik ve veri odaklı analiz yaklaşımlarını bir araya getirerek bütüncül şekilde incelemektir. Günümüzde sağlık araştırmaları giderek kişiselleştirilmiş tıp yaklaşımına doğru ilerlemekte; hastalık mekanizmalarının bireysel düzeyde anlaşılması, kişiye özgü tanı stratejilerinin geliştirilmesi ve tedavi yanıtlarının hasta bazında değerlendirilmesi önem kazanmaktadır.

Kişiye özgü teşhis ve tedavi yaklaşımı esas alınacak

ARC’nin ana hedeflerinden biri de bu doğrultuda kişiye özgü tanı ve tedavi yaklaşımlarına katkı sağlayabilecek araştırma modelleri geliştirmektir.

İnsan-temelli modeller geliştirilecek

Bu kapsamda merkez bünyesinde hasta örneklerinden elde edilen hücrelerle organoid ve assembloid sistemleri gibi insan-temelli modeller geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu modeller sayesinde hastalık mekanizmalarının laboratuvar ortamında daha gerçekçi şekilde incelenmesi, farklı ilaçların hasta bazında nasıl yanıt verdiğinin araştırılması ve kişiye özgü tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi planlanmaktadır. Ayrıca biyobaskılama teknolojilerinin kullanımıyla insan dokularını daha iyi temsil edebilen üç boyutlu araştırma modellerinin geliştirilmesi de merkezin öncelikli hedefleri arasındadır.

Multidisipliner bir araştırma ekosistemi kurgulanacak

ARC’de deneysel araştırmalar ile yapay zeka ve veri bilimi temelli yaklaşımların birlikte ilerlemesi amaçlanmaktadır. Laboratuvar çalışmalarından elde edilecek genomik, moleküler, hücresel ve klinik verilerin; makine öğrenmesi, biyoinformatik ve multi-omics veri entegrasyonu yöntemleriyle birlikte değerlendirilmesi, hastalık mekanizmalarının daha kapsamlı anlaşılmasına ve kişiye özgü araştırma çıktılarının geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.

Bu yaklaşım; mühendislik, veri bilimi, temel bilimler ve klinik araştırmaların birlikte çalışmasını gerektirmektedir. ARC bu nedenle yalnızca bir laboratuvar alanı değil, farklı disiplinlerin ortak projeler üretebildiği multidisipliner bir araştırma ekosistemi olarak kurgulanmaktadır.

Bilimsel tarihte hayvan modelleri modern tıbbın gelişiminde son derece önemli katkılar sağlamış ve günümüzde ulaşılan pek çok tedavi yaklaşımının temelini oluşturmuştur. Bununla birlikte günümüzde, gereksiz hayvan kullanımını azaltma ve insan biyolojisini daha doğru temsil edebilen modeller geliştirme ihtiyacı bilim dünyasında giderek daha fazla önem kazanmaktadır. İnsan hastalıklarının karmaşık yapısını daha gerçekçi şekilde inceleyebilmek adına organoid sistemleri, organ-on-chip platformları, assembloid yapılar, biyobaskılama teknolojileri ve ileri hücresel modeller gibi yeni nesil insan-temelli araştırma yaklaşımları hızla gelişmektedir. ARC’nin hedefi; etik duyarlılığı yüksek, güncel bilimsel gelişmeleri yakından takip eden ve geleceğin translasyonel araştırma modellerini destekleyen bir araştırma ekosistemi oluşturmaktır.

Atlas Üniversitesi’nin kendi hastanesine sahip olması ARC için önemli bir avantaj oluşturmaktadır. Klinik alanlarla temel bilimler arasında kurulacak güçlü bağ sayesinde hasta örneklerine erişim, klinik gözlemlerin araştırma sorularına dönüştürülmesi, laboratuvar bulgularının veri bilimi ve yapay zeka yaklaşımlarıyla analiz edilmesi ve elde edilen sonuçların sağlık uygulamalarına aktarılması açısından önemli bir translasyonel araştırma potansiyeli bulunmaktadır.

Araştırmacılara ve iş birliklerine açık bir merkez

ARC’nin hedefi yalnızca Atlas Üniversitesi içindeki araştırmacılara hizmet vermek değildir. Merkez; araştırma ve laboratuvar kullanım başvuruları, proje iş birliği başvuruları ve staj başvuruları aracılığıyla dış paydaşlara, farklı kurumlardan araştırmacılara ve yaratıcı bilimsel fikirlere de açık bir yapı olarak kurgulanmaktadır. Böylece ARC’nin yalnızca bir araştırma altyapısı değil; farklı disiplinlerden bilim insanlarını, mühendisleri, klinisyenleri, veri bilimcileri ve araştırmacıları bir araya getiren üretken bir bilim ve inovasyon ekosistemi olması hedeflenmektedir.

Atlas Üniversitesi Geleceğin Sağlık Araştırmaları İçin ARC’yi Hayata Geçirdi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu tarafından Aydın’a kazandırılan sağlık yatırımlarından olan Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri, bugün Çine ilçesinde vatandaşlarla buluştu. Ağız ve diş sağlığı hizmetlerini her gün farklı ilçelerde vatandaşların ayağına götüren Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri’ne Çineliler de yoğun ilgi gösterdi.

Kent genelinde hizmet veren Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri’nde; ağız ve diş muayeneleri, röntgen hizmetleri, diş çekimi, dolgusu, temizliği ile kanal tedavisini de kapsayan birçok uygulama gerçekleştiriliyor. Böylece vatandaşlar bulundukları mahallelerde ağız ve diş sağlığı hizmetlerinden ücretsiz bir şekilde yararlanabiliyor.

Tüm ilçelerde yatırımlarını sürdüreceklerini belirten Başkan Çerçioğlu, “Söz verdik, yaptık. Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Kliniği hizmetlerimiz her gün farklı noktalarda vatandaşlarımızla buluşmaya devam ediyor. Yoğun ilgilerinden dolayı vatandaşlarımıza teşekkür ediyorum. Bizler de hemşehrilerimizi yatırım ve projelerimizle buluşturmaya, hizmetlerimizi eş zamanlı olarak hayata geçirmeye devam edeceğiz. Hizmetle büyüyen Aydın” ifadelerini kullandı.

Aydın Büyükşehir Belediyesi Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Klinikleri’ne Yoğun İlgi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sokakların yerini büyük ölçüde dijital platformlar aldı

Geçmişte çocukların yaz tatillerini sokaklarda, mahalle arkadaşlarıyla oyun oynayarak geçirdiğini hatırlatan Psikolog Seher Sav, “Yıllardır olduğu gibi bir yaz tatili daha geldi. Yakın zamana kadar yaz tatilleri hem çocuklar hem de aileler tarafından coşkuyla karşılanırdı. Çocuklar günlerini mahallede, sokak aralarında, arkadaşlarıyla birlikte oyun oynayarak geçirirdi. Son yıllarda ise tatiller eskisi kadar coşkuyla karşılanmıyor gibi görünüyor. Çünkü çocukların akranlarıyla bir araya geldiği, neşeyle dolan sokakların yerini büyük ölçüde dijital platformlar aldı. Bu durum karşısında aileler ve uzmanlar genellikle ekranı bir bağımlılık sorunu olarak ele alıyor.” dedi.

Eskiden saatlerce oyun oynayan çocuklara bağımlı denmiyordu

Çocukların gelişimleri boyunca oyun oynadıklarını ve oyun oynama isteklerinin güçlü olduğunu dile getiren Sav, “Oyunları engellendiğinde öfke, kızgınlık ve bazen saldırganlık gibi tepkiler gösterebilirler. Aslında çocukluk dönemindeki oyunlar, sohbetler ve akranlarla geçirilen anlar genellikle zaman kavramından bağımsızdır. Çocuk kendini yaptığı etkinliğe kaptırır ve saatlerin nasıl geçtiğini fark etmez. Bu durum tarih boyunca böyleydi. Eskiden bir çocuk sabahtan akşama kadar saklambaç oynadığında buna saklambaç bağımlılığı denmezdi. Ancak günümüzde ekran karşısında belli bir süre geçiren çocuklar için kolayca ekran bağımlısı ifadesi kullanılabiliyor. Bu nedenle çözüm olarak da çoğu zaman ekranı sınırlamak gündeme geliyor.” diye konuştu.

Teknoloji kullanımına daha gerçekçi yaklaşılmalı

Uzmanların önerilerinin genellikle günde 1 ila 3 saat arasında ekran süresiyle sınırlı kalınması yönünde olduğunu kaydeden Seher Sav, “Ancak birçok anne-baba, bu önerilerin gerçek yaşamda uygulanmasının her zaman kolay olmadığını deneyimlemektedir. Bu konuya biraz daha soğukkanlı ve gerçekçi bakmak gerekir. Bir çocuğun herhangi bir etkinlikle uzun süre ilgilenmesi, tek başına o etkinliğe bağımlı olduğu anlamına gelmez. Belki de asıl değişen şey, eskiden saatlerce sokakta oyun oynayan çocukların anne-babalarının sözünü daha kolay dinlemesi; bugün ise ekran başındaki çocukların anne-babalarının isteklerini daha fazla ertelemesi ya da duymamazlıktan gelmesidir. Örneğin eskiden annesi ekmek istediğinde oyununu bırakıp bakkala giden çocuk, bugün ekran başındayken annesinin isteğini duymayabiliyor ya da erteleyebiliyor. Bu durumu hemen bağımlılık olarak adlandırmak, sorunu çözmekten çok bizi asıl meseleden uzaklaştırabilir.”

Ekran süresine değil sorumluluk alışkanlığına odaklanın

Ebeveynlerin ekran süresinden çok sorumluluk alışkanlıklarına odaklanması gerektiğini ifade eden Seher Sav, şöyle devam etti:

“Konuyu teknoloji bağımlılığı olarak değil, ebeveyn-çocuk ilişkilerinde ve sorumluluk alışkanlıklarında yaşanan değişimler üzerinden de düşünmek gerekir. Sorumluluklarını yerine getiren bir çocuğun ekran karşısında uzun süre vakit geçirmesi, onun teknoloji bağımlısı olduğu anlamına gelmez. Bugünün çocuklarının oyun ve eğlence anlayışında ekranın önemli bir yer tuttuğunu kabul etmek gerekir. Ekranı tamamen yok saymak ya da hayatlarından tamamen çıkarmaya çalışmak çoğu zaman gerçekçi değildir. Burada önemli olan, sınırların yalnızca süre üzerinden değil, sorumluluklar üzerinden kurulmasıdır.”

Önce sorumluluk, sonra keyifli etkinlik

Çocuklara ekran konusunda sınır koyarken yalnızca süre odaklı yaklaşılmaması gerektiğini belirten Seher Sav, “İster yaz tatili olsun ister okul dönemi, çocuklara koyduğumuz sınırlar öncelikle sorumluluklarla ilgili olmalıdır. Ödev yapmak, kitap okumak, sınava çalışmak ya da tatil kitabından bir bölüm tamamlamak çocukların her zaman istekli olduğu etkinlikler olmayabilir. Okuldan gelen ya da yaz tatilinde uykudan uyanan bir çocuk, sorumluluklarını yerine getirmeden doğrudan ekran başına geçtiğinde zaman kavramını kolayca kaybedebilir. Bu durumda yapılması gereken işler ertelenir ya da tamamen unutulur. Bu nedenle çocuklara şu alışkanlık kazandırılmalıdır: Önce sorumluluk, sonra keyifli etkinlik. Okul döneminde önce ödev yapılmalı, ardından ekran kullanılmalıdır. Yaz tatilinde de önce planlanan akademik etkinlikler tamamlanmalı; örneğin kitap okunmalı, tatil kitabından bir bölüm yapılmalı ya da belirlenen kadar test çözülmelidir. Bunlar tamamlandıktan sonra çocuk özgür bırakılmalıdır.” dedi.

Aileler dijital dünyada da çocuklarının kimlerle görüştüğünü bilmeli

Ekran kullanımının tamamen zararsız olmadığını da hatırlatan Seher Sav, şöyle devam etti: 

“Elbette ekranın çocuğun gelişimini olumsuz etkileyebileceği durumlar da vardır. Bu nedenle aileler, çocuklarının hangi dijital platformlarda vakit geçirdiğini bilmelidir. Özellikle çevrim içi mesajlaşmanın olduğu oyunlarda, çocuktan yaşça büyük kişilerle iletişim kurulması risk oluşturabilir. Eskiden aileler çocuklarının sokakta kiminle oynadığını takip ederdi. Bugün de çocukların çevrim içi ortamlarda kimlerle etkileşim kurduğunu bilmek gerekir.”

Yaz tatili için aile sözleşmesi önerisi

Yaz tatilinin ekran konusunda sorun yaşayan aileler için önemli bir fırsat sunduğunu ifade eden Seher Sav, “Aileler çocuklarıyla birlikte kısa ve ciddi bir aile toplantısı yapabilir. Bu toplantıda yaz tatiline dair ortak kararlar alınabilir ve hatta küçük bir yaz tatili sözleşmesi hazırlanabilir. Çocuklara yalnızca ekrana bakma demek çoğu zaman yeterli olmaz.  Çocuklarımıza sosyal ve akademik etkinlikler konusunda yönlendirmeler yapmıyorsak dijital mecralar kaçınılmaz hale gelir. Bunun yerine onlara bir yaz tatili planı sunmak gerekir. Çocuğun yaşına ve sınıf düzeyine uygun şekilde günlük akademik etkinlikler belirlenebilir. Örneğin kahvaltıdan sonra kitap okuma, tatil kitabından belirli sayfaları tamamlama ya da kısa bir tekrar çalışması yapılabilir. Bu görevler tamamlanmadan dijital platformlara geçilemeyeceği çocuğa açıkça söylenmelidir. Aileler bu konuda kararlı olmalı ve taviz vermemelidir. Aileler tutarlı ve kararlı olduğunda çocuklar zamanla sorumluluklarını yerine getirmeyi öğrenir. Böylece hem görevlerini tamamlar hem de oyunlarını ve dijital etkinliklerini daha keyifli bir şekilde sürdürebilirler.” diye konuştu.

Her yeni teknolojik gelişmeye bağımlılık etiketi yapıştırmayın!

Dijital teknolojilerin her geçen gün hayatımızda daha fazla yer kapladığını ve kaplamaya da devam edeceğini ifade eden Seher Sav, “Bu nedenle her yeni teknolojik gelişmeye bağımlılık etiketi yapıştırmak yerine, çocuklarımızın sorumluluklarını üstlenmelerine yardımcı olmalı ve onları bu yeni dünyaya bilinçli bir şekilde hazırlamalıyız.” şeklinde sözlerini tamamladı. 

Yaz tatilinin yeni sokağı: Ekran! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Melankoli bir hastalıktan çok mizaç özelliği!

Melankolinin günümüzde tek başına bir hastalık olarak kabul edilmediğini dile getiren Klinik Psikolog Buse Aslan, “Daha çok kişinin duygusal eğilimi, mizacı ve dünyayı algılama biçimiyle ilişkilidir.” dedi.

Bazı insanların olaylara daha derin anlamlar yüklediğini, hayatın geçiciliğini daha yoğun hissettiğini ve duyguları daha güçlü yaşadığını ifade eden Aslan, “Bu nedenle dışarıdan ‘melankolik’ olarak tanımlanabilirler. Önemli nokta, melankolinin kişinin yaşam işlevselliğini ne ölçüde etkilediğidir. Günlük hayatı bozmadığı sürece, çoğu zaman kişiliğin bir parçası olarak görülür.” şeklinde konuştu.

Mutluluk ve hüzün aynı anda yaşanabilir!

