Derin beyin simülasyonunun neden “zamanı geriye sarıyor” ifadesiyle tanımlandığını açıklayan Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Hilmi Kaya, “Parkinson hastaları ilaç tedavisinin ilk yıllarında oldukça iyi bir dönem geçirir. Ancak zamanla ilaçların etkisi azalır ve hastalık bulguları yeniden belirginleşir. Beyin pili uygulandığında ise hastalar çoğu zaman ilaçlardan ilk fayda gördükleri döneme geri döner. Bu nedenle hastaların hareket kabiliyeti artar, günlük yaşamları kolaylaşır ve daha rahat bir dönem yaşayabilirler” ifadelerini kullandı.

Doğru hastada tedavinin seyrini değiştirebilir

Parkinson tedavisinde ilk seçeneğin ilaç olduğunu vurgulayan Kaya, “İlaç tedavisiyle hastalar 3, 5 hatta 7 yıl sürebilen iyi bir dönem geçirir. Ancak bir süre sonra ilaçlar etkili olmamaya başlar ve yan etkiler ortaya çıkar. Bu noktada cerrahi tedavi devreye girer. Ancak kognitif fonksiyon bozukluğu olan yani bunamanın ön planda olduğu hastalarda bu tedavi uygulanamaz. Ayrıca beyinde ciddi hasarlara bağlı gelişen durumlarda da her zaman etkili olmayabilir. Ancak uygun hastalarda derin beyin simülasyonu önemli bir tedavi seçeneği. Bu nedenle doğru hasta seçimi ve uygun zamanda yapılan müdahale tedavinin başarısında belirleyici olur” dedi.

Derin beyin simülasyonu Parkinson’da zamanı geriye sarabilir yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bu önemli soruna çözüm olabilecek yeni bir teknoloji ise Acıbadem Üniversitesi’nde geliştirildi. Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Tanıl Kocagöz ile Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Özge Can’ın kurucusu olduğu ve Acıbadem Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Merkezi’nde yer alan Bio-T Biyoteknoloji Çözümleri ve Üretim A.Ş.’de geliştirilen “Hızlı Antibiyotik Duyarlılık Testi”, hastadaki bakterinin hangi antibiyotiğe duyarlı olduğunu çok kısa sürede belirleyebiliyor. Testte, antibiyotiğin etkisiyle ölen bakteriler özel bir boya sayesinde ışık veriyor; böylece hangi antibiyotiğin işe yaradığı hızlı ve net bir şekilde anlaşılabiliyor. Bu hızlı antibiyotik duyarlılık testi sayesinde, normalde bir gün sürebilen antibiyotik duyarlılık belirleme süreci 15-90 dakikaya indirilebiliyor. Laboratuvar çalışmaları tamamlanan testin yakın zamanda sağlık sisteminde kullanıma girmesi hedefleniyor.

Antibiyotik İşe Yaradığında Işık Saçan Bakteriler 

Geliştirilen test, enfeksiyon etkeni bakterinin farklı antibiyotiklere duyarlılığını hızlı bir şekilde saptayarak hastaya hangi ilacın etkili olacağını ortaya koyuyor. Böylece hekimler, vakit kaybetmeden hastaya doğru ve etkili tedaviyi başlatabiliyor. Prof. Dr. Tanıl Kocagöz yöntemi şu şekilde anlatıyor: “Bu yöntemde, bakterinin hücre zarından canlıyken içeri giremeyen özel bir boya kullanıyoruz. Bakteri, antibiyotiğin etkisiyle öldüğü anda hücre zarı geçirgen hale geliyor ve bu boya bakterinin içine sızıyor. İçeri giren boya, bakterinin DNA’sına bağlandığında ışık yaymaya başlıyor. Bu sayede bakterinin ölüp ölmediğini çok kısa sürede anlayabiliyoruz. Klasik testlerde ise bakterinin çoğalmasını ve besi yerinde gözle görülür bir bulanıklık oluşturmasını beklemek gerekiyordu. Bu da zaman kaybına yol açıyordu. Bizim geliştirdiğimiz yöntemde ise bunu beklemeye gerek kalmıyor; bakteri öldüğü anda boya içeri giriyor ve hemen ışık sinyali veriyor.” 

Antibiyotik direnci olduğunda ise bakterinin hiç tepki vermediğini söyleyen Prof. Dr. Tanıl Kocagöz, “Eğer bakteri kullanılan antibiyotiğe dirençliyse ve ölmezse, boya hücre içine giremiyor ve herhangi bir ışık oluşmuyor. Bu durumda da o antibiyotiğin etkisiz olduğunu, o hastada işe yaramadığını, yani bakterinin dirençli olduğunu hızlıca saptayabiliyoruz” şeklinde konuşuyor. 

Saatler İçinde Doğru Tedaviye Başlanıyor 

Özellikle hastane enfeksiyonlarının yaygın olduğu ve çoklu ilaç direncine sahip mikroorganizmaların giderek arttığı günümüzde bu tür hızlı tanı yöntemleri büyük önem taşıyor. Yoğun bakım ünitelerinde ya da bağışıklık sistemi zayıf hastalarda, doğru antibiyotiğe hızlı ulaşmak, tedavinin başarısını doğrudan etkileyen kritik bir faktör olarak görülüyor.

Geliştirilen teknolojinin önemine dikkat çeken Prof. Dr. Tanıl Kocagöz, klasik yöntemlerde antibiyotik duyarlılığını belirlemenin oldukça zaman aldığını vurgulayarak, “Bugüne kadar bir bakterinin hangi antibiyotiğe duyarlı olduğunu anlamak için en az bir gün beklemek zorunda kalıyorduk. Geliştirdiğimiz hızlı antibiyotik duyarlılık testi sayesinde bu süreyi bir buçuk saatten kısa bir süreye indiriyoruz. Bu da enfeksiyon hastalıklarının tedavisinde çok önemli bir zaman kazancı anlamına geliyor” diyor.

Gereksiz Antibiyotik Kullanımına Karşı Güçlü Adım

Yanlış ya da gereksiz antibiyotik kullanımının antibiyotik direncinin en önemli nedenlerinden biri olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Tanıl Kocagöz, “Hangi antibiyotiğin işe yarayacağını bilmeden tedaviye başlamak çoğu zaman kaçınılmaz olabiliyor. Ancak bu durum hem hastanın doğru tedaviye geç ulaşmasına hem de bakterilerin direnç geliştirmesine yol açabiliyor. Bizim geliştirdiğimiz test, her hastaya uygun antibiyotiğin hızlı şekilde belirlenmesini sağlayarak gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçmeyi hedefliyor” ifadelerini kullanıyor.

Testin, kişinin enfeksiyonuna uygun antibiyotik kullanımının önünü açtığını vurgulayan Prof. Dr. Özge Can ise teknolojinin yalnızca bir tanı yöntemi değil, aynı zamanda tedavi başarısını artıran bir sistem olduğunu belirterek, “Gereksiz antibiyotik kullanımının önlenmesiyle, hem hasta için daha etkili bir tedavi sağlanıyor hem de antibiyotik direncinin yayılması engellenebiliyor” diyor.

Günümüzde birçok hastada test sonuçları beklenmeden geniş spektrumlu antibiyotiklerin kullanıldığını hatırlatan Prof. Dr. Özge Can, “Yanlış ya da gereksiz antibiyotik kullanımı yalnızca tedaviyi zorlaştırmıyor, aynı zamanda bakterilerin antibiyotiklere direnç kazanmasına neden oluyor. Geliştirdiğimiz hızlı antibiyotik duyarlılık testi sayesinde her hastaya uygun, hedefe yönelik tedavi mümkün hale geliyor” ifadelerini kullanıyor.

Testin özellikle hastane enfeksiyonlarıyla mücadelede önemli bir rol oynayabileceğini de belirten Prof. Dr. Tanıl Kocagöz, geliştirdikleri sistemin kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımına katkı sunduğunu ifade ediyor. Prof. Dr. Tanıl Kocagöz, hastane enfeksiyonlarında en büyük sorunlardan biri, etken bakterinin hangi antibiyotiğe dirençli olduğunu hızlıca tespit edememek olduğunu belirtiyor.

Yeni testin bir diğer önemli katkısının, antibiyotiklerin daha akılcı kullanılmasına destek olmak olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tanıl Kocagöz, “Bu yöntemle artık antibiyotik seçimi tahmine dayalı olmaktan çıkıyor. Veriye dayalı, hastaya özel bir tedavi planı oluşturulabiliyor” diyor.

Toplum Sağlığı İçin Önemli Adım 

Laboratuvar aşaması tamamlanan ve yerli bir teknoloji olarak geliştirilen hızlı antibiyotik duyarlılık testinin yaygın kullanıma girebilmesi için çalışmalar sürüyor. Prof. Dr. Özge Can, “Bu teknolojinin en kısa sürede hastanelerde kullanılmasını istiyoruz. Şu anda piyasaya çıkması için sağlık endüstrisiyle görüşmeler gerçekleştiriyoruz. Amacımız, geliştirdiğimiz bu yöntemin hastalara en hızlı şekilde ulaşması” diyor.

Uzmanlara göre enfeksiyon hastalıklarında doğru tedaviye hızlı ulaşmak yalnızca bireysel hastalar için değil, toplum sağlığı açısından da kritik önem taşıyor. Hızlı antibiyotik duyarlılık testleri, gelecekte antibiyotik direnciyle mücadelede en önemli araçlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Işık Saçan Bakterilerle Hızlı Tanı: Hastaya Uygun Antibiyotik Dakikalar İçinde Saptanıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kardeşlerin ayrılması, duygusal güvenliklerini zedeliyor!

Boşanma sürecinin çocuk için önemli bir kayıp ve yeniden uyum gerektiren bir durum olduğunu ifade eden Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, “Bu süreçte kardeşlerin de birbirinden ayrılması, çocuğun ‘güvenli alanlarından’ birinin daha kaybı anlamına gelir.” dedi.

Kardeşlerin çoğu zaman çocuk için yalnızca bir aile üyesi değil, aynı zamanda bir duygusal destek kaynağı olduğunu aktaran Tunçel, “Bu bağın kopması; yalnızlık, terk edilme hissi, kaygı ve öfke gibi duyguların yoğunlaşmasına neden olabilir. Uzun vadede bu durum, çocuğun ilişkilerde süreklilik ve güven algısını zedeleyebilir. Özellikle erken yaşlarda yaşanan bu tür ayrılıklar, bağlanma örüntülerini etkileyerek daha kaygılı veya kaçıngan bağlanma stillerinin gelişmesine zemin hazırlayabilir. Çocuk, ‘yakın olduğum insanlar bir gün gider’ şeklinde bir inanç geliştirebilir. Bu da ileriki yaşlarda arkadaşlık ve romantik ilişkilerde mesafe koyma ya da aşırı bağımlı olma gibi uç davranışlara yol açabilir.” şeklinde konuştu.

Kardeşlerin birlikte kalabilmesi, çocuğun psikolojik dayanıklılığı açısından koruyucu bir faktör!

Kardeş ilişkisinin, çocuğun sosyal ve duygusal gelişimi için benzersiz bir alan olduğuna dikkat çeken Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, “Çocuklar kardeşleriyle birlikteyken paylaşmayı, çatışma çözmeyi, empati kurmayı ve duygularını düzenlemeyi öğrenirler. Aynı zamanda kardeşler, özellikle zor zamanlarda birbirleri için ‘tanıdık ve güvenli bir liman’ işlevi görür.” dedi.

Birlikte büyüyen kardeşler arasında oluşan ortak anıların, kimlik gelişimini desteklediğini ve aidiyet duygusunu güçlendirdiğini kaydeden Tunçel, “Bu bağ, çocukların stresle başa çıkma becerilerini artırır ve yalnızlık hissini azaltır. Dolayısıyla kardeşlerin birlikte kalabilmesi, çocuğun psikolojik dayanıklılığı açısından koruyucu bir faktör olarak değerlendirilebilir.” ifadelerini kullandı.

Temas eksikliği, kardeşler arasında duygusal mesafeyi artırır! 

Ayrı büyüyen kardeşler arasında zamanla duygusal uzaklaşma veya yabancılaşma görülebildiğine değinen Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, “Düzenli temas ve ortak yaşantı eksikliği, kardeşler arasında zamanla duygusal mesafenin artmasına neden olabilir. Özellikle küçük yaşlarda ayrılan kardeşler, birbirlerini yeterince tanıyamayabilir ve ilişki yüzeysel kalabilir.” dedi.

Bunu önlemek için ebeveynlerin bilinçli bir çaba göstermesinin çok önemli olduğunu vurgulayan Tunçel, “Düzenli görüşmeler, ortak etkinlikler, tatiller ve mümkünse rutin bir iletişim planı oluşturulmalı. Günümüzde dijital iletişim araçları da bu bağı desteklemek için kullanılabilir. Ancak burada önemli olan sadece temas sıklığı değil, temasın niteliğidir yani çocukların birlikte kaliteli zaman geçirebilmesi gerekir. Ayrıca ebeveynlerin kardeş ilişkisini destekleyici bir dil kullanması ve taraf tutmaktan kaçınması da kritik rol oynar.” açıklamasını yaptı.

Kardeşler birlikte kalmalı veya bağlarının desteklenmesine önem verilmeli!

Ayrılığın etkisinin çocuğun bireysel özelliklerine göre değişkenlik gösterdiğini de sözlerine ekleyen Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, şunları söyledi:

“Küçük çocuklar ayrılığı daha somut bir kayıp olarak yaşarken, ergenler bunu daha karmaşık duygularla (öfke, suçluluk, sadakat çatışması) deneyimleyebilir. Erken çocukluk döneminde yaşanan ayrılıklar, bağlanma üzerinde daha derin etkiler bırakabilir.

Cinsiyet tek başına belirleyici değildir; ancak toplumsal roller nedeniyle bazı çocuklar duygularını ifade etmekte daha zorlanabilir veya daha fazla içselleştirebilir.

Daha hassas, içe dönük veya kaygıya yatkın çocuklar ayrılıktan daha fazla etkilenebilir. Daha esnek ve sosyal çocuklar ise destekleyici çevre varsa daha kolay uyum sağlayabilir.

Sonuç olarak, kardeşlerin ayrılması her çocuk için aynı etkiyi yaratmaz; ancak genel olarak bu durum, çocuğun duygusal güvenliği üzerinde risk oluşturur. Bu nedenle mümkün olan durumlarda kardeşlerin birlikte kalması, mümkün değilse de bağlarının aktif şekilde desteklenmesi büyük önem taşır.”

Kardeşlerin ayrılması duygusal güvenliği riske atıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Gecenin kulisinde ise tatlı bir sürpriz yaşandı. Son dönemin dikkat çeken ve sevilen grubu Manifest’in genç üyeleri, Sibel Can’ı kulisinde ziyaret ederek bu özel geceyi birlikte ölümsüzleştirdi.

Yaklaşık üç saat süren konserine “Daha Yolun Başındayım” ile güçlü bir başlangıç yapan Sibel Can, “Senden Başka Kimsem Yok” ile duygusal atmosferi zirveye taşıdı. Daha ilk dakikalardan itibaren eşsiz yorumunu ortaya koyan sanatçı, Sony Music Türkiye etiketli Drama’dan ve hit olmuş şarkılarını da kapsayan geniş repertuarıyla dinleyicisini zaman zaman duygulandırdı, zaman zaman coşturdu.

Sahne şıklığıyla da her zamanki gibi göz kamaştıran Sibel Can, gecede Amor Gariboviç imzalı üç farklı kostüm tercih etti. Estetik anlayışı, sahneye gösterdiği özen ve yenilikçi yaklaşımıyla kendi kulvarında öncülüğünü sürdüren sanatçı, yıllar içinde giderek genişleyen dinleyici kitlesine hitap etmeye devam ediyor.

Müziğinde olduğu kadar sahnesinde de çağın ruhunu yakalayan Sibel Can, her performansında kendini yenileyen tarzıyla bir kez daha farkını ortaya koydu.

Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı

Sibel Can’dan Görkemli Performans  yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

AMH düşüklüğü çocuk sahibi olunamayacağı anlamına gelmiyor

AMH testi yumurtalık rezervini gösteren bir parametredir ancak tek başına kesin sonuçlar vermemektedir. AMH değeri adet döngüsüne, ölçüm zamanına ve kullanılan laboratuvar yöntemlerine göre değişkenlik gösterebilmektedir. Bu nedenle düşük AMH değeri, bir kadının asla çocuk sahibi olamayacağı anlamına gelmemekte, yalnızca doğurganlık süresinin zaman olarak kısaldığını göstermektedir.

Aynı yaş grubundaki kadınlar arasında AMH düzeyi düşük olanlarla normal olanların hamile kalma olasılıkları benzerdir. Ancak düşük AMH saptanan kadınlar için zaman yönetiminin daha önemli hâle geldiğinin bilinmesi gerekir. Bu durumda ya daha erken tedavi planlaması yapılmakta ya da uygun hastalarda yumurta dondurma seçeneği gündeme gelmektedir.

Düzenli adet görmek doğurganlık garantisi değil

Üreme sağlığı konusunda kadınların bilmesi gereken önemli bir nokta da şudur: Toplumda yaygın olan “düzenli adet görüyorsam doğurganlığımda sorun yoktur” inanışı bilimsel olarak her zaman doğru değildir. Yumurtalık rezervi tükenmiş kadınlar bile 3-7 yıl boyunca düzenli adet görebilmektedir. Bu nedenle adet düzeni tek başına güvenilir bir gösterge olmamaktadır.

Doğurganlığın daha sağlıklı değerlendirilebilmesi için AMH testinin yanı sıra, ultrasonografi ile yumurta sayısının değerlendirilmesi ve adet döngüsünün ikinci günü yapılan FSH testinin birlikte ele alınması gerekmektedir. Bu çok yönlü yaklaşım, kadınlar açısından daha güvenli ve gerçekçi sonuçlar sunmaktadır.

Yüksek AMH değeri her zaman avantaj sağlamayabilir

AMH değeri yüksek çıkan kadınların kendilerini uzun yıllar boyunca güvende hissetmeleri de yanıltıcı olabilmektedir. Burada en belirleyici faktör kadın yaşıdır. Yaş arttıkça yumurtalarda kromozomal hatalar artmakta ve bu da gebelik şansını doğrudan etkilemektedir.

Yumurta sayısı yeterli olsa bile ileri yaşta elde edilen yumurtaların genetik olarak sağlıklı olma ihtimali düşebilmektedir. Bu nedenle doğurganlık planları yalnızca sayılar göz önünde bulundurularak değil, mutlaka yaş ve kişisel faktörlere göre yapılması gerekmektedir.

Anne olmak için önleminizi erken dönemde alabilirsiniz

Özellikle 20’li ve 30’lu yaşlardaki kadınların düzenli jinekolojik kontrollerini ihmal etmemeleri gerekir. Temel olarak, âdetin ikinci veya üçüncü günü yapılan FSH testine bakılması gerekir. Ayrıca ultrasonografi ile yumurta rezervinin, yani yumurta sayısının değerlendirilmesi mutlaka gereklidir. Eğer kariyer planı varsa, kadınlar evliliklerini bir süre ertelemek istiyorlarsa, düzenli olarak her yıl yumurta sayısına bakılmalıdır. Kritik sınırda bir azalma tespit edilirse, kadınların mutlaka hayatlarının merkezine yumurta dondurma stratejisini almaları gerekir. Çünkü daha ileri yaşlarda durum fark edildiğinde yumurta elde edilebilse bile, gebelik oluşturma şansı olan yumurtaların sayısı yaşla birlikte giderek azalır. Dolayısıyla rutin jinekolojik muayeneler, âdetin ikinci günü yapılan FSH testi ve aile öyküsü (özellikle erken menopoz öyküsü) önemlidir. Eğer birkaç yıl içinde yumurta sayısında dramatik bir düşüş başlamışsa, mutlaka üreme sağlığı uzmanı ile görüşülmeli, danışmanlık alınmalı ve henüz evlilik yoksa yumurta dondurma planı yapılmalıdır.

Yumurta dondurma doğurganlığın sigortası olabilmektedir

Modern yaşam koşullarının çocuk sahibi olma yaşını doğal olarak ileriye taşımış durumdadır. Kadınlar eğitim ve iş hayatına daha fazla katılmakta ve çocuk sahibi olma yaşı doğal olarak ertelenebilmektedir. Aynı durum erkekler için de geçerlidir. Günümüzde pek çok insan, hayatta önce kariyerini kurmayı, kendini güvende hissetmeyi ve ancak ondan sonra bir

çocuğu dünyaya getirmeyi tercih etmektedir. Bu da çocuk sahibi olmayı

listenin son sıralarına itmektedir. Bu anlaşılır bir durumdur ancak biyolojik gerçeklerin göz ardı edilmemesi gerekir.

Yumurta dondurma günümüzde kadınlara önemli bir zaman kazanımı sağlamaktadır. Bu yöntem bir tür doğurganlık sigortası olarak değerlendirilebilir. 35 yaşın altında yumurta rezervi azaldıysa, ailede erken menopoz öyküsü varsa ya da yumurta azalmasına sebep olabilecek herhangi bir kronik hastalık mevcutsa kadınlar kanunen yumurtalarını dondurabilmektedir. Ayrıca 38 yaş ve üzerinde, hiçbir kriter aranmaksızın, kadınlar yumurta dondurabilir. Ancak hangi yaşta ve ne kadar sayıda yumurta dondurulduğu çok önemlidir. Bu durum şöyle özetlenebilir: 35 yaşın altında en az 15 yumurta dondurulması gerekir. 35–40 yaş arasında dondurma yapılacaksa bu sayı 2 katına çıkar, yani yaklaşık 30 yumurta gerekir. 40 yaşın üzerinde ise bu sayı 3 katına çıkmaktadır; yaklaşık 40–45 yumurta gibi düşünülebilir. Bunun temel sebebi şudur: Genetik olarak normal 3 embriyo arka arkaya transfer edildiğinde, önemli oranda gebelik elde dilebilmektedir. Yani hedef, genetik olarak normal 3 embriyo elde etmektir. 35 yaşın altında bu embriyo sayısını elde etmek için 15 yumurta yeterli olurken, 35–40 yaş arasında 30 yumurta elde edildiğinde yine 3 genetik olarak normal embriyo elde etme oranı korunur. 40 yaşın üzerinde ise 40–45 yumurta ile bu oran korunabilmektedir. Dolayısıyla “Ben bir, iki, üç adet yumurta dondurdum; artık biyolojik saatimi durdurdum ve güvencem var” gibi düşünmek doğru bir yaklaşım olmayacaktır. Bilimsel verilere göre sağlıklı bir gebelik şansı için belirli sayıda genetik olarak normal embriyo elde edilmesi gerekmektedir. İleri yaşlarda bu sayıya ulaşabilmek için çok daha fazla yumurtaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle yumurta dondurma ne kadar erken yapılırsa o kadar avantaj elde edilmektedir.

“AMH Değerim Düşük, Anne Olamam” Yanılgısına Dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler, Veteriner İşleri ve Tarımsal Hizmetler daire başkanlıklarının ortaklığıyla geçen yıl başlatılan “Patili Dostumuz: Kentsel Yaşamda Destekleyici Etkileşimler” projesinin ikinci grup etkinlikleri başladı. Yurdoğlu Engelli Merkezi’nde düzenlenen programda, projeye ilişkin anne ve babalara bilgi verildi. Ardından çocuklar ve aileler, oyun etkinlikleriyle birbirlerini tanıdı. Etkinlikte anneler serbest zaman geçirirken, babalar çocuklarıyla birlikte doğa temalı resim atölyesine katıldı. Altı hafta sürecek proje boyunca engelli çocuklar ve aileleri hem kent yaşamına daha aktif katılım sağlayacak hem de insan, hayvan ve doğa arasındaki bağ güçlendirilecek.

Hayvanlar ve bitkilerle çalışmalar

Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü’nde sosyal hizmet uzmanı olarak görev yapan Cansu Deniz Ağ, projedeki temel amaçlardan birinin babaları sürece aktif şekilde dahil ederek toplumsal cinsiyet eşitliğini desteklemek olduğunu belirtti. Bu nedenle etkinliklerin pazar günleri düzenlendiğini ifade etti. Ağ, “Proje kapsamında, sağlık kontrolleri tamamlanan farklı hayvan türlerini her hafta İzmir Doğal Yaşam Parkı’ndan İnciraltı Hortikültürel Bahçe’ye getireceğiz. Uzman veteriner hekimler, hayvan bakıcıları ve psikososyal destek ekipleri eşliğinde çocuklar ve aileler bu hayvanlarla bir araya getirilecek. Güvenli ve kontrollü bir ortamda gerçekleştirilen etkinliklerde, dokunsal temas ve duyusal gelişim üzerine çalışmalar yapacağız. Oturumların başında ayrıca fide ve tohum dikim etkinlikleri de düzenleniyoruz. Ziraat mühendisleri eşliğinde mevsimine uygun bitkiler, çocukların gözetiminde yetiştiriliyor; böylece çocukların sorumluluk bilincinin gelişmesine katkı sağlanıyor” dedi.

Ön test ve son test uygulaması

Projenin birçok olumlu çıktısı olduğunu vurgulayan Cansu Deniz Ağ, “Bu proje sayesinde hayvan fobisi olan çocuklar fobilerini yenebiliyor; sık atak geçiren çocuklar ise hayvanlara dokunarak sakinleşebiliyor. Proje sürecinde hayvan sahiplenen aileler de oluyor. Babalar, çocuklarıyla dışarıda nasıl daha nitelikli zaman geçirebileceklerini öğrenirken, aynı zamanda sosyal bir destek ortamı oluşuyor ve aralarında arkadaşlıklar kuruluyor. Proje kapsamında ön test ve son test uygulamaları da gerçekleştiriliyor. Dokuz Eylül Üniversitesi Psikoloji Bölümü tarafından hazırlanan bu testler, proje öncesinde ve sonrasında uygulanarak bilimsel veriler elde edilmesini sağlıyor” diye konuştu.

Hayvan sahiplendirme çalışmaları da yapılıyor

Veteriner İşleri Dairesi Başkanlığı Eğitim, İletişim ve Destek Hizmetleri Şube Müdürü, Veteriner Hekim Ebru Tong ise proje kapsamında katılımcıların hayvanlarla birebir temas kurmasının sağlandığını belirtti. İnsanların hayvanlarla iletişim kurmasının rahatlatıcı etkisinin bilimsel olarak bilindiğini vurgulayan Tong, bu bağı güçlendirmek açısından projeye büyük önem verdiklerini ifade etti. Projenin hayvan sahiplendirme çalışmalarına da katkı sunduğunu dile getiren Tong, hayvan sahiplenmek isteyen ailelerin, çocuklarının hayvanlarla bir arada yaşayıp yaşayamayacağı konusunda zaman zaman kaygı duyduğunu söyledi. Ancak çocukların hayvanlarla birlikteyken duygusal gelişimlerinin olumlu yönde ilerlediğini gözlemleme fırsatı bulduklarını belirtti. Tong ayrıca, hem çocuklara hem de ailelere hayvanlara doğru yaklaşım konusunda bilgilendirme yaptıklarını, hayvanlarla temas ve iletişim hakkında faydalı bilgiler paylaştıklarını sözlerine ekledi.

Doğa ve patili dostlar şifa dağıtıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“12 Haziran Cuma günü idari tatil olacak”

LGS Ne Zaman Yapılacak? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

SOBE Konferans Salonu’nda düzenlenen programa Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, Selçuklu Belediye Başkanı Ahmet Pekyatırmacı ve SOBE Başkanı Mustafa Ak katıldı.

“42 öğrencimizin otizm tanısı kaldırıldı”

Gelinen noktada SOBE’nin yalnızca bir merkez değil; binlerce hayalin buluştuğu bir ekosistem olduğuna işaret eden Mustafa Ak, “10 yılda yüzlerce çocuğumuzun gelişimine, ailelerimizin umut yolculuğuna eşlik ettik. Bugüne kadar 800’ün üzerinde öğrencimize eğitim verdik. 457 binin üzerinde eğitim ve terapi seansı gerçekleştirdik. 73 milyon TL’nin üzerinde burs desteği sağladık. Ancak bu rakamı yalnızca bugünün değeriyle değil, verildiği yılların koşullarıyla birlikte düşündüğümüzde, SOBE’nin ortaya koyduğu katkının çok daha büyük bir ekonomik ve sosyal karşılığa ulaştığını görüyoruz. Eğitim ve rehberlik çalışmalarımızla 23 binden fazla kişiye ulaştık. Biz etkimizi yalnızca rakamlarla değil, dokunduğumuz hayatlarla tanımlıyoruz. 42 öğrencimizin otizm tanısı kaldırıldı. Cumhuriyet tarihinde Türkiye’de istihdam edilen 100 otizmli bireyin 11’ini SOBE olarak iş hayatına kazandırdık. Bu sonuçlar, uyguladığımız modelin gerçek ve sürdürülebilir çıktılar ürettiğinin en açık göstergesidir” dedi.

“İstanbul şubemize öğrenci ön kayıtlarının başladığını ilan ediyoruz”

2022 yılı Ocak ayı itibarıyla merkezin tam kapasiteyle hizmet vermeye devam ettiğini ancak mevcut kapasitesinin tüm ihtiyaca cevap veremediğini belirten Ak, “SOBE bugün Türkiye’de altı şehirde danışmanlık verirken, Kosova, Azerbaycan ve Moğolistan’daki uluslararası iş birlikleriyle yolculuğunu küresel ölçekte sürdürmektedir. Erken dönemde verilen nitelikli eğitim; yalnızca bir çocuğun hayatını değil, aynı zamanda toplumun geleceğini de değiştirir. Yapılan araştırmalar, bir çocuk için sağlanan erken eğitimin yaşam boyu kamuya 1 milyon Euro’nun üzerinde katkı sağladığını göstermektedir. Ve tam da bu nedenle İstanbul’da yeni bir SOBE şubesi açıyoruz. İstanbul şubemize öğrenci ön kayıtlarının başladığını ilan ediyoruz. Bu adım, yalnızca fiziksel bir büyüme değil, Konya’da kurduğumuz modelin yeni bir şehre taşınmasıdır. Aynı zamanda Konya’daki merkezimizi de güçlendirmeye devam ediyoruz. Selçuklu’da yapılan yeni yatırımlar ve eğitim alanlarıyla kapasitemizi artırıyor, daha fazla çocuğa ulaşmayı hedefliyoruz. Biz bu yapıyı yalnızca bugünün ihtiyaçlarına cevap veren değil, gelecekte de ayakta kalabilecek güçlü bir model olarak inşa ediyoruz. Bu güçlü yapının oluşmasında desteklerini esirgemeyen Konya Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Uğur İbrahim Altay’a ve Selçuklu Belediye Başkanımız Sayın Ahmet Pekyatırmacı’ya, kamu kurumlarımıza, üniversitelerimize, çalışanlarımıza ve gönüllülerimize teşekkür ediyorum. Bugün 2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık günü. Bence farkındalık demek, farkında olduğumuz durumun gereğini yapıyor olmak demektir. SOBE olarak biz on yıldır bunun için çalıştık, emek harcadık. Konya olarak üzerimize düşen görevin gereğini yerine getirmeye çalıştık. Biz şubeyi vakıf, belediye, üniversite işbirliği ile oluşan ve kâr amacı büyütmeyen bir grup olarak meydana getirdik. İnşallah Türkiye’ye yayılmasında İstanbul Şubesi’ne açıyor olmamızın faydası da çok olacaktır” diye konuştu.

Başkan Pekyatırmacı,“ SOBE sadece Konyamızda ve Türkiye’de değil, artık Dünyada eğitim faaliyeti yürüten bir çınar, bir vakıf haline geldi”

2 Nisan Dünya Otizm Günü’nde, SOBE Vakfı’nın 10. kuruluş yıldönümünde bir arada bulunmaktan duyduğu memnuniyeti ifade eden Selçuklu Belediye Başkanı Ahmet Pekyatırmacı,“ SOBE Vakfımız ve eğitim merkezimiz 10 yıl önce faaliyetlerine başladı. Tabi burada 10 yıl önce vakfımız faaliyetine başladı ama bunun bir de öncesi var. Bu merkezin önce hayal edilmesi, ondan sonra işletmeyle ilgili vakıf faaliyetlerinin başlatılması ve yürütülmesi uzunca bir süreç. Bugün geldiğimiz noktada vakfımız  Konya Büyükşehir Belediye Başkanı olan dönemin Selçuklu Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay Başkanımızın samimiyetiyle, gayretiyle, büyük çabalarıyla toprağa dikilmiş bir fidan, bugün çok şükür büyük bir çınara dönüştü. Sadece Konyamızda değil, Türkiye’de değil, artık dünyada otizmli bireylerin eğitim faaliyeti yürüten bir çınar, bir vakıf haline geldi. Bu nedenle başlangıçtan itibaren hem merkezimizin hayata geçmesi ve vakfımızın kuruluş döneminde çok büyük gayret ve çabaları nedeniyle Uğur İbrahim Altay Başkanımıza huzurlarınızda teşekkür ediyorum. Sağ olsun, var olsun. Buradaki merkezin hayata geçmesinde vakfımızın kuruluşunda ve çalışmalarını yürütülmesinde Mustafa Ak başkanımızın en baştan itibaren çok büyük emekleri, gayretleri, çabaları ve bugün de aynı şekilde sürdürdüğü çalışmalar var. O yüzden Mustafa Ak başkanımıza tüm buradan hizmet alan otizmli bireyler ve aileleri adına teşekkür ediyorum. Yine yönetimimizde bulunan çok kıymetli yönetim kurulu üyelerimize de aynı şekilde vakfımızın çalışmalarının sürdürülmesi noktasında verdikleri emekler için ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Çünkü fedakarlık yapıyorlar ve kendi zamanlarından alarak buraya geliyorlar ve sürekli katkı sunuyorlar. Burada hem eğitim faaliyetleri hem rehabilitasyon faaliyetleri çok nitelikli bir şekilde yürütülüyor. Hem akademik, hem sosyal hem de psikolojik anlamda ailelerimiz ve otizmli bireylerimiz destekleniyor. Otizm alanında daha ne yapabiliriz, daha nasıl farklı işler üretebiliriz diye ekibimiz sürekli çalışıyor. Bu yüzden merkezimizde görev alan tüm değerli hocalarımıza, eğitim kadromuza, idarecilerimize merkezimizi artık ulusal anlamda da faaliyet yürüten bir merkez haline getirdikleri için ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Sağ olsunlar, var olsunlar” dedi.

“Tüm hemşerilerimizi vakfımıza, SOBE vakfımıza ve merkezimize destek olmaya davet ediyorum”

İnsanların hayat standardını yükseltmek ve de zorluklarını ortadan kaldırmayı öncelikli görev edindiklerini belirten Başkan Pekyatırmacı, “Bu manada Büyükşehir Belediyemizle merkez ilçe belediyelerimizle iş birliği halinde bu faaliyetlerimize en güçlü şekilde inşallah devam ettireceğiz. Bu noktada Büyükşehir Belediyemizle birlikte yeni bir binanın yapımı ile ilgili süreci başlattık. Şu anda merkezimizin yanında bulunan 15 bin metrekarelik alanda inşaat faaliyetleri başladı. İnşallah onu da en kısa sürede tamamlayıp buradaki faaliyetleri daha geniş bir alanda sürdürmek mümkün olacak. Yine aynı şekilde merkezimizin ön tarafında bulunan ticari alanda da vakfımızın ticaret yapılarıyla ilgili çalışmalar hem hayırseverlerimizin hem de bizim katkılarımızla devam ediyor. Bu çalışmalar tamamlandığı zaman inşallah vaktimiz mali anlamda da ciddi bir katkıyı elde etmiş olacak. Burada yapılan eğitim çalışmaları hem birebir yürütülüyor hem yoğun yapılan eğitim çalışmaları ve ciddi bir maliyet de gerektiriyor. Bu anlamda buradaki faaliyetlerin yürütülmesinde vakfımıza hayırseverlerin desteği çok önemli. Konyamızda hayırseverlerimiz bizi hiç yalnız bırakmıyorlar. Vakfımızı bu noktada destekliyorlar. Ama tabii bu çalışmaları daha kapsamlı bir şekilde yürütebilmemiz için bu desteklerin de artması gerekiyor. Herkesin desteği bizim için önemli ve desteğin küçüğü büyüğü olmaz. Önemli olan sürekli olması ve bu desteklerin vakfımızın sürdürülebilir bir çalışmayı yürütmesine katkı sağlaması. Bu anlamda tüm hemşerilerimizi ve SOBE Vakfı’na az da olsa sürekli şekilde destek olmaya davet ediyorum. Belki aylık yapılacak küçük destekler burada çok büyük dokunuşlar meydana getirecek. Ailelerimize, otizmli bireylerimize çok büyük katkılar sağlayacak. Onun için tabii ki hayırseverlerimiz, firmalarımız, şirketlerimiz bize destek oluyorlar. Ama tüm hemşerilerimizi vakfımıza, SOBE vakfımıza ve merkezimize destek olmaya davet ediyorum ki bu çalışmaları daha güçlü bir şekilde yürütebilelim. Otizmli bireylerimiz inşallah aileleriyle birlikte daha güzel günlerde, sağlıklı, huzurlu, mutlu bir şekilde güzel bir hayat geçirirler diye de temenni ediyorum” ifadelerini kullandı.

“Konyamız kimseyi ötekileştirmeden dayanışma kültürünü her zaman sımsıkı tutmuştur”

Dünya Otizm Farkındalık Günü vesilesiyle birlikte olmaktan duyduğu mutluluğu ifade eden Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay; “Dünya Otizm Farkındalık Günü, otizm spektrum bozukluğu konusunda toplumsal bilinci arttırmayı amaçlayan özel ve anlamlı bir gündür. Bu vesileyle birbirimizi daha iyi anlamak, aynı hayatın içinde birlikte yan yana yürüdüğümüzü hatırlamak ve hatırlatmak üzere bir aradayız. Çünkü mesele sadece bir gün hatırlamak değil, bir ömür anlamaya çalışmaktır. Tam da bu noktada şunu özellikle ifade etmek istiyorum. Memleketimiz sosyal hayatın her alanında ortaya koyduğu duyarlılığı sosyal destek projelerinde de güçlü bir şekilde göstermektedir. Çünkü başkentlerin başkenti Konyamız kimseyi ötekileştirmeden dayanışma kültürünü her zaman sımsıkı tutmuştur. Mevlana Hazretleri diyor ki birisini Allah korursa, ona kuş da bekçi olur, balık da. Cenab-ı Hak bütün kullarını korur ve gözetir. Ama dünyada bazı kullarının da başkalarına destek olma imkanı verir. İşte o imkan aslında aynı zamanda büyük bir sorumluluktur. Bizim yapmaya çalıştığımız tam da işte budur. Gücümüz yettiğince, imkanımız olduğunca bir hayatın daha elinden tutabilmek. Çünkü bazen eksik saydığımız şeyler aslında ilahi bir hikmetin parçasıdır. Ve çoğu zaman bizi güçlü yapan, birbirimize benzediğimiz yerler değil, farklı olduğumuz yerlerdir. Şems-i Tebrizi’nin dediği gibi, insanı değerli kılan sureti değil, sırriyetidir. Bugün bizler de aynı şiarla bu şehirde kimsenin yalnız olmadığını hissettirmek için büyük bir gayret gösteriyoruz. Türkiye’de bir ilk olan ve bugün pek çok şehrimizde örnek olan SOBE’nin ortaya çıkışı da aslında bu anlayışın bir sonucudur.” dedi.

“SOBE bizim için çok büyük bir gurur ve mutluluk vesilesidir”

SOBE’nin 2016 yılından bu yana her geçen yıl kendini geliştirerek çok önemli bir noktaya ulaştığını belirten Başkan Pekyatırmacı,“ Ülkemizde ilk kez vakıf, belediye ve üniversite işbirliği de kurulan bu sarmal yapı sadece bir merkez değildir. Aynı zamanda evlatlarımızın hayatına dokunan büyük bir sorumluluğun da adıdır SOBE. Bugün burada yapılan çalışmalar hem otizmli bireylerin hayatına dokunmakta hem de ailelerimizin yükünü hafifletmektedir. Selçuklu Belediyemizin öncülüğünde hizmet veren SOBE gibi, Meram Belediyemizin hayata geçirdiği DOSD Meram ve Karatay Belediyemizin bünyesindeki Karatay Alzheimer Derneği de bu şehrin kimseyi geride bırakmadığının en güçlü kanıtıdır. Büyükşehir Belediyesi olarak bizler de bu kurumlarımızı sadece birer hizmet binası olarak asla görmüyoruz. Bizler buraları toplumsal dayanışmanın en güçlü yüzleri olarak değerlendiriyoruz. Bu anlayışla bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da tüm bu kurumlarımızın her ihtiyacında her projesinde yanlarında olmaya devam edeceğiz. Ama şunu da açık yüreklilikle söylemek isterim ki işin en kolay kısmı binalar yapmak ve maddi destekte bulunmak. Asıl zor olan o binanın içini sevgiyle, sabırla, emekle ve bilgiyle doldurabilmektir. Bugün gelinen noktada SOBE hem fiziki yapısı hem eğitim kalitesi hem de ulaştığı öğrenci sayısıyla Türkiye’nin en memnun markalarından biri haline gelmiştir. Bu da bizim için çok büyük bir gurur ve mutluluk vesilesidir. Sözlerimi bitirirken yaptığımız her işi bir görev olarak değil bir gönül meselesi olarak gördüğümüzü ifade etmek isterim. Bugün bir çocuğun hayatına dokunabiliyorsak, bir ailenin yükünü adledebiliyorsak, işte o zaman gerçekten doğru bir iş yapmış sayıyoruz kendimize. Bu yolda emek veren, katkı sunan, destek veren herkese teşekkür ediyorum. Farklılıklarınızı bir zenginlik olarak gördüğümüz Dünya Otizm Farkındalık Gününüzü kutluyor, toplumsal duyarlılığımızın artmasını temenni ediyorum” ifadelerini kullandı.

“SOBE’nin bugünlere gelmesinde emeği geçen herkese teşekkür ediyorum”

Başkan Altay konuşmasını,“ 10 yıl önce bir çınar fidesi dikmiştik ve o fidenin bugün çınara dönüştüğünü görmekten büyük bir mutluluk duyuyorum. Bu konuda özellikle görev aldığı günden itibaren Sobe Vakfı’na desteğinden dolayı değerli Selçuklu Belediye Başkanı Ahmet Pekyatırmacı ve ekibine sonsuz teşekkür ediyorum. Allah razı olsun. Tabii ki en büyük teşekkür SOBE Vakfımızın değerli başkanı Sayın Mustafa Ak, yönetim kurulu üyelerine, mütevelli heyet üyelerine ve vakfa çok ciddi maddi bağışta bulunan kıymetli bağışçılarımıza onların desteği olmasa bu işin sürdürülebilmesi mümkün değil. Bugün gelinen noktada görüyoruz ki SOBE her yıl kendisi için bir hedef belirleyen ve bu stratejik plan çerçevesinde kendini geliştiren ulusal hatta uluslararası bir kurum haline geldi. Bu vesileyle SOBE vakfımızın değerli çalışanlarına da teşekkür ediyorum. Burası sadece maaşla çalışılacak bir yer değil. Arkadaşlarımızın hepsi gönülden bu süreci yürütüyorlar. İnşallah ailelerimizin mutluluğuna dahil olmak, çocuklarımızın hayatına bir kapı açmaya bundan sonra devam edeceğiz. Bende Selçuklu Belediye Başkanımız gibi özellikle ulusal medya temsilcilerine teşekkür ediyorum. Bu konuların anlatılması sadece Konya’da iyi işlerin anlatılması için değil, güzel örneklerin ülkemizde yaygınlaşması adına çok önemli. Verdiğiniz destekten dolayı hepinize teşekkür ediyorum.” dedi.

Bilgilendirme toplantısı soru cevap bölümünün ardından sona erdi.

SOBE’nin 10 yıllık etki ve stratejik hedefleri anlatıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tüm bu yapılar içinde öne çıkan ortak sorun ise aynı: Sanal makine (VM) yayılması. Yani, zamanla kendi başına bırakılan sanal makinelerin kontrolsüz şekilde çoğalması. Siber güvenlik alanında dünya lideri olan ESET sanal makinelerdeki güvenlik açıklarını mercek altına aldı.

 Bulut servis sağlayıcıları yeni sanal makinelerin oluşturulmasını kolaylaştırıyor ancak bu devreden çıkarılması çoğu zaman aynı hızla yapılmıyor. Çoklu bulut ortamlarında bu durum, güvenlik operasyonlarının dışında kalan iş yüklerinin artmasına neden oluyor. Genel bulut hizmeti sağlayıcıları       

(CSP) temel koruma sağlasa da işletim sistemi güncellemeleri, izleme ve erişim politikalarının güncellenmesi müşteriye ait sorumluluklar arasında yer alıyor. Bu nedenle sanal makinelerin fark edilmeden “kontrolden çıkma” riski artıyor.

Bulut görünürlüğü ise birçok kuruluş için kalıcı bir sorun. Kuruluşların yalnızca yüzde 23’ü tüm iş yüklerine kapsamlı şekilde hâkim olduklarını belirtiyor. VM filolarının kontrolsüz büyümesi bu sorunu daha da derinleştiriyor. Yanlış yapılandırılmış depolama alanları ve açık API’ler ihlallerde öne çıkarken, sanal makine kötüye kullanımı genellikle fark edilmesi zor bir şekilde gerçekleşiyor. Bir makine öğrenimi mühendisi için hazırlanan ve geniş okuma, yazma erişimi verilen bir VM, proje sona erdikten sonra çoğu kez olduğu gibi kendi haline bırakılabiliyor. Bu ise saldırganlar için önemli bir fırsat alanı oluşturuyor.

Terk edilmiş sanal makineler ciddi risk taşıyor

Terk edilen bir VM, yalnızca kullanılmayan bir kaynak değil; aynı zamanda kötü niyetli kişiler tarafından istismar edilebilecek bir varlık. VM’ler aynı sanal özel bulut  (VPC)  veya sanal ağ  (VNet) içinde kısıtlama olmadan iletişim kurabildiğinden, bir VM komşu örnekleri inceleyebilir, veri tabanlarına erişebilir ve izinleri kötüye kullanabilir. Ağ mikro-bölümlendirme çoğu zaman zor olduğu için bu risk büyüyor. Hibrit kimlikli hibrit ortamlarda karmaşıklık daha da artıyor.

Geçmiş saldırı örnekleri de bu riski doğruluyor. Bir saldırı kampanyasında tehdit aktörleri, dâhili RDP ile AWS EC2 örnekleri arasında hareket etmiş, sızdırdıkları veriyi sanal makinelere taşımış ve fidye yazılımı yaymıştı. İzleme sistemleri bunu tespit etmiş olsa da otomatik yanıt mekanizması olmadığından saldırı devam etmişti. Başka örneklerde ise ele geçirilen hesaplar üzerinden kısa ömürlü VM’ler saldırı altyapısı olarak kullanıldı.

Yayılmayla mücadelede zorluklar

BT ve güvenlik ekipleri genellikle küçük ve yoğun bir iş yüküne sahip. Platform bağımlı karmaşık ürünler, sanal makine yayılması gibi gözden kaçan risklerin yönetimini daha da zorlaştırıyor. Bir olay kimlik suistimalini içeriyorsa, sahte bir VM üzerinden yapılan işlemler normal görünebilir. Bu nedenle, anormallikleri tespit edebilmek için VM içindeki faaliyetlerin kimliğin genel ortamda yaptıklarıyla ilişkilendirilmesi gerekiyor. Entra ID ve Active Directory entegrasyonu bu süreçte kritik önem taşıyor.

Hız da bir diğer önemli konu. Güvenliği ihlal edilen bir iş yükü, şirket içi kaynaklara kısa sürede ulaşabilir. Yanal hareket başlamadan VM’nin otomatik olarak izole edilmesi büyük önem taşıyor. Bu noktada yapay zekâ destekli korelasyon ve çalışma zamanı algılama teknolojileri devreye giriyor. Yakın dönem anketlerine göre, her üç KOBİ’den biri saldırı sonrası para cezası aldı. NIST 800-53 ve PCI DSS 4.0 gibi çerçeveler, bulut iş yükü güvenliği konusunda giderek daha spesifik hale geliyor.

Bulut ve şirket içi ortamlar için büyük resim

IBM’in bir raporuna göre ihlallerin yüzde 30’u birden fazla ortamı etkiledi. İhlallerde maliyetler, saldırganların sisteme eriştiği süreyle doğrudan ilişkili. Görünürlüğü sınırlı olan kuruluşlar, çoğu kez müşteri şikâyeti gibi dış sinyallerle ihlali fark ediyor ve bu süre içinde saldırgan haftalar boyunca erişim sağlayabiliyor.

Sanal makineler bulutun en eski ve en sık kullanılan kaynakları arasında yer alıyor. VM yayılması sessizce ilerliyor ve çoğu kez sorun ortaya çıktıktan sonra fark ediliyor. Korunmasız iş yükleri kimlik taşıyor ve ortamlarda geleneksel güvenlik denetimlerinin yakalayamayacağı trafik modelleriyle iletişim kuruyor.

Bu nedenle her kuruluşun, tüm bulut platformlarındaki VM filolarını envantere dahil etmesi, izinleri gözden geçirmesi ve gereksiz erişim açıklıklarına karşı kontroller yapması gerekiyor.

Makineler sanal güvenlik açıkları gerçek yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Görünmez Karmaşayı Sanatla Aralamak 

Kampanyanın merkezinde yer alan farkındalık filmi, dünyaca ünlü ressam Vincent van Gogh’un sanatsal dünyasından ilham alıyor. Filmde, bipolar bireylerin toplum içindeki günlük yaşamları, üzerlerindeki “kaotik karalama” efektleriyle betimleniyor. Bu efektler, toplumun bireylere dayattığı stigmaları ve “çerçeveli” bakış açısını temsil ediyor. Van Gogh’un fırça dokunuşuyla silinen bu karmaşa katmanı, yerini huzurlu ve sıradan insan hikayelerine bırakarak “insanı görmenin” önemini vurguluyor.

Dijital Araçlarla Empati Köprüsü

 Anlamaya #ZamanAyır” kampanyası sadece görsel bir anlatımla sınırlı kalmayıp, interaktif araçlarla toplumsal empatiyi güçlendirmeyi amaçlıyor:

• Doğru Bilgiye Zaman Ayır: Uzman hekim videoları aracılığıyla bipolar bozukluk hakkında bilimsel ve güvenilir bilgiler sunuluyor.
• Hislerine Zaman Ayır: Bireylerin ve yakınlarının duygularını ifade edebileceği özel bir platform sunuluyor. Yapay zekâ teknolojisi kullanılarak, girilen bu duygular görsellere dönüştürülüyor ve ifade buluyor.
• Arama Motoru Önyargıları: Arama motorlarındaki damgalayıcı kalıpları (“Bipolar biriyle evlenilir mi?”, “Tehlikeli midir?” vb.) değiştirmek için doğru arama sorguları ve bilgilendirici içerikler sosyal medyada paylaşılıyor.

Görmezden Gelme, Anlamaya Zaman Ayır

Abdi İbrahim Otsuka, ruhsal sağlık sorunları yaşayan bireylerin ve yakınlarının yalnız olmadığını hissettirmeyi görev ediniyor. Kampanya ile ilgili yapılan açıklamada, “Her gün yanından geçtiğimiz insanların görünmez karmaşasına yakından bakmak, önyargıların ötesine geçmek bizim elimizde. Anlamaya ayırdığımız her an, bir hayatı görünür kılar” mesajı veriliyor.

Daha fazla bilgi ve projenin interaktif deneyimine katılmak için zamanayir.gormezdengelmeyelim.com adresi ziyaret edilebilir.

Abdi İbrahim Otsuka, Dünya Bipolar Günü’nde Sanatın Gücüyle “Anlamaya #ZamanAyır” Diyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yoğun ilgi gören sergide ziyaretçiler, dokunma ve hissetme temasıyla kurgulanan eserleri dikkatle incelerken, her bir çalışmanın ardındaki emeği ve duyguyu yakından deneyimleme fırsatı buldu. 

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Parmaklarıyla beyninin görme merkezini kullanmayı başarmış”

Açılış töreninin ardından sergiyi ziyaret eden Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan Serra Kargaoğlu ile bizzat sergiyi gezdi. 

Karaoğlu’ndan çalışmaları hakkında bilgi alan Tarhan, ortaya koyulan bu eserlerin çok yönlü bir başarıyı temsil ettiğini vurguladı. Tarhan; “Görme engelli bir gencin bu kadar harika ve ince işçilik gerektiren eserler ortaya koyması gerçekten çok etkileyici ve anlamlı bir başarı hikâyesi. Müthiş bir emek var ve bu aslında sınırları zorlayan bir şey. Parmaklarıyla beyninin görme merkezini kullanmayı başarmış, bu literatüre geçecek bir bilgi. Bu durum yalnızca sanatsal bir üretim değil, aynı zamanda kişinin beyninin görme merkezini parmaklarıyla kullanmayı başarması açısından nörobilimsel olarak da incelenmesi gereken bir örneklik taşıyor. Serra’nın bu başarısı doğru anlam yüklendiğinde engellerin nasıl aşılabildiğini çok net bir şekilde gösteriyor. Aynı durumda olan birçok gence de örnek olacak nitelikte.” dedi.

“Anlam katılırsa engeller aşılıyor”

Hayata anlam katılması gerektiğine dikkat çeken Tarhan; “Üniversitede sosyal hizmetler programına girmiş ve okul başarısı da yüksek. Zekâsı yüksek ve sanat yönünü kullanarak kendisine, hayatına önemli bir anlam katmış. Anlam katılırsa engeller aşılıyor. Engellere, acılara, zorluklara doğru anlamlar katanlar o acıları yönetebiliyor. O anlamı katmış. Çok güzel, annesi babası müthiş destek olmuş bu da çok büyük bir avantaj. Öğretmeni, küratörü de burada çok sabırlı bir şekilde öğretmiş. Hatta Neşet Ertaş’ın bir sözü var; ‘Aşkla koşan yorulmaz.’ Serra gece gündüz çalışarak büyük bir eserler ortaya çıkarmış. Burada bütün hocalar kapıyı açtılar ve gençlere sahip çıkılıyor. Bu tarzdaki yaklaşımlar aslında insanlığın geleceğine hizmettir.” şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Mehmet Zelka: “Azim, gayret ve inancın karşılığı…”

Rektör Danışmanı Prof. Dr. Mehmet Zelka serginin güçlü bir emeğin ürünü olduğunu belirtti. Zelka; “Burada hepimiz bir azmin, gayretin ve inancın karşılığını görüyoruz. Serra’nın ortaya koyduğu eserler, uzun bir emeğin ve sabrın sonucu. Elbette bu süreçte ailesinin ve hocalarının desteği de çok büyük bir önem taşıyor. Maddi ve manevi destekle birlikte böyle güzel çalışmaların ortaya çıkması mümkün oluyor. Bu anlamda emeği geçen herkesi tebrik ediyorum ve Serra’nın ilerleyen süreçte çok daha güzel işlere imza atacağına inanıyorum.” ifadelerini kullandı.

Dr. Öğr. Üyesi Melek Çaylak: “Parmak uçlarıyla örülen bir hayal dünyası”

ENMER Müdürü, Sosyal Hizmetler Program Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Melek Çaylak, Serra Kargaoğlu ile tanışma süreçlerini ve serginin ortaya çıkış hikâyesini aktardı. Çaylak; “Serra ile yolumuz bir fuarda kesişti ve sonrasında kendisini üniversitemize davet ettik. İki yıldır birlikte çok verimli bir eğitim süreci yürütüyoruz. Bu süreçte onun ne kadar yetenekli ve üretken bir sanatçı olduğunu daha yakından görme fırsatı bulduk. Serra’nın parmak uçlarıyla ilmek ilmek ördüğü bu dünyayı biz gözlerimizle keşfedelim istedik. Bu sergi, görmenin ötesinde hayal gücünün ve hissederek üretmenin ne kadar güçlü olabileceğini ortaya koyuyor. Aynı zamanda üniversitemizin bu tür çalışmalara verdiği destek de bu süreci mümkün kıldı.” şeklinde konuştu.

Serra Kargaoğlu: “Görmekten çok hissettirmek istedim”

Serginin sahibi Serra Kargoğlu ise çalışmalarının çıkış noktası ve sürecinden bahsetti. Kargaoğlu; “Bu sergide denizaltı temalı bir çalışma yaptım çünkü denizaltının nasıl bir yer olduğunu, orada yaşayan canlıları ve o dünyanın nasıl hissettirdiğini merak ettim. Çalışmalarımı ipliklerle ve tamamen dokunarak yaptım. Dalgaların sesi benim için bir ritim ve müzik gibi. Bu yüzden bu sergide sadece görmek değil, aynı zamanda hissetmek önemli. Çalışma sürecinde çok farklı duygular yaşadım; zorlandığım, üzüldüğüm anlar da oldu ama hiçbir zaman vazgeçmedim. İnsanların bu sergiyi gezerken görmekten çok hissetmelerini istiyorum. Belki göremiyoruz ama denizaltında bizim gibi yaşayan, hisseden bir dünya. Ben de bunu size hissettirmek istedim. Burada görmekten çok hissettikleri anlamalarını istiyorum. Çünkü hissetmek çok çok çok farklı bir şey.” dedi.

Gönül Kargaoğlu: “Gözlerinizi kapatın ve hissetmeye odaklanın”

Serra Kargaoğlu’nun annesi Gönül Kargaoğlu ile babası Deniz Kargaoğlu ise serginin ziyaretçiler tarafından daha derin bir deneyimle keşfedilmesini istediklerini belirtti. Gönül Kargaoğlu; “Sergiyi gezmeden önce sizlerden ricam, birkaç saniye gözlerinizi kapatmanız ve neler hissedeceğinizi hayal etmeniz. Daha sonra eserleri bu şekilde gezdiğinizde Serra’yı ve onun dünyasını çok daha iyi anlayacağınıza inanıyorum. Serra küçük yaşlardan itibaren dokunarak üretmeye başladı; oyun hamurlarıyla, iplerle, farklı materyallerle kendini ifade etti. Zamanla bu yeteneği gelişti ve bugün böyle bir sergiye dönüştü. Bu bizim için yıllardır kurduğumuz bir hayaldi ve bugün gerçekleşmiş olması bizi çok mutlu etti.” şeklinde konuştu.

Funda Sevim: “Ziyaretçiler kendilerini Serra’nın yerine koymalı”

Ferry’s Concept Art Studio Küratörü ve Sanat Danışmanı Funda Sevim ise serginin deneyimsel yönüne dikkat çekti. Sevim; “Ziyaretçilerden en büyük beklentimiz, sergiyi gezerken kendilerini Serra’nın yerine koymaları ve onun nasıl bir dünyada ürettiğini hayal etmeleri. Gözlerini kapatarak bu deneyimi yaşamaları, eserleri çok daha farklı bir bakış açısıyla değerlendirmelerini sağlayacaktır. Serra ile çok küçük yaşlarda tanıştık ve onun hayal gücünün ne kadar güçlü olduğunu o zaman fark ettim. Bu süreçte birbirimize çok şey kattık ve onun daha da ilerleyeceğine inanıyorum.” ifadelerini kullandı.

Toplam 36 eser yer aldı

36 eserin yer aldığı sergide, Serra Kargaoğlu’nun üretim sürecine ışık tutan özel bir bölüm de oluşturuldu. Bu bölümde Serra’nın ilkokul yıllarında ilk kez ortaya koyduğu çalışmalar sergilenerek, sanat yolculuğunun başlangıcından bugüne uzanan gelişimi gözler önüne serildi. Ziyaretçiler bu alan sayesinde sanatçının yıllar içindeki ilerleyişine ve azmine yakından tanıklık etti.

Okul arkadaşları da sergiyi ziyaret etti

Sergi yalnızca sanatseverlerin değil, Serra Kargaoğlu’nun eğitim hayatını paylaştığı arkadaşlarının da yoğun ilgisiyle karşılaştı. Arkadaşları sergiyi birlikte gezerek hem arkadaşlarının başarısına ortak oldu hem de eserleri büyük bir ilgiyle inceledi. Bu buluşma dayanışma ve paylaşım duygusunun güçlü bir yansıması olarak dikkat çekti.

Sergi 3 Nisan’a kadar devam edecek…

Büyük ilgi gören “Parmak Uçlarındaki Okyanus” sergisi, açılış gününün ardından da ziyaretçilerini ağırlamaya devam edecek. 

3 Nisan’a kadar ziyaretçilerle buluşacak olan sergi, görmenin ötesine geçen deneyimsel yapısıyla daha geniş kitlelere ulaşmayı hedefliyor. Sergi, sanatın engel tanımayan evrensel gücünü bir kez daha gözler önüne seriyor.

Parmaklarıyla beynin görme merkezini kullanmayı başardı… yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Günlük işleri uzaktan cep telefonu ile yönetmek; çocuk, aile büyüğü ya da evcil dostlarınızı evde güvenle bırakıp çıkmak ve uzaktan takip edebilmek, ortamı eve gelmeden serinletmek, köpek fazla havladığında ya da buzdolabı kapağı açık kaldığında  akıllı bildirimlerle uyarılmak ya da eve döndüğünüzde her şeyin tam istediğiniz gibi olması… Samsung, bağlantılı yaşam platformu SmartThings ile tüm bunları gerçeğe dönüştürüyor. Yapay zekâ destekli AI Living yaklaşımıyla geliştirilen SmartThings, teknolojiyi görünmez hale getirerek günlük hayatın doğal bir parçasına dönüştürüyor. Kullanıcıların ihtiyaçlarını önceden anlayan sistem, küçük ama etkili dokunuşlarla hayatı daha akıcı, daha konforlu ve daha verimli hale getiriyor.

Zaman kazandıran akıllı deneyimler

Akıllı telefonlara indirilip kullanılan uygulama ile SmartThings, kullanıcı alışkanlıklarını öğrenerek evdeki cihazları, ister evde olun ister dışarıda, otomatik olarak yönetiyor ve günlük rutinleri optimize ediyor. Sabah uyanma saatine göre klimanın tam istediğiniz ısıda çalışması, evden çıkıldığında da çamaşır makinesinin uzaktan çalıştırılabilmesi ya da eve dönüşte hoş geldin serinliği ile karşılanmak gibi senaryolar sayesinde kullanıcılar, zaman kaybettiren küçük ama kritik işleri düşünmeden günlerine odaklanabiliyor. AI destekli otomasyonlar sayesinde zaman kaybettiren detaylar ortadan kalkıyor; kullanıcıya sadece anın tadını çıkarmak kalıyor. Evde kumanda arama derdi de artık son buluyor. SmartThings aracılığıyla evdeki her birey cep telefonundan Televizyon çamaşır makinesi ya da klimayı kontrol edebiliyorBasit, anlaşılır ve kullanıcı dostu arayüzü sayesinde cihazları yönetmek aile üyeleri için daha da kolaylaşıyor. Kumanda tuşlarının karmaşıklığı, yerini kolayca kullanılan bir asistana bırakıyor.

AI  enerji modu kullanımını takip edin 

SmartThings, AI Enerji Modu özelliğiyle sadece zaman değil, enerji yönetiminde de fark yaratıyor. Uygulamada yer alan AI Enerji Modu aktif edildiğinde platform; bağlı cihazların enerji tüketimini analiz ederek en verimli kullanım senaryolarını öneriyor ve enerji kullanımı optimize ediliyor.  Örneğin aydınlık bir ortamda TV izlerken uygulama en iyi izleme deneyimi için en uygun aydınlatma modunu öneriyor. Toplam enerji kullanımını azaltmanıza yardımcı olmak için ev aletlerinizin enerji kullanımını optimize ediyor  ve kontrol ediyor. Aynı zamanda AI Enerji Modu ile %70’e varan oranlarda tasarruf yaparken, yıl boyunca geçerli olan AI Enerji Tasarrufu kampanyası ile günlük enerji damgası toplayabilir, topladığınız enerji damgalarını Samsung Rewards puanına dönüştürebilirsiniz. Samsung’un düzenlediği AI Enerji Modu Kampanyası1 ile kullanıcılar SmartThings uygulamasına ekledikleri seçili Samsung cihazlarındaki AI Enerji Modunu aktif ettiklerinde, cihazlarının toplam enerji tasarrufu değerinin günlük minimum 400W’a ulaşması durumunda 1 enerji damgası kazanma fırsatı elde ediyor.

Tek bir uygulamayla yüzlerce cihaz kontrol altında!

Samsung SmartThings, evinizdeki akıllı cihazları tek bir uygulama üzerinden birbirine bağlayarak hepsini birlikte yönetmenizi sağlıyor SmartThings – Matter destekli cihazları birkaç adımda ekleyerek bağlantılı ekosisteminizi genişletebilirsiniz.

Cihazlar QR kod okutarak ya da otomatik bulunarak saniyeler içinde sisteme dahil oluyor. Kurulumdan sonra ise basit bir arayüz üzerinden tek dokunuşla kontrol edebilir, otomasyonlar kurabilir ve evinizin siz uzakta olsanız da yaşamasını sağlayabilirsiniz.

Nasıl uygulanıyor?

Öncelikle SmartThings uygulamasını indirin ve uyumlu cihazınızı ekleyin. Enerji (Energy) sekmesine girin.

AI Enerji Modu’nu aktif hale getirerek cihazlarınızın otomatik olarak optimize edilmesini sağlayın. 

Samsung SmartThings ile akıllı, kolay ve verimli hayat yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

VBKY’nin felsefe kitaplığı, çağdaş felsefenin önemli isimlerinden Jean Grondin’in kaleme aldığı ve Özkan Gözel’in özenli çevirisiyle Türkçeye kazandırılan “Heidegger’i Anlamak” adlı eserle genişlemeye devam ediyor. Grondin bu kapsamlı çalışmasında, Martin Heidegger’in felsefi projesini merkeze alarak, modern düşüncenin varlığı çoğu zaman ölçülebilir, hesaplanabilir ve teknik olarak kullanılabilir bir “var olan”a indirgeme eğilimini eleştiriyor. Heidegger’in düşüncesini, bu hâkim varlık anlayışını aşmaya yönelik radikal bir sorgulama ve alternatif bir düşünme yolu olarak resmediyor. Kitap, Heidegger’in felsefesini yalnızca soyut kavramlar düzeyinde ele almakla kalmıyor; filozofun yaşamı ve tarihsel bağlamıyla düşüncesi arasındaki gerilimli ilişkiye de dikkatle eğiliyor. Grondin, Heidegger’in Nasyonal-Sosyalizme verdiği desteği, onun felsefi arayışlarıyla bağlantılı, fakat sonuçları itibarıyla trajik bir yanlış anlama olarak yorumluyor. Heidegger’in, Nazi “hareketinin” varlıkla ilişkide tarihsel bir “dönemeç” yaratabileceğini umut ettiğini, ancak zamanla bu hareketin aslında eleştirdiği modern teknik zihniyetin en uç ve tehlikeli biçimini temsil ettiğini fark ettiğini vurguluyor. “Heidegger’i Anlamak”, Heidegger’le hesaplaşmanın esasen siyasi tartışmaların ötesinde, metafizik bir zeminde yürütülmesi gerektiği iddiasını savunuyor. Grondin, bu doğrultuda, Heidegger felsefesinin temel problemlerini, kavramlarını ve sorularını titizlikle çözümleyerek okura tutarlı bir düşünsel çerçeve sunuyor. Kitap, hem Heidegger’e yeni adım atan okurlar için yol gösterici bir giriş niteliği taşıyor hem de onun düşüncesiyle derinlemesine hesaplaşmak isteyenler için kapsamlı ve eleştirel bir okuma imkânı sağlıyor.

Kitaptan:

“Heidegger’e göre, varlık sorusu felsefenin ama aynı zamanda bizzat varoluşun mutlak surette temel sorusudur. Gerçekten de, bu çok güçlü tez Heidegger’den önce hiç kimse tarafından savu­nulmamıştı. Ne var ki bu tez, felsefi soruşturmayı, insanın varlık ve onun anlamı sorusuyla yüzleştiği andan itibaren karşı karşıya kaldığı ve bizzat insanı kendi için soru hâline getiren soruştur­maya bağlamak gibi bir başarıya sahiptir. Heidegger’in biraz iğ­neleyici de olsa daha eksiksiz tezi, tüm kesinlikleri sarsan istik­rarsızlaştırıcı bir soru olması ölçüsünde, varlık sorusunun hem insanın hem de felsefenin önünden sıvışma eğiliminde olduğu tek soru olduğudur. Demek ki varlığın unutulması, bu hatırlatıcı düşüncenin kalkış noktasını ete kemiğe büründürür, nasıl ki Parmenides ve Platon’dan bu yana bütün büyük felsefelerde de öyleyse. Burada mevzubahis olan, Varlık ve Zaman’ın müellifinin sahici-olmayan varoluşun bir biçimine hamlediyor göründüğü bir unutmadır, ne var ki, sonraki döneminde Heidegger, batı düşüncesine ge­niş ölçüde hâkim olan bu unutmada, tarihsel bir yazgının yani “metafiziğin” yazgısının sonucunu görecektir nihai olarak. Bu­nunla birlikte, ister Varlık ve Zaman’da varlık sorununun, isterse düşünürün sonraki felsefesinde Andenken (“düşünen hatırlama”) sorununun ısrarlı tekrarı suretinde olsun, düşünceyi ve varoluşu asli sorun olarak varlık sorununa geri çağırmak söz konusudur.”

Yazar Hakkında;

1955 Kanada doğumlu felsefeci. Çağdaş felsefenin önde gelen isimlerinden biri olarak Alman felsefesi, metafizik ve hermenötik alanlarına yaptığı özgün katkılarla tanınmaktadır. Hermenötik ve anlam felsefesi üzerine çalışmaları uluslararası düzeyde yankı uyandırmış; eserleri birçok dile çevrilmiştir. Hâlen Montréal Üniversitesi Felsefe Bölümü’nde profesör olarak görev yapmaktadır. 

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kategori: Felsefe        

Yazan: Jean Grondin

Kitabın adı: Heidegger’i Anlamak

Türkçesi: Özkan Gözel

Proje Editörü ve Son Okuma: M. Halit Çelikyön 

Kitap Editörü: Saygın Günenç

Kapak ve Sayfa Uygulama: Faruk Özcan  

Sayfa sayısı: 308 

Jean Grondin’den Heidegger Felsefesine Kapsamlı Bir Rehber: “Heidegger’i Anlamak” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Endpoint Detection and Response ifadesinin kısaltması olan EDR, Türkçe’ye Uç Nokta Tespit ve Yanıt olarak çevrilen gelişmiş bir siber güvenlik teknolojisidir. Sunucu, bilgisayar ve mobil cihazlar gibi ağdaki uç noktaları sürekli izleyerek, antivirüslerin kaçırabileceği şüpheli davranışları gerçek zamanlı tespit eder ve otomatik yanıtlar verir. Siber suçluların çalışanların dizüstü bilgisayarlarını, masaüstü bilgisayarlarını ve mobil cihazlarını iş verilerine ve altyapıya sızmak için kullanmasını önlemek için işletmeler açısından önemli bir araçtır. EDR Killer, bir siber saldırganın hedef sistemdeki güvenlik yazılımlarını etkisiz hâle getirmek için kullandığı araç veya teknikleri ifade eder. EDR katilleri, modern fidye yazılımı saldırılarının temel bir parçasıdır; bu nedenle, iş ortakları yükleri sürekli olarak değiştirmek yerine şifreleyicileri çalıştırmak için kısa ve güvenilir bir zaman aralığını tercih ederler. ESET araştırmacıları, son zamanlarda gözlemlenen EDR katillerinden en azından bazılarının, yapay zekâ destekli üretime işaret eden özellikler sergilediğini değerlendiriyor. ESET telemetri ve olay araştırmalarına dayanan bu çalışma, sahada aktif olarak kullanılan yaklaşık 90 EDR katilinin analizine ve izlenmesine dayanmaktadır. 

Fidye yazılımı saldırılarındaki yeni taktik önce güvenliği devre dışı bırakmak

Son yıllarda, EDR katilleri modern fidye yazılımı saldırılarında en sık görülen araçlardan biri hâline geldi. Bir saldırgan yüksek ayrıcalıklar elde eder, korumayı bozmak için bu tür bir araç kullanır ve ancak o zaman şifreleyicisini başlatır. Her yerde görülen Bring Your Own Vulnerable Driver (BYOVD) tekniğinin yanı sıra ESET saldırganların sık sık meşru anti-rootkit yardımcı programlarını kötüye kullandığını veya sürücüsüz yaklaşımlar kullanarak uç nokta algılama ve yanıt (EDR) yazılımının iletişimini engellediğini veya onu askıya aldığını da gözlemlemektedir. Kötüye kullanılan bu araçlar sadece bol miktarda mevcut olmakla kalmaz, aynı zamanda öngörülebilir ve tutarlı bir şekilde davranır; işte bu yüzden de iş ortakları bunlara yönelmektedir.

EDR katillerini araştıran ESET araştırmacısı Jakub Souček “Bu araştırmanın ortaya çıkardığı manzara, kavram kanıtlarının sonsuz çatallanmasından karmaşık profesyonel uygulamalara kadar uzanan devasa bir alandır. Darknet’te reklamları yapılan ticari EDR katillerine odaklanmak, müşteri tabanlarını daha iyi anlamamızı ve aksi takdirde gizli kalacak bağlantıları tespit etmemizi sağlıyor. Şirket içinde geliştirilen EDR katilleri, kapalı grupların iç işleyişi hakkında fikir vermektedir. Ayrıca vibe kodlama da işleri daha da karmaşık hâle getirmektedir” açıklaması yaptı.

Saldırı ekosistemi büyüyor

Verileri başarılı bir şekilde şifrelemek için fidye yazılımı şifreleyicilerinin tespit edilmekten kaçınması gerekir. Günümüzde, paketleme ve kod sanallaştırmadan sofistike enjeksiyona kadar uzanan çok çeşitli olgun kaçınma teknikleri mevcuttur. Ancak ESET, şifreleyicilerde bunların uygulandığını nadiren görmektedir. Bunun yerine, fidye yazılımı saldırganları, şifreleyicinin dağıtımından hemen önce güvenlik çözümlerini bozmak için EDR katillerini tercih etmektedir. Aynı zamanda, EDR katilleri genellikle meşru ancak savunmasız sürücülere dayanır; bu da eski veya kurumsal yazılımların kesintiye uğraması riski olmadan savunmayı önemli ölçüde zorlaştırır. Sonuç, minimum geliştirme çabasıyla çekirdek düzeyinde etki sunan bir araç sınıfıdır; bu da bu araçları basitlikleri göz önüne alındığında orantısız bir şekilde güçlü kılar. Bu nedenle ESET, güvenlik açığı bulunan sürücülerin yüklenmesini engellemenin savunma hattında çok önemli bir adım olduğunu ancak mevcut çeşitli atlatma teknikleri nedeniyle bunun kolay bir adım olmadığını vurguluyor. Bu durum, neden sadece buna güvenilmemesi gerektiğini ve EDR katillerinin sürücüyü yükleme şansı bulamadan onları devre dışı bırakmayı hedeflemesi gerektiğini ortaya koyuyor. 

Aslında, en basit EDR engelleyiciler güvenlik açığı bulunan sürücülere veya diğer gelişmiş tekniklere dayanmaz. Bunun yerine, yerleşik yönetim araçlarını ve komutlarını kötüye kullanırlar. BYOVD teknikleri, modern EDR engelleyicilerin ayırt edici özelliği hâline gelmiştir: Her yerde bulunur, güvenilirdir ve yaygın olarak kullanılır. Tipik bir senaryoda, bir saldırgan kurbanın makinesine meşru ancak güvenlik açığı bulunan bir sürücü yerleştirir, sürücüyü yükler ve ardından sürücünün güvenlik açığını kötüye kullanan bir kötü amaçlı yazılımı çalıştırır. Daha küçük ancak büyümekte olan bir EDR katili sınıfı, çekirdeğe hiç dokunmadan hedeflerine ulaşır. Bu araçlar, EDR işlemlerini sonlandırmak yerine diğer kritik özelliklere müdahale eder. 

Yapay zekâ etkisiyle yeni nesil saldırı araçları gelişiyor

Yapay zekâ artık EDR katillerinin cephaneliklerindeki en yeni silah olarak kabul edilebilir. Yapay zekânın belirli bir kod tabanının oluşturulmasına doğrudan yardımcı olup olmadığını belirlemek genellikle pratik olarak imkânsızdır. Özellikle saldırganlar kodu sonradan işlediklerinde veya gizlediklerinde, yapay zekâ tarafından üretilen kodu insan tarafından yazılan koddan güvenilir bir şekilde ayıran kesin bir adli belirteç yoktur. Ancak ESET araştırmacıları, son zamanlarda gözlemlenen EDR katillerinden en azından bazılarının, yapay zekâ destekli üretimi güçlü bir şekilde ima eden özellikler sergilediğini değerlendiriyor. Buna açık bir örnek, Warlock fidye yazılımı çetesi tarafından yakın zamanda kullanılan bir EDR katilinde görülmektedir. Araç, yapay zekâ tarafından üretilen şablonlar için tipik bir örüntü olan olası düzeltmelerin bir listesini yazdırmakla kalmayıp, belirli bir sürücüyü istismar etmek yerine, çalışan bir sürücü bulana kadar birbiriyle ilgisiz, yaygın olarak kötüye kullanılan birkaç cihaz adını döngüsel olarak deneyen bir deneme-yanılma mekanizması da içermektedir. 

ESET araştırmacısı Jakub Souček  yaptığı açıklamada  şunları söyledi : “Önemli bir gözlem, hizmet olarak fidye yazılımı (RaaS) ekosistemlerindeki iş bölümü. Operatörler genellikle şifreleyiciyi ve destekleyici altyapıyı sağlar ancak EDR katili seçimi iş ortaklarına bırakılır. Bu, iş ortağı havuzu ne kadar büyükse EDR katili araçlarının o kadar çeşitli hâle geldiği anlamına gelir. Fidye yazılımına karşı savunma, otomatik tehditlere karşı savunmadan temelde farklı bir zihniyet gerektirir. Oltalama e-postaları, yaygın kötü amaçlı yazılımlar ve istismar zincirleri, güvenlik çözümleri tarafından tespit edilip etkisiz hâle getirildiğinde durur; ancak fidye yazılımı saldırıları durmaz. Bunlar etkileşimli, insan odaklı operasyonlardır ve saldırganlar tespitlere, araç arızalarına ve çevresel engellere sürekli olarak uyum sağlar.”

Şirketlerin güvenlik sistemlerini etkisizleştiren yöntemler artıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

FATMA ERDİZCİ: BU KURUM BİZİM BABA OCAĞIMIZ GİBİ

Fatma Erdizci, uzun yıllar Kıbrıs’ta yaşadığını, çocuklarının yönlendirmesiyle Gaziantep’e geldikten sonra Aktif Yaşam ve Eğitim Merkezi ile tanıştığını söyledi. Merkeze ilk geldiğinde hayatında önemli bir değişim yaşadığını belirten Erdizci, “130 kiloydum ve spor yapmak istiyordum. Burada spor dersleri olduğunu öğrendim ve katılmaya başladım. Bir arkadaşımın annesi aracılığıyla merkeze geldim ve çok sevdim. 2022’den beri yaklaşık dört yıldır bu kurumun danışanıyım” dedi. İlk geldiği dönemde kendisini hayattan kopmuş hissettiğini anlatan Erdizci, merkezdeki faaliyetlerin kendisine yeniden yaşam sevinci kazandırdığını ifade etti. “Şarkı sözlerini bile hatırlamıyordum. Sanki hayat durmuş gibiydi. Ama şimdi müzik derslerinde çocukluğumda ve gençliğimde söylediğim şarkıları yeniden hatırlıyorum. Alzaymır olmamak için zeka oyunları sınıfımızdan vazgeçmiyoruz. Çok mutluyuz. Bu kurum bizim ana evimiz, baba ocağımız gibi” dedi. Merkez çalışanlarının kendilerini büyük bir ilgiyle karşıladığını da belirten Erdizci, “Buraya her geldiğimizde güler yüzle karşılanıyoruz. Hocalarımız evlatlarımız gibi” diye konuştu.

EVLİLİK TEKLİFİ DERS SIRASINDA GELDİ

Fatma Erdizci, eşiyle sınıf arkadaşı olarak tanışmalarının ilişkilerini daha doğal bir şekilde geliştirdiğini söyledi. “Evlilik amacıyla tanışmış olsaydık belki birbirimize gerçek hallerimizi göstermeyebilirdik” diyen Erdizci, şöyle devam etti:  “Biz birbirimizin en doğal hallerini biliyoruz. Bir gün derste Fatih Bey bana ‘Ben ölürsem sigortam sana kalır’ dedi. İlk başta ne demek istediğini anlamadım. Sonra meğerse bana evlilik teklif etmiş. Çok şaşırdım.”

Birbirlerini tanıyan çok sayıda ortak tanıdık ve akrabalarının olduğunu öğrenmelerinin de evlilik kararını kolaylaştırdığını belirten Erdizci, “Evliliği düşünmüyordum ama çevremizde birbirimizi tanıyan insanların olması beni cesaretlendirdi” dedi.

HAFTANIN BEŞ GÜNÜ MERKEZDELER

Evlendikten sonra merkeze daha sık gelmeye başladıklarını anlatan Fatma Erdizci, hayatlarını neredeyse tamamen merkezdeki etkinliklere göre planladıklarını söyledi. “Şimdi haftanın beş günü buraya geliyoruz. Mutluyuz. Bütün işlerimi bile buradaki programlara göre ayarlıyorum” diyen Erdizci, Aktif Yaşam ve Eğitim Merkezi’nin kendileri için sadece bir kurs merkezi değil, aynı zamanda sosyal bir yaşam alanı olduğunu ifade etti. Spor, sanat ve eğitim faaliyetlerinin yanı sıra sosyal bağların da güçlendiği merkez, Fatma ve Fatih Erdizci çiftinin hikayesinde olduğu gibi, kimi zaman yeni dostlukların, kimi zaman da hayatın ikinci baharının kapısını aralıyor.

FATİH ERDİZCİ: HAFTANIN BÜYÜK BÖLÜMÜNÜ EŞİMLE BİRLİKTE BURADA GEÇİRİYORUZ

1955 Gaziantep doğumlu olan 70 yaşındaki Fatih Erdizci, evdeki rutin hayatından sıkıldığı için yeni bir arayış içine girdiğini söylüyor. Bu süreçte Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin Aktif Yaşam ve Eğitim Merkezi’ni keşfettiğini anlatan Erdizci, merkezin hayatında önemli değişikliklere vesile olduğunu ifade etti. Üç yıldır merkezde danışan olarak hizmet aldığını belirten Erdizci, “Buradaki aktiviteler sayesinde yaşam kalitem arttı. Özgüvenim yükseldi, kendimi yaşlı hissetmemeye başladım. Bu kurum bana adeta gençlik aşısı gibi geldi. Çevrem genişledi, arkadaş ortamım çoğaldı. Buraya geldikten sonra belediyenin diğer hizmetlerinden de haberdar olup daha fazla sosyalleşme imkanı buldum” dedi.

Merkezdeki akıl ve zeka oyunları sınıfında Fatma Erdizci ile tanıştıklarını anlatan Fatih Erdizci, başlangıçta evlilik gibi bir düşüncesinin olmadığını söyledi. Erdizci, “İlk önce sınıf arkadaşıydık. Birlikte oyunlar oynadık, sohbet ettik. Zamanla birbirimizi daha iyi tanıdık ve süreç bizi evliliğe kadar götürdü. Şimdi çok mutluyuz. Haftanın büyük bölümünü eşimle birlikte burada geçiriyoruz” diye konuştu.

Ulu Çınarların Sınıf Arkadaşlığı Evliliğe Dönüştü yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İftar programına Keçiören Belediye Başkanı Dr. Mesut Özarslan’ın yanı sıra; Elazığ Kültür ve Tanıtma Vakfı Başkanı ve Yüksek İhtisas Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Kadirhan Sunguroğlu, Elazığ Harput Kültür Derneği Başkanı Süleyman Kürklüoğlu, Malatya Dernekler Federasyonu Genel Başkanı Kamil Göksu, Malatya Eğitim Vakfı Ankara Şube Başkanı Haluk Akşit, Erzincan Dernekler Federasyonu Genel Başkanı Halil İbrahim Yılmaz, Ankara Erzincanlılar Derneği Başkanı Metin Seçen, Büyük Birlik Partisi Genel Başkan Yardımcısı Nihat Gürbüz, Eski Arapgir Belediye Başkanı Mustafa Namık Güzeler, Keçiören Belediyesi AK Parti Grup Başkanvekili Halit Tuğcu, İYİ Parti Ankara İl Başkan Yardımcısı Nafiz Yayla, AK Parti Tunceli İl Genel Meclis Üyesi Mehmet Hanifi Kılıç, İYİ Parti Keçiören İlçe Başkanı Haluk Baran, Dünya Kırıkkaleli Dernekler Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Ali Yücekaya, Tokat Federasyonu Genel Başkan Yardımcısı Naim Aydın, Malatya İş İnsanları Derneği Başkanvekili Burçin Şahin, Malatya Arapgirliler Dernek Başkanı Hüseyin Özdemir, Kurtarıcı Melekler Federasyonu Genel Başkanı Necabi Bal, Hür Emekliler Derneği Genel Başkanvekili Osman Bayram ile Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Bilgili, STK temsilcileri, muhtarlar, başkan yardımcıları ve çok sayıda vatandaş katıldı.