Bazı kişilerin mutluluk ve hüznü aynı anda yaşayabileceklerine işaret eden Buse Aslan, “Bunun nedeni çoğu zaman hayatın geçiciliğini daha yoğun hissetmeleridir.” dedi.

Güzel bir anın bile biteceğini düşünmenin, mutluluğun içine ince bir hüzün katabileceğini aktaran Aslan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu durum her zaman olumsuz değildir; bu kişiler anı daha derin ve anlamlı yaşama eğilimindedir.

Melankolik kişiler geçmişi sadece hatırlamaz, aynı zamanda anlamlandırır. Geçmiş, onlar için kimliklerini oluşturan bir hikâye gibidir. Bu yüzden eski anılara daha sık dönebilirler. Ancak sürekli ‘geçmiş daha iyiydi’ düşüncesi bugünü yaşamayı zorlaştırıyorsa, bu durum dengesiz hale gelebilir.”

Melankoli ile depresyon aynı şey değil! 

Melankoli ile depresyon arasındaki farka değinen Aslan,  “Melankoli bir duygu tonu veya mizaç özelliği, depresyonun ise klinik bir ruh sağlığı sorunudur.” dedi.

Melankolik kişilerin hüzünlü olsalar bile hayattan zevk alabildiklerini, sosyal ilişkilerini sürdürebildiklerini ve geleceğe dair düşünmeye devam edebildiklerini kaydeden Aslan, “Depresyonda ise belirgin isteksizlik, zevk alamama, enerji kaybı ve umutsuzluk ön plandadır.” diye konuştu.

Aslan ayrıca, melankolik kişilerin genellikle derin düşünen, empatik ve hassas bireyler olduğunu ve bu özelliklerinin ilişkileri güçlendirebileceğini söyledi. Ancak fazla düşünme eğiliminin, geçmiş olaylara takılma veya kaybetme korkusunun ilişkilerde yorucu bir sürece de yol açabileceğini de ekledi.

Melankoli yalnızca travmalarla açıklanamaz!

Çocuklukta yaşanan duygusal deneyimlerin, kişinin yetişkinlikteki duygu düzenini etkileyebileceğine dikkat çeken Klinik Psikolog Buse Aslan, “Ama melankoli yalnızca travmalarla açıklanamaz. Biyolojik yatkınlık ve kişilik özellikleri de önemli rol oynar.” dedi.

Melankoli bir kusur değil, duygusal hassasiyet! 

Kişinin melankolik olup olmadığını nasıl anlayabileceği hakkında bilgi veren Buse Aslan, “Melankolik kişiler genellikle duygusal olarak derin deneyimler yaşar, küçük detaylardan etkilenir, geçmişi sık düşünür, yalnız kaldığında iç dünyası yoğunlaşır, sanat, müzik ve edebiyattan güçlü şekilde etkilenirler.” dedi.

Bu özelliklerin bir kusur değil, farklı bir duygusal hassasiyet biçimi olduğunu ifade eden Aslan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Melankoli her zaman tedavi gerektirmez. İnsan doğasının doğal bir parçası olabilir. Ancak kişinin günlük yaşamını bozacak düzeye ulaştığında, sürekli umutsuzluk veya işlev kaybı oluştuğunda profesyonel destek gerekebilir.” 

Melankoli hastalık değil mizaç! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Antalya Büyükşehir Belediyesi bünyesinde hizmet veren Alzheimer Hasta ve Hasta Yakınları Buluşma Merkezi (Mavi Ev), Alzheimer ve demans hastalarına yönelik sunduğu bakım ve sosyal etkinliklerle yaşam kalitesini artırırken, hasta yakınlarına da önemli bir destek sağlıyor. Zeka oyunlarından, ahşap boyamaya, müzik dinletisinden sebze yetiştiriciliğine, el işi çalışmalarından ergoterapiye kadar birçok sosyal çalışmanın yapıldığı merkez, hem hastalara hem de hasta yakınlarına destek oluyor.

Büyükşehir Belediyesi’nin sosyal belediyecilik anlayışı doğrultusunda faaliyetlerini sürdüren Mavi Ev’de, Alzheimer ve demans hastalarına uzman ekipler tarafından profesyonel destek veriliyor. Merkezde özellikle 1. ve 2. evre hastalara yönelik hizmet sunulurken, psikososyal destek, fizik tedavi, rehabilitasyon ve ergoterapi uygulamalarıyla hastaların günlük yaşam becerilerinin korunmasına katkı sağlanıyor. Hastaların güvenli bir ortamda vakit geçirmesine imkan tanıyan merkez, hasta yakınlarının da günlük işlerini rahatlıkla yapabilmelerine ve kendilerine zaman ayırabilmelerine olanak sunuyor. Böylece hem hastalar hem de aileleri için daha konforlu bir süreç oluşturuluyor.

HEM ZİHİNSEL HEM FİZİKSEL GELİŞİM

Mavi Ev’de gerçekleştirilen zeka oyunları, ahşap boyama çalışmaları, el sanatları etkinlikleri, müzik dinletileri, bahçe ve sebze yetiştiriciliği faaliyetleri sayesinde hastaların sosyal hayata katılımları destekleniyor. Uygulanan programlarla fiziksel ve zihinsel aktivitelerini sürdüren hastalar, keyifli ve verimli zaman geçirirken sosyal bağlarını da güçlendiriyor. Merkezden yararlanan hasta ve hasta yakınları, sunulan hizmetlerden duydukları memnuniyeti dile getirerek Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin sağladığı destekten dolayı teşekkür ediyor.

BÜYÜKŞEHİR’E TEŞEKKÜR

Hasta yakını Recep Atik, “Eşim rahatsızdı, unutkanlık başladı. Kızımın desteğiyle burayı bulduk. Müdür hanımla tanıştık, sağ olsun bize yardımcı oldu, buraya gelmeye başladık. Buradaki hizmeti görünce pozitif anlamda çok şaşırdık. Ben her gittiğim yerde bunu anlatıyorum. Burası çok güzel bir yer. Allah buranın hayata geçmesine vesile olanlardan razı olsun. Burada bize çok iyi bakıyorlar. Personeller, müdür hanım bizimle çok ilgileniyor. Haftada 3 gün geliyoruz. Yakınlarımızı bekliyoruz. Yakınlarımız burada spor yapıyor, sosyal aktivite yapıyorlar. Vaktimiz burada çok güzel geçiyor. Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne bu hizmetten dolayı çok teşekkür ederim” diye konuştu.

KEYİFLİ VAKİT GEÇİYOR

Alzheimer hastası Şükriye Tanrıverdi ise “Buraya her gün geliyorum. Bizimle çok güzel ilgileniyorlar. Benim yaşımdaki biri için çok önemli ve fayda sağlayacak etkinlikler yapıyoruz. Evde oturmaktansa burada olmak çok daha güzel. Burada yeni arkadaşlar ediniyoruz. Sosyalleşip, sohbet ediyoruz. Farklı farklı etkinlikler yapıyoruz” diyerek memnuniyetini dile getirdi.  

Alzheimer Hastaları Mavi Ev’de buluşuyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Anadolu Sağlık Merkezi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Nuri Ceydeli, yaz mevsimini daha konforlu geçirmek isteyen anne adayları için 11 önemli öneri paylaştı:

1. Susuz kalmayın: Gebelikte, özellikle sıcak havalarda yeterli sıvı tüketimine dikkat edilmeli. Vücudun susuz kalması rahimde kasılmaları tetikleyerek erken doğum sancılarına ve erken doğuma neden olabilir. Bu nedenle anne adayları günde en az 2,5-3 litre su içmeli. Sıvı alırken de dikkatli olunmalı; kafein içeren çay ve kahve, sık idrara çıkmaya bağlı olarak sıvı kaybını artırabileceği için sınırlandırılmalı.
2. Sıcaktan kaçının: Hamileler mümkün olduğunca 11.00-15.00 saatleri arasında dışarı çıkmamalı, gölge ve serin alanları tercih etmeli. Doğrudan güneş altında kalınmamalı çünkü bu durum vücudun sıvı kaybını artırabilir. Sıcak havalarda klimalı ortamlar tercih edilmeli ancak ortamın aşırı soğuk olmamasına dikkat edilmeli. Ani ısı değişikliklerinden kaçınılmalı.
3. Yolculuklarda hareket etmeyi unutmayın: Hamileler, doktorlarının uygun görmesi halinde sağlık raporuyla 26. haftadan 34. haftaya kadar uçak yolculuğu yapabilir. Ancak ulaşım aracı ne olursa olsun yolculuk sırasında her saat başı 5-10 dakika hareket edilmeli ve uzun süre aynı pozisyonda kalınmamalı. Uçak yolculuklarında da düzenli olarak ayağa kalkıp yürünmeli. Bu kurallara uyulduğu sürece yolculuk süresine ilişkin özel bir kısıtlama bulunmaz.
4. Şişliklere karşı önlem alın: Hamileliğin son üç ayında her üç gebeden birinde, özellikle el ve ayaklarda şişlik görülebilir. Sıcak hava, yüksek nem ve uzun süre ayakta kalmak bu şikayetleri artırabilir. Bu nedenle gün içinde fırsat buldukça dinlenilmeli, ayaklar yüksekte tutulmalı ve mümkünse ayak ile bacaklara masaj yapılmalı. Ayak banyolarından yararlanılabilir. Ayrıca yüzük ve bilezik gibi aksesuarlar, el ve parmaklarda şişlik oluşmadan önce çıkarılmalı.
5. Beslenmenize dikkat edin: Yaz aylarında hafif ve kolay sindirilebilen besinler tercih edilmeli. Gaz yapan ve sindirimi zor gıdalardan uzak durulmalı. Öğünler az miktarda ancak daha sık aralıklarla tüketilmeli. Ayrıca yemek sonrasında hemen sıcak havaya çıkılmamalı.
6. Serin kalmaya özen gösterin: Sıcak havaların etkisini azaltmak için gün içinde serin duş alınmalı. İmkân varsa havuzda ya da denizde vakit geçirilmeli ve yüzülmeli. Deniz bulunan bölgelerde havuz yerine deniz tercih edilmeli. Her gün 15-20 dakikalık yüzme seansları yapılabilir. Deniz veya havuz sonrası ise ıslak kıyafetler bekletilmeden kuru olanlarla değiştirilmeli.
7. Egzersizi hafif tempoda sürdürün: Terlemeye bağlı aşırı sıvı kaybı oluşabileceği için hamilelikte yoğun egzersizlerden kaçınılmalı. Bunun yerine yoga, pilates ve t’ai chi gibi hafif aktiviteler ya da suda yapılan egzersizler tercih edilmeli. Egzersiz sonrasında kaybedilen sıvı ve minerallerin yerine konabilmesi için yeterli sıvı tüketilmeli.
8. Cilt sağlığınızı koruyun: Hamilelikte artan melatonin hormonunun etkisiyle ciltte lekelenme ve bronzlaşma eğilimi artabilir. Bu nedenle güneşe çıkmadan yaklaşık 20 dakika önce uygun UVB koruması sağlayan bir güneş kremi kullanılmalı. Günümüzde gebelik dönemine özel geliştirilen güneş kremleri de tercih edilebilir.
9. Doğru kıyafetler tercih edin: Sıcak havalarda açık renkli kıyafetler tercih edilmeli. Pamuk ve keten gibi doğal kumaşlardan üretilen bol ve rahat giysiler kullanılmalı. Bu sayede hem terleme azaltılabilir hem de hareket özgürlüğü sağlanabilir.
10. Ayakkabı seçimine dikkat edin: Ayakların hava almasını sağlayan rahat ayakkabılar tercih edilmeli. Bu sayede hem şişlik kaynaklı rahatsızlıkların önüne geçilebilir hem de düşme riskinin azaltılmasına katkı sağlanabilir. Ek olarak bel sağlığını desteklemek için çok hafif topuklu ayakkabılar kullanılabilir.
11. Tatil planınızı doğru yapın: Hamileler yaz aylarında tatil planlarında aşırı sıcak olmayan bölgeleri tercih etmeli. Tatil sırasında doğrudan güneş altında uzun süre kalınmamalı, serin ve gölge alanlarda vakit geçirilmeli.

Yaz mevsiminde hamileler için 11 kritik öneri yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ölüm sayısı 2024 yılında 489 bin 734 iken 2025 yılında 491 bin 684 oldu. Ölen kişilerin 2025 yılında %55,1’ini erkekler, %44,9’unu kadınlar oluşturdu.

Kaba ölüm hızı binde 5,7 oldu

Bin kişi başına düşen ölüm sayısını ifade eden kaba ölüm hızı, 2025 yılında bir önceki yıla göre değişim göstermeyerek binde 5,7 oldu.

Ölüm sayısı ve kaba ölüm hızı, 2009-2025
 

Kaba ölüm hızının en yüksek olduğu il, binde 10,8 ile Sinop oldu

Kaba ölüm hızının en yüksek olduğu il, 2025 yılında binde 10,8 ile Sinop oldu. Bu ili binde 10,2 ile Kastamonu, binde 9,6 ile Giresun ve binde 9,5 ile Balıkesir izledi. Kaba ölüm hızının en düşük olduğu il ise binde 2,3 ile Şırnak oldu. Bu ili binde 2,5 ile Hakkari, binde 3,1 ile Van, binde 3,2 ile Batman ve Şanlıurfa izledi.

Kaba ölüm hızının en yüksek ve en düşük olduğu 10 il, 2025
 

Ölüm nedenleri arasında dolaşım sistemi kaynaklı hastalıklar ilk sırada yer aldı

Ölümler nedenlerine göre incelendiğinde, 2025 yılında %34,7 ile dolaşım sistemi hastalıkları ilk sırada yer aldı. Bu ölüm nedenini %16,1 ile iyi huylu ve kötü huylu tümörler, %15,1 ile solunum sistemi hastalıkları izledi.

Nedenlere göre ölüm oranı, 2024, 2025

Grafikteki rakamlar, yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir.

Dolaşım sistemi hastalıkları kaynaklı ölümlerin %42,3’ünü iskemik kalp hastalıkları oluşturdu

Dolaşım sistemi hastalıklarından kaynaklı ölümler alt ölüm nedenlerine göre incelendiğinde, ölümlerin %42,3’ünün iskemik kalp hastalıkları, %24,6’sının diğer kalp hastalıkları, %18,2’sinin serebro-vasküler hastalıklar kaynaklı olduğu görüldü.

Dolaşım sistemi hastalıkları kaynaklı ölümlerin oranı, 2024, 2025

Dolaşım sistemi hastalıkları kaynaklı ölümlerin en yüksek olduğu il, %47,7 ile Çanakkale oldu

Dolaşım sistemi hastalıkları kaynaklı ölümler illere göre incelendiğinde, 2025 yılında bu hastalıklara bağlı ölüm oranının en yüksek olduğu ilin %47,7 ile Çanakkale olduğu görüldü. Bu ili %42,8 ile Balıkesir, %42,2 ile Hatay ve %42,0 ile Burdur izledi. Bu hastalıklara bağlı ölüm oranının en düşük olduğu ilin ise %25,4 ile Kilis olduğu görüldü. Bu ili %28,7 ile Hakkari, %28,9 ile İstanbul, %29,0 ile Kayseri izledi.

Dolaşım sistemi hastalıkları kaynaklı ölümlerin en yüksek ve en düşük olduğu 10 il, 2025

Tümörden kaynaklı ölümlere en çok gırtlak ve soluk borusu/bronş/akciğer tümörü neden oldu

İyi ve kötü huylu tümörlerden kaynaklı ölümler alt ölüm nedenlerine göre incelendiğinde, ölümlerin %28,9’unun gırtlak ve soluk borusu/bronş/akciğerin kötü huylu tümörü, %8,0’ının kolonun kötü huylu tümörü, %7,6’sının lenfoid ve hematopoetik kötü huylu tümörü kaynaklı olduğu görüldü.

İyi ve kötü huylu tümörlerden kaynaklı ölümlerin oranı, 2024, 2025

İyi ve kötü huylu tümörlerden kaynaklı ölümlerin en yüksek olduğu il, %22,4 ile Ağrı oldu

İyi ve kötü huylu tümörlerden kaynaklı ölümler illere göre incelendiğinde, 2025 yılında bu hastalıklara bağlı ölüm oranının en yüksek olduğu ilin %22,4 ile Ağrı olduğu görüldü. Bu ili %19,8 ile Van, %19,5 ile Kocaeli ve Ankara, %19,4 ile Elazığ izledi. Bu hastalıklara bağlı ölüm oranının en düşük olduğu ilin ise %9,7 ile Kilis olduğu görüldü. Bu ili %10,9 ile Burdur, %11,0 ile Şanlıurfa ve %11,2 ile Aydın izledi.

İyi ve kötü huylu tümörlerden kaynaklı ölümlerin en yüksek ve en düşük olduğu 10 il, 2025

Bebek ölüm hızı binde 7,8 oldu

Bebek ölüm sayısı, 2024 yılında 8 bin 484 iken 2025 yılında 6 bin 988 oldu. Bin canlı doğum başına düşen bebek ölüm sayısını ifade eden bebek ölüm hızı, 2024 yılında binde 9,0 iken 2025 yılında binde 7,8 oldu.

Bebek ölüm sayısı ve hızı, 2009-2025

Beş yaş altı ölüm hızı binde 9,5 oldu

Doğumdan sonraki beş yıl içinde ölme olasılığını ifade eden beş yaş altı ölüm hızı, 2024 yılında binde 11,1 iken 2025 yılında binde 9,5 oldu.

Beş yaş altı ölüm sayısı ve hızı, 2009-2025

Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2025 yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Canikli Gençlere Alkış 
Yaz tatili döneminde de gençler ve çocuklar için birbirinden özel etkinlikler ve programlar gerçekleştirmeye devam edeceklerini belirten Başkan İbrahim Sandıkçı, “Canik’imizde gençlerimizi yarının dünyasına hazırlıyor, teknolojide lider nesiller yetiştirmeye devam ediyoruz. Gençlerin Fikirleriyle Sağlıkta Yeni Ufuklar proje yarışmamızla sağlık alanındaki fikirlerini ekip çalışmasıyla projelere dönüştüren gençlerimiz yeni bilgiler öğrenirken, aynı zamanda yeteneklerini keşfetme fırsatı buldu. Eğitim öğretim yılında olduğu gibi yaz tatili dönemi içerisinde gençlerimizi bilim, teknoloji ve yenilikçi teknolojiler ile ilgili etkinlikler ve atölye çalışmalarıyla bir araya getirmeyi sürdüreceğiz. Fikirleri ve yetenekleriyle birbirinden kıymetli projeler geliştiren tüm gençlerimizi yürekten kutluyorum” şeklinde ifade etti. 

Yoğun İlgi
Canik Belediyesi, Canik İlçe Sağlık Müdürlüğü ve Canik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü iş birliğiyle gerçekleştirilen yarışmanın Canik Macera Parkı’nda düzenlenen ödül törenine Canik Kaymakamı Şeref Aydın, Samsun İl Sağlık Müdürü Mustafa Uras, Canik İlçe Sağlık Müdürü Gözde Küleç Sarı, Canik İlçe Milli Eğitim Müdürü Zahit Köseoğlu, Canik Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Müdürü Yusuf Celil Caner, Canik İlçe Tarım Müdürü Mehmet Gül, Canik İlçe Nüfus Müdürü İbrahim Kök ve vatandaşlar da katıldı.

Canik’te Geleceğin Sağlık Öncüleri Projeleriyle Hayran Bıraktı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Hata: Şezlongda saatlerce aynı pozisyonda kalmak

Tatilin en masum görünen alışkanlığı, aslında omurga sağlığı açısından önemli risklerden birini oluşturuyor. Şezlongda saatlerce aynı pozisyonda kalmak, boyun ve bel disklerine sürekli ve tek yönlü baskı uyguluyor. Özellikle boynun öne ya da yana eğik kalması, bir süre sonra kas spazmına neden olabiliyor.  Bu durum basit bir tutulma gibi başlasa da, sinir köklerine baskı gelişirse bel veya boyun fıtığına bağlı şikayetlerin artmasına yol açabiliyor. 

Doğrusu: Her 20–30 dakikada bir pozisyon değiştirin. Özellikle sırtüstü yatarken belinizi ve boyun bölgenizi mutlaka destekleyin. Kısa yürüyüşler yaparak kaslarınızı hareket ettirin ve boynunuzu mümkün olduğunca nötr pozisyonda tutmaya özen gösterin.

Hata: Sıcak havalarda aniden soğuk suya girmek

Vücudun gevşemiş olduğu sıcak havalarda yapılan ani hareketler de bel ve boyun sağlığını olumsuz etkileyebiliyor. Özellikle terliyken soğuk suya hızlı bir şekilde girmek, kasların refleks olarak aniden kasılmasına ve bunun sonucunda bel ile boyun bölgesinde kontrolsüz yüklenmelere yol açabiliyor. Daha önce fark edilmemiş bir disk sorunu varsa, bu ani yüklenmeyle birlikte ağrı gibi sorunlar gelişebiliyor veya var olan tablo şiddetlenebiliyor. 

Doğrusu: Vücudunuzu ani ısı değişimine alıştırmak için deniz veya havuza yavaş yavaş girmeye özen gösterin. 

Hata: Sığ suya balıklama atlamak 

Yaz aylarında yapılan en tehlikeli hatalardan biri ise derinliği bilinmeyen sulara balıklama atlamak. Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar, sığ suya balıklama atlayış sırasında baş ve boyun bölgesinin zemine çarpması halinde omuriliğin ciddi şekilde zarar görebileceği uyarısında bulunarak, “Suyun beklenenden daha sığ olması durumunda bu tür atlayışlar boyun ve omurga kırıklarına, kalıcı felce ve hatta ölüme bile yol açabilmektedir” diyor.

Doğrusu: Felce neden olabilecek hasarların oluşmasını önlemek için derinliğini bilmediğiniz denize veya havuza asla balıklama atlamayın. 

Hata: Yolculuk sırasında uzun süre hareketsiz kalmak 

Uzun araç yolculukları da omurga sağlığını tehdit eden faktörler arasında yer alıyor. Seyahat sırasında 3–5 saat boyunca mola vermeden oturmak  bel ve boyun spazmlarına neden olabiliyor. Bunun sonucunda bel ile boyun fıtığı yakınmaları şiddetlenebiliyor. 

Doğrusu: Seyahat ederken bel ve boyun bölgenizi destekleyen yastıklar kullanın.  Her 15 – 20 dakikada bir kol ve bacaklarınızı hareket ettirip, pozisyon değiştirmeyi ihmal etmeyin. Bunların yanı sıra en azından her 2 saatte bir mola vermeniz; en az   5 dakika yürümeniz ve  mümkünse esnetme hareketleri yapmanız fayda sağlayacaktır. 

Hata: Ağır valizi hatalı taşımak 

Tatil başlangıcında en çok yapılan hatalardan biri, ağır valizi belden eğilerek ve gövdeyi döndürerek kaldırmak oluyor. Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar,  “Bu hatalı hareketler omurgaya tek noktadan yük bindirmekte ve disklerde ani basınç artışına sebep olabilmektedir. Bunun sonucunda bel ile boyun fıtığı gelişebilmekte veya mevcut şikayetler artabilmektedir” diyor.

Doğrusu: Bavulu yerden kaldırmanız gerektiğinde dizlerinizi mutlaka bükerek eğilin. Bavulunuzu kavradıktan sonra yavaşça ve kontrollü şekilde kaldırın. Bavulu kaldırırken yön değiştireceğiniz zaman belden dönme hareketi yapmayın;  tüm vücudunuzla birlikte, ayaklarınızdan destek alarak dönün. Aslında büyük bir bavul yerine, daha hafif 2-3 küçük valiz tercih etmeniz bel ve boyun sağlığınız açısından daha uygun olacaktır.

Hata: Su kayağı, kum voleyboluna hazırlıksız başlamak

Tatilde sık tercih edilen su kayağı, sörf ve kum voleybolu gibi sporlar, yeterli hazırlık yapılmadan gerçekleştirildiğinde bel ile boyun sağlığı açısından risk oluşturabiliyor. Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar,  özellikle yıl boyunca düzenli egzersiz yapmayan kişilerin tatilde aniden yoğun fiziksel aktiviteye başlamalarının son derece riskli olduğunu vurgulayarak, “Öyle ki bu hata omurga çevresindeki kas ve bağ dokularında zorlanmaya neden olabilmektedir. Ani dönüş hareketleri, dengesiz düşüşler ve tekrarlayan yüklenmeler sonucunda bel ve boyun ağrıları gelişebilmekte; fıtık veya disk problemleri oluşabilmekte veya var olan bu sorunlara bağlı şikâyetler artabilmektedir” uyarısında bulunuyor. 

Doğrusu: Tatil sporlarına başlamadan önce kısa bir ısınma ve esneme programı uygulayın. Aktivitenin süresini ve yoğunluğunu kademeli olarak artırın. Özellikle boyun ve bel bölgesinde ağrı, tutulma veya hareket kısıtlılığı hissederseniz devam etmeyin ve dinlenmeye zaman ayırın. Omurgaya aşırı yük bindirebilecek ani ve kontrolsüz hareketlerden kaçınmaya özen gösterin.

Şezlongda uzun süre hareketsiz kalıyorsanız, dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Kurbağa pozisyonu” bebeğinize zarar verebilir

Boyun kasları ve kemik yapısı henüz gelişmemiş bebekler, yetişkinlere göre yaralanmalara çok daha açıktır. Yenidoğan döneminde baş kontrolü olmadığı için baş ile boynun birleştiği atlanto-oksipital eklem oldukça dengesizdir. 

• Kurbağa pozisyonundan kaçının: Bebeklerin doğal duruş mekanizmaları uyanıkken ve uyurken farklılık gösterir. Fotoğrafçılar, riskli olan “kurbağa pozisyonu” gibi zorlayıcı şekilleri bebeklere uyku anında çok daha kolay verir ve bu nedenle bebeğin uyumasını beklerler. 
• Kan akışı bozuluyor: Yapılan araştırmalar, uyku sırasında bebeğin boynunun uç noktalara kadar bükülmesinin, beyin sapı dolaşımını sağlayan vertebrobaziler kan akışını bozabileceğini gösteriyor. Bu durum, bebeğin ileriki dönemlerdeki motor gelişimini tehlikeye atabilecek kadar büyük bir risk taşır. 
• Fotoğrafçı seçimine dikkat edin: Erken bebeklik döneminde (ilk 14 gün) bu tür pozisyonların anatomik etkilerini bilmeyen fotoğrafçılara kesinlikle güvenilmemelidir. Eğer çekim yapılacaksa mutlaka insan anatomisi eğitimi almış ve bebek güvenliği konusunda uzmanlaşmış profesyoneller tercih edilmelidir.

Yapay ışık kaynakları görme yetisini olumsuz etkileyebilir

Çekimler sırasında flaş ve benzeri yoğun yapay ışık kaynaklarının kullanılması önerilmez. Ani ve güçlü ışık patlamaları, gelişimini henüz tamamlamamış olan yenidoğanların retina tabakasını olumsuz etkileyebilir ve görme sağlığı açısından risk oluşturabilir. Yetişkinler, parlak ışığa karşı göz kapaklarını refleks olarak kapatarak kendilerini koruyabilirken, yenidoğanlarda bu koruyucu refleks henüz tam olarak gelişmemiştir. Bu nedenle çekimlerde, bebeğin göz sağlığını korumak adına yalnızca yumuşak ve doğal gün ışığının tercih edilmesi önemlidir.

Güvenli tutma ve kucaklama için ipuçları

Yenidoğan döneminde bebeğin hareketlerini hatalı şekilde kısıtlamak ya da onu yanlış pozisyonlarda taşımak, ileride ciddi iskelet sistemi sorunlarına yol açabilir. Bebeğinizi hem fotoğraf çekimlerinde hem de günlük yaşamda güvenle kucaklamanız için bazı temel kuralları uygulamak gerekir.

Sevimli Fotoğraflar Bebeğinizde Kalıcı Hasarlara Yol Açabilir yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İmmünoterapi kanser tedavisinde yeni bir dönem başlattı

Kanser tedavisindeki en önemli yeniliklerin başında immünoterapinin geldiğini söyleyen Dr. Ahmet Ünsal “İmmünoterapi, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanıyıp yok etmesini sağlayan bir tedavi yöntemidir. İmmünoterapinin özellikle akciğer kanseri, cilt kanseri ve böbrek kanseri gibi bazı tümörlerde sağ kalımı belirgin şekilde uzattığı gösterildi. Bu sayede bazı hastalarda yıllarca süren kalıcı yanıtların elde edilmesi artık mümkün hale geldi” diye konuştu.

“Akıllı ilaçlar” tedaviyi kişiselleştiriyor

“Akıllı ilaçlar” olarak bilinen hedefe yönelik tedavilerin de kanser tedavisinde önemli bir gelişme olduğunu söyleyen Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Ünsal bu ilaçların kanser hücresindeki belirli genetik bozuklukları hedef aldığını belirterek “Kanser hücresindeki belirli genetik bozukluklar hedef alınarak normal hücrelere daha az zarar veriliyor. Böylece hem etkinlik artıyor hem de yan etkiler azalabiliyor. Günümüzde birçok akciğer, meme ve kolon kanseri hastasında tedavi kararı artık tümörün genetik özelliklerine göre veriliyor” dedi.

Yeni nesil tedaviler umut vadediyor

Kanser tedavisindeki en heyecan verici gelişmelerden birinin de antikor-ilaç konjugatları olduğunu vurgulayan Dr. Ünsal, “Bu tedaviler, kanser hücresini tanıyan bir antikor ile güçlü bir kemoterapi ilacını bir araya getirir. Böylece ilaç doğrudan tümör hücresine taşınır ve sağlıklı dokular daha az etkilenir. Son yıllarda özellikle meme, akciğer ve mide kanserlerinde oldukça başarılı sonuçlar elde edilmiştir” ifadelerini kullandı.

Gelecekte kanser tedavisinde ne tür gelişmeler olacak?

Kanser tedavisinde geleceğe yönelik çalışmaların hız kesmeden devam ettiğini belirten Dr. Ünsal, yapay zeka destekli tanı sistemleri, sıvı biyopsi adı verilen kan testleri, kişiye özel kanser aşıları ve yeni nesil hücresel tedaviler üzerinde yoğun araştırmalar yürütüldüğünü söyledi. Bu gelişmeler sayesinde her hastanın tümörünün biyolojik özelliklerine göre tamamen kişiselleştirilmiş tedavi planlarının rutin hale geleceğinin öngörüldüğünü belirten Dr. Ünsal, kanser tedavisinin giderek daha hedefe yönelik ve hasta odaklı bir yapıya kavuştuğunu söyledi.

Amaç sadece yaşam süresini uzatmak değil

Kemoterapinin tamamen ortadan kalkacağını söylemek için henüz erken olduğunu vurgulayan Dr. Ünsal “Artık kanser tedavisinde yalnızca kemoterapiden söz etmiyoruz. İmmünoterapi, akıllı ilaçlar ve yeni nesil hedefe yönelik tedaviler sayesinde kanserle mücadelede çok daha güçlü bir döneme girildi. Gelecekte amaç sadece yaşam süresini uzatmak değil, aynı zamanda hastaların yaşam kalitesini de koruyarak kanseri kontrol altına almak olacak” dedi.