“Zengini ve fakiri iftarlarda buluşturuyoruz”

Programda davetlilere hitap eden Keçiören Belediye Başkanı Dr. Mesut Özarslan; milli birlik, hizmet ve sosyal belediyecilik vurgusu yaparak şu mesajları paylaştı: “Yüce Mevla’m nasip eyledi; on bir ayın sultanı ramazanı şerifte bu güzel iftar sofralarında yine sizin gibi yiğit Anadolu insanlarıyla lokmalarımızı paylaşıyoruz. Kıymetli hemşerilerim, biliyorsunuz ben de Sivas’ın Yiğidosuyum. Bizim toprağımız, coğrafyamız, refleksimiz ve geldiğimiz o Anadolu kültür kodlarımız, ilmik ilmik dokunup Hoca Ahmet Yesevi ve Horasan erenlerinden bize emanet edilmiştir. Anadolu coğrafyasının yiğit insanlarıyız. Öyle yiğitlik boş beleş olmaz. Yiğitliğe bir tarih gerekir. Yiğitliğe bir ispat gerekir. ‘Davamız insanlık davası’ diyen, bu insanlığa hizmet eden bir yapı gerektirir. Bu emanet çerçevesinde Keçiören’imizde kimseyi yatağa aç sokmuyoruz. Kimseyi yatağa üşüyerek, titreyerek sokmuyoruz. Yaşlısına, engellisine bakıyoruz. Sabah evladını servisine bindiriyoruz. Şükürler olsun, 18 noktada iftar çadırlarımız var. Zengini ve fakiri iftarlarda buluşturuyoruz. Bu yüce milletin birliği ve beraberliği çok kıymetlidir. Yüce Mevla’m birliğimizi ve beraberliğimizi daim eylesin hemşerilerim. Bu kardeşiniz Mesut, sizlerin başına baş olmaya değil, hizmetkâr olmaya geldi. Ve öyle de devam edecektir. Bayramınız şimdiden kutlu olsun. Ramazan ayında tuttuğunuz oruçlar, kıldığınız namazlar, ettiğiniz niyazlar Cenab-ı Hakk’ın yüce divanında kabul ve makbul olsun. Ne mutlu Türk’üm diyene!”

“Kardeşlik tablosu milletimizin en güzel gücüdür”

Büyük Birlik Partisi Genel Başkan Yardımcısı Nihat Gürbüz, konuşmasında kardeşlik ve birlik vurgusu yaparak şunları dile getirdi: “Bu birlik, beraberlik ve kardeşlik tablosu milletimizin en güzel gücüdür. Bizler farklı şehirlerin evlatları olabiliriz ama aynı vatanın, aynı bayrağın altında tek yüreğiz. Bu güzel organizasyonda emeği geçen başta Keçiören Belediye Başkanımız olmak üzere tüm yetkililere teşekkür ediyorum. Rabbim birliğimizi daim eylesin, sofralarımızı bereketli kılsın. Hepinizin Ramazan Bayramı’nı tebrik ediyorum.”

“Ramazan Bayramı’na ulaştık”

Keçiören Belediyesi AK Parti Grup Başkanvekili Halit Tuğcu, “Allah’ın izniyle ramazana kavuştuk, ramazanı idrak ettik ve Ramazan Bayramı’na ulaştık. Hepinizin Ramazan Bayramı’nı tebrik ediyorum. Bu gönül sofrasını bizlere kuran, hemşehri derneklerine destek veren kıymetli Belediye Başkanımız Sayın Dr. Mesut Özarslan’a da teşekkürlerimizi bir borç biliyoruz.” dedi.

“Birlik ve beraberliğe her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var”

İYİ Parti Keçiören İlçe Başkanı Haluk Baran ise konuşmasında şu sözlere birlik ve beraberlik mesajı verdi: “Bizi böylesine güzel bir günde bir araya getiren Belediye Başkanımız Sayın Mesut Özarslan’a teşekkür ediyorum. Sevgili misafirler, içinde bulunduğumuz şu günlerde dünyada çok üzücü olaylar yaşanıyor. Bu nedenle bizim de birlik ve beraberliğe her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var. Her görüşten, her fikirden insanların bir araya geldiği bu tür buluşmalar çok kıymetlidir. Allah birlik ve beraberliğimizi bozmasın. Ne mutlu Türk’üm diyene.”

“Farklı düşüncelerden insanlar olarak bir aradayız”

AK Parti Tunceli İl Genel Meclis Üyesi Mehmet Hanifi Kılıç yaptığı konuşmasında, farklılıkların birlik içinde buluşmasına dikkat çekerek, “Tuncelileri burada temsil etmekten büyük onur ve şeref duyuyorum. Bu imkânı bana sağlayan öncelikle Keçiören Belediye Başkanımıza saygılarımı ve sevgilerimi sunuyorum.” diye konuştu.

“Başkanımız bizleri hiçbir zaman yalnız bırakmamıştır”

Erzincan Dernekler Federasyonu Genel Başkanı Halil İbrahim Yılmaz, “Bizlerle sofrasını paylaşan Keçiören Belediye Başkanı Sayın Dr. Mesut Özarslan’a çok teşekkür ediyorum. Bütün hemşehrileri bir araya getirmek kolay değil. Bu zor organizasyonda bizlere emeklerini ve yüreklerini açan tüm Keçiören Belediyesi çalışanlarına da canı gönülden teşekkürlerimi arz ediyorum. Ne zaman işimiz düşse, ne zaman başımız sıkışsa, sevgili kardeşim Dr. Mesut Özarslan her zaman yanımızda olmuştur. Bizleri hiçbir zaman yalnız bırakmamıştır. Kendisine şahsım ve yönetim kurulum adına teşekkür ediyorum.” diyerek memnuniyetini ifade etti.

“Nice güzel sofralarda buluşmayı temenni ediyorum”

Ankara Erzincanlılar Derneği Başkanı Metin Seçen, “Bizleri bu mübarek günde bir araya getiren Keçiören Belediye Başkanımız Sayın Dr. Mesut Özarslan’a huzurlarınızda şükranlarımı sunuyorum. Bu güzel organizasyonda emeği geçen herkese de ayrıca teşekkür ediyorum.” sözleriyle duygularını ifade etti.

“Keçiören Belediyemiz, sosyal belediyecilik anlamında örnek çalışmalar ortaya koymaktadır”

Malatya Dernekler Federasyonu Genel Başkanı Kamil Göksu da konuşmasında, Keçiören’de hayata geçirilen sosyal belediyeciliği hatırlatarak şunları söyledi: “Kıymetli Başkanımızın bizleri komşu illerimizle bir araya getirmesi gerçekten çok kıymetli. Bu iftar sofrasında birlik ve beraberlik içinde olmanın huzurunu yaşıyoruz. Keçiören Belediyemiz, sosyal belediyecilik anlamında örnek çalışmalar ortaya koymaktadır. Bunu burada da açıkça görmekteyiz. Ayrıca şunu da özellikle ifade etmek isterim ki; Sayın Başkanımız, ne zaman bir talebimiz olsa her zaman yanımızda olmuş, bizleri hiçbir zaman geri çevirmemiştir. Bu vesileyle kendisine şükranlarımı sunuyorum. Şimdiden Ramazan Bayramı’nızı en içten dileklerimle kutluyor, sağlık, mutluluk ve huzur diliyorum.”

Başkan Özarslan Tunceli, Malatya, Erzincan ve Elazığlılarla İftar Sofrasında Buluştu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Kurtar Beni”, insanın bitmeyen anlam arayışını ve bireyin dış dünyayla kendi iç sesi arasındaki uyumsuzluğu odağına alan bir anlatı kuruyor. Şarkı; insanın hiçbir zaman her şeyini kaybetmeyeceği ama hiçbir zaman da bütüne sahip olamayacağı fikrinden hareket ederek, zamanla geçeceği bilinse de yaşandığı anda ağır gelen duygulara ve insanın kendi içindeki sessiz sorgulamalarına odaklanıyor.

Yasin Yıldıran, “Kurtar Beni” hakkında şunları söylüyor:
“Şarkıda tekrarlanan ‘Kurtar Beni’; bir çığlıktan çok, içsel bir teslimiyet ve farkındalık olarak duyulsun istedim. Finalde yer alan ‘Tüm dünyayı yürüdüm sandım, başladığım yere vardım’ dizesi ise kısır döngü, emek, arayış ve öz’e dönüş gibi farklı katmanlarda okunabilir.”

Şarkının klibi siyah-beyaz, vlog tadında, prova ve kayıt günlüklerinden oluşuyor. Müzisyenlerin zaman zaman samimi ve eğlenceli hallerinin şarkının içe dönük atmosferiyle karşıtlık oluşturması, gündelik hayatta dahi ne çok duygu geçişi yaşadığımızı anlatmanın yanı sıra izleyiciye samimi, doğal ve gerçek bir anlatı oluşturuyor.

Müzik eğitimi ve sahne deneyimini şarkı üretimiyle buluşturan Yasin Yıldıran, “Kurtar Beni”nin söz ve müziğine de imza atıyor. Makamsal ezgileri modern sound ile harmanlayan çalışma, sanatçının 2022’den bu yana yayımladığı ilk single olarak da dikkat çekiyor.

Şarkının Künyesi:

Söz-Müzik: Yasin Yıldıran

Aranje-Mix/Mastering: Aykut Acarlar

Kapak Tasarım: Dilan Uslan

Klip Ekibi:

Gitar – Vokal: Yasin Yıldıran
Klavye: Eylem Atalay
Bas: Baran Biricik
Bateri: Ateş İnanç

Prodüksiyon: Repra Creative
Görüntü Yönetmeni: Cihangir Özer

“Kurtar Beni”nin klibi YouTube’da, şarkı ise tüm dijital platformlarda yayında.

Yasin Yıldıran’ın ‘Kurtar Beni’ Şarkısının Klibi Yayımlandı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Uykuyu İyileştiren Hayatını İyileştiriyor!

Uyku kalitesinin iyileştirilmesinin yalnızca daha iyi bir uyku anlamına gelmediğini belirten Acıbadem Life Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal, “Kaliteli uykunun sağlanmasıyla birlikte kronik ağrıların azalabildiği, depresyon ve kaygı belirtilerinin gerileyebildiği, migren ataklarının daha seyrek görülebildiği ve metabolik sağlığın olumlu yönde etkilenebildiği gösteriliyor. Özellikle insülin direnci olan bireylerde uyku düzeninin iyileşmesiyle insülin duyarlılığının artabildiği, iştah kontrolünün dengelenebildiği ve uzun vadede tip 2 diyabet ile obezite riskinin azaltılabildiği belirtiliyor. Bu noktada beslenme alışkanlıkları kritik bir rol üstleniyor. Tüketilen besinlerin içerdiği biyoaktif bileşenler, melatonin üretiminin düzenlenmesinden gece boyunca kan şekeri dengesinin korunmasına ve beyin aktivitesinin desteklenmesine kadar pek çok mekanizma üzerinden uyku kalitesini doğrudan etkileyebiliyor” ifadelerini kullanıyor. 

Uyku Kalitesini Bozan 5 Kritik Beslenme Hatası

“Uyku kalitesini etkileyen en önemli ancak çoğu zaman göz ardı edilen faktörlerden biri, gün içinde ve özellikle akşam saatlerinde yapılan beslenme tercihleridir” diyen Beslenme ve Diyet Uzmanı, uyku kalitesini doğrudan etkileyen en yaygın beslenme hatalarını sıralıyor:

• Geç saatlerde kafein tüketmek: Kahve, çay ve diğer kafein içeren içecekler sinir sistemini uyararak uykuya dalış süresini uzatabilir ve derin uyku evrelerini kısaltabilir. Kafeinin uyku üzerine etkilerinin incelendiği bir çalışmada; kafein tüketiminden sonra, toplam uyku süresinde 2 saatlik azalma görüldüğü gözlemlenmiştir.
• Akşam saatlerinde ağır ve geç yemek yemek: Sindirimi zor ve yüksek kalorili öğünler, gece boyunca metabolizmanın aktif kalmasına neden olarak vücudun dinlenme sürecini sekteye uğratabilir.
• Rafine karbonhidrat ağırlıklı beslenmek: Yapılan çalışmalarda hem gün içinde, hem uyku öncesinde basit şeker ve rafine karbonhidrat, glikoz, fruktoz tüketen bireylerin daha yüzeysel uykuya sahip oldukları, sabah yorgun uyandıkları görülmüştür.
• Uyku kalitesini destekleyen mikro besinleri yetersiz almak: Magnezyum, triptofan ve B vitaminleri gibi besin öğelerinin eksikliği, uyku düzenini sağlayan hormonların üretimini olumsuz etkileyebilir.
• Düzensiz ve biyolojik ritme uygun olmayan beslenme alışkanlıkları: Gün içinde düzensiz öğün saatleri ve geç saatlerde beslenme, vücudun doğal sirkadiyen ritmini bozarak uyku kalitesini düşürebilir.

Uyku Kaynağı Besinler

• Melatonin ve Serotonin kaynakları: Uyku kalitesini destekleyen en önemli biyolojik mekanizmalardan birinin melatonin hormonu olduğunu belirten Acıbadem Life Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal, “Vücudun doğal ritmini düzenleyen melatonin hormonudur. Melatonin, mutluluk ve denge hormonu olarak bilinen serotoninden, serotonin ise triptofan adlı bir amino asitten sentezlenir. Bu nedenle, günlük beslenmede bu biyolojik döngüyü destekleyen besinlere yer vermek, daha kolay uykuya dalmayı ve gece boyunca kesintisiz bir uyku sürecini destekleyebilir. Et, balık, yumurta, kemik suyu, nohut ve susam gibi protein kaynakları, bu süreci destekleyerek uyku kalitesinin artmasına katkı sağlayabilir. Bununla birlikte çilek, nar, kivi, badem, ceviz, brokoli ve mantar gibi melatonin içeriği yüksek besinler, antioksidan etkileri ve biyolojik ritim üzerindeki düzenleyici rolleri sayesinde uyku düzeninin korunmasına yardımcı olabilir” diyor. 
• Vitamin kaynakları: Serotonin ve melatonin metabolizmasının sağlıklı şekilde devam edebilmesi için folik asit ile B3 ve B6 vitaminlerinin de kritik rol oynadığını ifade eden Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal, “Yeşil yapraklı sebzeler, baklagiller, yumurta, balık, kabak çekirdeği, kuruyemişler ve muz gibi besinler, sinir sistemi ve hormon dengesi üzerinden uyku kalitesini destekleyen önemli mikro besin öğeleri içerir. Aynı şekilde magnezyum eksikliği, melatonin üretimini olumsuz etkileyerek uyku bölünmelerine neden olabilir. Yeşillikler, tohumlar, balık, meyveler ve aromatik bitkiler magnezyum açısından zengin kaynaklar arasında yer alır” diyor. 
• Amino asit kaynakları: Bazı amino asitlerin uyku kalitesi üzerinde doğrudan etkili olduğunu belirten Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal, “Arjinin, büyüme hormonunun salgılanmasını destekleyerek gece boyunca gerçekleşen onarım süreçlerine katkı sağlarken; kırmızı et, balık, yumurta ve baklagiller bu amino asidin önemli kaynaklarıdır. Glisin ise sinir sistemini sakinleştirici etkisiyle uykuya geçişi kolaylaştırabilir ve daha derin bir uyku sürecini destekleyebilir” ifadelerini kullanıyor. 

“Bunların yanı sıra mor ve koyu renkli meyve ve sebzelerde bulunan antosiyanin gibi güçlü antioksidanlar ile maydanoz, kereviz, nane ve turunçgillerde bulunan apigenin gibi flavonoidler, hücresel düzeyde koruyucu etkiler göstererek uyku kalitesini artırmaya katkı sağlayabilir” diyen Acıbadem Life Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal bu bileşenlerin düzenli olarak beslenmeye eklenmesinin biyolojik ritmi desteklediğini ve vücudun gece boyunca kendini daha etkin şekilde yenilemesine yardımcı olabileceğini belirtiyor. 

Uyku Kalitenizi Sessizce Sabote Eden 5 Beslenme Hatası yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Akıllı merceklere hangi durumlarda başvuruluyor?

Gözümüzün doğal lensinin yerine yerleştirilen ve birden fazla odak noktasına sahip olan göz içi lensi “akıllı mercek” olarak adlandırılıyor. Akıllı mercekler, ağırlıklı olarak  40 yaş üzerindeki hastalarda gözlük bağımlılığını azaltmak amacıyla tercih ediliyor. Katarakt, refraksiyon (kırma) kusuru ve presbiyopi (yaşa bağlı yakın görme kusuru) şikayeti olan kişiler bu uygulamadan en fazla fayda gören grubu oluşturuyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, akıllı lenslerin özellikle hem uzak hem yakın görüş problemini birlikte çözmek isteyen kişiler için ideal bir tedavi seçeneği olduğunu ifade ediyor. 

Her hasta için uygun mudur? 

Doç. Dr. Özge Begüm Comba, akıllı merceklerin her hasta için uygun olmadığını belirterek, “Öncelikle gözün anatomik olarak bu lenslere uygun olması gerekir; ön kamara derinliğinin yeterli olması, göz bebeği çapının ideal aralıkta bulunması ve kornea endotel hücre sayısının normal sınırlarda olması şarttır. Ayrıca, retina hastalıkları gibi progresif oküler bir hastalığa sahip olan kişiler de bu lenslerden tam verim alamayabilir, çünkü göz sağlıklı olmalı ki lens performansını gösterebilsin” diyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, özellikle profesyonel sürücüler, hassas el işi gerektiren mesleklerde çalışanlar veya yüksek kontrast gerektiren işlerde aktif olarak görev yapan kişiler için özel değerlendirme yapıldığını vurgulayarak, “Detaylı oftalmolojik muayene, biyometrik ölçümler ve hasta beklentilerinin gerçekçi bir şekilde değerlendirilmesi başarılı sonuç için son derece önemlidir” diye konuşuyor. 

Akıllı mercek ameliyatı nasıl gerçekleştiriliyor? 

Operasyon topikal anestezi altında gerçekleştiriliyor. Göze 2-3 mm’lik minimal bir giriş yapılıyor ve ultrasonik titreşimler yardımıyla doğal lens küçük parçalara ayrılıp, dışarı alınıyor. Ardından yerine katlanabilir akıllı mercek yerleştiriliyor. Operasyonun ortalama 15-20 dakika sürdüğünü söyleyen Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Özge Begüm Comba, “Hastalarımız ertesi gün hafif aktivitelerine başlayabilirler. Ancak ilk bir hafta ağır fiziksel aktivitelerden ve kontakt sporlardan kaçınmalarını öneriyoruz” diyor. 

Ameliyat sonrasında net görüş ne zaman sağlanabiliyor?

Ameliyat sonrasındaki ilk günlerde hafif bulanıklık normaldir. Net görüş genellikle 1-2 hafta içinde başlıyor, ancak tam nöroadaptasyon, yani beynin farklı odak noktalarından gelen görüntülere uyum sağlama süreci 2-3 ay sürebiliyor. Bu süreçte beyin farklı odak noktalarından gelen görüntüleri işlemeyi öğrenir.

Ameliyatın ardından gece ışık saçılması görülür mü?

Özellikle erken postoperatif, yani ameliyat sonrasındaki ilk haftalarda  haleler görülmesi, gece araç farlarında ışık saçılması ve kontrast hassasiyetinde azalma yaşanabiliyor. Bu sorunlar zamanla azalıyor ve çoğu hasta birkaç hafta ile birkaç ay arasında geçen nöroadaptasyon sürecinde (Multifokal optik sistemlerden kaynaklanan çoklu retinal görüntülerin santral siniri sistemi tarafından işlenerek fonksiyonel görmeye adapte edilmesi süreci)  bu duruma alışıyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, “Mesleği gereği yoğun gece sürüşü yapan hastalarımızı ameliyat öncesi bu konuda mutlaka bilgilendiriyoruz” diyor. 

Ameliyatın riskleri var mıdır?

Her göz içi cerrahisinde olduğu gibi bu prosedürün de riskleri bulunuyor. Endoftalmi (göz içi enfeksiyon) kanama ve retina dekolmanı gibi ciddi komplikasyonlar nadiren görülüyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, “Lensin yerinden hafifçe kayması, lens kapsülünün zamanla bulanıklaşması veya ameliyat sonrası geçici göz tansiyonu yükselmesi daha sık karşılaşılan durumlardır. Deneyimli bir cerrah ve uygun hasta seçimi bu riskleri minimize eder” diye konuşuyor. 

Akıllı mercekler gözlükten tamamen kurtulmayı sağlar mı?  

Akıllı mercek sonrasında hastaların yaklaşık yüzde 80-90’ı günlük aktivitelerini gözlüksüz sürdürebiliyor. Ancak bazı durumlarda, özellikle çok küçük punto okumalarında veya uzun süreli bilgisayar kullanımında düşük numaralı gözlük ihtiyacı olabiliyor. 

 Ameliyat sonrası elde edilen net görüş kalıcı mıdır?

Doç. Dr. Özge Begüm Comba, implante edilen merceğin ömür boyu kalıcı olduğunu ve materyalinin bozulmadığını ifade ederek, sözlerine şöyle devam ediyor: “Ancak bazı hastalarda ameliyattan aylar veya yıllar sonra arka kapsül opasifikasyonu, yani halk arasında ‘ikincil katarakt’   olarak  bilinen durum gelişebilir. Bu tablo Nd:YAG lazer yöntemiyle basit ve etkili şekilde tedavi edilebilir.” 

Ameliyat sonrasında nelere dikkat edilmeli?

Ameliyat sonrasında ilk hafta hafif aktiviteler ve ev içi işleri sorun oluşturmuyor.  Ancak, aşağıda yer alan kurallara dikkat etmeniz önem taşıyor. 

• Gözlerinize travmadan kaçının 
• Havuz ve deniz gibi enfeksiyon riski taşıyan ortamlardan uzak durun
• Reçete edilen topikal ilaçları düzenli kullanın
• Makyaj ve kozmetik ürünleri 2 hafta, kontakt sporları en az bir ay erteleyin
• UV koruyucu gözlük kullanın 

Ne zaman lazer, ne zaman akıllı mercek?

Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Özge Begüm Comba, 40 yaş altı ve düşük-orta dereceli kırma kusurları için lazer cerrahilerin (LASIK, PRK) ilk tercih edilen yöntemler olduğunu vurguluyor. 40 yaş üzeri presbiyopik (yaşa bağlı yakın görme kusuru) tablosunda, yüksek hipermetropide veya katarakt varlığında ise premium göz içi lensleri (akıllı mercek) öncelikli olarak değerlendiriliyor. Her hastanın korneal topografisi, ön segment anatomisi ve yaşam tarzı karar sürecinde belirleyici oluyor.

Tek ameliyatla üç mesafede net görüş! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kur’an-ı Kerim’in indirilmeye başlandığı gece…

Kadir Gecesi’nin, Ramazan ayının en kıymetli gecesi olarak kabul edildiğini kaydeden Prof. Dr. Reşat Öngören, “Kur’an-ı Kerim’in indirilmeye başlandığı gece olarak bilinen Kadir Gecesi’nin, ilahi rahmet ve bağışlanmanın zirveye çıktığı zaman dilimlerinden biri olduğu ifade ediliyor.” dedi.

Ramazan ayının Kur’ân-ı Kerim’de anılan yegane ay olduğunu dile getiren Prof. Dr. Reşat Öngören, “Nitekim Kur’an âyetlerinin indirilmeye başlandığı Kadir gecesi Ramazan ayı içinde yer alır. Öte yandan Peygamber Efendimizin her Ramazan’da o zamana kadar inmiş olan âyetleri Cebrail (a.s.) ile karşılıklı okudukları (mukabele) bilinmektedir. O yüzden Ramazan ayına ‘Kur’an ayı’ denilmiştir.” diye konuştu.

Kadir Gecesi’nin kandil geceleri arasında en önemlisi kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Öngören, Kadir Gecesi’nin yalnızca bireysel ibadet açısından değil, toplumsal huzur ve dayanışma açısından da önemli bir fırsat sunduğunu vurguladı.

Bu gecede yapılan ibadet, dua ve tövbeler ayrı bir anlam taşıyor

Prof. Dr. Öngören, “Ramazan ayı içerisinde idrak edilen bu mübarek gecede yapılan ibadet, dua ve tövbeler, manevi arınma ve yenilenme açısından ayrı bir anlam taşıyor” diye konuştu.

Kur’an-ı Kerim’de “bin aydan daha hayırlı” olarak nitelendirilen Kadir Gecesi’nin, Allah’ın rahmet ve mağfiret kapılarının sonuna kadar açık olduğu özel bir zaman dilimi olduğuna işaret eden Prof. Dr. Öngören, bu gecenin en iyi şekilde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Zira “bin aylık” bir zaman dilimi 83 yıllık bir ömre karşılık geliyor; uzun yaşamış bir insan ömrü. O zaman gecenin her saniyesi ayrı bir önem kazanıyor. Bütün geceyi dua, tespih ve ibadetlerle değerlendirmek, uzunca bir ömrü ibadetlerle günahsız tamamlamak anlamına geliyor.

Peygamberimizin Kadir Gecesi’ne rastlanıldığında yapılmasını tavsiye ettiği dua 

Peygamber Efendimizin Ramazan’ın son 10 gününde itikaftan bahsettiğini dile getiren Prof. Dr. Öngören, “İtikaf yalnız başına, topluma karışmadan Allah’ı zikirle meşgul olmak. Yani kulun yanına hiç kimseyi almadan Allah ile baş başa kalması. Dolayısıyla Ramazan içerisinde oruç sebebiyle aç kalmakla “riyazet” var, İtikaf vesilesiyle “halvet” var. Gece ve gündüz istiğfar ile bağışlanma var. Nitekim Peygamber Efendimizin Kadir gecesi için tavsiye ettiği dua tam da bağışlanma talebi üzerine. Hazreti Ayşe validemiz, ‘Ben Kadir Gecesi’ne ulaşırsam ne yapayım?’ diye sorduğunda, şu duayı oku buyuruyor: Allahümme inneke afüvvün kerîmün tuhibbül afve fa’fü annî. Türkçesini de söyleyebilirsiniz: Allah’ım! Sen çok affedicisin, kerîmsin (cömert ve lütufkârsın), affetmeyi seversin; beni de affet.” diye sözlerini tamamladı.

Kadir Gecesi, Ramazan ayının en kıymetli gecesi olarak kabul ediliyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Nilüfer Belediyesi Ferhat Bakgör Kreş ve Gündüz Bakımevi’nde eğitim gören çocukların babalarına yönelik düzenlenen Baba Destek Programı (BADEP) tamamlandı. AÇEV iş birliğiyle gerçekleştirilen ve çocukların gelişiminde babanın rolünü güçlendirmeyi hedefleyen programın sonunda katılımcılar için sertifika töreni düzenlendi.
Törene; Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir, Nilüfer Belediye Başkan Yardımcısı Bukle Erman, AÇEV Bursa Saha Koordinatörü Burhan Külcü, AÇEV Eğitimcisi İsmail Çevik ve veliler katıldı. AÇEV eğitimcisi İsmail Çevik tarafından yürütülen 13 haftalık eğitim süresince babalara; demokratik aile ilişkiler, anne-baba tutumları, empati, çocuk gelişimi ve çocukla kaliteli zaman geçirme gibi konularda eğitimler verildi.

BAŞKAN ŞADİ ÖZDEMİR’DEN EĞİTİM VURGUSU
Törende konuşan Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir, toplumda anne ve baba olmanın genellikle deneme yanılma yoluyla öğrenildiğine dikkat çekerek eğitimlerin önemine vurgu yaptı. Ebeveynlik eğitimlerinin evlilik öncesi zorunlu hale getirilmesi gerektiğini ifade eden Başkan Şadi Özdemir, “Hayat mücadelesi içinde çocuklarımıza gerekli zamanı ayıramayabiliyoruz. Anneler, çocuklarla daha fazla baş başa kalıyor ve büyük yük üstleniyorlar. Nilüfer bir kadın şehri; kadınların özgürleşmesi ve çocuklarımızın sağlıklı yetişmesi için kreşlerimizin sayısını artırıyoruz” dedi.
Programa 13 hafta boyunca düzenli katılan babalara teşekkür eden Başkan Şadi Özdemir, “İşinizden, gücünüzden fedakarlık ettiniz. Zaman ayırdınız, emek verdiniz. Çocuklarınızın geleceği için çok sağlam temeller attınız” ifadelerini kullandı.

“BABALARIN ÇOCUKLARIYLA GEÇİRDİĞİ ZAMAN ÇOK ETKİLİ”
AÇEV Bursa Saha Koordinatörü Burhan Külcü ise babaların çocuk gelişimi üzerindeki bilimsel etkilerine değindi. Özellikle 0-6 yaş döneminin kritik olduğunu belirten Külcü, “Yale Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma, babaların çocuklarıyla geçirdiği zamanın, çocukların gelişimi üzerinde son derece olumlu bir etkisi olduğunu, biyolojik olarak da oksitosin hormonunu artırdığını kanıtladı. Çocuğuna bakan, yakınlık ve kontrol kuran babaların çocukları, ileriki yaşlarda akademik olarak daha başarılı oluyor ve baba-çocuk iletişimi çok daha güçlü temellere oturuyor” diye konuştu.

Tören, açılış konuşmalarının ardından eğitimi başarıyla tamamlayan babalara sertifikalarının Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir tarafından verilmesiyle sona erdi.

Nilüfer’de babalar eğitimlerini tamamladı sertifikalarını aldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Bergama’da kurduğu iftar sofrasında yurttaşlarla buluştu. Birlik ve dayanışma ruhunun paylaşıldığı buluşmada 14 Mart Tıp Bayramı da kutlandı. Programa Kınık Belediye Başkanı Sema Bodur, Dikili Belediye Başkanı Adil Kırgöz, CHP Bergama İlçe Başkanı İsmail Durmaz, meclis üyeleri, muhtarlar ve çok sayıda yurttaş da katıldı. İftar öncesinde masaları dolaşarak yurttaşlarla tek tek tokalaşan Başkan Tugay, CHP’ye katılmak istediğini ifade eden Engin Gürgel’e de 6 oklu rozeti taktı.

“Birlik ve beraberlik iyidir”

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, konuşmasında ramazan ayının önemine değindi. Bu mübarek ayın, herkese insanların eşit olduğunu hatırlattığını söyleyen Başkan Tugay, “İnsan insana muhtaç. Ne zaman zor gün, dar gün olsa dönüp bir komşu arıyorsunuz. Birlik beraberlik iyidir. Birlik beraberlik duygusuyla yaşamak iyidir. O nedenle böyle bir sofrada bir arada olmak, bize çok şey öğretiyor” dedi. 

“Zorlukların üstesinden dayanışma ile gelebiliriz”

Yaşanan zorlukları dayanışma ile aşacaklarına dikkat çeken Başkan Dr. Cemil Tugay, şunları söyledi: “Biz zor günlerimizden, sıkıntılarımızdan birlik beraberlikle, dayanışmayla, birbirimizin halinden anlayarak, birbirimize destek olarak çıkabiliriz ancak. Ülkemizi, halkımızı, sahip olduğumuz bütün o güzel değerleri severek onlara sahip çıkarak, çıkabiliriz. Ve tabi çok ama çok çalışarak çıkabiliriz. Çalışmadan bunların olmayacağı bir gerçek.”

“Biz kocaman bir aileyiz”

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, muhtarlara da özel olarak teşekkür etti. Muhtarların yerel yönetimlerin gözü, kulağı ve vicdanı olduğunu belirten Başkan Tugay, “Biz birlikte kocaman bir aileyiz. İzmir’de hiçbir yerin ihmal edilmediği, her noktaya hizmetin ulaştırılmaya çalışıldığı bir süreç yaşıyoruz. Bu nedenle zaman zaman zorlandığımız dönemler de oluyor. Allah ne beni ne de görev alan diğer arkadaşlarımı mahcup etsin. Biz bu ülkenin, bu şehrin ve bu milletin sevdalısı olarak üzerimize düşeni yapacağız. Buradaki güzel birlik ve beraberlik havasının yılın 365 gününde sürmesini diliyorum” dedi.

“Sağlık çalışanlarının kıymetini bilmeyenlere akıl fikir versin”

14 Mart’ın Tıp Bayramı olduğunu da anımsatan Tugay, şunları söyledi: “Ben ve Tanju Başkanım bu dönemin belediye başkanları arasında iki doktor başkanız.  Bergama’dayız. Bergama dünyada tıbbın da doğduğu yer. Nasıl bir tesadüf ve nasıl bir güzellik? Hiç kimse bunu planlamadı. Bergama’da tıbbın doğduğu yerde, Tanju Başkanımızla beraber Tıp Bayramını sizlerle birlikte kutlamış olduk. Sağlık çalışanları cefakardırlar. İnsanlar sağlığını emanet ediyor.  Bundan daha büyük bir vicdani sorumluluk olamaz. Tüm sağlık çalışanlarından Allah razı olsun.  Onların kıymetini bilmeyenlere de akıl fikir versin.”

“Sizler bizim kıymetlimizsiniz”

Başkan Dr. Cemil Tugay, her şeyin “insan” ile güzel olduğunu dile getirerek, “İnanın her şey sizinle güzel. O yüzden iyi ki varsınız. Sizler bizim kıymetlimizsiniz.  Allah bu ülkedeki bütün insanlara yardım etsin. Onların hiçbirinin darda kalmasına, zorda kalmasına izin vermesin. Öyle bir bolluk, öyle bir bereket, öyle bir hayır, öyle bir iyilik versin ki herkesin yüzü gülsün” diye konuştu. 

“Üreten herkesin ellerinden öpüyorum”

Herkesin sağlıklı ve güzel bir hayat yaşamasını dileyen Başkan Tugay, “Tarlada çalışan çiftçi kardeşimin de hayvanlara bakan kardeşlerimizin de esnafımızın da üretmeye çalışan herkesin ellerinden öpüyorum. Onlara çok teşekkür ediyorum. Allah onlara da sizlere de ve görev yapmaya çalışan bizlere de yardımcı olsun” dedi. Tugay, sözlerinin sonunda yurttaşların yaklaşan Ramazan Bayramını da kutladı. 

“Sizlerle birlikte olmaktan dolayı mutluluk duyuyoruz” 

Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik de “Bugün aynı zamanda 14 Mart Tıp Bayramı. 14 Mart Tıp Bayramı dolayısıyla çok değerli ağabeyim, aynı zamanda meslek büyüğümüz Dr. Cemil Tugay’ın nezdinde tüm doktorların, sağlık çalışanlarının bayramını kutluyorum. Ramazan akşamları iftar sofralarında bir araya geliyoruz. Sizlerle birlikte olmaktan dolayı mutluluk duyuyoruz” dedi. 
Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik, 14 Mart Tıp Bayramı anısına Başkan Tugay’a parşömen hediye etti.

Bergama’nın iftar sofrası Tıp Bayramı’nda doktor başkanları buluşturdu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Osmangazi Belediyesi bünyesinde faaliyetlerini gösteren Osmangazi Kent Konseyi ile Doruk Sağlık Grubu arasında Osmangazi Belediye Başkan Yardımcısı Mutlu Esendemir, Osmangazi Kent Konseyi Başkanı Sevim Sakallı, Doruk Sağlık Grubu Kurumsal İletişim ve Pazarlama Direktörü Göksel Sakarya ile Kurumsal Pazarlama Yöneticisi Elif Kahraman’ın katılımıyla önemli bir iş birliği protokolü imzalandı. Şadırvanlı Han Eğitim Akademisi’nde gerçekleşen protokol töreniyle birlikte Osmangazi Kent Konseyi üyeleri ve birinci derece yakınları, Doruk Sağlık Grubu’na bağlı tüm hastanelerde poliklinik muayenelerinde yüzde 30 indirim hakkından yararlanacak. Gerçekleştirilen protokol kapsamında aynı zamanda iki kurum arasında sağlık alanında eğitim faaliyetleri ve sosyal sorumluluk projeleri de hayata geçirilecek. Yapılacak iş birliğiyle birlikte toplum sağlığına yönelik bilinçlendirme çalışmaları, eğitim toplantıları ve çeşitli sosyal sorumluluk etkinliklerinin düzenlenmesi planlanıyor. Osmangazi Kent Konseyi üyelerinin sağlık hizmetlerine daha kolay ve avantajlı koşullarda erişimini sağlayacak olan protokol, aynı zamanda sağlık alanında farkındalık oluşturacak çalışmaların da önünü açacak.

Anlaşmadan Osmangazi Kent Konseyi’ne Bağlı Herkes Faydalanacak

Anlaşmanın hayırlı olması temennisinde bulunan Osmangazi Belediye Başkan Yardımcısı Mutlu Esendemir, şöyle konuştu:

“Osmangazi Kent Konseyi ile birlikte kadın girişimcileri de dahil ettik bu anlaşmaya. Sağ olsunlar, onlar da hoşgörüyle karşıladılar. Kadın girişimcilerimiz de burada, onların da içinden göğüs taramasını da aynı şekilde sağlıktan hizmet alamayan, sağlığa ulaşamayan pek çok yurttaşımız için sizden ricamız olsun.”

“Osmangazi Belediye’mizin Her Zaman Yanındayız”

Doruk Sağlık Grubu Kurumsal İletişim ve Pazarlama Direktörü Göksel Sakarya da yaptığı açıklamada, “Bu yapılan anlaşmanın hayırlı, uğurlu olmasını temenni ediyorum. Başta Erkan Aydın başkanımız nezdinde Mutlu Esendemir başkanımıza iş birliğimizden dolayı çok teşekkür ediyorum. Osmangazi Kent Konseyi’nin bütün üyelerine ve birinci derece yakınlarına ayaktan tedavilerde belli oranlarda hizmetimiz var fakat biz bu anlaşmanın yanında, nasıl Osmangazi Belediyesi Bursa’nın bir markasıysa, Doruk Sağlık Grubu da Bursa’nın bir markası olduğundan dolayı, her türlü sağlık iş birliğinde, her türlü sosyal projelerde Osmangazi Belediye’mizin her zaman yanındayız. Dolayısıyla Osmangazi Kent Konseyi’mizin de yanında olmaktan her zaman mutluluk duyacağız.” ifadelerini kullandı.

Osmangazi Kent Konseyi Başkanı Sevim Sakallı da, anlaşmanın hayırlı olması dileğinde bulunarak, muayene avantajlarından faydalanılacağını kaydetti. Elif Kahraman da yaptığı açıklamada, hem muayene hizmetlerinden yararlanılacağını, hem de sosyal farkındalık projelerinde gerçekleşecek iş birliğinden ötürü memnuniyet duyduklarını dile getirdi.

Osmangazi Kent Konseyi ile Doruk Sağlık Grubu Arasında Sağlıkta İş Birliği Protokolü yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, 14 Mart Tıp Bayramı dolayısıyla İzmir Tabip Odası Başkanı Dr. Fahri Yüce Ayhan ve yönetim kurulu üyelerini ziyaret etti. Ziyarette Başkan Tugay’a İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Sağlık İşleri Dairesi Başkanı Ahmet Soner Emre ve Eşrefpaşa Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Başak Bayram eşlik etti.

“Meşakkatli bir yolculuk”

İzmir Tabip Odası’nı ziyaret etmekten onur duyduğunu belirten Başkan Tugay, 14 Mart Tıp Bayramı’nın sağlık alanındaki sorunların konuşulduğu bir gün olduğuna dikkat çekti ve hekimlik mesleğinin önemine vurgu yaptı. Tugay, “Ne kadar zorluk olursa olsun, ne kadar sıkıntı ve problem yaşansa da hekimlik çok onurlu bir meslek. Aynı zamanda çok meşakkatli bir yolculuk. Bu nedenle hekimler, her zaman özellikle böyle günlerde takdir edilmeli ve yaptıkları her şey için teşekkür edilmeli” dedi.

“Vazgeçmeyeceğiz ve yenilmeyeceğiz”

Sağlık emekçilerinin her koşulda sorumluluklarını sürdürdüğünü belirten Tugay, Türkiye’nin daha iyi bir noktaya gelmesi için verilen mücadelenin devam edeceğini söyledi. Tugay, “Vazgeçmeyeceğiz. O nedenle yenilmeyeceğiz. Mücadele etmeden hiçbir şey olmuyor. Biz çalışa çalışa bugünlere geldik ve çalışmaya devam edeceğiz. Sizlerin desteğine her zaman ihtiyacımız var. Hekimlik camiasının, Tabip Odasının varlığından güç aldığını biliyorum. Ne zaman başımıza bir şey gelse Tabip Odasına koştururuz. O yüzden emek verenlere de çok teşekkürler. 14 Mart Tıp Bayramı kutlu olsun. Yaptığınız her şey için tekrar tekrar teşekkür ediyorum” dedi. 

“İzmir için bu kadroların bir fark yarattığını görüyoruz”

İzmir Tabip Odası Başkanı Dr. Fahri Yüce Ayhan ise ziyaretten dolayı Başkan Tugay ve ekibine teşekkür etti. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile kurumsal ilişkiler yürüttüklerini ifade eden Ayhan,   “İzmir için bu kadroların bir fark yarattığını biz de görüyoruz. Umuyorum İzmir adına her şey daha iyi olacak. Aynı umudu besleyerek daha iyi günlerde, daha iyi bir Türkiye’de, daha iyi bir İzmir’de hep birlikte yaşamaya, çalışmaya devam edeceğiz” dedi.

Başkan Tugay’dan sağlık emekçilerine teşekkür yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Mustafa Karataş, Ramazan etkinlikleri kapsamında Zeytinburnu Kültür Sanat’ın konuğu oldu. 7 Mart Cumartesi akşamı saat 21.30’da gerçekleştirilen söyleşi öncesinde Zeytinburnu Belediye Başkanı Ömer Arısoy bir selamlama konuşması yaptı. Söyleşi, Zeytinburnu halkı tarafından yoğun ilgi gördü.

“Nefsi temizlediğimiz zaman ruh, bizi melekleştirir.”

Mustafa Karataş; orucun ve nefsi temizlemenin önemine vurgu yaptı:

“Ruh iyiyi, güzeli sever. Nefsi temizlediğimiz zaman ruh bizi melekleştirir. Nefsi kirlettiğimi zaman ruhu kirletiriz, bizi şeytanlaştırır. Ve bizi günahtan günaha sürükler. Ruhun terbiyesi de nefs terbiyesi gibi gıda almakla mümkündür. Oruç, namaz, zikir, tefekkür ruhu terbiye eder. Ruhun en çok dinlendiği, rahat olduğu zaman bedenin baskısından kurtulduğu zamandır. Oruçlu olduğumuz zamanlarda ve sabaha karşı vücudun dinlendiği zamanlarda ruhun hareket kabiliyeti artar.” 

“Ruh, zamana sığmaz.”

Mustafa Karataş, ruh ve zaman kavramlarına dair bazı yorumlarda bulundu:

“Allah için bütün zamanlar şimdiki bir nokta olduğuna göre Allah tarafından gönderilen ruh için de zaman söz konusu değildir. Ruh, zaman sığmaz. Rüya bunun ispatıdır. İnsan ruhu ispat ettiğinde ahireti ispat eder. Zamanı çözdüğünde Allah’ın varlığını ispatlamış olur. Ama henüz böyle bir güç yok. Bu da imtihan gereğidir. Her şey ayan beyan ortaya konsa, cennet cehennem bize gösterilse imtihanın bir anlamı kalmaz. Gayba inanmamız Allah katında değerlidir.”

Mustafa Karataş Söyleşisi, Zeytinburnu Kültür Sanat’ta Gerçekleşti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

 VBKY’nin tarih kitaplığı, Selim Karahasanoğlu’nun editörlüğünü üstlendiği “Lale Devri mi?” adlı eserle genişlemeye devam ediyor. Ahmed Refik’in Lale Devri kitabı, modern Osmanlı tarihçiliğinde çok sayıda çalışmanın ve tartışmanın önünü açmış; söz konusu dönem kimi zaman Osmanlı’da batılılaşmanın başlangıcı, kimi zamansa III. Ahmed ile damadı Nevşehirli İbrahim Paşa’nın zevk ve sefahate dayalı, hatalı ve hedonist tasarruflarının bir anlatısı olarak yorumlanmıştır. Peki “Lale Devri” gerçekten yaşanmış bir dönem midir? Birçok revizyonist çalışmaya da konu olan bu adlandırma, Osmanlı tarih yazımının en köklü klişelerinden biri olarak varlığını sürdürmektedir. Erken batılılaşma ile sefahat arasında salınan bu dönemin yalnızca nasıl tanımlandığı değil, bizatihi var olup olmadığı da tarihsel bir sorun olarak ele alınmalıdır. 1718–1730 yıllarının kültürel, siyasi ve toplumsal veçhelerini inceleyen makalelerden oluşan bu kapsamlı çalışma, Ahmed Refik ve onu izleyen tarihçilerin bir “edebî dönem icadı” gerçekleştirdiklerini göstermeyi; lalenin simgesel gölgesinde kalan bir zamanı, yeni araştırmalar ışığında yeniden tanımlamayı ve anlamlandırmayı amaçlıyor.

Kitabın giriş yazısında Selim Karahasanoğlu, “Lale Devri” adlandırmasını problematize ederken doktora tezinden günümüze uzanan çalışmaları üzerinden döneme ilişkin historiografik dönüşümü değerlendiriyor. Tülay Artan, dönemin entelektüel çevrelerini, kitap koleksiyonlarını ve zihniyet dünyasını, “Lale Devri” anlatısının merkezî figürlerinden Paris sefiri Yirmisekiz Mehmed Çelebi’nin düşünce dünyası üzerinden inceliyor. Mehmet Yılmaz Akbulut ise söz konusu yılları askerî ve diplomatik açıdan bir “zevk ve sefahat çağı” olarak değil, Avrupa’daki güç dengelerine duyarlı bir diplomatik kırılma noktası olarak yeniden konumlandırıyor. Tuğba Kara’nın, dönemin sembolü hâline gelmiş bostanları birincil kaynaklara dayanarak ele alan çalışması ile Şaduman Tuncer’in padişahın mesireler ve kasırlar arasındaki hareketliliğini inceleyen makalesi, saray çevresindeki gündelik hayatı abartılı anlatılardan arındırarak somutlaştırıyor. Ahlaki bir çöküş ya da yarım kalmış bir batılılaşma çerçevesinin yetersizliğini ortaya koyan bu katkılar, aynı zamanda Ahmed Refik’in Lale Devri kitabının yayımlanmasının ardından kaleme aldığı yazıları da ilk kez kapsamlı biçimde gün yüzüne çıkarıyor. Refik’in birkaç yıl içinde kendi kurduğu anlatıyı nasıl yumuşattığı, hatta yer yer geri aldığı; Fatma Aliye ile girdiği polemikler ve İbrahim Paşa’yı savunma girişimleri, bu metinlerde “Lale Devri”nin ilk revizyonu olarak ele alınıyor. Öte yandan, Türkçede ilk kez okurla buluşan Wilhelm Heinz’ın 1967 tarihli makalesi de dönemin kültür dünyasını popüler anlatıların ötesine taşıyan önemli bir katkı sunuyor.

Kitaptan:

“Tarihin akışı içerisinde bir kesiti alıp çıkarmak, öncesi ve sonrası içerisinde konteks­tine oturtmaksızın misli görülmemiş gibi sunmak, Osmanlı tarihçiliğinde yabancısı olmadığımız bir tarzdır. Osmanlı tarihi için öteden beri kuruluş, yükselme, durakla­ma, gerileme ve çöküş yollu bir anlatım benimsenmiştir. Görece yakın dönemlerde­dir ki, bir kabuk kırılması başlamış ve Kanuni Sultan Süleyman dönemi sonrasında da, İmparatorlukta; kültürde, sanatta, siyasette, teknolojide, ekonomide canlılığın görülebildiği kanıtlanmıştır. Denilebilir ki, Osmanlı tarihçiliğinin klişelerinden sıy­rılması yeni sayılabilecek bir olgudur ve bu hususta bir genel kanı hâlâ oluşmuş de­ğildir. Bu bahsettiğim üst klişenin içerisinde en büyük klişelerden birisini de Lale Devri oluşturur. Buna göre, İmparatorluk, zaten bir tefessüh/bozulma evresine gir­miştir. Lale Devri de bu evrenin bir ayağını oluşturur: Ahlâkta, yaşayışta ve siyasette bozulma. Zira, bu dönem bir zevk ve sefahat dönemidir. Son dönemin padişahları da keyiflerine düşkün şahıslardır. Savaş meydanlarında cenk ile meşgul olmayı bı­rakmış, artık son nefeslerini döşeklerinde verir olmuşlardır. Bu ve benzeri standart anlatı örnekleri çoğaltılabilir.

Yukarıda kabaca özetlediğim bakış açısının, yani Osmanlı İmparatorluğu tarihinin şahıs bazlı yorumunun ne kadar problem barındırdığı düşünülmelidir. Şöyle ki, bir İmparatorluk tarihi, padişahın yahut onun karizmasının gücü ile açıklanmaya çalışılmaktadır. Buna Osmanlı tarihçiliğinde elitist/hanedan eksenli bir tarihyazım geleneğinin yahut basitçe devleti ve toplumu ile kuşatıcı olmayan bir tarihçilik anlayışının sonucu olarak da bakılabilir. Her halükârda, bahsi geçen bakışın tarihselliği ve mantıkiliği sorgulanmaya açıktır.” 

 KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kategori: Tarih           

Kitabın adı: Lale Devri mi? 

Proje Editörü: Dr. Mehmet Yılmaz Akbulut  

Editör: Prof. Dr. Selim Karahasanoğlu  

Kapak ve Sayfa Uygulama: Faruk Özcan

Sayfa sayısı: 448 

VBKY “Lale Devri mi?”yi yayımladı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kaspersky; bünyesinde 500 veya daha fazla çalışanı bulunan, henüz bir SOC’si olmayan ancak yakın gelecekte kurmayı planlayan kıdemli BT güvenliği profesyonelleri, yöneticiler ve direktörler arasında bir anket gerçekleştirdi. Araştırma, aralarında Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de bulunduğu 16 ülkeden katılımcıların görüşlerini içeriyor ve SOC kurulumuna dair önemli veriler ortaya koyuyor.

Araştırma sonuçları, Türkiye’de bir SOC kurma sürecinin planlama aşamasında dikkate alınan çeşitli zorlukları beraberinde getirdiğini gösteriyor. Yüksek başlangıç maliyetleri, katılımcıların üçte biri (%35) tarafından en önemli zorluklardan biri olarak gösterildi. Bununla birlikte birçok kuruluş, SOC’un etkinliğini değerlendirme konusunda da zorlanıyor (%25). Bu değerlendirme süreci genellikle yatırım getirisi (ROI) gibi finansal göstergelerden, Ortalama Tespit Süresi (MTTD) ve Ortalama Müdahale Süresi (MTTR) gibi operasyonel metriklere; sektör standartlarına uyum gibi stratejik hedeflere kadar uzanan geniş bir KPI setini kapsıyor.

Buna ek olarak Türkiye’de şirketler, karmaşık güvenlik çözümlerinin yönetimi (%22) ve birden fazla sistem ile teknolojinin entegrasyonu (%19) konularında da güçlük yaşıyor. Şirketlerin dörtte biri ise hem mevcut çalışanlar arasındaki (%24) hem de dış iş gücü piyasasındaki (%28) uzmanlık eksikliğine dikkat çekiyor. Bu durum, insan kaynağının teknoloji ve bütçeler kadar kritik bir kısıt olduğunu ortaya koyuyor.

Türkiye’deki kuruluşlar arasında da mevcut BT güvenlik altyapısıyla uyumluluk sağlama (%28) önemli zorluklardan biri olarak öne çıkıyor.

Zaman çizelgelerine bakıldığında, Türkiye’de şirketlerin %50’si SOC kurulumunu 6–12 ay içinde tamamlamayı hedefliyor. Buna karşılık kuruluşların %41’i projelerin iki yıla kadar uzayabileceğini öngörüyor. Daha karmaşık altyapılara sahip olmalarına rağmen büyük şirketlerin, orta ölçekli kuruluşlara kıyasla SOC’un daha hızlı devreye alınmasına daha fazla öncelik verdiği görülüyor. Uygulamada bu yaklaşım, genellikle önce kritik iş segmentleri için SOC kurulması ve ardından kapsamın aşamalı olarak tüm altyapıya genişletilmesi anlamına geliyor.

Araştırmaya göre planlanan harcamalar, şirketlerin büyüklüğü ve SOC hizmetlerini ne ölçüde dış kaynak kullanımıyla yürüttükleriyle doğrudan ilişkili. Küçük ölçekli şirketler daha sınırlı yatırımlara odaklanma eğilimindeyken, büyük kuruluşlar daha geniş altyapı kapsamı ve daha yüksek operasyonel gereksinimler nedeniyle maliyeti yüksek SOC projeleri planlama eğiliminde.

Kaspersky SOC Danışmanlığı Başkanı Roman Nazarov konuyla ilgili şunları söylüyor: “Bir SOC kurmak için gereken bütçe oldukça geniş bir aralıkta değişebilir. İlk yatırım genellikle lisanslar ve donanım maliyetlerini kapsar ve bu maliyetler büyük ölçüde altyapının ölçeğine ve tercih edilen ürün setine bağlıdır. Bu aşamayı bir sermaye yatırımı dönemi olarak değerlendirmek gerekir. Sonrasında özellikle personel maaşları başta olmak üzere önemli operasyonel giderler, toplam sahip olma maliyetinin belirlenmesinde kritik rol oynar. Bu yatırımların etkili ve kurumun ihtiyaçlarıyla uyumlu olabilmesi için en baştan hedefleri, süreçleri ve kilometre taşlarını açık biçimde tanımlayan stratejik bir plan geliştirilmesi büyük önem taşır. Böyle bir yaklaşım, güçlü ve dayanıklı bir siber güvenlik yapısı oluşturulmasına yardımcı olur.”

Kapsamlı danışmanlık hizmetleri, şirketlerin güçlü bir SOC kurmasına ve güvenlik operasyonlarını daha verimli hale getirmesine yardımcı olur. Kuruluşlar, SOC’un ilk kurulum aşamasında veya mevcut güvenlik operasyonlarını geliştirme sürecinde Kaspersky SOC Consulting gibi hizmetlerden yararlanabilir.

Kuruluş içinde SOC fonksiyonlarını yürütecek özel bir ekip bulunmuyorsa, Kaspersky Managed Detection and Response ve Kaspersky Incident Response gibi hizmetler kullanılabilir. Bu hizmetler, tehditlerin tespit edilmesinden sürekli koruma ve iyileştirme süreçlerine kadar olay yönetiminin tüm yaşam döngüsünü kapsar. Ayrıca gelişmiş siber saldırılara karşı koruma sağlar, olayların incelenmesine yardımcı olur ve ek uzmanlık desteği sunar.

Kaspersky’nin SOC kurulumu ve geliştirilmesine yönelik çözümleri ve hizmetleri hakkında daha fazla bilgi almak için ilgili bağlantıyı ziyaret edebilirsiniz.

Maliyetler, zaman çizelgeleri ve engeller: Bir SOC kurmak gerçekten ne gerektiriyor? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Günümüzde iletişimin önemli bir kısmının dijital kanallar üzerinden gerçekleştiğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Uzman Psikolog Jülide Unutmaz, “Oysa yüz yüze iletişim, duyguların daha net ifade edildiği ve karşılıklı bağın daha güçlü kurulduğu bir iletişim biçimidir. Bayram ziyaretleri insanların fiziksel olarak bir araya gelmesine ve sosyal bağların güçlenmesine katkı sağlar. Güçlü sosyal ilişkiler de bireylerin zorlayıcı durumlarla başa çıkma kapasitesini artırarak duygusal dayanıklılığa katkı sağlar. Aynı zamanda sevdiklerimizle birlikte zaman geçirmek stres ve kaygı gibi olumsuz duyguların azalmasına da yardımcı olabilir” dedi.

Bayram ziyaretlerinde karşılıklı anlayış önemli

Bayram buluşmalarında aileler arasındaki geçmiş kırgınlıkların ya da hassas konuların zaman zaman gündeme gelebileceğine de değinen Unutmaz, “Sevdiklerimizle iletişim kurmak kadar, iletişimi anlayışlı ve saygılı bir yaklaşımla sürdürebilmek de çok önemli. Karşımızdakini anlamak için dinlemek ve tartışmaya yol açabilecek konulardan mümkün olduğunca uzak durmak daha huzurlu bir bayram ortamı oluşmasına yardımcı olabilir. Küçük jestler, samimi sohbetler ve iki taraflı anlayış bayram ziyaretlerinin daha sıcak ve keyifli geçmesini sağlar” dedi.

Kişi hem kendine hem sevdiklerine zaman ayırmalı

Bayramın pek çok kişi için günlük iş temposu arasında kısa bir mola anlamına geldiğini dile getiren Unutmaz, “Bu tür kısa tatiller zihinsel yorgunluğun azalmasına ve kişinin kendini daha yenilenmiş hissetmesine yardımcı olabilir. Bayramın yarattığı olumlu ruh halini sürdürebilmek için ise günlük yaşamda da sosyal bağları canlı tutmak önemli. Sevdiklerimizle iletişimde kalmak, küçük paylaşımlar yapmak ve kendimize dinlenmek için zaman ayırmak ruhsal iyilik halini destekleyebilir. Bu küçük ama düzenli adımlar, yoğun yaşam temposu içinde kişinin kendini daha dengede hissetmesine katkı sağlar” bilgisini verdi.

Bayram ziyaretleri duygusal dayanıklılığı arttırıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İftar programına Keçiören Belediye Başkanı Dr. Mesut Özarslan’ın yanı sıra; Ankara Berberler Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Sezayi Kara, Keçiören Berber Esnafı Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Davut Akyüz, Ankara Kahveciler Odası Başkanı İsa Güven, Ankara Ayakkabıcılar Odası Başkanı Hüseyin Uzun, Ankara Anahtarcılar, Kilitçiler ve Çilingirler Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Bahattin Polat, muhtarlar, başkan yardımcıları, İYİ Parti Keçiören Gençlik Kolları Başkanı Erdem Çalışkan, STK temsilcileri, berber ve aileleri katıldı.

“Esnafa hizmetkâr olan bir belediyecilik yapıyoruz”

Keçiören Belediye Başkanı Dr. Mesut Özarslan, programa katılan berberlere hitaben yaptığı konuşmada Keçiören’deki esnafın destekçisi olmaya devam edeceklerini vurgulayarak şunları söyledi: “Yüce Türk milletinin asil insanları, Ahilik Teşkilatı’nın kıymetli alperenleri hepinizi saygıyla selamlıyorum. Rabbime şükürler olsun on bir ayın sultanı ramazanda yine berber ve güzellik salonlarımızın o güzel esnafıyla, aileleriyle ve onları temsil eden kurum, kuruluş ve odaların kıymetli başkanlarıyla bugün burada orucumuzu açmanın onur ve gururunu yaşıyoruz. Elhamdülillah üçüncü kez buluşuyoruz. Bundan sonra da buluşmaya devam edeceğiz. Çünkü bizler Keçiören’de her zaman esnafına zulmeden değil yanında olan, hizmetkâr olan bir belediyecilik yapıyoruz. Ve öyle de devam edeceğiz. Bizde ‘halka hizmet, Hakk’a hizmettir’ temel şiardır. Biz bu şiarı, bize bu vatan coğrafyasını emanet eden dedelerimizden, Horasan erenlerinden, Ahilik kültüründen emanet olarak aldık. Bu kültürün kodları bizlere emanettir. Onun için biz esnafımızı başımızın tacı olarak görüyoruz. Bizler kimsenin başına baş olmaya değil, herkese hizmetkâr olmaya geldik ve öyle de devam edeceğiz. Yüce Mevla’m birliğimizi, beraberliğimizi daim eylesin. Bizim için bayrak, vatan, millet vazgeçilmezdir. Bu noktada her zaman Hz. Ali Efendimiz gibi dimdik duracağız. Şimdiden Kadir Geceniz mübarek olsun. Sonrasında da birlik ve beraberliğimizi pekiştirdiğimiz Ramazan Bayramı’na kavuşmayı Mevla’m hepimize nasip etsin. Bayramınız şimdiden mübarek olsun. Ne mutlu Türk’üm diyene.”

“Her zaman yanınızdayız”

Ankara Berberler Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Sezayi Kara ise esnafa verdiği desteklerden dolayı Keçiören Belediye Başkanı Dr. Mesut Özarslan’a teşekkür ederek şunları dile getirdi: “Keçiören Belediye Başkanımızın ev sahipliğinde bugün Keçiören’deyiz. Kendisine camiam adına canı gönülden teşekkür ediyorum. Ne zaman Keçiören’de bir işimiz olsa, ne zaman etkinlik yapacağız desek Keçiören Belediye Başkanımıza ulaştığımızda hiçbir zaman ikiletmedi. Kendisinden Allah razı olsun. Her zaman da yanınızda olduğumuzu belirtmek istiyorum Sayın Başkanım.”

“Sadece saç ve sakal kesmiyoruz; gönül kazanıyoruz, güven inşa ediyoruz”

Keçiören Berber Esnafı Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Davut Akyüz da berberliğin gönül kazanılan bir meslek olduğunu belirterek şu mesajları paylaştı: “Bu güzel organizasyona öncülük eden, esnafımıza desteğini esirgemeyen Sayın Belediye Başkanımız Dr. Mesut Özarslan’a şahsım ve derneğim adına çok teşekkür ediyorum. Bizler emeğin, alın terinin kutsallığını bilen Ahilik yüzünün temsilcileriyiz. Ahilik bize sadece bir meslek öğretmedi; bize dürüstlüğü, paylaşmayı, kardeşliği öğretmiştir. Bu yüzden mesleğimiz yalnızca bir geçim kapısı değil, aynı zamanda ahlak ve kardeşlik yoludur. Biz sadece saç ve sakal kesmiyoruz; gönül kazanıyoruz, güven inşa ediyoruz. Her dükkân bir okuldur, her koltuk bir komşu demektir. Mahalle kültürünü yaşatıyor, kırgınlıkları yumuşatıyor, kardeşliği güçlendiriyoruz. Esnaf güçlü olursa mahalle güçlü olur, mahalle güçlü olursa Keçiören’imiz güçlü olur.”

Başkan Özarslan İftar Sofrasında Berberlerle Buluştu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sanal kumarın erişilebilirliği arttıkça bağımlılık riski de yükseliyor!

Kumarın hem fiziksel ortamlarda hem de dijital platformlarda oynanabildiğini ifade eden Dr. Bahruz Shukurov, “Ancak teknolojinin gelişmesiyle birlikte sanal kumarın erişilebilirliği ve yaygınlığı ciddi şekilde arttı. Bu durum bağımlılık riskini de önemli ölçüde yükseltmekte.” dedi.

Kumar bağımlılığının en temel özelliklerinden birinin, kişinin kumar oynama davranışı üzerinde kontrolünü kaybetmesi olduğunu aktaran Dr. Shukurov, “Kişi zamanla kazandığından çok daha fazla para harcamaya başlar ve gününün önemli bir bölümünü kumar oynayarak geçirir. Bu süreç ilerledikçe iş hayatı, aile ilişkileri ve sosyal sorumluluklar ihmal edilmeye başlanır. Maddi kayıplar büyür, borçlar oluşur ve kişi giderek daha zor bir ekonomik tabloyla karşı karşıya kalır.” şeklinde konuştu.

Kişi kazandığında da kaybettiğinde de kumar oynamak ister! 

Yalan söyleme davranışının kumar bağımlılığının önemli tanı ölçütleri arasında yer aldığına işaret eden Dr. Bahruz Shukurov, “Bağımlı birey, kumar oynayabilmek için para bulmak amacıyla yakınlarına veya çevresine yalan söyleyebilir. Bunun temel nedeni, kumar oynayamadığında yaşayacağı yoğun sıkıntı ve huzursuzluğun, yalan söylemenin yaratacağı vicdani rahatsızlıktan daha ağır gelmesidir. Zaman içinde bu davranış giderek kolaylaşır ve kişinin kişilik yapısında belirgin değişimlere yol açabilir.” dedi.

Kumar bağımlılığında motivasyonun iki yönlü çalıştığına değinen Dr. Shukurov, şunları söyledi:

“Kişi kazandığında da kaybettiğinde de kumar oynamak ister. Kazandığında aldığı ödül ve haz duygusu yeni bir motivasyon oluşturur. Kaybettiğinde ise kaybını telafi etme isteği devreye girer. Bağımlı bireyler sıklıkla ‘keyif için oynamıyorum, sadece kaybımı telafi etmek istiyorum’ şeklinde açıklamalar yapar. Ancak bu düşünce çoğu zaman bağımlılık döngüsünü sürdürür ve kişi yeniden kumar oynamaya devam eder.”

Kumar, keyif yerine kötü hisleri geçici olarak azaltan bir araca dönüşür! 

Kumar bağımlılığının çoğu zaman ilk başlarda yaşanan bir yüksek kazanç veya güçlü heyecan deneyimi ile başlayabileceğine dikkat çeken Dr. Bahruz Shukurov, “Özellikle erken yaşlarda elde edilen büyük bir kazanç, kişinin beyninde güçlü bir iz bırakır. Bu deneyim beynin ödül sisteminde normalin üzerinde bir haz oluşturur ve kişi zamanla bu duyguyu tekrar yaşamak için kumar oynamaya devam eder.” dedi.

Ancak süreç ilerledikçe kişinin bu yüksek heyecanı daha az yaşamaya başladığını, kayıpların arttığını ve kişinin normal duygu durumunun daha düşük bir seviyeye gerilediğini ifade eden Dr. Shukurov, “Sonuç olarak kumar, artık keyif veren bir aktiviteden çok, kişinin kendini kötü hissetmesini geçici olarak azaltan bir araca dönüşür. Bağımlılığın ilerleyen dönemlerinde yalnızca kumar oynamak değil, kumarla ilişkili uyaranlar da tetikleyici hâle gelir. Bahis sesleri, oyun bildirimleri, maç izlemek veya kumarla ilgili reklamlar bile kişide güçlü bir kumar oynama isteği yaratabilir. Bu nedenle bağımlılıkla mücadelede tetikleyici unsurlardan mümkün olduğunca uzak kalmak büyük önem taşır.” açıklamasını yaptı.

Beyin kısa vadeli ödülleri tercih eder, bu da bağımlılığı güçlendirir! 

Kumar bağımlılığının ciddi maddi kayıplara yol açabileceğini vurgulayan Dr. Bahruz Shukurov, “Kimi zaman kayıplar kişinin aylık gelirinin onlarca hatta yüzlerce katına ulaşabilir.” dedi.

Bu durumun bankalara veya farklı kaynaklara borçlanmaya kadar ilerleyebileceğini aktaran Dr. Shukurov, şöyle devam etti:

“Çoğu zaman aile bireyleri devreye girerek bu sorunları çözmeye çalışır. Ancak profesyonel destek alınmadan yapılan müdahaleler genellikle geçici bir rahatlama sağlar ve kişi bir süre sonra yeniden kumar oynamaya başlayabilir.

Bu noktada önemli bir soru ortaya çıkar: Bu kadar kayba rağmen kişi neden kumar oynamaya devam eder? Bunun iki önemli nedeni vardır. Birincisi, bağımlı kişinin yaşadığı sorunların çoğu zaman çevresi tarafından telafi edilmesidir. Eğer kişi yaşadığı sonuçlarla doğrudan yüzleşmezse davranış değişimi zorlaşır. İkinci neden ise kumarın kısa vadede sağladığı heyecanın, uzun vadeli zararların önüne geçmesidir. İnsan beyni çoğu zaman kısa vadeli ödülleri tercih eder ve bu durum bağımlılık davranışını güçlendirir.”

Sanal kumarın en büyük riski 24 saat erişilebilir olması! 

Sanal kumarın, geleneksel kumara göre bazı açılardan daha riskli olduğunu dile getiren Dr. Bahruz Shukurov, bu riskleri şöyle açıkladı:

“En önemli farklardan biri 24 saat erişilebilir olmasıdır. Kişi günün her saatinde, bulunduğu her yerde kumar oynayabilir. Ayrıca dijital ortamda para çoğu zaman sadece sayısal bir değer gibi algılanır. Bu nedenle kişiler gerçek para kaybettiklerini daha az hissedebilir ve daha büyük riskler alabilir.

Sanal kumar platformları aynı zamanda yoğun reklam ve teşvik mekanizmaları kullanır. Bonus teklifleri, mesajlar ve sürekli gönderilen bildirimler kişiyi tekrar oyuna çekmek için tasarlanır. İlk aşamada bazı kullanıcıların kazanç elde etmesi de bu sistemin bir parçası olabilir. Böylece kişi erken dönemde güçlü bir ödül deneyimi yaşayarak kumara daha fazla bağlanabilir.”

Bağımlılıklarda ‘tam iyileşme’ yerine ‘kontrol altına alma’ daha gerçekçi bir yaklaşım! 

Kumar bağımlılığının, beynin ödül sistemi ile yakından ilişkili olduğuna dikkat çeken Dr. Bahruz Shukurov, “Ventral tegmental alan, nükleus akumbens ve insula gibi bölgeler bu süreçte rol oynar. Kumar davranışı tekrarlandıkça bu sinir yolları güçlenir.” dedi.

Başlangıçta küçük bir iz gibi olan bu yolakların zamanla adeta bir otoyola dönüştüğünü ve kişinin düşünce dünyasında kumarın merkezi bir yer edindiğini kaydeden Dr. Shukurov, kumar bağımlılığının tedavisinin mümkün olduğunu dile getirdi.

Dr. Shukurov bu sürecin genellikle çok yönlü bir yaklaşım gerektirdiğini söyledi ve devam etti:

“Tedavi yalnızca bireyi değil, aileyi de kapsayan bir iş birliği içinde yürütülmeli. Psikiyatrist, psikolog, hasta ve aile üyelerinin birlikte çalışması başarı şansını artırır. Profesyonel destek olmadan yalnızca söz vermek, yemin etmek veya kendi kendine bırakmaya çalışmak çoğu zaman yeterli olmaz.

Bağımlılıklar için ‘tam iyileşme’ kavramından ziyade ‘kontrol altına alma’ veya ‘düzelme’ kavramı daha gerçekçidir. Bu durum bazı kronik hastalıklara benzetilebilir. Kişi tetikleyicilerden uzak durur, tedavi planına uyar ve gerekli önlemleri alırsa uzun süre kumar oynamadan sağlıklı bir yaşam sürdürebilir. Ancak tamamen iyileştiğini düşünerek tüm önlemleri kaldırmak tekrar risk oluşturabilir.”

Çoğu durumda belirleyici olan heyecan ve adrenalin duygusu! 

Kumar bağımlılığında çoğu zaman kişinin parayı mı yoksa heyecanı mı sevdiği sorusunun sorulduğunu aktaran Dr. Bahruz Shukurov, “Çoğu durumda belirleyici olan heyecan ve adrenalin duygusudur. Kazanma ihtimalinin eşiğinde olmak, risk almak ve o anki yoğun duygu durumunu yaşamak bağımlılığı besleyen önemli faktörlerdir.” dedi.

Bağımlılık ilerledikçe kişinin yalnızca kumar ve kumarla ilişkili konulara karşı yüksek motivasyon gösterdiğinin altını çizen Dr. Bahruz Shukurov, sözlerini şöyle tamamladı:

“Günlük sorumluluklara karşı isteksizlik ve enerji düşüklüğü görülebilir. Bu nedenle tedavi sürecinde yalnızca kumar davranışı değil, kişinin düşünce yapısı, motivasyonu ve yaşam düzeni de ele alınmalıdır. Kumar oynayan bir yakına sahip olan aile bireyleri için de destek almak önemlidir. Aileler hem bağımlı bireyle birlikte tedavi sürecine katılabilir hem de ayrı olarak danışmanlık alabilirler. Erken müdahale, sorunun büyümesini ve daha büyük kayıpların oluşmasını önleyebilir.” 

24 saat açık sanal tehlike! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY) bilim kitaplığı, Alison Fernandes’in kaleme aldığı, Mustafa Bayrak’ın Türkçeye çevirdiği “Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi” adlı eserle genişlemeye devam ediyor. Gündelik deneyimimizde sebeplerin her zaman sonuçlardan önce geldiğini düşünürüz. Peki bu durum nasıl açıklanabilir? Nedensellikteki bu zamansal asimetri, ne doğa yasalarının zaman açısından ne simetrik yapısından ne de zamanın kendisinde var olduğu varsayılan bir asimetriden kaynaklanıyor. Bu titiz çalışma, sebep-sonuç ilişkisinde gözlemlenen zamansal asimetriyi açıklamaya yönelik güncel ampirik yaklaşımları ele alıyor. İstatistiksel mekanik, faillik ve çatallanma asimetrisi gibi farklı açıklama modellerini inceleyen kitap, bu yaklaşımların her birinin önemli katkılar sunduğunu; ancak tek başlarına henüz tam bir açıklama sağlamadıklarını ortaya koyuyor. Görünen o ki, nedenselliğin zamansal asimetrisini anlamak, bu üç yaklaşımın birlikte değerlendirilmesini gerektiriyor.

Bilim felsefesi açısından kitap, bilimin nasıl işlediğine dair kavrayışımızı derinleştirirken farklı bilimsel teoriler arasında bağ kurmaya da yardımcı oluyor. Zamansal asimetrilerin birbirleriyle nasıl ilişkili olduğunu ve nihayetinde evrenin entropik özelliklerine nasıl dayandığını göstererek bütüncül bir çerçeve sunuyor. Kitap boyunca fizik yasaları ve faillik kavramı üzerinden şu temel sorulara yanıt aranıyor: Neden nedenler sonuçlardan önce gelir? Neden geçmişi “tam” olarak görebilirken geleceğe aynı kesinlikle bakamayız? “Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi”, bu sorulara disiplinlerarası bir perspektifle yaklaşarak okuru zaman, nedensellik ve bilim üzerine yeniden düşünmeye davet ediyor.

 Kitaptan:

“Nedenler her zaman sonuçlarından önce geliyor gibi görünür. Bu asimetriyi nasıl açıklayabiliriz? Nedenselliğin zamansal asimetri­si doğa kanunlarındaki bir zamansal asimetriden kaynaklanmaz; kanunlar genel itibariyle zamansal olarak simetriktir. Bu asimet­ri, zamanın kendisindeki bir asimetriden de kaynaklanmıyor gibi durmaktadır. Bu kitapta, nedenselliğin zamansal asimetrisini açıklamaya yönelik son dönemdeki deneysel girişimleri inceleye­ceğiz: İstatistiksel mekanik açıklamaları, faillik açıklamaları ve çatal asimetrisi açıklamaları. Bu yaklaşımların hiçbiri tamam­lanmış değildir ve nedenselliğin zamansal asimetrisinin eksiksiz bir açıklaması kuvvetle muhtemel bu üç programın da katkısını gerektirecektir.” 

Yazar Hakkında;

Dublin Üniversitesi (Trinity College Dublin) Felsefe Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Columbia Üniversitesinde A Deliberative Account of Causation (Sebep-Sonuç İlişkisine Dair Düşünsel Bir Açıklama) başlıklı teziyle felsefe doktoru ünvanını almıştır. 2017-2018 yıllarında, Christoph Hoerl ve Teresa McCormack’ın liderliğindeki disiplinlerarası AHRC projesi “Time: Between Metaphysics and Psychology” (Zaman: Metafizik ve Psikoloji Arasında) kapsamında, Warwick Üniversitesinde doktora sonrası araştırmacı olarak görev almıştır. Ayrıca 2016-2017 yıllarında Pittsburgh Üniversitesi Bilim Felsefesi Merkezi’nde doktora sonrası araştırma görevlisi olarak çalışmıştır. Metafizik ve bilim felsefesi alanlarında çalışmakta olup, zamansal asimetriler, fiziğin temelleri ve faillik üzerine odaklanan Fernandes şu anda Daniel Deasy ile birlikte İrlanda Zaman Felsefesi Derneğinin eş direktörlüğünü yürütmektedir.

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kategori: Bilim           

Yazan: Alison Fernandes

Kitabın adı: Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi  

Sayfa Uygulama: Yümna Sarıkaya    

Kapak: Faruk Özcan

Son Okuma: Fazilet Alçık    

Türkçesi: Mustafa Bayrak

Sayfa sayısı: 144

Zaman, entropi ve nedensellik üzerine yeni yaklaşımlar: “Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Küresel ekonomik belirsizlikler, jeopolitik gerilimler ve dijital dönüşüm baskısı altında işletmelerin karşılaştığı tehditler giderek artıyor. Siber güvenlik eskiye göre daha iyi anlaşılıyor olmasına karşın doğru adımlar zamanında atılmıyor.  Gobal Technology Industry Association (GTIA) verilerine göre, KOBİ’lerin yüzde 46’sı siber güvenliği “orta derecede önemli” olarak tanımlarken yüzde 12’si taktiksel bir araç olarak görüyor. Başka bir deyişle yangınların çıkmasını önlemek için önceden zaman ve bütçe ayrırmak yerine yangın söndürmeyle uğraşıyorlar. 

Veri ihlalinin gerçek maliyeti

IBM’in 2025 Veri İhlali Maliyetleri Raporu’na göre bir ihlalin ortalama maliyeti 4,4 milyon dolar. Bu rakam, proaktif güvenlik yatırımlarının önemini bir kez daha ortaya koyuyor. ESET uzamanları  siber güvenlik yatırımları ile  şirketlerin fikri mülkiyetin ve rekabet avantajının korunmasında, yeni pazarlara açılma ve regülasyonlara uyum alanında; dijital dönüşüm projelerinin güvence altına alınmasında ve güvenli ürünlerle müşteri sadakati ve kârlılığın artırılmasında değer yaratabileceklerinin altını çiziyor. 

Görünmeyen ama kritik bir iş fonksiyonu

Siber güvenlik, başarısının genellikle göze çarpmadığı birkaç iş fonksiyonundan biri konumunda. Teknik olayların iş krizlerine dönüşmesini önlemek için tasarlanan, görünüşte sıradan bir dizi süreç ve kontrolü yansıtıyor. Çalıştığında yüzeyde çok az değişiklik olur. Kuruluştaki herkes işini yapar. Yokluğunu ya da sorunları  herkes fark ediyor çünkü maliyetler hızla artıyor. Kesintileri önlemek hayati önem taşır ancak bunu yapmanın maliyetini diğer iş öncelikleriyle karşılaştırmak her zaman kolay değil. 

Tehdit küçük şirketler için daha büyük

Kısıtlı bir güvenlik bütçesiyle idare eden  şirketteki yöneticiler, şimdiye kadarki harcamalarının yeterli olduğunu söyleyen deneyimlere sahip olabilir  ancak işinizin birkaç yıl boyunca zarar görmemesi, size gelecek yıl hakkında çok az şey söyler. Güvenlik genellikle istatistikçilerin “şişman kuyruk riski” olarak adlandırdığı şeyi içerir; her şey birdenbire ters gitmeye başlayana kadar her şeyin yolunda olduğu ancak o zaman zararın varoluşsal boyuta ulaşabileceği türden bir risk. Birçok tehdidin gelişmesi ve yasal gerekliliklerin sıkılaşmasıyla zaman içinde olasılıklar iyileşmez; aksine, daha da kötüleşir.Rakiplerin yapamadığı güvenli olmayan bir ortamda güvenli bir şekilde çalışmaya devam etme yeteneği, nadiren ölçülen veya tartışılan bir rekabet avantajıdır.

Yaşanan güvenlik gerçekliği, özellikle sürekli kaynak sıkıntısı çeken ve orantısız bir şekilde hedef alınan küçük kuruluşlar için genellikle zordur. Güvenlik uzmanlığı kolay elde edilemediğinden 7/24 şirket içi koruma sağlamak bu kuruluşlar için genellikle imkânsızdır. Bir saldırgan, bir şirketin ağında fark edilmeden ne kadar uzun süre faaliyet gösterirse o kadar uzağa ve derine inebilir, en değerli bilgileri çalabilir, yedeklemeleri bulabilir veya başka şekillerde en fazla zararı verecek şeyleri bulabilir.

Kesintisiz iş hayatının arkasındaki görünmeyen güç

Güvenlik harcamaları, çok görünür ve tatmin edici bir geri dönüşle sonuçlanmayabilir. Güvenlik, kesintisiz operasyonlara, müşteri güvenine ve yasal düzenlemelere uyuma katkıda bulunduğu için her kuruluşun temel stratejik hedefleri ve gereksinimleri ile uyumludur. Bu açıdan bakıldığında güvenlik ürün veya hizmet değil, çok ihtiyaç duyulan bir sonuçtur.  Kısa vadeli düşünmeyenler için güvenlik yatırımları kendilerini kat kat amorti eder. Güvenlik, kuruluşların büyümesini mümkün kılar çünkü satın aldıkları şey, büyük ölçekte faaliyet gösterme, yeni pazarlara girme ve kârlılığı artırma yeteneğidir. Hareket alanı satın alırlar. İleri görüşlü kuruluşlar için bu, olabildiğince cazip bir durumdur.

Şirketinizdeki herkes günlük rutinlerini sürdürebiliyorsa bunun nedeni siber güvenlik önlemlerinin  iyi alınmış olmasındadır.

Siber güvenlik şirketler için değer yaratıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı personeli, ramazan ayında iftar sofralarını dayanışma ve ekip ruhuyla hazırlıyor. İmece usulü kurulan sofrada kimi çorba pişiriyor, kimi salata doğuruyor, kimi de pilav yapıyor. Ateş savaşçıları bir yandan yemeklerini hazırlarken bir yandan da olası ihbarlara karşı her an tetikte bekliyor. Tüm ekibin katkısı ile iftar için hazırlanan sofrada hep birlikte dualar okunduktan sonra oruçlar açılıyor.

Hiçbir özel an görevlerinin önüne geçemiyor

Torbalı Çaybaşı İtfaiye Grubu’nda da itfaiye personeli bereketli ramazan sofralarında bir araya geliyor. Ancak hiçbir özel an onların görevinin önüne geçemiyor. Toplam 280 itfaiye personelinin görev yaptığı birimde ekipler iftar saatinde bile olası bir ihbara karşı tetikte bekliyor. Güney Bölge Amiri Türkay Kaptan İzmir İtfaiyesi’nin 7 gün 24 saat görev başında olduğunu vurgulayarak şunları söyledi: “İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı olarak insanların canını ve malını korumak için çalışıyoruz. Ramazan ayında iftar anında bile vaka çıkabiliyor. Böyle anlarda ekiplerimiz bir dakika bile durmadan görevine koşuyor. Döndüklerinde iftarlarına devam ediyorlar. Açlık ya da susuzluk bizim için önemli değil. Önceliğimiz her zaman yurttaşların can güvenliği.”

İhbar geldiğinde yemek tereddütsüzce bırakılıyor

Güney Bölge Amirliği’nde İkinci Posta Gruplar Amiri olarak görev yapan Uğur Şahin ise bölgenin kırsal yapısı nedeniyle özellikle arazi ve ot yangınlarının sık yaşandığını belirtti. Şahin, “Ramazan ayında yemeklerimizi genellikle arkadaşlarla imece usulü yapıyoruz. Ancak yemek sırasında vaka geldiğinde herkes yemeğini bırakıp araçlara koşuyor. Bir dakika içerisinde tüm personel hazırlanıp araçlara biniyor ve çıkış yapıyoruz. Bizim için önce can ve mal kurtarmak geliyor” diye konuştu.

14 yıldır görev yapan İtfaiye Çavuşu Uğur Ayvaz’ın elinin lezzeti, ekip arkadaşları arasında dillere destan. Ayvaz, iftar için herkesin yemek yaptığını, kim ne isterse onu hazırladığını belirtti.

Görev bitince oruçlar açılıyor

19 yıllık itfaiye eri Ramazan Karakoç, görev sırasında iftar saatine denk gelen vakaların sık yaşandığını belirterek şunları söyledi: “Benim gibi birçok arkadaşım oruçlu. Hepimiz 24 saat görev başındayız. İzmir’de milyonlarca insanın canına ve malına zarar gelmesin diye tetikte bekliyoruz. Bazen ihbarlar tam iftar saatine denk geliyor. Olaya gittiğimiz zaman önceliğimiz yangını söndürmek ve yurttaşların canını kurtarmak oluyor. Önce işimizi yapıyoruz, ardından su veya ayran ile iftarımızı açıyoruz. Yangını tamamen kontrol altına aldığımızda grubumuza dönerek yemeğimizi yiyoruz.”

“Açlık ve susuzluğu düşünmüyoruz”

9 ay önce göreve başlayan itfaiye eri Gül Akın ise görev sırasında açlık ve susuzluğu düşünmediklerini ifade ederek şöyle konuştu: “Bizim özel günlerimiz, bayramlarımız olmuyor. Her zaman görevimizin başındayız. Birinin canının yanmaması, kimsenin burnunun kanamaması için elimizden geleni yapıyoruz. İftar yapmadan yangına ya da başka bir olaya gittiğimiz zaman o an aklıma ne açlık ne de susuzluk geliyor. Aklımdaki tek şey tehlikede olan insanlar oluyor.”

Hazırlanan yemekler ekibin beğenisini topladı

İki yıldır itfaiye eri olarak görev yapan Batuhan Olgun da ramazan ayında yemeklerini çoğu zaman kendilerinin hazırladığını belirterek, “Burada yemeğimizi kendimiz hazırlıyoruz ya da bazen dışarıdan alıyoruz. Güzel yemekler yapıyoruz ama vaka geldiğinde her şeyi bırakıp göreve koşuyoruz. Çünkü önceliğimiz bu. Bugün yaptığımız yemekler ve özellikle çorba çok güzeldi” dedi.

İtfaiyecilerin ramazan geleneği yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İsviçreli lüks saat markası Longines, Dünya Kadınlar Günü’nü marka dostlarının katılımıyla düzenlenen özel bir davette kutladı. La Scarpetta Etiler’de gerçekleşen davette konuklar, Longines’in zarafet ve cesaretle şekillenen köklü mirasını ve markanın tarihine ilham veren öncü kadınların hikâyelerini dinleme fırsatı buldu.

“Zarafet bir duruştur” mottosundan ilham alan davetin dekorasyonu, markanın doğduğu İsviçre’nin Saint-Imier kasabasının dağ çiçeklerini çağrıştıran detaylarla hazırlandı. Renkli ve zarif atmosferiyle dikkat çeken etkinlikte davetliler, Longines’in tarih boyunca sınırları zorlayan kadınlarla kurduğu güçlü bağı keşfetti. Havacılık tarihine damga vuran Amelia Earhart, Amy Johnson ve Jacqueline Cochran gibi öncü kadınlar; cesaretleri ve kararlılıklarıyla markanın mirasında önemli bir yer tutuyor.

Etkinlik kapsamında Live to Bloom platformunun kurucusu Ceren Ceylan Ertaç’ın moderatörlüğünde “Zamana Yön Veren Kadınlar” başlıklı ilham verici bir panel de gerçekleştirildi. Panelde zamanın yalnızca ölçülen değil, aynı zamanda yaşanan ve anlam kazanan bir kavram olduğu vurgulandı. Sağlık, spor ve strateji gibi farklı disiplinlerden gelen konuşmacılar; zaman algısı, kararlılık, liderlik ve sınırları aşma deneyimleri üzerine samimi paylaşımlarda bulunarak kendi yolculuklarını ve deneyimlerini katılımcılarla paylaştı.

Longines Türkiye Ülke Müdürü Özlem Kıroğlu Geylan ev sahipliğinde gerçekleşen davete basın, cemiyet ve iş dünyasından birçok isim katıldı. Kadınlar Günü’ne özel bir konuşma yapan Özlem Kıroğlu Geylan şunları söyledi:

“Longines’in tarihinde kadınların her zaman özel bir yeri oldu. Sınırları zorlayan, kendi yolunu cesaretle çizen öncü kadınların hikâyeleri markamızın ilham kaynaklarından biri. Longines gibi kadınların zarafetini, cesaretini ve kararlılığını kutlayan uluslararası bir markanın parçası olmaktan büyük bir gurur duyuyorum.”

Köklü geçmişi, üstün İsviçre saatçiliği ve kusursuz zanaatkârlığıyla bilinen Longines, Türkiye’de Nişantaşı Abdi İpekçi Caddesi ve Galataport Paket Postanesi’nde bulunan iki butiğiyle saat tutkunlarını zamansız tasarımlarıyla buluşturmaya devam ediyor.

Longines, 1832’den beri İsviçre’nin Saint-Imier kentinde faaliyet göstermektedir. Saat işçiliğindeki uzmanlığı, geleneğe, zarafete ve performansa olan güçlü bağlılığını yansıtır. Çok uzun yıllardır dünya şampiyonalarının resmi zaman tutucusu olan ve uluslararası spor federasyonlarıyla işbirlikleri gerçekleştiren Longines, spor dünyasıyla uzun yıllara dayanan sağlam ve uzun soluklu ilişkiler kurmuştur. Saatlerinin zarafetiyle tanınan Longines, dünyanın önde gelen saat üreticisi The Swatch Group ailesinin bir üyesidir. Kanatlı kum saati logosu taşıyan Longines’in 150’yi aşkın ülkede satış noktaları bulunmaktadır.

Longines, Dünya Kadınlar Günü’nü zarafet ve ilhamla kutladı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Atlas Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü Dr. Öğretim Üyesi, İş ve Örgüt Psikoloğu Ülfet Uzunkoca, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla yaptığı değerlendirmede kadınların iş hayatında karşılaştığı engelleri ve çözüm önerilerini ele aldı.

Yapısal faktörler engel oluyor

Kadınların iş gücüne katılımının, dünya genelinde artmasına rağmen üst düzey yönetim ve karar alma mekanizmalarında temsillerinin hâlâ sınırlı düzeyde kaldığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Ülfet Uzunkoca, “Bu durum bireysel yetersizliklerden değil, toplumsal cinsiyet rolleri, bakım sorumluluklarının büyük ölçüde kadınlara yüklenmesi, liderliğin erkeklikle ilişkilendirilmesi ve kurum kültürlerinde yerleşmiş stereotipler gibi çok katmanlı yapısal faktörlerden kaynaklanıyor. Dolayısıyla mesele bireysel kapasite değil; kariyer yolu, destek mekanizmaları ve kurumsal pratikler içinde yeniden üretilen yapısal engellerdir” dedi.

Yeni bir yapısal engel: “Esneklik Damgalaması”

Son yıllarda yaygınlaşan uzaktan ve hibrit çalışma modellerinin kadınlar açısından yeni bir risk alanı yaratabildiğine dikkat çeken Uzunkoca, bu durumun literatürde “esneklik damgalaması” olarak tanımlandığını ifade etti. Dr. Öğr. Üyesi Uzunkoca, “Bu olgu, esnek çalışma düzenlerinden yararlanan çalışanların işlerine daha az bağlı ya da daha düşük performanslı olduğu yönündeki temelsiz varsayımlara dayanıyor. McKinsey & Company tarafından yayımlanan 2025 verilerine göre uzaktan çalışan kadınların, ağırlıklı olarak ofiste çalışan kadınlara kıyasla kariyerlerini destekleyen ve onları terfi fırsatları için öneren kıdemli yöneticilerle daha az temas kurabildiği ve son iki yıl içinde terfi edilme olasılıklarının daha düşük olduğu görülüyor. Erkek çalışanlarda ise çalışma mekânına bağlı olarak benzer bir fark gözlenmiyor” diye konuştu.

Ofisten çalışanlara oranla terfi olasılığı 1,5 kat daha düşük

Dr. Öğr. Üyesi Uzunkoca, özellikle kariyerin erken dönemlerinde uzaktan çalışan kadınların terfi olasılığının ofisten çalışan kadınlara kıyasla yaklaşık 1,5 kat daha düşük olduğunu belirterek “Bu durum evden çalışmanın bazı kadınlar için yalnızca esneklik sağlamadığını, aynı zamanda görünürlük ve ilerleme fırsatlarını sınırlayan yapısal bir bariyere dönüşebildiğini gösteriyor” dedi.

Türkiye’de kadınların yönetim kurulu temsili yüzde 19,4 seviyesinde

Kadınların yönetim kurullarındaki temsiline ilişkin uygulamaların ülkeler arasında farklılaştığını belirten Uzunkoca, bazı ülkelerde bağlayıcı hedefler uygulanırken bazı ülkelerde gönüllü hedeflerin tercih edildiğini ifade etti. Dr. Öğr. Üyesi Uzunkoca, şu bilgileri verdi:

“Avrupa Birliği, borsaya kote şirketlerde 2026 yılına kadar icracı olmayan üyelerde yüzde 40, tüm üyeler dahil edildiğinde yüzde 33 kadın temsilini hedefleyen bağlayıcı bir düzenleme kabul etmiş durumda. Buna karşılık Türkiye’de zorunlu bir kota bulunmuyor. Sermaye Piyasası Kurulu tarafından önerilen gönüllü yüzde 25 hedefe rağmen BIST şirketlerinde kadınların yönetim kurulu temsili yaklaşık yüzde 19,4 seviyesinde bulunuyor.”

Uzunkoca, bu tablonun temsilin “doğal akış içinde” kendiliğinden dengelenmediğini ve bazı durumlarda yapısal politika araçlarının gerekli olduğunu gösterdiğini vurguladı.

Cam tavanın aşılması için kurumsal dönüşüm gerekli

Cam tavanın yalnızca bireysel bir kariyer sorunu değil; kurumların ilerleme mekanizmaları içinde yeniden üretilen çok katmanlı bir yapısal engeller bütünü olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Uzunkoca, bu nedenle çözümün yalnızca kadınların daha fazla çaba göstermesine indirgenemeyeceğini söyledi.

Kurumsal düzeyde yapılması gerekenlere değinen Dr. Öğr. Üyesi Uzunkoca, “Yönetim kurulu ve üst yönetim için belirlenen temsil hedefleri, şeffaf biçimde izlenmeli. Atama ve terfi süreçlerinde açık ve ölçülebilir kriterlerin tanımlanması gerekir. Karar vericilerin temsil ve ilerleme konusunda hesap verebilir kılınması ve kurum içinde sistematik mentorluk ve sponsorluk mekanizmalarının kurulması da alınacak tedbirler arasında sayılabilir” dedi.

Psikolojik etkilerden korunmak için öneriler

Cam tavanın yalnızca kariyer ilerleyişini değil, aynı zamanda kadınların motivasyonunu, öz yeterlilik algısını ve kurumlara bağlılığını da etkileyebildiğini belirten Uzunkoca, psikolojik olarak korunmak için bazı stratejilerin önemli olduğunu vurguladı ve bunları şöyle sıraladı:

Bu stratejilerin başında görünürlük geliyor: Birçok kadın “iyi iş yaparsam fark edilirim” düşüncesiyle geri planda kalabiliyor. Literatürde “Tiara Sendromu” olarak tanımlanan bu durum zamanla motivasyon kaybına yol açabilmektedir. Bu nedenle katkıların yalnızca çaba üzerinden değil, üretilen somut sonuçlar üzerinden ifade edilmesi önemlidir.

Bir diğer önemli unsur ise sosyal sermaye ve ilişki ağları: Üst yönetim kademelerine çıkış, çoğu zaman resmi ilanlardan değil, informel ağlar ve ortak projeler üzerinden gerçekleşmektedir. Kurum içinde farklı departmanlarla iş birliği kurmak bu anlamda çok önemli bir diğer unsurdur.

Cam uçuruma dikkat!

Dr. Öğr. Üyesi Ülfet Uzunkoca, ayrıca kadınlara sunulan liderlik fırsatlarının bazen yüksek riskli dönemlerde ortaya çıkabildiğini belirterek literatürde “cam uçurum” olarak adlandırılan bu durumun dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Bu nedenle kadınların kendilerine sunulan liderlik rollerini yalnızca “yükselme” başlığı altında değil, gerekli kaynak ve yetkilerin sağlanıp sağlanmadığını da dikkate alarak değerlendirmeleri gerektiğini söyledi.

Cam tavanı kırmak yalnızca yukarı bakmak değildir

Dr. Öğr. Üyesi Ülfet Uzunkoca, tüm bireysel stratejilere rağmen kurum kültürünün belirleyici bir rol oynamaya devam ettiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

“Eğer bir organizasyonun kültürü kapsayıcılığa dirençliyse ve ilerleme sürekli bireysel bedeller gerektiriyorsa, cam tavanı kırmak her zaman içeriden mücadele etmek anlamına gelmez. Kadın liderliğinin desteklendiği bir kuruma geçiş yapmak vazgeçmek değil, bilinçli bir yön değişimidir. Cam tavanı aşmak yalnızca yukarı doğru ilerlemekle ilgili değildir; aynı zamanda sosyal ve psikolojik kaynakları doğru yönetmek ve kariyer yolunu bilinçli biçimde şekillendirmekle ilgilidir.”

Kadınlar iş hayatında hâlâ cam tavanla karşılaşıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Klinik Psikolog Çiğdem Demirsoy: “Kendini seçmek çoğu zaman cesur bir karar, bazen bir dönüm noktası” 

Kadınların yaşam yolculuğunda kendi değerlerini keşfetmeleri, toplumsal beklentiler karşısında öz benliklerini koruyabilmeleri ve psikolojik dayanıklılıklarını güçlendirebilmeleri gibi önemli başlıkların ele alındığı program, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne özel anlamlı bir buluşma niteliği taşıdı.

8 Mart Dünya Kadınlar Günü vesilesiyle anlamlı bir motto çerçevesinde bir araya gelindiğine vurgu yapan Klinik Psikolog Çiğdem Demirsoy, “Hayatımız boyunca çoğu zaman başkalarının bizden ne beklediğini duyarız. Nasıl görünmemiz gerektiğini, nasıl konuşmamız gerektiğini, hangi rollere sığmamız gerektiğini… İyi bir evlat, mükemmel bir eş, başarılı bir kadın, başarılı bir çalışan gibi birçok roller beklenir bizden. Peki ya biz? Biz ne istiyoruz? Gerçekten kimi seçiyoruz? Kendini seçmek çoğu zaman cesur bir karar, bazen bir dönüm noktası, bazen insanın kendi iç sesiyle yeniden tanışmasıdır. Bugün bu yolculuğu birlikte düşünmek, birlikte konuşmak için buradayız.” şeklinde konuştu.

Zeynep Özyağcılar: “Her şey ‘yapamazsın’ denildiği zaman başlıyor”

Canlandırdığı karakterler aracılığıyla kadının kırılganlığını, gücünü, çelişkilerini ve dönüşümünü görünür kılan oyuncu Zeynep Özyağcılar, rollerin arkasındaki gerçek kadını, beklentilerle kurulan ilişkiyi, cesareti, seçimleri ve ‘kendin olma’ yolculuğunu dinleyenlerle paylaştı.

Hep kadına dair konuşmaktan, kadınlara dair üretmekten hiçbir zaman vazgeçmediğini ifade eden Özyağcılar, “Ve bunu çok kıymetli buluyorum. Cinsiyet ayrımı tabii ki gözetmiyorum ama birazcık daha konuşulmamış konuları, anlatılmamış, pek anlatılmaya değer bulunmayan kadın hikayelerinin aslında kıymetini paylaşmaktan çok keyif alıyorum.” dedi. 

Her şeyin ‘yapamazsın’ denildiği zaman başladığını düşündüğünü ifade eden Özyağcılar, şunları söyledi:

“Bir kadın olarak bir şeye giriştiğin zaman, sıfırdan bir şey yaptığın zaman, hiçbir zaman aksi olmadı. Ne zaman ki herkese rağmen bir şeyler üretmeye ve kendi iç sesimi duymaya başladım ondan sonra güzellikler gelmeye başladı.”

“Kendimiz olmaktan utanır olduk”   

Sanatın ve tiyatronun kişisel gücünün gelişmesine çok katkı sağladığını aktaran Zeynep Özyağcılar, “Tiyatro aslında insanı anlamakla ilgili. Sevgili Yıldız Kenter’in dediği gibi; ‘yüceliklerimizi ve cüceliklerimizi…’, ilk önce onlarla yüzleşmekle başlıyor. Gerçek kılabilmek için oynadığımız karakterin ilk önce bir içini arıyoruz; kötülüklerini, sırlarını, travmalarını kurcalıyoruz. Bir insanın tiyatrocu ya da oyuncu olması gerekmiyor, herkesin oyunculuk eğitimi alması gerektiğini düşünüyorum. Kendini tanıması, doğru ifade edebilmesi, diyalog kurabilmesi ve o özgüven için.” dedi.

Toplumun kadına dayattığı ‘başarı’ ve ‘güzellik’ gibi kavramlara değinen Özyağcılar, şöyle devam etti:

“Kendimiz olmaktan utanır olduk. Yüzümüzdeki her çizgiden, saçımızdaki her beyaz telden her an birileri bizi yargılıyormuş gibi inanılmaz bir baskı var ve gerçekten oyuna geliyoruz. Biz böyle değildik, bence daha da güzeldik. Ben biraz bunlara karşı duran biriyim. Mesela inat olsun diye hiç saçımı boyamıyorum ben, sırf onlar gibi olmayacağım diye. 

Doğal olan her şeyin çok daha güzel olduğunu ve bunun desteklenmesi gerektiğini düşünüyorum. Sağlıklı olmak başka bir şey. İyi hissetmek için spor yapmak, güçlü olmak, esnek olmak için çabaların hepsine varım. Etrafımda kadınların aşırı müdahalelerle kendilerine ne kadar kötülük yaptıklarını görüyorum ve çok üzülüyorum. Bazıları çok da güzel oluyor ama o ‘beğenmediği kız’ hala içinde. Onu iyileştirmek için hiçbir şey yapmıyor.”

“Güç, inanarak söylenen tek bir cümledir” 

Hayat yolculuğunda sevdiği yerde sevdiği işi yapma fırsatı yakaladığını aktaran Zeynep Özyağcılar, dinleyicilere mutluluk için beden ve zihnin aynı anda çalıştığı aktiviteleri yapmaları tavsiyesinde bulundu.

Özyağcılar, “Hani ‘kan ter gözyaşı’ diyorlar ya, ben kan ter gözyaşının çok önemli olduğunu düşünüyorum. Her ne yaparsak yapalım, mesleğimiz ne olursa olsun, ter damlayacak arkadaşlar. Bu fit olmak, genç kalmak için değil; beynimizi korumak için, hayatla daha iyi mücadele edebilmek, daha rahat dayanabilmek için bizim bu teri dökmeye ihtiyacımız var.” dedi. 

‘Güçlü kadın’ imajının da toplumda yanlış lanse edildiğine değinen Özyağcılar, “Özellikle dizilerde ağanın annesi olan, kötülük yapan ya da kötülük yapma gücü olan, zengin olan, istediğini yapabilen, dominant olan kadın karakterler ‘güçlü’ olarak gösteriliyor. Bize bu öğretilmeye çalışılıyor. Güç böyle bir şey değil. Asla değil. Bu tamamıyla bir yanılgı. Bu oyunlara gelmememiz lazım. Güç, ölçülü olmakla ilgili. Küçücük bir harekettir güç. Güç, senin inanarak söylediğin tek bir cümledir. Bağırmaya ihtiyacın yok.” ifadelerini kullandı.

Söyleşinin sonunda ‘Pazar Yakınmaları’ adlı kitabının yakında çıkacağı müjdesini veren Zeynep Özyağcılar, etkinliğe katılan öğrenciler arasından 4 kişiye “En Güzel Parçam” tiyatro oyunu için çift kişilik bilet hediye etti. Ayrıca söyleşi sponsoru Maruderm, etkinliğe katılanlara sürpriz hediyeler sundu.

Oyuncu Zeynep Özyağcılar ile 8 Mart’a özel söyleşi! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Saçın doğal bir büyüme döngüsü var. Tellerin yaklaşık yüzde 85–90’ı 2–6 yıl sürebilen aktif büyüme evresindeyken yüzde 10–15’i dinlenme ve dökülme aşamasındadır. Bu nedenle günde 50-100 tel saç kaybının fizyolojik olarak normal kabul edildiğinin altını çizen Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi’nden Dermatoloji Uzmanı Dr. Hicran Ercan Diker, “Mevsim geçişlerinde, özellikle ilkbahar ve sonbaharda dökülme artabilir ancak saç çizgisinde belirgin bir açılma olmaz. Genellikle birkaç ay içinde dökülme kendiliğinden azalır ve yeni saç çıkışı görülür yani saçın kalınlığı ve hacminde ciddi bir değişiklik yaşanmaz. Buna karşılık günlük dökülmenin belirgin şekilde artması, saç ayrımının genişlemesi, tepe ya da şakaklarda gözle görülür seyrelme, saçın incelip hacmini kaybetmesi ve kaş, kirpik ya da vücut kıllarında azalma varsa bir uzmana başvurmak faydalı olur” dedi.

Kadınlarda seyrelme, erkeklerde saç çizgisi gerilemesi

Erkeklerde en sık görülen saç dökülmesi tipinin genetik yatkınlıkla ilişkili olduğunu ve halk arasında erkek tipi dökülme olarak bilindiğini açıklayan Dr. Hicran Ercan Diker, “Bu tip genellikle 20’li ve 30’lu yaşlarda başlar. Saç çizgisi şakaklardan geriye doğru çekilir ya da tepe bölgesinde açılma olur. Çoğu erkekte ailede benzer bir öykü bulunur. Kadınlarda ise dökülme daha çok saçın genelinde seyrelme şeklinde görülür. Ön saç çizgisi çoğu zaman korunur ancak tepe bölgesinde hacim azalması fark edilebilir. Doğum ve emzirme dönemi, menopoz ve diğer hormonal değişimler, yoğun âdet kanamalarına bağlı demir eksikliği ile B12 ve D vitamini eksiklikleri kadınlarda sık karşılaşılan nedenler arasındadır. Uykusuzluk, yoğun stres, hızlı kilo kaybı ve şok diyetler de saç dökülmesini artırabilir” dedi.

Demir, çinko, B12, folik asit ve D vitamini saç sağlığında etkili 

Stres, yetersiz beslenme ve bazı kronik hastalıkların, saç köklerinin büyüme sürecini etkileyebileceğinden bahseden Dr. Diker, “Özellikle ani stres, enfeksiyon, ameliyat ya da ağır bir hastalık sonrasında saçlar normalden daha erken dinlenme dönemine geçebilir ve buna bağlı olarak ani ve yaygın dökülme görülebilir. Beslenme eksiklikleri ve emilim sorunları da bu süreci etkiler. Demir, çinko, protein, B12, folik asit ve D vitamini eksiklikleri saçın sağlıklı uzamasını zorlaştırabilir. Diyabet, tiroit hastalıkları ve bağışıklık sistemiyle ilişkili bazı hastalıklar da saçın büyüme döngüsünü bozarak dökülmeye yol açabilir” dedi.

Saç dökülmesinin altında yatan sebepler araştırılır 

Özellikle doğum ya da bir enfeksiyon ardından başlayan geçici saç dökülmeleri hastaları çok endişelendirebiliyor. Bu tip dökülmelerin çoğu zaman altı ila dokuz ay içinde kendiliğinden toparladığını vurgulayan Dr. Diker, “Bu süreçte yapılan en büyük hatalardan biri kontrolsüz vitamin ve takviye kullanımı. Çünkü her saç dökülmesi vitamin eksikliğine bağlı değildir ve bilinçsizce kullanılan ürünler tam tersi şekilde zarar verebilir. Tedavide öncelikle altta yatan neden araştırılır, gerçekten bir vitamin ya da mineral eksikliği saptanırsa buna yönelik takviye planlanır, sistemik bir hastalık varsa ilgili branşlarla birlikte yönetilir. Gerekli durumlarda mezoterapi, PRP ya da lazer destekli uygulamalar da değerlendirilebilir. Hangi yöntemin uygun olacağı ise yapılan incelemeler ve muayene bulgularına göre belirlenir” açıklamasında bulundu.

Muayenede saç çekme testi yapılıyor 

Saç dökülmesi tanısında, hasta öyküsünün ayrıntılı dinlenmesinin çok kıymetli olduğunu dile getiren Dr. Diker, “Dökülmenin ne zaman başladığı, artıp artmadığı, ailede benzer bir durum olup olmadığı ve eşlik eden hastalıklar sorgulanır. Muayenede saç çekme testi yapılarak her çekişte ele gelen saç sayısına bakılır. Gerekli görüldüğünde hemogram, vücudun demir deposunu gösteren Ferritin değeri, B12, folik asit, D vitamini ve tiroit hormonları gibi kan testleri istenir. Saçta yuvarlak açılmalar, kaş ya da kirpik kaybı veya ek bir sorun varsa farklı cilt hastalıkları da değerlendirilir” dedi.

Saç bakım ürünlerinin içeriğine dikkat edilmeli

Saç dökülmesini azaltmak için dengeli beslenmenin ve yeterli protein alımının önemli olduğunu vurgulayan Diker, “Vitamin ve mineral dengesini korumak için gerekli durumlarda diyetisyen desteği alınabilir. Aynı zamanda kozmetik ürün seçiminde de bilinçli davranılmalı. Kuaför ya da kozmetik mağazalarında tavsiye edilen ürünler yerine, dermatologların önerdiği ve belirtilen süre boyunca kullanılan ürünler daha güvenli bir alternatif sunar. İçeriği bilinmeyen ürünler saç derisinde hassasiyete yol açabilir ve dökülmeyi artırabilir” dedi.

Günde 50-100 tel saç kaybı normal yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Toplumun yaklaşık yüzde 50’sinde depresif ruh hali vardır

Prof. Dr. Tarhan, depresyonu değerlendirirken öncelikle depresif hissetmenin herkes için doğal bir deneyim olduğunun altını çizerek, “Moral bozukluğu dediğimiz depresif ruh hali zaman zaman herkeste olur. Bu bazen birkaç saat sürer, bazen kaygıyla birlikte yaşanır. Depresyon dediğimiz çökkünlük hâlinin birçok alt tipi var. Bir şeyden zevk alamama, hüzün, elem, keder gibi duygular bu hâlin temelini oluşturur. Toplumun yaklaşık yüzde 50’sinde depresif ruh hali vardır.” dedi.

Üç gün sürerse minör, 15 günü aşarsa majör depresyon

Depresyonun süresinin klinik değerlendirmede kritik olduğunu belirten Prof. Dr. Tarhan, “Üç gün süren çökkünlük minör depresyon olarak tanımlanır. Eğer 15 günü geçer ve devamlılık gösterirse majör depresyon kabul edilir. Eğer bu ruh hali kronikleşirse distimi adını verdiğimiz daha hafif ama uzun süreli depresyon türüyle karşı karşıya kalırız.” diye konuştu.

Distimide kişide sürekli bir çökkünlük hâli bulunduğunu dile getiren Prof. Dr. Tarhan, “Siklotimi ise kişinin bir dönem depresif, bir dönem aşırı neşeli olmasıyla karakterize ediliyor. Sabah çocuğunu sevgiyle kucaklayıp öğleden sonra ‘Seni neden doğurdum?’ diyebilecek kadar değişken ruh hâli gösterebilen kişiler, borderline kişilik örüntüsünde görülebiliyor. Anksiyete bozuklukları çoğu zaman moral bozukluğu olarak algılansa da depresyonun temelinde çökkünlük hissi yer alıyor.” ifadesinde bulundu. 

Antidepresan kullanımındaki artış depresyonun arttığı anlamına gelmiyor

Prof. Dr. Tarhan, klasik anlamda majör depresyonun oranının dünya literatüründe yüzde 17 civarında olduğuna işaret ederek, “Ancak antidepresan kullanımı, depresyon artış hızından daha hızlı yükseliyor. Birçok kişi antidepresanı farklı gerekçelerle kullanıyor. Antidepresan kullanımındaki artış depresyonun arttığı anlamına gelmiyor. Günümüzde fizik tedavi uzmanlarından dahiliyecilere kadar birçok branş hekimi antidepresan reçete ediyor. Kalp rahatsızlığı geçiren bir hastaya dahi çoğu zaman hemen antidepresan yazılabiliyor. Kullanım son 10 yılda kutu bazında yüzde 50’nin üzerinde artmış durumda. Bu artış küresel ölçekte gözlenirken Türkiye’de çok daha hızlı ilerliyor.” şeklinde konuştu. 

Örtülü depresyon mide-bağırsak sorunları, fibromiyalji, omuz–boyun–bel ağrılarıyla görülüyor

Depresyonun farklı biçimleri bulunduğunu, örtülü (maskeli) depresyonun en dikkat çekici olanlardan biri olduğunu söyleyen Prof. Dr. Tarhan, şöyle devam etti:

“Kişi depresyonda olduğunun farkında olmuyor; yakın çevresi tarafından da anlaşılmayabiliyor. Belirtiler çoğu zaman mide-bağırsak sorunları, fibromiyalji, omuz–boyun–bel ağrıları gibi fiziksel şikâyetlerle kendini gösteriyor. Kronik strese bağlı gelişen bu psiko-fizyolojik tablolar antidepresan kullanımına yönlendiriyor. Bağırsak–beyin aksı depresyonun oluşumunda kritik bir role sahip. Serotoninin hammaddeleri bağırsakta üretiliyor; faydalı bakteriler bu süreçte belirleyici. Bağırsak mikrobiyotasındaki bozulma depresyonu tetikleyebiliyor. Farelerle yapılan deneylerde, depresyondaki bir insanın bağırsak mikrobiyotasının aktarılmasıyla hayvanlarda depresif davranış modellerinin oluştuğu gözlemlenmiş durumda. Yani bağırsak sağlığı ile duygu durum arasındaki ilişki artık bilimsel olarak net biçimde ortaya konuluyor. Bu nedenle bazı hastalar dahiliyeye başvurduğunda antidepresan tedavisinden fayda gördüklerini ifade ediyor ve hekimler de benzer şikâyetlerde antidepresan reçete etmeye devam ediyor.”

Antidepresanların beyindeki ağlama devresini bloke edebildiğini dile getiren Prof. Dr. Tarhan, “İçiniz ağlar ama gözünüzden yaş gelmez. Bu nedenle herkese rastgele verilmemesi gerekir.” şeklinde konuştu.

Aynı olayı yaşayan herkes aynı şekilde depresyona girmiyor

Depresyonun hafif türlerinin çoğu zaman psikoterapiyle iyileşebildiğini kaydeden Prof. Dr. Tarhan, “Beslenme bozukluklarının düzeltilmesi ve beslenme psikiyatrisi kapsamında yapılan düzenlemeler de depresif belirtileri azaltabilir. Bu nedenle depresyon belirtileri görülür görülmez hemen ilaç başlamak doğru değildir; belirtilerin süresi mutlaka değerlendirilmelidir. Kişinin ne zamandır depresif hissettiği tanıda kritik öneme sahiptir. Bazı kişiler genetik olarak depresyona daha yatkındır. Bu kişiler küçük streslerle bile depresyona girebilir. Bu nedenle depresyon tedavisine direnç gösteren vakalarda genetik analiz yapılır; kişilerin depresyon yatkınlığı bu genler üzerinden değerlendirilir. Aynı olayı yaşayan herkesin aynı şekilde depresyona girmemesinin nedeni de budur. Kimileri depresyonu açık ve belirgin şekilde yaşarken, kimileri örtülü şekilde yaşayabilir.” dedi.

Konformizm mi antidepresan kullanımını artırdı?

Depresyonu tetikleyen nedenlerin çeşitli olduğunu, travmatik yaşantılar, şok edici deneyimler veya çocukluk çağı travmalarının depresyon başlangıcına zemin hazırlayabileceğini anlatan Prof. Dr. Tarhan, “Ancak depresyon her zaman bir stresle ilişkilendirilmez. Hiçbir problemi, travması veya üzülme sebebi olmayan kişilerde bile depresyon aniden başlayabilir. Çünkü depresyonun altıdan fazla alt tipi tanımlanmıştır ve bunların bazıları stresle tamamen bağımsızdır. Beyindeki büyüme faktörlerinin azalması depresif bir tabloya yol açabilir. Demans gibi nörodejeneratif süreçlerde de benzer mekanizmalar görülür. Erkeklerin depresyonu atipik yaşanır, öfkelilik şeklinde yaşanır.” ifadesinde bulundu.

Depresyonun yaygınlaşmasından çok konformizmin yaygınlaşmasının antidepresanların küresel patlamasının nedeni olduğunu ifade eden Prof. Dr. Tarhan, “İnsanlar en ufak olumsuz duyguya bile tahammül edemiyor. Hayatın bir parçası olan sıkıntı, hüzün ve çökkünlük hemen ilaçla bastırılmaya çalışılıyor.” diye konuştu.

Bir günlük moral bozukluklarında hemen ilaca başvurmak doğru değil

Modern yaşamın getirdiği konforculuk ve kolaycılık kültürünün, bireylerin en küçük zorlukta hızla psikiyatrik çözümlere yönelmesine neden olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, “Konformizm, yani konforculuk ve rahatçılık tüm dünyada yaygınlaşıyor. Toplum olarak biz de bu akıma kapıldık. İnsanlar ufak bir engelle karşılaşınca hemen antidepresana yöneliyor. Çocukları bile böyle büyütüyoruz. Halbuki düşmeden çocuk büyümez; su yutmadan yüzme öğrenilmez. Bir günlük, yarım günlük moral bozukluklarında hemen ilaca başvurmak doğru değil. Kişi önce kendi çözüm üretmeye çalışmalı. Eğer bu durum 15 gün boyunca sürer ve majör depresif belirtiler gösterirse o zaman uzman desteğine başvurmak gerekir. Depresif ruh hali herkeste olur; insan robot değildir.” ifadesinde bulundu.

Psikolojik sermaye, finansal sermaye gibi yönetilmeli

Psikolojik sermayenin, finansal sermaye gibi yönetilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Tarhan, beynin default mode networkünün depresif süreçlerde aşırı çalıştığını söyledi. Prof. Dr. Tarhan, “Bu ağı en iyi düzenleyen şey, kişinin amaçlı yaşaması. Sabah uyandığında bir amacı olan, orta-uzun vadeli hedefleri bulunan kişiler psikolojik sermayesini iyi yönetir ve depresyona zemin bırakmaz. Akış deneyimini yakalayan kişi daha dayanıklı olur.” şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Tarhan, anlam ve amaç peşinde koşmanın psikolojik dayanıklılığın beş ayağından biri olduğunu hatırlatarak, “Kişi bir sorunla karşılaştığında çözebiliyorsa çözer. Çözemiyorsa onu zihninde bir kutuya koyar, rafa kaldırır. Zamanı gelince o rafı açar ve çözer. Devamlı takıntı yapmaz. Bu, terapilerde kullandığımız yöntemlerden biridir.” dedi.

İnançlar bireyin stres yönetimi üzerinde önemli bir rol oynuyor

İnançların bireyin stres yönetimi üzerinde önemli bir rol oynadığını da ifade eden Prof. Dr. Tarhan, kişinin zihnindeki Tanrı tasavvurunun güven duygusunu etkilediğini söyledi ve “Her şeyi kontrol eden güçlü bir ilahi tasavvur kişide huzur ve huşu duygusu uyandırır. Bu, terapide ‘radikal kabullenme’ dediğimiz mekanizmayı doğal olarak çalıştırabilir.” ifadesinde bulundu.

Avrupa’da antidepresan kullanım oranları incelendiğinde Portekiz’in dikkat çekici şekilde öne çıktığını belirten Prof. Dr. Tarhan, “Yedi yıl içinde hem kullanım miktarı hem de artış hızı bakımından Portekiz öne çıkıyor. Bunun arkasında kültürel kırılganlık mı var, yoksa o bölgede özel bir genetik duyarlılık mı bulunuyor, araştırmak lazım.” şeklinde konuştu.

Depresyon unutkanlık ile de ortaya çıkabiliyor

Prof. Dr. Tarhan, depresyonun beklenmedik şekillerde ortaya çıkabileceğini belirterek, “Hiç depresyona girmeyen bir kimsede birden depresyon başlıyor. ‘Hayatımda antidepresan kullanmadım, şimdi neden kullanayım?’ diyor. Oysa depresyon bazen unutkanlık gibi bile ortaya çıkabiliyor. Buna ‘sekonder unutkanlık’ deniyor. Depresyonda dikkat bozulduğu için hafıza yavaşlar, kişi kendini unutkan zanneder.” ifadesinde bulundu.

Duyguların depresyondaki belirleyici rolüne vurgu yapan Prof. Dr. Tarhan, “Bir kişi kedisi öldüğü için bile ciddi depresyona girebilir. Çünkü sevgi yatırımını ona yapmıştır. Duygular depresyonda çok önemlidir. Damasio’nun deyimiyle: ‘Hissediyorum, öyleyse varım.’ Hisler aklın önüne geçer.” diye konuştu.

Küresel ölçekte depresyonun yükselişinde sosyal medyanın payının çok büyük olduğunu ifade eden Prof. Dr. Tarhan, “Sosyal medya insanların beklenti seviyesini çok yükseltti. İnsanlar ihtiyacı olmayan bir şeyi ihtiyaç sanıyor. Filtrelenmiş görsellere bakan kişi kendini değersiz hissediyor. Mükemmeliyetçi kişiler 60 dakikanın 50 dakikasını olumsuz düşünür, beyin depresif moda girer.” dedi.

Antidepresan kullanımının %100 artması bekleniyor

Antidepresan kullanımındaki hızlı artışı değerlendiren Prof. Dr. Tarhan, “2024–2034 arasında antidepresan kullanımının %100 artması bekleniyor. Şu anda 37 milyar dolarlık pazar var. Beyne etki eden diğer ilaçlarla birleştirince, neredeyse silah sanayisinden sonra en büyük sektör haline geldi. Küresel sistem ruh sağlığımızı bozuyor. Depresyon artıyor çünkü koruma ve önleme çalışmalarına yatırım yapılmıyor; ilaç pazarlanıyor.” diye konuştu.

Üsküdar Üniversitesi olarak yıllardır psikolojik sağlamlık üzerine eğitim verdiklerini hatırlatan Prof. Dr. Tarhan, “Psikolojik sağlamlık artık yeni bir bilim dalı. Biz 2013’ten beri üniversitede tüm öğrencilere Pozitif Psikolojiyi ders olarak okutuyoruz. Harvard 2015’te, Yale 2018’de bu dersi koydu.” ifadesinde bulundu.

Dijital terapötikler üzerinde çalışıyoruz

Prof. Dr. Tarhan, geliştirdikleri yeni projeyi şöyle anlattı:

“Dijital detoks ve dijital terapötikler üzerinde çalışıyoruz. Kişi programa giriyor, pozitif pekiştirmelerle psikolojik sağlamlık çalışıyor. Bunlar adeta dijital hap gibi. Depresyona girmeden önce kişinin zihinsel sağlığını koruyor. Bu büyük bir proje, üniversiteyi aşan bir yatırım gerektiriyor.” dedi.

Herkesin kolayca uygulayabileceği bir zihinsel sağlık formülü de paylaşan Prof. Dr. Tarhan, “İnsanın dört parametreye dikkat etmesi lazım: Güzel bak, güzel hisset, güzel düşün, iyi yaşa. Hissetmek düşünmekten önce gelir. Güzel his uyandırırsan güzel düşünce kendiliğinden gelir. O nedenle ‘İyi Düşün, İyi Hisset, İyi Ol’ diyoruz… ” şeklinde sözlerini tamamladı.

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Antidepresan kullanımı, depresyon artış hızından daha hızlı yükseliyor” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’nin eğitim ve kültür hayatına büyük katkılar sağlayan Hasan Âli Yücel, aramızdan ayrılışının 65. yıl dönümünde Osmangazi Belediyesi’nin, Yeni Kuşak Köy Enstitüleri Derneği (YKKED) ile düzenlediği anlam dolu bir program ile anıldı. Osmangazi Gösteri Merkezi’nde gerçekleşen organizasyona Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın’ın yanı sıra, Gemlik Belediye Başkanı Şükrü Deviren, YKKED Bursa Şubesi Başkanı Jülide Akköprü, belediye başkan yardımcıları, meclis üyeleri, dernek üyeleri ve vatandaşlar katılım sağladı.

Hasan Âli Yücel Dünya Klasikleri Kütüphanesi ziyareti ve Hasan Âli Yücel’in hayatından anekdotların yer aldığı fotoğraf sergisinin ardından YKKED Bursa Şubesi Hasan Âli Yücel Mandolin Orkestrası, Dilek Sevüktekin Görgülü şefliğinde özel bir dinleti sundu. Anma programı kapsamında ‘Hasan Âli Yücel ile Medeniyetler Çatışması’ başlığı altında gerçekleşen söyleşide ise Yazar Dr. Alper Akçam, Hasan Âli Yücel’in çağdaş ve bilimsel eğitimi esas alan yaklaşımını katılımcılarla paylaştı.

“Değerlerimizi İyi Anlayıp Yeni Nesillere Aktarmak Hepimizin Görevi”

Hasan Âli Yücel’in fotoğraf sergisini gezen Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın, Yazar Dr. Alper Akçam ile bir araya gelerek, kitabını imzalattı. Anma programında yaptığı konuşmada Hasan Âli Yücel’in gençlerin gelişimine ve eğitimine çok önemli katkılarda bulunduğunu kaydeden Başkan Erkan Aydın, bilimin ve aklın çok önemli değerler olduğunu bir kez daha vurguladı. Eğitimin önemine dikkat çeken Başkan Aydın, sözlerinde şu ifadeleri kullandı:

“Göreve gelir gelmez ilk olarak Hasan Âli Yücel Dünya Klasikleri Kütüphanesi’ni, ardından İsmail Hakkı Tonguç Kütüphanesi’ni vatandaşlarımızın hizmetine sunduk. Bayramdan sonra Yaşar Kemal Medeniyetler Kütüphanesi’ni açacağız. Bugüne kadar 7-8 kütüphaneyi hizmete kazandırdık. Bu kütüphanelerin özellikle gençler tarafından doldurulması ve amacına uygun şekilde kullanılması bizi son derece mutlu ediyor. Hasan Âli Yücel, Milli Eğitim Bakanı olduğu dönemde dünya klasiklerini ihtiyaç doğrultusunda Türkçe’ye çevirterek gençlerin eğitimine ve gelişimine çok önemli katkılar sunmuştur. 1931 yılında Atatürk ile birlikte çıktığı yurt gezilerinden birinde ‘Türkiye Cumhuriyeti ne zaman kurtulmuş sayılır?’ sorusuna verdiği ‘Ne zaman bir kurtarıcıya ihtiyaç duymazsa’ yanıtı, Büyük Önder’in de dikkatini çekmiş ve bu fikrin üzerinde durulmasını sağlamıştır. Aradan yaklaşık 100 yıl geçmiş olmasına rağmen, bugün yaşanan tartışmalar bize bir kez daha gösteriyor ki bizi kurtaracak olan bilim, akıl ve fendir. Dünyadaki örneklere baktığımızda, emperyalizmin dayattığı rollere karşı toplumları ayakta tutan en güçlü unsurun eğitim olduğunu görüyoruz. Yakın coğrafyamızda yaşananlar da bu gerçeği açıkça ortaya koymaktadır. Bizi bugün bir arada tutan en önemli değerlerden biri de Anayasamızın ilk dört maddesinde yer alan değiştirilemez laiklik ilkesidir. Bu ilkenin tartışmaya açılması dahi, meselenin nereye evrilebileceğini göstermeye yeterlidir. Bu değerlerimizi iyi bilip, anlayıp, yeni nesillere aktarmak hepimizin görevi.”

“Her Şeyi Yapabilirsiniz Ama Aslolan İnsandır”

Gemlik Belediye Başkanı Şükrü Deviren de yaptığı konuşmada, aslolanın insan olduğunu vurguladı. Hasan Âli Yücel’in ve özellikle köy enstitülerinin, eğitime yaptığı katkılardan bahseden Başkan Deviren, “Her şeyi yapabilirsiniz ama aslolan insandır. Biz insanı dönüştüremediğimiz sürece, maalesef yaptığımız her şey çöp olur. 1940’larda başlayan köy enstitüleri, hakikaten insanı o zaman elde edilen başarılarla düşünceye sevk ediyor. Biz çocuklarımıza ahlakı öğretemezsek her şey boş aslında, ahlaklı yetiştiremediğiniz insana bilim yükleyin neye yarar. Doğru ahlakı çocuğa yüklediğiniz zaman, o zaman toplum doğru noktaya evrilmiş olur. Bu anlamda emek sarf eden, hayatını bu işlere adayan kıymetli büyüklerimize çok teşekkür ediyorum. Düşünmek önemli. Biz bu yolda sizin yanınızdayız” ifadelerini kullandı.

“Hasan Âli Yücel Cumhuriyetin Akla, Bilime Dayalı Eğitim Anlayışının Simge İsmidir”

Yeni Kuşak Köy Enstitüleri Derneği (YKKED) Bursa Şubesi Başkanı Jülide Akköprü ise yaptığı konuşmada, “Mümtaz Peker’in ‘Bir Aydınlanma Devrimcisi: Hasan Âli Yücel’ adlı kitabında da değindiği gibi özetle Anadolu’nun kötü talihini yenmek amacıyla köy enstitülerini yaşama geçiren, dünya klasiklerini dilimize kazandırarak düşünsel ufkumuzu genişleten Hasan Âli Yücel, yalnızca bir bakan değil; Cumhuriyetin, akla, bilime ve insan onuruna dayalı eğitim anlayışının simge ismidir. Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün eğitim konusundaki görüşlerini çok iyi analiz eden Hasan Âli Yücel; çağdaşlaşmayı, gerçekleşecek aydınlanma eğitimini, kurallarını uygulayarak yaşayan bir toplum oluşturmayı hedeflediği için eğitim örgütlenmesine, tek bir yurttaş kalmayana değin, herkesin eğitilmesi olarak görüyordu” değerlendirmesinde bulundu.

“Hasan Âli Yücel’in, İsmail Hakkı Tonguç’un Diktiği Fidanlar Meyvesini Veriyor”

Anma programı çerçevesinde katılımcılarla bir araya gelen Yazar Dr. Alper Akçam, gerçekleşen söyleşide çarpıcı açıklamalar gerçekleştirdi. Bugün Türkiye’nin ve çevre coğrafyaların içerisinde bulunduğu kargaşa göz önünde bulundurulduğunda Hasan Âli Yücel’in savunduğu düşüncelerinin ne kadar yaşamsal olduğunun bir kez daha anlaşılacağını söyleyen Dr. Akçam, “Hasan Âli Yücel, ben batı ve doğu diye bir fark bilmiyorum diyen bir insandır, bir devrimci cumhuriyetçidir. Emperyalizmin doğu üzerine, az gelişmiş ülkeler üzerine olan baskısını, zorbalığını, her türlü yamyamlığını gözden uzak tutmaya çalışıyorlar. Kurtuluş savaşını kültür devrimiyle taçlandıran Hasan Âli Yücel’in eğitim politikaları, köy enstitüleri ve bir doğu kültüründen çıkmış olan batı kültürünü de kavrayan ama ayaklarını bu coğrafyaya basan bir doğu kültürüydü. Bu doğu kültürü, Mevlana’dan Goethe’ye uzanan evrensel bir bakış açısından güç alarak büyüdü, güçlendi ve bugün hala yeryüzünün egemenlerine kafa tutuyor. Hasan Âli Yücel’in, İsmail Hakkı Tonguç’un diktiği fidanlar, attığı tohumlar meyvesini veriyor ve Türkiye bugün emperyalizme karşı direniyor. Hasan Âli Yücel’i anmak kadar güzel bir şey olamaz” şeklinde konuştu.

Aynı zamanda Yazar Dr. Alper Akçam, değerli programı gerçekleştiren Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın’a teşekkürlerini sundu.

Ayrıca Hasan Âli Yücel’i anma programına katkılarından dolayı YKKED Bursa Şubesi Hasan Âli Yücel Mandolin Orkestrası Şefi Dilek Sevüktekin Görgülü ve Yazar Dr. Alper Akçam’a Osmangazi Belediye Başkan Yardımcısı Mutlu Esendemir ile CHP Osmangazi İlçe Başkanı Raşit Gürbüz tarafından teşekkür plaketi takdim edildi.

Eğitim Devriminin Mimarı Hasan Âli Yücel Osmangazi’de Anıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Köy Enstitüleri’nin fikir mimarı, Cumhuriyet aydınlanmasının unutulmaz ismi Hasan Âli Yücel, aramızdan ayrılışının 65. yılında Konak Belediyesi ve Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği (YKKED) İzmir Şubesinin birlikte düzenlediği etkinlikle anıldı. Şef Deniz Aygün Araal ve Cumhuriyet Sesleri Korosu’nun ezgileriyle taçlanan anma etkinliğine ev sahibi Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, YKKED İzmir Şube Başkanı Özgün Utku, İzmir Kent Konseyi Başkanı Özgür Topaç, Atatürkçü Düşünce Derneği Konak Şube Başkanı Pelin Uğur, Eğitim İş 1 No’lu Şube Başkanı Özgür Şen, Eğitim İş 3 No’lu Şube Başkanı Barış Düdü, Köy Enstitüsü mezunlarının çocukları, öğrencileri ve çok sayıda vatandaş katıldı. Öğretmen Kadir Karpuz’un şiirleriyle anlam kattığı gecede, Köy Enstitülülerin marşlarını seslendiren, Anadolu’nun dört bir yanından türküler söyleyen koro büyük alkış aldı.

Mutlu: Onun yaktığı meşale, çalışmalarımızda her zaman yol gösterici oldu

Anma programının açılışında konuşan Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, Konak’ta aydınlanma ışığının hiçbir zaman sönmeyeceğini vurgulayarak şunları söyledi:

“Köy enstitülerinin kurulmasını sağlayarak bütün Türkiye’de, bugün eşit yurttaşlık dediğimiz, herkesin eğitimden eşit yararlanmasını sağlaması; dünya klasiklerini Türkçeye çevirterek dünyayla Türkiye’nin entegre olmasını sağlaması gibi pek çok vizyonu hayata geçiren çok kıymetli bir vizyoneri, Türkiye’nin en büyük şanslarından birini anıyoruz. Onun ülkede yaktığı meşale bizim Konak Belediyesi’nde yaptığımız çalışmalarda her zaman yol gösterici oldu. Açtığımız kütüphanelerimizde, sanat etkinlerimizde, kreşlerimizde, eğitimi desteklediğimiz her alanda bize yol gösteriyor. Bugün, hepimiz baskı altındayız, ülkede zor koşullardan geçiyoruz ama onların en zor koşullarda neler yaptığını unutmadan her zaman önümüzde bir ışık olarak taşıyarak, yaptıkları çalışmaları rehber edinerek çalışmaya devam edeceğiz. Bu aydınlanma meşalesi Konak’ta, İzmir’de hiç sönmeden yanmaya devam edecek.”

“Ben hayatta en çok babamı sevdim”

Can Yücel’in babası Hasan Âli Yücel’e yazdığı “Ben Hayatta En Çok Babamı Sevdim” şiirini okuyarak konuşmasına başlayan YKKED İzmir Şube Başkanı Özgün Utku, Yücel’in başarılarla dolu yaşamını ve devrim niteliğindeki çalışmalarını anlattı. Utku, etkinlikte emeği geçenlere teşekkür etmeyi de ihmal etmedi ve, “Bu etkinlik için yola çıktığımız andan itibaren kucaklayıcı tavrıyla ev sahipliğimizi yapan Konak Belediye Başkanımız Nilüfer Çınarlı Mutlu’ya, ekip arkadaşlarına, Şefimiz Deniz Aygün Araal’a, koroda görev yapan koristlerimize, saz üstatlarımıza, piyanoda bize eşlik eden Caner Araal’a, şiirleriyle gecemizi güzelleştiren öğretmenimiz Kadir Karpuz’a çok teşekkür ediyorum” diye konuştu.

Hasan Âli Yücel Konak’ta anıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Anma programına; Keçiören Belediye Başkan Yardımcısı Dr. Atilla Zorlu, Azerbaycan Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Dr. Reşad Memmedov, Türkiye-Azerbaycan Dostluk Grubu Başkanı AK Parti İstanbul Milletvekili Şamil Ayrım, Kırgızistan Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği Müsteşarı Erkinbek Atabekov, Kazakistan Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği Müsteşarı Dinara İzanova, Türkiye-Azerbaycan Dostluk İşbirliği ve Dayanışma Vakfı (TADİV) Başkanı Prof. Dr. Aygün Attar, İYİ Parti Keçiören İlçe Başkanı Haluk Baran, Gazeteci Yazar Serriye Müslümkızı, STK temsilcileri, belediye başkan yardımcıları, meclis üyeleri, birim müdürleri, muhtarlar ile çok sayıda vatandaş katıldı.

“Azerbaycan ve Türkiye, bir millet, iki devlet olarak kalbimizde”

Keçiören Belediye Başkan Yardımcısı Dr. Atila Zorlu, anma programında yaptığı konuşmada Hocalı Soykırımı’nı bilmeyenlerin mutlaka okuması gerektiğini vurgulayarak şunları söyledi: “34 yıl geçmiş üzerinden… Zaman, tarih dediğimiz şey tam olarak budur aslında. İnsan için hafıza ne demekse, milletler için de tarihini bilmek o kadar önemlidir. Hafızanızı kaybederseniz, eşinizi, dostunuzu, düşmanınızı, evinizin yolunu, doğruyu ve yanlışı ayırt edemezsiniz. İşte milletler de tarihlerini bilmezlerse, garip hayranlıklar, şaşkınlıklar içinde olabilirler. Hocalı sadece bir katliam değil, aynı zamanda bir soykırımdır. Kasıtlı olarak bir milleti tamamen ortadan kaldırmaya yönelik bir eylemdir. Burada bahsedilen millet, hamile kadınların doğmamış çocuklarını canlı canlı karnından çıkaracak kadar vahşet dolu bir eylemin hedefi olmuştur. Otuz dört yıl dediğimiz şey nedir? Bu, gerçekten çok taze bir soykırımdır. Her zaman inandığımız gibi, Azerbaycan ve Türkiye, bir millet, iki devlet olarak kalbimizde. Her zaman var olsun Azerbaycan!”

“Keçiören Belediyesi, Azerbaycan’ı hiçbir zaman unutmadı”

Azerbaycan Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Dr. Reşad Memmedov, bu acıların unutulmaması gerektiğini belirterek şunları ifade etti: “Sadece milli mensubiyetleri nedeniyle, Türk oldukları için hayatlarını kaybetmiş insanları anmak amacıyla buradayız. Türk milleti olarak bizler, hiçbir savaşta çocukları, yaşlıları ya da kadınları hedef almadık. Hiçbir zaman süngülerimizi, silahlarımızı onlara yöneltmedik. Hocalı Soykırımı 30 yılı aşkın süredir dünya genelinde kitaplarla, yazılarla, fotoğraf sergileriyle, törenlerle ve canlı tanıkların ifadeleriyle anlatılmasına rağmen dünya sustu. Ancak biz bunu unutmayacağız. Bunu unutmamalıyız ki, bir daha çocuklarımıza karşı, insanlık suçları işlenmesin ve bu tür acılara izin verilmesin. Bizler, bu tür felaketlerin başka milletlerde nasıl doğduğunu önceden görmeli, buna karşılık vermeli ve bir daha böyle cinayetlerin tekrarlanmaması için adımlar atmalıyız. Keçiören Belediye Başkanımıza ve programın düzenlenmesinde emeği geçen herkese minnettarım. Keçiören Belediyesi, Azerbaycan’ı hiçbir zaman unutmadı. Hem savaş zamanında, hem savaş sonrası hem de bugünlere kadar Azerbaycan’ın yanında oldular. Teşekkür ederim, var olun, eski olmayın.”

“Türkiye-Azerbaycan kardeşliği güçlü”

Türk-Azerbaycan Dostluk Grubu Başkanı ve 28. Dönem AK Parti İstanbul Millet Vekili Şamil Ayrım, konuşmasında şu mesajları verdi: “Katliamları unutmak mümkün değil. İzzet Begoviç’in dediği gibi, ‘Eğer bir soykırımı anmazsanız, o soykırımlar tekrar eder.’ Bu yüzden biz bunu çok önemsiyoruz. Bugün burada toplanmamızın en büyük nedenlerinden biri, Hocalı’ya adalet istemek. O gün, o katliamı gerçekleştiren insanlar bugün hâlâ serbestçe dolaşıyorlar. Biz, yüce Türk milletinin mensupları olarak bunların peşini bırakmayacağız. En sonunda hak ettikleri cezayı alacaklar. Bugün artık geleceğe bakacağız. Rabbime binlerce şükür ediyorum ki Türkiye güçlü, Azerbaycan güçlü, Türkiye-Azerbaycan kardeşliği güçlü. Allah, bu birlikteliğimizi bozmasın, bozdurmasın ve bu kardeşlik sonsuza dek devam etsin. Ve bu kardeşlik devam ettiği sürece, Hocalı’ya adalet diye haykıracağız. Bugün Ankara’nın merkezi Keçiören’den haykırıyoruz, yarın her yerden haykıracağız.”

“Allah bir daha bizlere böyle acılar yaşatmasın”

Anma programında konuşan Türkiye-Azerbaycan Dostluk İşbirliği ve Dayanışma Vakfı (TADİV) Başkanı Prof. Dr. Aygün Attar ise, “Hem Türkiye Cumhuriyeti’nin bir vatandaşı, hem de Türkiye-Azerbaycan Dostluk İşbirliği ve Dayanışma Vakfı Başkanı olarak, düzenlenen bu anma programı için Keçiören Belediye Başkanımıza ve değerli ekibine teşekkür ediyorum. Buradaki Hocalı Şehitleri Abidesi, geçmişten bugüne kadar hepimizin ortak düşüncelerinin simgesidir. Allah bir daha bizlere böyle acılar yaşatmasın.” dedi.

“Türkiye bizimle kardeştir”

Gazeteci Yazar Serriye Müslümkızı da konuşmasında yaşanan soykırımda annesini kaybettiğini belirterek şunları söyledi: “Ben Hocalı Soykırımı’nı yaşadım. Hocalı Soykırımı sırasında hem kendi halkımı kaybettim, hem de akrabalarımı kaybettim. 1992 yılı, 26 Şubat gecesi, Ermeni birlikleri, kadim bir yerleşim yeri olan Hocalı kasabasını istila ettiler. İnsanları katlettiler, çocukları, kadınları, yaşlıları öldürdüler. Resmi rakamlara göre 613 kişi hayatını kaybetti. Ama gerçekte, 613 kişinin ardında çok büyük bir acı vardı. Onların arasında 106 kadın vardı. O kadınlardan biri de benim annemdi. Onlar, benim neslimden olan insanlardı. Düşman bizi katletti ama düşman bizim umudumuzu öldüremedi. Şehitlerimize Allah’tan rahmet diliyorum. Bugün ben Hocalı’dan, kalbimdeki acıyı ve hatıraları sizlere getiriyorum. Selamlar olsun size, ey Türk kardeşlerim. Türkiye bizimle kardeştir; aramızdaki bağ o kadar güçlüdür ki, biz birbirimize çok yakınız.”

Konuşmaların ardından Kur’an-ı Kerim tilaveti okunarak Hocalı Şehitleri Anıtı’na çelenk bırakıldı.

Hocalı Şehitleri Keçiören’de Düzenlenen Programla Anıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Sağlık Modülü” adlı özel konulu çalışma, 2025 yılında Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması ile birlikte modül olarak uygulanmıştır. Avrupa Birliği ülkeleri ile aynı dönemde uygulanan modülün amacı, hanelerdeki 15 yaş ve üstündeki tüm fertlerin sağlık durumlarını ve sağlık harcamalarının hanehalkına getirdiği yükü tespit etmektir.

Muayene ve tedavi harcamaları hanelerin %6,1’ine çok yük getirdi

Hanelerin %6,1’ine doktor muayene ve tedavi harcamalarının çok yük getirdiği, %50,2’sine biraz yük getirdiği, %40,9’una ise yük getirmediği görüldü. Diş muayene ve tedavi harcamaları hanelerin %5,3’üne çok, %37,2’sine biraz yük getirirken %28,9’una yük getirmedi. İlaç harcamaları ise hanelerin %5,0’ına çok, %50,9’una biraz yük getirdi. Hanelerin %44,0’ı ilaç harcamalarının yük getirmediğini belirtti.

Son 12 ay içerisinde hanelerin %2,7’si muayene veya tedavi, %28,6’sı diş muayenesi veya tedavisi, %0,1’i ise ilaç harcaması yapmadı.

Son 12 ay içerisinde yapılan sağlık harcamalarının haneye yük getirme düzeyi (%), 2025

En yüksek %20’lik gelir grubundaki hanelerin %25,5’inde diş muayenesi harcaması olmadı

Doktor muayene ve tedavi ile ilaç için harcama yapmayan hanelerin gelir gruplarından çok etkilenmediği görüldü. Diş muayene ve tedavisine ilk (en düşük) %20’lik gelir grubunda olanların %45,4’ünün, ikinci %20’lik gelir grubunun %36,5’inin, üçüncü %20’lik gelir grubunun %32,0’ının, dördüncü %20’lik gelir grubunun %28,1’inin, beşinci (en yüksek) gelir grubunun ise %25,5’inin harcama yapmadığı görüldü.

En düşük %20’lik gelir grubundaki hanelerin %62,9’una doktor muayene ve tedavileri, %37,6’sına diş muayene ve tedavileri, %65,5’ine ise ilaç harcamaları yük getirdi. En yüksek %20’lik gelir grubundaki hanelerin %53,0’ı doktor muayene ve tedavilerinin, %38,0’ı diş muayene ve tedavilerinin, %59,5’i ilaç harcamalarının yük getirmediğini belirtti.

Yüzde yirmilik gelir gruplarına göre yapılan sağlık harcamalarının haneye yük getirme düzeyi (%), 2025

Yoksulluk riski altında olmayanların %31,7’si çoğunlukla oturarak çalışanlar

Bir işte çalışan 15 yaş ve üstü fertlerin tüm çalıştıkları süredeki aktivite yoğunlukları incelendiğinde, çoğunlukla bu fertlerin %29,4’ünün oturarak, %45,5’inin ayakta durarak, %18,7’sinin yürüyerek veya orta düzey fiziksel aktivite yaparak, %6,4’ünün ise ağır iş ya da ağır fiziksel aktivite yaparak çalıştığı görüldü.

Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan fertlerin %17,2’si oturarak çalışırken risk altında olmayan fertler için bu oran %31,7 oldu.  Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan fertlerin %11,2’sinin ağır iş ya da aktivite yaparak çalışma hayatını geçirdiği görüldü.

İktisadi olarak faal olan fertlerin çalışırken çoğunlukla yaptığı fiziksel aktivite yoğunluğu (%), 2025

Fiziksel aktivite veya boş zaman faaliyetlerine zaman ayırmayanların oranı %63,3 oldu

Bir işte çalışsın ya da çalışmasın 15 yaş ve üstü fertlerin olağan bir haftada iş dışında geçirilen zamanları incelendiğinde, bu fertlerin %1,4’ünün ‘Günde iki kere veya daha fazla”, %11,6’sının ‘Günde bir kere’, %5,6’sının ‘Haftada 4-6 kere’, %11,5’inin ‘Haftada 1-3 kere’, %6,7’sinin ‘Haftada 1 kereden az’ en az 10 dakika boyunca aralıksız devam eden fiziksel aktivite veya boş zaman faaliyetleri yaptıkları tespit edildi. Fertlerin %63,3’ünün ise fiziksel aktivite veya boş zaman faaliyetlerine zaman ayırmadığı görüldü.

Fertlerin %96,9’u iletişim faaliyetlerinde zorlanmıyor

Araştırma kapsamındaki 15 yaş ve üstü fertlerin %96,9’u iletişim kurmada, %95,8’i öz bakımında, %90,0’ı işitmede, %85,2’si bir şeyleri hatırlamada, %80,5’i görmede ve %79,7’si yürümede sorun yaşamadığını ifade etti. En çok zorlanılan faaliyetler ise sırası ile %17,3 ile görme, %15,2 ile yürüme, %12,6 ile hatırlama olurken fertlerin sadece %2,2’si iletişim faaliyetlerinde zorlandığını söyledi.

Fertlerin en çok yapamadığını belirttiği faaliyetler ise %0,5 ile öz bakım, %0,4 ile yürüme, %0,2 ile bir şeyleri hatırlama ve iletişim kurma faaliyetleri oldu.

Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olma durumuna göre faaliyetlerinde zorlanma düzeyi (%), 2025

 

Sağlık Modülü, 2025 yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

EŞME’DE TÖREN DÜZENLENDİ

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, kırsal kalkınmayı güçlendirmek, üretim maliyetlerini azaltmak ve yerli üreticiyi desteklemek amacıyla kent genelinde meyve, sebze ve fındık üretimi yapan 5 bin çiftçiye toplam 1.850 ton (37 bin paket) zirai gübre desteği sağlayacak. 48 milyon TL değerindeki proje ile 74 bin dekar meyve ve sebze bahçesi, ekim için desteklenmiş olacak. Gübreler, Kartepe Eşme’de Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın’ın katıldığı törenle üreticilere teslim edilmeye başlandı.

ÇİFTÇİLERDEN BÜYÜKAKIN’A TEŞEKKÜR

Törene Başkan Büyükakın’ın yanı sıra Kartepe Belediye Başkanı Mustafa Kocaman, Büyükşehir Genel Sekreteri Dr. Hayri Baraçlı, AK Parti Kartepe İlçe Başkanı Murat Yılmaz, Tarım ve Orman İl Müdürü Ali Ulvi Özerdem, Kartepe Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Türker, kooperatif ve birlik başkanları, muhtarlar ve çiftçiler katıldı. Hüseyin Türker, Büyükşehir sayesinde atıl durumdaki binlerce hektar arazinin tarıma kazandırıldığını belirterek, Başkan Büyükakın’a teşekkür etti. Ali Ulvi Özerdem, Büyükşehir’in verdiği desteklerin bölge ekonomisine ve üretimin sürdürülebilirliğine büyük katkı sağladığını ifade etti. Mustafa Kocaman da Başkan Büyükakın’a desteklerinden dolayı teşekkürlerini sundu.

“İHTİYACA GÖRE DESTEK VERİLİYOR”

Başkan Büyükakın, törendeki konuşmasında tarımın önemine vurgu yaparak şunları söyledi: “Tarımın sürdürülebilir olması, çiftçinin toprağa devam etmesi için bu projeleri yapıyoruz. Bu destekleri ihtiyaca göre veriyoruz. Geride bıraktığımız 7 yılda 95 projeye toplam 1.455 milyar liralık bir destek verdik. Bu gerçekten inanılmaz bir rakam. Bunlar göz boyayan işler de değil. Biz halkın olanı yine halka veriyoruz. Bu belediye milletin belediyesi, parası bu milletin parası. Biz emaneti hakkı ile yerine getirmeye çalışıyoruz. Kulağımız sürekli sizde. Herkes ile istişare ediyoruz. Ve ona göre projelerimizi hayata geçiriyoruz. Gübre desteği de bunlardan biri.

“BU TOPRAKLARDA EKİM SÜRMELİ”

Bu toprakların ekilmeye devam edilmesi gerekiyor. Şehirlerde tarım güçlenmeye devam etmeli. Aksi takdirde yarın yiyecek bir şey bulamayacağız. Suyu doğru kullanmazsak, toprağı ekmeyi unutursak, küresel ısınma ile birlikte yarın yiyecek bir şey bulamayacağız. Bunun adına gıda krizi diyorlar. Bundan dolayı göçler başlıyor, kıtlık savaşları yaşanıyor. Biz bunu önlemek için Tarım Akademisi kurduk. Toprak ekilmeye devam edilsin diye mücadele ediyoruz. Verimliliği arttırmak için de dikkat edelim. Özellikle kadın kooperatiflerini desteklemek istiyoruz. Orada bir güçlendirme yapılmasında fayda var. Orayı, Tarım Akademisi’nde yapacağımız çalışmalar ile daha modern hale getirmek istiyoruz.

“KENDİ İŞİNİZ GİBİ BENİMSEYİN”

Tıbbi aromatik bitkilerde geçen sene 176 tonluk ürün elde ettik. Oldukça başarılı şekilde devam ediyor, katma değeri yüksek. Ama sizin tarafınızdan bunun yeterince sahiplenilmediğini düşünüyoruz. Bu nedenle yeni politikalar üretmek ve buna Kocaeli’den örnek oluşturmak istiyoruz. Yerel ürünlerin markalaşması büyük önem taşıyor. Ürünlerimize sahip çıkmamız gerektiğine inanıyoruz. Gelinen noktadan memnun olmakla birlikte bunu yeterli görmüyoruz; bölgenin modern tarımın diğer endüstriyel ağlarla bütünleştiği güçlü bir yapıya kavuşmasını hedefliyoruz. Tarımda elektronik ve dijital sistemlerin uygulanmasını mümkün kılacak adımları destekleyerek bu uygulamaların yaygınlaşmasını ve sayısının artırılmasını planlıyoruz.”

DESTEK TALEPLERİNİ GERİ ÇEVİRMEDİ

Konuşmasının ardından Başkan Büyükakın’a, bölgedeki çiftçiler tarafından meyve, sebze ve fındık takdiminde bulunuldu. Çiftçiler, özellikle katma değeri yüksek ürünlere yönelmek istediklerini belirtti, makine-teçhizat başta olmak üzere destek taleplerinde bulundu. Başkan Büyükakın da Büyükşehir olarak her zaman yanlarında olduğunu vurguladı. Tören, Başkan Büyükakın’ın çiftçilerle birlikte traktöre gübre yüklemesi ile sona erdi.

TARIMA 1.5 MİLYAR TL’LİK DESTEK

Her zaman üreticinin yanında olan Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, son 7 yıldır tarımla ilgili 95 projeye toplam 1 milyar 455 milyon liralık destek sağladı. 10.250 çiftçiye 203 milyon lira değerinde gübre desteği, 16.500 çiftçiye 208 milyon lira değerinde 7,6 milyon litre mazot desteği, 7.500 çiftçiye 295 milyon ₺ değerinde 9.950 ton tohum desteği, 1.400 üreticiye 68.5 milyon lira değerinde sera naylonu desteği, 310 üreticiye 76 bin tavuk, 343 çiftçiye damızlık koç, 18 işletmeye damızlık manda, arıcılara ekipman ve şeker desteği sağlandı. Tıbbi Aromatik Bitkiler Projesi(TABİP) ile 700 dekar alana 5.5 milyon gide dikilirken, sadece geçtiğimiz yıl 80.5 milyon liralık destekle 176 ton ürün elde edildi.

Büyükakın: “Çiftçimizin, üreticimizin her zaman yanındayız” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Ağız sağlığı, genel sağlığın ayrılmaz bir parçası”

Ağız ve diş sağlığının insan vücudu için önemine dair konuşan Prof. Dr. Tuğba Toz Akalın, “Ağız, sindirim ve solunum sisteminin giriş kapısıdır ve vücutla dış ortam arasındaki en önemli temas alanlarından biridir. Ağız hijyeninin yetersiz olduğu durumlarda patojen bakteriler hızla çoğalır ve kronik enfeksiyon odakları oluşur. Bu durum yalnızca diş kaybına yol açmakla kalmaz, aynı zamanda bağışıklık sistemini sürekli uyararak vücutta düşük dereceli ama sürekli bir inflamasyona neden olur. Bu nedenle ağız sağlığı, genel sağlığın ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirilmelidir” dedi.
“Diş eti hastalıkları ve çürükler genel inflamasyon yükünü artırabilir”

“Ağız ve diş hastalıkları günümüzde yalnızca dişlerle sınırlı bir sorun olarak değil, tüm vücudu ilgilendiren önemli bir sağlık göstergesi olarak değerlendirilmektedir” diyen Akalın, ağız ve diş rahatsızlıklarının yol açabileceği hastalıklarla ilgili şunları söyledi:

“Özellikle diş eti hastalıkları ve tedavi edilmemiş diş çürükleri, ağızda uzun süreli enfeksiyon ve iltihap oluşturarak vücudun genel inflamasyon yükünü artırabilir. Bilimsel çalışmalar; bu durumun kalp-damar hastalıkları, diyabet, solunum yolu enfeksiyonları, gebelikte bazı riskler ve romatizmal hastalıklarla ilişkili olabileceğini göstermektedir. Ağızda oluşan bakteriler ve iltihap ürünleri zaman zaman kan dolaşımına karışarak genel sağlığı etkileyebilmektedir. Bunun yanında, diş çürüğü ile aşırı şeker tüketimi, sağlıksız beslenme ve düzensiz yaşam tarzı arasında güçlü bir bağ vardır; bu faktörler aynı zamanda obezite ve diyabet gibi hastalıkların da temel nedenleri arasındadır. Ortodontik çapraşıklıklar ise dişlerin temizliğini zorlaştırarak çürük ve diş eti hastalığı riskini artırabilir. Çene eklemi ve çiğneme kaslarındaki dengesizlikler de baş, boyun ve yüz ağrılarına yol açarak yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir. Kısacası ağız sağlığı, genel sağlığın ayrılmaz bir parçasıdır; düzenli diş hekimi kontrolleri, iyi ağız bakımı ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları sadece güzel bir gülümseme için değil, tüm vücudun sağlığı için de büyük önem taşır.”

Kalp-damar hastalıklarına da davetiye çıkarıyor

Kalp-damar hastalıkları ile ağız sağlığı arasında güçlü bir ilişki olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Akalın, şöyle konuştu:

“Kalp-damar hastalıkları ile ağız sağlığı arasındaki ilişki, en güçlü biçimde diş eti hastalıkları üzerinden açıklanmaktadır. Özellikle kronik diş eti iltihabı (periodontitis) varlığında, ağızda oluşan iltihabi maddeler ve bakteriyel ürünler kan dolaşımına karışarak damar duvarında hasara yol açabilmektedir. Bu durum, damar sertliği olarak bilinen ateroskleroz sürecini hızlandırabilir ve kalp krizi ile inme riskini artırabilir. Diş eti ceplerinden kaynaklanan tekrarlayan bakteriyemiler, vücudun genel inflamasyon yükünü yükselterek kalp-damar sistemini olumsuz etkileyen önemli bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Nitekim FDI gibi uluslararası sağlık otoriteleri, diş eti hastalıkları ile kalp-damar hastalıkları arasında anlamlı bir ilişki olduğunu vurgulamaktadır. Bu nedenle diş eti kanaması, şişlik veya ağızda uzun süren enfeksiyonlar yalnızca ağız sağlığını değil, kalp sağlığını da ilgilendiren uyarı işaretleri olarak değerlendirilmelidir. Düzenli diş hekimi kontrolleri ve iyi bir ağız bakımı, kalp-damar hastalıklarından korunmada da önemli bir destekleyici adımdır.”

Kronik diş eti iltihabı bağışıklık sistemini nasıl etkiliyor?

Kronik diş eti iltihabı, bağışıklık sistemini sürekli ve fark edilmeden meşgul eden bir “düşük doz alarm” gibidir. Periodontitis varlığında bağışıklık hücreleri uzun süre boyunca aktive olur ve bu durum vücutta inflamatuvar yanıtın kalıcı olarak yüksek seyretmesine neden olur. Sürekli salgılanan sitokinler ve iltihabi aracı maddeler, bağışıklık sisteminin dengesini bozarak sistemik inflamasyon yükünü artırır. Bu tablo, özellikle inflamasyonla yakından ilişkili hastalıklarda daha belirgin hale gelir. Nitekim diyabetli bireylerde periodontal enfeksiyonun varlığı, insülin direncini artırarak kan şekeri kontrolünü zorlaştırabilir ve hastalığa bağlı komplikasyon riskini yükseltebilir. Bu nedenle kronik diş eti iltihabı yalnızca ağız içinde sınırlı bir sorun değil, bağışıklık sisteminin genel işleyişini etkileyen ve tüm vücudu ilgilendiren önemli bir sağlık problemidir.

Sessiz ilerleyen ağız enfeksiyonları yıllar sonra ne gibi sonuçlara yol açabilir?

Sessiz ilerleyen ağız enfeksiyonları, çoğu zaman ağrı ya da belirgin bir şikâyet oluşturmadan yıllar içinde hem ağız sağlığını hem de genel sağlığı etkileyen önemli sonuçlara yol açabilir. Diş çürükleri, kronik diş eti hastalıkları (periodontitis) ve kök ucu enfeksiyonları; erken dönemde fark edilmediğinde ağızda sürekli bir enfeksiyon ve inflamasyon odağı hâline gelir. Periodontitis, dişleri destekleyen dokularda ilerleyici yıkıma neden olarak diş kaybı ve çiğneme fonksiyonunun bozulmasına yol açarken; diş çürüğü de yavaş ilerleyen ancak zamanla sinire ve çene kemiğine ulaşabilen bir enfeksiyon hastalığıdır. Bu durumlar yalnızca lokal hasar oluşturmakla kalmaz, aynı zamanda vücudun genel inflamasyon yükünü artırarak kalp-damar hastalıkları, diyabet ve diğer metabolik hastalıkların gelişimine veya seyrinin ağırlaşmasına katkıda bulunabilir. Diş kayıpları ve bozulmuş çiğneme fonksiyonu ise zamanla çene eklemi ve çiğneme kasları üzerinde dengesiz yüklenmelere neden olabilir; bu da temporomandibular eklem sorunları, yüz ve baş ağrıları gibi fonksiyonel problemlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir. Özellikle yaşlı bireylerde ağızda biriken bakterilerin solunum yollarına ulaşması, zatürre gibi ciddi solunum yolu enfeksiyonları açısından da ek bir risk oluşturmaktadır. Bu yönüyle ağızda sessizce ilerleyen enfeksiyonlar, yalnızca dişlerle sınırlı değil, uzun vadede tüm vücudu etkileyebilen çok boyutlu bir sağlık sorunu olarak değerlendirilmelidir.

Ağız ve diş sağlığını korumak için bunlara dikkat

Akalın, ağız ve diş sağlığını korumak için yapılması gerekenlerle ilgili ise şunları söyledi:

“Ağız ve diş sağlığını korumada en temel ve vazgeçilmez basamak mekanik plak kontrolüdür: düzenli fırçalama ile dişeti kenarının nazikçe temizlenmesi (dişetine “süpürür gibi” temas ederek, tahriş etmeden) ve arayüz temizliği birlikte yürütülmelidir. Arayüzlerde, özellikle kontaktların daha açık olduğu bölgelerde arayüz fırçaları plak ve dişeti kanamasını azaltmada çoğu hastada daha etkili ve uygulanabilir bir seçenek olarak öne çıkar; çok sıkı kontaktlı alanlarda ise doğru teknikle diş ipi daha uygun olabilir. Fırçalama tekniği “hangi yöntem en iyi?” tartışmasından ziyade, etkinlik–süreklilik–travmasız uygulama üçlüsü üzerinden ele alınmalıdır; kanıta dayalı derlemeler teknikler arasında kesin bir üstünlük göstermekte zorlanırken, düzenli ve doğru uygulamanın belirleyici olduğunu vurgular. Kimyasal destek ürünleri (gargara gibi) ise mekanik temizliğin alternatifi değil, doğru endikasyonda kısa süreli destek olarak düşünülmelidir. Özellikle klorheksidin gibi antiseptikler plak/gingival inflamasyonu baskılayabilir; ancak uzun süreli ve kontrolsüz kullanımda renklenme, tat değişikliği ve mukozal irritasyon gibi yan etkiler nedeniyle genellikle hekim önerisiyle, sınırlı sürelerde planlanır. Çürük kontrolünde ise yalnızca “şeker var/yok” değil, kişinin beslenme örüntüsü (atıştırma alışkanlığı, yapışkan-fermente karbonhidratlar, gece tüketimi vb.) ve toplam maruziyet değerlendirilmelidir; çalışmalarda eklenmiş şeker miktarı ile çürük arasındaki ilişkinin tutarlı biçimde güçlü olduğu, bu nedenle diyet analizi ve farkındalık odaklı danışmanlığın koruyucu planın parçası olması gerektiği gösterilmiştir. Bu yaklaşım, diş hekimiyle birlikte çürük ve periodontal risk değerlendirmesi yapmayı (biyofilm kontrolü, tükürük/ilaçlar, geçmiş çürük öyküsü, restorasyon kenarları, periodontal cep/kanama varlığı gibi) ve kişiye özel aralıklarla profesyonel bakım-kontrol planlamayı da içerir. Özellikle diyabet, kardiyovasküler hastalıklar, immünsüpresyon, gebelik gibi sistemik durumlarda ağız enfeksiyonlarının genel inflamasyon yüküne katkısı daha kritik hale geldiğinden, hastanın bu bağlantıyı anlaması ve bakım rutinini sürdürülebilir şekilde kurması hedeflenmelidir.”

“Ağrı yoksa da kontrol şart”

Prof. Dr. Akalın, diş hekimi kontrollerinin yalnızca ağrı olduğunda yapılmasının yanlış bir yaklaşım olduğunu belirterek, diş çürükleri ve diş eti hastalıklarının erken evrelerde çoğu zaman belirti vermediğini söyledi. Ağız kokusunun çoğu zaman diş eti hastalıkları, tedavi edilmemiş çürükler, diş taşları ve dil yüzeyindeki bakteri birikimi gibi ağız içi nedenlerden kaynaklandığını belirten Akalın, diş eti kanamasıyla birlikte görülen kokunun aktif bir diş eti iltihabına işaret edebileceğini söyledi.

Ağız sağlığının korunmasında en etkili yöntemin düzenli ve doğru günlük bakım olduğunu belirten Akalın, şu önerilerde bulundu: Dişler günde iki kez, en az iki dakika fırçalanmalı. Diş araları her gün diş ipi ya da arayüz fırçasıyla temizlenmeli. Dil yüzeyi de düzenli olarak temizlenmeli. Doğru teknikle sürdürülen bakımın diş çürüğü ve diş eti hastalıklarını büyük ölçüde önlediğini söyledi.

“Türkiye’de koruyucu ağız sağlığı alışkanlıkları yeterince yerleşmedi”

Türkiye’de koruyucu ağız sağlığı alışkanlıklarının toplum genelinde yeterince yerleşmediğini belirten Akalın, bilimsel verilerin günde iki kez diş fırçalama oranının birçok yaş grubunda yüzde 25–35 aralığında olduğunu gösterdiğini ifade etti. Diş ipi ve arayüz fırçası kullanımının oldukça sınırlı olduğunu, diş hekimine başvuruların ise çoğunlukla ağrı sonrası gerçekleştiğini söyledi. Bu durumun hastalıkların erken teşhisini zorlaştırdığını ve tedavi ihtiyacını daha ileri aşamalara taşıdığını belirtti.

Batı ve Kuzey Avrupa ülkelerinde koruyucu diş hekimliği alışkanlıklarının daha yerleşik olduğunu belirten Akalın, örneğin Hollanda’da yetişkinlerin yaklaşık yüzde 70–75’inden fazlasının günde en az iki kez diş fırçaladığını aktardı. Almanya ve İskandinav ülkelerinde de düzenli kontrol kültürünün yaygın olduğunu ifade etti. Yüksek gelirli ülkelerde koruyucu yaklaşımın daha sistematik biçimde benimsendiğini söyleyen Akalın, Türkiye’de de bireysel farkındalığın artırılması gerektiğini vurguladı.

“Ağız sağlığı, koruyucu sağlığın temel parçasıdır”

Ağız içindeki kronik enfeksiyon ve doku yıkımının yalnızca lokal bir problem olmadığını ifade eden Prof. Dr. Tuğba Toz Akalın, ağız sağlığının korunmasının genel sağlığın sürdürülebilirliği açısından da kritik bir koruyucu sağlık bileşeni olduğunu vurguladı. Koruyucu yaklaşımın güçlendirilmesi ve düzenli kontrollerin alışkanlık haline getirilmesiyle hem daha ileri tedavi gereksinimlerinin hem de sistemik sağlık risklerinin azaltılabileceğine dikkat çekti.

Kötü bir ağız ve diş sağlığı, kalp-damar hastalıklarından diyabete kadar çeşitli hastalıklara neden olabiliyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, dijital oyunların çocuk psikolojisi üzerindeki etkilerini değerlendirdi.

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Bilgisayar oyunlarına kendini fazla kaptıran çocuklarda bir duygusal çöküş döngüsü oluşabiliyor. Oyuna kapılıyor, oyun ona çok çekici geliyor. O anda beyin ucuz dopamin üretiyor. Kolay ve hızlı dopamin üretildiği için çocuk haz odaklı bir yönelime giriyor. O yaşlardaki çocuklar hazla mutluluğu ayırt edemiyorlar. Oysa haz ayrı mutluluk ayrı. Haz kısa vadelidir, geçicidir, yanıltıcıdır nörobiyolojik karşılığı dopamindir. Mutluluk ise uzun vadelidir, kalıcıdır ve sosyal bağlanmalarla ilgilidir. Bunun beyindeki karşılığı serotonindir. Son 3-5 yılda yapılan çalışmalar da bunu daha net ortaya koydu. Böyle bir durumda çocuk, dopamin odaklı bir yaşam öğretisine kendini kaptırıyor. Eğer ebeveyn gözetimi yoksa bilgisayar kullanımıyla ilgili bir disiplin oluşturulmamışsa hangi çocuk olursa olsun kendini orada kaptırabilir. Ev kurallı bir ortam değilse aile, anne-baba çocuğa kılavuzluk yapamıyorsa bu ciddi bir risk oluşturur. Aslında bilgisayar oyununun kendisi intihar ettirmez ya da tek başına bağımlı yapmaz. Sorun oyunda değil oyunu kim oynuyor, ne oynuyor, nerede ve hangi zeminde oynuyor… Asıl belirleyici olan budur.” dedi.

“Gerekçelerle hayır demek gerekiyor”

Dijital cihaz kullanımına ilişkin yaş sınırlarının önemine vurgu yapan Prof. Dr. Tarhan; “Şu anda dünya devletlerinin yaptığı ortak bir uygulama var. Üç yaşına kadar çocuğun eline akıllı telefon ya da tablet verilmemesi. İsviçre, Norveç gibi ülkeler üç yaşına kadar bunu kesin biçimde yasakladı. Çünkü beynin en hızlı geliştiği dönem o dönem. O yaşta çocuğu buna kaptırdığınız zaman sonrasında elinden almak gerçekten çok zor oluyor. Üç yaşına kadar hiç vermemek, on yaşına kadar günde yaklaşık bir saatle sınırlandırmak gibi bazı ilkeler var. On beş yaşına kadar da çocuğun kendi adına bir sosyal medya hesabı açmaması bunun yasal, meşru ve onaylanan bir alan olmadığını bilmesi gerekiyor. Bu kararlar gecikmiş kararlar. Dünyada bunun olumsuz sonuçları görüldüğü için bu şekilde düzenlemelere gidildi. Hiç olmazsa on yaşın üzerindeki çocuklar için de ‘Devlet böyle yaptı, dünyada uygulama bu yönde.’ diyerek, zorlayarak değil ikna ederek, gerekçelerini anlatarak hayır demek gerekiyor.” şeklinde konuştu.