Kanser Tedavisinde Yeni Çağ: Kemoterapinin Sonu mu Geliyor? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hülya Ensari, 26 Haziran Uluslararası Uyuşturucu Kullanımı ve Kaçakçılığı ile Mücadele Günü dolayısıyla yaptığı değerlendirmede, bağımlılığın yalnızca bir alışkanlık değil, kişinin dürtü denetimini, benlik işlevlerini, ilişkilerini ve toplumsal uyumunu bozan psikiyatrik bir hastalık süreci olduğunu belirtti.

Bağımlılık biyopsikososyal bir hastalıktır

Modern psikiyatri yaklaşımına göre bağımlılığın biyolojik, psikolojik ve sosyal etkenlerin birlikte rol aldığı “biyopsikososyal” bir hastalık olduğunu ifade eden Prof. Dr. Hülya Ensari, bağımlılığın yalnızca davranışsal değil, nörobiyolojik değişimlerle seyreden bir beyin hastalığı olduğuna dikkat çekti.

Bağımlılıkta özellikle mezolimbik dopamin sisteminin etkilendiğini belirten Ensari, tekrar eden kullanımın nöroadaptasyona ve kompulsif davranış örüntüsüne yol açtığını söyledi. Bağımlılık davranışında yalnızca kimyasal etkinin değil; kişinin ruhsal çatışmalarının, dürtü denetim sorunlarının, eksiklik duygularının ve çevresel etkenlerin de önemli rol oynayabildiğini vurguladı.

Madde bağımlılığında tanı kriterleri nelerdir?

Madde bağımlılığının, kişinin kullandığı maddenin zararlarını bilmesine rağmen kullanımı sürdürmesi, madde arayışının yaşamının merkezine yerleşmesi ve zamanla kullanım üzerinde kontrol kaybı gelişmesi durumu olduğunu belirten Prof. Dr. Hülya Ensari, tanı kriterlerine ilişkin şu bilgileri paylaştı:

“Bağımlılık yapıcı bir maddenin planlanandan daha fazla ya da daha uzun süre kullanılması, maddeyi bırakma veya azaltma girişimlerinin başarısız olması, madde temini ve kullanımına aşırı zaman ayrılması, madde kullanımına karşı şiddetli istek (craving) duyulması, kullanım bırakıldığında huzursuzluk, sıkıntı, uykusuzluk ve sinirlilik gibi yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması, giderek kullanılan madde miktarının artması, iş, okul ve aile sorumluluklarında aksamaların yaşanması ve sosyal sorunlara rağmen kullanımın sürdürülmesi bağımlılığın önemli göstergeleri arasında yer almaktadır.”

Madde bağımlılığında risk faktörlerine dikkat!

Sağlık Bakanlığı Uyuşturucu ile Mücadele Ulusal Eylem Planı’nda da belirtildiği üzere bağımlılığın çok faktörlü bir süreç olduğunu ifade eden Prof. Dr. Hülya Ensari, bağımlılık gelişiminde erken yaşta madde ile karşılaşmanın, parçalanmış veya yoğun çatışmalı aile ortamlarının, aile içi iletişim eksikliğinin, çocukluk çağı travmaları ve ihmalin önemli rol oynadığını belirtti. Düşük benlik saygısının yanı sıra dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, depresyon ve davranım bozukluğu gibi psikiyatrik hastalıkların da riski artırdığını ifade eden Ensari, riskli arkadaş çevresi, akademik başarısızlık, okuldan uzaklaşma, sosyal medya ve dijital ortamda madde kullanımını özendirici içeriklere maruz kalma, işsizlik, sosyal yalnızlık ve umutsuzluk duygularının bağımlılığın ortaya çıkmasında etkili olabildiğini söyledi.

Ergenlik dönemi bağımlılık açısından kritik önemde

Prof. Dr. Ensari, özellikle ergenlik döneminin kimlik gelişiminin sürdüğü ve dürtü kontrol mekanizmalarının tam olgunlaşmadığı bir dönem olması nedeniyle bağımlılık açısından kritik risk taşıdığını belirtti.

Madde bağımlılığının belirtileri iyi gözlemlenmeli

Madde kullanan bireylerde görülebilecek belirtilerin kişiden kişiye farklılık gösterebildiğini belirten Prof. Dr. Hülya Ensari, ailelerin özellikle ani arkadaş çevresi ve davranış değişikliklerine, eve geç gelme ve gizlilik davranışında artışa, yalan söyleme eğilimine, ders başarısında veya iş performansında düşüşe, içine kapanma ya da saldırgan davranışlara ve sorumluluklardan kaçınma gibi değişimlere dikkat etmesi gerektiğini söyledi.

Fiziksel belirtiler arasında gözlerde kızarıklık veya donukluk, uyku düzeninde değişiklikler, iştahın azalması ya da artması, kilo kaybı, kişisel bakımda bozulma ile konuşma ve denge sorunlarının görülebileceğini ifade eden Ensari, ruhsal belirtiler açısından ise duygu durum dalgalanmaları, sinirlilik, ani öfke patlamaları, kaygı ve huzursuzluk, motivasyon kaybı, dikkat ve hafıza sorunları ile çökkünlük ve sosyal geri çekilmenin önemli işaretler arasında yer aldığını belirtti.

Ailelerin en önemli görevi, güven ilişkisini sürdürebilmektir

Ailelerin burada en önemli görevinin yalnızca kontrol etmek değil, çocuğun ruhsal dünyasını anlayabilmek ve güven ilişkisini sürdürebilmek olduğunu belirten Prof. Dr. Hülya Ensari, aşırı cezalandırıcı, suçlayıcı veya dışlayıcı tutumların yardım arama davranışını azaltabildiğine dikkat çekti.

Sınırları net biçimde belirlenmiş aile ortamı oluşturulmalı

Bağımlılıkla mücadelenin yalnızca sağlık kurumlarının değil; ailelerin, okulların, yerel yönetimlerin, medyanın ve tüm toplumun ortak sorumluluğu olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Hülya Ensari, ailelerin çocuklarıyla sağlıklı ve etkili iletişim kurmasının, onların duygusal ihtiyaçlarını fark etmesinin ve kendilerini ifade edebilecekleri ancak sınırları da net biçimdebelirlenmiş bir aile ortamı oluşturmasının önemine dikkat çekti. Ensari ayrıca ailelerin çocuklarının arkadaş çevresi ve dijital yaşamıyla yakından ilgilenmesi, sorun fark edildiğinde ise gecikmeden profesyonel destek alması gerektiğini ifade etti.

Bağımlılık ahlaki bir zayıflık olarak değerlendirilmemeli

Toplumsal düzeyde ise gençlerin sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlere erişiminin artırılmasının, okullarda bilimsel temelli bağımlılık eğitimlerinin yaygınlaştırılmasının ve madde kullanımını özendirici içeriklerle etkin şekilde mücadele edilmesinin önem taşıdığını belirten Ensari, bağımlılığın ahlaki bir zayıflık olarak değil; tedavi edilebilir bir hastalık olarak görülmesi ve ruh sağlığı hizmetlerine erişimin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Erken farkındalık ve bilimsel tedavi büyük önem taşıyor

Bağımlılıkla mücadelede koruyucu ruh sağlığı hizmetleri, erken müdahale, rehabilitasyon ve toplumsal farkındalık çalışmalarının temel öneme sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Hülya Ensari, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bağımlılık; bireyin iradesizliği değil, biyolojik, psikolojik ve sosyal yönleri olan karmaşık bir hastalıktır. Erken farkındalık, güçlü aile ilişkileri, sağlıklı sosyal çevre ve bilimsel tedavi yaklaşımları bağımlılıkla mücadelede en etkili araçlardır. 26 Haziran vesilesiyle özellikle çocuklarımızı ve gençlerimizi bağımlılıktan korumanın yalnızca ailelerin değil, tüm toplumun ortak sorumluluğu olduğunu bir kez daha hatırlatmakta fayda var.”

Prof. Dr. Hülya Ensari: “Bağımlılık bir irade sorunu değil, biyopsikososyal bir hastalıktır” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Çocuklarda sık görülen idrar yolu enfeksiyonları, erken dönemde fark edilip tedavi edilmediğinde kalıcı sağlık sorunlarına zemin hazırlayabiliyor. Özellikle böbreklere ulaşan enfeksiyonların kalıcı hasara neden olabileceğini ve ilerleyen yıllarda hipertansiyon ile böbrek yetersizliği riskini artırabileceğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Çocuk Nefrolojisi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Neşe Karaaslan Bıyıklı, “İdrar yolu enfeksiyonları bebeklerde ve küçük çocuklarda her zaman belirgin belirtilerle ortaya çıkmayabilir. Ateş, idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma ve idrarın renginde değişiklik gibi şikâyetlerin yanı sıra kusma, iştahsızlık ve karın ağrısı da enfeksiyonun habercisi olabilir. Bu nedenle nedeni açıklanamayan yakınmalarda idrar tahlili ve kültürüyle değerlendirme yapılması büyük önem taşıyor” dedi.

Her 10 çocuğun 3’ünde idrar reflüsü görülüyor 

İdrar yolu enfeksiyonlarının, mikroorganizmaların idrar yollarına ulaşarak çoğalması sonucu geliştiğini açıklayan Bıyıklı, “Mikroplar genellikle idrar çıkış bölgesinden vücuda girerek mesaneye ve böbreklere kadar ilerleyebiliyor. Genital bölge hijyenine dikkat edilmemesi, yenidoğanlarda bezin uzun süre değiştirilmemesi, pişik, ishal ve parazitler hastalığın ortaya çıkmasını kolaylaştırabiliyor. Kız çocuklarında idrar kanalının kısa olması riski artırırken, erkek çocuklarda sünnet derisi veya penis ucundaki darlıklar idrar akışını zorlaştırabiliyor. Üriner sistemdeki anatomik ya da nörolojik bozukluklar, taş oluşumu ve vezikoüreteral reflü de önemli risk faktörleri arasında yer alıyor. Mesanedeki idrarın böbreklere doğru geri kaçması olarak tanımlanan vezikoüreteral reflü, idrar yolu enfeksiyonu geçiren çocukların yaklaşık yüzde 30’unda görülüyor” dedi.

Kız çocuklarında tekrarlama riski yüzde 60’a ulaşabiliyor 

İdrar yolu enfeksiyonlarının çocuklarda tekrarlama eğiliminde olduğunu paylaşan Bıyıklı, “İlk enfeksiyonun ardından erkek çocuklarda yüzde 20 ila 30, kız çocuklarında ise yüzde 40 ila 60 oranında tekrar görülebiliyor. Bu nedenle idrar yolu enfeksiyonu geçiren çocukların altta yatan nedenler açısından mutlaka değerlendirilmesi gerekiyor. Bu çocukların yaklaşık yarısında idrar yollarına ilişkin yapısal sorunlar bulunabiliyor. Kaçak, darlık veya taş gibi problemler enfeksiyonların tekrarlamasına yol açarken, mesane ve bağırsak fonksiyon bozuklukları da tedavi başarısını olumsuz etkileyebiliyor. Enfeksiyonun böbreklerde hasar bırakması durumunda ise böbrek gelişiminde sorunlar, yüksek tansiyon ve böbrek yetersizliği gibi ciddi sağlık problemleri ortaya çıkabiliyor. Ayrıca kız çocuklarında çocukluk çağında geçirilen enfeksiyonlar ilerleyen yıllarda, özellikle adet dönemleri ve gebelikte yeniden görülebiliyor hatta gebelik zehirlenmesi riskini de artırabiliyor” dedi.

İdrar tahlili tek başına yeterli olmayabilir 

İdrar yolu enfeksiyonu geçiren çocuklarda yalnızca idrar tahlili ve kültürüyle yetinilmemesi gerektiğini vurgulayan Bıyıklı, “Özellikle altta yatan anatomik sorunların ve olası böbrek hasarının araştırılması kritik. Bu amaçla böbrek ve mesane ultrasonografisi temel değerlendirmeler arasında yer alırken, bazı çocuklarda böbrek sintigrafisi yapılabiliyor. Hatta böbrek hasarı riski, aile öyküsü ve klinik bulgulara göre işeme sistografisi gibi ileri görüntüleme yöntemlerine de başvurulabiliyor. Gerektiğinde MR ürografi, bilgisayarlı tomografi, MAG3 ve ürodinami gibi ileri tetkikler de kullanılabiliyor. Tedavide ise uygun antibiyotiğin doğru doz ve sürede kullanılması çok kıymetli. Bazı çocuklarda ağızdan tedavi yeterli olurken, gerekli durumlarda enjeksiyon tedavisi ihtiyacı da doğabilir” dedi.

 Genital bölgede ıslak mendil kullanımından kaçınılmalı

İdrar yolu enfeksiyonlarından korunmada günlük alışkanlıkların önemli rol oynadığını belirten Bıyıklı, “Çocukların yeterli miktarda su tüketmesi ve kabızlık sorununun kontrol altına alınması enfeksiyon riskini azaltmada önemli rol oynuyor. Bez kullanan çocuklarda bezlerin sık değiştirilmesi ve mümkün olduğunca uzun süre bez kullanımından kaçınılması gerekiyor. Kız çocuklarında genital bölgenin önden arkaya doğru temizlenmesi, erkek çocuklarda ise penis çevresinin dikkatli şekilde yıkanması önemli. Ayrıca bu bölgelerin temizliğinde yalnızca su kullanılmasının yeterli olduğu bilinmeli. Özel bakım ürünleri ve ıslak mendiller genital bölgenin doğal yapısını bozabilir. Ek olarak uzun süre köpüklü banyolardan kaçınılması, pamuklu iç çamaşırı tercih edilmesi, iç çamaşırların günlük değiştirilmesi ve idrarın uzun süre tutulmaması da dikkat edilmesi gereken noktalar arasında” uyarısında bulundu.

Kız çocuklarında idrar yolu enfeksiyonu riski 4 kata kadar çıkabiliyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

 Kahramankazan Belediyesi, hem kurumsal hizmet kalitesini artırmak hem de personelinin iş hayatındaki motivasyonunu en üst seviyeye çıkarmak amacıyla örnek bir eğitim programına imza attı. Belediye bünyesinde görev yapan personellere yönelik düzenlenen “İletişim Gücü ve Psikolojik Dayanıklılık” eğitimi, yoğun katılım ile gerçekleştirildi.

 İLETİŞİM BECERİLERİNİ GELİŞTİRME YOLLARINA DEĞİNİLDİ

 Vatandaş odaklı belediyecilik anlayışını bir adım ileriye taşımayı hedefleyen eğitimde; personelin günlük hayatta ve iş ortamında karşılaşabileceği zorlu durumlarla nasıl başa çıkabileceği masaya yatırıldı. Uzman eğitmenler eşliğinde gerçekleştirilen programda, halkla ilişkilerde “empati” ve “aktif dinleme” gibi iletişim becerilerinin önemi vurgulandı.

 Özellikle kriz anlarında soğukkanlılığı korumanın formülleri aktarılırken, personelin ruhsal motivasyonunu yüksek tutmasını sağlayan “Psikolojik Dayanıklılık” kavramı üzerinde duruldu. Eğitime katılan personellere; tükenmişlik sendromunu önleme yolları, stres yönetimi, öfke kontrolü ve zorlu vatandaş profilleriyle sağlıklı iletişim kurma yöntemleri teorik ve pratik uygulamalarla anlatıldı. 