Küçük yaştan itibaren ebeveyn gözetimi önemli!

Ebeveyn gözetimi olmadığında çocuğun dijital okuryazarlığının gelişmeyeceğinin altını çizen Prof. Dr. Tarhan; “Önemli olan küçük yaştan itibaren ebeveyn gözetimi. Çocuk savaş oyunu bile oynasa anne-baba gözetiminde oynamalı. Çocuk korkulu bir sahne gördüğünde yan gözle annesine babasına bakar. Eğer anne-baba bundan etkilenmiyor, onaylamıyor ve doğru tepkiyi veriyorsa çocuk da ona göre konum alır ama onaylar bir tavır görürse o da oyunu normalleştirir. Anne-babanın doğruyu ve yanlışı konuşma yöntemiyle yaklaşması gerekir. ‘Bak burada öldürüyor ama bu bir oyun, gerçekte böyle olmaz.’ diyerek çocuğa hayalle gerçeğin farkını öğretmek gerekiyor. Bu öğretilmediği zaman, ebeveyn gözetimi olmadığında çocuğun dijital okuryazarlığı gelişmez. Dijital okuryazarlık, matematik öğretir gibi, kitap okumayı öğretir gibi öğretilmeli. Çocuk bunu öğrendiği zaman teknolojiyi dengeli kullanır. Zamanı gelince kullanır, zamanı gelince de kendiliğinden bırakabilir.” ifadelerini kullandı.

“Çocuk bağlanacak nesne bulamazsa telefona bağlanıyor”

Karşılanmayan her duygusal ihtiyacın başka bir yerden telafi edilmeye çalışılacağını belirten Prof. Dr. Tarhan; şöyle devam etti:

“Ev güvenli alan değilse… Yani anne-baba arasında sürekli bir gerilim varsa, çocuk eve geldiğinde kendini güvende hissetmiyorsa, bu durumda bilgisayar oyunlarına bir stres azaltma tekniği olarak yöneliyor. Ya da evde bizim ‘mesafesiz terk ediliş’ dediğimiz bir durum varsa yani duygusal ihmal söz konusuysa… Anne evde, baba evde ama herkesin elinde cep telefonu var. Ortada kavga yok, çatışma yok fakat iletişim de yok, nitelikli bir iletişim yok. Evde kaliteli iletişim olmayınca çocuk oyunda iletişim kurmaya başlıyor. Çocuk bağlanacak bir nesne bulamazsa telefona bağlanıyor daha ileri aşamada maddeye bağlanabiliyor. Onun için bağımlılıkla bağlanma ister dijital bağımlılık olsun ister sanal bağımlılık ister madde bağımlılığı birbirine çok yakın kavramlar. Eğer bir çocuk güvenli bağlanma geliştirebiliyorsa annesine, babasına ya da hayata güvenli bir şekilde bağlanabiliyorsa, bağlanma duygusunu sağlıklı biçimde kontrol edebiliyor ve tatmin edebiliyor. Ama bağlanacağı kişi duygusal olarak orada değilse… Mesafesiz terk ediliş tam da budur. Anne evdedir, fiziksel bakımını yapıyordur, her şey dışarıdan bakıldığında yolundadır. Fakat çocukla ihtiyaçlarını giderdikten sonra nitelikli bir zaman paylaşımı yoktur. Anne kendini ev işine verir ya da çocukla duygusal temas kurmaz. Bu durumda çocuk annesinden ve babasından duygusal sevgi ve ilgi ihtiyacını karşılayamaz. Ve karşılanmayan her duygusal ihtiyaç, başka bir yerden telafi edilmeye çalışılır.”

“Kaliteli beraberliği yakalayamayan çocuklar daha fazla risk altında”

Hayat başarısı için duygusal ve sosyal becerileri geliştirmek gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tarhan; “Sevgi ihtiyacının en güçlü ifade biçimi ilgidir ama bu sıradan bir ilgi değil göz teması olan, birlikte zaman geçirilen, empatik iletişim kurulan bir ilgiden söz ediyoruz. Çocukla gerçekten temas edilen, onun dünyasına girilen bir ilgi varsa çocuk kendini telefona ya da dijital oyunlara kolay kolay kaptırmaz. O dönemde kaliteli beraberliği yakalayamayan çocuklar daha fazla risk altındadır. Anne ya da babadan biri hastaysa, depresifse bu da etkiler. Bizim kültürümüzün bir avantajı var; anneanne ve babaanneler bazı eksikleri telafi edebiliyor. Yakın çevre, geniş aile ve arkadaş çevresi de çocuk üzerinde belirleyici oluyor. Bir de sabah kalktığında amacı olmayan, günü dolu dolu geçmeyen çocuklar daha kolay savruluyor. Çocuğa bir amaç kazandırmak gerekiyor. Gelecekle ilgili somut amaçlar var; iş, meslek, okul gibi. Bir de soyut amaçlar var: ‘Nasıl bir insan olmak istiyorsun? Hayatının sonunda nasıl anılmak istiyorsun?’ gibi. Bu ikisini birlikte öğretmek gerekiyor. Sadece akademik başarıyı hedeflersek çocuk başarıyı dar bir çerçevede algılar. Oysa sosyal ve duygusal başarı da en az akademik başarı kadar önemlidir. Asıl başarı hayat başarısıdır. Hayat başarısı için de duygusal ve sosyal becerileri geliştirmek gerekir. Bu da anne-babayla güzel yaşantılar biriktirmekle, anılar oluşturmakla olur. Bir annenin, bir babanın çocuğuna verebileceği en büyük hediye zamandır. Oyuncak değil, para değil; zaman. En kıymetli hediye budur.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Bilgisayar oyunu tek başına bağımlı yapmaz! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Ramazan bir duraklama değil, turbo fırsatıdır”

YKS maratonunda sona yaklaşılırken öğrencilerin zihninde benzer kaygıların oluştuğunu belirten Özgür Akoğlan, “Çoğu öğrencinin zihninde şu endişeli sorular dönüp duruyor: ‘Açken odaklanabilir miyim?’, ‘Uyku düzenim bozulursa netlerim düşer mi?’, ‘Bu ayı rölantide mi geçirsem?’ Eğer siz de böyle düşünüyorsanız, büyük resmi kaçırıyorsunuz demektir. Çünkü Ramazan ayı, sınav öğrencisi için bir mazeret değil, yılın en büyük ‘hızlandırma (turbo)’ fırsatıdır.” dedi.

Tokluk rehavetine son, zihinsel berraklığa geçiş

Oruç sürecinin biyolojik etkilerine dikkat çeken Özgür Akoğlan, “Normal zamanda, günde üç öğün yemek ve aralardaki atıştırmalar, kan şekerimizde sürekli dalgalanmalar yaratır. Her yemek sonrası çöken o ağırlık hissi (rehavet), masanın başından kalkmamızın en büyük sebebidir. Oruçlu bünye ise ilk birkaç günlük adaptasyondan sonra müthiş bir zihinsel berraklığa (mental clarity) ulaşır. Mide boşken, vücut sindirime harcadığı enerjiyi beyne gönderir. ‘Ne yesem?’, ‘Çay mı koysam?’ derdi olmadan, blok çalışmalar yapmak için kesintisiz zaman dilimleri doğar.” diye konuştu.

Sahur sonrası saatler altın değerinde

Ramazan’ın en büyük avantajlarından birinin zaman yönetimi olduğunu ifade eden Özgür Akoğlan, “Normal bir günde sabah 05.00’te kalkıp ders çalışmak çok zor gelebilir. Ama Ramazan’da zaten uyanıksınız! Sahur yemeğinden sonraki o sessiz, telefonların hiç çalmadığı, şehrin uykuda olduğu 2 saatlik dilim, günün en verimli ‘Altın Saatleri’dir. Bu saatlerde zihin, henüz günün stresiyle kirlenmemiştir. Sahur sonrası uyumayıp derse oturan bir öğrenci için o 2 saat, normal zamandaki 5 saate bedeldir. En zorlandığınız, en karmaşık konuları bu sessizlikte halledebilirsiniz.” ifadesinde bulundu.

Ramazan bir sosyal detoks imkânı sunuyor

Ramazan’ın sosyal hayatı doğal olarak yavaşlattığını belirten Özgür Akoğlan, “Ramazan, bir nevi ‘sosyal hayat diyeti’dir. Dışarıda kafelerde vakit öldürme, sinema kaçamakları veya gereksiz sosyalleşme minimuma iner. Herkes evine, kabuğuna çekilir. Bu, sizin için dikkat dağıtıcı unsurların (çeldiricilerin) kendiliğinden elenmesi demektir. Enerjinizi dışarıya değil, masanıza ve hedeflerinize kanalize etmek için bundan daha iyi bir ortam bulamazsınız.” şeklinde konuştu.

İrade kasları güçleniyor

Sınavın yalnızca bilgi değil, aynı zamanda psikolojik dayanıklılık gerektirdiğini vurgulayan Özgür Akoğlan, “Sınav sadece bilgi işi değil, aynı zamanda bir psikolojik dayanıklılık testidir. Açlığa ve susuzluğa sabreden irade kaslarınız, zor sorulara ve sınav anındaki strese karşı da ‘çelik gibi’ olur. Ramazan’da nefsini ve iradesini yönetmeyi öğrenen öğrenci, sınav kitapçığı önünde stresini de yönetmeyi öğrenir.” dedi.

Direksiyon sizin elinizde

Son olarak öğrencilere çağrıda bulunan Özgür Akoğlan, “Şimdi bir karar vermelisiniz. Bu ayı; ‘Yorgunum, açım’ diyerek sağ şeride geçip yavaşlayarak mı geçireceksiniz, yoksa rakiplerinizin yavaşlamasını fırsat bilip ‘sol şeride’ geçerek mi? Unutmayın; herkes dururken yürüyen, koşmuş sayılır. Bu Ramazan, sizin mazeretiniz değil, ‘Turbo’nuz olsun.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Ramazan YKS’ye hazırlıkta “Turbo” etkisi yapabilir! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Konya Valiliği öncülüğünde şehit yakınları ile gazi ve gazi yakınlarının katılımıyla 81 ilde eş zamanlı olarak “Büyük Aile Sofrası” temalı iftar programı düzenlendi.

Selçuklu Kongre Merkezi’nde gerçekleşen Ramazan ayının ilk iftar programında konuşan Meram Belediye Başkanı Mustafa Kavuş, “Büyük aile sofrasında büyük bir aile şeklinde buluşmuş olduk. Allah nice bayramlara da önümüzdeki Ramazanlara da hep birlikte sağlıkla, sıhhatle ulaşmayı nasip etsin” değerlendirmesini yaptı.

“HER ZAMAN YANINIZDAYIZ”

Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, “Bizleri bu mübarek günde bir araya getiren Sayın Valimize teşekkür ediyorum. Gazilerimize ve şehit yakınlarımıza hizmet bizlerin vefa borcudur. Her zaman onların yanındayız. Onların çocuklarıyız. Onların o çocuklarımızın babalarıyız, aileleriyiz. Aziz şehitlerimizi bir kez daha  rahmetle yad ediyorum. Ramazan’ımız mübarek olsun. Rabb’im inşallah hep birlikte bayrama da kavuştursun diye dua ediyorum” dedi.

“BİZ VATANIMIZ İÇİN HER ŞEYİ YAPARIZ”

Selçuklu Belediye Başkanı Ahmet Pekyatırmacı, “Biz vatanımız için her şeyi yaparız. Şehit oluruz, gazi oluruz. Ama en önemlisi de şehit ailelerimize ve gazilerimize her zaman sahip çıkarız. Bu manada bu vatan için şehit olmuş tüm şehitlerimizi rahmetle anıyorum. Gazilerimize de sağlıklı, huzurlu, uzun ömürler diliyorum” ifadelerini kullandı.

“ŞEHİTLERİMİZİN VE GAZİLERİMİZİN EMANETİNE SAHİP ÇIKMAK BOYNUMUZUN BORCUDUR”

Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın tensipleriyle her yıl ilk iftarda şehit yakınları ve gazilerle bir araya geldiklerini anımsatarak, bu iftar sofrasının sadece bir yemek sofrası değil; birlik, vefa ve gönül birliğinin sofrası olduğunu söyledi.

Ülkemizde huzur ve güven içerisinde yaşayabilmemizin şehitlerin fedakarlığına ve gazilerin cesaretine borçlu olunduğunu kaydeden Başkan Altay, “O sebeple şehitlerimizin ve gazilerimizin emanetine sahip çıkmak boynumuzun borcudur. Bizler de bu bilinçte her zaman yanınızda olmaya, dertlerinizi paylaşmaya devam edeceğiz. Ramazan ayı paylaşmanın, dayanışmanın ve gönülleri birleştirmenin ayıdır. Bugün aynı sofrada buluşmamız da millet olarak ne kadar güçlü bir dayanışma ruhuna sahip olduğumuzun en güzel göstergesidir. Bu vesileyle tüm şehitlerimizi rahmet, minnet ve dualarla anıyor, gazilerimize sağlık, huzur ve afiyet dolu uzun ömürler diliyorum. Rabb’im birliğimizi, beraberliğimizi daim eylesin” açıklamasını yaptı.

“MİLLETİMİZİN GÖNLÜNDE DAİMA KADİRŞİNAS BİR YERE SAHİPSİNİZ”

Konya Valisi İbrahim Akın ise, üç ayların manevi ikliminin zirvesi olan mübarek Ramazan ayına kavuşmanın huzur ve sevincini hep birlikte yaşadıklarını dile getirerek şunları kaydetti:

“Ramazan paylaşmanın, dayanışmanın ve şükrün en derinden hissedildiği müstesna bir zaman dilimidir. Bu mübarek ay bizlere birlikte olmanın ve aynı sofrada buluşmanın kıymetini yeniden hatırlatmaktadır. Sizler vatan uğruna gösterilen fedakarlığın ve kahramanlığın en kıymetli emanetleri olarak milletimizin gönlünde daima kadirşinas bir yere sahipsiniz. Türkiye Cumhuriyeti şehitlerimizin aziz hatırası ve gazilerimizin fedakarlıklarıyla yoğrulmuş bu topraklar üzerinde ilelebet payidar kalacaktır. Bu anlamlı buluşmanın 81 ilimizde eşzamanlı olarak gerçekleşmesine liderlik eden Sayın Cumhurbaşkanımıza şükranlarımı arz ediyorum. Programın hazırlanmasında emeği geçen tüm kurum ve kuruluşlarımıza teşekkür ediyorum. Ramazan-ı Şerif’inizi canı gönülden tebrik ediyorum.” 

Konya’daki Şehit Aileleri, Gaziler ve Gazi Yakınları “Büyük Aile Sofrası”nda Buluştu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Siber suçlar yaşanan dönemin özelliklerine ve teknolojinin gelişimine göre değişiyor. Siber şantaj, daha geniş bir suç kategorisi olarak kalıcılığını kanıtlamış olsa da en zararlı türlerinden biri olan fidye yazılımı artık yalnızca şifreleme ile sınırlı değil.  Geçmişte saldırganlar dosya veya sistemleri kilitleyerek şifre çözme anahtarı karşılığında ödeme talep ederken son yıllarda kampanyalar şifrelemeyi veri sızdırma ve çalınan bilgileri yayımlama tehditleriyle birleştiriyor. Bu noktada özel sızıntı siteleri veya veri sızıntı siteleri (DLS’ler) devreye giriyor. İlk olarak 2019’un sonlarında ortaya çıkan bu siteler, çift şantaj stratejisinin bel kemiği hâline geldi. Tehdit aktörleri kurumsal verileri şifrelemeden önce çalıyor ve ardından bu verileri kamuya açık şekilde kullanarak bir güvenlik olayını doğrudan bir  krize dönüştürüyor.

Fidye yazılımı artık yalnızca sistemlerin kilitlenmesi değil, aynı zamanda veri hırsızlığı ve şantaj sorunu olarak değerlendiriliyor. Kamuya açık takip projeleri de bu eğilimi doğrulasa da sızıntı sitelerinin yalnızca suçluların duyurmayı seçtiği olayları yansıttığı, gerçek kurban sayısının daha yüksek olabileceği belirtiliyor.

Veri sızıntı siteleri nasıl kullanılıyor?

Dark web üzerinde barındırılan ve Tor ağı üzerinden erişilen veri sızıntı siteleri, genellikle çalınan verilerin bir bölümünü yayımlıyor. Ödeme yapılmazsa tüm verilerin açıklanacağı tehdidinde bulunuyor. Bazı durumlarda kurban ödeme yapmayı reddettiğinde veriler yayımlanıyor ve baskı daha da artıyor. Kurbanlara ait bilgiler, çalınan verinin kapsamı ve belirlenen son tarihler bu stratejinin parçası olarak sunuluyor. Bu yaklaşımın yıkıcı etkisi, hız ve görünürlükten kaynaklanıyor. Olay kamuoyuna duyurulduğu anda birden fazla risk aynı anda ortaya çıkıyor ve çoğu zaman kuruluşlar saldırının kapsamını tam olarak anlamadan yoğun belirsizlik altında kalıyor. 

Veri sızıntı siteleri bu nedenle doğrudan bir baskı aracı olarak kullanılıyor. Saldırganlar blöf yapmadıklarını göstermek için genellikle sınırlı miktarda veri yayımlıyor. Kurban ödeme yapmazsa daha fazlası paylaşılmaya devam ediyor. Zarar çoğu zaman ilk kurbanla sınırlı kalmıyor. Sızdırılan veya yeniden satılan veriler kimlik avı, iş e-postası dolandırıcılığı ve kimlik sahtekârlığı gibi sonraki suçların kaynağı hâline geliyor. Tedarik zinciri olaylarında ihlal müşterilere ve iş ortaklarına kadar yayılabiliyor. Bu domino etkisi, fidye yazılımının münferit olaylar değil sistemik bir risk olarak değerlendirilmesinin nedenlerinden biri olarak görülüyor.

Sızıntı sitesinin her öğesi, psikolojik baskıyı en üst düzeye çıkarmak için tasarlanıyor.

Yetkisiz erişimin kanıtı. Çeteler, saldırının gerçek olduğunu ve tehdidin inandırıcı olduğunu göstermek için sözleşmeler ve şirket içi e-postalar gibi örnek belgeler yayımlar. 

Aciliyet: Zamanlayıcılar ve geri sayımlar, zamanın dolmakta olduğu hissini uyandırır çünkü zaman baskısı altında alınan kararlar genellikle saati kontrol eden tarafın lehine olur.

Kamuya ifşa: Çalınan veriler hiçbir zaman kamuya açıklanmasa bile ihlalle ilişkilendirilmek bile itibar kaybına neden olur ve bu zararın giderilmesi yıllar alabilir.

Yasal risk: Giderek genişleyen eyalet düzeyindeki gizlilik yasaları gibi çerçeveler altında, kişisel verileri içeren doğrulanmış bir ihlal, zorunlu açıklamalar, soruşturmalar ve para cezalarına yol açabilir.

Geniş etkiler ve kalıcı sonuçlar

Veri sızıntısı ihtimali; itibar kaybı, müşteri güveninin zedelenmesi, finansal zararlar ve yasal yaptırımlar gibi çok sayıda riski aynı anda tetikliyor. Çalınan verilerin satılması suç ekonomisini besliyor ve yeni saldırıların önünü açıyor. Bazı grupların şifrelemeyi tamamen atlayarak yalnızca veri ele geçirip yayımlama tehdidiyle şantaj yaptığı da görülüyor.

Kurban durumunda olan kuruluşlar çoğu zaman yeterli değerlendirme süresi olmadan karar vermek zorunda kalıyor. İhlalden etkilenen bireyler ise uzun süren temizlik süreçleri, hesap ele geçirmeleri ve kimlik dolandırıcılığı gibi risklerle karşılaşıyor. Fidyeyi ödemek kolay bir çözüm gibi görünse de dosyaların geri alınacağını ya da verilerin gizli kalacağını garanti etmiyor. Ödeme yapan birçok kuruluşun kısa süre içinde yeniden saldırıya uğradığı biliniyor ve yapılan her ödeme yeni saldırıların finansmanına katkı sağlıyor.

Kuruluşlar için fidye yazılımı tehdidi  kapsamlı savunma önlemleri gerektirir:

• EDR/XDR/MDR özelliklerine sahip gelişmiş güvenlik çözümleri kullanmak. Bu çözümler, yetkisiz işlem yürütme ve şüpheli yanal hareket gibi anormal davranışları izleyerek tehdidi anında durdurur.
• İyi tanımlanmış, sıkı erişim kontrolleriyle yanal hareketleri kısıtlama. Sıfır Güven ilkeleri, herhangi bir varlık için varsayılan güven varsayımlarını ortadan kaldırarak şirketin güvenlik durumunu güçlendirir. 
• Tüm yazılımların güncel tutulması. Bilinen güvenlik açıkları, fidye yazılımı aktörleri için başlıca giriş vektörlerinden biridir. 
• Fidye yazılımının erişemeyeceği veya değiştiremeyeceği, izole edilmiş, hava boşluğu olan ortamlarda yedeklemeler saklayın. Fidye yazılımının birincil amacı, hassas verileri bulmak ve şifrelemektir. Dayanıklı yedeklemeler ve fidye yazılımı giderme yetenekleri, tehdidin neden olduğu hasarı azaltmada büyük rol oynar.
• İyi tasarlanmış güvenlik farkındalığı eğitimleriyle etkili bir savunma bariyeri oluşturulabilir. Kötü amaçlı e-postaları erken tespit edebilen bir çalışan, fidye yazılımı aktörlerinin en sevdiği giriş noktalarından birini ortadan kaldırır ve bu tek başına, tüm kuruluşunuzu mağdur eden bir saldırı riskini önemli ölçüde azaltabilir.

Kilitle, ifşa et, baskı kur yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Pandemi sonrası tüketim alışkanlıkları daha fazla sorgulanmaya başlandı

Seminerin konuşmacısı, Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Reklamcılık Bölüm Başkanı Prof. Dr. Özgül Dağlı oldu. Konuşmasına, “Paranızın, zamanınızın ve gezegenimizin kontrolünü ele alma zamanı” sözleriyle başlayan Prof. Dr. Dağlı, pandemi sonrası dönemde tüketim alışkanlıklarının daha fazla sorgulanmaya başlandığını ifade etti. Kaynakların sınırlı olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Dağlı, bilinçsiz tüketimin çevreye, atmosfere ve doğal kaynaklara zarar verdiğini belirtti.

Alışveriş artık bir deneyim alanı

Günümüzde alışverişin yalnızca bir ihtiyaç giderme davranışı olmaktan çıktığını söyleyen Prof. Dr. Dağlı, modern tüketici deneyiminin duygusal bir boyut kazandığını dile getirdi. Alışverişin, birçok kişi için “duygusal boşluk doldurma aracı” haline geldiğini ifade eden Prof. Dr. Dağlı, bu durumun tüketim kültürüyle doğrudan ilişkili olduğunu kaydetti.

“Tüketim kültüründe ‘tükettiğin kadar varsın’ anlayışı hâkim” diyen Dağlı, bu yaklaşımın toplumsal etkilerinin sorgulanması gerektiğini, bilinçli tüketimin, bireyin neden ve ne kadar tükettiğini fark etmesiyle mümkün olabileceğini belirtti.

Hız ve haz çağında tüketim

Günümüz dünyasının hız ve haz odaklı bir yapıya sahip olduğuna dikkat çeken Dağlı, teknolojiyle birlikte ekranların hayatın merkezine yerleştiğini söyledi. Tüketicilerin bu ekranlardan hız ve anlık tatmin beklediğini belirten Prof. Dr. Dağlı, bilinçli tüketimin yalnızca para biriktirmek anlamına gelmediğinin altını çizdi.

Bilinçli tüketimin; zamanı, psikolojiyi ve çevresel kaynakları doğru yönetmeyi de kapsadığını ifade eden Prof. Dr. Dağlı, “Hedef, tüketimin nesnesi değil öznesi olabilmek” dedi.

Satın alma davranışının psikolojisi

Satın alma dürtüsünün arkasında nörolojik süreçlerin de bulunduğunu belirten Prof. Dr. Dağlı, alışveriş sırasında beyinde dopamin salgılandığını ve bu durumun kısa süreli mutluluk hissi yarattığını, özellikle ürünün hayal edilmesi ve beklenmesi sürecinde dopamin düzeyinin arttığını ifade etti.

“Yalnızlık, stres ve can sıkıntısı gibi duygular, ‘terapi amaçlı alışverişi’ tetikleyebiliyor” diyen Prof. Dr. Dağlı, algoritmaların tüketicilerin zayıf anlarını analiz ederek pazarlama kuşatması oluşturduğunu dile getirdi.

Pazarlama tuzaklarına dikkat!

Fiyatlandırma stratejileri ve algı yönetimi konularına da değinen Prof. Dr. Dağlı, indirimlerin ve kampanyaların beyinde “kazanma hissi” oluşturduğunu, satın alma süreçlerinde, mantıklı karar verme merkezi olan prefrontal korteks ile duygusal tepkilerden sorumlu amigdala arasında bir denge mücadelesi yaşandığını ifade etti.

“Kıtlık ve aciliyet ilkesi, ‘hemen satın almalıyım’ duygusunu körüklüyor” diyen Prof. Dr. Dağlı, bu sürecin medya ve dijital platformlar aracılığıyla sürekli yeniden üretildiğine dikkat çekti. Prof. Dr. Dağlı, “‘Son üç ürün’, ‘süreniz doluyor’ gibi uyarılar, tüketicide kaygı yaratıyor. Bu durum ‘fırsatı kaçırma korkusu’, yani FOMO’yu tetikliyor ve bireyi hızlı karar almaya itiyor” ifadelerini kullandı.

Duyular üzerinden satın alma davranışı şekilleniyor

Duyusal pazarlamanın satın alma süreçlerindeki etkisine de değinen Prof. Dr. Dağlı, alışveriş ortamlarının bilinçli olarak tasarlandığını belirtti. “Mağaza içindeki müzikten kokuya, raf düzeninden görsel tasarıma kadar her unsur satın alma davranışını etkilemek üzere kurgulanıyor. Dijital ortamda ise bu deneyimi web siteleri ve e-ticaret platformları üstleniyor” dedi.

Satın alma sürecinin yalnızca reklamlardan ibaret olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Dağlı, “Burada bütünleşik pazarlama iletişiminden söz ediyoruz. Reklam, fiyat, dijital içerik, influencer önerileri ve kullanıcı deneyimleri bir bütün olarak tüketici davranışını şekillendiriyor” diye konuştu.

Bilgi ve artan erişimle manipülasyonun hızı da arttı 

Tüketici kavramına da açıklık getiren Prof. Dr. Dağlı, nihai tüketicinin ekonomik zincirin son halkasında yer aldığını ve ürünü ticari bir amaç gütmeden satın aldığını ifade etti. Prof. Dr. Dağlı, “Bir avukatın evine aldığı televizyon tüketici işlemidir; ancak ofisine aldığı bilgisayar ticari faaliyet kapsamında değerlendirilir” örneğini verdi.

Bilgiye erişimin kolaylaşmasının yeni bir sorunu beraberinde getirdiğini belirten Prof. Dr. Dağlı, “Eskiden sorun bilgi eksikliğiydi, bugün ise bilgi kirliliği ve manipülasyon. Devasa bir veri yığınıyla karşı karşıyayız. Hangisinin gerçek bilgi, hangisinin algı yönetimi olduğunu ayırt etmek ciddi bir zihinsel çaba gerektiriyor” şeklinde konuştu.

Bu durumu “modern tüketicinin paradoksu” olarak tanımlayan Prof. Dr. Dağlı, “Bilgiye erişim hızlandıkça, reklamların ve pazarlama tekniklerinin manipülasyon hızı da arttı. Bu, dijital çağın en büyük ironilerinden biri” ifadelerini kullandı.

Algoritmalar en zayıf anı hedefliyor

Algoritmik kuşatmaya dikkat çeken Prof. Dr. Dağlı, “Arama geçmişimiz sayesinde reklamlar bizi en zayıf anımızda yakalayabiliyor. Gece yarısı karşınıza çıkan bir yemek reklamı tesadüf değil” dedi. Nöropazarlama uygulamalarına da değinen Prof. Dr. Dağlı, “Hangi rengin, hangi kelimenin ya da hangi sesin ‘satın al’ butonuna bastırdığını artık biliyorlar” şeklinde konuştu.

Web sitelerinde kullanılan “karanlık modellerin” de altını çizen Prof. Dr. Dağlı, “Sepetten ürün çıkarmanın zorlaştırılması, sahte stok sayaçları gibi uygulamalar tüketiciyi dürtüsel satın almaya yöneltiyor” diye konuştu.

Reklam ikna eder, manipüle etmez!

Reklamcılığın etik boyutuna vurgu yapan Prof. Dr. Dağlı, “Reklam ikna eder, manipüle etmez. Ancak tüketiciler manipüle olabildiği için bugün bilinçli tüketimi konuşmak zorunda kalıyoruz” ifadelerini kullandı.

Influencer pazarlamasına da değinen Prof. Dr. Dağlı, “Reklam, reklam gibi kokmadığında daha etkili oluyor. Bir arkadaş tavsiyesi gibi sunulan içerikler eleştirel süzgeci aşabiliyor” dedi.

“Dur, düşün” çağrısı

Bilinçli tüketici olmanın temel adımlarını da paylaşan Prof. Dr. Dağlı, satın alma öncesinde mutlaka bir “dur, düşün” aşamasının gerektiğini söyledi. “’Gerçekten ihtiyacım var mı, yoksa sadece moralim mi bozuk?’ sorusu çok güçlü bir duygusal filtredir” diyen Prof. Dr. Dağlı, 30 gün kuralı, fiyat geçmişi takibi, kullanıcı yorumlarının detaylı incelenmesi ve envanter kontrolü gibi yöntemleri önerdi.

Dürtüsel tüketici ile bilinçli tüketici arasındaki farklara da değinen Prof. Dr. Dağlı, “Dürtüsel tüketici anlık haz peşindedir ve çoğu zaman pişmanlık yaşar. Bilinçli tüketici ise araştırır, sorgular ve uzun vadeli tatmin yaşar” diye konuştu.

Satın alma sonrası da sürecin parçası

Satın alma sonrasının da bilinçli tüketimin önemli bir aşaması olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Dağlı, “Beklentiyle gerçek örtüşmüyorsa cayma hakkınızı kullanın. ‘Belki alışırım’ demeyin. Bu bir tüketici hakkıdır” ifadelerini kullandı.

Ürün kullanım kılavuzlarının incelenmesi ve deneyimlerin paylaşılmasının hem bireysel memnuniyeti hem de toplumsal farkındalığı artırdığını belirten Prof. Dr. Dağlı, bilinçli tüketimin yalnızca bireysel değil, toplumsal bir sorumluluk olduğuna dikkat çekti.

Tek tıkla ödeme kolaylaşıyor, harcama kontrolü zorlaşıyor!

Prof. Dr. Özgül Dağlı, dijital çağda tüketim davranışlarının dönüşümüne dikkat çekerek, özellikle son dönemde bilimsel çalışmalarda öne çıkan “infinite scrolling” (sonsuz kaydırma) kavramının, bireyleri sürekli bir arayış ve satın alma döngüsü içinde tuttuğunu vurguladı. Prof. Dr. Dağlı, “Bu kavram aslında bireyin hiç durmadan tüketmeye yönlendirilmesi anlamına geliyor. Algoritmaların gücü ve sosyal medya reklamlarının kişiselleştirilmiş yapısı, bu süreci daha da hızlandırıyor” dedi.

Tek tıkla ödeme sistemlerinin çoğu zaman kolaylık olarak sunulduğunu ancak harcama kontrolünü zorlaştırdığına dikkat çeken Prof. Dr. Dağlı, influencer pazarlaması ve dijital vitrinlerin, bireylerin bilinçli tüketici olma yolculuğunun önüne geçebildiğini belirtti. Prof. Dr. Dağlı, “Gördüğünüz her şeye sahip olma arzusu, tüketim dürtümüzü körüklüyor” ifadelerini kullandı.

Ucuz olan pahalıdır!

Ürün kalitesinin nicelikten daha önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Dağlı, “Ucuz olan aslında pahalıdır sözü boşuna söylenmemiştir. Uzun ömürlü, kaliteli ve çevreye duyarlı ürünler tercih edilmelidir” dedi.

Bilinçli tüketicinin bir “manifestosu” olabileceğini dile getiren Dağlı, bu manifestoyu “Az ama öz almak, niceliğe değil niteliğe odaklanmak, kontrolün sizde olduğunun farkına varmak ve pazarlama stratejilerinin sizi her zaman yönetmesine izin vermemek.” şeklinde dile getirdi.

Reklamlarda dürüstlük ve şeffaflık esastır

Bilinçli tüketicinin haklarını bilmesi gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Dağlı, cayma hakkı, fatura ve garanti belgelerinin saklanmasının önemine dikkat çekti. Aldatıcı reklamlara karşı uyarılarda bulunan Prof. Dr. Dağlı, “Reklam Kurulu tanımına göre tüketiciyi aldatan, bilgi eksikliğini istismar eden ve can güvenliğini tehlikeye atan reklamlar aldatıcı kabul edilir. Reklamlarda dürüstlük ve şeffaflık esastır” dedi.

Sahte indirimler, eksik bilgilendirme, abartılı vaatler, bilimsel temeli olmayan sağlık beyanları, görsel yanıltmalar ve dijital tuzakların en yaygın aldatıcı reklam türleri olduğunu belirten Prof. Dr. Dağlı, özellikle influencer iş birlikleri ve karanlık tasarımlara karşı tüketicilerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.

Yanıltıcı reklamlara karşı Reklam Kurulu’na başvurabilirsiniz

Tüketicilerin korunma mekanizmalarına ilişkin bilgi veren Prof. Dr. Dağlı, “Yanıltıcı reklamlara karşı Reklam Kurulu’na başvurabilirsiniz. E-Devlet üzerinden bu işlemler yapılabiliyor. Tüketici Hakem Heyetleri ve CİMER de önemli başvuru kanallarıdır” dedi.

Prof. Dr. Dağlı, aldatıcı reklamla satın alınan ürünlerin ayıplı mal kapsamında değerlendirildiğini ve iade, değişim ile tazminat hakkı doğduğunu hatırlatarak, “Satın aldığınız her şey, hayatınızdan verdiğiniz bir zaman dilimidir. Zamanınızı neye harcadığınıza dikkat edin ve haklarınızı bilin” şeklinde sözlerini tamamladı.

Gerçekten ihtiyacın var mı, yoksa moralin mi bozuk? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bu Hizmet Anlayışı Her Türlü Takdiri Hak Ediyor

Güzelbahçe Belediye Başkanı Mustafa Günay ve ekibinin her türlü takdiri hakkettiğini ifade eden CHP İzmir Milletvekili ve Parti Meclis Üyesi Ednan Arslan, ‘‘Değerli Güzelbahçeli hemşerilerim, bugün burada yapılan hizmetleri görünce şunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim ki; Sayın Mustafa Günay ve ekibinin ortaya koyduğu çalışmalar her türlü takdiri hak ediyor. Kısa sürede, halkın hayatına doğrudan dokunan bu kadar çok hizmeti hayata geçirmek büyük bir emek ve kararlılığın göstergesidir. Bu nedenle kendisine ve emeği geçen herkese yürekten “helal olsun” diyorum. Güzelbahçe aslında şanslı bir kenttir. Çünkü geçmişten bugüne görev yapan belediye başkanlarımız, her zaman yönünü halktan yana çevirmiş, önceliğini vatandaşın ihtiyaçlarına vermiştir. Bizler de her zaman aynı anlayışla, gösterişten uzak, kaynaklarımızı doğru kullanarak Güzelbahçe’nin gerçek ihtiyaçlarına çözüm üretmeye odaklandık. Bugün bir belediyenin yalnızca altyapı değil; sosyal belediyecilik anlayışıyla halkına dokunan projeler üretmesi büyük önem taşıyor. Marketler, kafeler, kreşler, sosyal tesisler ve dayanışma projeleri; vatandaşın hayatını kolaylaştırmak, emeklinin, öğrencinin, dar gelirlinin yanında olmak için hayata geçiriliyor. Çünkü bizim anlayışımızda belediyecilik, sadece hizmet değil, aynı zamanda sosyal adaletin sağlanmasıdır. Bizler görev yaptığımız her yerde, kimseyi ayırmadan, oy verip vermediğine bakmadan tüm vatandaşlarımıza eşit hizmet etmeye devam edeceğiz. Bizim önceliğimiz her zaman halkımızdır; emeklimizin, işçimizin, öğrencimizin ve dar gelirli vatandaşlarımızın yanında olmaktır. Önümüzde Ramazan ayı var. Bu mübarek ayın birlik, dayanışma ve paylaşma duygularımızı daha da güçlendirmesini diliyorum. Hep birlikte, dayanışma içinde, güzel ve umut dolu yarınlara yürümeye devam edeceğiz. Hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum’’ dedi.

Güzelbahçe’ye Müjde: Spor Alanının Mülkiyeti Belediyeye Devredildi

Güzelbahçelilere bir müjde vererek konuşmasına başlayan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanvekili Altan İnanç, ‘‘Sevgili Güzelbahçeli hemşerilerim, sizleri, İzmir Büyükşehir Belediyemiz ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Dr. Cemil Tugay adına sevgi ve saygıyla selamlıyorum. Başkanımız, önceden planlanmış bir programı nedeniyle bugün aramızda bulunamasa da, kalbinin sizlerle olduğunu özellikle iletmemi istedi. Değerli hemşerilerim, İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak, Güzelbahçe’de olduğu gibi İzmir’in tüm ilçelerinde, ilçe belediyelerimizle koordinasyon içinde çalışmaya büyük önem veriyoruz. Muhtarlarımızdan, meclis üyelerimizden ve vatandaşlarımızdan gelen talepleri karşılamak için var gücümüzle çalışıyoruz. Bugün sizlerle önemli bir müjdeyi de paylaşmak isterim. Güzelbahçeli hemşerilerimizin spor salonu olarak kullandığı alanın üzerindeki arsanın mülkiyeti, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından Güzelbahçe Belediyesi’ne devredilmiştir. Bu kararın Güzelbahçemize hayırlı olmasını diliyorum. Kıymetli hemşerilerim, Zor günlerden geçiyoruz. Hepimiz ülkemizin içinde bulunduğu koşulları yaşıyor ve hissediyoruz. Ancak şunu bilmenizi isterim ki, İzmir laik, Atatürk ilke ve değerlerine bağlı, Cumhuriyet’e yürekten sahip çıkan bir kenttir. İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak, İzmir’in değerlerini ve hemşerilerimizin hassasiyetlerini korumak için her zaman sizlerle birlikte, dimdik durmaya devam edeceğiz. Bizler, sizlerden aldığımız güçle, Güzelbahçe ve İzmir için çalışmaya, üretmeye ve hizmet etmeye kararlılıkla devam edeceğiz. Hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum’’ diye konuştu.

Seçim Vaatleri Tamamlandı, Artık Yeni Bir Hikaye Yazacağız

Seçim döneminde söz verilen vaatleri 23 ayda bir bir gerçekleştirerek tamamladıklarını belirten Güzelbahçe Belediye Başkanı Mustafa Günay, ‘‘Değerli hemşerilerim, tüm emekçi ekibimiz ve meclis üyelerimizle birlikte, bu kentin hikâyesini omuz omuza yazıyoruz. Yaklaşık 23 ay önce seçim döneminde halkımıza verdiğimiz sözleri tek tek hayata geçirmenin gururunu yaşıyoruz. Seçim kitapçığımızda verdiğimiz sözleri yerine getirdik. Seçim kitapçığımızı bugün, verdiğimiz sözleri nasıl yerine getirdiğimizi gösteren bu çalışmaları da kıymetli milletvekillerimizle teslim edeceğiz. Artık Güzelbahçe için yeni bir hikâye yazmanın zamanı. Halkımızın talebi doğrultusunda başlattığımız GÜZMAR projesi, dayanışma belediyeciliğinin en güçlü örneklerinden biri oldu. Başlangıçta tecrübemiz olmamasına rağmen güçlü ekibimizle bu süreci başarıyla yönettik ve bugün 5. marketimizi hizmete açtık. Aynı şekilde, bir kafeyle başladığımız yolculukta bugün 5 kafeyle vatandaşlarımıza hizmet veriyoruz. Çünkü biz, verdiğimiz her sözün arkasında duran bir anlayışla çalışıyoruz. İzmir Büyükşehir Belediyemizin desteğiyle tahsis edilen Onur Günay Kampüsü’nde çocuklarımız ve büyüklerimiz için çok kıymetli projeleri hayata geçirdik. Anaokulumuzda 120’nin üzerinde öğrencimiz eğitim görüyor, etüt merkezimizde 80 öğrencimiz ücretsiz olarak üniversite sınavına hazırlanıyor. Dayanışma mutfağımız ise hem öğrencilerimize hem de ilçemizde yalnız yaşayan 60 yaş üstü vatandaşlarımıza düzenli yemek hizmeti sunuyor. Ayrıca, Maltepe’de yeni bir alanın da belediyemize tahsis edilmesiyle birlikte, Güzelbahçe için yeni projeler üretmeye devam edeceğiz. Güzelbahçe’den desteğini hiçbir zaman esirgemeyen İzmir Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Dr. Cemil Tugay’a gönülden teşekkür ediyorum. Biz bu yola halkımıza hizmet etmek için çıktık. Dayanışmayı büyütmeye, sosyal belediyeciliği güçlendirmeye ve Güzelbahçe’ye değer katmaya yaptığımız özverili çalışmayla devam edeceğiz. Bu anlamlı günde yanımızda olan, desteğini esirgemeyen tüm dostlarımıza teşekkür ediyor, yapılan hizmetlerin Güzelbahçemize hayırlı olmasını diliyorum’’ diye konuştu.

Bu proje Büyük Bir Emek ve Dayanışmanın Eseri

Projenin ciddi bir emek ve dayanışma ile gerçekleştiğini ifade eden CHP Güzelbahçe İlçe Başkanı Devrim Seyrek, ‘‘Arkamızda duran bu yapı, aslında sadece bir bina değil; bu kentin emeğinin, dayanışmasının ve ortak mücadelesinin bir simgesidir. Üzerinde yazan “Birlikte yazıyoruz bu kentin hikâyesini” ifadesi, burada bulunan herkesin bu hikâyenin bir parçası olduğunu anlatmaktadır. Bu nedenle burayı yalnızca bir yapı, yalnızca bir market ya da bir tesis olarak görmek doğru değildir. Bu, birlikte üretmenin, birlikte var olmanın ve birlikte güçlenmenin bir ifadesidir. Bugün zor zamanlardan geçiyoruz. Aynı kentte yaşıyor, aynı yağmur altında ıslanıyor, aynı zorlukları birlikte göğüslüyoruz. İşte bu nedenle bu hikâye, yalnızca bir belediyenin, yalnızca bir partinin hikâyesi değildir. Bu hikâye; eşitliğe, adalete ve Cumhuriyet’in değerlerine sahip çıkanların ortak hikâyesidir. İsimler değişir, görevler değişir, ama Cumhuriyet’in değerlerine sahip çıkan bu irade asla değişmez. Çünkü biz biliyoruz ki, bu birlik ve kararlılıkla Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır’’ diye konuştu.

Başkanımıza gelen talep kısa sürede esere dönüşüyor

Güzelbahçe Belediye Meclis Üyeleri adına konuşan Ezgi Naz Soysal, ‘‘Başkanımıza, bizlere bu gururu yaşattığı için gönülden teşekkür ediyorum. Seçim döneminde her kapıyı çaldığımızda, vatandaşlarımızın en çok dile getirdiği taleplerden biri market ve kafe projeleriydi. Bugün görüyoruz ki, halkımızdan gelen bu talepler Sayın Başkanımız ve kıymetli ekip arkadaşlarının özverili çalışmalarıyla somut ve değerli eserlere dönüşmüştür. Bu anlayış, halkın sesine kulak veren, ihtiyaçları önceleyen ve verilen hiçbir sözü havada bırakmayan bir hizmet anlayışının en güçlü göstergesidir. İnanıyorum ki, bu kararlılık ve bu hizmet anlayışıyla, daha büyük sorumluluklar üstlendiğimizde çok daha iyilerini hayata geçirmeye devam edeceğiz’’ ifadelerini kullandı.

Çok İstedik Başkanımız Yaptı

Mahallenin her iki projeye de ihtiyaç duyduğunu söyleyen Siteler Mahallesi Muhtarı Kezban Hocek, ‘‘Sayın Başkanımız, bu projeyi hayata geçirmek için gerçekten büyük bir özveri ve kararlılık gösterdi. Sürecin her aşamasında, ekibiyle birlikte bizzat burada bulunarak bu çalışmanın hayata geçmesi için yoğun emek verdi. Bu proje, mahallemize yalnızca yeni bir hizmet kazandırmakla kalmadı; aynı zamanda yeni bir vizyon, yeni bir umut kazandırdı. Halkımızın güvenilir, kaliteli ve uygun fiyatlı gıdaya ve sosyal alanlara erişim ihtiyacı vardı. Bugün bu ihtiyaçlara cevap veren çok değerli bir eserin mahallemize kazandırılmış olmasının mutluluğunu yaşıyoruz. Bu anlamlı hizmetin mahallemize hayırlı olmasını diliyor, emeği geçen başta Sayın Başkanımız olmak üzere tüm ekip arkadaşlarımıza teşekkür ediyor, emeklerine sağlık diyorum’’ dedi.

Konuşmaların ardından protokol açılış kurdelesini kesti. Güzmar ve Güzbel Port Cafe hizmete açıldı. Güzelbahçe Belediyesi’nin sosyal belediyecilik anlayışı doğrultusunda yaptığı prestij projelerinden Siteler Güzmar ve Güzbel Port Cafe toplam 800m2 alanda hizmet verecek. Projenin ilk katında vatandaşlar uygun ve kaliteli fiyatla hizmet veren Güzmar’da alışverişini yaparken, ikinci katında ise deniz manzaralı Güzbel Port Cafe’de uygun ve kaliteli kafeterya hizmetlerinden yararlanabilecek.

Güzelbahçe Belediyesi’nden Çifte Açılış yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ziraat Mühendisi Leyla Sakaroğlu’nun anlatımıyla ücretsiz olarak düzenlenen eğitime 20 kişi katıldı. Eğitim kapsamında salep bitkisinin ekonomik değeri, üretim süreci, kullanım alanları, hasat mevsimi ve yöntemleri, doğal olarak yetiştiği bölgeler ve yasal çerçevesi kapsamlı biçimde ele alındı.

Aynı zamanda katılımcılar, yerel üreticilerin eğitim için getirdiği salep orkidelerinin farklı türlerini de inceleme fırsatı buldular.

“ÜRETİCİLERİMİZİN HER ZAMAN YANINDAYIZ”

Efes Tarlası Yaşam Köyü Toprak Okulu’nda katılımcılarla bir araya gelen Ziraat Mühendisi Leyla Sakaroğlu; “Efes Selçuk Belediyesi’nin bizden talep etmiş olduğu Salep Yetiştiriciliği eğitimini bugün düzenledik. Katılım çok güzeldi. Salep üretimini A’dan Z’ye tüm konu başlıklarıyla ele aldık. Eğitimimiz soru-cevap şeklinde ilerledi. Katılımcılarımızın yoğun ilgisiyle karşılaştık. Bu da bizi çok memnun etti. Eğer biz bugün, bu eğitimle bir salep üreticisi bile kazandıysak bu bizim için çok büyük bir kazançtır. Biz İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Efes Selçuk Belediyesi olarak üreticilerimizin her zaman yanındayız. Üretime dönük yapılan bütün çalışmalar bizim için çok kıymetlidir. Elimizden gelen tüm destekleri sonuna kadar vermeye hazırız. Bunu üreticilerimize de aktardık. Onlar da memnuniyetlerini dile getirdiler. Çok mutlu olduk” dedi. 

“FİLİZ BAŞKAN HER ZAMAN DESTEKÇİMİZ”

Salep üretimine yeni başlayacak olan üreticiler için faydalı bir eğitim olduğunu aktaran katılımcılardan Nihal Öztürk; “Güzel bir eğitimdi. Zaten çoğu konuya yetiştiriciliğini yaptığım için hakimim ama katılmam çok iyi oldu. Hocamızın farklı başlıklarda anlatımını görmüş oldum. Salep üretimine yeni başlayacak olanlar için bence çok faydalı bir eğitim. Gayet güzel bilgiler veriyorlar. Başkanımız Filiz Hanım tarım eğitimleri konusunda çok destekçimiz oluyor. Emeği geçenlere teşekkür ediyorum” dedi.

Eğitimden duyduğu memnuniyeti dile getiren katılımcılardan Aysel Kılıç; “Köyümüzde kendi çapımızda tarımsal çalışmalarla uğraşıyoruz. O yüzden bu eğitime de katıldım. Güzel bir eğitimdi. Hocamız bütün sorularımıza gayet güzel yanıtlar verdi. Çok memnun kaldık ve bilgilendik. Belediyemize de hocamıza da teşekkür ediyoruz” dedi.

 EĞİTİME AYDIN’DAN KATILIM

Eğitime katılmak için Aydın’dan geldiğini aktaran Esra Yetişkin; “Bu sene salep üretmeye başladım. Ben Aydın’lıyım ve bizim köyümüzde salep üretimi her zaman yapılıyordu. Ancak üretim yapan insanların sayısı azaldıkça üzülmeye başladık ve sayıyı artırmak için biz de bir adım atmaya karar verdik. Burada eğitim olduğunu duyduğumda bir şeyler öğrenebileceğimi düşünerek Aydın’dan geldim. Çok faydalı oldu benim için. İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne ve Efes Selçuk Belediyesi’ne bu eğitimi düzenledikleri için teşekkür ederiz” dedi.

Üreticiye Tam Destek: Efes Selçuk’ta Salep Eğitimi Düzenlendi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Uzun süre hareketsiz kalmak boyun ve bel çevresindeki kasları zayıflatıyor. Kaslar zayıfladıkça omurgaya binen yükün arttığını ve ağrıların ortaya çıktığını dile getiren Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Hilmi Kaya, “Omurga, gün boyu vücudun yükünü taşıyor ve bu yükü diskler sayesinde dengeliyor. Ancak buradaki disklerin beslenmesi sınırlı olduğu için hareketsizlik, sigara kullanımı ya da ağır sporlarla aşırı yüklenme gibi faktörler omurganın daha hızlı yıpranmasına yol açıyor. Kilo artışı ve kas kaybı da omurganın dengesini bozarak yüklerin yanlış dağılmasına yol açıyor. En sağlıklı yaklaşım ise, aşırıya kaçmadan düzenli hareket etmek. Bu nedenle kısa süreli sert programlar yerine, kasları koruyan ve kademeli ilerleyen bir düzen çok daha etkili” şeklinde konuştu.

Sigara omurga disklerini “aç” bırakıyor

Omurgadaki disklerin doğrudan damarlarla beslenmediğini ifade eden Kaya, “Bu disklerin kendilerine ait bir kan dolaşımları olmadığı için besin ve oksijeni çevredeki kemik dokudan dolaylı olarak alırlar. Bu durum diskleri dış etkenlere karşı daha hassas hale getirir. Sigara, damarları daraltarak kanın taşıdığı oksijen miktarını azaltır, aşırı ve sürekli yüklenme ise bu dolaylı beslenmeyi mekanik olarak daha da zorlaştırır. Kanlanamayan yani yeterince beslenemeyen diskler zamanla esnekliğini ve dayanıklılığını kaybeder ve dolayısıyla dejenerasyon adı verilen yıpranma süreci başlar” dedi.

Düzenli yürüyüş omurga ağrılarını azaltıyor

Omurga yaşlanmasını geciktirmek için iki temel noktaya dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Kaya, “İlki, romatizmal bazı hastalıklarda erken tanı ile süreci yavaşlatmak. İkincisi ise günlük yükü doğru yönetmek. Hareketi rutine yaymak, ani ve kontrolsüz yüklenmelerden kaçınmak, kasları yavaş yavaş güçlendirmek ve sigara gibi disk beslenmesini bozan faktörlerden uzak durmak çok kıymetli. Omurga sağlığını koruyanların ortak noktası ideal kiloda kalmaları ve hareketli bir yaşam sürmeleri. Günlük yedi bin adımın üzerine çıkan kişilerde ağrı ve şikâyetlerin çok daha az görüldüğü bilinmeli. Dejeneratif hastalıklarda ayırıcı tanı önemli çünkü altta görülen dejenerasyona rağmen romatizmal hastalıklar gibi bazı durumlar klinik süreci etkileyebilir ve bunların da ayırt edilmesi gerekir” dedi.

MR bulguları yaşa göre farklı anlam taşıyor

Bel veya boyun MR’ında “dejenerasyon” ifadesini görmenin çoğu kişide endişe yarattığını belirten Kaya, “Oysa görüntüleme bulguları tek başına karar verdirici değildir. Yaş ilerledikçe disk aralıklarında daralma ve bazı düzensizlikler sık görülür. Yani genç bir kişide alarm yaratabilecek bir omurga görüntüsü 70 yaşında normal kabul edilebilir. Şikâyet yoksa, bu bulgular çoğu zaman yaşa bağlı doğal değişimlerdir. Tıpkı yüzdeki kırışıklıklar gibi” dedi.

Vücutta en hızlı yaşlanan organ omurga yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Premium segmentte görüntü performansı ve gecikmesiz oyun deneyimi

C Serisi’nin amiral gemisi C7K modeli, ileri seviye QD-Mini LED panel yapısıyla görüntü performansını üst segmente taşıyor. 2880’e varan local dimming bölgesi ve 3000 nit’e ulaşan parlaklık seviyesi sayesinde karanlık sahnelerde derin siyahlar, aydınlık sahnelerde ise net ve dengeli bir görüntü elde ediliyor. Yüzde 97 DCI-P3 renk doğruluğu ile filmler daha canlı ve gerçekçi tonlarda izlenirken, Bang & Olufsen iş birliğiyle geliştirilen dahili ses sistemi mekânı saran güçlü bir akustik atmosfer yaratıyor. 144 Hz yenileme hızı ve HDMI 2.1 bağlantı desteği ise konsol ve PC oyuncularına akıcı ve gecikmesiz bir oyun deneyimi sağlıyor. 55 inçten 115 inçe uzanan ekran alternatifleriyle C7K, geniş salonlardan özel sinema odalarına kadar farklı yaşam alanlarında premium bir ev eğlencesi sunuyor.

Fiyat performans dengesiyle öne çıkan akıllı ev eğlencesi 

Q Serisi içinde yer alan Q6C modeli ise QD-Mini LED teknolojisini daha erişilebilir bir fiyat aralığında sunarak fiyat-performans dengesi arayan kullanıcıları hedefliyor. Full Array Local Dimming altyapısı ve 1000 nit’e kadar parlaklık seviyesi, net detaylar ve canlı renklerle evde sinema keyfini daha geniş kitlelere ulaştırıyor. HDR10+ ve Dolby Vision desteği içerikleri gerçekçi bir atmosferle buluştururken, Game Master özellikleri, HDMI 2.1 bağlantısı ve düşük gecikme performansı oyunlarda hızlı tepki süresi sağlıyor. Google TV platformu, sesli komut ve geniş uygulama ekosistemi sayesinde dijital platformlara kolay erişim sunan Q6C, 55 inçten 98 inçe uzanan ekran seçenekleriyle özellikle genç kullanıcılar ve aileler için pratik bir çözüm oluşturuyor.

Sevgililer Günü’nde evde sevdikleriyle kaliteli zaman geçirmek isteyenlere TCL ile film ve oyun keyfi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Şehir Tiyatroları’nda bu hafta sanatseverleri Suat Derviş’ten Donald Margulies’e, Musahipzade Celal’den Eftal Gülbudak’a klasik ve modern yazarların eserlerinin ön planda olduğu zengin bir repertuvar bekliyor. 

Bu hafta Fosforlu Cevriye, Öylece Durur Zaman, Yaşamak Mı Yoksa Ölmek Mi, Haramiler, Uçurtmanın Kuyruğu, Yenilmez, Gidion’un Düğümü, İkinci Perdenin Başı,

Sesler Ülkesi, Rüya, Bir Gece Masalı, Fındıkkıran, Masal, Bekçi ile Postacı adlı oyunlarımız seyirciyle buluşacak.

Oyun biletleri, gişelerden, https://sehirtiyatrolari.ibb.istanbul/, biletinial.com adreslerinden ve mobil uygulamamızdan temin edilebilir.

 Bu Haftanın Programı (11-15 Şubat 2026)

FOSFORLU CEVRİYE (16+ Yaş)

Anne babasını tanımadığı için gökteki yıldızlardan doğduğuna inanan, denizin kucağında bir sokak çocuğu olarak büyüyen, Galata mevkiinde karnını doyurabilmek için “icra-i sanat” eyleyen Cevriye, sıradan bir sokak kızı değil aslında İstanbul sokaklarının ta kendisidir. Hastalık ve soğuktan ölüme yaklaştığı o gece, karşısına çıkan esrarengiz bir Adam sayesinde hayata ve kara sevdaya tutunur. Cevriye’nin daha önce tanıdığı erkeklere hiç benzemeyen ve ona “siz” diye hitap eden bu Adam aslında gizli yaşayan bir idam mahkûmudur. Cevriye onu tanıdığı günden sonra artık bambaşka bir “insan” olmuştur. Hapis, sürgün, aradan geçen zaman ve türlü belalara rağmen bu aşktan vazgeçmeyen Cevriye, sevdiği için her şeyi göze alacaktır.

Oyunda 1930-40’lı yılların İstanbul’u zengin tasvirleriyle sunuluyor. Mahallelerin arka sokaklarında, hapishanelerinde, batakhanelerinde hayata tutunmaya çalışan kadınların, annelerin, çocukların ve afili delikanlıların otoriteyle olan ilişkisi çarpıcı öykülerle aktarılıyor. 

Suat Derviş, 60’lı yılların başında Türkiye’ye döndüğünde siyasi-mesleki ve maddi anlamda zorlu bir dönemden geçiyordu. “Fosforlu Cevriye” romanını yayınevlerine teklif ediyor fakat ne yazık her seferinde reddediliyordu. Suat Hanım’ın büyük arzusu, bu eserin yayınlanmasından öte, bir “müzikal” olarak oyunlaştırıldığını görmekti… Bunun için ilk görüştüğü kişi genç aktris Gülriz Sururi idi… Gülriz Hanım’ın da arzusu oyunu Şehir Tiyatroları’nda sahnelemekti…

“Karanlık bir gecede gökten düşüp parçalanan bir yıldız gibi…”  kalbimizde iz bırakan Suat Derviş’e, Reşat Fuat Baraner’e, Nazım Hikmet’e ve Gülriz Sururi’ye sevgiyle…

Oyunda Ayşe Günyüz Demirci, Besim Demirkıran, Binnur Özpınar, Direnç Dedeoğlu, Çağatay Palabıyık, Elif Verit, Emre Yılmaz, Esra Ede, Hakan Örge, Irmak Örnek, Nur Saçbüker Otan, Samet Silme, Tuğrul Arsever, Yağmur Damcıoğlu Namak, Yunus Erman Çağlar, Zeynep Ceren Gedikali rol alıyor. Oyun, 11-14 Şubat 2026 tarihleri arasında Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde.

ÖYLECE DURUR ZAMAN (16+ Yaş)

Sarah 40’lı yaşlarının başında bir basın fotoğrafçısıdır, uzun yıllar başta Ortadoğu olmak üzere pek çok savaş bölgesinde çalışmıştır. Sarah Irak’ta bulunduğu sırada çok yakınında patlayan bir bomba sonucu yüzünden yaralanmış, kısa bir tedavinin ardından ülkesine dönmüştür. Şimdi uzun zamandır ayrı kaldığı evinde erkek arkadaşı James ile beraberdir. Her şeyin yolundaymış gibi devam ettiği birkaç günün sonunda çiftin görmezden gelmeye çalıştığı sorunlar gün yüzüne çıkmaya, ilişkilerini biçimlendirmeye başlar.

Oyun, Pulitzer ödüllü yazar Donald Marguiles tarafından kaleme alınmıştır. Oyunda, çevresindeki gelişmelere duyarsız bir topluma eleştirinin yanı sıra bireylerin iç hesaplaşmaları da taze tutulmakta, pek çok konuda seyircinin de kendini sorgulaması sağlanmaktadır.

 Donald Margulies’in yazdığı, Irmak Bahçeci’nin çevirdiği, Mehmet Ergen’in yönettiği oyunda Mert Tanık, Murat Coşkuner, Pervin Bağdat, Sevil Akı rol alıyor. Oyun, 11-14 Şubat 2026 tarihleri arasında Kağıthane Sadabad Sahnesi’nde.

YAŞAMAK MI, YOKSA ÖLMEK Mİ (13+ Yaş)

1939 yılı, Polonya’nın Nazi birliklerince işgalinin hemen öncesi. Varşova’da bir tiyatroda Hitler karşıtı bir oyunun provaları sürmektedir. Oyun siyasi sebeplerle yasaklanarak yerine Hamlet konulur. Almanların Polonya’yı işgali üzerine tiyatro kapanır. İşsiz kalan oyuncular, bir Alman casusunun engellenmesi için çalışırlar. Provasını yaptıkları oyun sayesinde, Nazilerin kılığına girer ve zaman zaman umutsuzlaşan ve gitgide çetrefilleşen bir savaşı sürdürürler.

Nick Whitby’nin yazdığı, Yücel Erten’in çevirdiği, Hüseyin Köroğlu’nun yönettiği oyunda Aziz Sarvan, Emre Narcı, Emre Şen, Erkan Akkoyunlu, Gürkan Başbuğ, Hüseyin Köroğlu, Özgür Ali Kuruçay, Şenay Saçbüker, Tarık Köksal, Ümit Bülent Dinçer, Vildan Türkbaş, Volkan Ayhan, Yasemin Tunca, Yonca İnal rol alıyor. Oyun, 11-14 Şubat 2026 tarihleri arasında Üsküdar Musahipzade Celal Sahnesi’nde.

 HARAMİLER (16+ Yaş)

 Musahipzade Celal’in üç farklı oyunundan oluşturulan bir uyarlamayla, halkın başına musallat olan harami yöneticiler ekseninde gelişen olayları, modern bir bakış açısı ve hicivle sahneye taşıyor.

 Musahipzade Celal’in yazdığı, Engin Alkan’ın uyarlayıp yönettiği oyunda Aslı Nimet Altaylar, Damla Cangül Yiğit, Elçin Atamgüç, Enes Mazak, Eyşan Dönmez, Göksel Arslan, Melih Tuma, Müslüm Tamer, Pelin Budak, Reyhan Karasu, Yusuf Akçay, Zafer Kırşan rol alıyor. Oyun, 11-14 Şubat 2026 tarihleri arasında Ümraniye Sahnesi’nde.

UÇURTMANIN KUYRUĞU (13+ Yaş)

Çocukluğu babası tarafından otoriteyle bezenmiş, sıkı bir disiplinle yetiştirilmiş, bu disiplin ve otorite kendisi için saplantıya dönüşmüş bir adam, hayatına son vermeye karar verir. İntihar mektubunu yazıp bitirdiği an kapı çalar. Karşısında ilk defa gördüğü, tanımadığı bir misafir vardır. Gelen adam hayatına ve tüm çocukluğuna dair her şeye hakimdir. Zaman geçtikçe sohbet ilgi çekici bir hal alır. Etkileyici bir iç hesaplaşma başlar. Savaş Dinçel’in yazdığı, Barış Dinçel’in yönettiği oyunda Ali Yoğurtçuoğlu, Gün Koper rol alıyor. Oyun, 11-14 Şubat 2026 tarihleri arasında Üsküdar Kerem Yılmazer Sahnesi’nde.

YENİLMEZ (16+ Yaş)

Ekonomik kriz sebebiyle Londra’da yaşamaları imkânsız hale gelen Oliver ve Emily çifti, Londra’dan İngiltere’nin kuzeyindeki küçük bir kasabaya taşınırlar ve burada “gerçek” insanlarla tanışmaya karar verirler. Taşralı komşuları Alan ve Dawn’ı evlerine davet ederler. Farklı sınıflara ait insanlar arasında büyük bir hayal kırıklığı ile başlayan ve giderek tuhaflaşan ilişkiler trajik sonuçların ortaya çıkmasına sebep olur.

Torben Betts’in yazdığı, Nazlı Gözde Yolcu’nun çevirdiği, Nihat Alpteki’nin yönettiği oyunda Gizem Akkuş, Gökçer Genç, Nurdan Kalınağa, Tankut Yıldız rol alıyor. Oyun, 11-14 Şubat 2026 tarihleri arasında Müze Gazhane Prof. Dr. Sevda Şener Sahnesi’nde.

GIDION’UN DÜĞÜMÜ (16+ Yaş)

Corryn Fell oğluna neden uzaklaştırma cezası verildiğini öğrenmek için okula gelir. Öğretmen veli görüşmesi, gerilim dolu bir görüşmeye dönüşür. Oyun eğitim sistemini eleştirirken, sosyal medyanın yarattığı toplumsal baskı ve şiddeti ele alır. Aile, ahlak, sanat, çocukluk ve hayal gücüne dair düşüncelerimizi sorgulamamıza neden olur.

Oyun; Amerikan Eleştirmenler Birliği Ödülü ile Çağdaş Amerikan Tiyatrosu Festivali’nde (CATF) Seyirci Ödülünü almıştır. “Çocukluk masum olmak demek değildir… Masumiyeti hızla kaybetme durumudur. Johnna Adams’ın yazdığı, Beliz Coşar’ın çevirdiği, Ersin Umulu’nun yönettiği oyunda Özge Özder, Özgür Kaymak rol alıyor. Oyun, 11-14 Şubat 2026 tarihleri arasında Müze Gazhane Meydan Sahne’de.

İKİNCİ PERDENİN BAŞI (13+ Yaş)

Genç ve umutsuz bir oyuncu olan Muhsin, ünlü tiyatro yönetmeni Afet’in açtığı oyuncu seçmesine girme fırsatı bulur. Böylesi bir dönüm noktasında, hayatta hiçbir şeyin yolunda gitmemiş olmasının gerginliğini yaşamaktadır. Seçmelere saatinde yetişemediğinden dolayı içeri girip girmeme konusunda kararsız kalır.

Herhangi bir mesleğe yeni başlayan pekçok genç için bu tür seçme veya sınavlar aslında kaybolan umutları bulma ve yeniden hayal kurabilmek için önemli bir eşiktir. Muhsin için ise bir adım ötesinde varoluş imtihanı başlayacaktır.

Alp Tuğhan Taş’ın yazıp yönettiği oyunda Ebru Üstüntaş, Alp Tuğhan Taş rol alıyor. Oyun, 14 Şubat 2026 tarihinde Beylikdüzü Rasim Öztekin Sahnesi’nde.

SESLER ÜLKESİ (4+ Yaş)

Uzun zamandır çocuklar tarafından ihmal edilen Keman, Piyano, Flüt kendileri gibi çalınmayan arkadaşları Gitarı da yanlarına alarak Sesler Ülkesine dönmeleri gerektiğini anlatırlar. Gitar kendisini çalmayan Deniz’i uyandırır.  Gitar, Deniz’den ayrılmak istemediği için onu da Sesler Ülkesinde bir yolculuğa çıkarmaya karar verir. Böylece ilk kez Sesler Ülkesini bir çocuk ziyaret eder.

Sesler Ülkesinde enstrümanları ve müziği yakından tanıyan Deniz, Vivaldi, Mozart ve enstrümanlara hayran kalır ve enstrümanların hepsini öğrenmeye heveslenir. Enstrümanlar, Deniz’e kendini beğendirmek için bir yarışa girer ve akordları bozulur. Beethoven enstrümanların akordunu düzeltir ve onları orkestra şefi gibi yöneterek bir eser çaldırır. Aralarındaki uyumu hatırlayan enstrümanlar ve çalacağı enstrümana karar veren Deniz mutludur.

Gizem Padar’ın yazdığı, Nihat Alpteki’nin yönettiği oyunda Aslı Şahin, Bahar Çebi, Cihat Faruk Sevindik, Çağlar Polat, Damla Cangül Yiğit, Lale Kabul rol alıyor. Oyun, 15 Şubat 2026 tarihinde Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde.

RÜYA(5+Yaş)

Hayvanat bahçesini ziyaret eden Özgür, doğal yaşam alanlarından kopartılıp kafese konan hayvan dostlarını rüyasında görür. Artık harekete geçme zamanıdır ve Özgür onları kurtarmakta kararlıdır. Özge Midilli-Ertan Kılıç’ın yazdığı Özge Midilli’nin yönettiği oyunda Alp Tuğhan Taş, Neşe Ceren Aktay, Pınar Aygün, Direnç Dedeoğlu, Gülce Çakır, Mehtap Gündoğdu Akbulut, Nilay Bağ, Nilay Yazıcıoğlu rol alıyor. Oyun, 15 Şubat 2026 tarihinde Kağıthane Sadabad Sahnesi’nde.

BİR GECE MASALI (5+ Yaş)

Shakespeare’in Bir Yaz Gecesi Rüyası isimli oyunundan uyarlanan Bir Gece Masalı, arkadaşlık kavramı üzerine kuruludur. Oyun, ailesinin istediği gençle değil kendi istediği kişi ile arkadaşlık kurmak isteyen Şirin Kız’ın Yakışıklı Delikanlı, Güçlü Delikanlı ve Selvi Kız ile ormanda geçirdiği bir gecede yaşananları anlatır. William Shakespeare’in yazdığı Musa Arslanali’nin yönettiği oyunda Ayşe Nurseli Tırışkan Akpınar, Burhan Yeşilyurt, Çağlar Ozan Aksu, Ceysu Aygen, Hüseyin Emre Şen, Mehmet Emre Ertunç, Oğuzhan Oğuz, Ömer Naci Boz, Seda Yılmaz, Serap Doğan rol alıyor. Oyun, 15 Şubat 2026 tarihinde Üsküdar Musahipzade Celal Sahnesi’nde.

FINDIKKIRAN (7+ Yaş)

Minik Clara, yılbaşı hediyesi olarak aldığı Fındıkkıran isimli oyuncağıyla özel bir bağ kurar. Görünenin ardındaki güzelliğin ortaya çıkacağı o gece hayalle gerçek arasında, başka dünyalarda büyük serüven başlar. 1800’lerden günümüze birbirinden farklı versiyonlarıyla operada, sinemada büyük ilgi gören bu halk öyküsü, tüm görkemiyle şimdi Şehir Tiyatrosu’nda sahneleniyor. E.T.A Hoffmann’ın masalından Dilşad Çelebi’nin uyarladığı, Lerzan Pamir’in yönettiği oyunda Asrın Gurur Kuyucak, Gözde İpek Köse, Cihan Kurtaran, Çağrı Büyüksayar, Derya Keykubat, Dolunay Pircioğlu, Emel Bertan, Esra Ede, Emrah Derviş Soylu, Gürkan Başbuğ, Hakan Gümüş, Osman Kaba, Pelin Budak, Salih Şimşek, Sefa Turan, Selen Nur Sarıyar, Ümit Bülent Dinçer, Yılmaz Aydın rol alıyor. Oyun, 15 Şubat 2026 tarihinde Ümraniye Sahnesi’nde.

MASAL (5+Yaş)

Hakkından ve ihtiyacından fazla yiyeceği çalarak açlığa sebep olan yemek hırsızı ve işbirlikçisine karşı üç çocuk fantastik bir yolculuğa çıkar. Birçok engelin aşıldığı yolculuk sürecinde bireysellikten birlikte hareket etmeye, yardımlaşma ve adaletli paylaşıma kadar çocukların düşünce ve eylemleri değişir. Açlığın tüm çocuklar için yaşamsal bir sorun olduğunu fark eden çocuklar, açgözlü yemek hırsızı ve işbirlikçisine karşı mücadeleyi büyütür. Eftal Gülbudak’ın yazıp yönettiği oyunda Ceren Hacımuratoğlu, Ercan Demirhan, Yeliz Şatıroğlu, Onur Şirin, Volkan Öztürk rol alıyor. Oyun, 15 Şubat 2026 tarihinde Müze Gazhane Prof. Dr. Sevda Şener Sahnesi’nde.

BEKÇİ İLE POSTACI (3+ Yaş)

Postacı Piero ile Gece Bekçisi Marcello adlı çocuk kitabından uyarlanan eserde bir bekçi ile bir postacı ev arkadaşlarıdır. Biri gece diğeri gündüz çalıştığından hiç görüşemezler. Soğuk bir kış günü ikisi de hastalanınca, evi aynı anda paylaşmaları gerekir. Lodovica Cima, Gabriele Clima’nın yazdığı Ceylan Özçapkın’ın çevirdiği, Derya Yıldırım’ın oyunlaştırıp yönettiği oyunda Besim Demirkıran, Cafer Alpsolay, Fatma İnan, Melisa Demirhan, Reyhan Karasu, Zeynep Ceren Gedikali rol alıyor. Oyun, 15 Şubat 2026 tarihinde Beylikdüzü Rasim Öztekin Sahnesi’nde.

İyi seyirler…

İBB Şehir Tiyatroları’nda Bu Hafta: 11-15 Şubat 2026 Programı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İnegöl Belediyesi, Şubat ayı kültür sanat etkinlikleri kapsamında Kadın Sığınağı tiyatro gösterisi izleyici ile buluştu. İnegöl Belediyesi Şehir Tiyatrosunun 22’nci oyunu olarak Aralık ayında ilk kez sahneye taşınan Tuncer Cücenoğlu’nun yazıp Volkan Derman’ın yönettiği “Kadın Sığınağı” isimli 2 perdelik dram türündeki oyun, yeni yılda da gösterimlerini sürdürüyor. Çarşamba akşamı Beşinci Mevsim Kültür Sanat Merkezinde 11 kişilik güçlü bir kadroyla sanatseverlerin beğenisine sunulan oyun, salonu dolduran vatandaşlardan tam not aldı.

8 KADININ ÖYKÜSÜNÜ ANLATIYOR

Temel olarak kadına yönelik şiddet, istismar, toplumsal baskı, kadınların çaresizliği ve sığınma evleri bağlamında bir dramatik eser olan Kadın Sığınağı oyunu, farklı yaşamlardan gelinerek çaresizce bir sığınma evine yerleştirilen 8 kadının öyküsünü anlatıyor. Modern bir tragedya olan oyun, bu özellikleriyle sadece bir tiyatro değil aynı zamanda toplumun karanlıkta kalmış yüzünü görünür kılan bir ayna, kadınların yaşadığı şiddeti, çaresizliği, yalnızlığı ve en önemlisi umutlarını sahneye taşıyan bir farkındalık etkinliği rolü üstleniyor.

Oyun sırasında kimi zaman tebessüm ettiren, kimi zaman izleyenleri düşündüren anlar yaşanırken, 8 kadının acıklı öykülerini anlatan gösteride zaman zaman izleyicilerin gözyaşlarına hakim olamadığı da görüldü. Oyun sonunda ise salonu dolduran vatandaşlar İnegöl Belediyesi Şehir Tiyatrosu ekibini ayakta alkışlayarak desteklerini gösterdi.

“Kadın Sığınağı” İzleyici ile Buluştu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Depremler hafızalara oldukça acı bir şekilde kazındı. Can kayıpları, maddi zararlar rakamlara yansısa da depremin psikolojik etkilerini sayılarla ölçmek imkânsız. Deprem sonrasında yaşanan korku, kaygı ve belirsizlikler ise olay anıyla sınırlı kalmıyor, yıllar geçse de unutmak zorlaşıyor. Ama uzmanlara göre bu tepkiler bir zayıflık olarak görülmemeli… Zira deprem ani ve kontrol edilemeyen bir olay olduğu için kişilerin yaşadığı travmalar oldukça doğal.

Psikolojik etkileri devam ediyor

Central Hospital’dan Psikolog Dila Teksin’e göre depremin fiziksel zararları görülse de psikolojik etkileri fark edilemeyebilir. Bu durumda bireylerin hayata karşı sağlıklı uyum sergileyebilmesi zorlaşabilir. Depremi yaşayanlar arasında, sürekli tetikte olma, ufak seslerde bile irkilme, hep olay anını tekrar yaşama ve uyku sorunları yıllarca devam edebilir.

“Güçlü olmak her zaman yeterli değildir” diyen Psikolog Teksin bastırılan korku ve kaygıların zamanla bedeni ele geçirdiğini ve ani öfke patlamalarına neden olduğunu söylüyor. Bu nedenle duyguları açığa çıkarabilmek iyileşme sürecinin en önemli etkenleri arasında yer alıyor.

Duyguları paylaşmak önemli

Bu süreçte en sık karşılaşılan duygu ise olay anını tekrar yaşamak…. Bunun olması durumunda yapılması gerekenler arasında duyguların anlatılması, rutinlerin korunması ve kendine zaman tanınması yer alıyor. “Üzüntü, kaygı bastırıldığında bedensel ve ruhsal sorunlar daha da artıyor. Bu nedenle bol bol konuşmak, duyguları paylaşmak önemli.

Uyku düzeni, beslenme ve sosyal paylaşımların devam etmesi psikolojik rahatlamayı sağlıyor. Aynı zamanda travmalar hemen atlatılamadığı için sakin olmak ve sabırlı davranmak bu süreci yönetmenizi kolaylaştıracaktır” diyen Psikolog Teksin, deprem sonrası yaşanan psikolojik tepkiler azalmazsa, aylarca uyku ve iştah kaybı, asosyalleşme devam ederse uzman desteği almayı öneriyor.

Depremin Psikolojik Etkileri Sürüyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tedavi sonrası hayata uyum, bağımlılık tedavisinin en kritik evresi!

Bağımlılık tedavisinin en zorlu ve aynı zamanda en kritik evrelerinden birinin, kişinin tedavi sonrasında gündelik hayata yeniden uyum sağlaması olduğunu aktaran Klinik Psikolog Çağrı Akyol Çevirir, “Bu süreç, hem hasta hem de hekim açısından çeşitli güçlükler barındırmakla birlikte, tedavinin ayrılmaz bir parçasıdır. Çünkü bu aşamada bazı durumlar öngörülebilirken, bazıları beklenmedik şekilde ortaya çıkabilir.” dedi.

Kişinin davranış örüntüleri, kişilik özellikleri ve hastalık farkındalığının bu sürecin seyrini belirleyen temel unsurlar arasında yer aldığını ifade eden Çevirir, “Yataklı servislerde bağımlılık tedavisi genel olarak üç aşamada ele alınır: akut dönem, idame dönem ve kontrol dönemi. Akut dönem, bağımlılığın en alevli olduğu, kişinin mesleki, sosyal ve ailesel işlevselliğinin ciddi biçimde bozulduğu süreci kapsar. Yoğun kullanım döngüsünün, yoksunluk belirtilerinin ve isteğin zirvede olduğu bu evrede, kişinin yataklı serviste tedavi altına alınması çoğu zaman kaçınılmazdır. Bu karar bazen hastanın isteğiyle, bazen de hastalık bilincinin yeterince gelişmemiş olması nedeniyle hastanın isteği dışında alınabilir.” şeklinde konuştu.

Kişi tedaviyi erteledikçe, zihinsel olarak hastalıktan kaçtığını düşünüyor! 

Bağımlılığın doğası gereği, her hastanın ‘tedavi olmalıyım’ farkındalığına sahip olmayabileceğine değinen Klinik Psikolog Çağrı Akyol Çevirir, “Kişi tedaviyi erteledikçe, zihinsel olarak hastalıktan kaçtığını düşünür ve bu durum kısa vadede kendisine avantajlıymış gibi gelebilir.” dedi.

Bu noktada hastalık bilinci, içgörü ve farkındalığın çoğu zaman sınırlı olduğuna işaret eden Çevirir, “Sosyal ilişkilerde yaşanan bozulmalar, evlilik sorunları, mesleki kayıplar ya fark edilmez ya da ertelenir. Oysa tüm bu unsurlar, bağımlılığın kişinin hayatında yarattığı çok yönlü tahribatın göstergesidir.” ifadelerini kullandı.

Hastane süreci antrenman, gündelik hayat asıl sınav! 

Akut dönemde temel müdahalelerin ilaç tedavisi, psikoterapi ve sosyal destek olduğunu aktaran Klinik Psikolog Çağrı Akyol Çevirir, “Uyku ve iştah bozuklukları, duygu durum sorunları ve algısal bozulmalar bu dönemde sıklıkla görülür.” dedi.

İlaçların yalnızca yoksunluk belirtilerini yönetmek için değil, beynin nörokimyasal dengesini yeniden düzenlemek ve bilişsel işlevleri koruyabilmek için de kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Çevirir, şunları söyledi:

“Psikoterapi ise hastalık bilincinin gelişmesi ve kişinin yaşadıklarını anlamlandırabilmesi açısından vazgeçilmezdir. Ancak akut dönemde belirtiler yatışsa bile, hastalığın tamamen kontrol altına alındığından hiçbir zaman emin olunamaz. Altta kalan risk, uygun koşullarda yeniden alevlenebilir. Bu nedenle taburculuk sonrası ayakta tedaviye geçiş, tedavinin en önemli aşamalarından biridir. Hastanede yürütülen süreç bir anlamda antrenman, asıl sınav ise kişinin gündelik hayata döndüğü dönemdir.”

Hastanede sağlanan izolasyon, ev ortamında da sürdürülmeli! 

Ayakta tedavi sürecinde ilaçların düzenli kullanımının, genellikle en az altı ay süreyle devam ettirildiğini kaydeden Klinik Psikolog Çağrı Akyol Çevirir, “İlaçların beyindeki etkileri zamanla ortaya çıkar. Bu süreç, kırık bir kolun alçıya alınmasına benzetilebilir; alçı iyileştirmez, iyileşme için uygun ortamı sağlar.” dedi.

Hastanede sağlanan izolasyon ortamının, mümkün olduğunca ev ortamında da sürdürülmesi gerektiğine dikkat çeken Çevirir, “Aksi hâlde dış tetikleyiciler hızla devreye girebilir. Özellikle sanal kumar, madde ya da alkol bağımlılığında telefon, sosyal medya ve eski sosyal çevre ciddi risk unsurlarıdır.” uyarısında bulundu.

Erken sorumluluk, bağımlılıktan uzak kalmayı güçlendiriyor!  

Taburculuk sonrası kişinin günlük yaşamında belli bir rutin oluşturmasının büyük önem taşıdığının altını çizen Klinik Psikolog Çağrı Akyol Çevirir, “Uyku düzeni, beslenme, sorumluluk alma ve disiplinin korunması tedavinin temel yapı taşlarıdır.” dedi.

Kişinin ‘hasta’ kimliğine sığınıp sorumluluklardan kaçmasının iyileşmeyi geciktirdiğini aktaran Çevirir, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Kişi ne kadar erken sorumluluk alır ve hayata adapte olursa, bağımlılıktan uzak kalma ihtimali o kadar artar. Psikoterapinin sürdürülmesi bu noktada kritik bir rol oynar. Çünkü bağımlılığı besleyen temel unsurlar; içsel çatışmalar, duygusal boşluklar, stresle baş etme güçlükleri ve dürtüselliktir. Kişi çoğu zaman acıdan kaçmak için hazza yönelir. Terapide amaç, bu döngüyü fark etmek, isteği yönetebilmek ve kişinin içgörüsünü güçlendirmektir.” 

Sinyallerin erken fark edilmesi, nüksün önlenmesi açısından önemli! 

Bağımlılıkta sık karşılaşılan durumlardan birinin de kayma olduğunu dile getiren Klinik Psikolog Çağrı Akyol Çevirir, “Kayma, kişinin bir süre madde veya davranıştan uzak kaldıktan sonra yeniden kullanıma yönelmesidir.” dedi.

Bu sürecin genellikle ani olmadığını açıklayan Çevirir, “Öncesinde rüyalar, tetikleyici düşünceler, çevresel uyaranlar ve duygusal dalgalanmalar görülür. Yağmurdan önce havanın kapatması gibi, kaymanın da öncü işaretleri vardır. Bu sinyallerin erken fark edilmesi, nüksün önlenmesi açısından hayati öneme sahiptir. Ailenin ve sosyal çevrenin tutumu, tedavinin seyrini doğrudan etkiler. Aşırı kontrolcü, suçlayıcı veya baskılayıcı yaklaşımlar tedaviye direnci artırabilir. Aynı şekilde ‘iyi polis–kötü polis’ tutumları da sağlıklı değildir. Önemli olan, hastayı sürekli sorgulamak yerine, kullanım davranışına zemin hazırlayan nedenler üzerinde durmaktır.” açıklamasını yaptı.

Bağımlılıkta en çok zarar gören ve en geç onarılan alan: Güven! 

Bağımlı bireylerin geçmişte yaşadıkları yoğun haz deneyimlerini özlemle anımsamalarının doğal olduğunu aktaran Klinik Psikolog Çağrı Akyol Çevirir, “Bu durum, bir tür yas süreci olarak da değerlendirilebilir. Kişi, artık eskisi kadar yoğun haz alamadığını fark ettiğinde hayal kırıklığı yaşayabilir.” dedi.

İyileşme süresinin kişiden kişiye değiştiğini hatırlatan Çevirir, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu süreç kişinin hastalık farkındalığına, sosyal desteğine, beynin maruz kaldığı hasara ve bağımlılığın kronikleşme düzeyine bağlıdır. Bu nedenle bağımlılık için kesin bir iyileşme süresi tanımlamak mümkün değildir. Ailelerin bu süreçte sevgi, şefkat ve sabır göstermesi; ancak aynı zamanda sağlıklı sınırlar koyabilmesi gerekir. Aşırı kaygı bulaşıcıdır ve kişiyi baskı altında hissettirebilir. Güven, bağımlılık sürecinde en çok zarar gören alanlardan biridir ve yeniden inşası zaman alır. Güvenememek anlaşılabilir bir durumdur; ancak güvensizliği sürekli hastaya yansıtmak, iyileşmeyi olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle bir adım geriden, dikkatli ama sakin bir izleme daha sağlıklı bir yaklaşımdır.”

Bağımlılık tedavisinde en kritik aşama, eve dönüş! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Beden ve zihin sürekli etkileşim hâlindedir. Yaşanan psikolojik sıkıntılar ve duygusal problemler zamanla bedene sinyal göndererek fiziksel ağrılar şeklinde ortaya çıkabilir. Kaynağında bedensel bir hastalıktan ziyade psikolojik ya da nöropsikolojik etkenler bulunan ağrı türünün psikosomatik ağrı olarak tanımlandığını açıklayan Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Psikolog Dr. Ezgi Dokuzlu Tezel, “Kişinin hissettiği ağrı gerçektir ancak nedeni çoğu zaman ilk bakışta anlaşılamaz ve günlük yaşamı zorlaştırır. Genellikle kronik seyir gösterir ve yapılan tetkiklere rağmen tıbbi bir açıklama bulunmaz. Bu durumda hekim, kişiyi psikolog ya da psikiyatri hekimine yönlendirebilir” açıklamasında bulundu.

Dolaşım ve sindirim sistemi strese daha duyarlı

Stresin çoğu zaman belirli fiziksel şikâyetlerle ortaya çıktığını vurgulayan Dokuzlu Tezel, “Stres en sık çarpıntı, kalp ağrısı, mide ve sindirim sorunları ile kas ve baş ağrılarına neden olur. Kardiyolojik muayenelerde tıbbi bir neden bulunamamasına rağmen görülen çarpıntı ve kalp ağrısı çoğu zaman psikolojik etkenlerle ilişkilidir. Ya da stres anında sindirim sistemi geri planda kaldığı için şişkinlik, mide doluluğu ve kabızlık sık görülebilir. Ayrıca stres hormonlarının mide asidini artırması yanma ve mide ağrısına yol açabilir. Stresliyken beynin ağrıya verdiği yanıtın değişmesi, kişiyi ağrıya karşı daha hassas hâle getirir. Bunun yanı sıra stres, beslenme düzenini bozarak bazı kişilerde yeme artışı, bazılarında ise iştah kaybı şeklinde kendini gösterebilir” dedi.

Migren ve stres arasında güçlü bir bağ var

Stresin kaslarda ve beyindeki damarlarda olağan dışı kasılmalara yol açabildiğini belirten Dokuzlu Tezel, “Bu durum ağrıdan sorumlu sinirleri hızla uyarır ve beyne ‘ağrı var’ sinyali gönderir. Migren sırasında özellikle alın ve göz çevresindeki damarlara yakın sinirler daha hassas hâle gelir. Stresle birlikte bu hassasiyet artar, damarlar genişler ve ağrıya duyarlılık yükselir. Sonuç olarak migreni olan kişilerde stres, başta alın ve göz çevresi olmak üzere zonklayıcı baş ağrılarını daha kolay tetikleyebilir” dedi.

Stres sadece ruhu değil bedeni de yoruyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

TARİH KOCAELİ’DE YAŞATILIYOR

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Türkiye–Yunanistan Nüfus Mübadelesi’nin toplumsal hafızada canlı tutulması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla önemli bir çalışmaya imza attı. Batı Trakya Türkleri Dayanışma Derneği’nin talebi doğrultusunda, Başiskele Yeniköy Bayrak Meydanı’nda “Mübadele Anıtı” hayata geçirildi. Hem anıtın tanıtımı hem de mübadelenin yıl dönümü dolayısıyla söz konusu meydanda bir tören düzenlendi.

YOĞUN KATILIM SAĞLANDI

Törene Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, Başiskele Belediye Başkanı Yasin Özlü, AK Parti Başiskele İlçe Başkanı Mehmet Başyiğit, Batı Trakya Türkleri Dayanışma Derneği İzmit Şube Başkanı Yüksel Öztürk, Başiskele Balkan Batı Trakya İlleri Rumeli Türkleri Derneği Başkanı Raşit İlhan, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, muhtarlar ve çok sayıda vatandaş katıldı.

TOPLUMSAL HAFIZAYA VURGU

Yeniköy Camii Merkez Camii İmamı Numan Ayaz’ın okuduğu Kur’an-ı Kerim tilaveti ile başlayan törende konuşan Başkan Büyükakın, Mübadele Anıtı’nın taşıdığı anlam ve toplumsal hafızadaki önemine dikkat çekerek, “İnsanlar geçmişle bağlantılarını hafızaları üzerine kurarlar. Milletlerin de hafızası vardır. Milletler geçmişleriyle bağlantılarını kopartırsa hafıza kaybı yaşarlar. Nereden geldiklerini, nereye gittiklerini, amaçlarının ne olduğunu, kim olduklarını, her şeylerini kaybederler. Kültürlerinden kopanlar, tarihlerinden koparlar” dedi.

“BATI TRAKYA İLE BAĞ HİÇ KOPMADI”

1923 yılında imzalanan anlaşma ile yaklaşık 500 bin Müslüman Türk’ün mübadeleye tabi tutulduğunu hatırlatan Başkan Büyükakın, bölgede kalanlara ise asimilasyon politikasının uzunca bir süredir uygulandığını söyledi. Başkan Büyükakın, “Bugün aslında enteresan bir tarih. 29 Ocak aynı zamanda Milli Direniş ve Dayanışma Günü’nün yıldönümü. Bizim, Batı Trakya ile bağımız hiç kopmadı, temas devam ediyor” dedi.

“GEÇMİŞİMİZE BİR GEÇİŞ KAPISI”

Başkan Büyükakın sözlerini şöyle sürdürdü: “Aslında kültür emperyalizmi ve bu doğrultuda uygulanan asimilasyon politikaları tam da çağdaş dünyanın mankurtlaştırma politikalarının izdüşümüdür. Bu manada bizim tarihle olan bağımızı, hafızamızı tazeleyecek olan bütün bağlar işte bu köprülerdir. Bu anıta baktığınızda burada bir mermer ve üzerine yazılmış yazılar ve altta bir fotoğraf görmemeniz gerekir. Burası aslında bizim tarihimize, kimliğimize bir geçiş kapısının anıtı olarak orada durmaktadır.

“YAPTIĞIM EN ÖNEMLİ HİZMET”

Gençlerimiz,  30 Ocak 1923’te ve sonrasındaki iki yıl boyunca devam eden mübadele sürecinde neler olduğunu görsünler. Bugün kalanlara neler oluyor? Bugün kalanlar için ne yapmamız gerekir, o davamızı nasıl ayakta tutmamız gerekir. İşte bu, onun anıtıdır. Başiskele’de birçok iş yapıyoruz? Ama bana, ‘Başiskele’ye yaptığın en önemli hizmet nedir?’ diye sorarsanız, size bu anıtı gösteririm.

“BU, SADECE BİR ANIT DEĞİL”

Köprüler yollar ve diğerlerinin hiçbiri en büyük hizmetler listesinde bunun önünde değildir. Neden? Çünkü bu anıt bizi var eder. Çünkü devlet, bayrak, din ve vatan yoksa geri kalan her şey anlamsızdır. Öyle şeyler vardır ki, onlar yoksa diğer hiçbir şeyin anlamı yoktur. Onun için tarihle bağımızı yeniden kurduğumuz bu tür anıtlar aslında bizim geçmişten yarınlara uzanan köprülerimizdir.

“MANEVİ ANLAMI PAHA BİÇİLEMEZ”

Belki daha da az ama manevi anlamda paha biçilmez bir eseri buraya kazandırmış olduk. Bu anıt için emeği geçen herkese yürekten teşekkür ediyorum. O yıllarda yollarda hayatını kaybeden ve şehit olan, ondan sonra vatan mücadelesi için veya ondan önce vatan mücadelesi için, bayrak mücadelesi için bu vatan uğruna toprağa düşmüş, başta Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere tüm şehitlerimizi rahmetle anıyorum. Gazilerimizi, onlardan ahirete irtihal edenleri de bu vesile ile minnetle anıyorum.”

ANITA KARANFİLLER BIRAKILDI

Dernek başkanlarından Raşit İlhan, Tahir Büyükakın’a derneklere verdiği katkılardan dolayı teşekkür ederek, “Bu anıt bizim çok değerli. Ruhunu yaşatmak için ise bizlere görev düşüyor” dedi. Yüksel Öztürk ise, “Türk kimliği Batı Trakya’da halen tanınmıyor. Bu dava hepimizin davasıdır” dedi. Böylesine güzel bir eserin Başiskele’ye kazandırılmasından memnuniyet duyduğunu belirten Yasin Özlü de yakın zamanda Yeniköy’de mübadeleyi anlatan Göç Müzesi’ni hayata geçireceklerini müjdeledi. Törenin sonunda Başkan Büyükakın ve beraberindekiler, mübadele döneminde hayatını kaybedenler için anıta karanfil bıraktı.

Büyükakın: Geçmişle bağımızı hiçbir zaman koparmayacağız yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ayaklarınızda oluşan yaralar bir hastalık belirtisi olabilir

Ayaklarda oluşan yaralar çoğu zaman basit bir sürtünme ya da küçük bir kesik gibi başlayabilmektedir. Ancak özellikle geç iyileşen, tekrarlayan ya da ağrısız seyreden yaralar, altta yatan ciddi bir sağlık sorununun ilk işareti olabilmektedir. Diyabet, dolaşım bozuklukları ve enfeksiyonlar ayak yaralarının en sık nedenleri arasında yer almaktadır. Zamanında fark edilip uygun şekilde tedavi edilmeyen yaralar ilerleyerek kronikleşebilir ve ciddi sonuçlara yol açabilmektedir. Bu nedenle ayaklarda oluşan her yara dikkatle izlenmeli ve önemsenmelidir. Kronik ayak yaraları, yalnızca ciltte oluşan bir sorun değil; çoğu zaman sistemik hastalıklar, dolaşım bozuklukları ve enfeksiyonlarla iç içe geçmiş karmaşık bir tablodur. Bu nedenle tek bir branşın yaklaşımı çoğu zaman yeterli olmayabilir. Farklı uzmanlık alanlarının birlikte çalıştığı multidisipliner yaklaşım, bu sürecin en etkili ve güvenli şekilde yönetilmesini sağlamaktadır. Bu yaklaşımda, hastanın genel sağlık durumu titizlikle değerlendirilmelidir. Diyabet, hipertansiyon ve kolesterol gibi yara iyileşmesini doğrudan etkileyen hastalıkların kontrol altına alınması, tedavinin temel taşlarından biridir. Aynı zamanda ayağın yapısal sorunları ele alınmalı; basınç noktaları azaltılmalı, yara bakımı en uygun şekilde sürdürülmelidir. Yara bölgesinin enfekte olup olmadığı dikkatle değerlendirilmeli ve varsa enfeksiyonlar hedefe yönelik tedavilerle kontrol altına alınmalıdır. Bununla birlikte dolaşım problemleri olan hastalarda ise kan akışını artırmaya yönelik modern ve minimal invaziv yöntemler devreye girmelidir. 

Yara bakımında multidisipliner yaklaşım önemli

Ayak yaralarının tedavisi ve bakımı ile ilgili tüm süreçlerin bir ekip anlayışıyla yürütülmesi hem yara iyileşmesini hızlandırmakta hem de uzuv kaybı gibi ciddi sonuçların önüne geçilmesine yardımcı olmaktadır. Ayak yara bakımında uygulanan bu yöntemlerle olumlu sonuçlar alınabilmektedir;

• Kapsamlı Değerlendirme: Hasta, multidisipliner ekip tarafından ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmelidir. Bu değerlendirme, yaranın nedenini, büyüklüğünü, derinliğini, enfeksiyon durumunu ve hastanın genel sağlık durumunu kapsamalıdır.
• Bireyselleştirilmiş tedavi planı: Değerlendirme sonuçlarına göre, her hasta için özel bir tedavi planı oluşturulmalıdır. Bu plan, yaranın nedenine yönelik tedavileri, yara bakımını, basıncı azaltma yöntemlerini ve sistemik hastalıkların kontrolünü içermelidir.
• Düzenli takip ve iletişim: Multidisipliner ekip, hastayı düzenli olarak takip etmeli ve tedavi sürecindeki gelişmeleri değerlendirmelidir. Ekip üyeleri arasında sürekli iletişim halinde olunmalı ve tedavi planı gerektiğinde güncellenmelidir.
• Hasta eğitimi: Hasta ve yakınları; yara bakımı, risk faktörleri, önleme stratejileri ve tedavi süreci hakkında bilgilendirilmelidir.
• Psikolojik destek: Kronik ayak yaraları, hastaların psikolojik durumunu olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, hastalara psikolojik destek sağlanmalıdır.

Düzenli ayak kontrolleri ve ayakkabı seçimi kronik ayak yaralarının önüne geçebilir

Ayak yaraları, özellikle diyabet ve vasküler yani damar hastalıkları olan bireylerde ciddi sakatlık ve hayati riske yol açabilen önemli bir sağlık sorunudur. Ayak yaralarını önlemek için hasta eğitimi, düzenli ayak muayeneleri, uygun ayakkabı seçimi, hijyen ve risk faktörlerinin kontrol altına alınması büyük önem taşımaktadır.  Ayaklarımızla yüzleşmek, aslında kendimizle yüzleşmek demektir. Onlara gösterdiğimiz özen, kendimize verdiğimiz değerin bir yansımasıdır. 

Ayaktaki Küçük Yaralar Büyük Tehlikelerin Habercisi Olabilir yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İletişim bilinçli, stratejik ve tasarlanmış bir süreç

Seminerin konuşmacısı, Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölüm Başkanı Doç. Dr. Özge Uğurlu Akbaş oldu. Doç. Dr. Akbaş, konuşmasında etkili iletişimin yalnızca konuşmakla sınırlı olmadığını vurgulayarak, iletişimin bilinçli, stratejik ve tasarlanmış bir süreç olduğuna dikkat çekti.

Doç. Dr. Akbaş, iletişimi yalnızca mesaj aktarımı olarak görmenin yetersiz olduğunu belirterek, şu ifadeleri kullandı:

“İletişim kuruyoruz, konuşuyoruz, kendimizi ifade etmeye çalışıyoruz. Ancak iletişim kurmakla etkili iletişim kurmak aynı şey değil. Etkili iletişim kurabilmek için ne söylediğimiz kadar, nasıl söylediğimiz, ne zaman söylediğimiz ve hangi kelimeleri seçtiğimiz de son derece önemlidir. Aslında iletişimi tasarlıyor olmamız gerekir.” 

Sağlıklı iletişimin temelinde “iyi bir dinleyici olma” becerisi var

Doç. Dr. Özge Uğurlu Akbaş, etkili ve sağlıklı iletişimin temelinde “iyi bir dinleyici olma” becerisinin yer aldığını ifade ederek, günlük hayatta sıklıkla yapılan dinleme hatalarının iletişimi zayıflattığını ve bu hataların fark edilmesi gerektiğini dile getirdi.

İyi bir dinleyici olup olmadığımızı sorgulamamız gerektiğini de kaydeden Doç. Dr. Akbaş, dinleme sürecindeki en yaygın hataları şu sözlerle dile getirdi:

“Konuşmayı bölüyor muyuz? Eğer sık sık bölüyorsak ve bu bir alışkanlığa dönüştüyse, buna mutlaka bakmak gerekiyor. Elbette bazı özel durumlarda müdahale edilmesi gerekebilir; ancak bu davranış rutin hale geldiyse, etkili bir dinleme pratiğinden söz edemeyiz. Bunun yanında konuşma esnasında başka şeylere bakmak da günümüzün en yaygın sorunlarından biri. Dijital çağda çoğumuzun elinde bir telefon ya da dikkatini dağıtan bir ekran var. Konuşma sırasında telefona bakmak, başka biriyle mesajlaşmak ya da zihinsel olarak orada olmamak, iyi bir dinleyici olmadığımızın açık göstergeleridir.”

Kelimelerin gücüne de değinen Doç. Dr. Akbaş, kullanılan dilin yalnızca anlam değil, aynı zamanda duygu ürettiğini belirtti. Olumsuz dilin karşı tarafta direnç oluşturduğunu ifade eden Doç. Dr. Akbaş, yapıcı ve kapsayıcı bir dilin önemine işaret etti ve “Olumsuzluk içeren ifadeler çoğu zaman karşı tarafta direnç yaratır. ‘Lütfen konuşmayın’ demek yerine ‘Lütfen sessiz olalım’ demek, iletişimde iş birliğini ve uzlaşmayı güçlendirir. Çünkü kelimeler yalnızca anlam taşımaz, aynı zamanda duygu üretir.” diye konuştu.

Yüz yüze iletişimin, tüm dijital imkânlara rağmen hâlâ en etkili iletişim biçimi olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Akbaş, iletişimde zamanlamanın da kritik bir rol oynadığını ifade etti. Doğru sözün yanlış zamanda söylendiğinde etkisini yitirebileceğini belirten Doç. Dr. Akbaş, etkili iletişimin “ne, nasıl ve ne zaman” sorularının birlikte düşünülmesiyle mümkün olduğunu söyledi.

Geri bildirim, etkili iletişimin olmazsa olmazı

Dinleme sürecinde beden dilinin ve geri bildirimin önemine dikkat çeken Doç. Dr. Akbaş, konuşmacının aldığı geri bildirimlerle iletişimin sağlıklı ilerleyip ilerlemediğini anlayabildiğini vurguladı ve “Konuşmacı, anlattığı duygu ve düşüncenin karşı tarafa geçip geçmediğini, dinleyiciden aldığı geri bildirimlerle anlar. Bu bir onay mekanizmasıdır. Dinlerken beden dilimizle ‘Evet, anlıyorum’, ‘Bunu mu demek istedin?’ gibi yansıtıcı geri bildirimler verdiğimizde, konuşmacı da mesajının doğru şekilde iletildiğini hisseder. Geri bildirim, etkili iletişimin olmazsa olmazıdır.” diye konuştu.

Sadece işimize gelenleri duymanın da dinleme sürecindeki temel sorunlardan biri olduğuna işaret eden Doç. Dr. Akbaş, “Sadece duymak istediklerimizi duyup, geri kalanını görmezden gelmek de çok sık yapılan bir hatadır. Gündelik dilde buna ‘işimize geleni duymak’ diyebiliriz. Bu tutum, iyi bir dinleyici olmadığımızın önemli göstergelerinden biridir. Dinlemek yerine konuşmaya hazırlanmak, kendi savunmamızı düşünmek ya da zihinsel olarak başka bir yerde olmak da sağlıklı bir iletişim profili sunmaz.” şeklinde konuştu.

Sağlıklı iletişimin temel bileşenlerine de değinen Doç. Dr. Akbaş, açık ve çözüm odaklı bir iletişim anlayışının önemini vurguladı. Kapalı iletişimin, iletişim sürecini baştan tıkadığını belirten Doç. Dr. Akbaş, “Sağlıklı iletişimden söz edebilmek için öncelikle açık iletişim gerekir. Beden dilimizle, tavrımızla iletişime kapalı olduğumuzu gösteriyorsak, sağlıklı bir iletişim beklemek anlamsız hale gelir. Bunun yanında çözüm odaklı olmak, hoşgörülü ve ön yargısız bir yaklaşım sergilemek, esnek davranabilmek de sağlıklı iletişimin temel unsurlarıdır.” ifadesinde bulundu.

Açık bir biçimde sınır koyabilmek de etkili iletişimin önemli bir parçası

Etkili iletişimin her zaman uzlaşma ya da memnuniyet üretmek anlamına gelmediğini de dile getiren Doç. Dr. Akbaş, “Etkili iletişim her zaman karşı tarafı memnun etmek değildir. Gerektiğinde net, saygılı ve açık bir biçimde sınır koyabilmek de etkili iletişimin önemli bir parçasıdır.” ifadesinde bulundu.

Konuşmasında beden dili, ses tonu ve sözcük seçiminin izlenim ve imaj yönetimi üzerindeki etkilerine de değinen Doç. Dr. Akbaş, iyi niyetin tek başına yeterli olmadığını, önemli olanın karşı tarafta yaratılan etki olduğunu ifade etti. Doç. Dr. Akbaş, konuşmayı bölmek, yargılamak, dijital ekranlara yönelmek gibi davranışların etkili dinlemenin önündeki en büyük engeller arasında yer aldığını belirterek, “İyi bir dinleyici olmak; bölmeden, yargılamadan, beden diliyle de dinlediğini gösterebilmekten geçer. Aktif dinleme, sağlıklı ve etkili iletişimin temelidir.” dedi.

Varsayımlara dayalı iletişim ciddi sorunlara yol açıyor

Sağlıksız iletişimin ise savunmacı, suçlayıcı ve tek taraflı bir dil üzerinden şekillendiğini belirten Doç. Dr. Akbaş, özellikle varsayımlara dayalı iletişimin ciddi sorunlara yol açtığını vurguladı. 

Doç. Dr. Akbaş, “Varsayımda bulunmak, sağlıksız iletişimin en yaygın nedenlerinden biridir. ‘Beni zaten anladı’ demek ya da dijital ortamda gelen sessizliği ilgisizlik olarak yorumlamak çoğu zaman yanlış çıkarımlara yol açar. Oysa karşı tarafın görmemiş, müsait olmamış ya da teknik bir sorun yaşamış olması mümkündür. Varsayımlar, iletişimi zedeleyen en büyük tuzaklardandır.” dedi.

Ön yargının da sağlıksız iletişimi besleyen temel unsurlardan biri olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Akbaş, “Ön yargı, yeterli bilgi edinilmeden, çoğu zaman hayali kanıtlara dayanarak oluşturulan bir yargıdır. İnsanlarla ilk karşılaştığımız anlarda, ilk saniyelerden itibaren bir izlenim oluşur. Bu nedenle ilk izlenimi doğru yönetmek, ön yargıları kırmanın en etkili yollarından biridir.” şeklinde konuştu.

Beden dili iletişimin en güçlü unsurlarından biri

Beden dilinin, izlenim ve imaj yönetiminde belirleyici bir unsur olduğunu belirten Doç. Dr. Akbaş, sözlü ve sözsüz iletişimin uyum içinde olması gerektiğini söyledi ve “Beden dili, duruşumuzdan mimiklerimize, jestlerimizden göz temasına kadar iletişimin en güçlü unsurlarından biridir. Söylediklerimizle beden dilimiz uyumlu değilse, karşı tarafta tutarsızlık algısı oluşur. Bu nedenle beden dilimizi bilinçli ve farkında olarak kullanmamız, etkili iletişim açısından büyük önem taşır.” ifadesinde bulundu.

Konuşma hızı, ses tonu, vurgu ve artikülasyonun da iletişimin etkisini doğrudan etkilediğini ifade eden Doç. Dr. Akbaş, iletişimin bir denge işi olduğunu ve bu unsurların aynı zamanda ikna süreçlerinde de kritik rol oynadığını belirtti.

Kişisel marka güven üzerine inşa edilir

Doç. Dr. Akbaş, etkili iletişimin yalnızca anlık ilişkileri değil, bireyin uzun vadede dış dünyadaki algısını ve kişisel markasını da şekillendirdiğini vurguladı. 

Kişisel markanın yalnızca dış görünüşten ya da popülerlikten ibaret olmadığını vurgulayan Doç. Dr. Akbaş, kişisel markanın bireyin kimliği, değerleri, davranışları ve iletişim biçiminin bir bütünü olduğunu söyledi. Doç. Dr. Akbaş, “Kişisel marka, tıpkı bir yapboz gibi; parçalar tek tek anlam taşır ama asıl anlam, o parçalar bir araya geldiğinde ortaya çıkar” dedi.

Kişisel markanın, bireyin dış dünyaya verdiği tüm mesajlardan oluştuğunu belirten Doç. Dr. Akbaş, güven kavramının bu sürecin merkezinde yer aldığını ifade etti. Doç. Dr. Akbaş, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:

“Nasıl ki tüketici olarak bazı markalara gözümüz kapalı gider, güvenir ve sadık oluruz; kişisel marka da aynı şekilde güven üzerine inşa edilir. Söylediklerimiz, ilettiğimiz mesajlar, iletişim tasarımımız ve davranışlarımız bizim kişisel markamızın bir parçasıdır. Ancak bu parçaların doğru yönetilmesi gerekir. Çünkü kişisel marka, tek bir unsurdan değil; kimlikten, algıdan, eylemden ve tutarlılıktan oluşan bir bütündür.”

Söylem–eylem uyumu yoksa kişisel marka da zayıflar

Kişisel markanın en kritik unsurlarından birinin “söylem–eylem uyumu” olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Akbaş, “Bir kişi ‘Ben güvenilir bir insanım’ diyorsa, bunun arkasını eylemleriyle doldurmak zorundadır. Söylediklerimizle yaptıklarımız örtüşmüyorsa, kişisel markamızı parlatmamız mümkün değildir. İmaj, davranış ve iletişim biçimi arasında bir uyum yoksa, karşı tarafta soru işaretleri oluşur.” dedi.

Özgünlük ve ‘imza’ vurgusu

“Nev-i şahsına münhasır olmak” ifadesini kullanan ve başkalarına benzemeye çalışmanın kişisel markayı zayıflattığını dile getiren Doç. Dr. Akbaş, “Herkes gibi olmak, kişisel marka yaratmaz. Güçlü kişisel markaların mutlaka bir imzası vardır. Bu bazen bir üslup, bazen bir aksesuar, bazen bir duruş ya da konuşma biçimi olabilir. Kişiyi diğerlerinden ayıran o küçük ama tutarlı detaylar, kişisel markanın temelini oluşturur.” şeklinde konuştu.

Kişisel SWOT analizi önerisi

Kişisel marka oluşturma sürecinde bireyin kendisini objektif biçimde değerlendirmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Akbaş, bu noktada kişisel SWOT analizinin önemine dikkat çekti. Güçlü ve zayıf yönlerin fark edilmesinin gelişim için temel bir adım olduğunu söyleyen Doç. Dr. Akbaş, “Kendimize ayna tutmamız gerekiyor. Güçlü yanlarımızı görmek kolay ama zayıf yanlarımızı kabul etmek zor. Oysa zayıf yanlarımızı fark ettiğimizde, onları güçlü yanlara dönüştürme fırsatı da yakalarız. Kişisel marka, kendini tanımakla başlar.” ifadesinde bulundu.

Dijital dünyada kişisel marka riski daha yüksek

Dijital mecraların kişisel markanın ayrılmaz bir parçası haline geldiğini vurgulayan Doç. Dr. Akbaş, sosyal medyada paylaşılan her içeriğin, kullanılan her dilin ve kurulan her etkileşimin kişisel markayı doğrudan etkilediğini söyledi ve “Dijital ortamda yaptığımız her şey, fiziksel hayattaki kişisel markamızı etkiliyor. Aynı şekilde fiziksel hayattaki duruşumuz da dijital kimliğimize yansıyor. Dijital ortam, yanlış anlaşılma riski yüksek olduğu için kişisel markayı yönetmek burada çok daha zor ve daha dikkat gerektiriyor.” diye sözlerini tamamladı

Etkili iletişim, kişisel markanın temelini oluşturuyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Konak Belediyesi’nin gelenekselleşen Bergama Vapuru gezilerinin konukları, bu kez belediyeye bağlı semt merkezlerinde spor kurslarına katılan kadınlar başta olmak üzere kentin çeşitli bölgelerinde yaşayan kadınlar oldu. Belediyenin Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü organizasyonuyla gerçekleştirilen gezide kadınlar, gönüllerince eğlendikleri, arkadaşlarıyla keyifli anlar yaşadıkları bir gün yaşadı. İZDENİZ’in emektar Bergama Vapuru’nda, eşsiz Körfez manzarası eşliğinde Konak kıyılarını turlayan kadınlar, günlük streslerini geride bırakmanın tadını çıkardı. Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, “Semt merkezlerimizdeki hobi ve meslek edindirme kurslarının yanı sıra Konak’taki kadın komşularımızı spor yaparak aktif bir yaşam oluşturma konusunda da destekliyoruz. Zaman zaman çeşitli aktiviteler düzenliyoruz ki kentimizde yaşayan kadınlar hayata karışan, sosyalleşen aktif bireyler olarak kadının görünürlüğünü artırsın. Hepsine sevgilerimi iletiyorum, Konak’ta kadınlar her zaman güçlü, görünür ve mutlu olacak” ifadelerini kullandı.

“Uzun zamandır böyle eğlenmemiştik”

Müzik ve dansın hiç durmadığı vapur gezisinde kadınlar, arkadaşlarıyla birlikte keyifli anlar yaşadı. Konak Belediyesi’nin ikramlarıyla zenginleşen gezinin sonuna İzmir Marşı damgasını vurdu. Kadınlar İzmir’in simge marşını hep birlikte söyledi. Vapur gezisine katılan, Hatay Semt Merkezi Ritim ve Dans kursiyeri Jale Çıtkan, duygularını şu sözlerle ifade etti: “Nilüfer Hanım’a çok teşekkür ediyorum. Uzun zamandır böyle eğlenmemiştik, çok güzel vakit geçirdik, ikramlar, müzik, her şey harikaydı. Ekip çok güzel hazırlanmış, hepsine çok teşekkür ederiz.”

“Her şey çok güzeldi”

Konak Belediyesi’nin 18 yıllık spor kursiyeri Aynur Boduroğlu da memnuniyetini şöyle dile getirdi: “18 senedir Konak Belediyesi’nin spor etkinliklerine katılıyorum. Nilüfer Hanım’a ayrıca teşekkür ediyorum. Her şey çok güzeldi, bizi çok mutlu etti. Çok memnunuz.”

“Bizi birbirimize bağladı”

Konak Belediyesi Hatay Semt Merkezi pilates grubundan Nilgün Çetin, de teşekkürlerini ileterek, “Konak Belediyesi’nin Hatay Semt Merkezi’nde bu yıl pilatese başladım. Bu da ilk etkinliğim. Organizasyon çok başarılı. Başta Konak Belediye Başkanımız Nilüfer Hanım’a ve emeği geçenlere teşekkür ediyorum” diye konuştu. Gezi sayesinde hem eğlenip hem dinlendiklerini ifade eden Ceyhun Erdem ise “Vapur gezimiz çok güzeldi. Bizi dinlendirdi, birbirimize bağladı” dedi.

“Bu coşkuyu birlikte yaşadık”

Emekli olduktan sonra İzmir’e döndüğünü ve emeklilik günlerinde Konak Belediyesi’nin kurslarının kendisini hayata bağladığını vurgulayan Neslihan Vardar, şunları söyledi: “Emekli olduktan sonra İzmir’e döndüm. Pilates beni emeklilikte hayata bağladı. Görevli arkadaşlara teşekkür ediyorum. Bugün burada bu coşkuyu birlikte tatmaktan çok mutlu olduk. Güzel İzmir’imizi seyreylerken arkadaşlarımızla da sosyalleşme fırsatımız oldu.”

Bergama vapuru Konaklı kadınları konuk etti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Gece bu saatler arasında uyanık kalmak

Gece geç saatlere kadar uyanık kalınması akneye sebep olan etkenler arasında ilk sıralarda yer alıyor. Melatonin hormonu gece 23:00 – 02:00 saatleri süresince salgılanıyor. Bu zaman diliminde, melatonin hormonu, beyin başta olmak üzere, bağ dokusunun ve cildin yenilenmesini sağlıyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. Vildan Şengöz, sağlıklı gece uykusunun cildi içten temizlediğini ve parlaklık sağladığını, hatta en etkili cilt bakım ürünlerinden bile daha faydalı olduğunu belirtiyor. Bu saat aralığında uyanık kalmak ise cildin doğal onarım sürecini önlüyor ve akne oluşumuna zemin hazırlıyor. 

Kozmetik ürünlerini bilinçsizce uygulamak

Bilinçsizce satın alınan yıkama ve peeling ürünleri çoğu zaman cilt bariyerine zarar veriyor. Hekim olmayan kişilerin önerisiyle ürün alan, peeling gibi işlemleri sık sık ve hatalı şekilde uygulayan kişilerde en sık görülen sorun cilt pH’ının bozulması oluyor. Peeling işlemi cildin üst tabakasını aldığı için parlak görünüm sağlasa da  cildin koruyucu tabakasını zayıflatıyor. Bariyerini kaybeden cilt ise bakteriyel enfeksiyonlara açık hale geliyor ve bunun sonucunda akne gelişebiliyor. Hekim önerisi olmadan kullanılan doğal ürünler de akne oluşumunun diğer nedenlerinden. Koruyucu bariyerini kaybeden cilt bakteriyel enfeksiyonlara daha açık hale gelince, akne gelişimi kaçınılmaz oluyor. 

Siyah noktaları sıkmak

Aknenin ilk evresi genelde komedon, halk arasındaki bilinen adıyla siyah nokta oluyor. Bu lezyonların sıkılması veya koparılması, bakterilerin eklenmesiyle süreci daha da şiddetlendiriyor ve derin izlerle sonuçlanabiliyor. Bu nedenle, sadece komedon sorunu olsa bile dermatoloji uzmanına başvurulması ve hekim önerisiyle uygun cilt bakım ürünlerinin kullanılması büyük önem taşıyor. 

Vitamin ve mineral takviyelerini hatalı kullanmak

D vitamini, ferritin, folik asit, çinko ile magnezyum gibi vitamin ve mineraller cilt sağlığı açısından büyük önem taşıyorlar. D vitamini seviyesi 50’nin altına düştüğünde aknenin daha da şiddetlendiği biliniyor. Gerekli zamanlarda A vitamini ve türevleri de tedaviye eklenebiliyor. Dr. Vildan Şengöz, akne tedavisinde bu takviyelerin doğru zamanda ve doğru dozda alındığında iyileşmeyi desteklediklerini ve iz kalma riskini azalttıklarını anlatarak, “Ancak, vitamin ve mineral takviyeleri mutlaka kişiye özel değerlendirilmeli. Çünkü, yanlış veya yüksek dozda alındıklarında akne oluşumuna zemin hazırlayabiliyor” uyarısında bulunuyor.

Fazla kahve içmek

Yetişkinlerde aşırı kahve tüketimi kafeinin diüretik etkisi nedeniyle hücrelerdeki su ve minerallerin vücuttaki atılımını hızlandırıyor. Zaten yağ oranı yüksek olan cildin iyice nemini kaybetmesine ve bunun sonucunda akne oluşumuna sebep olabiliyor.  

İşlenmiş gıdalar ve şekerli besinler tüketmek

Aşırı işlenmiş ve besin değerini yitirmiş paketli gıdalar, şekerli besinler ile trans yağları içeren gıdaların yanı sıra proteinden fakir ve karbonhidrattan zengin beslenme şekli insülin direncini arttırıyor. Ciltte yağ üretimini hızlandıran insülin direnci de akne oluşumuna yol açan ve şiddetini tetikleyen önemli faktörler arasında yer alıyor.

Kızartmalar ve trans yağlara dikkat! 

Cilt sağlıklı yağlara ihtiyaç duyuyor. Zeytinyağı, ceviz, keten tohumu ve balık gibi omega-3 içeren gıdaların düzenli tüketilmeleri cilt sağlığını destekliyor. Kızartmalar ve trans yağlar ise inflamasyonu artıran ve hormon dengesini bozan etkileri nedeniyle akne oluşumuna sebep olabiliyor.

Her 5 kadından 1’i bu sorunu yaşıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bed rotting bir tanı değil, uzadığında zararlı olabilen bir geri çekilme davranışı!

‘Bed rotting’ kavramının, özellikle son zamanlarda sosyal medyada akım şeklinde popülerleşip karşımıza çıkan, bireylerin yorganın altına saklanmış, yanında atıştırmalıkları, elinde telefonuyla saatlerce yataktan çıkmayan hali olarak tarif edilebileceğini aktaran Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Bu durum bir nevi psikolojide geri çekilme savunma mekanizmasının modern ve biraz da dijitalleşmiş bir hali.” dedi.

Klinik literatürde böyle resmi bir tanı söz konusu olmadığını, bunun daha çok bir davranış biçimi olduğunu ifade eden Beyaz, “Bu durum bir tanı olmasa da, bu davranışın bir semptom olma ihtimali olabilir. Yani kişinin dış dünyanın hızı, gürültüsü ve talepleri karşısında, bunaldığı ve yetişemediğini düşündüğü durumlarda bir çeşit rahatlama kaçınması; dış dünyadan izole bir şekilde kendini yenileme çabası gibi. Buradaki önemli husus,  kişinin rahatlayabilmek için bu eyleme yöneldikten sonra bunun uzaması onun lehine işlemeyebilir.” şeklinde konuştu.

Yatakta kalmak kişiyi daha yorgun hissettiriyorsa bu dinlenme değil, psikolojik bir alarmdır!

Yatakta uzun süre kalmanın ne zaman dinlenme ne zaman psikolojik bir sorun sinyali olarak değerlendirilmesi gerektiğine değinen Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Bu ikisi arasında önemli bir fark var ve bunu fark etmek mümkün.” dedi.

Bu farklara açıklık getiren Beyaz, şunları söyledi:

“Dinlenme, şarj olmak, yenilenmek gibidir. Bittiğinde yataktan daha enerjik, tazelenmiş vaziyette gündelik hayata dönmeye istekli kalkılır. Dinlenme bir onarım sürecidir. Ama bed rotting dediğimiz şeyde durum daha farklı. Eğer yataktan çıkıldığında ya da yatmaya devam edilirken daha yorgun, daha uyuşmuş, suçlu ve zihinsel olarak bulanık hissediliyorsa, bu artık bir dinlenme değil de bir tür kaçıştır. Yatakta geçirilen zaman keyif vermekten ziyade, zamanı öldürmeye ve düşüncelerini susturmaya yarıyorsa, burada psikolojik bir alarm çalıyor denilebilir. Vücut burada ‘baş edemiyorum’ demektedir. Yatakta keyif yapmakla, birkaç gün boyunca duş almadan yatmak arasındaki fark, niyet ve sonuçtaki duygudur aslında.”

Depresyonu besleyen bir kısır döngüye neden oluyor!

Yatakta çürüme davranışının depresyon, tükenmişlik sendromu ve anksiyete ile etkileşimi bulunduğuna dikkat çeken Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Tükenmişlik sendromunda, bu davranış bedenin iflas bayrağını çekmesidir. Öz enerji o kadar bitmiştir ki, kişi biyolojik olarak hareket edemez hale gelir.” dedi.

Anksiyetede ise yatağın bir tür sığınak gibi görüldüğünü dile getiren Beyaz, “Dış dünya tehditlerle doludur ve yorganın altı, o tehditlerin ulaşamayacağı güvenli bir liman olarak algılanabilir. Ancak en güçlü bağ depresyonla kurulur. Depresyonda olan çökkünlük hali nedeniyle kişiye kolunu kaldırmak bile büyük yük kaldırmak gibi gelir. ‘Bed rotting’, depresyonun hem bir sonucu hem de onu besleyen bir etkeni gibi. Kişi depresif olduğu için yatar, yattıkça hayatı kaçırır, hayatı kaçırdıkça daha çok depresif hisseder. Bu kısır döngü, kişiyi yavaş yavaş daha da olumsuz bir hale getirir.” açıklamasını yaptı.

Bed rotting, kişinin hayata katılım isteğinin azaldığını gösterir! 

Bed rottingin, kişinin duygusal olarak ne yaşadığının bir göstergesi olabileceğine işaret eden Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, şöyle devam etti:

“Bed rotting kavramı tanımıyla uyumlu olacak şekilde bir kimsenin günlerini yatakta geçirmesi, onun duygularını düzenleme konusunda zorlandığı anlamını taşıyabilir. Bu kavramın özünü ortaya koyan davranış, kişinin ‘duygularım o kadar yoğun ya da o kadar boş ki, onlarla yüzleşmek yerine kendimi uyuşturmayı seçiyorum’ deme şeklidir. Yani  bunu kişinin hayattan kopmaya başladığının, daha doğrusu hayata katılım gösterme isteğinde bir azalma olduğunun işareti olarak görebiliriz. Bu izole hal ile kişi yatakta kaldıkça, dış dünyadaki rolünü donduruyor gibi olur ve bu hal uzadıkça da, o rollere geri dönmek daha endişe edilesi bir hale gelir.”

Bed rotting, bir semptom olarak başlar; kontrolsüz bırakıldığında bir probleme dönüşür! 

Bed rottingin bir semptom mu, yoksa başlı başına ele alınması gereken bir problem mi olduğu konusunu değerlendiren Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Aslında her ikisinin de bir karşılığı bulunmakta. ‘Bed rotting’, günlük hayatın stresi veya tükenme gibi altta yatan bir sorunun semptomudur; bir sonuçtur. Ancak kontrolsüz bırakıldığında da, kendi başına bir problem haline dönüşebildiğini söyleyebiliriz. Çünkü uzun süre yatakta vakit geçirmek uyku hijyenini bozar, beslenme düzenine zarar verir, sosyal bağlar zayıflayabilir ve fiziksel sağlığı da bir miktar tehdit eder. Yani yangının dumanı olarak başlar ama müdahale edilmediğinde de yangının kendisi haline gelebilir. Bu yüzden terapide bunu sadece bir depresyon belirtisi olarak geçiştirmeyiz; aynı zamanda davranışsal aktivasyon teknikleriyle kırılması gereken, başlı başına zararlı bir alışkanlık döngüsü olarak ele alırız.” ifadelerini kullandı.

Sorunlardan kaçınmak onların olduğundan daha şiddetli algılanmasına neden olur!

Bed rotting eğilimi olan bireylerin öncelikle gerçekçi, basit ancak ısrarlı adımlarla başlaması gerektiğini vurgulayan Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Bazı kurallar belirlemeli ve buna uymaya gayret gösterilmeliler.” dedi.

Yatağın sığınılacak bir liman olmadığının altını çizen Beyaz, sözlerini şöyle tamamladı:

“Yatak sadece uyku için kullanılmalı. Film izlemek, yemek yemek ya da telefona bakmak için yatak yerine muhakkak koltuğa geçilmeli. Bed rotting hali oluyorsa da kısa süreliğine de olsa yataktan çıkaracak diş fırçalama, markete gidip gelme gibi bazı hedefler koyulabilir. Sonrasında yataktan çıkmak daha kolaylaşacaktır. Odanın karanlık veya loş olmaması sağlanmalı bu vesileyle de özellikle sabahları uyanınca güneş ışığını alabilmek, beynindeki ‘uyan’ sinyallerini tetikler ve ruh halini düzenleyen serotonin üretimini artırır. Bu öneriler işe yaramadığında, ruhsal bir çökkünlük ve beraberinde de isteksizlik baş gösterdiğinde, günlük sorumluluklar hatta kişisel hijyen ihmal edilmeye başlandığında yardım için sinyaller çalıyor demektir. Unutulmamalı ki sorunlardan kaçınmak onları olduğundan daha şiddetli bir şekilde algılamamızla sonuçlanır.” 

Dinlenme mi, kaçış mı? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Riyalin değer kaybı alım gücünü ciddi biçimde düşürdü

Sahadan sağlıklı bilgi almanın zorlaştığına ve ülkede ciddi internet kısıtlamaları uygulandığına dikkat çeken Prof. Dr. Ozan Örmeci, protestoların başlangıç noktası ve seyriyle ilgili önemli tespitlerde bulundu.

“Protestoların önce ekonomik taleplerle başladığı anlaşılıyor…”

İran’daki protestoların ilk olarak ekonomik taleplerle başladığını belirten Prof. Dr. Örmeci, “Sahadan bilgi almak kolay olmadığı ve İran’da şu sıralar internet üzerinde büyük bir kısıtlamaya gidildiği için doğru bilgilere ulaşmak zor olsa da Türkiye ve Kuzey Kıbrıs’taki İran uzmanlarıyla yaptığım görüşmeler neticesinde protestoların önce ekonomik taleplerle başladığı anlaşılıyor. Özellikle İran para birimi riyalin devalüe olması nedeniyle alım gücü ciddi biçimde düşen vatandaşlar rejime tepki göstermeye başladı.” dedi.

Ekonomik temelli başlayan tepki siyasi nitelik kazandı…

Prof. Dr. Örmeci, ekonomik temelli tepkilerin zamanla siyasi bir nitelik kazandığını vurgulayarak, “İran’daki molla rejiminin geleneksel sorunları olan kadın özgürlükleri, farklı etnik ve dini gruplarla ilişkiler ve hayat standartları düşük olan gençlerin saldırgan aktivizmi gibi temalar üzerinden gelişmiştir. Rejim başlarda silah kullanımını yasaklasa da zamanla karşılıklı şiddet kullanımı başlamış ve nitekim olaylardaki ölü sayısının 500’ü geçtiği belirtilmiştir.” diye konuştu.

Gençler ve kadınlar protestolarda her zaman ön planda

Prof. Dr. Örmeci, İran’daki protesto kültürüne dikkat çekerek, şunları söyledi:

“Yeşil Hareket dönemi ve Mahsa Amini protestolarını incelediğimizde, daha ziyade gençler ve kadınların İran’daki protestolara çok yoğun olarak katıldıkları ve olaylar organize olmasa da genel rejim memnuniyetsizliği nedeniyle patlamaya hazır bir kitlenin İran’da sürekli var olduğu bilinmektedir. Bu defa bu geleneksel muhalif gruplara ekonomik zorluklardan bıkan esnaflar da eklenince, olayların kısa sürede büyümesi zemin kazanmış ve gösteriler daha geniş katılıma sahne olmuştur. Ayrıca göstericilerin sosyal medya platformlarını kullanarak haberleştikleri ve organize oldukları anlaşılınca, bu yönde büyük kısıtlamalara gidilmiş ve İran’daki muhaliflere destek olmak amacıyla Amerikalı iş insanı Elon Musk, Starklink uydularını göndermiştir. Zamanla devletin tedbirleri nedeniyle İran’ın tüm internet erişimi kesilmiştir. Bu bağlamda, elbette yabancı devletlerin kışkırtmaları da bu tarz süreçlerde etkilidir ki İsrail ve ABD’nin İran içerisinde operasyonlar yapabildiğine kısa süre önce tanıklık etmiştik.”

Köklü devlet geleneğine sahip İran’da rejimin yıkılması o kadar da kolay değil!

İran rejiminin, başlarda yumuşak tepkilerine karşın giderek sertleşmeye başladığını ve şiddet kullanan göstericileri şiddetle bastırma amacında olduğunu ifade eden Prof. Dr. Örmeci, “Bu, tüm rejimlerde olduğu gibi otoriter bir yönetim sistemi olan İran’da da geçerli bir durum olup, devlet otoritesinin iç dinamikler nedeniyle kendiliğinden kaybolması ve rejimin yıkılması-Tahran’ın sahip olduğu köklü devlet geleneği nedeniyle-o kadar da kolay değildir. Ancak elbette ABD ve İsrail gibi dış güçlerin doğrudan müdahalesi durumunda olaylar farklı bir yönde gelişebilir.” ifadesinde bulundu.

Rejim meşruiyeti sarsılıyor ancak tamamen kaybolmuş değil

Protestoların rejimin meşruiyeti üzerindeki etkisini de değerlendiren Prof. Dr. Örmeci, “Rejim, daha ziyade yolsuzluk, ekonomik kaynakların verimsiz kullanımı, yasakçılık, adam kayırmaya dayalı liyakatsizlik düzeni, beceriksizlik ve ABD gibi tehlikeli büyük devletlerle iyi ilişkiler kuramaması nedeniyle İran halkını zora sokması gibi temalar üzerinden şiddetle eleştirilmektedir. İran halkında protesto ve isyan kültürü çok güçlü olup, 1979’da bundan istifade eden İslamcılar, şimdi bundan yakınmaktadırlar. Protestolar rejimin meşruiyetini ciddi anlamda sarsmakta, ancak meşruiyetin kaybolduğuna dair henüz elde somut bir veri bulunmamaktadır. Çünkü devletin tüm ideolojik aygıtlarıyla yaklaşık 50 yıldır Şahlık anti-propagandasına maruz kalan İran halkının sıfırdan yeni bir ezbere alışması kolay değildir.” dedi.

ABD algısı İran’da değişiyor

ABD’nin olası müdahalesinin protestolara etkisine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Örmeci, “ABD, özellikle de Donald Trump yönetimi, rejimin propaganda çabaları sonucunda İran’da aslında geleneksel bir nefret objesi, hatta Humeyni’nin deyimiyle ‘büyük şeytan’ iken, son yıllarda ülkedeki sosyoekonomik, siyasal ve güvenlik sorunlarının derinleşmesi neticesinde özellikle gençlerin sıcak baktığı bir dış güç haline gelmeye başlamıştır. Keza devrik Şah Pehlevi’nin oğlu Rıza Pehlevi’ye verilen dış ve iç desteğin de son dönemde arttığı görülmektedir. Batı’nın açıklamalarına İran’dan erişim sınırlı olsa da İran’ın yurt dışında yaşayan büyük bir diaspora topluluğunun olması ve bunların genelde rejim karşıtı olması sebebiyle dışarıdaki tepkiler içeriye de kanalize olmaktadır.” şeklinde konuştu.  

Rejim değişimi zor, istikrarsızlık devam edebilir

Protestoların rejim değişimiyle sonuçlanmasının kısa vadede zor olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Örmeci, şu değerlendirmede bulundu:

“Bu protestoların İran’da rejimi değiştirip değiştiremeyeceğini öngörmek için yeterince somut bilgi ve veri yoktur. Ancak önceki deneyimler temelinde, rejimin yerinde kalacağı ve protestoların hem güvenlik güçlerince bastırılma hem de sönümlenme yoluyla zaman içerisinde cılızlaşacağını öngörebilirim. Bu ise kuşkusuz, İran’ın sorunlarının çözüldüğü anlamına gelmemekte ve ülkenin istikrarsız yönetiminin devam edeceğine delalet etmektedir. Tahran’ın bu konuda aşama yapabilmesi için ABD yaptırımlarının en azından bir bölümünden kurtulması, bunun için de nükleer programı yerine kalkınmaya odaklanması gerekmektedir.”

“Rejimin reform yoluyla dönüşümü Ankara açısından daha kabul edilebilir bir seçenek”

İran’ın öncelikle yaptırımlardan kurtulması ve kalkınmaya odaklanması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Örmeci, “Yine rejimin kadın giyimi, gençlerin yaşamları gibi konularda daha özgürlükçü bir tavır alması yerinde olabilir. Ancak bu tarz sert ideolojilere dayalı rejimler, ilginçtir ki taviz verdikçe yıkılma sürecine de girebilirler. Bu nedenle, Çin’deki 1980’ler deneyimi de göz önünde tutulursa, olayların günlük yaşamı bozduğu bir zamanlamada asayiş ve güvenliğin sağlanması ve sonrasında da kalkınma sürecinin başlatılması yerinde olacaktır. Türkiye açısından da İran’daki gelişmeler kritik mahiyette olup, rejimin devrim yerine reform yoluyla dönüşümü Ankara açısından daha kabul edilebilir bir seçenektir. Ancak bu reformların toplumla bağlantı kuracak olan gerekli sivil toplum kanallarının olmadığı bir ortamda gerçekleştirilmesi de kolay bir iş değildir.” şeklinde sözlerini tamamladı.

İran’da çözüm, sertlik değil reform! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Teknolojiyi kullanmada öncü belediyelerden olan Torbalı Belediyesi, dijital belediyecilik alanında önemli bir adım daha attı. Torbalı Belediye Başkanı Övünç Demir’in öncülüğünde hayata geçirilen Smart Torbalı vizyonu kapsamında geliştirilen E-Ruhsat Sistemi, düzenlenen lansmanla kamuoyuna tanıtıldı. Lansmana mimarlar, inşaat, makine, elektrik ve harita mühendisleri, yapı denetim firmaları, müteahhitler, şantiye şefleri ile meslek odalarının temsilcileri katıldı.

“BU SİSTEM BİR YÖNETİM ANLAYIŞIDIR”

Tanıtım toplantısında konuşan Başkan Demir, Torbalı’nın yalnızca büyüyen değil, aynı zamanda teknolojiyi yöneten ve geleceği planlayan bir kent olduğunu vurguladı. Demir, E-Ruhsat Sisteminin yalnızca bir yazılım değil, Torbalı Belediyesi için yeni bir yönetim anlayışının somut göstergesi olduğunu ifade etti. Öte yandan yeni sistemle birlikte yapı sahipleri ve proje müellifleri, dünyanın her yerinden aynı platform üzerinden işlemlerini gerçekleştirebilecek. Fiziki başvuru, evrak taşıma ve sıra bekleme uygulamaları tamamen sona ererken, tüm süreçler SMS ve e-posta bildirimleriyle anlık olarak takip edilebilecek.

RUHSAT SÜRELERİ KISALIYOR, BÜROKRASİ AZALIYOR

E-Ruhsat Sistemi sayesinde ortalama ruhsat süresi 30–45 günden 5–15 güne düşerken, yüzde 65 oranında zaman tasarrufu sağlanacak. Fiziksel evrak kullanımı tamamen kaldırılarak yüzde 100 kâğıt tasarrufu elde edilirken, arşiv alanında da yüzde 95 oranında kazanç sağlanması hedefleniyor. Ayrıca personel başına günlük işlem kapasitesi üç katına çıkarken, hatalı başvuru oranı yüzde 5’in altına inmiş olacak. Sistemin e-Devlet ile tam entegre şekilde çalıştığı ifade edilirken, raporlama süreçlerinin de artık gerçek zamanlı olarak yapılabileceği belirtildi. Yaklaşık bir yıllık hazırlık sürecinin ardından hayata geçirilen E-Ruhsat Sistemi, mimarlar, mühendisler, müteahhitler, şantiye şefleri ve yapı denetim firmaları tarafından mesai saatleri içerisinde aktif olarak kullanılabilecek.

“ZAMAN EN KIYMETLİ KAYNAĞIMIZ”

Öte yandan Smart Torbalı Mobil Uygulamasının da son test aşamasına geldiğini ve çok yakında hizmete sunulacağını açıklayan Torbalı Belediye Başkanı Övünç Demir, “Göreve geldiğimiz günden beri ciddi anlamda teknolojiye yatırım yapıyoruz. Birçok yazılımı da kendimiz hazırlıyoruz. Bugün en önemli şey zaman; sizlerin işlemlerini daha hızlı gerçekleştirebilmesi için bu uygulamaya geçiyoruz. Sistemimiz sizlerle sürekli görüş alışverişi içerisinde yenilenecek. Tüm dijital belediyecilik hizmetlerine www.torbali.bel.tr adresi üzerinden erişilebilecek. Sistem şu anda aktif olarak kullanıma açık olup, 1 Şubat’a kadar kayıt süreci devam edecek. 1 Şubat itibarıyla ise ruhsat işlemleri tamamen dijital ortamda yürütülecek. Bu dönüşümle birlikte daha hızlı, daha şeffaf ve daha güçlü bir kent hedefiyle dijitalleşme çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz” dedi. Başkan Demir’in konuşmalarından sonra proje paydaşı olan firmanın yöneticileri, sistemin nasıl çalıştığını anlatarak, katılımcılardan gelen soruları yanıtladı.

Torbalı Belediyesi’nden Dijital Devrim: E-Ruhsat Dönemi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Olgunlaşmamış kişiliklerde öç alma davranışı baskın

İnsanların kendilerini kötü hissettiren bir olay veya kişiye karşı öç alma, kaçınma ya da affedicilik gibi üç farklı tepki geliştirebildiğini söyleyen Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Olgunlaşmamış kişiliklerde öç alma davranışı baskındır. ‘Bana yaptıysa ben de yaparım’ şeklinde bir tepki oluşur. Zayıf ve kaçıngan kişiliklerde ise kişi olaydan uzaklaşır, izolasyona gider. Bu iki uç da ruhsal dengeyi bozar. Oysa affedicilikte kişi olayı analiz eder, ‘Ne kadarından ben sorumluyum ne kadarından değilim?’ diye düşünür ve süreci kabullenmeye çalışır.” dedi.

Affedememek biyolojik bir yük oluşturur

Affetmenin yalnızca psikolojik bir süreç olmadığını, aynı zamanda bağışıklık sistemini güçlendiren nörobiyolojik bir etki yarattığını belirten Prof. Dr. Tarhan, “Kin, öfke, nefret, kıskançlık, düşmanlık gibi duygular beyindeki ‘beş karanlık atlı’dır. Bu duygular aktifleştiğinde beyinde asidik kimyasallar salgılanır. Bu durum bağışıklık sistemini zayıflatır, stres hormonlarını artırır. En çok mide ve bağırsak sistemi etkilenir, depresif kişilerde cilt rahatsızlıkları görülür. Kronik stres, uzun vadede kanser gibi ciddi hastalıkların zeminini hazırlar.” diye konuştu.

Affetmemek kibirdir

Bazı kişilik yapılarının affetmeye dirençli olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, narsistik ve paranoyak eğilimli bireylerin en çok affedemeyen gruplar arasında yer aldığını belirtti. Prof. Dr. Tarhan, “Affetmemek kibirdir. Narsistik kişilik bozukluğu olan kişiler eleştiriyi haksızlık gibi algılar, kin tutar, unutmamakla övünür. Onlar için affetmek zayıflıktır. Ancak bu kişilerde kronik stres çok fazladır ve bu kadar zihinsel yükle uzun yaşamak mümkün değildir. Paranoyak kişilikler de benzer şekilde kendilerine yöneltilen eleştirileri tehdit gibi algılarlar. Bu kişiler unutamaz, affedemez, hep hesap tutar. ‘Deve kini’ denilen bu durum ilişkileri bozar, güveni yok eder.” ifadesinde bulundu.

Affetmek mümkün değilse kabullenmek gerekir

Prof. Dr. Tarhan, özellikle ihanet, aldatma veya adaletsizlik gibi olaylarda affetmenin her zaman mümkün olmadığını ancak kişinin “radikal kabullenme” yoluyla zihinsel yükünü hafifletebileceğini ifade ederek, “Bazen karşı taraf özür dilemez, affedilecek bir durum da yoktur. Bu durumda kişi ‘Evet, haksızlığa uğradım. Affedemiyorum ama kabulleniyorum’ diyebilir. Bu, duygusal bir kapanıştır. Kişi olayı kutuya koyar, rafa kaldırır ve hayatına devam eder. Böylece affetmeden de unutmayı başarabilir.” şeklinde konuştu.

Çocuklukta yaşanan adaletsizlik travma bırakır

Prof. Dr. Tarhan, çocuklukta yaşanan haksızlıkların bireyin yaşamı boyunca kalıcı izler bıraktığını ifade ederek, “Bir olayda, dövülen bir çocuk karakola götürülüyor ve döven kişi rütbeli biri olduğu için çocuk ondan özür dilemeye zorlanıyor. Çocuk altını ıslatmış halde el öptürülüyor. Bu olay çocuğun zihninde fotoğraf gibi kalır. Ancak ilerleyen yıllarda bu çocukta haksızlığa karşı güçlü bir duyarlılık gelişebilir. Travma bazen kişilik olgunlaşmasını da tetikleyebilir.” diye konuştu. 

Affetmek kişiyi özgürleştirir

Prof. Dr. Tarhan, affetmenin kişiyi hem ruhsal hem de bedensel anlamda özgürleştirdiğini belirterek, “Affetmek, geçmişin zincirlerinden kurtulmak demektir. Kişi affettiği zaman kendini özgürleştirir. Affetmeyen kişi ise geçmişte yaşadığı olayın mahkûmu olur. Olay bitmiş olsa bile zihin onu yeniden yaşar. Bu nedenle affetmek, bir erdem olmanın ötesinde, kişinin kendi sağlığına yaptığı en büyük yatırımdır.” ifadesinde bulundu.

Affetmenin antidepresan etkisi var

Affetmenin yalnızca ilişkileri onarmadığını, aynı zamanda kişinin psikolojik yükünü hafiflettiğini ifade eden Prof. Dr. Tarhan, affetmenin beyindeki antidepresan etkisine dikkat çekti. Prof. Dr. Tarhan, “Affeden kişi kendi içindeki yükü atar, özgürleşir. Sosyal bağlanma teorisine göre affetme, güven ilişkisini yeniden kurar ve sosyal bağları güçlendirir. Psikolojik olarak da kişinin kaygısını ve depresif yükünü azaltır.” dedi.

Prof. Dr. Tarhan, affetmeyi başaramayan kişilerde çözülmemiş yas ve tamamlanmamış travma belirtileri görüldüğünü söyleyerek, “Kişi affedemediğinde, travmayı yeniden ve yeniden yaşar. Bu, beyinde açık kalmış bir dosya gibidir. Kapatılmadığı sürece zihni yavaşlatır, kişiyi duygusal olarak tüketir.” ifadesinde bulundu.

Affetmek sadece karşı tarafı bağışlamak anlamına gelmiyor

Affetmenin yalnızca karşı tarafı bağışlamak değil, aynı zamanda radikal kabullenme ve kendini affetme süreci olduğunu belirten Prof. Dr. Tarhan, “Kişinin kendini affedebilmesi için önce öz farkındalığı olması gerekir. Eğer kişi her olayı başkasına bağlıyorsa, hep ‘o hata yaptı, o özür dilesin’ diyorsa, affetme sürecini tamamlayamaz. Oysa olayı analiz edip kendi payını görebilen kişi, travmayı fırsata dönüştürmeyi başarabilir.” diye konuştu.

Affetmenin ilişkilerde uzlaşmayı ve yeniden yapılanmayı da kolaylaştırdığını dile getiren Prof. Dr. Tarhan, “Bir ilişkiye yatırım yapılırsa, affedicilik sayesinde nefretin sevgiye, kırgınlığın güvene dönüşmesi mümkündür. Bu, duygusal regülasyonun bir sonucudur.” dedi.

Affetme sürecinde samimiyetin nörobiyolojik etkisine de dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, “Samimiyetin nörobilimi var. Ayna nöronlar, duygusal okuryazarlığımızı yönetir. Empatisi yüksek kişiler karşısındakini hisseder. Ancak aşırı empati, kişinin benlik saygısını düşürür. Benlik algısı çok düşerse depresyon, çok yükselirse narsisizm gelişir. Bu dengeyi kurabilen kişiler, sağlıklı bağlar oluşturur.” şeklinde konuştu.

Affetmenin bir yönü de öz şefkat

Prof. Dr. Tarhan, affetmenin kişide duygusal kırılganlık oluşturduğunu ancak bu kırılganlığın doğru yönetildiğinde travmayı çözümlemenin en etkili yolu olduğunu dile getirerek, “Affedemeyen kişi, geçmişle şimdi arasındaki duygusal dosyayı kapatamaz.” ifadesinde bulundu.

Affetmenin bir yönünün de öz şefkat olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, “Kişi haksızlığa uğradığında hemen kendini suçlama eğilimindeyse, öz şefkat geliştirmemiştir. Öz şefkatte ‘ortak insanlık değeri’ vardır. Hatasız insan yoktur. Hata yapabilirlik insana özgüdür. Kişi ‘Bu hata bana ne öğretti?’ diyebilirse, tehdit boyutunu değil fırsat boyutunu görür. Hatalarını dönüştürebilen kişiler, olumsuz duyguları olumluya çevirebilir.” diye konuştu.

Kişi olayı zihninde sürekli yaşarsa, kortizol salgısı artıyor

Affedemeyen kişilerin çoğunun geçmişten getirdiği duygusal yükleri ilk karşılaştığı olaylara yansıttığını anlatan Prof. Dr. Tarhan, “İnsan trafikte orantısız öfkeleniyorsa, sırtında duygusal çöpler taşıyor demektir. Birikmiş öfkesini, ilk karşısına çıkan kişiye boşaltıyor. Linç kültürünün psikolojisi de budur.” dedi.

Affetmemenin bedensel etkilerine de değinen Prof. Dr. Tarhan, “Kişi olayı zihninde sürekli yaşarsa, kortizol salgısı artar. Beyin ACTH salgılayarak böbreküstü bezini uyarır. Kortizol pompalanır, vücut savaş haline girer: damar direnci artar, kaslar kasılır, tansiyon yükselir. Bazı insanlar kaç tepkisi verir, damarlar gevşer, tansiyon düşer. Hatta ani stres şokuyla ölen insanlar bile vardır. Adli tıpta travma izi bulunmayan ölümler, çoğu zaman kortizol fırtınasına bağlı olur.” şeklinde konuştu.

Affedicilik cinsiyete göre farklılaşıyor…

Cinsiyetler arasında affediciliğin biyolojik temellerine dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, “Kadın ve erkek stres altında farklı hormonlar salgılar. Kadında oksitosin salgısı artar, bu da sakinlik ve şefkat oluşturur. Erkekte vazopressin salgısı artar, damarları sıkar, liderlik ve sahiplenme davranışını tetikler. Kadın iç ilişkilerde, erkek dış ilişkilerde daha travmatiktir. Bu genetik roller, affedicilik farklarını da açıklar.” ifadesinde bulundu.

Affedicilik, intikam ve kaçınma arasında bir denge

Prof. Dr. Tarhan, yok saymanın affediciliğin bir savunma biçimi olduğunu belirterek, “Uzaklaşmak kaçınma davranışıdır. Eğer kişi ‘Bu kişi üzülmeye bile değmez’ diyorsa, bu bir travma çözümüdür. Ama kişi olayı sürekli düşünüyorsa, o artık izolasyondur. Affedicilik, intikam ve kaçınma arasında bir dengedir. İntikam toplumu yıkar, sosyal ilişkileri bozar. Kişi öfkesini günlerce yaşatırsa en büyük zararı kendine verir.” dedi.

Prof. Dr. Tarhan, affetmenin aynı zamanda sevgi ve değer temelli bir mesaj taşıdığını söyleyerek, “Affetmek, ‘Sen benim için önemlisin, değerlisin’ mesajıdır. Karşısındaki kişi empati yapabiliyorsa, bu bağları güçlendirir. Ancak merhamet ve utanma duygusu zayıf kişiler affedemez. Karşısındakine acı çektirmekten haz alırlar.” diye konuştu.

Son yıllarda affediciliğin yalnızca ahlaki veya dini bir konu olmaktan çıkarak nörobilimsel bir çalışma alanına dönüştüğünü vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, “Affetme, sadece manevi ya da felsefi bir kavram değil; nörobiyolojik bir süreçtir. Beynin stres sistemini düzenler, kortizol salınımını dengeler. Son 10 yılda affedicilikle ilgili çok sayıda bilimsel yayın çıktı. Çünkü artık biliyoruz ki, affetmek ruhu değil, bedeni de iyileştiriyor.” ifadesinde bulundu.

Affedicilik hem aile hem de toplum düzeyinde öğrenilen bir erdem

Affediciliğin hem aile hem de toplum düzeyinde öğrenilen bir erdem olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, “Nasıl ki aile içinde anne-baba affedici ise, çocuk da bunu rol model alır. Aynı durum toplum için de geçerlidir. Lider affedici ise toplum affedicidir, lider kinciyse toplum da kinci olur.  Yani affedicilik de sahtecilik de bulaşıcıdır. Toplumsal değerlerin şekillenmesinde rol model kişilerin büyük etkisi vardır.” dedi.

Affetmek nasıl özgürleştirir? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

4 Ocak 2026 Pazar günü düzenlenen törene, Ayla Algan’ın kızı Sevi Algan, Erol Babaoğlu, sanatçılar Uğurtan Atakan ve Betül Kızılok Bavli’nin yanı sıra sanatçının dostları, sevenleri ve öğrencileri katıldı.

Ayla Algan’ın kabri başında toplanan ailesi, dostları ve sanatçı arkadaşları onunla yaşadıkları anılarını paylaştılar.

Çorbasını İçmeyen Yoktur

Kızı Sevi Algan, Beklan Algan ve Ayla Algan’ın gündelik yaşantının üzerinde bir ev ve sanat hayatı olduğunu söyledi. Evdeki büyük masanın üzerinde genelde tiyatro ve sanata dair kitapların olduğunu ve sanat konuşulmadan o masanın üzerinde herhangi bir şey yenmediğini ifade etti. Sevi Algan, “Muhsin Ertuğrul’dan kalma bir sini vardı. Muhsin hocadan kalan her şeye özen gösterir önem verirlerdi. O sininin etrafında toplanır yemeklerimizi yerdik. Bizim eve gelenler de aynı sininin etrafında toplanırdı. Eve gelenler mutlaka o sinide bir çorba içmişlerdir” dedi. Aynı zamanda evlerinde iki ustanın birlikte hep sanattan, tiyatrodan konuştuğunu, kendisinin de böyle bir evde büyüdüğünü ifade etti.

İnsan Sarrafıydı

Uğurtan Atakan, Ayla Algan’ın “İnsan sarrafı” olduğunu dile getirdi. Törene katılan ve katılmayan birçok insanın hayatına dokunan, onlarla yaş farkı gözetmeksizin ortak heyecanı, duyguyu ve düşünceyi paylaşan Ayla Algan, insanlarla kurduğu iletişimde özenliydi. Herkesin ilgi alanlarını bilir, merak eder, onları yüreklendirir ve desteklerdi. Herkes Ayla Algan’ın iyi bir insan olduğunu, kendi hayatlarında olumlu anlamda her zaman destek gördüklerini ifade etti.

Yeni Öğrendiğini Hemen Kullanırdı

Erol Babaoğlu, Ayla Algan’ın meraklı bir insan olduğunu, yeni öğrendiği bir şeyi hemen kullandığını ifade etti. TEMA Vakfı’ndan tiyatroya eğitim için geldiklerini, o zaman TAL’de az sayıda katılımcıyla bir seminer gerçekleştirildiğini anlattı. Bu seminerde, toprak erozyonundan bahsedildiğini ve bir zaman toprak kalmadığı için insanların cenazelerini kayaların içine gömdüklerinden bahsedildiğini anlattı. Ayla Algan’ın bu bilgiyi, Kenan Işık’ın yönettiği Aşk Hastası’ndaki rolünde, bir anda doğaçlamayla rolüne dahil ettiğini söyledi.

Sevdiklerini Arardı

Törende, pandemi zamanında rehberindeki sevdiklerini arayıp, “bir ihtiyacınız var mı?” diye sorduğu anlatıldı. Ayla Algan, iyi insan olarak, hayattayken birçok insanın yaşamına olumlu anlamda değmiş, onlarla üstenci değil adeta akran ilişkisi geliştirmişti. Onun sohbetinde bulunmak, sevgi dolu gözleriyle, kocaman tebessümüyle ve çocuksu merakıyla, her zaman insanı kendisini keşfettiği bir yolculuğa çıkarırdı. Onun rehberinde kaydının olması, her zaman aranacağın ve aradığın anda da şefkat dolu bir sesle konuşacağın anlamına gelirdi.

Törenin sonunda mezara çiçek bırakıldı.

Ayla Algan Vefatının 2. Yıl Dönümünde Kabri Başında Anıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bilişsel performans çok boyutlu bir süreçtir ve beslenme bu sürecin yalnızca bir parçası!

Beslenme ve içecek tercihlerinin, bilişsel işlevleri tek başına belirleyen unsurlar olmadığına dikkat çeken Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, “Daha çok beynin çalıştığı genel fizyolojik zemini etkilerler. Kan şekeri dengesi, sıvı alımı ve bedenin uyarılma düzeyi; dikkat ve zihinsel sürdürülebilirlik üzerinde dolaylı bir rol oynar.” dedi.

Bu etkilerin genellikle kısa süreli ve kişiden kişiye değişkenlik gösterdiğini aktaran Alp, “Sağlıklı bireylerde, tek bir içeceğin hafıza ya da üst düzey bilişsel işlevleri kalıcı biçimde güçlendirmesini beklemeyiz. Bilişsel performans çok boyutlu bir süreçtir ve beslenme bu sürecin yalnızca bir parçasıdır.” şeklinde konuştu.

‘Zihni keskinleştirme’ algısı, geçici bir uyanıklık hissini yansıtıyor!

‘Zihni keskinleştirme’ ifadesinin bilimsel bir kavramdan ziyade gündelik bir betimleme olduğunu kaydeden Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, “Nörobilimsel açıdan bu tür içeceklerin oluşturduğu etki çoğu zaman dikkat sistemlerinde geçici bir uyanıklık artışıyla sınırlıdır. Bu durum, bilişsel kapasitenin artmasından çok, mevcut zihinsel durumun daha belirgin hissedilmesiyle ilişkilidir.” dedi.

Kişinin kendini daha ‘açık’ hissetmesinin, her zaman ölçülebilir bir performans artışı anlamına gelmeyebileceğini ifade eden Alp, bu tür ifadelerin bilimsel dikkatle ele alınması gerektiğini söyledi.

Pancar suyunun zihinsel performansa etkisi fizyolojik ve öznel algılarla ilişkili! 

Son dönemde pancar suyunun zihinsel performansla ilişkilendirilmesine değinen Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, “Pancar suyu ile zihinsel performans arasındaki ilişki, doğrudan bilişsel süreçlerden ziyade fizyolojik mekanizmalar üzerinden ele alınır.” dedi.

Pancar suyu içeriğinde yer alan bileşenlerin damar genişlemesini desteklemesinin, beyin kan akışı üzerinde dolaylı bir etki meydana getirebileceğine işaret eden Alp, şöyle devam etti:

“Ancak bu durum, bilişsel işlevlerin otomatik olarak güçlendiği anlamına gelmez. Mevcut araştırmalar, bu etkinin daha çok genel uyanıklık ve bedensel enerjiyle ilişkili olabileceğini düşündürüyor. Bu nedenle pancar suyunun bilişsel etkileri sınırlı ve dolaylıdır.

Pancar suyu sonrası bildirilen ‘zihinsel açılma’ hissi çoğu zaman öznel bir deneyimi yansıtır. Uyanıklık artışı, bedensel farkındalık ve beklenti bu algının oluşmasında etkili olabilir. Nöropsikolojik açıdan gerçek bilişsel değişim, standart testler ve nesnel ölçümlerle değerlendirilir. Kişinin kendini daha iyi hissetmesi, bilişsel işlevlerin gerçekten güçlendiği anlamına gelmeyebilir. Bu nedenle öznel deneyim ile ölçülebilir bilişsel değişim arasındaki ayrım önemlidir.”

Gerçek bilişsel güçlenme öğrenme, tekrar ve nöroplastisite süreçlerini içerir!

Kısa süreli dikkat artışının, beynin uyarılma düzeyindeki geçici bir yükselmeyle ilişkili olduğunu dile getiren Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, “Bu durum genellikle anlık performansı etkiler ve kalıcı değildir. Gerçek bilişsel güçlenme ise öğrenme, tekrar ve nöroplastisite süreçlerini içerir.” dedi.

Tekil uyaranlar ya da içeceklerin çoğunlukla ilk grupta yer aldığını aktaran Alp, “Bu ayrım, bilişsel etkileri doğru yorumlayabilmek açısından önem taşır. Zihinsel uyarılma oluşturan içecekler her bireyde aynı etkiyi göstermeyebilir. Kaygı bozukluğu, panik atak ya da dikkat düzenleme güçlüğü olan kişilerde bu tür etkiler rahatsızlık hissini artırabilir. Aşırı uyarılma, odaklanmayı kolaylaştırmak yerine zorlaştırabilir. Beynin verimli çalışması, her zaman daha fazla uyarılmayla sağlanmaz. Bu nedenle bireysel farklılıkların göz önünde bulundurulması gerekir.” açıklamasını yaptı.

Bilişsel verimlilik çoğu zaman dışsal bir destekten çok, içsel düzenlemeyle ilişkili!

Zihinsel berraklığı destekleyen temel unsurların düzenli uyku, stresin yönetilebilmesi ve dikkat yükünün dengelenmesi olduğunu vurgulayan Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, “Uyku sürekliliği, özellikle bellek ve yürütücü işlevler için belirleyicidir.” dedi.

Gün içinde zihinsel molalar verebilmenin ve dikkat bölünmelerini azaltmanın da bilişsel verimi desteklediğinin altını çizen Alp, sözlerini şöyle tamamladı:

“Fiziksel hareket ve günlük rutinler, beynin düzenleyici sistemlerine katkı sağlar. Bu alışkanlıklar, tekil içecek etkilerinden çok daha kalıcıdır. Zihinsel berraklık arayışında öncelikle kişinin kendi zihinsel ritmini tanıması önerilir. Dikkatin ne zaman düştüğünü ve bunun hangi koşullarda gerçekleştiğini fark etmek önemlidir. Kısa vadeli çözümler yerine, zihinsel yükün nasıl dağıtıldığına odaklanmak daha sürdürülebilir sonuçlar sağlar. Bilişsel verimlilik çoğu zaman dışsal bir destekten çok, içsel düzenlemeyle ilişkilidir. Bu farkındalık, uzun vadede zihinsel performansı daha sağlıklı bir biçimde destekler.”

Zihni besinler değil, alışkanlıklar güçlendiriyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tedavi edilmezse kalıcı hasara yol açabilir!

Eklem içinde gelişen iltihaplanma durumu genel olarak “artrit” şeklinde adlandırılıyor. En sık görülen kronik artrit nedeni ise; ‘’Jüvenil idiopatik artrit’’ olarak bilinen çocukluk çağının iltihaplı eklem romatizmasıdır. Çocuklarda görülen iltihaplı romatizmal hastalıklar, bebeklik döneminden ergenliğe kadar her yaşta ortaya çıkabiliyor. Bu hastalıkların gelişiminde genetik yatkınlık, bağışıklık sisteminin düzensiz çalışması ve bazı enfeksiyonlar gibi çevresel tetikleyiciler rol oynayabiliyor. Doç. Dr. Ferhat Demir, eklem içinde devam eden iltihabın zamanında tedavi edilmemesi durumunda, eklem zarı ve çevre dokularda geri dönüşü olmayan hasarlar gelişebileceğine dikkat çekerek, “Tedavi geciktiğinde eklemlerde kalıcı şekil bozuklukları, yürüme güçlüğü ve büyüme çağındaki çocuklarda bacak boyu uzunluk farkları gibi ciddi sorunlarla karşılaşabiliyoruz. Bu nedenle erken tanı, eklem hasarının kalıcı hale gelmesini önlemede hayati öneme sahiptir” diye konuşuyor. 

Eklemde şişlik varsa, zaman kaybetmeyin!

Çocuklarda iltihaplı romatizmal hastalıklar tek bir belirtiyle ya da  birden fazla bulgunun birlikte görülmesiyle ortaya çıkabiliyor. Doç. Dr. Ferhat Demir, aşağıdaki belirti ve bulgulardan bir veya birkaçı eklem ağrısına eşlik ediyorsa, ‘Nasıl olsa geçer’ düşüncesiyle zaman kaybedilmemesi gerektiği uyarısında bulunuyor. 

• Eklem üzerinde şişlik
• Eklem üzerinde sıcaklık artışı, bazen kızarıklık
• Özellikle sabahları görülen eklem tutukluğu ve hareket ettirmede zorluk
• Topallama veya yürüyüşte bozulma
• Ağrı veya hareket kısıtlılığı nedeniyle oyun oynamaktan ve günlük aktivitelerden kaçınma

Büyüme ağrısı mı, iltihaplı romatizma mı?

Büyüme ağrıları ile iltihaplı romatizmal hastalıklara bağlı eklem ağrıları arasındaki en önemli farklar; ağrının zamanı ve eşlik eden belirtiler oluyor.

• Büyüme ağrıları genellikle akşam veya gece saatlerinde ortaya çıkıyor
• Eklemde şişlik, kızarıklık veya ısı artışı olmuyor
• Sabahları çocuk tamamen rahatlamış olarak uyanıyor

İltihaplı romatizmaya bağlı eklem ağrılarında ise tablo farklı oluyor. Doç. Dr. Ferhat Demir, bu farkı şöyle açıklıyor: “İltihaplı romatizmal hastalıklarda ağrı genellikle sabah saatlerinde daha belirgindir. Eklem ağrısına sıklıkla şişlik, eklem üzerinde sıcaklık artışı ve sabahları belirgin tutukluk eşlik eder. Çocuklar sabah yataktan kalkmakta zorlanabilir ve gün içinde hareket etmekte güçlük yaşayabilir.” 

Tedaviyle sağlıklı bir gelecek mümkün!

Çocuklarda iltihaplı romatizmal hastalıkların tanısı; ayrıntılı fizik muayene, kan testleri ve gerektiğinde ultrason veya manyetik rezonans (MR) gibi görüntüleme yöntemleriyle konuluyor. “Amacımız, eklem içindeki iltihabı tamamen kontrol altına alarak ağrıyı ve hareket kısıtlılığını ortadan kaldırmak, eklem fonksiyonlarını korumaktır” diyen Doç. Dr. Ferhat Demir, sözlerine şöyle devam ediyor: “Birinci, ikinci basamak tedaviler ile hastalığı hızlıca söndürüp, çocuğumuzun normal hayata en hızlı şekilde dönmesini sağlayabiliyoruz. Günümüzde kullanılan modern ve hedefe yönelik tedavilerle, dirençli hastalarda bile son derece başarılı sonuçlar elde ediyoruz. Uygun tedavi ile çocuklar okullarına devam edebilmekte, spor yapabilmekte ve yaşıtları gibi tamamen sağlıklı, aktif bir yaşam sürdürebilmektedir.” 

Çocuklarda eklem ağrısına dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tedavi edilmezse kalıcı hasara yol açabilir!

Eklem içinde gelişen iltihaplanma durumu genel olarak “artrit” şeklinde adlandırılıyor. En sık görülen kronik artrit nedeni ise; ‘’Jüvenil idiopatik artrit’’ olarak bilinen çocukluk çağının iltihaplı eklem romatizmasıdır. Çocuklarda görülen iltihaplı romatizmal hastalıklar, bebeklik döneminden ergenliğe kadar her yaşta ortaya çıkabiliyor. Bu hastalıkların gelişiminde genetik yatkınlık, bağışıklık sisteminin düzensiz çalışması ve bazı enfeksiyonlar gibi çevresel tetikleyiciler rol oynayabiliyor. Doç. Dr. Ferhat Demir, eklem içinde devam eden iltihabın zamanında tedavi edilmemesi durumunda, eklem zarı ve çevre dokularda geri dönüşü olmayan hasarlar gelişebileceğine dikkat çekerek, “Tedavi geciktiğinde eklemlerde kalıcı şekil bozuklukları, yürüme güçlüğü ve büyüme çağındaki çocuklarda bacak boyu uzunluk farkları gibi ciddi sorunlarla karşılaşabiliyoruz. Bu nedenle erken tanı, eklem hasarının kalıcı hale gelmesini önlemede hayati öneme sahiptir” diye konuşuyor. 

Eklemde şişlik varsa, zaman kaybetmeyin!

Çocuklarda iltihaplı romatizmal hastalıklar tek bir belirtiyle ya da  birden fazla bulgunun birlikte görülmesiyle ortaya çıkabiliyor. Doç. Dr. Ferhat Demir, aşağıdaki belirti ve bulgulardan bir veya birkaçı eklem ağrısına eşlik ediyorsa, ‘Nasıl olsa geçer’ düşüncesiyle zaman kaybedilmemesi gerektiği uyarısında bulunuyor. 

• Eklem üzerinde şişlik
• Eklem üzerinde sıcaklık artışı, bazen kızarıklık
• Özellikle sabahları görülen eklem tutukluğu ve hareket ettirmede zorluk
• Topallama veya yürüyüşte bozulma
• Ağrı veya hareket kısıtlılığı nedeniyle oyun oynamaktan ve günlük aktivitelerden kaçınma

Büyüme ağrısı mı, iltihaplı romatizma mı?

Büyüme ağrıları ile iltihaplı romatizmal hastalıklara bağlı eklem ağrıları arasındaki en önemli farklar; ağrının zamanı ve eşlik eden belirtiler oluyor.

• Büyüme ağrıları genellikle akşam veya gece saatlerinde ortaya çıkıyor
• Eklemde şişlik, kızarıklık veya ısı artışı olmuyor
• Sabahları çocuk tamamen rahatlamış olarak uyanıyor

İltihaplı romatizmaya bağlı eklem ağrılarında ise tablo farklı oluyor. Doç. Dr. Ferhat Demir, bu farkı şöyle açıklıyor: “İltihaplı romatizmal hastalıklarda ağrı genellikle sabah saatlerinde daha belirgindir. Eklem ağrısına sıklıkla şişlik, eklem üzerinde sıcaklık artışı ve sabahları belirgin tutukluk eşlik eder. Çocuklar sabah yataktan kalkmakta zorlanabilir ve gün içinde hareket etmekte güçlük yaşayabilir.

Tedaviyle sağlıklı bir gelecek mümkün!