“YEREL YÖNETİMLER VATANDAŞLA DEVLET ARASINDA İLK KÖPRÜ” 

Yerel yönetimlerin vatandaşla devlet arasındaki ilk köprü olduğuna dikkat çeken Kahramankazan Belediye Başkanı Selim Çırpanoğlu şunları söyledi;

 “Belediye çalışanları olarak her gün yüzlerce vatandaşımızın talebini, derdini ve sorununu dinliyoruz. Bu süreçte personellerimizin hem vatandaşa hak ettiği güler yüzlü hizmeti sunabilmesi hem de kendi ruh sağlıklarını ve motivasyonlarını koruyabilmeleri bizim için çok önemli. İletişim gücü yüksek, stres karşısında yıkılmayan bir kadro ile Kahramankazan halkına çok daha kaliteli, hızlı ve empati dolu bir hizmet sunacağız.”

Kahramankazan’da Hizmetin Kalbine “Psikolojik” Dokunuş! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Daha beyaz dişler kişilerin kendilerini daha genç ve bakımlı hissetmelerini sağlıyor!

Yaz aylarının düğünler, mezuniyet törenleri, tatiller ve sosyal etkinliklerin yoğunlaştığı bir dönem olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Özge Mimir, “İnsanlar bu süreçte daha fazla fotoğraf çekildiği ve sosyal ortamlarda daha görünür oldukları için estetik görünümlerine daha fazla önem veriyor.” dedi.

Gülüş estetiğinin yüz algısı üzerindeki etkisi oldukça yüksek olduğuna işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Mimir, daha beyaz dişlerin bireylerin kendilerini daha genç, sağlıklı ve bakımlı hissetmelerine katkı sağlayabildiğini, bu nedenle yaz öncesinde diş beyazlatma taleplerinde belirgin bir artış görüldüğünü aktardı.

Beyazlatma kararı klinik muayene sonrasında uzman hekim tarafından verilmeli!

Diş beyazlatmanın ağız ve diş sağlığı iyi olan, dişlerinde çay, kahve, sigara veya yaşa bağlı renklenmeler bulunan bireyler için uygun bir tedavi seçeneği olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Özge Mimir, “Ancak aktif çürükleri bulunan, ileri düzey diş eti hastalığı olan, ciddi mine kaybı yaşayan veya kontrol altına alınmamış dentin hassasiyeti bulunan bireylerde öncelikle bu sorunların tedavi edilmesi gerekir. Ayrıca hamilelik ve emzirme dönemlerinde beyazlatma işlemleri genellikle ertelenir. Beyazlatma kararı mutlaka klinik muayene sonrasında uzman hekim tarafından verilmeli.” diye konuştu.

Sosyal medyadaki beyazlatma yöntemleri diş minesinde geri dönüşü olmayan hasarlara yol açabilir!

Profesyonel klinik beyazlatma işlemlerinin diş hekimi kontrolünde uygulandığını ve kullanılan beyazlatıcı ajanların etkinliğinin daha yüksek olduğunu hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Özge Mimir, şunları söyledi:

“Bu nedenle daha kısa sürede ve daha öngörülebilir sonuçlar elde edilir. Ev tipi beyazlatma sistemlerinde ise genellikle kişiye özel hazırlanan plaklar ve daha düşük konsantrasyonda beyazlatıcı ajanlar kullanılır. Bu tedavide plak ve beyazlatıcı ajan hekim tarafından hastaya tedarik edilir ve belli haftalarda kontrol yapılması koşulu ile hastaya uygulama yöntemi anlatılarak takip edilmelidir. Her iki yöntem de uygun vakalarda etkili olabilir ancak internet üzerinden satılan ve denetimsiz kullanılan ürünler diş minesine zarar verebilir, diş eti irritasyonuna veya aşırı hassasiyete neden olabilir. Bu sebeple beyazlatma tedavileri uzman hekim kontrolünde yapılmalıdır.

Sosyal medyada sıkça karşımıza çıkan karbonat, limon, aktif kömür veya çeşitli aşındırıcı maddelerle yapılan beyazlatma uygulamalarının büyük kısmı bilimsel olarak desteklenmemektedir. Bu yöntemler kısa süreli bir beyazlık hissi oluşturabilse de uzun vadede diş minesinde aşınma, hassasiyet artışı ve yüzey düzensizlikleri gibi geri dönüşü olmayan problemlere yol açabilir. Diş beyazlatma işlemlerinin güvenli ve etkili şekilde uygulanabilmesi için mutlaka diş hekimi kontrolünde gerçekleştirilmesi gerekir.”

Beyazlatma sonrası ilk 2 hafta dikkat edilmeli!

Beyazlatma sonrasında özellikle ilk 24-48 saatin oldukça önemli olduğuna dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Özge Mimir, “Bu dönemde dişler renklenmeye karşı daha hassas hale gelebilir.” dedi. 

Yaz aylarında sık tüketilen buzlu kahveler, renkli meyve suları, asitli içecekler ve yoğun pigment içeren gıdalara karşı uyaran Dr. Öğr. Üyesi Mimir, “Bunlar renklenmeye neden olabileceğinden dikkatli tüketilmeli. Özellikle beyazlatma tedavisinin ardından ilk 2 hafta bu içeceklerin tüketiminin sınırlandırılması önerilir. Ayrıca yeterli ağız hijyeninin sağlanması ve diş hekiminin önerilerine uyulması elde edilen sonucun korunmasında önemli rol oynar.” açıklamasını yaptı.

Diş beyazlatma işleminin tatilden yaklaşık 1-2 hafta önce yaptırılmalı!

Diş beyazlatma işleminin tatilden yaklaşık 1-2 hafta yaptırılmasını öneren Dr. Öğr. Üyesi Özge Mimir, “Bu süre hem olası geçici hassasiyetlerin azalmasına hem de elde edilen rengin stabil hale gelmesine olanak sağlar. Ayrıca ihtiyaç duyulursa ek uygulamalar veya kontrol seansları için de yeterli zaman bırakılmış olur.” dedi.

Diş beyazlatma sonrası gülüş estetiğini korumak için uygulanması gereken rutinlere de değinen Dr. Öğr. Üyesi Mimir, sözlerini şöyle tamamladı:

“Beyazlatma sonrasında düzenli diş fırçalama, diş ipi kullanımı ve rutin diş hekimi kontrolleri büyük önem taşır. Kahve, çay, sigara ve yoğun pigment içeren gıdaların tüketiminin sınırlandırılması beyazlatma etkisinin daha uzun süre korunmasına yardımcı olur. Renkli içeceklerin pipetle tüketilmesi, tüketim sonrasında ağızın su ile çalkalanması ve profesyonel diş temizliği seanslarının aksatılmaması da beyazlığın devamlılığı açısından faydalı uygulamalardır. Ayrıca beyazlatmanın kalıcı bir işlem olmadığı ve belirli aralıklarla hekim kontrolünde destek uygulamalara ihtiyaç duyulabileceği unutulmamalı.”

Beyazlatma işlemi için doğru zaman önemli! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yaz aylarında kalbinizi korumak için bunlara dikkat edin!

Yüksek sıcaklıklarda vücut, ısı dengesini koruyabilmek için damarları genişletir ve terleme yoluyla ısı kaybını artırmaya çalışır. Bu süreçte sıvı ve elektrolit kaybı meydana gelir. Kalp ise vücudun ihtiyaçlarını karşılayabilmek için daha fazla çalışmak zorunda kalır. Bu nedenle yaz aylarında kalbi korumak için bazı önemli kurallara dikkat edilmesi gerekir.

1. Susamayı beklemeden su için: Yaz aylarında düzenli olarak su tüketilmelidir. Susama hissi beklenmemeli, günde ortalama 3 litre civarında su içilmelidir. Yetersiz sıvı alımı tansiyon düşüklüğüne, çarpıntıya ve böbrek fonksiyonlarında bozulmaya neden olabilir. Kalp yetersizliği olan hastalar ise sıvı tüketimi konusunda mutlaka doktorlarının önerilerine uymalıdır. 
2. Güneşin en yoğun olduğu saatlerden kaçının: Sıcaklığın ve güneş ışınlarının en yoğun olduğu 11.00-16.00 saatleri arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmamalıdır. Zorunlu durumlarda gölgede kalınmalı, şapka ve şemsiye kullanılmalıdır. 
3. Hafif ve açık renkli kıyafetler tercih edin: Yaz aylarında açık renkli, bol ve hafif kıyafetler tercih edilmelidir. Bu tür kıyafetler vücudun serin kalmasına yardımcı olur ve sıcaklığın kalp üzerindeki olumsuz etkilerini azaltabilir.
4. Egzersizi doğru saatlerde yapın: Egzersiz kalp sağlığı için önemlidir ancak sıcak havalarda sabah erken saatler veya akşam serinliği tercih edilmelidir. Aşırı efor gerektiren aktivitelerden kaçınılmalıdır.
5. Ağır Fiziksel Aktiviteleri Sınırlandırın: Sıcak havalarda ani ve yoğun egzersizler kalp krizi riskini artırabilir. Bahçe işleri, ağır yük taşıma veya uzun süreli yoğun spor aktiviteleri dikkatli planlanmalı ve mümkün olduğunca sınırlandırılmalıdır.
6. Beslenmenize dikkat edin, tuz ve kafeini sınırlayın: Tuz tüketiminin artması tansiyon kontrolünü zorlaştırabilir ve kalp yetersizliği hastalarında sıvı tutulmasına neden olabilir. Yaz aylarında daha hafif ve dengeli beslenme tercih edilmelidir. Alkol ve aşırı kafein tüketiminden kaçınılmalıdır. Bu içecekler sıvı kaybını artırarak çarpıntı ve ritim bozukluklarına zemin hazırlayabilir.
7. Kalbinizin verdiği sinyalleri ciddiye alın: Kalp-damar hastalığı bulunan kişilerde göğüs ağrısı, nefes darlığı veya efor kapasitesinde belirgin azalma ortaya çıkarsa vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Kalp yetersizliği hastalarında ani kilo artışı, bacaklarda şişlik, nefes darlığında artış veya gece nefes almakta zorlanma gibi belirtiler sıvı dengesinin bozulduğunu gösterebilir.
8. Tansiyon ilacı kullanıyorsanız düzenli ölçüm yapın: Artan sıcaklıklar, hipertansiyon hastalarında tansiyon değişikliklerine neden olabilir. Özellikle tansiyon ilacı kullanan hastaların düzenli ölçüm yapmaları ve olağan dışı değerlerde doktorlarına danışmaları önemlidir. Kalp ilaçları hekim önerisi olmadan kesinlikle bırakılmamalı veya dozları değiştirilmemelidir.
9. Sağlıklı olsanız da sıcak havanın verdiği sinyalleri dikkate alın: Unutulmamalıdır ki yaz sıcakları, sağlıklı bireylerde bile kalp üzerinde ek yük oluşturabilir. Özellikle ileri yaşta olanlar ve kalp-damar hastalığı bulunan kişiler, basit görünen önlemlerle ciddi sağlık sorunlarının önüne geçebilir. Kalp sağlığını korumanın en etkili yolu, sıcak havalarda vücudun verdiği sinyalleri dikkate almak ve hekim önerilerine uygun hareket etmektir.

Yaz Aylarında Kalbinizi Korumanın 9 Altın Kuralı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bornova Belediyesi Sağlık İşleri Müdürlüğü organizasyonunda, Özel Ento Cerrahi Tıp Merkezi işbirliğiyle düzenlenen “Horlama ve Uyku Apnesinde Güncel Yaklaşımlar” paneli, Uğur Mumcu Kültür ve Sanat Merkezi Çok Amaçlı Salonu’nda yoğun katılım ve ilgiyle gerçekleştirildi.

“Horlama boşanmalara bile sebep olabilen sosyal bir problem”

Panelde konuşan KBB Uzmanı Op. Dr. Ümit Filiz, gün içinde kendilerine başvuran hastaların büyük bir çoğunluğunun horlama şikayeti olduğunu belirterek, bu durumun normalleştirilmemesi gereken bir hastalık olduğunu vurguladı. Horlamanın 40’lı yaşlara kadar erkeklerde daha çok görüldüğünü, menopoz sonrasında ise bu oranın kadın ve erkekler için eşitlendiğini ifade eden Dr. Filiz, bu sorunun sadece horlayanı değil, yanındaki kişiyi de ilgilendirdiğini söyledi. Horlayan kişilerin sosyal hayatta dışlanabildiğini, hatta bu durumun boşanmalara bile sebep olduğunu belirten Filiz, uykuda nefes kesilmesi olarak tanımlanan uyku apnesinin 10 saniyeden fazla sürmesi halinde çok tehlikeli olduğunu hatırlattı. Dr. Ümit Filiz, tüm bu sorunların aile hayatını derinden etkileyen sosyal bir problem olduğunu ancak tedavisinin mümkün olduğunu söyleyerek, kimsenin bu hastalıkla yaşamak zorunda olmadığını ve rüyaların bile ancak derin uykularda görülebileceğini sözlerine ekledi.

“Dünyada 1.5milyar insan bu hastalıkla mücadele ediyor”

Türk Uyku Tıbbı Derneği (TUTD) Başkanı Prof. Dr. Zeynep Zeren Uçar, tıpkı pandemide olduğu gibi günümüzde de uyku apnesi ile ilgili ciddi bir salgınla karşı karşıya olunduğunu ifade etti. Uykunun basit bir eylem olmadığını, kaliteli uyku sayesinde insan vücudunun ve beyninin kendini sıfırlayıp yenilediğini belirten Prof. Dr. Uçar, bu yüzden horlamanın kesinlikle hafife alınmaması gerektiğine dikkat çekti. Dünyada bu hastalığı yaşayan yaklaşık 1.5 milyar insan olduğunu ve özellikle obez bireylerin büyük risk altında bulunduğunu vurgulayan Uçar, uyku apnesi olan kişilerin kilo vermede de büyük sıkıntılar yaşadığını dile getirdi. Kaliteli uykunun çocukların gelişimi için bile kritik bir öneme sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Uçar; anatomik yatkınlıklar, temel risk faktörleri ve tanı yöntemlerinin yanı sıra kalp, tansiyon ve felçli hastalarda uyku apnesi sendromunun çok daha sık görüldüğünü vurguladı.

“Sağlıklı dişler ve ağız yapısı çok önemli”

Protez Uzmanı Diş Hekimi Dr. Bilkay Karaman ise horlama ve uyku apnesinin ağız ve diş sağlığı ile doğrudan ilişkisini gözler önüne serdi. Uykuyu “ölmek ile yaşamak arasında olduğumuz bir yer” olarak tanımlayan Dr. Karaman, hastalığa yönelik teşhisin aslında ilk olarak diş hekimi koltuğunda da başlayabileceğini belirtti. Küçük dilin sarkması ile birlikte horlamanın başladığını ve zamanla uyku apnesine dönüştüğünü ifade eden Karaman, ağızda eksik diş bırakılmaması ve diş tedavilerinin ihmal edilmemesi gerektiği konusunda uyarılarda bulundu. Çok sayıda diş eksikliği yaşayan kişilerde dilin genişlediğini, yanakların çöktüğünü ve bu durumun hava yolunu kapatarak nefes almayı zorlaştırdığını söyleyen Dr. Bilkay Karaman, bu yüzden eksik dişlerin mutlaka tamamlanması gerektiğini aktardı. Uyku apnesinin çocuklarda da görülebileceğini, kaliteli uyuyamayan bir çocuğun gün içinde dikkat dağınıklığı yaşayarak düşme ve çarpma gibi kazalar geçirebileceğini belirten Karaman, tedavide kullanılan modern ağız içi spreyleri, kişiye özel horlama protezleri ve dijital horlama takip uygulamaları hakkında da detaylı bilgiler verdi.

Bornovalıların yoğun ilgi gösterdiği panel, uzmanların katılımcılardan gelen soruları tek tek yanıtlaması ile son buldu.

“Horlama kaderiniz değil, bir hastalıktır!” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Koşarken göğüs ağrısı oluyorsa!