Çocuklarda iltihaplı romatizmal hastalıkların tanısı; ayrıntılı fizik muayene, kan testleri ve gerektiğinde ultrason veya manyetik rezonans (MR) gibi görüntüleme yöntemleriyle konuluyor. “Amacımız, eklem içindeki iltihabı tamamen kontrol altına alarak ağrıyı ve hareket kısıtlılığını ortadan kaldırmak, eklem fonksiyonlarını korumaktır” diyen Doç. Dr. Ferhat Demir, sözlerine şöyle devam ediyor: “Birinci, ikinci basamak tedaviler ile hastalığı hızlıca söndürüp, çocuğumuzun normal hayata en hızlı şekilde dönmesini sağlayabiliyoruz. Günümüzde kullanılan modern ve hedefe yönelik tedavilerle, dirençli hastalarda bile son derece başarılı sonuçlar elde ediyoruz. Uygun tedavi ile çocuklar okullarına devam edebilmekte, spor yapabilmekte ve yaşıtları gibi tamamen sağlıklı, aktif bir yaşam sürdürebilmektedir.” 

Çocuklarda eklem ağrısına dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bu dönemin kişinin neye ihtiyaç duyduğunu fark edebildiği ve bu ihtiyaçlara alan açmayı seçebildiği bir psikolojik eşik olarak görülebileceğini kaydeden Uzunkoca, “Bu dönem, kimileri için bu küçük düzenlemelerle ilerlemek, kimileri içinse daha cesur ve kapsamlı değişimlere yönelmek anlamına gelebilir.  Yeni yıl, tam da bu yüzden yenilenmeye dair umut ve hareket enerjisi taşır” diye konuştu.

İstanbul Atlas Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Ülfet Uzunkoca, yeni yıl öncesinde yeni kararlar alma ve hedefler belirlemenin psikolojisine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Psikolojik sıfırlama düğmesi gibi işliyor

Yeni yılın genellikle taze bir başlangıç anlamına geldiğini, bu dönemde yeni kararlar alındığını ve yeni hedefler belirlendiğini belirten Uzunkoca, “Bu durumu ‘zamanı bölümlere ayırma’ eğilimiyle açıklayabiliriz. Yani bizler doğal olarak zamanı belirli parçalara bölüp, o parçaları birer dönüm noktası gibi kullanarak kendi hayatlarımızda değişim yaratmaya çalışırız. Diğer deyişle insanlar, belirli zaman dilimlerini (yeni yıl, doğum günü, hatta yeni hafta) bir tür temiz sayfa olarak görme eğilimindedir. Bu sayede geçmişteki hatalardan, başarısızlıklardan veya ertelenmiş işlerden kendilerini ayrıştırıp, yeni bir motivasyonla başlama fırsatı bulurlar. Bu aslında bir nevi psikolojik bir sıfırlama düğmesi gibi işler. Bu sayede kendimizi psikolojik olarak yenilenmiş hissederiz” dedi.

Yeni yıl kolektif anlam taşıyor

Yeni yılın bu denli güçlü bir dönüm noktası olarak algılanmasının bir nedeninin de doğum günü gibi bireysel zaman işaretlerinden farklı olarak kolektif bir anlam taşıması olduğunu kaydeden Uzunkoca, “Yeni yıl, kültürler ve toplumlar arasında paylaşılan nadir zaman eşiklerinden biridir. Herkesin aynı anda geçmiş yıla dönüp bakması, değerlendirme yapması ve yeni kararlara yönelmesi, bu dönemin psikolojik etkisini güçlendirir. Ayrıca yeni yıl, çoğu zaman bir duraklama, dinlenme ve kutlama dönemiyle birlikte gelir. Bu doğal duraklama hali, bireylerin hem geriye bakmasını hem de ileriye dönük planlar yapmasını kolaylaştırır ve ‘yeni bir başlangıç’ anlatısını daha güçlü kılar” dedi.

Psikolojik yenilenme ile zihinsel ve duygusal tazelenme hissediliyor

Psikolojik yenilenmenin, bireyin gündelik yaşamında yaptığı şeylerle ve bu yaptıklarını nasıl deneyimlediğiyle yakından ilişkili olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Ülfet Uzunkoca, “Psikolojik olarak yenilenme denildiğinde kastedilen şey, bireyin zihinsel ve duygusal olarak kendini tazelenmiş, motive olmuş ve yeniden enerjilenmiş hissetmesidir. Ancak bu his, yalnızca takvimin değişmesiyle ortaya çıkmaz. Psikolojik yenilenme, bireyin gündelik yaşamında yaptığı şeylerle ve bu yaptıklarını nasıl deneyimlediğiyle yakından ilişkilidir. Bu nedenle yenilenme, çoğu zaman büyük ve köklü değişimlerden değil, gündelik yaşam içinde yaşanan küçük ama fark edilen deneyimlerden beslenir” dedi. 

Küçük ve anlamlı ara hedefler önemli

Bu açıdan bakıldığında psikolojik yenilenmenin, yalnızca belli kişilere ya da özel koşullara özgü bir durum değil; herkesin gündelik yaşamında kendi eylemleri üzerinden mümkün olabilen bir süreç olduğunu kaydeden Uzunkoca, “Bu noktada küçük ve anlamlı ara hedefler önem kazanır. Ara hedefler, bireyin kendi davranışlarıyla ve ilerleyişiyle daha bilinçli bir temas kurmasına yardımcı olur. Kişi, belirlediği bir adımı hayata geçirdiğinde ya da koyduğu bir hedef doğrultusunda hareket ettiğini gördüğünde, yaptığı şeylerle kendisi arasında daha net bir bağ kurar. Bu bağ, başarma hissinin ortaya çıktığı yerdir” diye konuştu.

Bir işi tamamlama, kişiyi yeterli ve etkin hissettiriyor

Başarma hissinin zihinsel ve duygusal olarak tazelenmeye önemli bir katkısı olduğunu belirten Uzunkoca, “Başarma hissi, soyut bir duygu değil; gün içerisinde gerçekten hissedilen somut bir deneyimdir. Kişi, yaptığı bir şeyi tamamladığında ya da planladığı bir adımı gerçekleştirdiğinde, kendisini daha yeterli ve etkin hisseder. Bu deneyim, bireyin zihinsel ve duygusal olarak tazelenmesine katkı sağlar. Çünkü kişi, kendi eylemleri üzerinden kendisiyle daha olumlu bir iç değerlendirme yapabildiği anda, psikolojik yenilenme hissi güçlenir” dedi.

Küçük adımların farkında olmak da yenilenmeye katkı sağlıyor

Psikolojik yenilenmenin yalnızca bir hedefe ulaşmakla ilgili değil; asıl olarak kişinin bu hedef sürecinin üzerinde durabilmesiyle ilgili olduğunu vurgulayan Uzunkoca, şunları söyledi:

“Bazen bir şeyi başaramamış olsak bile durabildiğimizi, kendimize yüklenmeden devam edebildiğimizi fark etmek de güçlü bir yenilenme deneyimi yaratır. Kişinin bu anlarda kendi içsel gücüyle, dayanıklılığıyla ve sürece dair kurduğu bağla temas edebilmesi, psikolojik olarak tazelenmesine katkı sağlar. Bu nedenle psikolojik yenilenme, tek bir karar anıyla ya da büyük başlangıçlarla değil; bu tür başarma deneyimlerinin zaman içinde birikmesiyle oluşur. Birey, yaptığı küçük adımların farkında oldukça ve bu adımların kendisinde yarattığı etkiyi görebildikçe, kendini daha taze ve motive hisseder. Yenilenme bu anlamda, baştan başlamak değil; bulunduğu yerde yaptığı şeylerle yeniden temas edebilmek ve yoluna buradan devam edebildiğini hissedebilmektir.”

Ara hedeflere ulaşmak da kutlanmalı

Ara hedeflere ulaşmış olmanın da kutlamaya değer olduğunu belirten Uzunkoca, “Ara hedeflerinize ulaştığınız zaman mutlaka küçük de olsa bir kutlamasını yapın, bu ara hedefe ulaşmış olmanın keyfini çıkarın ve sonraki hedefinize odaklanın. Bazen bu küçük hedeflere ulaşılmamış da olabilir. İşte bu ara noktalar tam da bunun için var; nerede olduğumuzu görmek, durmak ve gerekirse yolu yeniden ayarlamak için. Büyük hedeflere giden yol her zaman düz ilerlemez; bazen yavaşlar, bazen yön değiştirir. Yenilenme de tam olarak burada başlar. İnsan, durabildiği, fark edebildiği ve kendine yüklenmeden yeniden yön çizebildiği anlarda gerçekten tazelenir. Çünkü yenilenmek, baştan başlamak değil; bulunduğu yerden yeniden yön çizebilmektir” diye konuştu.

Yeni yıl, yeni ihtimalleri düşünmek için güçlü bir fırsat sunar

Dr. Öğr. Üyesi Ülfet Uzunkoca, sözlerini şöyle tamamladı: “Bu açıdan bakıldığında yeni yıl, kendimizle ilgili yeni ihtimalleri düşünmek için güçlü bir fırsat sunar. Kimileri için bu küçük düzenlemelerle ilerlemek anlamına gelebilir; kimileri içinse daha cesur ve kapsamlı değişimlere yönelmek. Bu dönem, neye ihtiyaç duyduğumuzu fark edebildiğimiz ve bu ihtiyaçlara alan açmayı seçebildiğimiz bir psikolojik eşik olarak görülebilir. Yeni yıl, tam da bu yüzden, yenilenmeye dair umut ve hareket enerjisi taşır.”

Yeni yıl, yenilenmeye dair umut ve hareket enerjisi taşıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yeni yıl bazıları için bir muhasebe zamanı iken bazıları için yük olabilir

Takvim değişimleri insan zihni için sembolik eşiklerdir ve yeni yıl ise belki de bunların en güçlüsüdür. Geçmiş yıl ister istemez gözden geçirilir; yapılanlar, yapılamayanlar, ertelenen hayaller… Bu içsel muhasebe bazı kişilerde motive edici olabilirken, bazıları için oldukça ağır bir yük haline gelir.

“Geçen yıl nerede olmalıydım?”

“Bu yaşta hala neden buradayım?”

“Zaman benden hızlı mı geçiyor?”

Bu sorular özellikle zor bir yıl geçirmiş bireylerde, kendini yetersiz hissetme ve başarısızlık duygusunu derinleştirir. Oysa hayat takvim yılına sığmayacak kadar karmaşık ve inişli çıkışlıdır.

Mutluluk baskısı göründüğünden daha yorucudur

Yeni yıl döneminde yaşanan ruhsal zorlanmanın önemli bir nedeni de görünmez ama güçlü bir baskıdır ‘’Mutlu olma zorunluluğu’’. Sosyal çevrede, reklamlarda ve özellikle sosyal medyada sürekli olarak neşeli, üretken ve umut dolu bir ruh hali idealize edilir. Bu tabloya bakıp kendini öyle hissetmeyen kişi, bir de suçluluk yaşamaya başlar. “Herkes mutlu, bir ben mi böyleyim?” düşüncesi sessizce zihne yerleşir. Oysa psikolojide biliyoruz ki bastırılan her duygu, başka bir yerden daha güçlü geri döner.

Sosyal medya: kutlamanın gölgede kalan yüzü

Yeni yıl döneminde sosyal medya karşılaştırma ihtiyacını zirveye taşır. Kalabalık sofralar, seyahatler, büyük hedefler… Ekranda görünen hayatlarla kendi yaşamını kıyaslamak çoğu zaman kişinin kendini eksik ve geride hissetmesine neden olur. Unutulan şey ise, sosyal medyada gördüğümüz şey hayatın tamamı değil; seçilmiş anların vitrini olduğudur. Ama duygular bu mantıksal bilgiyi her zaman dikkate almaz.

Yılbaşı sonrası sessiz kaygı oluşabilir

Yılbaşı geçtikten sonra ortaya çıkan bir hal vardır ‘’Sebepsiz huzursuzluk’’. Kutlamalar biter, gündelik hayat geri döner; işler, borçlar, sorumluluklar, belirsizlikler… Tüm bunlar yeni yılın ilk günlerinde yoğun bir kaygı hissi yaratabilir. Bu durum çoğu zaman abartı olarak görülür. Oysa bu zihnin tekrar gerçeklikle temas kurma sürecidir ve oldukça yaygındır.

Bazıları daha fazla risk altındadır

Bu dönem özellikle yalnız yaşayanlar, yakın zamanda kayıp yaşamış olanlar, ekonomik ya da mesleki belirsizlik içindeki bireyler için daha zorlayıcı olabilir. Daha önce depresyon ya da kaygı bozukluğu yaşamış kişilerde ise belirtiler yeniden alevlenebilir. Bu nedenle yeni yıl hüznü ya da kaygısı yaşayan kişilere “takılma” ya da “pozitif ol” demek, çoğu zaman yarardan çok zarar verir.

Belki de sorun yeni yıl değil, kendimize yüklediklerimizdir

Yeni yıl her şeyin bir gecede değişmesi gereken bir sınav değildir. Hayatı sıfırlamak zorunda değiliz. Bazen sadece durmak, yorgunluğu fark etmek ve kendimize biraz daha şefkatli davranmak yeterlidir.

Eğer bu dönemde yaşanan hüzün ve kaygı uzun sürüyor, günlük yaşamı zorlaştırıyor ve umutsuzluk hissi derinleşiyorsa, profesyonel destek almak bir zayıflık değil; ruhsal sağlığın doğal bir parçasıdır.

Takvim değişti diye her şey değişmek zorunda değildir. Yeni yıl büyük kararların değil; kendini anlamanın ve acele etmeden ilerlemenin zamanı da olabilir. Çünkü bazen en büyük başlangıç kendine biraz daha anlayış gösterebilmektir.

Yeni Yılda İçsel Yorgunluk ve Yıl Dönümü Depresyonuna Yakalanmamak İçin Altın Öneriler yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Mide kanseri sessiz ilerleyen ve sık görülen bir hastalık

Mide kanseri, mide iç yüzeyini döşeyen hücrelerden kaynaklanan ve dünyada en sık görülen kanser türleri arasında yer alan önemli bir hastalıktır. Çoğu zaman erken dönemde belirgin belirtiler vermeden ilerleyebilir. İlerleyen aşamalarda ise mide ağrısı, şişkinlik, iştahsızlık, erken doyma, kilo kaybı, bulantı ve kansızlık gibi şikayetlerle kendini gösterebilir. Dikkat bu yakınmalar mide fonksiyon bozukluğuna bağlı da olabilir çoğu zaman kansere bağlı olmaz. Hastalığın sık görülmesinde genetik yatkınlık, aile öyküsü, helikobakter pilori enfeksiyonu, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme alışkanlıkları ve ileri yaş önemli rol oynar. Erken tanı konulduğunda tedavi başarısı belirgin şekilde artmaktadır.

Bugün biliyoruz ki; zamanında yapılan bir gastroskopi, doğru planlanmış bir tarama programı, kişiye özel tedavi ve bağışıklık sistemini güçlendiren modern yaklaşımlar sayesinde mide kanseri erken yakalandığında ve doğru şekilde yönetildiğinde çok başarılı sonuçlar elde ediyoruz. Bu yaklaşım doğrultusunda, mide kanserinde tanı ve tedavi sürecini şekillendiren ve birbirini tamamlayan 5 temel nokta öne çıkmaktadır.

1. Basamak: Zamanında Yapılan Gastroskopi

Gastroskopi, mide kanserinin erken tanısında en etkili yöntemlerden biridir. Kısa sürede gerçekleştirilen bu işlem sayesinde mide mukozası ayrıntılı olarak değerlendirilebilir; erken dönem kanser odakları ve riskli lezyonlar saptanabilir. Erken tanı, tedavi başarısını doğrudan artırır. Şikayetleri olan kişilerde gecikmeden değerlendirme yapılması ve risk grubundakilerin hekim önerisiyle planlı takip edilmesi kritik önem taşır.

2. Basamak: Doğru Planlanmış Tarama Programları

Ailesinde mide veya bağırsak kanseri öyküsü bulunan bireylerde ve risk grubundaki kişilerde düzenli tarama programları büyük önem taşır. Kişiye özel planlanan taramalar, hastalığın henüz belirti vermeden yakalanmasına olanak sağlar. Tarama sıklığı ve yöntemi, kişinin yaşına, aile öyküsüne ve eşlik eden risk faktörlerine göre belirlenmelidir.

3. Basamak: Kişiye Özel Tedavi Yaklaşımı

Mide kanseri tedavisi her hastada aynı şekilde uygulanmaz. Tümörün biyolojik özellikleri, hastalığın evresi, hastanın yaşı ve genel sağlık durumu göz önünde bulundurularak kişiye özel tedavi planları oluşturulur. Cerrahi, kemoterapi, hedefli tedaviler, immünoterapiler ve gerektiğinde radyoterapi bu planın temel bileşenlerini oluşturur. Tedavide başarının anahtarı, doğru evreleme ile en baştan “en doğru sıralamayı” kurmaktır; yani hangi tedavinin ne zaman verileceğini netleştirmektir.

4. Basamak: Bağışıklık Sistemini Tedaviye Dahil Etmek

Bağışıklık tedavisi, hastanın kendi savunma sisteminin kanser hücrelerini tanımasını ve onlara karşı daha etkili bir yanıt oluşturmasını amaçlar. Kanser hücreleri bağışıklık sisteminden kaçabilmek için kendilerini gizleyebilir. İmmünoterapi ise bu gizlenme mekanizmalarını baskılayarak bağışıklık hücrelerinin daha aktif çalışmasına yardımcı olur.

Bugün en heyecan verici gelişmelerden biri, seçilmiş hastalarda bağışıklık tedavisinin kemoterapiyle birlikte ameliyattan önce başlanabilmesidir. Amaç tümörü ameliyat öncesinde daha fazla küçültmek, vücudun savunma sistemine kanseri daha erken tanıtmak ve mikroskobik yayılım ihtimalini daha baştan kontrol altına almaktır. Bu yaklaşım bazı hastalarda ameliyatın başarısını artıran güçlü bir “ön hazırlık” gibi çalışır ve tedaviyi daha sağlam bir zemine oturtur. Bağışıklık tedavisi, uygun hastalarda cerrahi ve kemoterapiyle birlikte planlandığında tedavinin etkinliğini güçlendirmeyi hedefler. Hangi hastanın bu tedaviden daha çok fayda görebileceği, modern patoloji ve moleküler incelemelerle daha iyi anlaşılmakta; böylece tedavi kişiye daha doğru şekilde uyarlanabilmektedir.

5. Basamak: Risk Faktörlerini Kontrol Altına Almak

Mide kanserinde genetik faktörler önemli bir rol oynayabilir. Ailesinde mide veya bağırsak kanseri öyküsü bulunan bireylerde hastalık daha erken yaşlarda ortaya çıkabilir. Bu nedenle hekim değerlendirmesiyle, gerekli görülen kişilerde genetik risk analizi ve daha erken yaşlarda tarama ve takip programları planlanabilir. Helikobakter pilori adı verilen bakteri, mide mukozasında uzun süre kaldığında mide duvarında kalıcı hasarlara ve kansere giden bir sürece zemin hazırlayabilir. Basit testlerle tanı konulabilen ve ilaç tedavisiyle ortadan kaldırılabilen bu enfeksiyonu dikkate almak gerekir. Çünkü mide kanseri zincirinin en erken ve en müdahale edilebilir halkalarından biridir. Helikobakter pilori enfeksiyonunun tedavi edilmesi, sigaranın bırakılması ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının benimsenmesi mide kanseri riskini azaltmada önemli rol oynar. Basit önlemler, uzun vadede büyük farklar yaratabilir.

Mide kanseri tedavisinde umut her geçen gün artıyor

Mide kanserinde başarıyı belirleyen şey tek bir tedavi değil; doğru zamanda gastroskopi, doğru evreleme ve kişiye özel planın kusursuz birleşimidir. Ve en önemlisi, uygun hastada bağışıklık sistemini doğru zamanda devreye sokmak, özellikle ameliyat öncesi dönemde tedaviyi bir adım ileri taşıyan güçlü bir gelişme olarak öne çıkmaktadır. Bugün daha erken tanı, daha kişiselleştirilmiş tedavi ve daha akıllı sıralama ile mide kanserinde umut her geçen gün daha da büyümektedir.

Mide Kanserinde Hayat Kurtaran 5 Temel Basamak yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tüm Türkiye soğuk hava dalgasının etkisi altına girdi. İstanbul için Afet Koruma Merkezi (AKOM) de soğuk ve yağışlı havanın etkisini artıracağını belirterek cuma gününden itibaren havanın ‘buz’ keseceğini duyurdu. Açıklamada, “Pazartesi günü İstanbul’da hava sıcaklıklarının 5 derecenin altına inmesiyle birlikte karla karışık yağmur etkili olacak” denildi.

AKOM’dan İstanbul için kar alarmı: Ne zaman kar geliyor? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“İstenmesine rağmen çocuk sahibi olamama” durumu olarak tanımlanan infertilite, artık dünyanın en görünmez fakat en yaygın sağlık sorunlarından biri olarak kabul ediliyor. Üreme çağındaki her 6 kişiden biri bu sorunu yaşıyor. Dünya Sağlık Örgütü, infertilitenin yalnızca bireysel bir sağlık sorunu değil, tüm dünyada milyonlarca kişiyi etkileyen ciddi bir halk sağlığı meselesi olduğunu belirtiyor. Bu görüşün yansıdığı “İnfertilitenin Önlenmesi, Tanısı ve Tedavisi Rehberi” Dünya Sağlık Örgütü’nün infertilite alanında dünyada ilk kez yayınladığı ve en kapsamlı rehber olma niteliği taşıyor. Rehber, infetilite alanında çalışan bilim insanları için bilimsel bir başvuru kaynağı. WHO’un hazırlanması için farklı ülkelerden 30 uzman arasında, Türkiye’yi temsil eden Acıbadem Maslak Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Tansu Küçük’ten rehber hakkında bilgi aldık. 

Tanı ve tedavide standartlar yeniden tanımlandı

Rehberde bilimsel kanıtlar titizlikle değerlendirildi, tanı ve tedavi standartları yeniden tanımlandı. Tüm dünyaya, eş zamanlı olarak düzenlenen geniş katılımlı bir webinarla duyuruldu. Sağlık bakanlıklarının, sivil toplum kuruluşlarının, hekimlerin ve hasta topluluklarının takip ettiği bu küresel toplantıda, infertilite alanında ülkelerin erişilebilir, maliyet-etkin ve hasta odaklı politikalar geliştirmesine yönelik çağrılar da yapıldı. Prof. Dr. Küçük, özellikle tanıda gereksiz testlerin azaltılması, çiftlerin psikososyal destek ihtiyaçlarının göz ardı edilmemesi ve tedavilerde bilimsel temeli olmayan “mucize” uygulamalardan kaçınılması gerektiğini vurgulayan bölümlerde aktif rol aldı. 

İnfertilite tedavisinin gri alanı: Açıklanamayan İnfertilite

İnfertilite tedavisinde en tartışmalı alanlardan birinin açıklanamayan infertilite olduğunu belirten Prof. Dr. Tansu Küçük, bilimsel kanıtı olmayan “mucize tedavi” yaklaşımlarının çiftlere zaman ve para kaybettirdiğini vurgulayarak, bu grupta sorun tespit etme arzusunun anlaşılır olduğunu ancak gereksiz ve deneysel girişimlerin çoğu zaman hiçbir fayda sağlamadığını  belirterek sözlerine şöyle devam etti: “Açıklanamayan infertilitede ilk basamak çoğu zaman ‘bekle–gör’ yaklaşımıdır. Bu dönem, çiftleri pahalı ve etkisi kanıtlanmamış uygulamalara yönlendirmek için bir boşluk değil, doğru yönetilmesi gereken bir süreçtir. Gereksiz testler, ‘mucize’ diye sunulan deneysel tedaviler ya da bilimsel desteği olmayan müdahaleler hem zaman kaybı yaratır hem de çiftleri ekonomik olarak zorlar. Üreme seçenekleri kadar, sigaranın bırakılması, kilo yönetimi, düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenme gibi yaşam tarzı düzenlemeleri de tedavinin ayrılmaz bir parçasıdır.”

Peki, rehber ne diyor? 

Dünya Sağlık Örgütü(WHO)’nün hazırladığı bu rehber, infertilite hizmetlerinin bir “ayrıcalık” değil temel bir sağlık hakkı olarak görülmesi gerektiğini vurguluyor. Çiftlere yaşa bağlı doğurganlık azalması, kilo durumu, sigara ve yaşam alışkanlıkları gibi risk faktörleri konusunda açık ve düşük maliyetli bilgilendirme yapılması; tanının mümkün olan en basit ve ulaşılabilir yöntemlerle konulması; tedavi başarı oranlarının, olası risklerin ve maliyetlerin şeffaf biçimde paylaşılması rehberin temel başlıklarını oluşturuyor. Günümüzde çiftlerin önemli ekonomik yüklerle karşılaştığını ifade eden Prof. Dr. Tansu Küçük; “ WHO rehberi ise ülkelerin üreme sağlığı programlarına infertilite hizmetlerini entegre etmesi, erişilebilirliği artırması ve veri temelli politikalar üretmesi gerektiğine işaret ediyor. Bu yaklaşım, ülkelere hem hizmet kalitesinin standartlaşması hem de çiftlerin daha eşit bir sağlık hizmetine ulaşması için kritik bir fırsat sunuyor” değerlendirmelerinde bulundu. 

“İnfertilite bir hastalık olarak kabul edilmeli!”

 İnfertilitenin çoğu ülkede, hatta Türkiye’de de bir “hastalık” olarak dahi tanımlanmadığından milyonlarca kişinin gerekli tedavilere erişemediğini belirten Prof. Dr. Tansu Küçük; “Özel sağlık sigortalarının büyük bölümünde yer almıyor. İnfertilite tedavileri devlet geri ödeme sistemlerinde sınırlı destek görüyor. Bu nedenle maddi imkanı olmayan çiftler için çoğu zaman ulaşılamaz hale geliyor. Bu durum yalnızca tıbbi değil, aynı zamanda psikolojik ve sosyal sonuçlar doğuruyor: infertilite yaşayan çiftlerde kadınların yüzde 36’sının bu nedenle partner şiddetine maruz kaldığı, kaygı, depresyon ve ilişki sorunlarının ise sık rastlanan eşlikçiler olduğu belirtiliyor” diye konuştu. Dünya Sağlık Örgütü’nün yayımladığı rehberde infertilitenin hem kadın hem de erkek kaynaklı olabileceği ancak kadınların çoğu zaman haksız yere suçlandığı ve erkek faktörünün göz ardı edildiği de özellikle vurgulanıyor.

Dünya Sağlık Örgütü, infertilite tedavisinde ilk kez rehber hazırladı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Seminerde İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Gül Esra Atalay konuşmacı olarak yer aldı. Netiketin, sosyal medyanın işleyişini anlamak için bir mekanizma olarak görülmesi gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Atalay, “Dijital ortamlarda nezaket, empati ve sorumluluk gibi değerler çoğu zaman kendiliğinden oluşmuyor; bilinçli şekilde öğrenilmesi ve sürdürülmesi gereken etik pratikler olarak karşımıza çıkıyor. Bu nedenle dijital iletişimde bu kavramlar ne kadar çok tartışılır ve farkındalık artarsa, çevrim içi deneyimler de o ölçüde olumlu hale geliyor.” dedi.

Geleneksel medyadan dijital dünyaya

Dijital teknolojiler öncesinde toplumlar, gazete, radyo ve televizyon gibi geleneksel kitle iletişim araçlarının hâkim olduğu bir medya düzeni olduğunu ifade eden Prof. Dr. Atalay, “Günümüzde ise web siteleri, bloglar, forumlar ve sosyal medya mecraları toplumsal yaşamın neredeyse her alanına nüfuz etmiş durumda. Türkiye de sosyal medyayı yoğun kullanan ülkeler arasında yer alıyor. Facebook, X (Twitter), Instagram gibi platformlar; bireylerin eş zamanlı ya da eş zamansız biçimde iletişim kurabildiği, kendini ifade edebildiği, ürün ve hizmet tanıtımı yapabildiği dijital alanlar olarak öne çıkıyor. Dijital çağla birlikte fiziksel ortamlarda gerçekleşen pek çok etkileşim sanal ortamlara taşınmış durumda.” diye konuştu.

Özellikle pandemi sonrası dönemde sanal dünyada geçirilen zamanın ciddi biçimde arttığını kaydeden Prof. Dr. Gül Esra Atalay, “Fiziksel olarak nadiren ya da hiç görüşülmeyen kişilerle dijital ortamda uzun saatler boyunca toplantılar, eğitimler ve görüşmeler yapılabiliyor. Bu durum, sanal ortamlarda sergilenen davranışların da en az yüz yüze iletişim kadar önemli hale gelmesine neden oluyor.” ifadesinde bulundu.

Netiket kurallarının bilinmesi ve uygulanması artık bir tercih değil, zorunluluk

“Netiket”in yalnızca kibar olmakla sınırlı olmadığını belirten Prof. Dr. Atalay, “Başkalarının özgürce konuşmasına ve kendini ifade etmesine alan tanımak, aynı zamanda demokratik bir iletişim ortamının da temel şartı.” şeklinde konuştu.

Özellikle bazı sosyal medya mecralarında linç kültürünün giderek yaygınlaştığına dikkat çeken Prof. Dr. Atalay, “Konuşanı susturmak neredeyse bir sosyal medya sporu haline geldi. Bu durum hem nezaketsiz hem de antidemokratik bir ortam yaratıyor. Netiket dediğimiz zaman internetteki görgü kuralları, davranış kuralları, nezaket kuralları diye tanımlayabiliriz basit bir tanımla. Yaklaşık 20–25 yıldır literatürde yer alan netiket, özellikle iletişim, eğitim ve psikoloji alanlarında araştırma konusu oluyor. Dijital dünyada daha sağlıklı, saygılı ve demokratik bir iletişim için netiket kurallarının bilinmesi ve uygulanması artık bir tercih değil, zorunluluk.” diye konuştu.

Bu kurallar çocuklar gençler için çok önemli

Prof. Dr. Gül Esra Atalay, özellikle çocuklar ve gençler açısından bu kuralların yetişkinlere kıyasla daha da önemli olduğuna işaret ederek, “Çünkü dijital mecralarda en fazla vakit geçiren grupların başında gençler geliyor. Psikoloji alanındaki araştırmalar ‘Çevrimiçi Disinhibisyon Etkisi’ne işaret ediyor. Amerikalı psikolog John Suler tarafından ortaya atılan bu kavram, insanların dijital ortamda yüz yüze iletişimde asla söyleyemeyecekleri sözleri çok daha rahat dile getirebildiklerini ifade ediyor.” dedi.

Anonimlik daha saldırgan olmaya neden olabiliyor

Bir ekranın arkasında olmanın kişiye görünmezlik hissi verdiğini, karşıdakinin mimiklerini, duygusal tepkilerini görememenin de empatiyi zayıflattığını anlatan Prof. Dr. Atalay, “Anonimlik, fiziksel mesafe ve ‘nasıl olsa karşılaşmayız’ düşüncesi, bireyleri daha saldırgan ya da kırıcı davranmaya itebiliyor. Bu durum, gerçek hayatta içselleştirilen ahlaki ve sosyal ‘frenlerin’ dijital ortamda zayıflamasına yol açıyor. Pek çok kullanıcı, internette olan biteni gerçek hayattan ayrı bir alan gibi algılayabiliyor.” şeklinde konuştu.

İnternette olan, İnternette kalmıyor

Günümüzde bireylerin yalnızca fiziksel hayattaki davranışlarıyla değil, dijital ortamdaki paylaşımlarıyla da değerlendirildiğini ifade eden Prof. Dr. Atalay, şöyle devam etti:

“İnsan kaynakları departmanlarının, adayları görüşmeye çağırmadan önce sosyal medya hesaplarını ve dijital izlerini incelemesi artık yaygın bir uygulama. Uygunsuz bir paylaşım, bir fotoğraf ya da bir ifade, kişinin iş fırsatlarını kaybetmesine neden olabiliyor. Benzer şekilde tüketiciler de bir ürün ya da hizmet almadan önce internet yorumlarına bakıyor. Bu durum, dijital itibarın hem bireyler hem de kurumlar için ne kadar önemli hale geldiğini gösteriyor. Aranabilirlik özelliği nedeniyle herkes dijital dünyadaki varlığından ve paylaşımlarından sorumlu.”

Dijital içerikler yıllar sonra bile yeniden karşımıza çıkabiliyor

Netiketin önemini anlamak için yeni medyanın yapısal özelliklerine de dikkat çeken Prof. Dr. Atalay, “Araştırmacı Danah Boyd, yeni medyanın dört temel özelliğini şöyle sıralıyor; kalıcılık, aranabilirlik, tekrarlanabilirlik ve görünmez izleyiciler. Dijital içerikler kalıcı; yıllar sonra bile yeniden karşımıza çıkabiliyor. Aranabilirlik sayesinde kişi ve kurumlar hakkında geçmiş paylaşımlara kolayca ulaşılabiliyor. İçerikler birebir kopyalanıp tekrar tekrar paylaşılabiliyor ve paylaşımlar, kim olduğu tam olarak bilinmeyen geniş bir kitle tarafından görülebiliyor. Bu durum, paylaşılan her içeriğin kontrolünün kullanıcıdan çıkmasına yol açıyor.” dedi.

Sosyal medyada editoryal denetim son derece sınırlı

Prof. Dr. Atalay, sosyal medyada yaşanan “bağlam çöküşü”ne de dikkat çekerek, “Fiziksel hayatta farklı ortamlarda farklı roller üstlenen bireyler, sosyal medyada tüm bu bağlamların tek bir yerde birleşmesiyle ne söyleyip ne söyleyemeyeceğini kestirmekte zorlanıyor. Aile, iş çevresi, arkadaşlar ve tanıdıklar aynı dijital alanda buluşuyor. Bu karmaşayı azaltmak için platformlar çeşitli araçlar sunsa da netiket farkındalığı hâlâ büyük önem taşıyor. Çünkü sosyal medya, kullanıcı üretimi içeriğe dayanıyor ve editoryal denetim son derece sınırlı. Faydalı ve olumlu içeriklerin yanında; hakaret, zorbalık ve saldırgan dil de bu nedenle hızla yayılabiliyor. Araştırmalar, netiket konusunda farkındalığı yüksek olan bireylerin —özellikle gençlerin— siber zorbalığa daha az maruz kaldığını ve dijital ortamlarda daha az olumsuz deneyim yaşadığını gösteriyor.” diye konuştu.

Dijital dünyanın görgü kuralları

Netiketin, dijital dünyanın normlarını ifade ettiğini kaydeden Prof. Dr. Atalay, “Tıpkı gerçek hayatta olduğu gibi, dijital ortamlarda da kurallar olmazsa kaos kaçınılmaz hale geliyor. Sosyal medya mecralarında var olabilmek, sağlıklı diyaloglar kurabilmek ve olumlu bir dijital kimlik inşa edebilmek için bu kuralların bilinmesi ve içselleştirilmesi gerekiyor. Netiket, dijital çağın yeni görgü rehberi olarak öne çıkıyor.” ifadesinde bulundu.

Prof. Dr. Gül Esra Atalay, dünya genelinde internet kullanımının yüzde 70’e yaklaştığını hatırlatarak, dijital ortamlarda geçirilen sürenin artmasıyla birlikte nezaket ve davranış kurallarının her zamankinden daha kritik hale geldiğini vurguladı.

“İnsanlar eğitimden işe, sosyalleşmeden eğlenceye kadar pek çok ihtiyacını artık dijital mecralar üzerinden karşılıyor. Ancak netiket, yani dijital görgü kuralları konusunda farkındalık eksikliği, bireylerin hem itibarını zedeleyen hem de ileride pişmanlık yaratabilecek paylaşımlara yol açabiliyor.” diyen Prof. Dr. Atalay, özellikle çocuklar ve gençler açısından bu konunun hayati olduğunu belirtti.

Dijital ayak izi herkes için belirleyici

Prof. Dr. Atalay, dijital ayak izi kavramının artık yalnızca kurumlar için değil, bireyler için de belirleyici olduğunu ifade ederek, dijital ayak izinin, bireyin çevrim içi ortamdaki izlenebilir tüm davranışlarının toplamı olduğunu, bu izlerin pasif ve aktif olmak üzere ikiye ayrıldığını söyledi.

Pasif dijital ayak izlerinin; IP adresi, konum bilgisi, çerezler ve arama geçmişi gibi çoğu zaman kontrol edilemeyen verilerden oluştuğunu ifade eden Prof. Dr. Atalay, aktif dijital ayak izlerinin ise bireyin bilinçli olarak bıraktığı paylaşımlar, yorumlar, beğeniler, fotoğraflar ve videolar olduğunu vurguladı.

Algoritmalar da bizi tanıyor

Dijital ayak izlerinin yalnızca diğer kullanıcılar tarafından değil, algoritmalar tarafından da analiz edildiğini kaydeden Prof. Dr. Atalay, bırakılan izler üzerinden kişisel profiller oluşturulduğunu ve buna göre içerik ve reklam sunulduğunu dile getirdi. Algoritmaların, sınırlı sayıda beğeniyle bile bireyleri yakından tanıyabildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Atalay, bu durumun dijital şeffaflığı artırdığını söyledi.

Günümüzde prestijli üniversitelerin öğrenci kabul süreçlerinde, şirketlerin işe alımlarda ve bazı ülkelerin vize başvurularında sosyal medya hesaplarını incelediğini hatırlatan Prof. Dr. Atalay, geçmiş paylaşımlar nedeniyle elenen adaylar olduğuna dikkat çekti.

1990’lı yılların anonim sohbet odalarından, gerçek isim ve fotoğraflarla kullanılan sosyal medya kültürüne geçildiğini vurgulayan Prof. Dr. Atalay, bugün dijital ortamlarda yapılan her davranışın doğrudan kişiyle ilişkilendirildiğini söyledi. Prof. Dr. Atalay, “Temel kural; ‘kalabalık bir caddede bağırarak söyleyemeyeceğimiz hiçbir şeyi dijital ortamda da söylememek’ olmalı.” dedi.

Netiket sadece sosyal medyayla sınırlı değil

Netiketin; e-posta, forumlar, bloglar, sosyal medya ve mobil telefon kullanımını da kapsadığını belirten Prof. Dr. Atalay, özellikle mobil telefonlarla kamusal alanlarda yüksek sesle konuşmanın da bir nezaket sorunu olduğuna dikkat çekti.

Son yıllarda öne çıkan “sosyotelizm” kavramına da değinen Prof. Dr. Atalay, yüz yüze iletişim sırasında telefona odaklanmanın aile içi ve sosyal ilişkileri zayıflattığını söyledi.

Araştırmalara göre çevrim içi iletişimde kullanıcıların en çok rahatsız olduğu davranışlar arasında spam e-postalar, izinsiz etiketlemeler, WhatsApp gruplarında yersiz mesajlar, tamamı büyük harfle yazılmış iletiler, gereksiz “hepsine gönder” kullanımı ve mesafesiz hitap biçimlerinin yer aldığını anlatan Prof. Dr. Atalay, farklı kuşakların yazım ve iletişim normlarının da değişebildiğine dikkat çekti.

E-Posta yazımında temel kurallar

Prof. Dr. Atalay, özellikle gençler için e-posta yazımına dair temel netiket kurallarına da dikkat çekerek, resmi yazışmalarda uygun hitapla başlanması, konu kısmının doldurulması, mesajın sade ve anlaşılır olması, ek gönderiliyorsa mutlaka metin yazılması ve takma isimli e-posta adresleriyle iş başvurusu yapılmaması gerektiğini hatırlattı.

Sosyal medyada paylaşılan fotoğrafların bağlamından kopuk şekilde değerlendirilebileceğini belirten Prof. Dr. Atalay, mahrem bilgilerin, rahatsız edici görüntülerin ve başkalarının zor anlarını yansıtan fotoğrafların paylaşılmaması gerektiğini söyledi.

Prof. Dr. Atalay, dijital dünyada geçerli temel kuralı “Yüz yüze söyleyemediğimiz hiçbir şeyi, dijital ortamda da söylememeliyiz.” diye tanımladı.

Google hiçbir şeyi unutmuyor

Prof. Dr. Gül Esra Atalay, internet ve sosyal medya paylaşımlarının bireyin kimliğinin bir parçası haline geldiğine dikkat çekerek, “Google’ın hiçbir şeyi unutmadığını aklımızda tutmalıyız. Sözcüklerimiz kimliğimizi oluşturuyor ve kullandığımız her ifade doğrudan bizimle ilişkilendiriliyor” dedi.

Gerçek yaşamda olduğu gibi dijital ortamda da kibar olmanın temel bir ilke olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Atalay, yüksek sesle ya da birinin yüzüne karşı söylenemeyecek sözlerin WhatsApp ya da sosyal medya üzerinden de paylaşılmaması gerektiğini ifade etti.

Dijital dil, dil becerilerini zayıflatıyor

Sosyal medya ile birlikte dil kullanımında ciddi bir değişim yaşandığını dile getiren Prof. Dr. Atalay, kelime haznesinin giderek daraldığını ve yazım kurallarının ihmal edildiğini söyledi. Türkçenin doğru kullanımına özen gösterilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Atalay, imla hatalarından kaçınılmasını, aşırı kısaltma kullanımının sınırlandırılmasını ve gençler arasında yaygınlaşan yabancı ağırlıklı dijital jargonun dil becerilerini zayıflatabileceğini sözlerine ekledi.

Prof. Dr. Gül Esra Atalay: “Yüz yüze söyleyemediğimiz hiçbir şeyi, dijital ortamda da söylememeliyiz!” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Değerli Aydın Büyükşehir Belediyesi Spor Kulübü ailesi,
Kıymetli Aydın taraftarı ve saygıdeğer yöneticilerimiz,

Yaklaşık yedi yıldır büyük bir gurur ve sorumlulukla yürüttüğüm Aydın
Büyükşehir Belediyesi Spor Kulübü A Kadın Voleybol Takımı Baş
Antrenörlüğü görevimden ayrılmış bulunuyorum.

Bu kararı almak benim için son derece zor oldu. Aydın’da yıllar boyunca
emek verdiğimiz birçok şeyi geride bırakarak, istemeden de olsa değer
verdiğim insanları kırarak ayrılıyorum. Ancak tüm duygusal ağırlığına
rağmen, aldığım bu kararın kişisel değil, tamamen kulübün menfaatleri
doğrultusunda, sağlıklı bir gelecek adına atılmış doğru bir adım
olduğuna inanıyorum.

Bu süreçte birlikte yaşadığımız başarılar, zorluklar ve unutulmaz anlar
benim için her zaman çok kıymetli olacaktır. Aydın şehrinin voleybola
olan tutkusu, tribünlerde hissettiğimiz destek ve camianın bize duyduğu
güven, mesleki hayatımda her zaman özel bir yerde duracaktır.

Görev sürem boyunca; başta Sayın Özlem Çerçioğlu olmak üzere, her zaman
ve her koşulda bizlerin yanında duran Kulüp Başkanımız Polat Bora
Mersin’e, Voleybol Şube Sorumlumuz Volkan Zeytin’e, tüm yönetim kurulu
üyelerimize, kulübümüzün emek veren tüm paydaşlarına, her koşulda
benimle birlikte yol yürüyen tüm teknik ekip arkadaşlarıma, sevgili
abimiz ve menajerimiz Sabri Can’a, sahada büyük bir özveriyle mücadele
eden tüm oyuncu arkadaşlarıma ve desteğini hiçbir zaman esirgemeyen
büyük Aydın taraftarına gönülden teşekkür ediyorum.

Bugün yollarımız ayrılıyor olsa da, Aydın Büyükşehir Belediyesi Spor
Kulübü’nün her zaman başarıyla anılmasını ve Türk voleyboluna değer
katmaya devam etmesini yürekten diliyorum.

Saygılarımla,
Alper Hamurcu

Alper Hamurcu’dan Aydın Büyükşehir Belediyespor’a Veda Mesajı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Narlıdere Belediyesi’nin İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin katkılarıyla hayata geçirdiği Dr. Ergün Demir Parkı, Çatalkaya ve Narlı Mahallesi’ni birbirine bağlayan Çilek Sokak’ta açıldı. İzmir Tabip Odası üyesi ve Sağlık Emekçileri Sendikası (SES) eski İzmir Şubesi Başkanı Dr. Ergün Demir’in adını taşıyan parkın açılışına İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Dr. Ergün Demir’in eşi Dr. Seher Demir, Cumhuriyet Halk Partisi Parti Meclisi Üyesi Erhan Adem, Narlıdere Belediye Başkanı Erman Uzun, İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclisi CHP Grup Başkan Vekili Altan İnanç, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, İzmir Tabip Odası Başkanı Dr. Fahri Yüce Ayhan ve Demir’in yakınları katıldı. Bin 500 metrekare alanda yer alan parka, çalı türü bitkiler, zakkum, erik ağacı, zeytin ağacı, süs bitkileri ve çınar ağacı dikildi.

“Büyük bir mücadele insanıydı”

Parkın açılış töreninde konuşan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Ergün Demir’i yakından tanıdığını belirterek, “Ergün Demir, zaman zaman yanında, zaman zaman arkasında yürüdüğümüz hepimizin kıymetlisi bir hekim ve büyük bir mücadele insanıydı. Onu tanımak, onunla aynı dönemde yaşamış olmak, mücadelede beraber yer almış olmak bir onur. Onun adına bir park yapmamız hekim camiası için çok kıymetli. Buradaki hekim arkadaşlarımız, ona duydukları sevgi ve saygı ile burada yer alıyor. Hekimlik, zor bir meslek ve cefakârca yapılan bir iş. Bir hekimin yüreğinde ve aklında taşıdığı sorumluluğu, o sorumluluğun ağırlığını bilmek için hekim olmak lazım. Bunu başka türlü anlamanın yolu yok” diye konuştu.

“Bizlere her zaman örnek oldu”

Hekim olmanın onurunu her zaman yaşadığını ve bu mesleğe layık olmaya çalıştığını kaydeden Başkan Tugay, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Ergün Ağabey ile İzmir Tabip Odası’nda mücadele ettiğimiz yıllarda yan yana olduk. Hekimliğe bakışıyla, toplumcu duruşuyla, adalete ve eşitliğe bağlılığıyla bizlere her zaman örnek oldu. Mesleğini yalnızca bir tedavi pratiği olarak görmedi, halkın sağlık hakkı için yürüttüğü kararlı mücadeleyle de hepimize yol gösterdi. Sağlık hizmetlerinin herkes için ücretsiz, nitelikli ve erişilebilir olması gerektiğini her platformda savundu. Sendikal mücadelede üstlendiği sorumluluk, sağlık emekçilerinin sesi olma çabası, onu bu kentin hafızasında özel bir yere taşıdı.”

“Bize bıraktığı mirası koruyacağız”

Ergün Demir’in üreten, paylaşan ve öğrendiklerini aktarmayı görev sayan bir mücadele insanı olduğunu kaydeden Başkan Tugay, Birgün gazetesinde yayımlanan yazılarında çocukların korunması, sosyal politikalar ve emeklilerin yaşam koşulları gibi pek çok konuda topluma ışık tuttuğunu, halkın haklarının nasıl savunulması gerektiğine dair yol gösterdiğini sözlerine ekledi. Açılan parkın Ergün Demir’in değerlerini başka bir şekilde geleceğe taşıyacak bir mekân olacağını dile getiren Başkan Tugay, “Çocukların oynadığı, mahallelinin nefes aldığı, dostların buluştuğu bu alanda onun adı inşallah sonsuza kadar yaşamaya devam edecek. Buradaki her ağaç, her adım, Demir’in bizde bıraktığı anlamı hatırlatacak. Ergün Demir’i kaybettiğimiz 11 Ekim 2023’ten bu yana kentimiz onun yokluğunu hissediyor fakat bıraktığı miras aramızda güçlü bir şekilde varlığını sürdürüyor. Meslektaşları, yürüttüğü çalışmalarla onun izini takip ediyor. Bize bıraktığı miras, haksızlıklara karşı ses yükseltme sorumluluğunu da içeriyor. Toplum sağlığına yaptığı katkılar, meslek onuruna bağlılığı ve adalet arayışında gösterdiği kararlılık hepimize yön vermeyi sürdürüyor. Kendisini bir kez daha minnetle anıyor, ailesine ve sevenlerine sabır diliyorum” ifadelerini kullandı.

“Acısı hala taze”

Dr. Ergün Demir’in eşi Dr. Seher Demir, “Ergün’ü anlatmak benim için çok zor. Çünkü acısı hala taze. Ancak bu park, onun yaşamı boyunca emekten, eşitlikten, özgürlükten, adaletten, demokrasi ve barıştan yana savunmuş olduğu değerlerin, özellikle de sağlık emekçileri ve halkın sağlığı ile ilgili değerleri için gösterdiği mücadelenin bir simgesi olacak. Parkın yapımında emeği geçen herkese saygı ve sevgilerimi sunuyorum” sözlerine yer verdi.

“Kıymetli bir büyüğümüzdü”

Açılışta konuşan Narlıdere Belediye Başkanı Erman Uzun, “Ergün Demir, toplumsal muhalefetin içinde oldukça tanınan, verdiği mücadele ve gösterdiği direnç ile İzmir’de herkesin tanıdığı, saygıyla bahsettiği kıymetli bir büyüğümüzdü. Benim de öğrencilik yıllarımda birçok eylemde, etkinlikte kendisiyle bir arada olma fırsatım olmuştu. Kendisini saygıyla anıyorum. Bizlere bu parkın yapılışında destek veren ve Narlıdere’mizdeki birçok hizmette arkamızda dağ gibi duran kıymetli İzmir Büyükşehir Belediye Başkanımız Dr. Cemil Tugay’a saygılarımı sunuyorum” ifadelerini kullandı.

“Bizim için bir kutup yıldızıydı”

İzmir Tabip Odası Başkanı Dr. Fahri Yüce Ayhan ise Demir’in rota çizen ve yol gösteren biri olduğunu ifade ederek, “Ergün Demir bizim için bir kutup yıldızıydı. Sabah arar ve yayınlanan yönergeleri, genelgeleri, raporları anlatırdı. Bizim bir şey yapmamıza gerek olmadan o gün hangi rotada hareket edeceğimizi söyleyiverirdi. Bizim için kıymetli bir eylem insanıydı” dedi.

“O bir mücadele insanıydı”

Birgün gazetesinin Genel Yayın Koordinatörü Yaşar Aydın da Dr. Ergün Demir’i şöyle anlattı: “Ergün Hoca ile aynı hayalin peşinde yürüdük. Birgün’ü kurarken çok ciddi katkıları oldu. Sanıyorum Ergün Hoca ile Birgün’ü yakınlaştıran şey, fikirlerinin başka bir anlayışla gazeteye yansımasıydı. Bizim ufkumuzu da değiştirdi. Sağlığı hep halktan yana gördü. Gerçekten o tarihten itibaren de gazetemizi sağlık alanında başka bir noktaya taşıdı. Hayatımda gördüğüm en çalışkan, işine en bağlı, en yurtsever insanlardan biriydi. Yeri dolmadı. Unutulmayacak bir karakterdi. Onun ismini yaşatanlara teşekkür ederim. Biz de onun fikirlerini yaşatmak için gazetemizde mücadele etmeye devam edeceğiz. O bir mücadele insanıydı. Onu unutmamak, yaşatmak her şeyden önce onun fikirlerini ve mücadelesini yaşatmakla olur. Biz de onun gayretini göstereceğiz”

Dr. Ergün Demir kimdir?

1964 yılında Elazığ’da doğan Dr. Ergün Demir, 1981 yılında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldu. Meslek hayatı boyunca sağlık hizmetlerinin en zor koşullarda sunulduğu bölgelerde görev yaptı.1981-1995 yılları arasında Van SSK Hastanesi’nde, 1995-2007 yılları arasında İzmir Altındağ SSK Dispanseri’nde, 2007-2017 yılları arasında ise Bornova Sağlık Müdürlüğü’nde görev aldı. 2002-2011 yılları arasında Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) İzmir Şube Başkanlığı görevini yürüten Demir, sağlık çalışanlarının özlük hakları, çalışma koşulları ve halkın ücretsiz, nitelikli sağlık hizmetlerine erişimi konusunda kararlı bir mücadele verdi. Aynı zamanda İzmir Tabip Odası üyesi olan Demir, kamuoyunu bilgilendiren makaleleri ve araştırmalarıyla da tanınıyordu. Son olarak Dr. Güray Kılıç ile birlikte İstanbul Tabip Odası için “Sağlıkta Dönüşümün 20. Yılında Sağlık Hizmetlerinden Yararlanma Şartları, Gerçekler ve Haklarımız” isimli kapsamlı çalışmayı hazırladı. Dr. Ergün Demir, 11 Ekim 2023 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.

Dr. Ergün Demir’in adı İzmir’de yaşayacak yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Parkın açılışında konuşan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Dr. Ergün Demir’in hekimliğe bakışı, toplumcu duruşu, adalete ve eşitliğe bağlılığıyla kendilerine her zaman örnek olduğunu ifade etti. Narlıdere Belediye Başkanı Erman Uzun ise Dr. Ergün Demir’in hayatı boyunca, halk sağlığı korunması ve sağlık çalışanlarının hakları için mücadele ettiğini belirtti  

Narlıdere Belediyesi’nin İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin katkılarıyla hayata geçirdiği, 11 Ekim 2023’te hayatını kaybeden İzmir Tabip Odası Üyesi ve eski Sağlık Emekçileri Sendikası (SES) İzmir Şube Başkanı Dr. Ergün Demir’in adını taşıyan parkın açılışı gerçekleştirildi.

Çatalkaya ve Narlı Mahallelerini birbirinden ayıran Çilek Sokak’ta yer alan parkın açılışına İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, CHP Parti Meclisi Üyesi Erhan Adem, Narlıdere Belediye Başkanı Erman Uzun, İzmir Tabip Odası Başkanı Uzm. Dr. Yüce Ayhan, Dr. Ergün Demir’in eşi Dr. Seher Demir, il ve ilçe protokolü ile siyasi partilerin ve STK’ların temsilcileri katıldı. Ömrünü halk sağlığının korunmasına ve sağlık emekçilerinin haklarının savunulmasına adayan Dr. Ergün Demir’in adını taşıyan parkın açılışına vatandaşlar da büyük ilgi gösterdi. Yaklaşık bin 500 metrekare alana konumlandırılan, içinde çalı türü bitkiler, süs bitkileri, erik, zeytin ve çınar ağaçlarının yer aldığı park, yoğun bir katılımla Narlıdereli vatandaşların hizmetine sunuldu.

KIYMETLİ BİR HEKİM VE MÜCADELE İNSANIYDI

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, merhum Dr. Ergün Demir’i İzmir Tabip Odası’ndan birebir tanıdığını belirterek, “Ergün Demir, zaman zaman yanında, zaman zaman arkasında yürüdüğüm ama hiçbir zaman önüne geçmediğim çok kıymetli bir hekim ve büyük bir mücadele insanıydı” dedi.

 Hekim olmanın onurunu hep yaşadığını, hekimlerin aklında ve yüreğinde büyük sorumluluklar taşıdığını ifade eden Cemil Tugay, “Ergün Demir abimizle de İzmir Tabip Odası’nda yan yana olduk.  Hekimliğe bakışıyla, toplumcu duruşuyla, adalete ve eşitliğe bağlılığıyla Ergün abi bizlere her zaman örnek oldu. Halkın sağlık hakkı için yürüttüğü kararlı mücadele ile hepimize yol gösterdi. Sağlık hizmetlerinin herkes için ücretsiz, nitelikli ve erişilebilir olması gerektiğini her platformda savundu. Sağlık emekçilerinin sesi olma çabasıyla İzmir’in kent hafızasında çok önemli bir yere taşıdı. Yoksulların, kadınların, çocukların, emekçilerin ve emeklilerin daha iyi yaşam koşullarına kavuşması için çaba gösterdi. Biz de bu parkın yapılmasında Narlıdere Belediyemize destek olduk, katkı verdik. Bugün açılan bu parkla Ergün Demir’in değerlerini taşıyan bir mekân oluşturduk. Onun adı burada sonsuza kadar yaşamaya devam edecek. Buradaki her ağaç, atılan her adım Demir’in bize bıraktığı anlamı hatırlatacak. Bu parkın açılmasına vesile olan Narlıdere Belediye Başkanımız Erman Uzun’a ve emek veren herkese teşekkür ediyorum” diye konuştu.

DR. ERGÜN DEMİR HAK VE EMEK ODAKLIYDI

Şehzadeler Belediye Başkanı Gülşah Durbay’ın vefatının ardından çok üzüntülü olduklarını söyleyen Narlıdere Belediye Başkanı Erman Uzun, “Gülşah kardeşime tekrar Allah’tan rahmet diliyorum. Kederli ailesine, Cumhuriyet Halk Partimize ve Manisa halkına başsağlığı ve sabırlar diliyorum. Dileriz bu üzüntülü haberlerden sonra bu park güzelliklere vesile olsun. Kıymetli hocamız Dr. Ergün Demir, verdiği mücadeleyle İzmir’de herkesin tanıdığı, saydığı, sevdiği, takdirle bahsettiği kıymetli bir büyüğümüzdü. Benim de öğrencilik yıllarımda birçok kez kendisiyle bir arada olma fırsatım olmuştu. Sağlık emekçileri için, vatandaşların nitelikli sağlık hizmeti alması için verdiği mücadeleyi hepimiz biliyoruz. Hak odaklı, emek odaklı bir bakış açısına sahip çok kıymetli bir doktordu. Kendisini bir kez daha saygıyla anıyorum. Parkımızın yapımında destek veren, Narlıdere’mizdeki birçok hizmette arkamızda dağ gibi duran Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Dr. Cemil Tugay’a teşekkürlerimi iletiyorum” diye konuştu.

BU PARK ERGÜN’ÜN MÜCADELESİNİN SİMGESİ OLACAK

Merhum Dr. Ergün Demir’in eşi Dr. Seher Demir ise hayat arkadaşının acısının hala taze olduğunu ifade ederek, “Bu park Ergün’ün eşitlikten, özgürlükten, demokrasi ve barıştan yana olan tavrının, özellikle de sağlık emekçileri ve halk sağlığı ile ilgili mücadelesinin simgesi olacak. Emeği geçen herkese teşekkür ediyorum” dedi.

Birgün Gazetesi Genel Yayın Koordinatörü Yaşar Aydın ise Dr. Ergün Demir ile aynı mücadelenin peşinden yürüdüklerini belirtti. Yaşar Aydın, Dr. Ergün Demir’in sağlığı hep toplumdan, halktan yana gördüğünü ifade etti.

BİZİM İÇİN KUTUP YILDIZIYDI

İzmir Tabip Odası Başkanı Uzm. Dr. Fahri Yüce Ayhan da Dr. Ergün Demir’in kendileri için bir kutup yıldızı olduğunu söyledi. Demir, “Sabahın ilk telefonu çaldığında onun sesini duyardık. O bize rota çizerdi. Kıymetli bir eylem insanıydı. Onun adını yaşatmak için bizde her yıl ‘Dr. Ergün Demir Sağlık Hakkı ve Toplumsal Adalet Basın Ödülü’ düzenliyoruz. Bu anıyı, bu emeği yaşatanlara teşekkür ediyorum” dedi.

Konuşmaların tamamlanmasının ardından, İzmir Tabip Odası tarafından, Dr. Ergün Demir’in adının yaşatılması nedeniyle İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay ve Narlıdere Belediye Başkanı Erman Uzun’a plaket takdim edildi.

DR. ERGÜN DEMİR KİMDİR?

1964 yılında Elazığ’da doğan Dr. Ergün Demir, 1981 yılında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldu. Meslek hayatı boyunca sağlık hizmetlerinin en zor koşullarda sunulduğu bölgelerde görev yaptı.

1981–1995 yılları arasında Van SSK Hastanesi’nde, 1995–2007 yılları arasında İzmir Altındağ SSK Dispanseri’nde, 2007–2017 yılları arasında ise Bornova İlçe Sağlık Müdürlüğü’nde görev aldı. Dr. Ergün Demir, yalnızca bir hekim değil; sağlık hakkı mücadelesinin öncü isimlerinden biriydi. 2002–2011 yılları arasında Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) İzmir Şube Başkanlığı görevini yürütürken, sağlık çalışanlarının özlük hakları, çalışma koşulları ve halkın ücretsiz, nitelikli sağlık hizmetlerine erişimi konusunda kararlı bir mücadele verdi.

Aynı zamanda İzmir Tabip Odası üyesi olan Demir, kamuoyunu bilgilendiren makaleleri ve araştırmalarıyla da tanınıyordu. Son olarak Dr. Güray Kılıç ile birlikte İstanbul Tabip Odası için “Sağlıkta Dönüşümün 20. Yılında Sağlık Hizmetlerinden Yararlanma Şartları, Gerçekler ve Haklarımız” isimli kapsamlı çalışmayı hazırladı.

Dr. Ergün Demir, 11 Ekim 2023 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetmişti. 

Halk Sağlığının Mücadele İsmi Dr. Ergün Demir’in İsmi Narlıdere’de Ölümsüzleşti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bacaklarınızın gönderdiği sinyalleri dikkate alın

Damar hastalıklarının başında gelen varis, bacak toplardamarlarının genişleyip kıvrımlı hale gelmesidir. Normalde toplardamarlardaki küçük kapakçıklar, kanı kalbe doğru taşır. Ancak bu kapakçıklar bozulduğunda kan geriye kaçar, damar içinde birikir ve zamanla o bildiğimiz mavi, kabarık damarlar ortaya çıkar. Bu durumdaki bacaklarımız da bize sessizce sinyal verir. 

Fazla kilolar da varis riskini artırıyor

Varis, sadece yaşlıları değil günümüzde gençleri de etkileyen önemli bir damar hastalığıdır. Uzun süre ayakta çalışan kuaförler, öğretmenler, hemşirelerde varis riski daha fazladır. Gün boyu masa başında oturanlar ve hareketsiz kalan kişiler de risk altındadır. Varis, kadınlarda gebelik ve hormon değişimleri nedeniyle daha sık görülür. Günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biri olan obezite de varis riskini artırmaktadır. 

İhmal edilen varis, pıhtı oluşumuna da neden olabilir

Varisin ilk belirtileri genelde günün sonunda bacaklardaki yorgunluklardır. Bu yorgunluklar ihmal edildiği zaman varis daha da ilerleyerek şişlik, ağrı, gece krampları, kaşıntı ve ciltte renk değişiklikleri ile kendisini göstermeye başlar. Bu belirtilere rağmen zamanında tedavi edilmeyen varislerle ciltte yaralar açılabilir ve bu yaralar aylarca kapanmayabilir, hastada pıhtı oluşumuna (tromboflebit) kadar gidebilir. Erken dönemde varis çorapları büyük fayda sağlar. Varis çorapları bacaklara dıştan basınç uygulayarak kanın kalbe dönmesini kolaylaştırır. İlk birkaç gün zor geçebilir ama kısa sürede bacak yorgunluğu ciddi şekilde azalır. Aynı zamanda damar duvarını güçlendiren, dolaşımı destekleyen ilaçlar da mevcuttur. Ancak ilaçlar sorunu tamamen ortadan kaldırmaz sadece şikâyetleri azaltır ve varis ilerlemesini yavaşlatır.

Günübirlik işlemlerle tedavi 

Günümüzün gelişen teknolojileri sayesinde varisler ameliyatsız yöntemlerle de tedavi edilebilmektedir. Hastanın aynı gün içinde taburcu olmasını sağlayan ameliyatsız yöntemler damar içinden yapılan lazer, radyofrekans ve doku yapıştırıcı teknikleri olarak sayılabilir. Varis tedavilerindeki işlemler lokal anestezi altında, 30 dakika gibi kısa bir süre içinde yapılmaktadır. 

• Lazer ve Radyofrekans: İnce bir tel yardımıyla damar içine girilip, ısı verilerek sorunlu damar kapatılır.
• Yapıştırıcı: Damar özel bir tıbbi yapıştırıcıyla kapatılır, ısı kullanılmadığı için ağrı çok az olur.

Bekleyeyim varisim geçer demeyin

Varis, beklenince geçecek bir damar hastalığı değildir. Erken dönemde alınacak önlemlerle tamamen kontrol altına alınabilir. Modern tıpta varis tedavisi acısız, dikişsiz ve güvenli şekilde yapılabilmektedir. Her hastalıkta olduğu gibi varis de erken teşhis ve tedavi ile kontrol altına alınabilmektedir. Varisin oluşmasını önlemek ya da ilerlemesi yavaşlatmak için bu önerilere dikkat edilmesi önemlidir: 

• Gün içinde uzun süre ayakta kalıyorsanız ara ara yürüyün
• Masa başında çalışıyorsanız her 30 dakikada bir kalkıp hareket edin
• Bacaklarınızı kalp hizasının üzerine kaldırarak dinlendirin
• Aşırı kilo alımından kaçının
• Düzenli yürüyüş, bisiklet veya yüzme başta varis olmak üzere tüm damar sağlığı için en iyi egzersizdir.

Bacakta Ağırlık Hissi ve Kaşıntı Varis Habercisi Olabilir yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Nesilden nesile aktarılan bazı inanışlar, sorgulanmadan doğru kabul edilebiliyor!

Toplumda nesilden nesile aktarılan bazı inanışların, çoğu zaman bilimsel dayanağı olup olmadığı sorgulanmadan doğru kabul edildiğini dile getiren Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, “Günlük yaşamda sıkça duyduğumuz bu ifadeler, özellikle soğuk algınlığı, enfeksiyonlar ve sinir sistemi hastalıklarıyla ilişkilendirilir.” dedi.

Kültürümüzde yerleşmiş olan inanışlardan örnekler veren Dr. Öğr. Üyesi Rahimi, “En çok duyduklarımız ‘dondurma yersen bademcik iltihabı olursun’, ‘çıplak ayakla taşa basma böbreklerini üşütürsün’, ‘taşa oturma bağırsaklarını üşütürsün’, ‘boynuna atkı sar boğazın şişmesin’ ve özellikle soğuk havalarda çok sık duyduğumuz ‘ıslak saçla yatarsan sinüzit olursun’ deyimleridir. Bu ifadelerin hiçbirinin tıpta ispatlanmış bir çalışması yoktur.” açıklamasını yaptı.

Sinüzitin saçın ıslak kalmasıyla ilişkili olduğunu gösteren bilimsel çalışma yok! 

Sinüzitin, genellikle nezle ve grip enfeksiyonları sırasında virüslerin sinüs boşlukları içinde iltihap oluşturmasıyla meydana geldiğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, “Bu durumun saç telleriyle ya da saçın ıslak olmasıyla ilişkili olduğunu gösteren herhangi bir bilimsel çalışma bulunmaz.” dedi.

Saç derisi ile nazal mukozanın anatomik olarak birbirinden oldukça uzak bölgelerde yer aldığını hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Rahimi, “Ayrıca bağışıklık sistemi üzerinde doğrudan bir etkileşim söz konusu değildir. Buna rağmen, bireylerin kendilerini koruma konusunda azami dikkat göstermeleri elbette önemlidir. Her ne kadar ıslak saçla uyumanın sinüzite yol açtığı bilimsel olarak kanıtlanmamış olsa da, konfor, genel hijyen ve vücut direncinin korunması açısından ıslak saçla uyumamak daha sağlıklı bir tercih olabilir.” şeklinde konuştu.

Yüz felci, yüz sinirindeki iletim bozukluğuyla gelişir!

Günlük hayatta sıkça yanlış yorumlanan bir diğer durumun ise yüz felci olduğunu dile getiren Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, “Yüz felci, yüz kaslarını hareket ettiren yüz sinirinin iletiminin durması ve bu nedenle mimik kaslarının çalışamaması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır.” dedi.

Yüz sinirinin motor dallarının beyinden çıktıktan sonra kulak kemiği olarak bilinen temporal kemik içinde dar bir kanaldan ilerlediğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi Rahimi şunları söyledi:

“Bu kanaldan çıktıktan sonra yanaktaki tükürük bezesinin içine girer ve çeşitli dallara ayrılarak yüzümüzdeki mimikleri oluşturan kasları hareket ettirir. Özellikle bu dar kemik kanal içinden geçerken sinirde herhangi bir ödem oluşması durumunda sinir iletimi bozulur ve kaslar görevini yapamaz. Bu tabloya yüz felci adı verilir. Bunun yanı sıra, tükürük bezi ameliyatları, çeşitli kafa travmaları ya da cerrahi kesiler sırasında sinirin bazı bölümleri zarar görebilir. Bu gibi durumlarda da sinir iletimi durur, ilgili bölgede mimik kasları çalışmaz ve yüz hareketlerinde belirgin bir asimetri oluşur.”

Yüz felciyle karşılaşıldığında zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalı!

Yüz felçleri içinde en sık karşılaşılan tablonun, Bell’s palsi olarak adlandırılan ve kemik içindeki ödeme bağlı olarak gelişen felç olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, “Bu tür yüz felçleri büyük oranda kendiliğinden düzelir.” dedi.

Ancak düşük bir ihtimal de olsa, iyileşmenin gerçekleşmediği durumlar da olabileceğine işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Rahimi, “Kalıcı yüz felci gelişebilir. Bu durumda yüzde asimetri ve estetik açıdan şekil bozuklukları ortaya çıkar. Yüz felciyle karşılaşıldığında zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması son derece önemlidir. İlk olarak yapılması gereken, felcin santral mi (beyin kaynaklı) yoksa periferik mi (sinir trasesi boyunca) geliştiğinin ayırt edilmesidir. Bu ayrım tedavi yaklaşımını doğrudan belirler. Ardından, aynı tarafta kulak enfeksiyonu, kolesteatoma, temporal kemik fraktürü ya da tükürük bezine ait kitle veya cerrahi öykü olup olmadığı değerlendirilmelidir.” ifadelerini kullandı.

Tedaviye erken başlamak başarı oranını her zaman artırır!

Göz kapağını kapatan kasları uyaran sinirin de fasiyal sinirin dallarından biri olduğuna dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, “Yüz felcinde gözün kapanamaması, göz kuruluğu ve enfeksiyon riskini artırdığı için ayrıca önem taşır.” dedi.

Tedaviye mümkün olduğunca erken başlanmasının başarı oranını her zaman artırdığını vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Rahimi, sözlerini şöyle tamamladı:

“Tedavi sürecinde ilaçlar, fizik tedavi uygulamaları, masaj, sıcak uygulamalar ve destekleyici yöntemler birlikte kullanılabilir. Bazı durumlarda herpes zoster virüsü, kulak çevresinde döküntülerle birlikte işitme kaybı, kulak çınlaması ve yüz felcini aynı anda ortaya çıkarabilir. Bu tabloda kalıcı hasar riski daha yüksek olduğu için ek ve daha yoğun tedavi yöntemlerine başvurulması gerekir.”

Sinüzit ve yüz felci hakkındaki doğru bilinen yanlışlar! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Etkinliğin açılış konuşmasını yapan Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Yönetim Üst Kurulu Başkanı Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Mevlâna’nın mesajlarının hala güçlü şekilde günümüze seslendiğini belirterek, “752 yıl sonra halen sanki manevi tasarrufu devam ediyor, bugünümüze mesajlar vermeye devam ediyor” dedi.

“Mevlâna’yı bu zamana getirip bugünün problemlerini çözebilir miyiz?”

Günümüz dünyasının krizlerini Mevlâna’nın değerleriyle anlamanın önemine dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, “Biz Hz. Mevlâna’yı ele alırken; alıp Hz. Mevlâna’nın zamanına gidip o günün şartlarında bugünün problemini çözmek değil de Hz. Mevlâna’yı bu zamana getirip bugünün şartlarındaki bugünün problemlerini Hz. Mevlâna’nın ölçüleriyle, değerleriyle, esaslarıyla çözebilir miyiz diye düşünmeye çalışıyoruz daha çok. Bu nedenle Hz. Mevlâna bu çağda ciddi mesajlar veriyor. Mevlâna bir devrimciydi, zihinsel dönüşüm yaptı.” diye konuştu.

ABD’de gençler arasında artan yağma ve şiddet olaylarına atıfta bulunarak, bu davranışların arkasındaki toplumsal gerilimi ifade eden Prof. Tarhan, “ABD’de gençler, bisikletli gençler çete kuruyorlar, bir markete giriyorlar, soyuyorlar. Neden gençlerde böyle bir şey oluyor? Dünyada 62 aile bütün dünya kaynaklarının yüzde 50’sine hükmediyor. Müthiş bir gelir eşitsizliği var. Bu nedenle dünyada ciddi bir servet düşmanlığı başladı.” ifadesinde bulundu.

Hz. Mevlâna’nın öğretisini ‘mindfulness’ adı altında okullarda okutuyorlar

Bu tablo karşısında Batı’da çözüm arayışlarının hızlandığını söyleyen Prof. Dr. Tarhan, şöyle devam etti:

“ABD’de seçkin liselerde çocuklar ders ortasında Mindfulness’a götürülüyor; farkındalık, affedicilik, empati, şükran günlüğü… Bunların hepsini öğretiyorlar. Aslında Hz. Mevlâna’nın öğretisini ‘mindfulness’ adı altında okullarda okutuyorlar. Bunları okullarda, lisede öğretiyorlar. Biz Türkiye’de bunu başlatamadık ama… Bu aslında kendini tanımak ve kendine dönmek demektir. Modern küresel sistem ise sürekli olarak ‘Şunu al mutlu ol, bunu elde et mutlu ol, sahip ol mutlu ol’ mesajını veriyor. Oysa tasavvuf kültürü mutluluğu dış nedenlere değil, iç nedenlere bağlamayı öğretir. Bilirsiniz; uçurtmayı uçuran rüzgâr değil, rüzgâra karşı alınan pozisyondur. Olaylara karşı nasıl konumlandığımız belirleyicidir.”

Tasavvufun insana içten gelen güçle hareket etmeyi öğütlediğini söyleyen Prof. Dr. Tarhan, “Mevlâna, bu hakikati pek çok hikâye ile anlatır. Ayrıca Mevlâna’ya göre insanı harekete geçiren şey para, çıkar veya hırs değil, sevgi olmalıdır. Ünlü pergel metaforu ile bunu açıklar: Bir ayağın hakikatte sabit olsun, diğer ayağın alemde dolaşsın. Yani idealist ol ama aynı zamanda gerçeklerden kopma. Bu da Mevlâna’nın çağımıza verdiği önemli mesajlardan biridir. Mevlâna, acının nasıl dönüştürülebileceğini de öğretir. Modern sistem acıyla ‘savaşmayı’ önerir: hastalıkla savaş, kanserle savaş… Oysa acıya doğru anlamı katabilirsek, onu yönetebilir hale geliriz.” dedi.

Acıyı anlamlandırmak ve yönetmek gerekir

Konuşmasında acıyı anlamlandırma konusuna da değinen Prof. Tarhan, “Bir insan bir acı yaşadığında, bir musibetle ya da hastalıkla karşılaştığında, bu duruma doğru anlamı yükleyebilirse, o acı onun için yönetilebilir bir hale gelir. Aksi durumda ise acı, kontrol edemeyeceği bir güce dönüşür; kişi sürekli tetikte olur, uyanıklığı hiç düşmez, stres seviyesi yükselir ve bu da hastalığı daha da ağırlaştırır. Fakat kişi, kontrol edebileceği yüksek bir güce inanırsa; her şeyi bilen ve yöneten bir kudretin bu olayı bilinmeyen bir hikmetle karşısına çıkardığını düşünürse, ‘Ümitsiz ve karamsar olmamalıyım’ diyebiliyorsa, işte buna keşfedici umutsuzluk denir. İnsan bazen ağır bir hastalığa yakalanır, doktorlar zorlayıcı şeyler söyler. Böyle zamanlarda kişinin acıya anlam katması, acıyı yönetilebilir hale getirir ve onun yol açabileceği ruhsal sorunları en aza indirir. Hz. Mevlâna’nın da sürekli vurguladığı budur. Ayrıca Mevlâna, zihinsel esneklik dediğimiz ‘kognitif fleksibilite’yi öğretir. Olaylar karşısında esnek olmayı, değişimle mücadele etmek yerine değişimi yönetmeyi tavsiye eder. Çünkü değişime en çok direnen kişiler, düşünce katılığı yüksek olan, inatçı kimselerdir.” diye konuştu.

Hz. Mevlâna’nın öğretilerinde bağışlayıcılık önemli bir yer tutuyor

Hz. Mevlâna’nın öğretilerinde, modern pozitif psikolojideki affedicilik modülüne benzer biçimde bağışlayıcılığın önemli bir yer tuttuğunu anlatan Prof. Dr. Tarhan, “İnsanın affedebileceği şeyler olduğu gibi affedemeyeceği yükler de vardır. Affedemediği durumlarda kişi, bu yükü mantıklı bir çerçeveye oturtmalı; gücünün yetmediği noktalarda ise teslimiyete yönelip zamanı kendisine yardımcı kılmalıdır. Çünkü intikam almanın yollarından biri de başarılı olmaktır. İnsan başarıya ulaştığında, onu sevmeyenler üzülür; bu da bir tür ‘sessiz intikam’dır. Bu nedenle öç peşine düşmek yerine hedeflere yönelmek daha değerlidir.” ifadesinde bulundu.

Mevlâna ilahi aşkı merkeze aldı

Mevlâna’nın ilahi aşkı, insanın Allah’ı tanımasını ve O’na yönelmesini merkeze aldığını kaydeden Prof. Dr. Tarhan, “Ona göre insanın dünyadaki asıl amacı aşka yönelmektir. Ancak günümüzde aşk yolu bazen tehlikeli bir yoldur; kişi kontrolsüzce bu yola düşerse savrulabilir. Bu yüzden Mevlâna’ya göre aşk yoluna girmeden önce kişinin acz ve fakr halini fark etmesi gerekir. Yaratıcı karşısında kendi zaafını, yoksunluğunu ve zayıflığını bilmek; kalbini yalnızca O’na bağlayabilmek… Aşkın elbette dereceleri vardır. Mevlâna’nın aşkı bir zirveyi temsil eder. Bizim için ise Allah’ı anmak sadece ibadet anlarında değil, her nefeste, her halde mümkün olmalıdır.” şeklinde konuştu.

“İhlâs, meleklerin bile yazamadığı bir sırdır”

Mevlâna’nın aşk ve ihlâs anlayışına da vurgu yapan Prof. Dr. Tarhan, tasavvufun samimiyet ve gönül safiyeti üzerine kurulu olduğunu hatırlattı.

Prof. Dr. Tarhan, “Cüneyd-i Bağdadî, ‘İhlâs öyle bir sırdır ki şeytan bilemez ki bozsun, melek bilemez ki yazsın’ der. Mevlâna da kalbin pusulasını yalnızca Hakk’a çevirmeyi öğütler.” dedi.

Söyleşi “Dostluk” temasıyla devam etti

Açılış konuşmasının ardından program, Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Emine Yeniterzi ve Üsküdar Üniversitesi Rektör Danışmanı Cemalnur Sargut’un katılımıyla gerçekleştirilen “Dostluk” söyleşisiyle devam etti.

Söyleşinin başlangıcında Prof. Dr. Emine Yeniterzi, anlamlı bir yaşam sürmek için dostluğun vazgeçilmez bir ihtiyaç olduğunu dile getirerek, “Hayatı derin bir şekilde yaşamak, anlamlı hale getirmek için dosta ihtiyacımız var, dostlara ihtiyacımız var. Namazın, orucun bile kazası var ama dosttan uzakta geçirilen zamanların kazası olmuyor. Dostu bulunca sıkı sarılmak gerekiyor.” dedi.

Dostlar birbirini geliştiriyorlar, birbirini yüceltiyorlar

Mevlâna ve Şems-i Tebrîzî dostluğuna özel bir vurgu yapılan söyleşide Prof. Dr. Yeniterzi, “Hz. Mevlâna dört medresede birden ders veren bir akademisyendi aslında. Şems-i Tebrîzî ile tanıştıktan sonra gönül ilmini elde ediyor. Demek ki dostluk muazzam bir dönüşüm aynı zamanda. Yani dostlar birbirini geliştiriyorlar, birbirini yüceltiyorlar.” diye konuştu.

Pakistan’ın millî şairi Dr. Muhammed İkbâl’i örnek vererek dostluğun aynı zaman veya aynı coğrafyada yaşanmasa bile gerçekleştiğini belirten Prof. Dr. Emine Yeniterzi, “Sohbet, dostluğun bir aracıdır. Cenab-ı Hak ile sohbet etmek istersek Kur’ân-ı Kerîm okuruz, Hz. Peygamber ile sohbet için hadis kitaplarını, Mevlâna ile sohbet için de Mesnevî’yi okuyabiliriz” dedi. “Dosttan gelen her şeyi lütuf ya da kahır ayırt etmeksizin nimet kabul etmek, nimet yerine koymak gerekiyor” diyen Yeniterzi, “Dost kazanmak için önce bizim bir dost olmamız lazım. Gönüller fethederek, iyilikler yaparak, gerçek dostluklar göstererek Cenab-ı Hak’ın dostluğunu da kazanabiliriz. Ve o bu dünyada kazanılabilecek en büyük hayır.” ifadesinde bulundu.

Prof. Yeniterzi sözlerine şöyle devam etti: “Hakiki dostluk, insanın ilahî ahlâka bürünmesiyle yani Allah’ın “Rahmân ve Halîm” isimlerinin kulda tecelli etmesiyle ortaya çıkar. Dostluk; merhamet, cömertlik, vefa, affedicilik gibi Allah’ın sıfatlarının insanda yansımasıdır. Bu sebeple dostluk, bir bakıma ahlâkî ibadettir. İnsan dostunun gönlünü aldığında, aslında Hak’la ünsiyete yaklaşır. Kısaca dostluğun özü: sevgi ve ihlâstır, ayet ve hadislerde bildirilen ideal Müslümanın ahlâkî özellikleridir.”

“Dost Allah’tır”

Rektör Danışmanı Cemalnur Sargut, dostluğun temelinde ilahi bir bağın yattığını belirterek, “Dost Allah’tır ya da Allah için bir araya gelenlerdir… Dost güven demektir, sadakat demektir. Allah’tan başka hiç kimseye güvenilmez. Ama Allah için bir arada olanlar Allah’a ve arkadaşına güvenirler. Bu çok önemli bir şey. Çünkü o ona sadıktır. Dost çok büyük bir sevgi. Hiç başka bir şey beklememek, hiç kimseye yaranmak için hareket etmemek, sadece Allah için hareket etmek demektir.” dedi.

Cemalnur Sargut, Hz. Musa kıssası üzerinden gerçek dostluğun sadece Allah rızası için yapılan hizmetle mümkün olduğunu ifade ederek, dostluğun temelinde karşılıklı edep ve saygı olduğunu belirtti ve “Dost olmak, kardeş olmaktan çok üstün bir seviye” yorumunda bulundu.

Dosta küsülmez…

Dost olmayı bilmek gerektiğine de işaret eden Sargut, “Dost kusurlarını görmez. Dost hakkında kötü düşünmez. Dostuna karşı hep iyi temenniler içinde olur. Dostun geçmiş hata ve kusurlarını karıştırmaz. Dostunu hata ve günahlardan dolayı ayıplamaz. Dostunu hor görmez. Dostunun ayıbını kendi ayıbı olarak görür. Cennete dostuyla gitmek ister. Dostuna Allah’ın çizdiği sınırlara saygıyı hatırlatır. Dostuna manevi makamlarını gizlemesini söyler. Dostuna haksız yere düşmanlık edene dostça yaklaşmaz. Dostu geldiğinde ayağa kalkar. Dostuna asla yalan söylemez. Dostunu dua eder. Kin ve düşmanlık asla beslemez. Onu saygıyla dinler. İmtihan etmeye kalkmaz. Kötü bir şey yaptığında tövbe etmiş olacağını düşünür ve onu hiç anmaz. Dostuna küsmez. Dostunu cezalandırmaz. Güzel ahlak en büyük özelliktir.” diye anlattı.

Söyleşide, Mesnevî’den hikâyelerle dostluk bağlarının derinliği ve ilahi muamelelere sabır gösterilmesi gerektiğini anlatan Cemalnur Sargut, “Hz. Mevlâna bütün öğretileriyle bize bunu öğretti: Yalnız Allah. Başka hiçbir şey yok. Öfke yok, kin yok, nefret yok. Hz. Mevlâna bize çok büyük örnek. Mesnevî çok büyük örnek.” dedi.

Kalabalık yalnızlığa karşı manevi çözüm

Modern dünyanın getirdiği “kalabalık yalnızlık” kavramı üzerine de konuşan Cemalnur Sargut, maneviyattan uzaklaşmanın insanları yalnızlığa sürüklediğini savundu.

Cemalnur Sargut, “Yalnızlık bu sene herkesin bana sorduğu bir şey. Halbuki yalnızlık diye bir şey yok ki. Yalnızlık yok. Nasıl yalnız olabiliriz? Sahibimizle berabersek nasıl yalnız olabiliriz? Ama hiç tanışmamışlar ki. Sahipleriyle hiç tanışmamışlar. Allah var. Allah hep var.” diye konuştu.

Gençlere yönelik tavsiyelerde bulunan Sargut, ailelerin çocuklarına bırakabileceği en değerli çeyizin manevi hayat olduğunu sözlerine ekledi.

Hz. Mevlâna’nın 752. Vuslat Yıldönümü Şeb-i Arûs “Dostluk” Söyleşisi Üsküdar Üniversitesi’nde gerçekleştirildi! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Menderes Belediye Başkanı İlkay Çiçek, yakın zamanda gerçekleşen afetten etkilenen Efemçukuru Mahallesi’ne ziyarette bulundu. Başkan Çiçek, Mahalle Muhtarı Mustafa Özdemir ile görüşerek alınan hasarla ilgili bilgi aldı. Birim müdürlerini de yanına alarak incelemeler yapan Çiçek, minaresi yıkılan ve büyük hasar gören cami ve cami yerleşkesinde tespitler yaparak gerekli talimatları verdi. Görüşmelerin bir an önce yapılıp izinlerin alınacağını ve izin verilmesi halinde çalışmaların bir an önce başlatılacağını belirtti.

Biz kocaman bir aileyiz

Konu ile ilgili açıklama yapan Menderes Belediye Başkanı İlkay Çiçek, “Biz göreve gelirken ‘artık kocaman bir aileyiz’ dedik. ‘Sadece iyi zamanda değil zor zamanda, da her zaman yanınızda, her zaman birlikteyiz’ dedik. Efemçukuru Mahallemiz’de yaşanan zararın altından birlikte kalkacağız. İncelemelerimizi yaptık ve tespitlerimizi not ettik. Çalışma planımız hazır. Gerekli izinleri almak için başvuru yapacağız. Aldığımız takdirde bir an önce mahallemizde çalışmalara başlayacağız.” dedi.

Başkan Çiçek’ten Efemçukuru’nda İnceleme yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Savaş muhabirliği yapan bir çiftin, Irak’taki travmatik deneyimlerinin ardından Brooklyn’deki evlerinde hayata tutunma çabalarını ve değişen medya düzenini çarpıcı bir dille ele alan “Öylece Durur Zaman”, 10 Aralık 2025 tarihinde Müze Gazhane Prof. Dr. Sevda Şener Sahnesi’nde ilk gösterimini yapıyor.

Oyunun Konusu:

Sarah 40’lı yaşlarının başında bir basın fotoğrafçısıdır, uzun yıllar başta Ortadoğu olmak üzere pek çok savaş bölgesinde çalışmıştır. Sarah Irak’ta bulunduğu sırada çok yakınında patlayan bir bomba sonucu yaralanmış, kısa bir tedavinin ardından ülkesine dönmüştür. Şimdi uzun zamandır ayrı kaldığı evinde erkek arkadaşı James ile beraberdir. Her şeyin yolundaymış gibi devam ettiği birkaç günün sonunda çiftin görmezden gelmeye çalıştığı sorunlar gün yüzüne çıkmaya, ilişkilerini biçimlendirmeye başlar.

Oyun, Pulitzer ödüllü yazar Donald Marguiles tarafından kaleme alınmıştır. Oyunda, çevresindeki gelişmelere duyarsız bir topluma eleştirinin yanı sıra bireylerin iç hesaplaşmaları da taze tutulmakta, pek çok konuda seyircinin de kendini sorgulaması sağlanmaktadır.

Oyunda Fotoğrafçının Objektifinin Ardındaki Soğukkanlılık ile İnsani Müdahale Arzusu Arasındaki Çatışma Sahneye Taşınıyor

Oyunun yönetmeni Mehmet Ergen “Öylece Durur Zaman”ı şöyle anlatıyor:

“Savaş fotoğrafçısının yaşadığı ikilem üzerine kurulu bir oyunun önemi hem tanıklığın etik yükünü hem de bu tanıklığın sanatsal bir forma büründüğünde kazandığı tarihsel hafızayı görünür kılmasından gelir. Susan Sontag’ın “Fotoğraf, olup bitenlerle aramıza hem mesafe koyar hem de bizi onlarla yüzleşmeye zorlar” sözünü hatırlatırcasına, oyunda fotoğrafçının objektifinin ardındaki soğukkanlılık ile insani müdahale arzusu arasındaki çatışma sahneye taşınır.

Kameranın işi hayatı kaydetmek; değiştirmek değil….

Fotoğrafçıların kadraja girip beğenmedikleri şeyleri değiştirmelerini bekleyemezsin. Bizim işimiz gerçeği yakalamak, yeniden sahnelemek değil. (1. Perde, 2. Sahne)

Bu oyun, gerçeğin belgesele özgü donukluğundan sıyrılıp sahnede yeniden kurulduğu bir alan yaratarak, “görüntülerin yalnızca yakalanmadığını, aynı zamanda yeniden üretildiğini” savunan kuramsal yaklaşımları da canlı biçimde doğrular. Savaş anlarında çekilen fotoğrafların kitaplarda derlendiği, müzelerde sergilendiği ve hatta video oyunlarına ilham verdiği düşünüldüğünde, oyundaki her sahne, görüntülerin nasıl kültürel bir hafızaya dönüştüğünü gösteren birer prova niteliği taşır. Bu bağlamda eser, belgesel gerçekliğin kurgusal alanda yeniden anlam kazanmasına ilişkin estetik tartışmalara sahnede, ete kemiğe bürünmüş bir örnek sunar. Dahası, Türkiye’nin hemen yanı başında yıllardır süren çatışmaların varlığı, oyunun yalnızca evrensel bir meseleye değil, aynı zamanda coğrafi ve duygusal olarak bize çok yakın bir yaraya dokunduğunu hissettirir.”

Dekor tasarımını Barış Dinçel’in, kostüm tasarımını Ahsen Nur Yaman’ın, ışık tasarımını Fatih Mehmet Haroğlu’nun, efekt tasarımını Metin Küçükyılmaz’ın, görüntü tasarımını Emre Turgaylı’nın yaptığı, fotoğraflarını Ahmet Çelikbaş’ın çektiği oyunda Mert Tanık, Murat Coşkuner, Pervin Bağdat, Sevil Akı rol alıyor.

Oyun, 10-13 Aralık 2025 tarihleri arasında Müze Gazhane Prof. Dr. Sevda Şener Sahnesi’nde.

İyi seyirler…

Savaşın Silinmeyen İzlerinin Hikayesi “Öylece Durur Zaman” Seyirciyle Buluşuyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Uzman Psikolog Ezgi Dokuzlu Tezel, yeni yılda ruhsal iyilik halini güçlendirecek 10 öneri sıraladı.

1. Gelecekle ilgili düşünürken karamsarlıktan uzak durmalı ve “Ya olursa, ya yapamazsam” gibi söylemler yerine, şu anda sahip olunan koşullar ve kazanımlar göz önünde bulundurarak hareket edilmeli. Geçmişteki hatalar ya da geleceğe dair henüz yaşanmamış olumsuzluklar sebebiyle şimdiki zaman kaçırılmamalı.
2. Kişi kendine ve sevdiklerine günlük yaşam yoğunluğunda zaman ayırmayı ihmal etmemeli. Zaman hızla akıp giderken güzel anılar biriktirmek ve küçük şeylerden keyif almak hem yaşama motivasyonunu hem de iç huzuru destekler.
3. Hayattan beklentiler net bir şekilde belirlenmeli ve yaşam buna göre şekillendirilmeli. Kişinin kendini daha iyi tanıyabilmesi için ‘Ben ne istiyorum, bunu neden istiyorum, bana nasıl bir katkı sağlayacak?’ soruları üzerinde düşünmeli. 
4. Büyük hedefler her ne kadar motive edici olsa da onları hayata geçirebilmek için önce küçük adımlara ihtiyaç olduğu unutulmamalı. Ulaşılabilir olmaları için hedefler daha küçük parçalara ayrılmalı, bu varış noktalarına yaklaşmak adına bireysel olarak çaba sarf edilmeli.
5. Hedefler oluşturulurken kullanılan dilin olumlu olmasına dikkat edilmeli. Örneğin “Başarısız olmayacağım” yerine “Daha başarılı olmak için çaba göstereceğim” şeklinde ifadeler tercih edilmeli.
6. Yeni yıl planlamaları yapılırken geçmişteki başarılar, başarısızlıklar ve halihazırda sahip olunanlar gerçekçi biçimde kabul edilmeli, kişi kendini değerlendirirken başkalarıyla kıyaslamaktan kaçınmalı.
7. Hayattaki eksiklere yoğunlaşmak yerine sahip olunanlara odaklanılmalı. Var olanlar için teşekkür etmek, motivasyonu artırarak daha iyi hissetmeyi sağlar.
8. Mutluluğun bir araç değil, bir sonuç olduğu unutulmamalı. Bu yüzden mutlu olmanın yollarını aramak yerine, kişi öncelikle ona gerçekten neyin iyi geldiğini keşfetmeli.
9. Geçmişte yapılan tüm hatalar analiz edilmeli ve gerekli dersler çıkarılmalı. Bu sayede kişi kendini daha iyi tanır ve daha güçlü ve bilinçli adımlar atmaya başlar.
10. Belki başarısızlık kaygısı belki de yaratılamayan zaman nedeniyle tecrübe edilemeyen deneyimlere yeni yılda şans verilmeli. Bu yeni deneyimlerle kişi kendini biraz daha iyi tanıma şansı bulabilir.

Yeni yılda ruh sağlığını güçlendirmenin 10 yolu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Mindfulness” kavramı Türkçede “Bilinçli Farkındalık”

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Mindfulness” kavramının Türkçeye “Bilinçli Farkındalık” olarak çevrilmesinin yerinde bir tanımlama olduğunu belirterek, “Aslında bu, bilinçli zihinsel ve duygusal farkındalık demektir. Bir zihinsel boyutu var, bir de duygusal boyutu. Bu farkındalığın üç ana ayağı var: Niyet, dikkat ve tutum.” dedi. Prof. Dr. Tarhan, bu üç ayağın nasıl işlediğini şu sözlerle açıkladı:

“Birincisi niyet ayağıdır. Kişi, niyetini önüne çıkan olaylara değil, kendi gerçek hedeflerine yöneltmeyi bilmelidir. ‘Kontrol bende, içinde yaşadığım olaylarda değil’ duygusu önemlidir. İkinci adımda dikkat devreye girer. Niyeti tam da olsa, kişi dikkatini doğru noktaya yöneltmelidir. Üçüncüsünde ise tutum geliştirilmesi gerekir. Yaşanan zor olaylar karşısında kendi tutumunu seçebilmesi kişinin elindedir. Bütün bunları yaptığı zaman, kişi zihinsel yönetimini kendisi ele alır.”

Meditasyon Mindfulness ile karıştırılıyor

Meditasyonun sıkça Mindfulness ile karıştırıldığına dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, ikisi arasındaki temel farkı ortaya koydu. Meditasyonun bir gevşeme tekniği olduğunu belirten Prof. Dr. Tarhan, “Meditasyonun da üç önemli ayağı vardır: Zihinsel olarak bir konuya odaklanmak, nefes egzersizleri gibi ritmik bir hareket yapmak ve genellikle rahatlatıcı bir müzik ya da ses olması… Bu üçü ile meditasyon gerçekleşir. Ancak unutmamak gerekir ki meditasyon, Mindfulness’ın kullandığı bir tekniktir sadece. Bir alt dalı, bir aracıdır. Üst konsept bilinçli farkındalıktır.” ifadelerini kullandı.

Mindfulness’ın beyin üzerindeki nörobilimsel etkileri kanıtlandı

Prof. Dr. Tarhan, Mindfulness’ın beyin üzerindeki nörobilimsel etkilerinin artık kanıtlandığını dile getirerek, “Mindfulness’ın eğittiği organ beynimizdir. Birincisi, beynimizin CEO’su olan ‘Kaptan Köşkü’, yani frontal bölgeyi yönetmeyi öğretir. Planlama, zamanlama gibi yürütücü işlevler burada kontrol edilir. İkincisi, beynimizin alarm bölgesi olan Amigdala’yı yönetir. Tehdit karşısında harekete geçen Amigdala’dan gelen uyaranları fark edip sakin kalmayı sağlar. Üçüncüsü ise beynin ‘otomatik pilotu’ olan ‘Default Mode Network’ü düzenler. Bu network’ün aşırı aktif olması, kaygının çok yüksek olduğunu gösterir.” dedi.

Mindfulness’ın hücresel düzeyde de etkileri var

Prof. Dr. Tarhan, Mindfulness’ın hücresel düzeyde de etkileri olduğunu, Nobel ödüllü bir araştırmaya atıfta bulunarak, “Kronik stres altında, hücrelerin kaç defa bölüneceğini gösteren telomerler hızla yıpranır ve DNA hasarı oluşur. Bu da erken yaşlanmadır. Mindfulness, stresi yönetmeyi öğreterek telomerleri onaran Telomeraz enziminin daha verimli çalışmasına yardımcı olur. Yani biyolojik yaşlanmayı yavaşlatır.” diye konuştu.

Amaç zor duyguları yönetmek

Mindfulness’ın yanlış anlaşılan bir yönüne de değinen Prof. Dr. Tarhan, bunun bir “pozitif düşünce” dayatması olmadığını söyledi. Prof. Dr. Tarhan, “Aşırı düşünme (overthinking), beynin yoğun bir şekilde stres hormonu salgılamasına neden olur. Bu durum, serotonin ve dopamin gibi beynin temel kimyasallarının hızla tükenmesine yol açar. Tıpkı kronik stresin telomerleri kısaltarak yaşam süresini etkilemesi gibi, beynin kimyasal seviyesini de düşürür. Peki, Mindfulness bunu nasıl engelliyor? Genellikle Mindfulness, ‘anı yaşamak’ olarak yanlış anlaşılıyor; oysa doğrusu ‘anda yaşamaktır. ‘Mindfulness demek pozitif düşünce değil; zor durumlarda, stres esnasında soğukkanlı kalma becerisine sahip olmaktır. Anda kalmaktır. Bu kişiler ya geçmişte yaşıyorlar ya gelecekte, bugünü kaçırıyorlar. Oysa felsefe basittir: Geçmişten öğren, bugünü yaşa, geleceğe bak.” şeklinde konuştu.

Mevcut durumu kabul etme önemli…

Prof. Dr. Tarhan, bu süreçte mevcut durumu kabul etme kavramının da kritik olduğunu dile getirerek, “Kişinin gücünün yetmediği, değiştiremeyeceği şeyler vardır. Bunu kabul etmesi gerekir. Hoşuma gitmese de bunu yaşamam gerekiyormuş diyebilmek önemlidir. Unutmayın; bir şeye üzüldüğünüzde çaresi varsa üzülmeye değmez, çaresi yoksa üzülseniz de değişmeyeceği için yine üzülmeye değmez.”

Mindfulness’ın uzun vadeli hedefler için bugünkü zorlukları tolere etme becerisi kazandırdığına da vurgu yapan Prof. Dr. Tarhan, “Niyetlenmiş davranış, beyinde tamamen farklı bir ağı çalıştırır. Kişiyi haz odaklı kısa vadeli hedeflerden çıkarıp, anlam odaklı uzun vadeli hedeflere yöneltir. Şu anda bir şeyden fedakârlık yapıyorsun, konforun kaçıyor ama bu sana 3-5 sene sonra ne kazandıracak? İşte farkındalık, bu bağlantıyı kurabilmektir.” dedi.

Stres karşısında soğukkanlı kalma becerisi kazanma

Mindfulness’ın tek seferlik bir uygulama ile sonuç vermeyeceğini belirten Prof. Dr. Tarhan, bu becerinin beyne nasıl öğretildiğini bilimsel yöntemlerle anlattı:

“Bunu bir anlık yaparsanız olmuyor. Sürekli yaptığınız zaman artık stres karşısında soğukkanlı kalma becerisi kazanıyorsunuz. Hatta biz bunu Neurofeedback gibi, kişinin beyninde Alfa dalgası üretmeyi öğrettiğimiz tedavi yöntemleriyle ölçüyoruz. Kişi, ekrandaki bir oyunu oynayarak beynindeki Beta dalgalarını azaltıp Alfa dalgalarını artırmayı öğrendiği zaman, beyin bu dalgayı alet takılı olmadan da üretmeyi öğreniyor. Otomatikleşiyor.”

Prof. Dr. Tarhan, bu tekniğin artık psikiyatride “dokulara saygılı hekimlik” olarak görüldüğünü belirterek, “Tıptaki klasik yöntem ameliyat etmek, en güçlü ilaçları vermektir. Bu, müdahaleci bir tekniktir. Mindfulness ise laparoskopik cerrahi gibidir. İnsanın psikolojik bütünlüğünü bozmadan, bağışıklık sistemini güçlendirerek hastalığı yenmeye benzer.” ifadesinde bulundu.

Farkındalık kişiyi mutsuz eder mi?

Farkındalığın kişiyi mutsuz ettiği yönündeki eleştirilere de yanıt veren Prof. Dr. Tarhan, “Mutluluktan ne anladığımız önemli. İki türlü mutluluk var: Biri hedonik mutluluk, yani haz mutluluğu. Diğeri ise anlam mutluluğu. Haz mutluluğu beynin dopamin yolaklarıyla, anlam mutluluğu ise serotonin yolaklarıyla ilgilidir. Dopamin kısa vadelidir, hızla tükenir ve beyin tekrar ister. Eğer mutluluğu sıfır stresli bir hayat olarak hedefliyorsak, bunun adı sahte mutluluktur. Nasıl paranın sahtesine özen göstermiyorsak, mutluluğun da sahtesini ayırt etmemiz gerekir. Satın alınabilen, somut şeylerden elde edilen mutluluk sahte mutluluktur.” diye konuştu.

Mutsuz gözüken bir olaya üçüncü bir gözle bakın

Prof. Dr. Tarhan, farkındalık sürecinde yaşanan yüzleşme anlarının nasıl yönetileceğinin ilişkin de “Bugünün ıstırabı, yarının neşesidir. Bunu anladığınızda mutsuzluk hissini yönetirsiniz. Bunu yaparken kilit beceri gözlemci olmayı öğrenmektir. Kendi duygularına karşı da gözlemci olacaksın, dışarıdan sana sunulan duygulara karşı da… Gözlemci olduğun zaman o duygu sana bulaşmıyor, zihinsel olarak o duyguyu satın almıyorsunuz. Mutsuz gözüken bir olaya üçüncü bir gözle bakabilen kişi, olayı hemen duygusal olarak onaylamaz. Bu, kendiliğinden olmaz, öğrenilmesi gereken bir beceridir.” şeklinde bilgi verdi.

Özellikle dijital çağın getirdiği hızlı ve sürekli uyaran akışına karşı “dijital detoks” ve kendine zaman ayırmanın önemini vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, kişinin kendi ruh haline objektif bakabilmesinin modern insanın en temel ihtiyaçlarından biri olduğunu ifade etti.

Beynimiz de biyolojik bir bilgisayar gibi çalışıyor

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, bir bilgisayarın ön bellek doluysa yavaşladığını, beynimizin de biyolojik bir bilgisayar gibi çalıştığını kaydederek, “Bir bilgisayar düşünün; ön belleği doluysa yavaşlar. Beynimiz de biyolojik bir bilgisayar gibi çalışıyor. Beynimizdeki algoritmaların yaklaşık yüzde 30’u genetik, yüzde 70’i ise sonradan öğrenilir. Öğrendiğimiz bu algoritmaları yeni bilgilerle yeniden yazmak gerekiyor. Eğer beynimizdeki algoritmaları değiştirmezsek, eski sorulara eski cevaplar veririz. Hâlbuki eski sorulara yeni cevaplar vermek gerekiyor. Bu, beynimizin nöroplastisite özelliğiyle ilgilidir.” dedi.

Mindfulness tekniği için kişinin yaşam felsefesine göre kendisine ayırdığı bir zaman olmalı

Bu zihinsel becerinin günlük hayata nasıl entegre edileceğini de açıklayan Prof. Dr. Tarhan, “Mindfulness tekniği için kişinin yaşam felsefesine göre kendisine ayırdığı bir zaman olması gerekiyor. Bu, meditatif bir eylemdir. Aslında doğanın hız ve ritmine uygun yaşamaktır. Her gün en az 20 dakika kendinize sessiz bir zaman ayırın. Bu, kişinin rutinden kopup durup düşündüğü, yeniden değerlendirdiği bir moladır. O anda beynin ‘otomatik pilotu’ olan Default Mode Network harekete geçer ve beyin stres hormonlarını azaltarak rahatlar. Hatta arama motorları bile ‘Search Yourself’ (Kendini Ara) diyerek bu içsel yolculuğu teşvik ediyor. Hayat olumlu ve olumsuz olaylardan oluşan bir çeşnidir. Olumluyu da göreceğiz olumsuzu da göreceğiz ama olayı hızla analiz ettikten sonra olumluya odaklanacağız. Devamlı gerilime ve kronik strese hiçbir vücut dayanmaz. Bir kişinin stres yönetimini öğrenmesi gerektir. Stres yönetimini öğrenmesi bunun için beynindeki nöroplastiteyi geliştirebilmektir” diye konuştu.

Prof. Dr. Tarhan, bu pratiğin zamanla otomatikleşen bir beceriye dönüştüğünü belirterek, bir davranışın kalıcı hale gelme sürecini şöyle anlattı:

“Duyguyla düşünce birleşir ve kişi bunu kabul ederse ‘inanış’ olur. İnanışı altı hafta kadar tekrar ederseniz ‘alışkanlık’ olur. Alışkanlığı altı hafta daha devam ettirirseniz ‘kişilik’ haline gelir. Artık o kişi, bir olayla karşılaştığında bunu otomatik olarak yapar.”

“İçsel eleştirmeni” yönetmek

Mindfulness’ın en kritik boyutlarından birinin “içsel eleştirmeni” yönetmek olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, sözlerini şöyle tamamladı: 

“Hepimizin beyninde kendisini aşağılayan bir eleştirmen var. Mindfulness pratiği yapan bir kimse, içindeki eleştirmene ‘Dur, hayır’ diyebilir. ‘Şu söylediğin haklı ama bu söylediğin yanlış’ diyerek onu yönetebilir. Kendimizi bu eleştirmene kaptırırsak, rüzgârda yelkensiz sürüklenen bir gemi gibi savruluruz. İçimizdeki eleştirmeni yönetmek de bu sürecin önemli bir boyutudur.” 

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Her gün en az 20 dakika kendinize sessiz bir zaman ayırın!” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

En çarpıcı örneklerden biri, görsel dokusu katmanlı hale getirilen sütlaç. Bu yöntemle sütlacın karbon salınımı tam yüzde 31 azaldı. Üstelik bu sunum, tüketiciler tarafından daha çok tercih edildi.

“Tatmadan, Görünüşüne Bakıp Satın Alıyoruz”

Prof. Dr. Özilgen, yiyeceklerin görsel dokusunun tüketici seçimlerini büyük oranda etkilediğini söylüyor:

“Yumuşak, kıtır, çıtır ve köpüklü dokular tüketicilerin daha çok ilgisini çekiyor. Bu dokuları doğru kullanarak daha çevre dostu yiyecekler tasarlamak mümkün. Böylece tüketicileri sürdürülebilir yiyeceklere yönlendirebilirsiniz. Doğru kullanımdan çoğu zaman anlaşılan yenildiği zaman bu dokuların beğenilmesi. Ancak bizim yaptığımız bir tat çalışması değil, bilişsel (cognitive) bir çalışma. Gıdaları çoğu zaman tatmadan satın alıyoruz. Süpermarkette, çevrimiçi siparişlerde veya menülerde seçim yaparken hep görsellere dayanıyoruz. Beynimiz, bir gıdayı gördüğünde hafızamızdaki verilerle onu otomatik olarak algılıyor. Burada, yemeğin içindeki karbon salınımı yüksek olan ana malzemenin miktarını azaltırken, karbon salınımı daha düşük olan malzemelerin farklı dokularını belirli kombinasyonlarla kullanarak katmanlı görsel doku tasarımları oluşturduk ve beynin gıda algısını yönlendirmeye çalıştık. Hatta hafızamızda yer etmiş geleneksel bir tat olan sütlaç üzerinde bile bu yaklaşım başarılı oldu. Böylece tüketicilerin sürdürülebilir tercihlere yönelmesini sağlayabileceğimizi gördük—hem de herhangi bir indirim veya çevre dostu mesaj kullanmadan.”

Kabuk, Sap ve Kökleri Toprağa Geri Kazandırın!

Bir diğer ilginç bilgi ise gıdalardan geriye kalan kabuk, sap, kök gibi artıklarla ilgili. Prof. Dr. Özilgen, örneğin birçok kişinin kızartarak değerlendirdiği patates kabuklarının kompost yapılmasının daha çevre dostu olduğunu söylüyor:

“Patates kabuğunu kızartırken harcadığınız su, diğer malzemeler ve enerji, düşündüğünüzden daha fazla karbon salınımına ve kaynakların daha fazla tüketimine yol açıyor. Bunun yerine kompost yaparak toprağa geri kazandırın.”

Her Bitkisel Gıda Masum Değil

Bitkisel gıdaların çevre dostu olduğu düşünülse de durum her zaman öyle değil. Prof. Dr. Sibel Özilgen, örneğin pirincin küresel tarımsal metan emisyonlarının yüzde 30’unu oluşturduğunu hatırlatarak, seçimlerimizi daha dikkatli yapmamız gerektiğini vurguladı.

“2030’a kadar pirinç tarlalarından kaynaklanan sera gazı salınımının yüzde 60 artması bekleniyor. Bu nedenle bilinçli tercihler yapmalıyız.”

Yerel Ürün Her Zaman Doğru Seçim Olmayabilir

Yerel ürünlerin yerel halk ve ekonomi için çok önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Özilgen, ne yazık ki bunların her zaman çevre dostu olmadığını da hatırlatıyor. Eğer bu ürünler teknolojiyle desteklenmiyorsa, yanlış tarım uygulamaları yüzünden daha fazla karbon salınımına yol açabiliyor.

“Mükemmel Görünmeyen Ürünlere Öncelik Verin”

Gıda güvenilirliği açısından risk taşımayan, ancak görüntü açısından dezavantajlı olan gıdalara da dikkat çeken Prof. Dr. Özilgen, şunları kaydetti: 

“Görünüşü mükemmel olmayan meyve ve sebzelerin mutlaka gıda tüketim zinciri içine katılmasının teşvik edilmesi gerekiyor. Tüketicinin bu konuda bilinçlendirilmesi ve alternatif yöntemler konusunda eğitilmesi çok önemli. Çalışmalarımızda bizim de kullandığımız gibi, örneğin, yumuşamış bir muz, ezilmiş bir armut, kararmış bir patlıcan, kıtırlaşmış ekmek, tat ve dokularından faydalanarak sürdürülebilir reçeteler oluşturmak için kullanılmalıdır. Ayrıca, son kullanma tarihi yaklaşmış olan gıdalar öncelikli olarak satın alınmalı ve tüketilmelidir. Bu noktada en büyük görev bu konunun iletişimini yapacak olan yetkililere, gıda mühendislerine ve eğitimli şeflere düşüyor.”

Yiyeceklerin Görünüşü Dünyayı Kurtarır mı? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Geleneksel Seferihisar Mandalina Şenliği’nin 25’incisi, bu yıl da yine coşkuyla kutlandı. Binlerce vatandaşın katımıyla gerçekleştirilen ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay ile Seferihisar Belediye Başkanı İsmail Yetişkin’in katıldığı kortej yürüyüşüyle başlayan şenlik, renkli görüntülere sahne oldu. 

Seferihisar Kapalı Pazar Yeri’nde dans ve gösterilerin yanı sıra, kral ve kraliçe yarışması, en iyi hediyelik eşya yarışması, en iyi mandalinalı yemek ve mandalinalı tatlı yarışmalarının ödül töreni düzenlendi. Şenlikte Mandalina Kraliçesi Gökçe Güneş Açıkgöz ve Mandalina Kralı Arda Yılmaz seçildi. Seferiçınar Halk Dansları topluluğunun Harmandalı, Çökertme ve Sirtaki gösterisi izleyenlerden büyük beğeni topladı. Neşeli Bale’nin ilçemizi uluslararası alanlarda temsil eden öğrencileri de izleyenlere eşsiz bir dans şöleni yaşattı. Ardından Chaos Famos grubu izleyenlere farklı tarzıyla eğlenceli anlar yaşattı. 

“MUHTAÇ OLDUĞUN KUDRET DAMARLARINDAKİ ASİL KANDA MEVCUTTUR”

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay “Bugün çok özel bir yerdeyiz. Doğal güzellikleriyle, tarihiyle, mirasıyla saymakla bitmeyecek kadar zengin bir şehirde bulunuyoruz. Sevgili İsmail Başkanımı ve onun nezdinde Seferihisar Belediyesi’ni, bu etkinliğe emek veren herkesi gönülden kutluyorum. Sizlerle birlikte olmanın büyük mutluluğunu yaşıyoruz. Başkanımız mandalina üreticisinin yaşadığı sıkıntılardan bahsetti. Ne yazık ki bu sorunlar sadece mandalina üreticilerimizin değil; üretmek, emek vermek ve ülkemizin kalkınmasına katkı sağlamak isteyen tüm üreticilerimizin ortak sıkıntısıdır. Benzer sorunlar, üretime destek vermek isteyen her vatandaşımızın karşısına çıkıyor ve hepimizin hayatını etkiliyor. Yoksulluğun ve işsizliğin altında ezilen insanlarımız zaman zaman umutsuzluğa düşüyor, şiddete meyil edenler oluyor. Bu nedenle ülkemizde şiddet olayları artıyor; madde bağımlılığı ve kumar bağımlılığı yaygınlaşıyor. Tam da bu noktada bir şeyi hatırlatmak istiyorum: Bizler, “Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur” diyen bir liderin ülkesinde yaşıyoruz. Eğer bu milletin damarlarında o asil kan dolaşıyorsa, bu ülkede hiçbir yanlışa izin vermeyeceğiz. Çalışmadan, ülkemize sahip çıkmadan, insanımıza sahip çıkmadan hiçbir sorunumuzu çözemeyiz. Bu mücadeleyi sizlerle birlikte büyüteceğiz. Sokakları mis gibi mandalina kokan bu güzel şehirden, burada olan ve olmayan tüm hemşehrilerime sesleniyorum:
Büyük milletimizin herhangi bir yanlışın karşısında diz çökeceğini düşünen varsa, boşuna hayal kurmasın. Bizler hiçbir yanlışın önünde diz çökmeyeceğiz. Bütün sıkıntılarımızı çalışarak, birbirimize sahip çıkarak çözeceğiz. Biz buradayız; bu mücadelenin içinde olan tüm yurttaşlarımız burada. Bu büyük mücadeleye hepinizi davet ediyorum. Yaşasın İzmir! Yaşasın Seferihisar! Yaşasın Türkiye Cumhuriyeti!” diye konuştu.

ÜRETİCİNİN ALIN TERİ BU MEMLEKETİN GELECEĞİDİR!

Seferihisar Belediye Başkanı İsmail Yetişkin, “Turuncu bayramımıza, Seferihisar’ın bereketini, emeğini ve toprağını 25. kez kutladığımız Mandalina Şenliğimize hepiniz hoş geldiniz, sefalar getirdiniz! Bu sadece bir şenlik değil; Seferihisar’ın ruhunu, üretimin gücünü ve dayanışmanın sıcaklığını bir kez daha hep birlikte yaşadığımız bir gün! Benim çocukluğum da sizinkiler gibi mandalina bahçelerinde geçti. Küçük yaşlardan itibaren dalların arasında koştum, mandalinanın kokusuyla büyüdüm. Seferihisar’ı toprağından, ağacından, bahçesinden öğrendim. Bugün burada yalnızca bir belediye başkanı değil, bir üretici olarak da bulunuyorum. Bu topraklarda doğmuş, büyümüş, bu toprakların ekmeğini yemiş biri olarak üreticimizin derdini en iyi anlayanlardan biriyim. Ağacın ne zaman üzüldüğünü, toprağın ne zaman konuştuğunu, üreticinin ne zaman uykusunun kaçtığını bilirim. Çünkü o dertler benim de derdim oldu, bugün de öyle” dedi. 

BAŞKAN YETİŞKİN’DEN ÇAĞRI

Sözlerine mandalina üreticisinin yaşadığı sıkıntılardan bahsederek devam eden Başkan Yetişkin, “Bu yıl mandalina satışlarında yaşadığımız sorunlar hepimizi derinden etkiledi. Üreticimizin emeği karşılığını bulamadı, fiyatlar maliyeti bile karşılamadı. Bu tablo kabul edilemez. Buradan bir kez daha güçlü bir çağrı yapmak istiyorum:
Devletin ve tüm yetkili kurumların mandalina üreticisi için acil önlem alması gerekiyor. Üreticinin yılı heba olursa, memleketin bereketi de heba olur. Biz Seferihisar olarak üreticimizin yanındayız ama bu yükü sadece üreticinin sırtına bırakmak doğru değil! Üreticinin alın teri, bu memleketin geleceğidir. Biz bu geleceğe sahip çıkmak zorundayız.  Mandalina Şenliği hepimiz için özel bir gelenek. Çocukluğumuzun hatırası, ailelerimizin buluşması, komşuluğun en sıcak hâlidir. Her yıl aramıza yeni komşular katılıyor, ailemiz büyüyor. Ve biz bu büyük Seferihisar ailesi olarak burada bir araya gelip neşemizi çoğaltıyoruz. Elbette zor günlerden geçiyoruz. Ülkenin hali ortada. Ekonomik krizin etkisi hepimizin omzunda. Ama ne olursa olsun:
Birbirimizin elinden tutacağız.
Dayanışmayla güçleneceğiz.
Toprağımıza sahip çıkacağız.
Üretime devam edeceğiz.
Ve yarınlarımıza umutla yürüyeceğiz. Biz, umudu en karanlık zamanlarda bile kaybetmeyen bir toplumuz. O yüzden yeter ki neşemiz solmasın, umudumuz eksilmesi! Bu güzel şenliği hazırlayan tüm ekip arkadaşlarıma, gönüllülerimize, esnafımıza, üreticilerimize ve emek veren herkese ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Onların emeğiyle bugün Seferihisar sokakları yine turuncuya, neşeye ve dayanışmaya büründü. Ayrıca bugün aramızda olan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Cemil Tugay’a, Seferihisar’a ve şenliğimize verdiği kıymetli destek için gönülden teşekkür ediyorum. İzmir’in ve Seferihisar’ın geleceğini birlikte büyüteceğiz” ifadelerini kullandı.

İYİ Kİ VARSIN HALUK LEVENT

Vatandaşlara unutulmaz bir konser veren Haluk Levent’e teşekkür eden Başkan Yetişkin “Sevgili Haluk Levent’e özel bir teşekkür borcumuz var. Sadece bugün sahnemizi coşkuyla doldurduğu için değil… Yangınlar sırasında, en zor zamanlarımızda Seferihisar’ın yanında oldukları için. Dayanışmanın, iyiliğin ve yoldaşlığın ne demek olduğunu o günlerde bir kez daha gördük. O destek, bu kentin hafızasında ve yüreğinde her zaman çok özel bir yerde duracak. İyi ki varsın Haluk Levent! İyi ki bizlerlesin” dedi.

25. Seferihisar Mandalina Şenliği coşkuyla kutlandı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Seferihisar Belediyesi ev sahipliğinde bu yıl 25’incisi düzenlenen Seferihisar Mandalina Şenliği’ne katıldı. Şenlik, renkli gösteriler ve kortej yürüyüşü ile başladı. Ülke ekonomisine değer katan narenciye üreticisinin emeğinin karşılığını alması, ürünün dünya pazarında yer bulması için düzenlenen etkinlikte Başkan Cemil Tugay, yoğun ilgi ile karşılandı. Başkan Tugay, Seferihisar pazar yerinde yapılan şenliğe katılan üreticilerin tezgahlarını ziyaret etti, kendisi ile fotoğraf çekmek isteyenleri kırmadı. Binlerce üreticinin geçim kaynağı olan Mandalina Şenliği, dans gösterileri ile başladı. 

Tugay yaşanan sorunlara dikkat çekti
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Mandalina Şenliği’ne ülkenin farklı kentlerinden birçok insanın katıldığını, bunun da kendilerini mutlu ettiği söyledi. Seferihisar’ın kente tarımsal ve turizm açısından önemli katkılarının olduğunu belirtti.
Mandalina üreticilerinin yaşadığı sorunları anımsatan ve benzer sıkıntıları sadece tarımla uğraşanların değil, ülkede üretime katkı sunmak isteyen herkesin yaşadığını söyleyen Başkan Tugay, “Bu sorunlar ülkemizin fakirleşmesine, insanlarımızın işsizleşmesine ve bunun gibi birçok soruna neden oluyor. Bir süre sonra insanlar ne yapacağını bilmez hale gelebiliyor. Yoksulluğun, işsizliğin altında bunalan insanlar birbirine zarar vermeye başlıyor. Bize ‘Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur’ diyen bir liderin ülkesinde yaşıyoruz. Eğer bu milletin damarlarında o asil kan dolaşıyorsa, bu ülkede yanlış hiçbir şeye izin vermez” diye konuştu. 

“Bu büyük mücadele grubuna hepinizi katılmaya davet ediyorum”
Çalışmadan hiçbir şeyin düzeltilemeyeceğini vurgulayan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, şu ifadeleri kullandı: “Bu mücadeleyi birlikte yapacağız. Sokakları mis gibi mandalina kokan bu güzel şehirde, burada olan ve olmayan herkese sesleniyorum; büyük milletimizin herhangi bir yanlışın önünde diz çökeceğini düşünenler varsa, boşuna hayal kuruyorlar. Bizler hiçbir yanlışın önünde diz çökmeyeceğiz. Bütün sorunlarımızı ve sıkıntılarımızı çalışarak, birbirimize sahip çıkarak çözeceğiz. Bu işin mücadelesini yapan herkes burada. Bu büyük mücadele grubuna hepinizi katılmaya davet ediyorum. Yaşasın İzmir, yaşasın Seferihisar, yaşasın Türkiye Cumhuriyeti…” 

“Üreticinin ne zaman uykusunun kaçtığını bilirim”
Seferihisar Belediye Başkanı İsmail Yetişkin de yaptığı konuşmada bunun sadece bir şenlik olmadığını, Seferihisar’ın ruhunu, üretim gücünü ve dayanışmanın sıcaklığını yaşadığı günlerden biri olduğunu söyledi. Çocukluğunun mandalina bahçelerinde geçtiğini ifade eden Yetişkin, “Küçük yaşlardan itibaren dalların arasında koştuğum, mandalinanın kokusu ile büyüdüğüm, Seferihisar’ı bahçesinden, toprağından tanırım. Burada yalnızca bir belediye başkanı olarak değil aynı zamanda üretici olarak da bulunuyorum. Bu topraklarda doğmuş, büyümüş ve bu toprakların ekmeğini yemiş biri olarak üreticimizin derdini en iyi anlayanlardan biriyim. Ağacın ne zaman üzüldüğünü, toprağın ne zaman konuştuğunu, üreticinin ne zaman uykusunun kaçtığını bilirim. Bütün bu dertler benim de derdim oldu” dedi. 
Bu yıl mandalina satışlarında yaşanan sorunların herkesi derinden etkilediğini de vurgulayan Yetişkin, “Üreticimiz emeğinin karşılığını bulamadı. Fiyatlar, maliyeti bile karşılamadı. Bu tablo kabul edilemez. Buradan güçlü bir çağrı yapmak istiyorum; devletin ve tüm yetkili kurumların, mandalina üreticisi için acil önlemler alması gerekiyor. Biz Seferihisar olarak üreticimizin yanındayız ama bu yükü sadece üreticinin sırtına bırakmak doğru değil. Üreticinin alın teri bu memleketin geleceğidir. Biz bu geleceğe sahip çıkmak zorundayız” diye konuştu. 

Ödüller sahiplerini buldu
25. Seferihisar Mandalina Şenliği kapsamında düzenlenen Hediyelik Eşya Yarışması’nda dereceye giren tasarımlar açıklandı. Başkan Tugay ile İsmail Yetişkin; birinci olan Zeynep Şumnulu, ikinci olan Bahar Özcan ile üçüncü olan Kübra Selüktekin’e ödüllerini verdi.

25. Mandalina Şenliği üreticinin yüzünü güldürdü yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İnegöl Belediyesi Şehir Tiyatrosunun 22’nci oyunu olarak sahneye taşınan Tuncer Cücenoğlu’nun yazıp Volkan Derman’ın yönettiği “Kadın Sığınağı” isimli 2 perdelik dram türündeki oyun, Çarşamba akşamı yapılan gala gösteriminin ardından Cuma akşamı ilk kez seyirciyle buluştu. 11 kişilik güçlü bir kadroyla sanatseverlerin beğenisine sunulan oyun, salonu dolduran vatandaşlardan tam not aldı.

8 KADININ ÖYKÜSÜNÜ ANLATIYOR

Temel olarak kadına yönelik şiddet, istismar, toplumsal baskı, kadınların çaresizliği ve sığınma evleri bağlamında bir dramatik eser olan Kadın Sığınağı oyunu, farklı yaşamlardan gelinerek çaresizce bir sığınma evine yerleştirilen 8 kadının öyküsünü anlatıyor. Modern bir tragedya olan oyun, bu özellikleriyle sadece bir tiyatro değil aynı zamanda toplumun karanlıkta kalmış yüzünü görünür kılan bir ayna, kadınların yaşadığı şiddeti, çaresizliği, yalnızlığı ve en önemlisi umutlarını sahneye taşıyan bir farkındalık etkinliği rolü üstleniyor.

İLK GÖSTERİM 5 ARALIK DÜNYA KADIN HAKLARI GÜNÜNDE YAPILDI

Oyunun ilk gösterimi için de özel bir tarih seçildi. 5 Aralık Dünya Kadın Hakları Gününde ilk kez sunulan “Kadın Sığınağı” oyununu izleyenler arasında Belediye Başkanı Alper Taban, meclis üyeleri ve AK Partili yöneticiler de yer aldı. Oyun sırasında kimi zaman tebessüm ettiren, kimi zaman izleyenleri düşündüren anlar yaşandı. 8 kadının acıklı öykülerini anlatan oyunda, zaman zaman izleyicilerin gözyaşlarına hakim olamadığı da görüldü.

BAŞKAN TABAN’DAN ŞEHİR TİYATROSU EKİBİNE TEBRİK

Gösteri sonrası vatandaşlar İnegöl Belediyesi Şehir Tiyatrosu ekibini uzun süre ayakta alkışladı. Sahneye davet edilen Belediye Başkanı Alper Taban, oyuncuların her birine çiçek takdim ederek tebriklerini iletti. Kısa bir selamlama konuşması da yapan Başkan Taban, şöyle konuştu: “Bu akşam İnegöl Belediyesi Şehir Tiyatrosu ekibimizi izledik. Ben ekibimi canı gönülden kutluyorum. Tebrik ediyorum. Boğazımız düğümlendi izlerken. Duygular o kadar güzel geçti ki hem güldürdüler hem düşündürdüler hem ağlattılar. Bugün de aynı zamanda 5 Aralık Dünya Kadın Hakları Günü. Bu gösterinin Çarşamba akşamı da bir galası oldu. Ben özelikle bugün burada olmak istedim. Kadın hakları dedik. Hanımefendiler hayatın her aşamasında var. Anne rolü var, çalışan rolü var. Hayatın içerisinde, mesleklerin içerisinde her yerde var. İyi ki varlar. Teşekkür ediyorum. Onların olduğu yerde hep güzellik var.”

“Tiyatro, sanat, kültür bunlar insan hayatında olması gereken şeyler. Belki bu noktada daha fazla işler yapabilmek adına da gayret edeceğiz, el birliği ile çalışacağız. Bugün bu tiyatroyu sergileyen tüm oyuncularımıza teşekkür ediyorum. Bu gösteriler 3-4 aylık çalışma ve emekle bu noktaya geliyor. Profesyonel bir tiyatro izlediğimizi düşünüyorum bu akşam.”

YENİ SALON İÇİN İHALEYE ÇIKILACAK

“Kültür merkezi noktasında eksik kaldık. Bu noktada daha uygun sahneler, daha uygun sunumlar olabilmesi adına fiziki imkanlara da ihtiyaç var. İnşallah bir tane nikah merkezi ve çok amaçlı salonun da içerisinde yer aldığı çalışmayı ihale etmek üzereyiz. Bu oyunları orada da ilçe halkımızla buluşturmak istiyoruz. Yaklaşık 300 milyon gibi bir proje. Çizimleri tamamlanıyor ve yakında ihalesi yapılacak. Botanik Park içerisinde olacak.”

“Kadın Sığınağı” İlk Gösterimiyle İzleyiciden Tam Not Aldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Moral bozukluğu depresyonla karışabiliyor

Günlük yaşamda her birey kendini zaman zaman üzgün, bitkin ya da isteksiz hissedebilir. Bu duygular çoğu zaman hayatın doğal akışı içinde ortaya çıkar. Bu duyguların çoğu stres, yorgunluk, hayal kırıklıkları veya kayıplar karşısında yaşanan geçici tepkilerdir. Ancak bu durumların hepsi depresyon anlamına gelmez. Yoğun iş temposu, kısa süreli stres, mevsimsel değişiklikler veya önemli bir olay sonrası yaşanan üzüntü, çoğu kişide doğal olarak düzelir. Fakat şikayetler uzun sürüyor, şiddetleniyor ve günlük yaşamı etkilemeye başlıyorsa, bu durumda bir uzmana başvurmak gerekir. Yaşadığınız her moral bozukluğu depresyon değildir ancak her depresyon dikkate alınması gereken tıbbi bir durumdur. 

Depresyon belirtileri 2 haftadan uzun sürer

Depresyon, tıbbi olarak majör depresif bozukluğu ifade eder. Depresyon yalnızca “üzgün olmak” değildir, kişinin yaşam kalitesini belirgin şekilde düşüren, duygusal, zihinsel ve fiziksel belirtilerle seyreden bir ruhsal hastalıktır. Kişi kendini sürekli mutsuz, üzgün ve enerjisiz hisseder. Genel olarak insanların zevk aldığı şeylerden hatta insanlardan da uzaklaşma eğilimindedir. Depresyon tanısında en önemli unsur, depresyona ait belirtilerin en az iki hafta boyunca sürmesidir.

Depresyonun 7 işareti!

1. Sürekli mutsuzluk veya boşluk hissi

2. Önceden zevk veren aktivitelerden keyif almama

3. Enerji düşüklüğü, çabuk yorulma

4. Dikkat ve konsantrasyonda azalma

5. Uyku ve iştah değişiklikleri

6. Değersizlik veya suçluluk düşünceleri

7. Hayata karşı isteksizlik veya umutsuzluk

Depresyon çocuklarda da görülebilir

Depresyon çok faktörlü bir hastalıktır. Genetik ve aile öyküsünün yanı sıra birçok biyolojik, psikolojik ve çevresel etken rol oynar. Depresyon, yalnızca ruh haliyle ilgili bir sorun değildir; beyindeki kimyasal, hormonal ve sinirsel mekanizmaları etkileyen, yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebilen bir hastalıktır. Araştırmalar, depresyonun ortaya çıkışında birden fazla faktörün etkileşim içinde olduğunu göstermektedir. Depresyonun yalnızca yetişkin hastalığı olduğuna dair yanlış bir görüş bulunmaktadır. Depresyon aynı zamanda çocukları ve ergenleri de etkileyebilen bir ruhsal sağlık sorunudur.

Ne zaman uzman desteğine başvurmalı?

Öncelikle depresyon belirtilerini bilmek gerekir. Eğer belirtiler iki haftadan daha fazla devam ediyorsa bu önemlidir. Günlük işleriniz, iş veya okul performansınız belirgin bir şekilde etkilenmişse, sosyal ilişkileriniz zayıflamaya başladıysa, umutsuzluk ya da intihar gibi düşünceleriniz varsa veya kendinize zarar verme isteği oluştuysa, yaşamdan zevk alma hissiniz belirgin biçimde azaldıysa en kısa zamanda uzman desteği almanız ve bir psikiyatra başvurmanız gerekir.

Erken destek hızlı iyileşme

Günümüzde en yaygın ruhsal sağlık sorunlarından biri olan depresyon, profesyonel destek ve uygun tedavi ile büyük oranda iyileşebilen bir hastalıktır. Erken tanı, tedavi sürecini kolaylaştırır ve yaşam kalitesini kısa sürede artırır. Depresyon tanısı sonrası hastalığın derecesine ve hastanın kişisel ihtiyaçlarına göre tedavi planlanır. Tedavi genellikle ilaç, psikoterapi ve yaşam tarzı değişikliklerinin kombinasyonu şeklinde yürütülür. Hafif depresyonlarda psikoterapi ve yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olabilirken, orta ve ağır depresyonda ilaç tedavisi ve psikoterapinin birlikte uygulanması genellikle daha etkilidir. Tedavi süreci düzenli takip ve semptom izlemeyi içerebilir; çünkü yanıt kişiden kişiye değişir.

Depresyondan korunmak için…

1. Düzenli uyu, sağlıklı beslen: Her gün aynı saatte uyumak ve kalkmak, yeterli uyku almak, taze sebze-meyve tüketmek ve dengeli beslenmek ruh halinizi korur.

2. Hareket et: Haftanın en az 3-4 günü 30-40 dakikalık tempolu yürüyüş, koşu, yüzme veya yoga gibi aktiviteler, mutluluk hormonu salgılayarak stresi azaltır.

3. Stresini yönet: Stres kaçınılmaz bir gerçektir. O halde stresle yaşamayı ve onu yönetmeyi bilmemiz gerek. Nefes egzersizi yapmak, yeni hobiler edinmek zihninizi rahatlatmaya yardımcı olur.

4. Sosyal bağlarını güçlendir: Güvendiğiniz kişilerle daha fazla zaman geçirin, onlarla duygularınızı, düşüncelerinizi paylaşın. Yalnızlık da depresyon riskini artırabilir.

5. Erken sinyalleri fark et: Uzun süreli mutsuzluk, ilgi kaybı veya yorgunluk hissediyorsanız profesyonel yardım almaktan çekinmeyin. Çünkü ruh sağlığı da bedensel sağlığı kadar önemlidir. Unutmayın; önlem almak, tedaviye başlamaktan her zaman daha kolaydır.

Depresyonun 7 İşaretine Dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Hastalığın çok yönlü etkileri

Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, Alzheimer hastalığının bellek, dikkat ve dil gibi işlevlerde bozulmaya yol açarken, kişinin kendisiyle ve çevresiyle ilgili algısını da değiştirdiğini vurguladı.

Bu durumun, hastada davranış bozukluklarına zemin hazırladığını ifade eden Prof. Dr. Tanrıdağ, “Hasta yaşananları aklında tutamaz, kendisine söylenilenlere dikkat edemez ve derdini tam anlatamaz. Diğer yandan da sosyal norm ve kurallardan uzaklaşabilir ve kendi davranışlarını değerlendiremez ve denetleyemez. Çoğu zaman da onları normal kabul eder. Bu bakımlardan Alzheimer hastası yakınının ya da hasta bakıcısının hastalarıyla iletişim kurarken bilmesi gereken hususlar vardır.” dedi.

Empati, sabır ve anlayış esas

Prof. Dr. Tanrıdağ, hastalarla iletişimde temel alınması gereken ilkeleri şöyle sıralıyor:

“Empati kurun. Her şeyden önce kendinize şu soruyu sormalısınız; ‘Eğer Alzheimer hastası o değil de ben olsaydım nasıl bir ilgi beklerdim? Sevgiyle, anlayışla ve sabırla mı karşılanmak isterdim yoksa ilgisizlik ve kabalık mı görmek isterdim?’. Sabırlı olun. Hastanız anlattıklarınız ya da ondan istedikleriniz konusunda kolaylıkla karmaşaya girebilir. Eğer bu tür bir sıkıntı hissediyorsanız isteklerinizi farklı yöntemlerle anlatmaya çalışmalısınız. Bunları yaparken asla fiziksel bir zorlama içine girmeyin. Bunu yaparken iyi niyetli olsanız bile onun tarafından kendisini zorlama olarak algılanabilir.”

Tartışmayın!

Hastalarla iletişimde anlayışlı olmak ve tartışmamak gerektiğini de dile getiren Prof. Dr. Tanrıdağ, şöyle devam etti:

“Hastanız 1958 yılında olduğunu ya da sizin onun annesi olduğunu ileri sürebilir. Siz ona 2025 yılında olduğumuzu ve annesinin de uzun bir süre önce öldüğünü söylemeye kalktığınızda, o önce şaşıracak, ilerlemiş bir hasta değilse yanlış söylediğini anlayarak üzülecek ya da ilerlemiş bir hastaysa söylediklerinde ısrarcı olacak ve sizin neden ona böyle söylediğinizi anlamayarak belki de kızacaktır. Her iki durumda da hastayla iletişiminiz başarısız olacaktır. Alzheimer hastalığında kayıt zorluğu olduğundan siz ona doğruları söylemiş olsanız da o bunları aklında tutamayacaktır. Bu bakımdan hastanın yanlışlarının düzeltilmesinin ve bunlar üzerinden hastayla tartışmanın bir yararı yoktur. Hastanızla zaman ve mekan kavramlarını gündeme getirmeden rahatlıkla konuşmaya çalışın. Eğer o eskilerden bugünmüş gibi söz ediyorsa onunla o konuşmanın içine girerek sürdürün. Konuştuğu konunun bütünlüğünü bozmayın. Zaman zaman espriler yapın.”

Yapılmaması gerekenler…

Prof. Dr. Tanrıdağ, Alzheimer hastalarıyla iletişimde kaçınılması gereken bazı durumları da şöyle sıraladı:

“Zorlamaktan kaçının. Hastanızı onun yapmaktan hoşlanmadığı şeyler konusunda zorlamayın. Çoğu hasta yakını bulmaca çözmenin yararlı olacağını düşünerek hastalarını saatler boyu bulmaca çözmeleri için zorlamaktadır. Bulmaca çözmenin ispatlanmış bir yararı ve mantıksal bir dayanağı yoktur. Bu bakımdan bu zamanın dışarıda ya da evin içinde müzik dinlemek ya da ilgi çekici şeyler seyretmek amacıyla geçirilmesi hasta için daha uyarıcı olacaktır.

İlaçlarını kendileri almasın

Hastanızın ilaçlarını kendi başına almasına izin vermeyin. Hafif-orta evrede bulunan çoğu hasta ilaçlarını düzenli alabileceği iddiasında bulunabilir. Hatta bu iddia bir kısmı için doğru da olabilir. Ancak genel bir prensip olarak unutkanlık ve dikkat azlığı yakınmaları olan hastaların kendi ilaçlarını kendilerinin alması sakıncalıdır. Bunun dışında bazı hastalar ilaçlarını aldıklarını söyleyerek onları halıların altına saklar ya da çöpe atarlar.

Huzurevinden söz etmeyin

Hastalarınızın yanında huzurevi ihtimalinden söz etmeyin. Alzheimer hastalığı sırasında yaşanan kayıplar hastaları önceden olduğundan daha fazla duygusal ve alıngan yapar. Bu nedenle onların geleceğiyle ilgili tahminleri ve bir seçenek olarak huzurevi ihtimalini onların yanında dile getirmeyin. Bu sözleri duyan hastalardan en azından bir bölümü sizin onların ölümünü istediğinizi ya da kendilerinden kurtulma planları yaptığınızı sanabilir.”

Alzheimer hastalarına yaklaşımda empati ve sabır önemli! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ürün içeriği mutlaka okunmalı

Kozmetik sektörünün, her geçen gün yeni ürünlerin piyasaya çıkmasıyla hızla büyüdüğünü, tüketicilerin güvenli ve doğru ürünlere yönelmesinin, cilt sağlığı açısından büyük önem taşıdığını kaydeden Öğr. Gör. Birgül Erbaş, dikkat edilmesi gereken temel adımları şöyle sıraladı:

“Ürünün cilt tipine uygun olması, kişinin cilt ihtiyaçlarını karşılaması önemlidir. Ürünün ihtiyaç doğrultusunda temiz içeriklere sahip olması (danışman yardımı gerekebilir) önemlidir. Ürün içeriği mutlaka okunmalı. Tüketicinin cildinde alerjik reaksiyonlara ya da hassasiyetlere yol açabilecek maddeler içermemelidir. Örneğin parfüm alerjisi olan kişiler PARFUM FREE ürünleri tercih edebilir.
 – Güvenilir platformlardan kullanıcı yorumları ve puanlaması araştırılabilir. Barkod, üretim ve son kullanma tarihi kontrol edilmeli. Ambalajı bozulmuş, üzerinde Türkçe etiket bulunmayan ürünler tercih edilmemelidir. Sağlık Bakanlığı onayı olan ürünler seçilmeli. Kozmetik ürünlerin kaydı Ürün Takip Sistemi (ÜTS) üzerinden sorgulanabiliyor.”

“Cildi Beyazlatıyor” gibi iddialara dikkat!

Piyasada “cildi beyazlatıyor”, “leke tamamen yok oluyor” gibi vaatlerle satılan ürünlerin sıkça görüldüğünü de anlatan Öğr. Gör. Birgül Erbaş, “Ancak bu tür iddialar çoğu zaman bilimsel olarak kanıtlanmamıştır. Mineral maddeler içeren ürünler ne kadar da masum görünse, yüksek oranda kimyasal veya yasaklı madde içeren ürünler ciltte ciddi hasara yol açabilir. Güvenli ürün için; Dermatolojik testlerden geçmiş olması, İçeriğin açık ve şeffaf biçimde belirtilmiş olması, Bakanlık tarafından yayınlanan yönetmeliklere uygunluğu ve onaylı markalara yönelmek büyük önem taşır.” dedi.

Influencer tanıtımları zaman zaman denetimsiz ürünlerin yayılmasına neden olabiliyor

Son yıllarda sosyal medya üzerinden tanıtılan ürünlerin büyük ilgi gördüğünü de dile getiren Öğr. Gör. Birgül Erbaş, “Ancak her önerilen ürün güvenli olmayabilir. Influencer tanıtımları zaman zaman denetimsiz ürünlerin yayılmasına neden olabiliyor. Tüketiciler, yalnızca reklam ve popülerlik üzerinden değil, bilimsel güvenilirlik ve resmi onay üzerinden karar vermelidir.” diye konuştu.

Riskli ürünleri ayırt etmenin yolları

Öğr. Gör. Erbaş, riskli ürünleri ayırt etmenin en güvenli yollarına işaret ederek, “Ambalajında Türkçe bilgilendirme ve onay etiketi olmayan ürünlerden uzak durun. ‘Mucize etkiler’ vaat eden ürünlere şüpheyle yaklaşın. Çok düşük fiyata satılan markasız ürünler genellikle risklidir. Güvenilir eczane, dermokozmetik mağazaları ve yetkili satıcılardan alışveriş yapın.” uyarılarında bulundu.

Doğru ürün seçimi sağlık meselesi 

Kozmetik ürün seçiminin yalnızca estetik değil, aynı zamanda sağlık meselesi olduğunu söyleyen Öğr. Gör. Birgül Erbaş, “Doğru ürünleri seçmek için içerik, onay, marka ve satış noktası mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Bilinçli tüketici olmak hem cilt sağlığını korur hem de risklerden uzak tutar.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Uzmanından kozmetik ürün seçimi uyarısı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

• Genetik etkenler

Aile bireylerinde erken yaşta başlayan saçlarda seyrelme öyküsü varsa, bu sonraki nesillerde de benzer şekilde saçlarda dökülmeye neden olabilir. Bu erkek tipi saç dökülmesi (androjenetik alopesi) denilen durum saç dökülmesinin en sık nedenidir ve hem kadınlarda hem de erkeklerde görülebilir.

• Hormonal etkenler

Hamilelik, doğum sonrası, menopoz, polikistik over sendromu gibi nedenlere bağlı olarak saçlarda geçici veya kalıcı seyrelme, dökülmeler görülebilir. Hamilelik ve doğum sonrası gelişen saç dökülmesi çoğunlukla geri dönüşlüdür. Menopoz, polikistik over sendromu olan kişilerde saçlar zamanla incelir ve bazı saç kökleri kaybolur. 

• Stres ve duygusal faktörler

Yoğun stres, üzüntü, kaygı ve duygusal çalkantılar saç köklerinin büyüme döngüsünü olumsuz etkileyerek saç dökülmesini hızlandırabilir, ani ve yoğun dökülmeler gelişebilir. Dr. Orkhan Bairamov, strese bağlı saç dökülmesini önlemek için; düzenli ve kaliteli uykuya, her gün yürüyüş veya egzersiz yapmaya, müzik dinlemeye, doğada zaman geçirmeye, hobi edinerek zihni rahatlatmaya ve stresi yönetmeyi öğrenmek için gerekirse uzman desteği almaya özen gösterilmesi gerektiğini vurguluyor. 

• Otoimmün ve metabolik hastalıklar

Bağışıklık sistemi bazı durumlarda kendi hücrelerine saldırabiliyor. Hipotiroidi, hipertiroidi, diyabet ve diğer otoimmün hastalıklara bağlı olarak saç zayıflar, incelir ve dökülme görülebilir. Bunlar bazen genel seyrelme, dökülme gibi, bazen de saçkıran (alopesi areata) gibi görülür. 

• Yanlış beslenme ve vitamin eksikliği

Dengesiz ve yetersiz beslenme sonucunda demir, vitamin B12, folat, biotin, çinko, selenyum gibi vitamin ve minerallerin eksiklikleri saç sağlığını doğrudan etkiler. Saçın yapı taşı olan keratin, yeterli besin desteği olmadan üretilemez. Sağlıklı saç için dengeli bir beslenme planı ve gerekli görülmesi halinde doktor önerisiyle düzenli vitamin kullanmak büyük önem taşır.

• Uzun süreli açlık diyeti

Günümüzde pek çok kişi, hızlı kilo vermek amacıyla bilinçsiz ve düzensiz açlık diyetlerine başvuruyor. Ancak uzun süreli açlık diyetleri ya da tek tip beslenme alışkanlıkları, saç dökülmesine neden olabilir ve dökülmeyi hızlandırır. Bu nedenle herhangi bir diyet programına başlamadan önce mutlaka bir doktora veya beslenme uzmanına danışın ve size özel, kişisel ihtiyaçlarınıza göre hazırlanmış programı uygulayın.  

• İlaç kullanımı

Bazı ilaçlar vücuttaki hormon dengesini veya saç kökü döngüsünü bozabilir. Özellikle kemoterapi ilaçları, antidepresanlar ve doğum kontrol hapları saç kaybına neden olabilir.   Genelde bu ajanlara bağlı dökülmeler ani başlangıçlı ve yoğun olup çoğunlukla geri dönüşlüdür. Tedavi sona erdiğinde saçlar çoğu zaman yeniden çıkabilir ancak bazı durumlarda kalıcı etkiler de görülebilir.

• Yanlış bakım ve travma

Dermatoloji Uzmanı Dr. Orkhan Bairamov “Aşırı ısı (fön, düzleştirici vb), sık saç boyaması, kimyasal işlemler, sıkı saç toplama gibi uygulamalar sürekli yapıldığında saç kökleri zayıflar ve bu zamanla saç kaybına neden olabilir. Bu nedenle saç boyama gibi kimyasal işlemleri sınırlayın, saç kurutma makinesi, maşa ve düzleştirici gibi uygulamaları sık yapmayın ve aşırı ısıdan kaçının. Topuz veya atkuyruğu gibi saça zarar verecek modeller yerine, gevşek stilleri tercih edin.  Saçınızı tararken geniş dişli tarak kullanın ve nazik olun, kimyasal içerikli bakım ürünleri yerine saçın doğal yapısını destekleyen, besleyici içerikli şampuan ve maskeleri kullanın” diyor.

• Saçlı deri hastalıkları

Saç dökülmesinin önemli nedenlerinden biri de; doğrudan saçlı deriyi etkileyen hastalıklardır. Saçlı derinin mantar ve bakteriyel enfeksiyonları, sedef veya egzama gibi cilt hastalıkları saç köklerinin bulunduğu alanı iltihaplandırarak saçın sağlıklı uzamasını engeller. Kaşıntı, pullanma, yağlanma veya kızarıklık gibi belirtilerle başlayan bu rahatsızlıklar zamanla saç tellerinin kökten zayıflamasına neden olarak dökülme yapabilir. Erken dönemde dermatolojik müdahale ve doğru saç derisi bakımı, saç kaybının önüne geçilmesinde kilit rol oynar. 

Saç dökülmesi hem kadınlarda hem erkeklerde yaygınlaşıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bu yılki teması “Huzur Vakti” olarak belirlenen 752. Vuslat Yıl Dönümü Uluslararası Anma Törenleri kapsamında İstanbul’da basın tanıtım programı yapıldı.

İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nde düzenlenen programda konuşan Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, asırlar önce Horasan’dan başlayan bir yolculuğun, Konya’da bir gönül medeniyetine dönüştüğünü vurgulayarak, “O yolculuğun sahibi Hazreti Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, yalnızca kendi zamanına değil; çağları aşarak bugüne de seslenen bir hikmet güneşi oldu. O, kalemiyle gönülleri, sözleriyle ufukları aydınlattı. Gönülleri birleştiren, arayanı bulduran, dertliyi huzura kavuşturan büyük bir irfan eri olarak Konya’nın, Anadolu’nun ve insanlığın ortak sesi haline geldi” diye konuştu.

“MEVLÂNÂ BİZİ YENİDEN HUZURA, SÜKÛNETE, BİRBİRİMİZİ ANLAMAYA ÇAĞIRIYOR”

Mevlânâ’nın; rüzgârın savurduğu yapraklara, çölün ortasında yolunu kaybedenlere, kalplerin daraldığı anlara, dünyanın sarsıldığı zamanlara yaptığı “Gönlün huzuru, gönül sahiplerinin huzurundadır” çağrısını anımsatan Başkan Altay, “Bugün hâlâ insanlığın en çok ihtiyaç duyduğu bir seda olan bu çağrı; bu yıl 752’ncisini düzenleyeceğimiz vuslat törenimizin ana teması oldu. Bu tema; çağımızın yorgun ruhlarına seslenen bir nefes, bir davet, bir hatırlayıştır. Birçok coğrafyanın savaş ve acılarına şahit olduğumuz, gönüllerdeki küfenin daha da ağırlaştığı, insanın kendine dahi yabancılaştığı bu çağda; Mevlânâ bizi yeniden huzura, sükûnete, birbirimizi anlamaya çağırıyor. İşte bu kadim çağrının yeniden yankılandığı, Mevlana Hazretlerinin Hakk’a kavuştuğu vuslat günleri; Konya’yı her yıl sadece manevi bir merkeze değil, aynı zamanda insanlığın ortak arayışlarının buluştuğu büyük bir gönül sofrasına dönüştürüyor” değerlendirmesini yaptı.

“HUZUR VAKTİ TEMASINI GÖNÜLLERE DOKUNACAK BİÇİMDE İŞLEYECEĞİZ”

Başkan Altay, Konya Büyükşehir Belediyesi olarak Kültür ve Turizm Bakanlığı ile birlikte; bu ruhu en iyi şekilde yansıtacak programlar hazırladıklarını vurgulayarak, şunları kaydetti:

“Bu yıl da 7–17 Aralık tarihleri arasında, dünyanın dört bir yanından misafirlerimizi Mevlânâ’nın şehrinde, sevginin ve muhabbetin merkezinde hep birlikte ağırlayacağız. Bilhassa, UNESCO’nun ‘Somut Olmayan Kültürel Miras’ listesinde yer alan Sema Töreni, insanı kâinatın sırlarına erdiren yolculuğu ve Hakk’a ulaşmanın mertebeleriyle gönülleri mest edecek. Semâ törenlerine ilaveten paneller, kültür-sanat etkinlikleri ve uluslararası buluşmalara kadar geniş bir yelpazede, ‘Huzur Vakti’ temasını gönüllere dokunacak biçimde işleyeceğiz. Bu vesileyle, tüm gönül dostlarını 7 – 17 Aralık tarihlerinde Mevlânâ’nın şehrine, huzurun merkezine, Konya’ya davet ediyorum. Gelin hep birlikte; gönüllerimizi birleyen, ruhumuzu sükûnete erdiren huzur iklimini birlikte yaşayalım.”

“HEM ŞEB-İ ARUS İÇİN HEM DE YILIN HER MEVSİMİNDE TÜM MİSAFİRLERİMİZİ KONYA’DA HUZURLU BİR YOLCULUĞA DAVET EDİYORUM”

Konya’da tarih, kültür ve doğal güzellikler anlamında birçok değer bulunduğuna da dikkati çeken Başkan Altay, “Bildiğiniz gibi, yaklaşık 10 bin yıllık tarihiyle, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Çatalhöyük, yine UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde bulunan Eşrefoğlu Camii başta olmak üzere; Selçuklu başkenti Konya’mızda tarih, kültür ve doğal güzellikler anlamında birçok değer bulunuyor. Ben, hem Şeb-i Arus için hem de yılın her mevsiminde tüm misafirlerimizi Konya’da huzurlu bir yolculuğa davet ediyorum. Bu vesileyle; başta Şeb-i Arus törenleri olmak üzere ilimizde kültür ve turizmin gelişmesi anlamında yaptığımız her çalışmaya katkı sunan, değerli Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Mehmet Nuri Ersoy’a, genel müdürlerimize ve emeği geçen herkese, şahsım ve şehrim adına şükranlarımı arz ediyorum” ifadelerini kullandı.

“BUGÜN MAZLUM COĞRAFYALARDA SAVAŞIN, YOKSULLUĞUN VE ADALETSİZLİĞİN GÖLGESİNDE HUZUR ARAYAN KARDEŞLERİMİZ VAR”

Konya Valisi İbrahim Akın, Hz. Mevlana’nın 752. Vuslat Yıl Dönümü Uluslararası Anma Törenlerinin bu yıl ki temasının ‘Huzur Vakti’ olarak belirlendiğini belirterek, “Huzurun anlamı, esenliktir, barıştır. Bugün mazlum coğrafyalarda savaşın, yoksulluğun ve adaletsizliğin gölgesinde huzur arayan kardeşlerimiz var. Onların yüreğinde yankılanan dua Hz. Mevlana’nın asırlardır süregelen sevgi, hoşgörü ve barış öğüdüyle buluşup her defasında insanlığı kendine çağıran bir umuda dönüşüyor ve o umut bu yıl tüm dünyaya huzur, esenlik ve kardeşlik olarak yayılıyor. Biz de bu gönül hakikatini Konya’mızdan bir dua, bir barış çağrısı gibi yeniden insanlığa ulaştırmak işitiyoruz. Mevlana’nın hikmetli öğretisini insanlığa ulaştırma çabamıza en güçlü desteği veren sayın bakanımıza şükranlarımı arz ediyorum. Her zaman olduğu gibi bu yıl da hazırlıkları özenle ve gönülden yürüten Konya Büyükşehir Belediye Başkanımıza ve değerli ekibine teşekkürlerimi sunuyorum” dedi.

11 GÜN BOYUNCA ÇOK SAYIDA ETKİNLİK OLACAK

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da 752. Vuslat Yıl Dönümü Uluslararası Anma Törenleri için hazırlanan videonun izlenmesinin ardından yaptığı konuşmasına, vuslatının 752. Sene-i Devriyesinde Hazreti Mevlana’yı rahmetle yâd ederek başladı. 

Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak, Konya Büyükşehir Belediyesi ile birlikte bu yıl da hikmetleri ve düşünceleri ışığında Hazret-i Mevlânâ’yı 11 gün sürecek meşkler, paneller, sergiler, söyleşiler, atölye çalışmaları, konserler, Sema Mukabelesi ve farklı etkinliklerle anmakla kalmayıp anlamaya da çalışacaklarını söyleyen Bakan Ersoy, “Mevlânâ’nın yolundan gidenlerin bir hayat anlayışına dönüştürdüğü ‘Mevlevîlik’ kültürünün bizlere armağan ettiği değerler arasında; kendine has âdâb ve erkânı, özel mûsikîsi ve edebî külliyâtı ile ‘Semâ’ geleneği, hiç şüphesiz benzersiz bir yere sahiptir. Türk kültürünü oluşturan ve besleyen birçok unsur gibi, bu geleneğin ve mirasın korunması da bakanlığımızın başlıca sorumluluğu arasındadır” ifadelerine yer verdi.

“MEVLANA’YI ANMANIN YANINDA MESELENİN BİR DİĞER ÖNEMLİ YANI DA ONU DOĞRU ANLAMAKTIR”

Bakan Ersoy, bu çerçevede bakanlık olarak Mevlevî Semâ Törenleri’nin dünya ölçeğinde tanınması ve bu kültürün evrensel düzeyde bilinmesi için birçok çalışma gerçekleştirdiklerini belirterek, şöyle devam etti:

“Nitekim Dışişleri Bakanlığımız ile Kültür ve Turizm Bakanlığımızın yoğun girişimleri neticesinde, Mevlevî Semâ Mukabelesi UNESCO nezdinde ‘İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsilî Listesi’ne 2008 yılında ‘ülkemiz adına’ kaydettirilmiştir. Mevlana’yı anmanın yanında meselenin bir diğer önemli yanı da onu doğru anlamaktır. Ve aynı zamanda buna bağlı olarak da doğru anlatmaktır. İşte bu sebeple her yıl düzenli bir şekilde gerçekleştirdiğimiz anma etkinliklerinin yanında Mevlana’nın doğru anlaşılması ve doğru anlatılması çabasıyla da önemli çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Dünyanın dört bir yanında düzenlediğimiz etkinliklerle farklı milletlerden ve kültürlerden insanlara Mevlana düşüncesini ve felsefesini anlatıyoruz. Onun eserlerinin yabancı dillere çevrilmesini sağlıyoruz. Size şunu çok açık bir şekilde ifade edebilirim ki, dünyanın çok farklı bölgelerinden bu alanla ilgili çok önemli geri dönüşler alıyoruz. Dönem dönem çalışma arkadaşlarımdan Anadolu erenleriyle ilgili yaptığımız çalışmaların nasıl karşılandığına dönük bilgiler alıyorum. Büyük bir gurur ve mutlulukla belirtmek isterim ki, bugün geldiğimiz nokta itibariyle dünyanın çok farklı ülkelerinde insanlar Anadolu erenlerimize karşı ciddi bir ilgi ve alaka içerisindedirler.” 

“ANADOLU ERENLERİNİN EVRENSEL MESAJLARINI ANLAMAK VE KENDİMİZE REHBER EDİNMEK ZORUNDA OLDUĞUMUZU UNUTMAMALIYIZ”

Modern hayatın bin bir zorluğu içerisinde ayakta kalmaya çalışanların Mevlana’nın, Yunus Emre’nin öğretileriyle hayata tutunduğuna değinen Bakan Ersoy, “Mevlana’nın, Yunus Emre’nin, Hacı Bektaşı Veli’nin, Ahmet Yesevi’nin sesleri çok farklı coğrafyalarda yankılanmaya başladı. Yüzyıllar öncesinden gelen ses zaman, mekan ve kültür ayrımı gözetmeksizin insanların kalplerine dokunuyor. Anadolu’dan yükselen ışığın bugün birbirinden farklı kültürlerdeki toplulukların yaşamını aydınlattığını, ekilen tohumların filizlendiğini görüyoruz. Asırlar geçti, dünya bambaşka bir hale geldi, zaman değişti ama Yunus’un Hazret-i Mevlana’nın asırlar önce kaleme aldığı eserler tesirini hiç kaybetmedi. O ses bugün tüm dünyada karşılık buluyor, gönüllere hayat bahşeden nefesi hala tazeliğini koruyor. Çünkü insanlık bugün her zamankinden daha çok onun merhamet ve muhabbet çağrısına ihtiyaç duyuyor. Zulmün, adaletsizliğin, bencilliğin kasıp kavurduğu bu çağ yangının ateşini, Mevlana gibi, Yunus gibi Yesevi gibi manevi önderlerimizin barış ve kardeşlik çağrısına kulak vererek söndürebiliriz. İşte bu sebeple Anadolu erenlerinin evrensel mesajlarını anlamak ve kendimize rehber edinmek zorunda olduğumuzu unutmamalıyız. Bu sesin daha güçlü ve etkili şekilde yankılanması, Anadolu’da yakılan meşalenin aydınlığından daha fazla insanın nasiplenmesi için biz Hazreti Mevlana’yı anlamaya, anlatmaya, tanıtmaya devam edeceğiz. Bu kapsamda Bakanlığımız Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne bağlı topluluklarla Hazret-i Mevlânâ’yı Anma ve Şeb-i Arûs Törenleri başta olmak üzere, Mevlânâ’nın eşsiz fikir dünyasını ve öğretisini, sevgi ve hoşgörüsünü yaymak, bu vesileyle millî birlik ve beraberliğimizi pekiştirmek hedefleriyle faaliyetler yürütülmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

VUSLAT YIL DÖNÜMÜ ULUSLARARASI ANMA TÖRENLERİ

Bakan Ersoy, 752. Vuslat Yıl Dönümü Uluslararası Anma Törenleri için hazırlanan etkinliklere değinerek, şunları aktardı:

“Vuslat Yıldönümü Uluslararası Anma Törenleri’ni, bu yıl bir ilk olmak üzere, 6 Aralık 2025 Cumartesi günü, Mevlânâ’nın vâlidesi Mümine Hatun’un Karaman’da Aktekke Camii’nde bulunan kabrinde; ‘Mâder-i Mevlâna’ etkinliği ile başlatıyoruz. Bu 11 günlük süre zarfında ziyaretçilerimizi, günün erken vakitlerinden itibaren konserleri, Mesnevî Sohbetleri, konferanslar, sergi etkinlikleri ve Mevlevî yaşam biçimi ve tasavvuf yolunun ‘öz’ünü ifade eden ‘Semâ Mukabelesi’ni, aslına uygun ve bu kültürel mirasa yakışır bir icra düzeyiyle idrak edebilmek adına sayısız etkinlik bekliyor. Bu yıl çocuklarımıza yönelik etkinlikler de planladık. Minik misafirlerimizi Mesnevî’den seçilmiş birbirinden güzel hikâyelerle buluşturacağız. Programın bir müstesnâ başlığı da, yakın zamanda ebediyete irtihal eden, Türk müziğinin âbide şahsiyetlerinden, kültür dünyamıza değerli eserler ve öğrenciler armağan eden Kutbu’n-Nâyî merhum Niyazi Sayın Hocamız anısına düzenlediğimiz ‘ney meşki’ etkinliğimizdir.”

“ÖZEL BİR TANITIM FİLMİ İLE ETKİNLİKLERİMİZİ TÜM DÜNYAYA DUYURACAĞIZ”

Etkinliklerin tüm dünyaya duyurulması ve tanıtılması adına çeşitli çalışmaların yürütüldüğünü belirten Bakan Ersoy, “Biliyorsunuz Konya’da düzenlenen bu etkinlik dünya kamuoyu tarafından da yakından takip ediliyor. Mevlana’nın felsefesi, öğretileri yüzbinlerce insanı her yıl Konya’ya çekiyor. Bu ilgi Şeb-i Arus zamanında daha da artıyor. Bizler de bu atmosferi daha iyi tanıtabilmek adına Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansımızı da (TGA) harekete geçirdik. TGA ile 200’e yakın ülkede tanıtım faaliyetleri yürütüyoruz ve GoTürkiye platformu ile milyonlarca takipçiye ulaşabiliyoruz. Hazırlanan özel bir tanıtım filmi ile etkinliklerimizi tüm dünyaya duyuracağız. Bu yıla özel bir başka etkinliğimizi ise Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığımız aracılığıyla gerçekleştireceğiz. Alanındaki ilk ve en kapsamlı etkinlik olan ‘Müzehhep Mesnevîler Sergisi’ ile yetmiş müzehhep Mesnevî nüshası bir araya getirdik ve Aralık ayı içinde Rami Kütüphanemizde sergilemeye başlayacağız. Bu sergi ile ziyaretçilerimizin Mesnevi’nin 7 yüzyılı aşan yolculuğuna hattalar ve müzehhipler tarafından ortaya konan nüshalarla tanıklık etmesini amaçlıyoruz” dedi.

Bakan Ersoy, etkinliklerde emeği geçen ve katkı sağlayanlara teşekkür ederek, “Etkinliklerimizde yer alan tüm sanat kurumlarımızı, seçkin sanatkârlarımızı ve değerli akademisyenlerimizi tebrik ediyor, ayrıca Konya Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Uğur İbrahim Altay ve Konya Valimiz Sayın İbrahim Akın’a da değerli iş birliklerinden dolayı teşekkürlerimi sunuyorum” diye konuştu.

“HUZUR VAKTİ TEMALI ETKİNLİKLERİMİZDE BULUŞMAYA, İYİLİK VE GÜZELLİKLERİ PAYLAŞMAYA BÜTÜN MEVLÂNA DOSTLARINI DAVET EDİYORUM”

Bütün Mevlâna dostlarını düzenlenecek etkinliklere katılmaya davet eden Bakan Ersoy, “İçinde bulunduğumuz dönemde, tüm dünyanın ihtiyaç duyduğu erdem, ilke ve değerleri anımsatmak adına; tüm insanlığı refah, huzur ve saadete ulaştırmaya vesile olacak bu güzide değerleri yeniden hatırlamak üzere; Vuslat’ın 752. Yılı’nın hayır, güzellik ve mutluluklara vesile olmasını temenni ediyorum. ‘Gönlün huzuru, gönül sahiplerinin huzurundadır.’ Hikmetinin örgülediği Huzur Vakti temalı etkinliklerimizde buluşmaya, iyilik ve güzellikleri paylaşmaya bütün Mevlâna dostlarını davet ediyorum” diye konuştu.

Programa; İstanbul Valisi Davut Gül, AK Parti Konya Milletvekili Mehmet Baykan, Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, Selçuklu Belediye Başkanı Ahmet Pekyatırmacı, Güzel Sanatlar Genel Müdürü Ömer Faruk Belviranlı, Mevlana’nın 22. kuşaktan torunu Esin Çelebi Bayru, çok sayıda yerel ve ulusal medya temsilcisi ve davetliler katıldı. 

752. Vuslat Yıl Dönümü Uluslararası Anma Törenleri Bakan Ersoy’un Katıldığı Programla Tanıtıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yerinden çıkan daimi diş için 30 dakika önemli! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Selçuklu Belediyesi Uluslararası Kapalı Spor Salonu ve Konyaspor stadının bulunduğu otopark alanında gerçekleşen araç tanıtım törenine, Selçuklu Belediye Başkanı Ahmet Pekyatırmacı, Selçuklu Kaymakamı Eflatun Can Tortop, AK Parti Selçuklu İlçe Başkanı Arif Bağcı, belediye başkan yardımcıları, meclis üyeleri ve birim müdürleri katıldı.

Başkan Pekyatırmacı: “2023 yılından itibaren toplam 71 yeni aracı belediyemiz bünyesine kazandırdık”

Araç Tanıtım Programı’nın yalnızca bir tanıtım olmadığını, Selçuklu’nun geleceğine attıkları güçlü bir imzanın değerli bir parçası olduğunu ifade eden Selçuklu Belediye Başkanı Ahmet Pekyatırmacı, “Gönül belediyeciliği ilkesiyle çıktığımız bu yolda 700 bin nüfuslu bir aileye hizmet etmenin yüklediği sorumluluk ile gece gündüz demeden, yılmadan, yorulmadan, bahanelere sığınmadan var gücümüzle çalışıyoruz. Çünkü biliyoruz ki hizmet ihmal kaldırmaz, gecikmeyi kabul etmez. İşte yeni araçlarımız da bu emek zincirinin en önemli halkalarından birini oluşturuyor. Selçuklu gibi hızla büyüyen ve sürekli gelişen bir ilçenin ihtiyaçlarını karşılayabilmek ancak güçlü bir araç filosuyla mümkün hale geliyor. Yolların bakımından çevrenin korunmasına, park bahçe düzenlemelerinden, altyapı çalışmalarına kadar her alanda modern, teknolojik ve hızlı çalışan ekipmanlar gerekiyor. İşte biz de bu anlayışla 2023 yılından itibaren 5’i iş makinesi olmak üzere toplam 71 yeni aracı belediyemiz bünyesine kazandırdık. Böylece filomuz toplam 421 araca ulaştı. 700 bin nüfusa 2 bin kilometrekare yüz ölçümüne 2 bin 500 çalışanımızla birlikte 421 araçla, iş makinesiyle hizmet ediyoruz. Bu sayı aslında Selçuklu’nun hizmet kapasitesinin ulaştığı güçlü seviyeyi en somut bir şekilde de ortaya koyuyor. Her bir aracımız yollarımızda, sokaklarımızda, parklarımızda, taziye evlerinde, sosyal destek çalışmalarında, temizlik hizmetlerinde, çevre projelerinde, hatta afet anlarında bile bizim elimiz, kolumuz, gözümüz oluyor. Rabbim bizlere bu araçlarımızla hayırlı hizmetler yapmayı nasip etsin inşallah” dedi.