Her göğüs ağrısı kalp sebepli değildir; ancak egzersizle ortaya çıkan, tekrarlayan ve çocuğun oyunu bırakmasına neden olan ağrılar çocuk kardiyolojisi uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Koşarken, merdiven çıkarken, maç sırasında veya yoğun antrenmanda gelişen göğüs ağrısı; kalp kası hastalıkları, doğumsal koroner damar anomalileri ya da ritim bozukluklarının belirtisi olabilir. 

Spor sırasında bayıldıysa!  

 Çocuklarda görülen bayılmalar çoğu zaman iyi huylu nedenlere bağlı gelişebilse de spor veya egzersiz sırasında yaşanan bilinç kaybı dikkatle araştırılması gereken önemli bir belirtidir. Özellikle koşarken, yarışırken veya ani efor sırasında gelişen bayılmalar; ciddi ritim bozuklukları, kalp kası hastalıkları veya bazı doğumsal kalp problemleriyle ilişkili olabilir. Açlık, yorgunluk ya da tansiyon düşüklüğü akla gelebilse de spor sırasında gelişen bayılma ileri değerlendirme gerektirir.

Yaşıtlarından çabuk yoruluyorsa! 

Spor sırasında yaşıtlarına göre belirgin şekilde çabuk yorulan, oyundan erken çıkmak isteyen veya nefes nefese kalan çocuklarda durum yalnızca kondisyon eksikliği olmayabilir. Özellikle düzenli spor yapmasına rağmen performans düşüklüğü yaşayan çocuklarda, bazı doğumsal kalp sorunları ya da kalbin çalışma kapasitesini etkileyen hastalıklar araştırılmalıdır.

Spor esnasında çarpıntı ortaya çıkıyorsa! 

Spor sırasında kalp hızının artması doğal bir durumdur. Ancak ani başlayan, çok hızlı hissedilen, düzensiz veya rahatsızlık veren çarpıntılar normal kabul edilmez. Çarpıntıya baş dönmesi, göz kararması, halsizlik veya göğüs rahatsızlığı eşlik ediyorsa ritim bozukluğu açısından ileri inceleme yapılmalıdır. Özellikle egzersiz sırasında başlayan çarpıntılar dikkatle değerlendirilmelidir.

xxxxxxxxxx Kutu Bilgisi xxxxxxxxxxxx

Ailede genç yaşta ani ölüm varsa kontrol şart!

“Aile öyküsü bazen belirtiden daha değerlidir” diyen Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Doç. Dr. Erman Çilsal şöyle konuşuyor: “Bazı kalıtsal kalp hastalıkları çocukluk döneminde belirti vermeden ilerleyebilir. Özellikle ailede genç yaşta açıklanamayan ani ölüm, ciddi ritim bozukluğu, kardiyomiyopati veya genetik kalp hastalığı öyküsü varsa çocuk mutlaka detaylı kardiyolojik değerlendirmeden geçirilmelidir. Doğru tarama ile çocuklar güvenle spor yapabilir. Şikayet tarifleyen her çocuğun sporu bırakması gerekmez. Önemli olan, doğru değerlendirme sonrasında güvenli sınırların belirlenmesidir. Özellikle futbol, basketbol, yüzme ve atletizm gibi yoğun efor gerektiren branşlarda bu belirtiler daha dikkatli değerlendirilmelidir.”

Kalbindeki sorun, spor esnasında belirti verebilir! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Necati Tatarlı, hastalığın oluşumunda birçok farklı nedenin olduğunu söylüyor: “Ağır eşyaların kaldırılması, bilinçsiz yapılan sporlar, bilgisayar başındaki kişilerde uzun süre aynı pozisyonda oturma veya yanlış oturma pozisyonu, obezite, yaşlılık ve sigara tüketimi gibi etkenler hastalığın oluşumunda en sık karşılaştığımız nedenler. Özellikle bahar ve yaz aylarında kişilerin kilo verme istekleriyle bilinçsiz bir şekilde spora yönelmeleri de bel fıtığına davetiye çıkarıyor.”

Belirtileri Göz Ardı Etmeyin!

Prof. Dr. Necati Tatarlı, hastalığın en yaygın görülen belirtileriyle ilgili bazı önemli noktaları vurguluyor: “En fazla görülen belirtiler, bel ağrısı ve belden bacağa doğru uyuşma ve ağrıdır. Kaslarda güçsüzlük, eğilme veya dikilme gibi bel hareketlerinde zorlanma veya ağrı, uzun süre oturduktan veya ayakta kaldıktan sonra yaşanan ağrılar da sık sık karşımıza çıkıyor. Bu tip belirtileri gösteren hastaların en kısa zamanda, bu alanda uzman bir doktora muayene olması gerekir. Bel fıtığı teşhisi için ilk adımda nörolojik muayene çok önemli. Nörolojik muayenenin ardından doktor gerekli görürse, röntgen, bilgisayarlı tomografi, MR, miyelogram ve elektromiyogram (EMG) gibi ileri tetkikler isteyebilir.”

Bel Fıtığı Nasıl Tedavi Edilir? Cerrahi Seçenek Hangi Hastalar İçin Uygun?

Bel fıtığı teşhisi konulan hastaların istirahat, ağrı kesiciler ve fizik tedavi yöntemleriyle şikâyetlerinin azaldığı görülmektedir. Bu tedavilere rağmen düzelme gerçekleşmeyen, yaşam kalitesi düşen, iş ve güç kaybı riskiyle karşı karşıya kalan, mesane ve bağırsak kontrolünde sorun yaşayan, bacaklarında veya ayaklarında güç kaybı olan hastaların tedavisinde cerrahi müdahale gereklidir. Cerrahi tedavi sonrasında hastalık tamamen geçer. Ancak tedavi edilen kişi ağır yük kaldırırsa hastalığın tekrarlama oranı yüzde 25’tir. Pilates, düz yolda yürüyüş ve yüzme bel sağlığını destekleyen sporlardır.

Tedavi Edilmezse Kaslarda Felce Neden Olabilir

Bel fıtığı, tedavi edilmediğinde felce dahi neden olabilen bir hastalık. İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Necati Tatarlı, tedavi edilmemesi durumunda hastalığın ilerleyen süreçleri hakkında şunları söyledi; “Bel fıtığı tedavi edilmediğinde kronik ve şiddetli ağrılara nede olur ki, bu durum hastanın yaşam kalitesini ciddi şekilde etkiler, kalıcı uyuşma ve hissizlik ile sinirlerin kontrol ettiği kaslarda felç ihtimali doğabilir. Dolayısıyla bu belirtileri gösteren kişilerin en kısa sürede doktora başvurmaları ve doktorun talimatlarına harfiyen uymaları gerekir.”

40 Yaş Üstü Her 2 Kişiden 1’inin Ortak Sorunu Bel Fıtığı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Gastrit ve reflüde beslenme düzeninin önemine dikkat çeken Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Nurettin Coşkun, “Beslenme konusunda dikkat edilmesi gereken noktalar vardır. Az sayıda öğünle mideyi aşırı doldurmak yerine daha sık ve daha küçük porsiyonlarla beslenmek semptomların azalmasına yardımcı olabilir. Toplumda sık yapılan hatalardan biri de geç saatlerde yemek yemektir. Yatmadan en az 3-4 saat önce yemek yemeyi bırakmak gerekir” ifadelerini kullandı.

‘İKİ HASTALIKTA BELİRTİLER FARKLIDIR’

Gastrit ve reflünün birbirinden farklı hastalıklar olduğunu söyleyen Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Nurettin Coşkun, “Gastrit ve reflü birbirinden farklı hastalıklardır. Reflünün asıl adı gastroözofageal reflüdür. Gastrit, mide mukozasının iltihaplanmasına verdiğimiz isimdir. Yani mide mukozası patolojik olarak iltihaplanır ve bunun teşhisini endoskopik olarak koyarız. Reflü ise mide içeriğinin, asidin ya da yiyeceklerin yemek borusuna geri kaçması sonucu ortaya çıkan şikayetlere verilen isimdir” dedi.

‘BESLENME VE YAŞAM TARZI ÖNEMLİ ROL OYNUYOR’

Gastrit ve reflünün genellikle yaşam tarzı ve beslenme hatalarıyla ilişkili olduğunu söyleyen Uzm. Dr. Coşkun, “İkisi arasındaki farklara baktığımızda; gastritte daha çok mide yanması ve mide ağrısı gibi şikayetler görürüz. Reflüde ise hasta, daha üst bölgede, yemek borusunda ve göğüs bölgesinde yanma hisseder. Gastrit ve reflü genellikle beslenme alışkanlıklarındaki yanlışlıklar ve yaşam tarzına bağlı nedenlerle ortaya çıkar. Gastritte mide yanması, mide ağrısı, bulantı ve kusma gibi semptomlar görülebilir. Reflüde ise yemek borusunda ve göğüs bölgesinde yanma hissi ön plandadır. Bunun yanı sıra öksürük ve boğazda gıcık hissi gibi belirtiler de görülebilir” diye konuştu.

‘ALARM SEMPTOMLARINA DİKKAT EDİLMELİ’

Alarm semptomlarının önemine değinen Uzm. Dr. Coşun, “Bazı durumlarda hastaların mutlaka doktora başvurması gerekir. Bunlara alarm semptomları diyoruz. Disfaji olarak adlandırdığımız yutma güçlüğü, yemek yerken direnç hissedilmesi, kilo kaybı, gece terlemesi, demir eksikliği anemisi ve bu şikayetlerin özellikle 45 yaşından sonra ortaya çıkması alarm semptomları arasında yer alır. Bu durumlarda mutlaka bir uzmanın değerlendirmesi gerekir” dedi.
‘DOĞRU BESLENME ŞİKAYETLERİ AZALTABİLİR’

Beslenme düzeninin önemine dikkat çeken Uzm. Dr. Coşkun, “Beslenme konusunda da dikkat edilmesi gereken noktalar vardır. Az sayıda öğünle mideyi aşırı doldurmak yerine, daha sık ve daha küçük porsiyonlarla beslenmek semptomların azalmasına yardımcı olabilir. Toplumda sık yapılan hatalardan biri de geç saatlerde yemek yemektir. Yatmadan en az 3-4 saat önce yemek yemeyi bırakmak gerekir” ifadelerini kullandı.

‘YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİKLERİ ŞİKAYETLERİN KONTROL ALTINA ALINMASINA KATKI SAĞLAR’

Reflü hastalarında yaşam tarzı düzenlemelerinin etkili olduğunu belirten Uzm. Dr. Coşkun, “Reflü semptomları olan hastalarda yatak başının yükseltilmesi veya çift yastıkla uyunması gibi önlemler faydalı olabilir. Ayrıca stresten uzak durmak, düzenli bir yaşam sürmek, egzersiz yapmak ve sağlıklı beslenmek de şikayetlerin kontrol altına alınmasına katkı sağlar” dedi.

‘GASTRİT HASTALARINDA KULLANILAN BAZI İLAÇLARA DİKKAT EDİLMELİ’

Ağrı kesici kullanımına dikkat çeken Uzm. Dr. Coşkun, “Gastrit hastalarında kullanılan bazı ilaçlara da dikkat edilmelidir. Özellikle ağrı kesiciler zaman zaman gereğinden fazla kullanılabiliyor. Her ağrı hissedildiğinde ağrı kesici alınması, mide tahrişine ve hatta mide ülserine kadar varabilen sorunlara yol açabiliyor” diye konuştu.

‘45 YAŞ SONRASI ŞİKAYETLER CİDDİYE ALINMALI’

Gastrit ve reflünün her yaşta görülebildiğini söyleyen Uzm. Dr. Coşkun, “Reflü ve gastrit her yaşta görülebilen hastalıklardır. Ancak özellikle 45 yaşından sonra aniden başlayan reflü, mide ağrısı veya mide yanması gibi şikayetlerin daha ciddiye alınması ve mutlaka değerlendirilmesi gerekir” dedi.

Ağrı Kesiciler Mide Ülserine Kadar Varabilen Sorunlara Yol Açabiliyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bağımlılıkla mücadelede ilk adım, tedavinin mümkün olduğuna inanmak! 

Bağımlılıkla mücadele eden kişiler için dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar olduğunu aktaran Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, “Her şeyden önce bağımlılığın zorlayıcı bir hastalık olduğu kabul edilmeli.” dedi.

Bu sürecin zaman zaman kişiye çözümsüz ve aşılması imkânsız gibi görünebileceğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Çetin, “Ancak en önemli nokta, bağımlılığın tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu bilmektir. Kişi tedavinin mümkün olduğunu fark ettiğinde yardım arayışına girebilir ve uygun tedavi sürecine dahil olarak bağımlılıkla daha etkili şekilde mücadele edebilir.” şeklinde konuştu.

İstek duymak tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez! 

Bağımlılık tedavisi sırasında kişinin zaman zaman çaresizlik hissedebileceğine işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, “Böyle dönemlerde yaşadığı duyguları yakınlarıyla ve tedavi ekibiyle paylaşması büyük önem taşır.” dedi.

Hangi zorluklarla karşılaştığını ve neden böyle hissettiğini ifade edebilmesinin, sürecin daha sağlıklı ilerlemesine katkı sağlayacağına değinen Dr. Öğr. Üyesi Çetin, şunları söyledi:

“Tedavi devam ederken madde ya da alkol kullanımına yönelik isteklerin ortaya çıkması da mümkündür. Ancak bu durum her şeyin kötüye gittiği anlamına gelmez. İstekle baş etmek ve bu süreçte yaşanan zorlukları hem tıbbi tedavi hem de psikoterapi desteğiyle yönetmek mümkündür. Bu nedenle kişinin umudunu kaybetmemesi gerekir.”

Bağımlılıkla mücadelede en güçlü araç sağlıklı iletişim! 

Bağımlılıkla mücadelede ailelerin de dikkat etmesi gereken önemli noktalar bulunduğuna vurgu yapan Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, “Bunların başında sağlıklı iletişim gelir.” dedi.

Dr. Öğr. Üyesi Çetin Bağımlılık riski taşıyan ya da tedavi süreci devam eden çocuk, eş ya da ebeveynle açık ve güvene dayalı iletişim kurabilmenin, sorunların erken fark edilmesini sağlayabileceğini ifade etti.

Bağımlılıkta en önemli ipuçları çoğu zaman günlük yaşamın içinde gizli! 

Bir diğer önemli konunun ise gözlem olduğunun altını çizen Dr. Öğr. Üyesi Çetin, “Burada kastedilen, kişiyi sürekli takip etmek ya da dedektiflik yapmak değil; onun yaşamındaki değişimleri fark edebilmektir.” dedi.

Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin sözlerini şöyle tamamladı:

“Günlük yaşamında neler yaşadığı, ruh halinin nasıl olduğu, riskli davranışlar gösterip göstermediği ve sosyal hayatında belirgin değişiklikler olup olmadığı gözlemlenmeli. Ayrıca fizyolojik değişiklikler de dikkate alınmalı. Uyku düzenindeki bozulmalar, beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler ve son haftalar ya da aylar içinde ortaya çıkan açıklanamayan kilo kaybı veya kilo artışı, üzerinde durulması gereken önemli belirtiler arasında yer alır.”

Günlük yaşamda görülen değişiklikler bağımlılığın en büyük işareti! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Karapınar Sağlıklı Yaşam Merkezi’nde uygulamaya konulan ücretsiz diyetisyen hizmetinden 2026 yılının ilk altı ayında 291 kişi yararlandı. Merkezde görev yapan diyetisyen tarafından vatandaşlara kişiye özel ve sürdürülebilir beslenme danışmanlığı hizmeti sunulurken, bireylerin yaşam tarzı, sağlık durumu ve ihtiyaçları dikkate alınarak uzun vadede uygulanabilir beslenme alışkanlıkları kazandırılması hedefleniyor.

Merkezde yalnızca beslenme danışmanlığı değil, bütüncül bir sağlık yaklaşımı da uygulanıyor. Diyetisyen görüşmesi öncesinde hemşire tarafından vatandaşların ön sağlık taramaları gerçekleştiriliyor; boy, kilo ve temel sağlık verileri değerlendirilerek danışmanlık sürecine katkı sağlanıyor. Ayrıca merkezde görev yapan sosyal hizmet uzmanı da ihtiyaç duyan vatandaşlara psikososyal destek sunarak sürecin daha etkin yürütülmesine yardımcı oluyor. Toplum sağlığını önceleyen bu hizmet ile Çankaya Belediyesi hem sağlık hem de ekonomik açıdan ilçe halkına önemli bir katkı sağlıyor.

RANDEVU SİSTEMİ İLE HİZMET ALINABİLİYOR

Vatandaşlar, Karapınar Sağlıklı Yaşam Merkezi’nde sunulan ücretsiz diyetisyen hizmetinden faydalanmak için 0312 458 89 00 / 1185 numaralı telefonu arayarak doğrudan diyetisyene ulaşabiliyor ve randevu alabiliyor. Randevu sistemiyle sunulan hizmet, düzenli ve verimli bir danışmanlık sürecini de beraberinde getiriyor.

Ücretsiz Diyetisyen Hizmetinden İlk 6 Ayda 291 Kişi Faydalandı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Özellikle düşük notlarla karşılaşıldığında eleştirel, suçlayıcı veya kıyaslayıcı tutumların çocukların özgüvenini zedeleyebileceği uyarısında bulunan Klinik Psikolog Seda Akcan,  “Çocukların sağlıklı gelişimleri için en büyük ihtiyaçlarından biri anlayışlı ve destekleyici ebeveynlerdir. Dikkat edilmesi gereken en önemli nokta ise   çocuklara koşulsuz kabul ve destek duygusunu hissettirmektir. Çocuklar notlarından bağımsız olarak sevildiklerini ve değer gördüklerini hissettiklerinde hem psikolojik dayanıklılıkları hem de öğrenme motivasyonları güçlenmektedir” diye konuşuyor. Klinik Psikolog Seda Akcan, karne günü ebeveynlerin dikkat etmeleri gereken 8 yaklaşımı anlattı; önemli öneriler ve uyarılarda bulundu. 

Önce nasıl hissettiğini sorun 

Kendini anlaşılmış hisseden çocuklar, yaşadıkları süreci daha sağlıklı yönetebiliyor. Dolayısıyla karneye bakmadan önce çocuğunuza karne notlarıyla ilgili neler hissettiğini sorun. Heyecan, mutluluk, kaygı veya hayal kırıklığı gibi duygularını ifade etmesine fırsat tanıyın.

Koşulsuz kabul mesajı verin

Çocuklar, başarılarından bağımsız olarak sevildiklerini ve kabul gördüklerini hissetmeye ihtiyaç duyarlar. Ebeveynlerin kullandığı dil bu noktada oldukça önemlidir. “Seni notların için değil, sen olduğun için seviyorum” mesajı çocuğun psikolojik dayanıklılığını güçlendiriyor. Güvenli bağlanma ve sağlıklı özgüvenin temelinde “koşulsuz kabul” yer alıyor. 

Başarıyı takdir edin, ancak baskı oluşturmayın

İyi notlar alan çocukların emeklerini ve çabalarını takdir etmek önem taşıyor. Ancak başarıyı yalnızca notlarla ilişkilendirmenin ilerleyen dönemlerde performans baskısına yol açabileceğini vurgulayan Klinik Psikolog Seda Akcan,  “Çocuğun kişiliğini değil, davranışını övmek daha sağlıklı bir yaklaşımdır. Takdir, motivasyon kaynağı olmalı; baskı unsuru haline gelmemelidir” diyor. 

Düşük notlarda suçlayıcı olmayın

Düşük notlar karşısında öfkelenmek, ceza vermek veya aşağılayıcı ifadeler kullanmak çocuğun özgüvenini olumsuz etkileyebiliyor. Klinik Psikolog Seda Akcan, bunun yerine düşük performansın nedenlerinin araştırılması gerektiğini belirterek, “Öğrenme güçlüğü, dikkat sorunları, motivasyon eksikliği veya duygusal zorluklar gibi birçok etken söz konusu olabilir. Çözüm odaklı yaklaşım her zaman daha faydalıdır” diye konuşuyor. 

Arkadaşlarıyla kıyaslamayın

Her çocuğun öğrenme hızı, ilgi alanları ve yetenekleri farklı oluyor. “Komşunun çocuğu daha başarılı”, “Sen neden yapamadın?” gibi ifadeler motivasyonu artırmak yerine başarısızlık duygusunu pekiştirebiliyor. Bunun yerine çocuğun yaşadığı zorlukları anlamaya çalışmak ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsemek daha sağlıklı sonuçlar veriyor. 

Karneyi ödül veya ceza aracı olarak görmeyin

“Karneyi bir ödül veya ceza mekanizması olarak değil, gelişim alanlarını gösteren bir geri bildirim olarak değerlendirmek gerekir” diyen Klinik Psikolog Seda Akcan, sözlerine şöyle devam ediyor: “Karne günü çocukların yalnızca eksiklerine değil, güçlü yönlerine de dikkat çekmek gerekir. Her çocuğun öğrenme hızı, ilgi alanları ve yetenekleri farklıdır. Çocuğun hangi alanlarda güçlü olduğunu ve hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğunu görmek önemlidir. Böylece gelecek dönem için daha gerçekçi hedefler belirlenebilir. Karne bir sonuç değil, yeni bir başlangıç olabilir.”

Yaz tatilini ceza dönemine dönüştürmeyin

Çocuğun düşük notları nedeniyle tüm yaz tatilini ders çalışarak geçirmesini beklemek doğru bir yaklaşım değildir. Yeterince dinlenebilen çocuklar yeni döneme daha hazır başlayabiliyor. Tatil, çocukların dinlenme, oyun oynama ve psikolojik olarak yenilenme dönemidir. Elbette eksik konular desteklenebilir, ancak bunun dengeli şekilde yapılması gerekiyor. 

Gelecek dönem için birlikte plan yapın

Karne sonrasında geçmişe takılı kalmak yerine geleceğe odaklanmak daha yararlı oluyor. Çocuğun güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerinin birlikte değerlendirilerek yeni hedeflerin belirlenmesi fayda sağlıyor. Bu süreçte çocuğun da fikirlerinin alınması sorumluluk duygusunu artırıyor. Ortak planlar, akademik gelişimi destekleyen önemli bir unsur olarak öne çıkıyor. 

İlk sorunuz, “Karnen nasıl?” olmasın! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sürekli horluyorsanız nedeni araştırılmalı

Uyku sırasında üst solunum yollarındaki kasların gevşemesi sonucu hava yolunun daralmasıyla ortaya çıkan horlama, vücudun yeterli oksijen alamadığını gösterebilen önemli bir bulgudur. Yumuşak damağın ve küçük dilin uzun olması, bademcik ve geniz eti büyüklüğü, burun tıkanıklıkları ile fazla kilo gibi faktörler horlamaya neden olabilir. Ara sıra görülen horlama çoğu kişi için önemli bir sorun oluşturmasa da, sürekli hale gelmesi ve uykuda nefes durmalarıyla birlikte seyretmesi durumunda mutlaka değerlendirilmesi gerekir.

Uyku apnesinin göz ardı edilmemesi gereken 8 belirtisi

Uyku apnesi bulunan kişiler, gece boyunca farkında olmadan defalarca nefessiz kalabilir. Bunun sonucunda şu belirtiler ortaya çıkabilir:

• Horlama
• Gece boğulma hissiyle uyanma 
• Çarpıntı
• Sık idrara çıkma
• Sinirlilik ve depresif ruh hali
• Gün içinde sürekli uyku hali ve halsizlik
• Dikkat eksikliği ve performans düşüklüğü
• Sabah baş ağrısı

Uzun dönemde tedavi edilmeyen uyku apnesi; yüksek tansiyon, kalp ritim bozuklukları, kalp krizi, felç, tip 2 diyabet ve ani ölüm riskini artırabilmektedir. Ayrıca horlama yalnızca hastayı değil, aynı odada uyuyan kişileri de etkileyerek uyku kalitesini düşürmekte; kronik yorgunluk, stres ve yaşam kalitesinde azalmaya neden olabilmektedir.

Kesin tanı için uyku testi şart

Hastalığın tanısında en önemli yöntemlerden biri, uyku laboratuvarında gerçekleştirilen polisomnografi yani uyku testidir. Bu incelemede kişinin gece boyunca solunum hareketleri, oksijen düzeyi, kalp ritmi, beyin dalgaları ve uyku düzeni değerlendirilerek horlama ve uyku apnesinin derecesi belirlenir. Bunun yanı sıra Kulak Burun Boğaz muayenesiyle hava yolunda darlığa neden olan anatomik problemler de ayrıntılı şekilde incelenir.

Tedavinin kişiye özel yaklaşımla planlanması büyük önem taşıyor

Horlama ve uyku apnesinin tedavisi, hastalığın şiddetine ve altta yatan nedenlere göre değişiklik göstermektedir. İlk aşamada kilo verilmesi, sigara ve alkol kullanımının bırakılması, düzenli uyku alışkanlığı kazanılması, doğru yatış pozisyonunun tercih edilmesi ve burun tıkanıklıklarının giderilmesi gibi yaşam tarzı değişiklikleri önerilir. Hafif ve orta dereceli vakalarda ise ağız içi aparatlar kullanılarak hava yolu genişletilebilir ve horlama azaltılabilir.

Cerrahi tedaviyle hem horlama hem apne kontrol altına alınabiliyor

Anatomik darlıkların ön planda olduğu veya diğer tedavi yöntemlerinin yetersiz kaldığı hastalarda cerrahi seçenekler gündeme gelebilmektedir. Lazer veya radyofrekans destekli yumuşak damak ameliyatları, burun eğriliğinin düzeltilmesi, konka küçültme işlemleri, nazal valv cerrahisi ile bademcik ve geniz eti operasyonları hava yolunu genişleterek solunumun rahatlamasını sağlayabilir. Uygun hastalarda uygulanan cerrahi tedaviler, hem horlamayı hem de uyku apnesine bağlı şikâyetleri önemli ölçüde azaltabilmektedir.

Geceleri Horlama ve Boğulma Hissine Dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Plastik Beyin” Ne Demek? 

Nöroplastisite kavramının, beynin deneyimler, düşünceler ve davranışlar aracılığıyla sinirsel bağlantılarını (nöral ağlarını) sıfırdan yapılandırabilme kapasitesini ifade ettiğini belirten Klinik Psikolog Ertuğ Gözeri, “Beyindeki bu değişim süreci, tıpkı ormanda yeni kullanılmaya başlanan bir patikayı andırır. Aynı yoldan tekrar tekrar geçtikçe o iz derinleşir, patika genişler ve belirgin bir yol haline gelir. Buna karşılık, kullanılmayan eski bağlantılar ise zamanla zayıflar ve yerlerini yeni nöral yollara bırakır. Yani beynimiz, statik bir yapı değil; sürekli işlenen, canlı bir haritadır” benzetmesini kullanıyor.

Bu yeniden yapılanma ve dönüşüm sürecinin gerçekleşmesi için hayatımızda çok büyük travmaların ya da çok yoğun akademik öğrenme süreçlerinin yaşanmasının şart olmadığını vurgulayan Klinik Psikolog Ertuğ Gözeri, sürecin gizli gücünün günlük detaylarda saklı olduğunu ifade ederek “Beyindeki nöral esneklik, aslında biz farkında olmasak da gündelik yaşamda sessiz sedasız sürer. Gün içinde dikkatimizi nereye verdiğimiz, hangi düşünce kalıplarını alışkanlık haline getirdiğimiz, hatta nasıl nefes aldığımız bile bu biyolojik süreci doğrudan etkiler ve beynimizi şekillendirir” diyor.

“Psikolojik Değişim Aslında Fiziksel Bir Beyin Değişimidir”

Psikolojik gelişimin biyolojik karşılığını terapi odaklarından verdiği örnekle açıklayan Klinik Psikolog Ertuğ Gözeri, “Terapi odalarında danışanların bakış açılarının genişlemesi, eski alışkanlıklarını bırakıp yeni davranış kalıpları geliştirmesi ya da geçmiş travmatik anılarla kurdukları ilişkilerin değişmesi, yalnızca soyut birer düşünce dönüşümü değildir. Bu süreçlerin tamamı, beyin düzeyinde gerçekleşen somut, fiziksel değişimlerin ve yeni nöral yolların inşa edilmesinin birer yansımasıdır. Kısacası, kalıcı her psikolojik değişim, aslında beynin fiziksel olarak yeniden şekillenmesi anlamına gelir” ifadelerini kullanıyor.

Beynin 3 Dostu

Nöroplastisite kapasitesini en üst düzeye çıkarmak ve zihinsel esnekliği desteklemek için hayatımıza dahil edebileceğimiz unsurları sıralayan Klinik Psikolog Ertuğ Gözeri, beynin bu süreçteki en büyük 3 destekçisini açıklıyor;

• Düzenli Fiziksel Egzersiz: Egzersiz yapmak, beyinde yeni sinir hücrelerinin oluşumunu (nörojenez) ve hücreler arası iletişimi sağlayan proteinlerin (BDNF) salgılanmasını doğrudan tetikler.
• Kaliteli Uyku Düzeni: Gün içinde öğrenilen bilgilerin kalıcı hafızaya aktarılması, sinirsel bağlantıların güçlenmesi ve beynin ertesi güne sağlıklı bir şekilde hazırlanması ancak kaliteli bir uyku süreciyle mümkündür.
• Yeni Deneyimler ve Öğrenme: Rutinlerin dışına çıkmak; yeni bir dil öğrenmek, bir enstrüman çalmayı denemek ya da farklı hobiler edinmek beyinde hiç kullanılmamış yeni patikaların açılmasını sağlar.

Acıbadem Life, Klinik Psikolog Ertuğ Gözeri, bu üç temel faktörün yanı sıra sağlıklı beslenme alışkanlıklarının ve stres yönetiminin de nöroplastisite sürecini doğrudan besleyen yapı taşları olduğunu vurguluyor.

İnsan 7’sinde Ne İse 70’inde O Değil! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Epilepside hızlı çözüm arayışı yanlış tedaviye yol açabiliyor!

Epilepsinin, halk arasında sara hastalığı olarak bilinen ve nöroloji pratiğinde sık karşılaşılan hastalıklardan biri olduğunu ifade eden Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Nöbetlerin korkutucu olması nedeniyle hastalar genellikle tedaviden kısa sürede sonuç almak ister ve bu süreçte birçok farklı hekime başvurabilir. Oysa epilepsi hastalarının yaklaşık yüzde 70’i, uygun ilaç seçimi ve düzenli takip ile tedaviye oldukça iyi yanıt verir.” dedi.

Epilepsi tedavisinde en sık karşılaşılan sorunlardan birinin, çoklu ilaç kullanımı ve ilaçların düşük dozlarda verilmesi olduğuna işaret eden Prof. Dr. Tarlacı, “Birden fazla ilaç kullanılsa da bunların etkili dozlara ulaşmaması tedavinin başarısını azaltır. Oysa nörolojide temel prensip; tek ilaçla başlanması, ilacın etkili ve tolere edilebilen en yüksek doza kadar artırılması, yanıt alınamadığı durumlarda ise uygun bir ilacın eklenmesidir.” şeklinde konuştu.

Kişiye özel tedavinin anahtarı ilaç kan düzeylerinin ölçülmesi! 

Geçmişte ilaç dozlarının hastanın kilosuna göre hesaplanırken, günümüzde epilepsi ilaçlarının kandaki düzeyleri ölçülerek daha hassas bir tedavi planı oluşturulabildiğini aktaran Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Her epilepsi ilacının kanda bulunması gereken bir tedavi aralığı vardır. İlacın düzeyi bu aralığın altında kaldığında yeterli etki sağlanamazken, üst sınırın aşılması yan etki riskini artırır. Bu nedenle ilaç kan düzeylerinin takip edilmesi, tedavinin etkinliği açısından büyük önem taşır.” dedi.

İlaç düzeylerinin ölçülmesinin aynı zamanda kişiye özel tedavinin de temelini oluşturduğunu dile getiren Prof. Dr. Tarlacı, “Çünkü insanların bağırsak yapıları, metabolizmaları ve karaciğer fonksiyonları birbirinden farklıdır. Aynı doz ilaç, farklı kişilerde farklı kan seviyelerine ulaşabilir. Bu nedenle tedavinin bireyselleştirilmesi gerekir.” açıklamasını yaptı.

Epilepside her nöbet türü için aynı ilaç kullanılmaz! 

Tedavide karşılaşılan bir diğer sorunun ise nöbet tipine uygun ilaç seçilmemesi olduğuna vurgu yapan Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Epilepside her nöbet türü için aynı ilaç kullanılmaz.” dedi.

Ayrıca ilaç seçimi yapılırken hastanın yaşı, cinsiyeti ve yaşam planlarının da dikkate alınması gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Tarlacı şunları söyledi.

“Özellikle doğurganlık çağındaki kadınlarda, ileride gebelik planı olabileceği göz önünde bulundurularak ilaç tercihi yapılmalıdır. Çünkü bazı epilepsi ilaçları gebelik döneminde kullanıma uygun değildir. Bunun yanı sıra epilepsi ilaçlarının yan etki profilleri de farklılık gösterir. Bazı ilaçlar dikkat dağınıklığı, uyku hali ve yorgunluğa neden olabilirken; bazıları kilo alımına, iştah artışına veya iştah kaybına yol açabilir. Kimi ilaçlar ise depresif belirtileri, öfke veya sinirliliği artırabilir. Bu nedenle ilaç seçimi yapılırken hastanın ruhsal durumu, kilosu, yaşam tarzı ve mesleği de göz önünde bulundurulmalıdır.”

Epilepsi kalıtsal olabilir ama risk sanıldığı kadar yüksek değil!

Epilepsi ile ilişkili bilinen bazı genetik özellikler olduğunu aktaran Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Özellikle bazı nöbet türleri ailelerde daha sık görülebilir.” dedi.

Ancak genel olarak epilepsi hastası bir kişinin çocuğunda epilepsi görülme olasılığının toplum ortalamasına göre yalnızca bir miktar arttığına dikkat çeken Prof. Dr. Tarlacı, “Toplumda yaklaşık yüzde 1 olan risk, epilepsi öyküsü bulunan ailelerde yüzde 2 civarına çıkabilir. Bu nedenle epilepsi hastalarının çocuklarında mutlaka epilepsi gelişeceğini söylemek doğru değildir. Öte yandan çocukluk çağında ateşli havale geçirmiş annelerin çocuklarında da ateşli havale görülme riski daha yüksektir. Ayrıca çocukluk döneminde ateşli havale geçiren kişilerde ilerleyen yıllarda epilepsi gelişme olasılığı da artmaktadır.” diye konuştu.

Epilepsi hastaları da sağlıklı gebelik geçirebilir!

Toplumda yaygın olan ‘epilepsi hastalarının çocuk sahibi olmaması gerektiği’   inanışının da yanlış olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Epilepsi hastalarına ‘gebe kalmayın’ ya da ‘çocuğunuzda mutlaka epilepsi olur’ şeklinde bir öneride bulunulmaz. Uygun ilaç düzenlemeleri ve düzenli takip ile epilepsi hastaları sağlıklı gebelikler geçirebilir ve sağlıklı çocuklar dünyaya getirebilir.” dedi.

Gebelik döneminde salgılanan progesteron hormonunun nöbetler üzerinde koruyucu etkisi bulunduğuna değinen Prof. Dr. Tarlacı, özellikle gebeliğin ilk üç ayından sonra, progesteron düzeylerindeki belirgin artış nedeniyle birçok hastada nöbet sıklığının azaldığını ve sonraki aylarda nöbetlerin daha iyi kontrol altına alınabildiğini söyledi. 

Epilepsi ilaçları kişiye özel planlanmalı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yaz aylarında çocukların hastalıklara veya durumlara yakalanmaması için öneriler şunlardır;

Yazın çocuklar daha fazla enerji harcar ancak ebeveynlerin dikkatli olmasıyla bu dönem sorunsuz geçirilebilir. Yüksek ateş, şiddetli ishal, kusma veya bilinç bulanıklığı gibi durumlarda vakit kaybetmeden en yakın sağlık kurumuna başvurulmalıdır.

1. Güneş çarpması ve aşırı sıcak tehlikesine karşı;

• Çocuklar 11:00-16:00 saatleri arasında doğrudan güneş altında bırakılmamalıdır.
• Bol pamuklu, açık renkli ve hafif kıyafetler giydirilmeli, başlarını mutlaka şapka ile korumalıdır.
• Günde en az 1-1,5 litre (yaşa göre) su içmeleri sağlanmalı, susuzluk beklenmeden düzenli aralıklarla su verilmelidir.
• Araç içinde veya kapalı alanlarda asla yalnız bırakılmamalıdır.

2. İshal ve mide-bağırsak enfeksiyonlarından korunmak için;

• Ellerin sık sık sabunla yıkanması alışkanlığı kazandırılmalıdır.
• Meyve ve sebzeler iyice yıkanmalı, çiğ tüketilen gıdalar dikkatli seçilmelidir.
• Açıkta satılan yiyecek, dondurma ve sokak yemeklerinden kaçınılmalıdır.
• Sadece şişelenmiş veya kaynatılmış su tüketilmelidir.

3. Deniz ve havuz kaynaklı enfeksiyonlara karşı;

• Havuz yerine temiz deniz tercih edilmelidir.
• Yüzme sonrası çocuklar mutlaka duş almalı ve ıslak mayo ile uzun süre oturmamalıdır.
• Kulakları iyice kurulamak kulak enfeksiyonlarını önler.
• Havuz sonrası gözlerde kızarıklık veya kaşıntı olursa hemen müdahale edilmelidir.

4. Cilt sorunları (İsilik, mantar, böcek ısırıkları) için;

• Aşırı terlemeyi önlemek için serin duşlar alınmalı, pudra kullanılabilir.
• Ayaklara terlik giydirilmeli, ıslak ayakla yürümekten kaçınılmalıdır.
• Sivrisinek ve böcek kovucu spreyler (doğal içerikli olanlar) kullanılmalı, akşam saatlerinde dışarıda korunmalıdır.
• Ciltte kızarıklık, kabarcık veya kaşıntı görüldüğünde hemen serin ve kuru tutulmalıdır.

5. Genel yaz hijyen ve beslenme kuralları;

• Çocukların tırnakları kısa kesilmeli, hijyen kurallarına uymaları teşvik edilmelidir.
• Bol meyve, yoğurt, ayran ve ev yapımı serinletici içecekler tercih edilmelidir.
• Haftalık kilosu takip edilmeli, aşırı dondurma ve gazlı içecek tüketimi sınırlanmalıdır.

Yazın Çocuklarda Sık Görülen Bu 5 Sağlık Sorununa Dikkat yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“İstediğim kadar güneşlenebilirim” hatasına düşmeyin! 

 Güneş koruyucu kullanmanın güneş altında sınırsız süre kalabileceğimiz anlamına gelmediği uyarısında bulunan Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, “Özellikle güneş ışınlarının en yoğun olduğu 11.00-16.00 saatleri arasında doğrudan güneş maruziyetinden kaçınılmalı. Ayrıca, geniş kenarlı şapka ve UV koruyucu güneş gözlüğü kullanılmalı, sık dokunmuş açık renkli giysiler tercih edilmeli ve mümkün olduğunca gölge alanlarda kalınmalıdır. Çünkü en etkili güneşten korunma, güneş koruyucu ürünlerin fiziksel korunma önlemleriyle birlikte kullanılmasıyla sağlanır” bilgisini veriyor. 

SPF 50 altı ürünler yetersiz kalabilir

SPF (Sun Protection Factor-Güneş Koruma Faktörü), güneş koruyucunun cildi güneş yanığından sorumlu olan UVB ışınlarına karşı ne ölçüde koruduğunu gösteren bir değerdir. SPF değeri yükseldikçe cilde ulaşan UVB ışınlarının yoğunluğu azalıyor. Örneğin SPF 30, UVB ışınlarının yaklaşık yüzde 97’sini; SPF 50 de yaklaşık yüzde 98’ini filtreliyor. Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, “Bu nedenle günlük kullanımda en az SPF 30, yaz aylarında ve yoğun güneş maruziyetinde ise SPF 50 ve üzeri koruma sağlayan ürünler tercih edilmelidir” diyor.  

Sadece SPF tek başına yeterli değil 

Güneş koruyucunun yüksek SPF değeri içermesi tek başına yeterli gelmiyor. Ürünün hem UVB ışınlarına hem de cildin daha derin katmanlarına ulaşabilen UVA ışınlarına karşı geniş spektrumlu koruma sağlaması gerekiyor. Çünkü cilt yaşlanması ve bazı cilt kanserleriyle özellikle UVA ışınları ilişkili oluyor. Bu nedenle, ambalaj üzerinde “Broad Spectrum”, “UVA/UVB Koruması” veya UVA logosu bulunan ürünleri tercih etmeniz cilt sağlığınız için çok önemli.

 Filtre seçimine mutlaka dikkat edin

Güneş koruyucularda kullanılan filtreler genel olarak kimyasal (organik) ve fiziksel/mineral (inorganik) olmak üzere iki gruba ayrılıyor. Kimyasal filtreler UV ışınlarını emerek zararsız ısı enerjisine dönüştürürken, fiziksel filtreler UV ışınlarını yansıtarak ve dağıtarak koruma sağlıyor. Günümüzde birçok ürün her iki filtre grubunu birlikte içerecek şekilde formüle ediliyor.  Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, kimyasal ve mineral filtreli koruyucuların özelliklerini şöyle anlatıyor: 

“Kimyasal filtreli ürünler genellikle daha hafif yapılıdır, ciltte beyaz kalıntı bırakmaz ve kozmetik açıdan daha konforludur. Bu nedenle yağlı ve akneye eğilimli ciltlerde sıklıkla tercih edilir. Ancak çok hassas ciltlerde veya bazı alerjik bünyelerde tahriş gelişme riski olabilir. Fiziksel filtreli ürünlerde ise en sık çinko oksit ve titanyum dioksit kullanılır. Bu ürünler geniş spektrumlu koruma sağlar ve hassas ciltlerde genellikle daha iyi tolere edilir. Özellikle bebeklerde, çocuklarda, hamilelerde, rosacea veya atopik dermatit gibi cilt hassasiyeti bulunan kişilerde öncelikli seçenektir.”

Cilt tipinize uygun olması çok önemli 

Her güneş koruyucu her cilt tipi için uygun olmayabiliyor. Yağlı ve akneye eğilimli ciltlerde hafif yapılı, su bazlı ve komedojenik olmayan ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini belirten Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, “Kuru ciltlerde ise nemlendirici içeriği zengin formüller daha iyi sonuç verirken, hassas ciltlerde parfüm ve alkol içeriği düşük ürünler tahriş riskini azaltır. Doğru ürün seçimi düzenli kullanım alışkanlığını da destekler” diye konuşuyor. 

Yüz ve vücudunuza aynı ürünü kullanmayın 

Her ne kadar güneş koruyucuların temel görevi aynı olsa da yüz ve vücut cildi birbirinden farklı özelliğe sahipler. Yüz bölgesi daha ince, daha hassas ve yağ bezlerinden daha zengin bir yapıya sahip olduğu için kullanılan ürünlerin de buna uygun formüle edilmesi gerekiyor. Özellikle akneye eğilimli kişilerde yüz için geliştirilmiş, komedojenik olmayan ve hafif yapılı ürünlerin tercih edilmesi gerekiyor. Vücut için üretilen güneş koruyucular ise genellikle daha yoğun kıvamlı oluyor ve geniş alanlara uygulanacak şekilde formüle ediliyor. Bu ürünlerin yüz bölgesinde kullanılmasının bazı kişilerde parlama, gözenek tıkanıklığı veya sivilce oluşumuna yol açabildiğini anlatan Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, “Benzer şekilde yüz için tasarlanan küçük hacimli ürünleri tüm vücuda uygulamak ise pratik ve ekonomik olmayabilir. Ayrıca yüz ürünlerinde antioksidanlar, leke karşıtı aktifler veya nemlendirici içerikler gibi ek cilt bakım bileşenleri de bulunabilir” diye konuşuyor. 

20 – 30 dakika kuralına dikkat! 

 Çoğumuz güneş koruyucuyu plaja ulaştığımızda veya evden çıkarken cildimize uyguluyoruz. Oysa özellikle kimyasal filtreli ürünlerin cilt üzerinde etkili koruma oluşturabilmesi için dışarı çıkmadan yaklaşık 20-30 dakika önce uygulanması gerekiyor. Böylece koruyucu filtreler cilt üzerinde homojen şekilde yerleşebiliyor.

Cildinizde yeterince sürdüğünüzden emin olun 

Güneş koruyucularda en sık yapılan hatalardan birinin ürünü cilde çok az miktarda sürmek olduğuna işaret eden Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, şu bilgileri veriyor: “Yüz ve boyun bölgesi için yaklaşık iki parmak kuralı uygulanabilir. Tüm vücut için ortalama 30-35 ml, yani yaklaşık iki yemek kaşığı ürün kullanılması önerilir. Daha az miktarda sürülen ürünler ambalaj üzerinde belirtilen SPF korumasını sağlayamaz.”

Gün içinde her 2 saatte bir yenileyin

Güneş koruyucular gün boyunca terleme, yüzme, havlu kullanımı ve doğal aşınma nedeniyle etkinliğini kaybedebiliyor. Bu nedenle ortalama her iki saatte bir yenilenmeleri büyük önem taşıyor. Deniz veya havuz sonrasında ise suya dayanıklı ürün kullanılsa bile  mutlaka tazelenmesi gerekiyor. 

Doğrudan güneş altında bırakmayın

Bulutlu günlerde ultraviyole ışınlarının önemli bir bölümü yeryüzüne ulaşmaya devam ediyor. Dolayısıyla, sadece güneşli havalarda değil, yılın her döneminde güneş koruyucu kullanmak gerekiyor. Ayrıca ürünlerin plajda doğrudan güneş altında bırakılması koruyucu filtrelerin bozulmasına neden olabiliyor. Bu nedenle güneş koruyucular serin, kuru ve gölgeli ortamlarda saklanmalı. 

Güneş koruyucu sınırsız güneşlenme sağlamaz! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Programa, DEÜ Rektör Yardımcısı ve DEÜ Hastanesi Başhekim Vekili Prof. Dr. Mehmet Birhan Yılmaz’ın yanı sıra akademisyenler, akademik ve idari personel ile çok sayıda İzmirli vatandaş katıldı.

Programın açılış konuşmasını gerçekleştiren Prof. Dr. Mehmet Birhan Yılmaz, Prof. Dr. Emin Evren Özcan’ın alanında önemli çalışmalara imza atan değerli bir bilim insanı olduğunu belirterek, kendisiyle aynı kurumda görev yapmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.