 “Selçuklu Belediyesi olarak 1 lira borcumuz yok”

Araçların toplam maliyetinin 204 milyon 299 bin lira olduğunu açıklayan Başkan Ahmet Pekyatırmacı, “Yeni araçlarımız inşallah kısa süre içerisinde kendilerini amorti edecek. Çünkü bu araçlarımızı çok yoğun bir şekilde kullanıyoruz, hizmet üretiyoruz. Bu araçları kiralama yoluyla filomuza dahil etmiş olsaydık aslında kiralama maliyetiyle birlikte 3 yıllık bir sürede bu araçların toplam parasını kira bedeli olarak ödemiş olacaktık. Ama biz bu araçları kendi bütçemizle, kaynaklarımızla sahip olarak bu maliyetten de kurtulmuş olduk. İnşallah uzun süre bu araçlar şehrimize, ilçemize hizmet edecek. Tabii buradaki araçlar ve toplam maliyet tamamen belediyemizin öz kaynaklarıyla temin edilmiş hiçbir şekilde dışarıdan borçlanma yapılmadan DMO aracılığıyla alınmış araçlar. Elhamdülillah bununla her zaman övünüyoruz. Selçuklu Belediyesi olarak yatırımlarımızda hiçbir zaman hız kesmedik. Temel belediyecilik hizmetlerimizi hiçbir zaman aksatmadık. Vatandaşlarımıza en konforlu, en güvenli, en hızlı hizmeti sunmak için gayret ediyoruz, gece gündüz demeden çalışıyoruz. Elhamdülillah Selçuklu Belediyesi olarak ne SGK’ya ne maliyeye ne de iş yaptırdığımız firmalara 1 lira borcumuz yok. Bununla da her zaman övünüyoruz” şeklinde konuştu.

“Bu güzel çalışmaları ekibimizin fedakarca ortaya koyduğu hizmetle elde ediyoruz”

Şehir dışından gelen misafirlerin Konya’dan övgüyle bahsettiklerini anlatan Başkan Pekyatırmacı, “Konyamıza dışarıdan gelen misafirlerimizin bize söylemiş olduğu şöyle bir cümle var: ‘Konya çok temiz. Konya çok düzenli ve çok huzurlu bir şehir.’ İnanın bu övgü dolu sözleri duymak bizleri çok mutlu ediyor. Aynı zamanda da gururlandırıyor. Ama şunu özellikle ifade etmek istiyorum. Bu güzel çalışmaları sadece araçlarla ekipmanlarla değil, bu araçları kullanan ekibimizle, personelimizle, çalışma arkadaşlarımızla onların gece gündüz demeden fedakarca gayretli bir şekilde ortaya koydukları hizmetle elde ediyoruz. Bu hizmetin neticesinde bu övgüleri alıyoruz. Bu yüzden gece gündüz demeden, mesai kavramı gözetmeden, kimi zaman soğukta, kimi zaman sıcakta bu çalışmalarını devam ettiren çok kıymetli mesai arkadaşlarıma özellikle teşekkür ediyorum. Bu vesileyle alımını gerçekleştirdiğimiz 71 aracımızın belediyemize, Selçuklumuza ve Konyamıza hayırlı olmasını diliyorum. Rabbim bu araçlarımızla çıktığımız hizmet yolunu hayırla, bereketle, kazasız, belasız, güzel sonuçlarla taçlandırsın inşallah” ifadelerini kullandı.

Selçuklu Kaymakamı Tortop: “Güçlendirilen filo ile hizmet kalitemiz güzel bir şekilde artacak”

Geliştirilen araç filosuyla Selçuklu Belediyesi’nin hizmet kalitesinin daha da artacağını belirten Selçuklu Kaymakamı Eflatun Can Tortop, “İnsanoğlu yaşamaya devam ettiği sürece kent hizmetlerimiz de gelişerek devam edecek, vatandaşlarımızın ihtiyacı sürekli olarak çeşitlilik ve gelişim gösterecektir. Bizler de eğer kentlerimizi günün değişen şartlarına uyarlayamazsak çok büyük sıkıntılarla karşılaşacağız. Eskilerden bize kalan beğendiğim bir söz vardır. ‘Alet işler el öğünür’ diye. Bu sözdeki alet arkada gördüğümüz iş makineleri. Gelişen bu güzel araçlarla güçlendirilen filo ile temizlik, altyapı, acil müdahalede de hizmet kalitemiz güzel bir şekilde artacak. Ben öncelikle karda, kışta, sıcakta, soğukta, yağmurda, alın teri dökerek çalışıp bizlere hizmet sunan işçi kardeşlerimize teşekkür ediyorum” dedi.

AK Parti Selçuklu İlçe Başkanı Bağcı: “Selçuklu Belediyesi Türkiye’ye örnek bir belediye”

AK Parti Selçuklu İlçe Başkanı Arif Bağcı, tanıtımı yapılan araçların sosyal belediyecilik hizmetlerini daha da güçlendireceğini belirterek, “Bugün burada Selçuklumuzun hizmet kapasitesini daha da güçlendirecek, hemşerilerimizin günlük yaşamını kolaylaştıracak çok önemli bir yatırımı birlikte paylaşmanın mutluluğunu yaşıyoruz. 2023-2025 yılları arasında belediyemizin filosuna kazandırılan yeni hizmet araçları sadece birer makine ya da ekipman değildir. Bunlar halka hizmet, hakka hizmettir anlayışının sahadaki somut göstergeleridir. Bu araçlar ilçemizin temizliğini daha etkin kılacak, park ve yeşil alanlarımızın bakımını hızlandıracak, sosyal belediyecilik hizmetlerini güçlendirecek, afet ve acil durum çalışmalarında belediyemize daha yüksek bir müdahale kabiliyeti sağlayacaktır. Selçuklu Belediyesi yıllardır vizyonuyla, planlı çalışmasıyla, mali disiplin anlayışıyla Türkiye’ye örnek bir belediye olmuştur. Bugün burada tanıtımını yaptığımız araçlar bu anlayışın bir sonucudur. İlçemizin her mahallesine, her sokağına, her hanesine dokunan hizmetlerin daha hızlı, daha etkin ve daha verimli yürütülmesine ciddi katkı sağlayacaktır. Bu vesileyle ilçemize bu değerli kazanımı sağlayan başkanımız Ahmet Pekyatırmacı’ya, belediye yönetimine ve emeği geçen tüm çalışanlarımıza teşekkür ediyorum. Bizler AK Parti Selçuklu İlçe Teşkilatı olarak her zaman olduğu gibi milletimiz için yapılan her işin yanında olmaya, her hizmeti desteklemeye ve Selçuklu’nun geleceğini birlikte inşa etmeye kararlıyız” diye konuştu.

Program konuşmaların ardından  toplu fotoğraf çekimiyle son buldu.

Selçuklu Belediyesi Araç Filosuna 71 Araç Daha İlave Etti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Felsefe farklılıklarla birlikte düşünme becerisini geliştirmeye çağırıyor

Unesco’nun, Dünya Felsefe Gününün felsefe ile ilgilenen herkese ait olduğunu söylediğine işaret eden Prof. Dr. Çiğdem Yazıcı, “Dünya Felsefe Günü, çağımızın problemlerini ve krizlerini akılcı, kültürlerarası diyaloğu güçlendirerek tartışabileceğimiz hoşgörülü bir ortam yaratmaya aracı olmayı hedefler. Yani felsefe yalnızca kendimizi anlamak ve tanımakla yetinen bir etkinlik değildir; aynı zamanda bizden farklı olanla karşılaşmak, bu farklılıkları tanımak ve bu farklılıklarla birlikte düşünmek becerisini de geliştirmeye çağıran bir etkinliktir.” dedi.

Dijital çağda, düşünmenin ve sorgulamanın anlamı değişti mi?

Dijitalleşmenin hayatlarımızı önemli oranda kolaylaştırdığı ve ilerleyen dönemlerde daha da kolaylaştıracağı gerçeğini görmenin gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Çiğdem Yazıcı, “Yapay zeka aracılığıyla üzerinde düşündüğümüz ya da araştırma yaptığımız konular hakkında her zamankinden çok daha fazla veriye ulaşabiliyoruz. Yine yapay zeka bu veriyi işleyebiliyor ve bize anlamlı sonuçlar verebiliyor. Ancak bu dijitalleşme insanın üzerinden kendi yaşamıyla ve varoluşuyla ilgili önemli sorularla meşgul olmak ve bu sorulara kendi yaşamlarında aldıkları kararlar ve yaptıkları tercihlerle birtakım cevaplar aramak ve vermek sorumluluğunu alamaz. Örneğin yapay zekaya aklımıza gelen tüm soruları sorabiliriz ancak ne yapacağımız ve nasıl yaşayacağımızla ilgili nihai karar her zaman bize ait olmak zorunda. Bu nedenle eleştirel düşünebilme, kendimize, başkalarına ve dünyaya ilişkin içten bir merak ve sorgulama hiçbir zaman yapay zeka ile gerçekleştirilemez. Dijital çağda da düşünmenin ve sorgulamanın anlamının değişmediğini ancak eskisine oranla çok daha büyük bir önem, değer ve aciliyet kazandığını söyleyebiliriz.” diye konuştu.

Teknolojinin dönüştürücü gücünü sorgulama felsefi bir ihtiyaç

İnsanın dünya üzerinde var olmaya başladığı ilk andan itibaren hem kendisine hem de etrafında yaşadığı dünyaya şu veya bu şekilde bir anlam yüklediğini kaydeden Prof. Dr. Çiğdem Yazıcı, “Onu belirli bir şekilde yorumlamış ve dönüştürmüştür. Teknoloji de bu dönüştürme araçlarından bir tanesidir aslında. Dolayısıyla teknoloji aracılığıyla insanın kendisini ve yeryüzünü nasıl dönüştüreceği ve neye dönüştüreceği teknolojinin kendisinin cevaplayamayacağı açık bir soru olarak durmaktadır. Günümüzde yaşanan savaşları, hammadde ve iklim krizlerini düşünecek olursak bu soru son derece hayati ve acil bir sorudur. Bu soru ancak felsefi etkinliğin ve felsefece bir yaşamın teori ve pratiğin önünde açabileceği yeni ufuklar içinde ele alınabilir.” ifadesinde bulundu.

Yapay zeka felsefesi adı altında ele alınabilecek kendine özgü bir alandan bahsetmenin mümkün olduğunu belirten Prof. Dr. Çiğdem Yazıcı, “Yapay zeka felsefesi yapay zekanın hayatlarımızda kapladığı yerin ortaya çıkarabileceği çeşitli ahlaki ve pratik soruları, insan zihni ve yapay zeka arasındaki ilişkileri, farklılıkları ve benzerlikleri, insan ve makineler arasındaki ilişkileri ele alır ve tartışır.” dedi.

Yakın zamanda bilinçli bilgisayarlar programlamamız pek mümkün görünmüyor

Yapay zekanın “düşünebilme” ya da “bilinç” sahibi olma kapasitesi olup olmadığını değerlendiren Prof. Dr. Çiğdem Yazıcı, şöyle devam etti:

“Zeka sorun çözme becerisi anlamına gelirken bilinç acı, neşe, aşk ve öfke gibi şeyleri hissedebilme ve kendinin farkında olabilme becerisini de ifade eder. Yapay zeka, verilerle sorun çözme konusunda insandan çok daha becerikli bir hale gelebilir. Ancak bu onun zamanla bilinç kazanacağı anlamına gelmez. Biz henüz bilincin kökeni ve nasıl ortaya çıktığı hakkında yeterince bilgi sahibi olamadığımız için yakın zamanda bilinçli bilgisayarlar ya da makineler programlamamız pek mümkün görünmüyor gibi. Bu konuya ilgisi olanlar Yuval Noah Harari’nin 21. YY Dersleri isimli kitabına bakabilirler.”

Yapay zeka insan ürünü olan fikir ve düşünceleri işleyip ortaya yeni bir felsefe atabilir

İnsan aklının ürünü olan bir sistemin, kendi felsefesini oluşturup oluşturamayacağı konusunu da ele alan Prof. Dr. Çiğdem Yazıcı, sözlerini şöyle tamamladı:

“İnsan ürünü bir sistem, bir felsefe yaratması söz konusu olduğunda ancak insanı taklit edebilir. İnsan aklının ürünü olan bir sistem derken yapay zeka benzeri bir sistemden bahsediyorsak eğer yapay zeka yalnızca insan ürünü olan fikir ve düşünceleri bir veri olarak işleyip ortaya yeni bir felsefe atabilir. Ama bu felsefe insan aklının ürettiklerinden bağımsız olamaz; insanların toplu birikimlerini aktardıkları verilerin derlenmesi ile ortaya daha önce yazılmamış daha kapsamlı felsefe tarihi derlemelerinden ortaya felsefi teori örnekleri çıkartabilir. Kaldı ki yapay zekanın ortaya attığı felsefe ne tür bir soru etrafında şekillenecek yani başlangıç noktası ne olacak? Yapay zeka neden yeni bir felsefi sistem ortaya atmaya ihtiyaç duysun? Bunu ancak kendisi dışındaki bir etki nedeniyle örneğin bir insanın bunu talep etmesi üzerine yapabilir. Felsefe ancak insana özgü bir anlamlandırma ihtiyacının ürünü olarak kendi otantikliğini koruyabilir.”

Yapay zeka çağında karar yine insanın! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

VBKY’nin iktisat kitaplığı, siyaset ve düşünce tarihçisi Michael Sonenscher’in yazdığı ve M. Murtaza Özeren’in Türkçeye çevirdiği “Kapitalizm” adlı eserle genişlemeye devam ediyor. Sonenscher, kitapta kapitalizmin her zaman bugünkü anlamına mı geldiği, zaman içinde nasıl bir dönüşüm geçirdiği ve günümüzdeki siyasi ve iktisadi tartışmaları anlamak için neden önemli olduğu gibi soruların izini sürerek kapitalizm kavramının soy kütüğünü araştırıyor, kelimenin ardındaki unutulmuş hikâyeyi gün yüzüne çıkarıyor. Sonenscher, analizine kapitalizmden önce var olan ve temelini “iş bölümü” ilkesinin oluşturduğu “ticari toplum” kavramıyla başlıyor. Yazar, bu daha eski kavramın kökenleri başlangıçta kamu borçları ve savaş finansmanı gibi bambaşka meselelere dayanan “kapitalizm” ile zamanla nasıl birleştiğini ve nasıl dönüştüğünü inceliyor. Kitap, ticari toplum tartışmalarının sermaye mülkiyetini merkeze alan kapitalizm kavramı tarafından nasıl yutulduğunu ve bu sürecin modern iktisadi ve siyasi düşünceyi nasıl şekillendirdiğini ortaya koyuyor. Bu entelektüel yolculukta Sonenscher, Adam Smith’ten Karl Marx’a, David Ricardo’dan Louis Blanc ve Louis de Bonald gibi Fransız düşünürlerine uzanan geniş bir düşünce haritasını okuyucuya sunuyor.

Kitaptan:

“Kapitalizm, yirmi birinci yüzyıla ait bir anlam yüküne sahip olan on dokuzuncu yüzyıldan kalma bir sözcüktür. Tanımlanması hâlâ oldukça zor olsa da, görülmesi hâlâ son derece kolaydır. Açık ve anlaşılmaz olanın birbirine karışmış olmasının bir sebebi de kelimenin kap­sadığı konuların çeşitliliğidir. Kapitalizm elbette sermayeyi/kapi­tali gerekli kılar, ancak kapitalistleri de gerektirdiği o kadar açık değildir; örneğin bunun yerine örgütlenmiş şirketler, yönetici hiyerarşileri, maaşlı çalışanlar, çok sayıda tüketici, sınırlı sorum­luluk, anonim şirket hisseleri, finansal hizmetler, rekabetçi piya­salar ve bürokratik devletler gibi unsurlar da söz konusu olabilir. Kapitalizm aynı zamanda endüstriyel örgütlenmeyi, teknik uz­manlaşmayı ve iş bölümünü de gerektiriyor gibi görünmektedir, ancak piyasaları, fiyatları, kârları ve temettüleri de gerektirdiği o kadar açık değildir. Son olarak, kapitalizm üreticileri, ürünleri ve süreçleri gerektiriyor gibi görünmektedir, ancak aynı zamanda baskı, sınıflar ve çatışmayı da gerektirdiği o kadar açık değildir. Bazen bunların hepsine ihtiyaç duyuyor gibi görünse de, hiçbir zaman hepsini aynı anda istememiş ya da hepsi aynı anda ve aynı yerde sabit ve belirlenmiş bir şeye oturmamış gibi görünüyor. Ka­pitalizmin, ister araba ister para üretmek olsun, bir şeyler üret­mekle bir ilgisi olduğu açıktır, ancak kapitalizmin kendisi üretil­miş hazır bir şey değildir.”

Yazar Hakkında;

Siyaset düşüncesi tarihi ile Fransız ve Avrupa tarihi alanlarındaki çalışmalarıyla tanınan Michael Sonenscher, Cambridge King’s College üyesidir. Burada uzun yıllar Tarih Çalışmaları Direktörü olarak görev yapmış olup, emekliliğinden sonra da akademik çalışmalarını sürdürmektedir. Başlıca eserleri arasında Before the Deluge: Public Debt, Inequality, and the Intellectual Origins of the French Revolution ve Sans-Culottes: An Eighteenth-Century Emblem in the French Revolution bulunmaktadır. Yazarın son kitabı After Kant The Romans, the Germans, and the Moderns in the History of Political Thought ise 2023’te Princeton University Press tarafından yayımlanmıştır.

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kategori: İktisat         

Yazan: Michael Sonenscher   

Kitabın adı: Kapitalizm

Kitap Editörü: Feyzullah Yılmaz    

Proje Editörü ve Son Okuma: Mustafa Sacid Öztürk  

Kapak ve Sayfa Uygulama: Faruk Özcan     

Türkçesi: M. Murtaza Özeren 

Sayfa sayısı: 176

Kapitalizm kavramının tarihi, dönüşümü, dünü ve bugünü bu kitapta yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Toksinler ısıya karşı dayanıklıdır”

Doç. Dr. Çağdaş Erdoğan, olayla ilgili şunları söylüyor:

“Öncelikle şunu vurgulamak gerekir: Bu tür olaylarda kesin neden ancak laboratuvar sonuçlarıyla ortaya çıkar. Bir hekim olarak sonuçlar çıkmadan ‘kesin budur’ dememiz mümkün değil. Ancak tablonun çok hızlı gelişmiş olması, bazı ihtimalleri diğerlerinden daha ön plana çıkarıyor. Genel olarak gıda zehirlenmelerinin büyük bölümü hafif seyreder; bulantı, kusma gibi belirtilerle kendiliğinden düzelir. Fakat hızlı ilerleyen ve ölümcül olabilen gıda zehirlenmeleri de vardır. Bunlar genellikle toksin kaynaklıdır. Yani gıdanın içinde daha önceden oluşmuş bir zehirden söz ediyoruz, bu nedenle pişirmek veya kaynatmak çoğu zaman koruyucu olmaz. Toksinler ısıya dayanıklıdır.”

“Toksinler saatler içinde solunum kaslarını felç edebilir”

Kabuklu deniz ürünlerinde biriken toksinlerin dakikalarla, saatler içinde solunum kaslarını felç edebileceğinden bahseden Doç. Dr. Erdoğan, şöyle devam ediyor:

“Botulinum toksini (botoks zehirlenmesi) en bilinen örneklerden biridir; özellikle ev yapımı konservelerde görülür. Daha çok görme bozukluğu, çift görme, yutma güçlüğü gibi belirtilerle başlar ve solunum kaslarını etkileyebilir. Ancak bu toksinin belirtilerinin başlaması genellikle birkaç saat ile üç gün arasında değiştiği için, çok ani seyreden tablolarda ilk sırada düşündüğümüz etken değildir. Buna karşılık özellikle kabuklu deniz ürünlerinde, yani midye gibi filtrasyon yoluyla beslenen canlılarda biriken ciddi nörotoksinler vardır. Bu toksinler dakikalarla saatler içinde solunum kaslarını felç edebilir ve bu durum ani hayati kayıplara yol açabilir. En önemli özellikleri, ne kadar pişirilirse pişirilsin yok olmamalarıdır. Dolayısıyla ‘piştiği için güvenlidir’ düşüncesi doğru değildir.”

“Salmonella, böyle hızlı bir tabloya sebep olmaz”

Geçtiğimiz aylarda İzmir’de bir vatandaşın kumpir yedikten sonra hayatını kaybetmesi Salmonella bakterisini gündeme getirmişti. Doç. Dr. Erdoğan bu bakterinin bu kadar hızlı ölüme götürmediğini belirterek şu açıklamayı yapıyor:

“Enfeksiyon kaynaklı bir gıda zehirlenmesi, örneğin salmonella, böyle hızlı bir tabloya sebep olmaz. Salmonellada belirtiler daha yavaş gelişir; kanlı ishal ve ateş gibi bulgular olur. Bu nedenle enfeksiyon ihtimali bu olayda öncelikli görünmüyor.”

“Toksinin vücuda dağılmasında kilo önemli bir belirleyicidir”

Toksinlerin herkeste farklı şekilde etki edebileceğini belirten Erdoğan, “Ailenin farklı bireylerinin farklı hızlarda etkilenmesi de açıklanabilir bir durum. Çünkü her midye aynı miktarda toksin içermez. Ayrıca toksinin vücuda dağılmasında kilo önemli bir belirleyicidir; çocukların ve annenin daha hızlı etkilenmesi bu nedenle olağandır. Tabii çok düşük bir ihtimal de olsa yiyeceğe karışmış kimyasal bir madde—örneğin bir temizlik ürünü—de benzer şekilde hızlı etki yaratabilir. Fakat toksin ihtimali daha güçlü bir olasılık olarak duruyor” diyor.

“Zamanında hastaneye ulaşıldığında iyileşme ihtimali var

Bu tür vakalarda erken müdahalenin hayati önem taşıdığını belirten Erdoğan, şöyle devam ediyor:

“Eğer toksin solunum kaslarını felç ettiyse, hastanın solunumu durabilir. Böyle bir durumda tek tedavi, solunum cihazıyla hastayı yaşatıp toksinin etkisi geçene kadar destek sağlamak. Yani zamanında hastaneye ulaşıldığında iyileşme ihtimali var.”

“Bulantı ve kusma başlarsa zaman kaybetmeden acil servise başvurulmalı”

“Vatandaşlar açısından bakarsak, böyle bir tehlikeyi gıdanın tadından, kokusundan veya görünüşünden anlamak mümkün değil. Bu yüzden özellikle kabuklu deniz ürünlerinin mutlaka denetimli ve güvenilir kaynaklardan alınması gerekir. Sokakta satılan ürünler her zaman daha risklidir. Kumpir gibi mayonez, sosis, sucuk gibi kolay bozulan malzemeler içeren ve uzun süre açıkta bekleyebilen yiyeceklerde de risk artar. Aynı gıdayı yiyen birden fazla kişide kısa sürede bulantı ve kusma başlarsa, özellikle çocuklarda zaman kaybetmeden acil servise başvurulmalı. Son olarak tekrar söylemek lazım: Kesin neden laboratuvar sonuçlarıyla belirlenecek. Ancak mevcut bilgiler ışığında bu kadar hızlı gelişen bir tabloda nörotoksinler daha olası görünüyor.”

Toksinler saatler içinde solunum kaslarını felç edebilir yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sinema en büyük dönüşümlerinden birini geçiriyor

Sinemanın en büyük dönüşümlerden birini dijital çağla birlikte geçirdiğini, filmin artık sadece bir anlatı sanatı olarak değil aynı zamanda veri akışı, algoritmalar ve içerik stratejileriyle tanımlanmaya başlandığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Denizcan Kabaş, “Eskiden sinema, fiziksel olarak bir araya gelinen, ortak duyguların paylaşıldığı ve devamında çeşitli sosyalleşmelerin de yaşandığı bir ritüeldi; bugünse sıklıkla bireysel ekranlara, kısalan dikkat sürelerine ve hızlı tüketim çerçevesine sıkışmaya doğru ilerliyor. Ancak bu değişim, sinemanın bittiği anlamına gelmiyor. Aksine, dijital çağ sinemaya yeni ifade biçimleri de kazandırıyor. Artık bir hikâye yalnızca perdede değil, sosyal medyada, sanal gerçeklikte hatta yapay zekâ destekli deneyimlerde var olabiliyor. Dolayısıyla sinemaya farklı bir gözle bakıldığında aynı zamanda bir tür ‘dijital hafıza alanı’ na dönüşümün söz konusu olduğu da söylenebilir. Bu süreçte film yapanlar, yalnızca kamera arkasında değil, kodun ve verinin içinde de yeni bir anlatım dili kurabiliyor. En nihayetinde dijitalleşmenin en üst seviyesine ulaşarak sinema alanını tamamıyla dönüştürmesinin tam karşılığını henüz göremedik.” dedi.

Pandemi, sinema salonları için dönüm noktası oldu

Pandeminin, sinema salonları için bir anlamda dönüm noktası olduğuna işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Denizcan Kabaş, “Uzun süre kapalı kalan salonlar ekonomik ve duygusal bir kayıp yaşadı. Evde film izleme alışkanlığıyla birlikte salonların sağladığı kolektif izleme deneyiminden uzaklaşılmaya başlandı. Öte yandan sinema salonlarında film izlemenin ekonomik karşılığının giderek artması, salonların AVM’lere taşınmasıyla birlikte film izlemenin ötesinde bir tüketim çerçevesinin öne çıkması da bu durumu pekiştirdi. Ancak son birkaç yılda bu durumun değiştirilmeye çalışıldığını görebiliyoruz. Ödüllü yerli yapımların salonlarda gösterilmesi, belirli yönetmenlerin sinema perdesi gösterim formatına uygun üretimlerde bulunması ve sinema salonların ‘nostalji’ üretimi doğrultusunda kült yapımları yeniden beyazperdeye taşıması bu konudaki girişimlere örnek olarak verilebilir. Bunların yanı sıra film sonrası söyleşiler, tematik gösterimler, festival organizasyonları da bu bağın yeniden kurulması açısından önem taşıyor.” diye konuştu.

Dijital platformlar, sinema kültürünü önemli ölçüde dönüştürdü…

Netflix, Amazon Prime, Max gibi dijital platformların sinema kültürünü önemli ölçüde dönüştürdüğünü de kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Denizcan Kabaş, “Bir yandan erişim sınırlarını ortadan kaldırarak hikâyeleri zaman-mekân ayrımı olmaksızın küresel ölçeğe taşıdılar öte yandan izleme alışkanlıklarını da kökten değiştirdiler. Artık izleyici filmi bir etkinlik olarak değil, tıpkı bir sosyal medya içeriği gibi hızlıca tüketilen bir ‘akış’ olarak deneyimliyor. Bu durumun iki yönü var: Olumlu tarafı erişimin, çeşitliliğin ve görünürlüğün artması. Olumsuz tarafıysa sinemanın hızlı tüketim ve izleyici verisi odaklı üretim kültürüne teslim olması. Platformların algoritmaları, izleyiciye yeni içerikleri sürekli kişiselleştirilmiş bir şekilde sunarken, derinleşme, film üzerine tartışma ve sinemasal deneyim giderek zayıflıyor. Elbette ki bazı yönetmenlerin de bu dijital koşulları yaratıcı biçimde kullanarak yeni anlatım biçimleri geliştirdiğini de dikkatle takip edebiliyoruz. Dolayısıyla artık bugün sinemayı bir anlatı sanatı olarak nasıl tanımlayacağımız önemli olacaktır.” ifadesinde bulundu.

Gelecekte hibrit bir sinema anlayışı doğacak!

Yapay zekânın artık sinemanın bir parçası hâline gelmeye başladığını dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Denizcan Kabaş, şöyle devam etti:

“Senaryo yazımından görsel efektlere, kurgudan ses tasarımına kadar birçok aşamada üretim süreçlerine dahil edilebiliyor. Bu teknolojiler sayesinde daha hızlı, daha düşük bütçeli ve teknik olarak çok daha gelişkin işler üretmek mümkün kılınıyor. Ancak bu gelişmeler sinemanın insani yönünü tehdit etme riski de taşıyor. Yapay zekâ bir hikâyeyi yapı olarak taklit edebilir, duygusal ritmini analiz edebilir, hatta belli formüllerle istenilen noktalarda izleyiciyi ağlatan ya da heyecanlandıran sahneler üretebilir. Ancak sinemanın anlamını güçlendiren şeyler arasında, insanın duygusal sezgisi ve yaratıcı hataları da bulunmaktadır. Bu nedenle yapay zekâ sinemayı dönüştürüyor ama henüz insanın hayal gücünün yerini tam olarak, en azından bizim kavrayabileceğimiz şekliyle, alamıyor. Belki gelecekte yapay zekâ ile insan yaratıcılığının iç içe geçtiği hibrit bir sinema anlayışı doğacak ama duyguyu algoritmayla değil insanla inşa eden filmler her zaman bir biçimde var olacak.”

Dijital oyuncular ya da yapay zekâ ile oluşturulan karakterler yeni kapılar açtı 

Deepfake veya dijital oyuncu kullanımının sinemada hem etik hem de hukuki açıdan çok ciddi bir tartışma alanı oluşturduğunu da anlatan Dr. Öğr. Üyesi Denizcan Kabaş, “Deepfake teknolojisiyle bir oyuncunun canlandırılması ya da izinsiz olarak bir yüzün kullanılması, temsiliyet ve rıza kavramları üzerine yeniden düşünmemizi gerektiriyor. Bu tartışmanın sadece teknolojik bir yerden değil aynı zamanda insan onuru, emeği ve sanatsal bütünlüğe dair bir sorumluluk konusu olarak da sürdürülmesi gerekiyor. Dijital oyuncular ya da yapay zekâ ile oluşturulan karakterler, sinemaya teknik olarak yeni kapılar açabiliyor. Fakat bu teknoloji suistimal edildiğinde, sanatın en temel unsuru olan ‘insanlık hâli’ zarar görüyor. Dolayısıyla teknolojiyi kullanan niyeti de tartışmamız gerekiyor. Dolayısıyla sinemada etik çizginin korunması, sanatsal güvenin de korunması anlamına geliyor.” şeklinde konuştu.

Sinemayı yaşatan insanın beyazperdeye yansıyan büyülü anlatımı

Sinemanın geleceğinin, teknoloji üzerinden ya da teknolojiye dönük bir rekabet endüstrisi oluşturmaktan değil teknolojiyle birlikte yeni duygusal ve estetik alanlar oluşturmakta gizli olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Denizcan Kabaş, “Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, bir hikâyeyi anlamlı kılan şey her zaman onu anlatan insanın iç dünyası, toplumla kurduğu ilişki ve hayatı yorumlama biçimini aktarma yolu olmaktadır. Bu nedenle, dijital çağda bile sinemayı yaşatan şey, teknolojinin, platformların ya da endüstrinin inşa ettiği değil insanın beyazperdeye yansıyan büyülü anlatımıdır.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Gelecekte hibrit sinema anlayışı doğacak! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sahada Anında Erişim, Daha Hızlı Çözüm

HatFix Projesi, Parsan çalışanlarının sahada yaşanan arızalarda ihtiyaç duydukları teknik dokümanlara anında erişebilmesini sağlamak üzere tasarlandı. Daha önce dokümanlara ulaşmak için harcanan zaman ve operasyonel kayıplar, dijitalleşme sayesinde minimuma indirildi. Proje kapsamında çalışanlar, herhangi bir noktadan herhangi bir tezgâha ait dokümanlara fiziksel evrak taşımadan ulaşabiliyor. Bu sayede hem zaman kaybı ortadan kalktı hem de arıza çözüm süreçleri hızlandı.

Yapay Zeka ile ERP Entegrasyonu

Parsan BT ekibinin desteğiyle LimonCloud firması ile birlikte geliştirilen proje, kısa sürede yapay zeka destekli doküman yönetimi ve arıza çözümleme uygulamasına dönüştü. Sistemin en önemli bileşenlerinden biri, SAP ERP Bakım Modülü ile yapay zeka modülünün entegre çalışması oldu. Bu entegrasyon sayesinde, geçmiş arıza kayıtları yapay zeka tarafından analiz edilerek bakım operatörlerine en uygun çözüm adımları öneriliyor.

Verimlilik ve Maliyet Avantajı Bir Arada

Proje devreye alındıktan sonra yapılan ölçümlerde, bakım süreçlerinde %15 ila %30 oranında zaman tasarrufu sağlandığı görüldü. Aynı zamanda, çalışanların doküman arama ve bilgiye ulaşma süreçlerinde yaşanan kayıplar ortadan kalktı. Eğitim sürelerinin kısalması, yeni çalışanların sahaya adaptasyonunu hızlandırdı. Uzun vadede proje, kestirimci bakım (predictive maintenance) kabiliyetleriyle duruş analizlerinin yapılmasına ve sorunlu tezgâhların önceden tespit edilmesine olanak tanıyacak.

“Yapay Zeka ile Bakım Süreçlerinde Yeni Bir Dönem Başlattık”

Parsan Bakım-Onarım Departmanı’ndan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
 “Sürece başlarken amacımız, saha çalışanlarımızın arıza anlarında ihtiyaç duydukları dokümanlara en hızlı şekilde ulaşmalarını sağlamaktı. LimonCloud iş birliğiyle başlattığımız bu süreç, kısa sürede yapay zeka destekli bir doküman yönetim sistemine dönüştü. Bugün 

Güriş Holding Şirketlerinden Parsan, Yapay Zeka Desteğiyle Bakım-Onarım Süreçlerinde Verimliliği Artırdı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yeditepe Üniversitesi ve Ataşehir Belediyesi Sosyal Destek Hizmetleri Müdürlüğü iş birliğiyle yürütülen SETAP Projesinin ebeveyn ayağı, Mustafa Saffet Kültür Merkezi’nde düzenlenen ‘Dikkati Yeniden Kazanmak’ konulu Ebeveyn Farkındalık semineri ile başladı. Seminer, Kasım–Aralık aylarında dört farklı noktada düzenlenecek.

‘Çocuklara Zarar Veriyor’

Yeditepe Üniversitesi E-Ticaret ve Yönetimi Bölümü Başkanı ve aynı zamanda proje koordinatörü Prof. Dr. Altan Kar, SETAP Projesi’nin, E-Ticaret Bölümü öğrencilerinin mezuniyet projesi kapsamında bir sosyal sorumluluk çalışması olarak ortaya çıktığını belirterek “Çocukların ekran süreleri günümüzde çok önemli bir problem haline geldi. Özellikle pandemi döneminde online eğitimin çocukları ekrana bağlaması, iletişimin, eğlencenin, arkadaşlarla zaman geçirmenin ve pek çok aktivitenin ekran üzerinden yapılması, ekran süresinin çocuklara zarar vermeye başlamasına neden oldu. Bu nedenle biz de ekran dengesinin, yani online ve offline hayatın dengelenmesini hedefleyen bir proje başlattık. Yasaklamaktan ziyade yönlendirmeyi esas alıyoruz. Çocukların ekran karşısında olmaları yerine fiziksel hareketlerin, aileyle yapılabilecek etkinliklerin, parklarda oynanabilecek oyunların teşvik edilmesi konusunda anne ve babaları bilinçlendirmeyi ve motive etmeyi amaçlıyoruz” dedi.

‘Ekran Süresi Azalınca Aileyle Geçirilen Zaman Arttı’

Projeye çocuklara yönelik “deneysel atölye” etkinlikleriyle başladıklarını ifade eden Prof. Dr. Kar, “Yaklaşık 10 hafta süren ‘Online ve Offline Ekran Dengesi’ adlı atölye çalışmaları kapsamında çocuklar için ekran süresine alternatif olarak her hafta aileleriyle birlikte farklı etkinlikler planladık. Atölyelere katılan öğrencilerin ekran süreleri uzundu; onları fiziksel aktivitelere yönlendirmek için 10 hafta boyunca her hafta ekranda geçirdikleri süre yerine fiziksel bir aktivite hedefi belirlemelerini istedik. Zamanla aileleriyle daha çok vakit geçirmeye ve pek çok farklı aktivite yapmaya başladılar” diye konuştu.

Proje kapsamında çocukların aileleriyle kurdukları etkileşim de gözlemlendi. Prof. Dr. Kar, “Anne ve babasıyla evde kutu oyunları oynamak, geleneksel oyunlar oynamak gibi aktivitelere yöneldiklerini gözlemledik. Bazı öğrenciler, hayvan sahiplendi. Mutfakta annesiyle yemek yapanlar, babasıyla dışarıda futbol, basketbol oynayanlar, daha önce düzenli yaptığı ama yarım bıraktığı spor, sanatsal etkinliklere tekrar başlayanlar oldu. Bu dönem içinde sürdürülebilir aktivitelere dönüşmesi anlamında çok güzel geri dönüşlerle karşılaştık. Ailelerin ‘ekransız aile’ zamanları yaratmaları ve çocuklarıyla birlikte evde ya da dışarıda aktivite yapmaya başlamaları ekran süresinin düşmesindeki en önemli etken oldu” dedi.

‘Sorun Ekran Değil, Farkındalık Eksikliği’

Ebeveyn farkındalığının en kritik nokta olduğunu söyleyen Prof. Dr. Kar, “Sorun ekran değil, farkındalık eksikliği. Ebeveynler çocuklarının ekranda ne yaptığını bilir ve kontrol ederse, ekran süresi değil, içerik önem kazanır” ifadelerini kullandı.

‘Ekran Bağımlılığı Küresel Bir Sorun’

Ekran bağımlılığına ilişkin dünyadaki duruma da değinen Prof. Dr. Kar, “Dikkat dağınıklığı ve ekran bağımlılığı konusunda bildiğiniz gibi son 10 yılda çok büyük artışlar gözlemleniyor. ABD ve Çin gibi ülkelerde bu konuda tedavi merkezleri yıllar önce kurulurken, Türkiye’de farkındalık son yıllarda artmaya başladı” dedi. 

‘Oyun, Çocuğun Vicdanını Geliştirir ve Ona Toplumsal Değerleri Öğretir’

Projeden çıkan bulgulara da değinen Prof. Dr. Kar, “Yaptığımız çalışma, çocukların ekranı bıraktıktan sonra neyle ilgilendiğinin önemli olduğunu gösterdi. Oyun, çocuğun vicdanını geliştirir ve ona toplumsal değerleri öğretir. Anne babanın çocukla vakit geçirmesi, ‘kaliteli vakit geçirme’ çok jargondur, çok söylenir ama bizim bulgumuz çocukla oyun oynanması. Kutu oyunları, geleneksel oyunlar gibi. En önemli şey çocukla oyun oynayarak zaman geçirmek. Ebeveynler çocuklarıyla oyun oynayarak hem iletişimi güçlendirir hem değer aktarımı yapar. Dolayısıyla çocuklarıyla ilgilenmek, çocuklarıyla oyun oynamak ve oyun içinde eğitilmelerini sağlamak, ebeveynler için en güzel çözüm” dedi.

Seminere katılan Çiğdem Billur Yıldız da “Kızlarım var. Onlara ne verebilirim, ne kazandırabilirimdiye düşünerek bu seminere katıldım. Geldiğim çok da iyi oldu. Bu seminer bana çocuklarımla oyun oynamanın, onlara vakit ayırmanın ne kadar kıymetli olduğunu bir kez daha hatırlattı” dedi.

Ekran Bağımlılığına Karşı Üniversite Öğrencilerinden Proje yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

KOÜ BÜNYESİNDE HİZMET VERECEK

Kocaeli Üniversitesi’nde 3 bin metrekarelik bir alanda hizmet verecek olan Bilimpark ve Milli Teknoloji Atölyesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın katıldığı törenle açıldı. Prof. Dr. Baki Komsuoğlu Kültür ve Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen törene Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, AK Parti Kocaeli Milletvekili Radiye Sezer Katırcıoğlu, Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, KOÜ Rektörü Prof. Dr. Nuh Zafer Cantürk, AK Parti İl Başkanı Dr. Şahin Talus, MHP İl Başkanı Tuncay Batı, TÜBİTAK Başkanı Orhan Aydın, üniversite yönetimi, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.

BÜYÜKAKIN: TEKNOFEST’E HAZIRIZ

Törende konuşan Başkan Büyükakın, Büyükşehir Belediyesi olarak teknoloji çalışmalarına her zaman destek verdiklerini, bu kapsamda TÜBİTAK Kampüsü içinde bir üretim tesislerinin bulunduğunu hatırlattı. Başkan Büyükakın, “Biz teknolojik gelişimin önemine yürekten inanan ve bunun için öncü çalışmalar yapan bir belediyeyiz. Bunların sayısı da önümüzdeki günlerde artacak. Sayın Rektörümüzün talebinin biz de sonuna kadar arkasındayız. TEKNOFEST’e ev sahipliği yapmaya hazırız. Cengiz Topel Havalimanı da bunun için uygun olur diye düşünüyorum” dedi.

HEVESLİ BİR YÖNETİM VAR

Kocaeli’de bilimsel ve teknolojik çalışmalara destek vermeye hazır bir yönetim olduğunu belirten Başkan Büyükakın şöyle konuştu: “Kocaeli aslında Bilişim Vadisi ile, sanayisi ile, üniversitesi ile birlikte, TEKNOPARK’ları ile ve 14 sanayi bölgesi ile tam da bu işler için kuluçka merkezi. Buna ev sahipliği yapmak için hevesli bir şehir yönetimi var. Bu konuda biz üzerimize düşen her şeyi yapmaya hazırız. Teknoloji takımlarına verdiğimiz 6 milyon liralık bütçeyi de önümüzdeki sene 20 milyon liraya çıkartacağız ve onlara çok daha güçlü destek vereceğiz. Siz araştırmaya, üretmeye devam edin.”

AÇILIŞ KURDELESİ KESİLDİ

Bakan Mehmet Fatih Kacır ise konuşmasında, “Bilimpark’ın şehrimize, ülkemize hayırlı olmasını diliyorum. Bu yeni nesil araştırma enstitüsü, bilim insanlarına ve öğrencilere yeni bir kapı açacak” ifadelerini kullandı. Konuşmaların ardından Bakan Kacır, Vali Aktaş ve Başkan Tahir Büyükakın ile protokol üyeleri, KOÜ Bilimpark ve Milli Teknoloji Atölyesi’nin açılış kurdelesini kesti.

Başkan Büyükakın; Kocaeli’de teknolojiye her zaman destek vereceğiz yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, ebediyete intikalinin 87’nci yılında tüm yurtta olduğu gibi Osmangazi Belediyesi personeli tarafından da anıldı. Belediye bahçesinde yer alan Atatürk Anıtı önünde düzenlenen törende, saat 09.05’te çalan siren sesleriyle birlikte adeta hayat durdu. Belediye başkan yardımcıları, meclis üyeleri, birim müdürleri, belediye personeli ve vatandaşların katılımıyla gerçekleştirilen törende, bir dakikalık saygı duruşunun ardından İstiklal Marşı hep bir ağızdan coşkuyla okundu.

Anma töreni kapsamında Osmangazi Belediyesi hizmet binası, Türk bayraklarıyla donatıldı. Aynı zamanda Türk Bayrağı, Atatürk’e duyulan derin saygının simgesi olarak yarıya indirilirken, belediye çalışanları duygu dolu anlar yaşadı. Tören sonunda ise Atatürk defteri köşesinde katılımcılar, Atatürk’e olan sevgi, minnet ve özlemlerini dile getiren satırlar yazdı. 

Osmangazi’de Zaman 09.05’te Durdu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Her an ulaşılabilir olma kültürü doğdu

Dr. Öğr. Üyesi Öznur Karakaş Kırmızısakal, mesajlaşma uygulamalarının iletişimi zamansal ve mekânsal sınırlarından arındırarak gündelik etkileşimin doğasını dönüştürdüğünü belirterek, “Artık iletişim, belirli bir zaman dilimine ya da mekâna bağlı bir eylem olmaktan çıktı; kesintili ama sürekli bir akış hâline geldi. Bu durum hem kişisel hem de kamusal ilişkilerde ‘her an ulaşılabilir olma’ kültürünü doğurdu.” dedi.

Dil, jestlerle yeniden buluştu

Yazılı iletişimin hız ve gündelikliğinin dil kullanımını da dönüştürdüğünü ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Öznur Karakaş Kırmızısakal, “Gramerin, noktalamanın ve hatta kelime seçiminin bile daha duygusal, jestsel, ve görsel biçimlerde yeniden tanımlanmasına yol açtı. Emojiler, GIF’ler, sesli notlar ya da tepki butonları, yazılı sözcüklerin yerini kısmen devralarak dilin jestlerle yeniden birleştiği bir melez form yarattı.” diye konuştu.

Ayrıca mesajlaşma uygulamalarının, kamusal ile özel arasındaki sınırı da bulanıklaştırdığını dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Öznur Karakaş Kırmızısakal, “Kişisel sohbetler, iş yazışmaları, politik tartışmalar ya da duygusal paylaşımlar aynı arayüzde iç içe geçiyor. Bu da bireyin dijital ortamlarda kendini temsil etme biçimini, tonlamasını ve hatta sessizliğini bile anlamlı bir iletişim jestine dönüştürüyor.” ifadesinde bulundu.

Yazılı mesajlaşma gençler arasında açık ara önde

Araştırmaların da bu eğilimi desteklediğini hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Öznur Karakaş Kırmızısakal, “2011 yılında ABD’de üniversite öğrencileri üzerine yapılmış bir araştırmada katılımcıların yüzde 60’ı yazılı mesajlaşmayı aramaya tercih ettiklerini söylüyorlar; üstelik bu rakam o dönemde bir yıl öncesine nazaran yüzde 53 artış göstermiş. Daha yakın bir zamanda, 2020 yılında, Pakistan’da bir üniversitede 17 ila 36 yaşında lisans öğrencileri üzerine yapılan araştırmada da benzer sonuçlar elde ediliyor, bu grup içerisinde iletişimin yüzde 83’ü yazılı mesajlarla gerçekleştiriliyor. Yazılı mesajlaşma, özellikle genç kuşaklar arasında, görüntülü ve sesli aramalara kıyasla açık ara daha fazla tercih ediliyor. Bunun nedeni yalnızca pratiklik değil yazılı iletişimin sağladığı denetim duygusu. Mesaj hem zaman hem de ifade üzerinde bir kontrol alanı sunar, kişi ne zaman yanıt vereceğini, nasıl bir ton kullanacağını ve ne kadar açık olacağını kendi belirler.” diye konuştu.

Yazılı mesajlaşma bir tür dijital tampon görevi görüyor

Görüntülü ya da sesli aramaların daha doğrudan ve samimi olsa da aynı zamanda daha “istilacı” algılanabildiğini anlatan Dr. Öğr. Üyesi Öznur Karakaş Kırmızısakal, “Yazılı mesajlaşma ise bir tür dijital tampon görevi görüyor; mesafe, sessizlik ya da gecikme bile anlam üretme biçimine dönüşüyor. Özellikle pandemi sonrası dönemde, yazılı mesajlaşma hem bireysel hem profesyonel iletişimde bir tür ‘varsayılan’ kanal haline geldi. Kısacası, yazılı mesajlaşma artık yalnızca bir iletişim biçimi değil, bir düşünme, hissetme ve mesafe kurma pratiği hâline geldi.” şeklinde konuştu.

Yazılı iletişim modern insanın kontrol alanı haline geldi

Yazılı iletişimin, modern insanın hem hız hem de denetim ihtiyacına yanıt veren bir form haline geldiğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Öznur Karakaş Kırmızısakal, “Yüz yüze veya sesli konuşma, doğrudanlık ve açıklık gerektirir; oysa yazışma, söylenmek istenenle söylenebilecek olan arasına bir mesafe koyar. Bu mesafe, kimi zaman duygusal bir tampon, kimi zaman da özneyi koruyan bir sınır işlevi görür. Ayrıca yazılı mesajlaşma, çoklu mevcudiyet çağının en işlevsel araçlarından biridir. İnsanlar aynı anda birden fazla iletişim kanalında bulunabilir, yanıt verme zamanını erteleyebilir, sessizliği bile bir stratejiye dönüştürebilir. Bu, iletişimin doğasını ‘anlık tepki’den ‘kontrollü ifade’ye doğru kaydırır. Kısacası, yazışmayı tercih etmek yalnızca kolaylık değil, aynı zamanda modern bireyin mahremiyetini ve duygusal ritmini koruma biçimidir.” dedi.

Dijital iletişim duyguların aktarım biçimini değiştirdi

Dijital iletişimin, duyguların aktarım biçimini hem genişlettiğini hem de dönüştürdüğünü ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Öznur Karakaş Kırmızısakal, “Yüz ifadeleri, ses tonları, beden dili gibi geleneksel göstergelerin yerini artık emojiler, GIF’ler, ‘okundu’ işaretleri, hatta çevrim içi olma durumu aldı. Bu unsurlar, dijital duygulanımın yeni semiyotik repertuarını oluşturuyor. Ancak bu dönüşüm, duyguların aktarımını hem yoğunlaştırıyor hem de yüzeyselleştiriyor. Bir ‘kalp’ emojisi, bazen söylenemeyen bir duyguyu kolayca iletebilir; ama aynı zamanda duygusal emeği, yani kelimeyle inşa edilen yakınlığı da kısaltabilir. Dolayısıyla dijital ortam, duyguların dolaşımını hızlandırırken onların derinliğini zamansal olarak sıkıştırıyor.” ifadesinde bulundu.

Dijital kültürde samimiyetin yeni biçimi

İletişimdeki “samimiyet” kavramına işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Öznur Karakaş Kırmızısakal, “Eğer samimiyeti bedensel yakınlık, göz teması ve spontan tepkiyle ilişkilendirirsek, yazışma bu türden doğrudanlığı azaltıyor. Ancak dijital kültürde samimiyet artık yalnızca fiziksel bir mevcudiyetle ölçülmüyor. Yazılı mesajlar, gecikmeli yanıtlar, hatta sessizlikler bile duygusal bağın parçası haline gelebiliyor. Mesajlaşma, kişiye kendi duygusunu düzenleme ve ifade etme alanı tanıyor; yani samimiyetin biçimi değişiyor, ama bütünüyle ortadan kalkmıyor. Dolayısıyla yazışarak iletişim kurmak, samimiyeti eksiltmekten çok, onu başka bir zamansallık ve ifade rejimine taşıyor. Samimiyet artık yüz yüze ‘an’da değil, ekranlar arasında süren bir yazışmanın ritminde üretiliyor.” diye konuştu.

Dijital jestler yeni bir duygu dili haline geldi

Emojiler, GIF’ler, çıkartmalar ve sesli notların dijital çağın jestsel dili olarak okunabildiğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Öznur Karakaş Kırmızısakal, “Bu araçlar, yazının soyutluğunu bedenselleştiriyor; duyguları görsel ve işitsel biçimlerde yeniden somutlaştırıyorlar. Bir emoji, bir GIF, bir sesli not, editlenmiş kısa bir video; bir nefes veya tereddüt kadar anlam taşıyabiliyor. Böylece dijital platformlarda dil, salt sözcüklerden değil, imgelerden, tepkilerden ve mikro-davranışlardan oluşan çok katmanlı bir doku haline geliyor. Bu yeni dil, ne tamamen evrensel ne de tamamen bireysel; kültürel bağlama, grup dinamiklerine ve platformun normlarına göre değişiyor. Fakat şunu açıkça söylemek mümkün; dijital iletişimde duygular artık yalnızca kelimelerle değil ritimle, memlerle, görsellerle, kısa editlenmiş videolarla ve paylaşımlara tepkilerle ifade ediliyor.” şeklinde konuştu.

Gençler iletişimi yeniden tanımlama eğiliminde

Özellikle genç kuşaklarda sesli ya da yüz yüze konuşmaktan kaçınma eğilimi giderek daha görünür hale geldiğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Öznur Karakaş Kırmızısakal, şöyle devam etti:

“Ancak bu ‘kaçınma’, iletişimden geri çekilme anlamına gelmiyor; daha çok iletişim biçimini yeniden tanımlama arayışı olarak okunmalı. Gençler, çoğu zaman yazılı mesajlaşmayı daha güvenli bir alan olarak görüyorlar. Bu güvenlik duygusu hem zaman hem de duygusal mesafe üzerinde kontrol kurabilme imkânından kaynaklanıyor. Yazışmak, ‘anında yanıt verme baskısını’ ortadan kaldırıyor; kişi, söylemeden önce düşünebiliyor. Bu da dijital kültürün öznesi için bir tür savunma mekaniği haline geliyor. Ayrıca sosyal medyanın ve sürekli görünürlük hâlinin yarattığı performatif baskı, birçok genci spontane sözlü iletişimden uzaklaştırıyor. Kısacası, konuşmaktan kaçınma davranışı iletişim isteksizliğinden çok iletişimdeki kırılganlığı yönetme biçimi olarak ortaya çıkıyor.”

Yazılı iletişim dili hızlandırdı

Yazılı iletişimin dijital ortamlarda yoğunlaşmasının, dili hem sadeleştirdi hem de hızlandırdığını söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Öznur Karakaş Kırmızısakal, “Bu hız; kısaltmaların, ses taklitlerinin, melez dillerin yaygınlaşmasına yol açtı. Örneğin ‘nbr’, ‘slm’, ‘ok’ ya da İngilizce kelimelerin Türkçe cümle içinde akışkan biçimde kullanılması, yeni bir ‘dijital lehçe’nin oluştuğunu gösteriyor. Ancak bu değişim yalnızca yozlaşma olarak okunmamalı. Dil, her zaman bulunduğu teknolojik ortama göre şekillenir. Dijital yazışmalar, tıpkı sözlü kültürdeki jestler gibi, anlamı hızla üretme ve paylaşma ihtiyacına yanıt veriyor. Yazım hataları bile bazen bilinçli bir üslup tercihi hâline geliyor; örneğin küçük harf kullanımı ya da noktalama eksikliği, samimiyetin veya duygusal tonun göstergesi olabiliyor. Bu nedenle, dijital dildeki değişim bir ‘bozulma’ değil yeni bir ifade ekonomisinin işareti olarak düşünülmeli.” dedi.

Yazılı iletişim ikinci bir düşünme alanı sağlıyor

Yazılı iletişimin, bireye ikinci bir düşünme alanı sağladığını kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Öznur Karakaş Kırmızısakal, “Bu da dijital ortamlarda öznenin kendini daha bilinçli ve kurmaca biçimde ifade etmesine yol açıyor. Buna karşın konuşma, anlık tepkilerin ve bedenin eşlik ettiği bir ifade biçimi; dolayısıyla beraberinde belli bir kırılganlık, açıklık da getiriyor. Dijital iletişim çağında okur-yazarlık biçimlerinde görülen dönüşüm özneleşme biçimlerini de etkiliyor. İnsan, artık yalnızca konuşan ya da yazan bir varlık değil bildirimlerle yaşayan bir varlık haline geldi. Mesajlaşma uygulamaları, duyguların, ilişkilerin ve hatta sessizliklerin ritmini belirliyor. ‘Yazıyor...’ ifadesi bile yoğun anlamlar yüklenen bir gösterge haline geldi. Bu tür mikro göstergeler modern ilişkilerin yeni nabzı hâline geldi. Dolayısıyla mesele yalnızca iletişim biçimlerinin değişmesi değil, öznenin zaman, mekân ve kendilik deneyiminin de dönüşmesi.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Mesajlaşma kültürü, iletişimin doğasını değiştirdi! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

ÜÇ VE ALTI AYLIK DÖNEMLERDE DE ZİRVEDE ALTIN VAR

Üç aylık dönemde külçe altın, Yİ-ÜFE’ye göre yüzde 23,62, TÜFE’ye göre yüzde 22,19 oranında en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu. Aynı dönemde BİST 100 endeksi yatırımcısına sırasıyla yüzde 3,45 ve yüzde 4,56 oranlarında kaybettirdi.

Altı aylık verilerde de tablo değişmedi. Külçe altın, Yİ-ÜFE’ye göre yüzde 24,80, TÜFE’ye göre yüzde 25,44 oranlarında yatırımcısına kazandırırken; Amerikan Doları, Yİ-ÜFE’ye göre yüzde 3,81, TÜFE’ye göre yüzde 3,32 oranlarında en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

YILLIK BAZDA DA EN KARLI YATIRIM: KÜLÇE ALTIN

Yıllık değerlendirmede külçe altın; Yİ-ÜFE’ye göre yüzde 47,46, TÜFE’ye göre ise yüzde 40,94 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olarak öne çıktı.

Yİ-ÜFE’ye göre yıllık bazda mevduat faizi (brüt) yüzde 11,60, DİBS yüzde 4,63 ve Euro yüzde 2,56 oranlarında reel getiri sağlarken; Amerikan Doları yüzde 3,82 ve BİST 100 endeksi yüzde 5,69 oranlarında kaybettirdi. TÜFE’ye göre ise mevduat faizi yüzde 6,67 ve DİBS yüzde 0,01 oranında kazandırırken; Euro yüzde 1,97, dolar yüzde 8,07 ve BİST 100 yüzde 9,85 oranlarında kaybettirdi.

Reel Getiride Zirve: Külçe Altın Her Zaman Kazandırdı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Galatasaray Ajax 5 Kasım Çarşamba günü karşılaşacak. Amsterdam’daki Johan Cruijff Arena‘da yapılacak maç TSİ 23.00’te başlayacak ve karşılaşma, TRT 1 ve tabii platformundan canlı yayınlanacak.

Galatasaray ile Ajax maçı saat kaçta ve hangi kanalda yayınlanacak? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

AK Parti Konya Milletvekili Mehmet Baykan ve Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından yapımı tamamlanan Taşkent İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi’nin açılışını yaptı. 

Açılışta konuşan Konya Büyükşehir Belediyesi KOSKİ Genel Müdürü Ahmet Demir, arazi sorunundan dolayı projeyi farklı bir şekilde uygulayarak iki katlı bina şeklinde dizayn ettiklerini ifade ederek, tesisin hem çevrenin korunması hem de ekolojik dengenin sağlanması açısından önem arz ettiğini söyledi.

Taşkent Belediye Başkanı Mehmet Acar, bugüne kadar ilçenin bütün taleplerini karşılayan Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay’a teşekkür ederek, ilçeye kazandırılan ileri biyolojik atık su arıtma tesisinin hayırlı olmasını diledi.

“60 MİLYON LİRA MALİYETLE YAPTIĞIMIZ TESİS, ÇEVREYE SAYGI AÇISINDAN ÇOK ÖNEMLİ BİR İŞ”

Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, Sultan Alaaddin’in bereketli sularından içtiği topraklarda bulunmaktan büyük mutluluk duyduklarını söyledi. 

İlçelere her geldiklerinde yeni eserler kazandırdıklarını, bugün de KOSKİ tarafından hayata geçirilen atık su arıtma tesisinin açılışını yaptıklarını kaydeden Başkan Altay, “60 milyon lira maliyetle yapmış olduğumuz atık su arıtma tesisimiz, özellikle çevreye saygı açısından çok önemli bir iş. Bu kadar parayı atık su arıtma tesisine harcayınca ne kazanıyoruz? Geleceğimizi kazanıyoruz. Bildiğiniz gibi iklim değişikliğinin etkilerini hepimiz hissediyoruz. Bu mevsimde bu dağlarda metrelerce kar olması lazım. Henüz yağışlar başlamadı onun için su kaynaklarımızı iyi değerlendirmemiz, iyi korumamız gerekiyor. Türkiye’de birçok ilde su problemi yaşanıyor. Konya da iklim değişikliğinden en çok etkilenen illerin başında olmasına rağmen bu yapmış olduğumuz çalışmalarla elhamdülillah bu yıl da herhangi bir kesinti yapmadan sezonu tamamlamak üzereyiz. Ama bu demek değil ki sorunumuz yok, su bolluğu içindeyiz. Asla öyle değil. Biz her su kaynağımızı korumak için yoğun çaba sarf ediyoruz. Bir taraftan su kaynaklarını insanlarımızın hizmetine sunarken bir taraftan da tasarrufu asla elden bırakmamalıyız. Her damla suyu tasarruf etmeliyiz. Çünkü gelecekte daha zor günler bekleniyor” ifadelerini kullandı.

“TAŞKENT’İMİZE GÖREVE GELDİĞİMİZ GÜNDEN İTİBAREN 584 MİLYON LİRALIK YATIRIM GERÇEKLEŞTİRDİK”

Yaptıkları hizmetlerin Konyalıların verdiği desteğin karşılığını ödeyemeyeceğini kaydeden Başkan Altay, “Çünkü ne zaman ihtiyacımız olsa, ne zaman destek istesek partimize ve Cumhurbaşkanımıza çok büyük destek verdiniz. Biz bu sorumluluğu yerine getirmek için çalışıyoruz. İnşallah bundan sonra da güzel işleri birlikte hayata geçireceğiz. Taşkent’imize göreve geldiğimiz günden itibaren 584 milyon liralık yatırım gerçekleştirdik. Mezbahalar, spor tesisleri, altyapı imkanlarını şehrimizin ve gençlerimizin hizmetine sunduk. Bu yıl ilçe belediyemize 18 bin metrekarelik parke göndermeye başladık. İnşallah mahallemizin eksikleri tamamlanmış olacak” değerlendirmesini yaptı.

BİRLİK-BERABERLİK VURGUSU YAPTI

Yaptıkları işleri birlik ve beraberlik duygusu içerisinde hayata geçirdiklerine vurgu yapan Başkan Altay, “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız, diğer bakanlarımız ve milletvekillerimizin bu hizmetlerin hepsinde imzası var. Bugün aramızda sizlerin de hemşehrisi, uzun süredir birlikte çalıştığımız kıymetli Milletvekilimiz Mehmet Baykan bey var. Kendisine özellikle teşekkür ediyorum. Tüm vekillerimiz şehrimizdeki hizmetlerimizde bizlerle birlikte yer alıyor. Hizmeti birlikte yürütüyoruz. Bu vesileyle onun şahsında tüm vekillerimize teşekkür ediyorum. Belediyecilikte bir hizmet bir hizmeti tetikler, iş hiçbir zaman bitmez. Onun için de her zaman bir başkan seçmek gerekir. Bu da işin bereketi. Atık su arıtma tesisimizin hayırlı olmasını diliyorum” sözleriyle konuşmasını tamamladı.

“CUMHURBAŞKANIMIZIN ÖNDERLİĞİNDE MİLLETİMİZİ DAHA İYİ ŞARTLARDA YAŞATMA ADINA YÜRÜYECEĞİZ”

AK Parti Konya Milletvekili Mehmet Baykan da “Coğrafyamız zor bir coğrafya. Burada hizmet üretmek adına her zaman güçlükler olmuştur ama devletimizin gücü, milletimizin feraseti bu güçlükleri yenmede ve zorlukları hizmete dönüştürmede her zaman başarılı olmuştur. Torosların 1.650 rakımlı Taşkent’ine biyolojik arıtma tesisleri kazandıran devletimizin, ülkemizin dört bir tarafına, hizmet noktasında daha kolay yörelerine neler yaptığını hepimiz tahmin edebiliriz. İnşallah Cumhurbaşkanımızın önderliğinde milletimizi daha iyi şartlarda yaşatma adına geleceğe doğru daha emin adımlarla yürüyeceğiz diye temenni ediyorum” dedi.

Konuşmaların ardından Konya Büyükşehir Belediyesi KOSKİ Genel Müdürlüğü tarafından yapımı tamamlanan Taşkent İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi’nin açılışı dualarla yapıldı.

Programa; Taşkent Kaymakamı Fatih Karamahmut, Güneysınır Belediye Başkanı Ahmet Demir, AK Parti Taşkent İlçe Başkanı Mehmet Demirgül, MHP Taşkent İlçe Başkanı Musa Özsoy ve vatandaşlar katıldı.

Milletvekili Baykan ve Başkan Altay daha sonra Taşkent Belediye’sini ziyaret ederek Belediye Başkanı Mehmet Acar ile bir araya geldi.

Milletvekili Baykan ve Başkan Altay Taşkent İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi’nin Açılışını Yaptı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay eşi Öznur Tugay ile Kültür ve Turizm Bakanlığı ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin katkılarıyla Tarihi Havagazı Fabrikası’nda bu yıl 8’incisi düzenlenen İzmir GastroFest’e katıldı. Ege Bölgesi’nin mutfağını tanıtarak gastronomik değerleri ile ön plana çıkan marka bir kent yaratmak amacıyla “Yemek ve Sanat” temasıyla düzenlenen festivalde ayrıca Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, Urla Belediye Başkanı Selçuk Balkan, gazeteciler, yemek yazarları, şefler ve sanatçılar da yer aldı. Festivalde Ege mutfağının lezzetleri tanıtıldı.

“İzmir bu niteliği ile Avrupa’ya da çok şey kattı” 
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, gastronominin çalışmaları arasında en önemli başlıklardan biri olduğunu vurgulayarak “Bizler üzerinde yaşadığımız coğrafyanın, içinde yaşadığımız kentin dünyada eşi benzeri bulunmadığını bilenlerdeniz. İzmir yüz yıllar, belki de bin yıllar boyunca Anadolu ve Anadolu’nun doğusundan gelen her şeyin, Avrupa’ya, dünyaya taşındığı liman şehri. Her zaman bu niteliği ile Avrupa’ya da çok şey kattı. Kahveyi, Avrupa İzmir Limanı’ndan gönderilen ürünlerle tanıdı” dedi.

“En güzel şiirlerin yazıldığı coğrafya”
İzmir’in inanılmaz bir gastronomi kültürüne sahip olduğunu belirten Tugay, “Biz Akdeniz şehriyiz. En güzel şiirlerin yazıldığı coğrafya. En güzel şarkıların bestelendiği yer. Dünyada en güzel ve öncelikli şarapların yapıldığı topraklarda olduğumuzu biliyoruz. İzmir, Akdeniz’in kalbinde tarih boyunca hem bereketin, hem de zengin mutfakların simgesi olan bir kent. Yüz yıllar boyunca farklı coğrafyalardan gelen insanların getirdiği tariflerle, alışkanlıklarla yoğrulan bir liman kenti. Bu harmoni içerisinde kendine has kültürünü de her zaman koruyan bir coğrafya. Her ilçemiz, mutfak kültürünün ayrı bir hikayesini anlatıyor. Ancak bu zenginliği korumanın ötesine geçmemiz gerekiyor. Bizim kültürümüzün en büyük eksiği, ülkeye ve dünyaya bu kültürü tanıtmakla ilgili yeterince çaba göstermiyor oluşumuz” diye konuştu. 

Coğrafi işaretli 45 tarımsal ürün
İzmir’de coğrafi işaretli 45 tarımsal ürün bulunduğuna ve bunları üretmenin ötesinde tanıtma konusunda biraz daha çaba gösterilmesinin gerekli olduğuna değinen Başkan Tugay, “Mutfağımız Akdeniz’in bir yönüyle en sade, diğer tarafı ile de en zengin mutfaklarından biri. Bu zenginliği dünyaya tanıtmak, bu kültürü bugünlere getirenlere karşı borcumuz. Günümüzde üretenlerin daha fazla haklarını almaları için de bir ihtiyaç ve İzmir’in hak ettiği saygınlığı kazanması açısından önemli. Bu nedenle bu tür etkinliklere ihtiyacımız var. Bizim yapmamız gereken, sahip olduğumuz değerleri daha fazla tanıtmak” diye konuştu. 

“Çevre, açlık, iklim değişikliği, zorunlu göçler öncelikli konularımız oldu”
8 yılda çok iyi sonuçlara ulaştıklarını anlatan İtaltur Kurucu Ortak ve Genel Müdürü Hande Arslanalp ise “Sizlerle birlikte büyüdük ve geliştik. İnsan olarak unuttuklarımızı insanlığın hafızasına kazımak, geleceğe miras bırakmak istiyoruz. Bunları konuşurken yaşadığımız zorlukları, dünyamızın sorunlarını hiç unutmadık. Çevre, açlık, iklim değişikliği, zorunlu göçler öncelikli konularımız oldu. Karbon ayak izimizi hesapladık. Sürdürülebilir bir yaşam için değerli reçeteler bu sahneden hep paylaşıldı. Bu yıl gastronominin çevresine yeni bir ağ örmek ve etkisinin, etkileşiminin nerelere doğru yayılacağını sizlerle deneyimlemek için böyle bir tema seçtik. Hepimiz bir sofranın etrafında toplanıyoruz. Bu bir şenlik sofrası. Çeşitli fikirleri paylaşıyoruz, tartışıyoruz. Değişik yemekleri tadıyoruz, yemek pişiriyoruz, film seyrediyoruz, caz dinliyoruz, dans ediyoruz. İşte festivalin güzelliği, keyfi, eğlencesi, dostluğu…” dedi. 

“Her tabak aynı zamanda kültürel bir zenginlik sunar”
İzmir Ticaret Odası (İZTO) Yönetim Kurulu Üyesi Abdullah Salkım da yemek ve sanat teması ile buluştuklarına değinerek “Çünkü biz biliyoruz ki yemek sadece bir beslenme şekli değil, aynı zamanda kültürün dili, coğrafyanın hafızası, sanatın ifadesidir. Her tabak aynı zamanda kültürel bir zenginlik sunar. Kadim Anadolu bu anlamda büyük zenginliklere ev sahipliği yapıyor. Ege Bölgesi de benzer şekilde endemik bitkileri, yöresel hikayeleri olan yemekleri ile binlerce yıldır kentin öyküsünü anlatıyor” dedi. Başkan Tugay, konuşmaların ardından stantları ziyaret etti. 
Festival; söyleşiler, tadımlar, yemek atölyeleri gibi etkinliklerle tüm gün devam edecek.

Başkan Tugay: Gastronomik zenginliğimizi dünyaya tanıtmalıyız yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bir iletişimin partner tarafından görülmesi istenmiyorsa bu bir aldatmadır!

Aldatmanın, en yalın haliyle, bir ilişkinin tarafları arasında karşılıklı olarak belirlenen sınırların ihlali olarak tanımlanabileceğini aktaran Uzman Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, “Başka bir ifadeyle, taraflardan birinin ilişki dışı bir bağ kurması, verilen güvenin ve sadakatin zedelenmesi anlamına gelir. Çoğu zaman aldatma denildiğinde akla yalnızca cinsel eylemler gelse de aslında aldatma sadece fiziksel değil; duygusal ve sosyal (sanal) boyutlarıyla da karşımıza çıkar.” dedi.

Fiziksel aldatmanın, ilişki dışı cinsel eylemleri içerirken; duygusal aldatmanın, romantik paylaşımların, flörtleşmenin veya duygusal yakınlıkların kurulduğu durumlar olduğunu ifade eden Tunçel, “Sosyal ya da sanal aldatma ise dijital iletişim araçları üzerinden gelişen bağları kapsar. ‘Sadece mesajlaştık, bu aldatma mıdır?’ sorusu sıkça duyulur; ancak yanıt nettir. Eğer bu iletişimin partner tarafından görülmesi istenmiyor, gizleniyorsa, bu bir sınır ihlalidir ve dolayısıyla aldatmadır.” şeklinde konuştu. 

Aldatmak tek bir nedene indirgenemez! 

Bir ilişkide aldatmanın yaşanmaması için üç temel yapı taşının; güven, sadakat ve duygusal bağlılığın korunması gerektiğine vurgu yapan Uzman Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, “Aldatmayı tek bir nedene indirgemek mümkün değil. Bu davranışın altında bireysel, ilişkisel ve çevresel faktörler yatabilir.” dedi.

Bu faktörlere açıklık getiren Tunçel, şunları söyledi:

“Özellikle kaçıngan veya güvensiz bağlanma örüntüsüne sahip bireyler, ilişkilerinde yakınlık kurmakta zorlanabilir ve bu durum sadakatsizliğe zemin hazırlayabilir. Kendilik değerinin düşük olması, bireyi dışarıdan onay arayışına yöneltebilir. Narsistik özellikler taşıyan bireylerde sadakatsizlik daha sık görülür. ‘Ben kimim?’ sorusuna yanıt arayan ya da hayatında heyecan arayan bireyler de aldatma davranışı gösterebilir. Travmalar, madde ya da davranışsal bağımlılıklar da sağlıklı karar verme süreçlerini zayıflatabilir.

İlişkide yaşanan iletişim kopuklukları, duygusal veya cinsel tatminsizlik, ihmal edilme, anlaşılmadığını hissetme gibi durumlar aldatmayı tetikleyebilir. Uzun süredir süregelen çatışmaların çözümlenememesi, bastırılmış öfke veya intikam duygusu da sadakatsizliğe zemin hazırlayabilir. Toplumsal normlar, kültürel değişim, sosyal medyanın etkisi ve sadakatsizliğin normalleştirilmesi de önemli etkenlerdir. Günümüzde tüketim kültürünün ilişkiler üzerindeki etkisiyle birlikte ‘yenisi her zaman daha iyidir’ anlayışı, sadakat kavramını zayıflatır.” 

Aldatmanın kendisinden çok, sonraki süreç daha travmatik hale gelebilir!

Aldatmanın, hem birey hem de ilişki açısından derin duygusal etkiler bıraktığına değinen Uzman Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, “Aldatılan kişi, ilk etapta bir şok yaşar; durumu inkâr eder, ardından öfke, suçluluk, kıyaslama ve özgüven kaybı gibi duygularla baş etmeye çalışır. Bu süreç, travma sonrası stres bozukluğuna benzer belirtiler gösterebilir.” dedi.

Aldatan kişinin ise çoğu zaman ambivalan (ikircikli) duygular içinde olduğunu ifade eden Tunçel, “Suçluluk ve pişmanlık hissederken, kimi zaman da savunmaya geçer, davranışını rasyonelleştirir. Bazı bireyler hatasını kabul edip sorumluluk alırken, bazıları karşı tarafı suçlama eğilimindedir. İlişki açısından bakıldığında ise güven kaybı en yıkıcı sonuçlardan biridir. Bu güvenin yeniden inşası, ancak açık iletişim, doğru sınırlar ve profesyonel destekle mümkün olabilir. Aksi halde aldatmanın kendisinden çok, sonraki süreç daha travmatik hale gelebilir.” açıklamasını yaptı.

Duygusal iyileşme doğru yaklaşımla mümkün!

Aldatmanın, kişisel bir kriz olduğuna işaret eden Uzman Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, “Ancak doğru yaklaşımla iyileşmek mümkün. Bu süreç hem bireysel hem de ilişkisel düzeyde ele alınmalı.” dedi.

Bireysel düzeyde duygulara alan açmanın, sosyal desteğin, kendine şefkat göstermenin ve profesyonel desteğin önemli olduğunu açıklayan Tunçel, “Öfke, üzüntü, kafa karışıklığı gibi duygular bastırılmamalı. Bu duyguların yaşanması iyileşmenin doğal bir parçası. Güvendiğiniz bir dost ya da aile üyesiyle paylaşım yapmak duygusal yükü hafifletir. ‘Ben ne hissediyorum, ne istiyorum?’ sorularını samimiyetle sormak ve kendine acımasız davranmamak önemli. Uzman eşliğinde özdeğerin yeniden yapılandırılması ve travma çalışması sürecin sağlıklı ilerlemesini sağlar.” ifadelerini kullandı.

Aldatmak ilişki memnuniyetiyle değil, algılanan adalet ve duygusal iletişim düzeyiyle ilişkili!

Eğer taraflar ilişkiyi sürdürmek istiyorsa, bunu iki tarafın da içtenlikle istemesi gerektiğinin altını çizen Uzman Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, “Güven yeniden inşa edilmeli. Duygular bastırılmamalı, açıkça ifade edilmeli. Geçmiş tekrar tekrar gündeme getirilmemeli; odak, suçlamadan ziyade duyguların paylaşımında olmalı. Çift terapisiyle rollerin yeniden yapılandırılması ve sınırların belirlenmesi süreci desteklenmeli.” dedi.

Hemen affetmek ya da görmezden gelmenin, iyileşmeyi engellediğine dikkat çeken Tunçel, “Karşı tarafın sorumluluğunu alması, hatanın bedelini anlaması gerekir. Aynı şekilde, sürekli suçlamak da süreci tıkar. Bilimsel çalışmalar, çift terapisine başvuran çiftlerin yaklaşık yüzde 30’unun ilişkisini kurtarabildiğini gösteriyor. Ayrıca araştırmalar, aldatmanın ilişki memnuniyetiyle değil, algılanan adalet ve duygusal iletişim düzeyiyle daha yakından ilişkili olduğunu ortaya koyuyor.” bilgisini paylaştı.

Sadakat, kişinin kendine ve kendi ihtiyaçlarına karşı da dürüst olabilmesidir!

Aldatmanın bir ilişkiyi bitirebileceği uyarısını yapan Uzman Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, “Ancak kimi zaman bir dönüm noktasına da dönüşebilir. Burada önemli olan ilişkinin devam edip etmemesi değil, kişinin kendini nasıl iyileştirdiği ve bu süreçten nasıl güçlenerek çıktığıdır.” dedi.

Aldatılmanın, bireyin yetersizliği değil, karşı tarafın sınırlarını koruyamamasının bir sonucu olduğunu dile getiren Tunçel, “Bu nedenle süreci kişiselleştirmemek, acele kararlar vermemek ve zamana yayarak değerlendirmek gerekir. Unutmamak gerekir ki sadakat, yalnızca bir başkasına değil, kendine ve kendi ihtiyaçlarına karşı dürüst olabilmektir. İyileşmek mümkündür; sabırla, kendine dürüst kalarak ve gerektiğinde profesyonel destek alarak.” diyerek sözlerini tamamladı.

Sadakat kendine dürüst olmakla başlıyor! Gizlenen iletişim, sınır ihlali ve aldatmadır! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Tarihi Havagazı Fabrikası’nda düzenlenen İzmir Su Ürünleri Kooperatifleri toplantısına katıldı. “Denizimiz bir, ekmeğimiz bir, gücümüz bir“ sloganıyla düzenlenen toplantıda İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Zeki Yıldırım, Genel Sekreter Yardımcısı Halit Çelik ile belediye bürokratları da yer aldı. Emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Yusuf Kurucu’nun moderatörlüğünü üstlendiği programda balıkçı esnafı sorunlarını ve taleplerini anlattı. Başkan Tugay ise sektörün geleceği için atılması gereken adımları paylaştı. Toplantıda Türkiye su ürünleri ihracatında önemli bir paya sahip olan İzmir’in, 2023 yılında ülke ihracatının yüzde 20,22’sini karşıladığı belirtildi. 

“Su ürünleri kooperatiflerinin şehre katkısı çok değerli”
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, belediyenin tarım ve hayvancılık alanındaki çalışmalarından bahsederek, “Sizleri bir araya getirmek istedik, çünkü kentte bu tür faaliyetleri sürdüren herkese adil, dengeli şekilde yardımcı olalım istiyoruz. Yapacağımız çalışmalarla ilgili sizlerin de görüşlerinizi almak istiyoruz. Bu sadece bir toplantı değil. Zaman zaman bir araya gelerek yaptıklarımızı, yapacaklarımızı ve yapmamız gerekenleri görüşelim. Su ürünleri kooperatiflerinin şehre katkısı çok değerli. Daha iyi şartlarda çalışmanızı isteriz. Bizim derdimiz gerçekten sorunları çözmek” dedi. 

Körfez’deki durumu anlattı
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, balıkçılar için büyük öneme sahip olan Körfez’deki gelişmeler hakkında da konuştu. Uzun yıllardır dipte birikmiş çamur nedeniyle Körfez’in renginin zaman zaman değiştiğini anımsatan Başkan Tugay, “Körfez’in rengi zaman zaman değişiyor. Bir tür mikroorganizma, ‘alg’ dedikleri canlı türü var. Bu canlı türü çoğalıyor ve suyu kaplıyor. Bunların da türleri var. Bazı türleri yeşil, bazı türleri kırmızı, kahverengi renk veriyor. Son zamanlarda bir de beyaz renkli olanlar var. Bazı kişiler beyaz rengi görünce ‘Belediye buraya ne döktü de burası Maldivler gibi oldu’ diyorlar. Biz bir şey dökmedik. Bunlar Körfez’de mikroorganizmaların aniden çoğalması ve denizi kaplaması ile oluyor. Bunlar çoğaldığında koku oluşuyor ve sudaki oksijeni tüketiyor. Oksijen tükendiği zaman suda nefes almaya çalışan balıkların ölmesine neden oluyor. Daha önceden balon balığı, aslan balığı yoktu. Şimdi var. Çünkü su ısındı. Körfez’in suyu bu yıl 30 dereceye çıktı. Körfez akıntısı da yok. Biz şimdi yeni kirlenmelerin önüne geçmek, Körfez’de akıntı oluşturmak için çalışıyoruz” dedi. 

“Dünyadan önemli bilim insanları davet edeceğiz”
Körfezin tabanındaki kirlilikten söz eden Tugay, “100 yıllık sorun. Uzun yıllar birikmiş dipteki çamur tam olarak temizlenmeyince sorun çözüme kavuşmuyor. Bir kanal açmaya çalışıyorsunuz ya da temizlik yapıyorsunuz ama bir süre sonra sağdan soldan akıntı ile tekrar o kirlilik ortaya çıkıyor. Daha etkili bir dip temizliği lazım. Bakanlık şu anda sadece Bostanlı Mavişehir önlerinde dip taraması yapmamıza izin verdi. Biz bu çalışmaları izin almadan yapamıyoruz. Bunu bir şekilde İzmir’in çözmesi lazım. Bu konuda çok araştırma yapıyoruz. Yakında İzmir’de bu konu ile ilgili kapsamlı bir toplantı yapacağız. Dünyadan önemli bilim insanları davet edeceğiz” diye konuştu.  

Körfez’de sıkı denetim
Yaşanan sorunun yalnızca İzmir Körfezi ile ilgili olmadığını da vurgulayan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, dünyanın birçok yerinde benzer sorunların yaşandığını belirterek şunları söyledi: “Genel olarak suyun ısınması ile bu mikroorganizmalar sorun oluşturuyor. Buna bir çözüm bulunacak.  Biz bu yıl bazı önlemler aldık. Ultrason uygulamaları, modifiye kil çalışmaları… Geçen yılki kadar sorun yaşanmamasının nedeni aslında bu. Ama daha iyi sonuç için çalışmalarımız sürüyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı arıtma tesislerini sürekli denetliyor. Biz de ayrıca Körfez’in genelinde 3 ayda bir 68 noktadan numuneler alarak Körfez’in durumunu takip ediyoruz. Biz göreve geldiğimizden beri Körfez iyiye gidiyor. Dipteki çamuru kaldırsak sorun çözülecek. Çamuru kaldırmak çok zor bir iş ama yeni formüller peşindeyiz.”

“Şu ana kadar 33 kooperatif ve 690 balıkçıya destek verdik”
İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanı Bülent Üngür de “İzmir’de toplam 294 kooperatif var. Bunların yüzde 15’i su ürünleri kooperatifi. İzmir Büyükşehir Belediyesi su ürünleri kooperatiflerine desteklerde bulunuyor. Bunların en bilineni tekne bakım malzemesi. Şu ana kadar 33 kooperatif ve 690 balıkçıya destek verdik” diye konuştu. 
Su Ürünleri Kooperatifleri İzmir Bölge Birliği Başkanı İbrahim Güven de sorunların çözümü için adım atan Başkan Tugay’a teşekkür etti. 

Sektörün geleceği için alınacak önlemler konuşuldu
Sektörün sürdürülebilirliği için alınması gereken önlemlere de değinildi. Buna göre balık stoklarının korunması, av yasaklarına uyulması, yetiştiricilik tesislerinde çevre dostu üretim tekniklerinin geliştirilmesi, izlenebilirlik ve gıda güvenliği standartlarının güçlendirilmesinin sektör için hayati öneme sahip olduğuna dikkat çekildi. Alınan talepler, belirtilen görüşler doğrultusunda sektörün sorunlarına kalıcı çözümler için eylem planı oluşturulması hedefleniyor. 

Başkan Tugay su ürünleri kooperatiflerinin temsilcileri ile buluştu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Dennis Kelly’nin yazdığı, Ogeday Erkut’un yönettiği “Öksüzler” oyununu seyirciyle buluşturuyor. Oyun, 29 Ekim 2025 Çarşamba günü 20.00’de Üsküdar Kerem Yılmazer Sahnesi’nde ilk gösterimini yapıyor.

Oyunun Konusu:

Çağdaş İngiliz tiyatrosunda toplumsal yaşama dair eleştirel yaklaşımıyla tanınan Dennis Kelly, dışarıdaki kirlenmiş ve tehlikeli dünyaya rağmen mutlu aile hayatı kurmaya çalışan çiftin hayallerinin bir gecede nasıl alt üst olabileceğini gösteriyor. Aile, kadının erkek kardeşi tarafından kriminal bir olayın içine çekiliyor. Çember daraldıkça insan tabiatının karanlık yönleri ortaya çıkmaya başlıyor; bütün bireysel değerler ve aile bağları çözülüyor. Ahlakın, vicdanın, sadakatin, iyilik ve kötülüğün sınırları çarpıcı olay örgüsü etrafında sorgulanıyor.

Gençlik Günleri “İç Yapımlar” kapsamında genç oyuncularımızın hazırladığı oyun 2025 sezonunda repertuarımıza kazandırıldı. 

Bu Oyun, Sadece Bireysel Bir Travmanın Değil, Aynı Zamanda Toplumun da Bastırdığı Karanlıkların Yüzeye Çıkış Hikayesi

Oyunun yönetmeni Ogeday Erkut, “Öksüzler’i” şöyle anlatıyor:

“Yeni doğacak bebeklerinin heyecanını kutlayan Dany ve Helen çifti, bir anda Helen’in kanlar içinde içeri giren erkek kardeşi Liam ve onun peşinden sürüklediği karanlık sırlarla, tarif etmesi zor, travmatik bir gecenin içine çekilir.

Bu durumu ve yarattığı rahatsız ediciliği sizlere Liam karakterinin çok sevdiğim şu cümlesiyle özetleyeyim:

“Sizin burada kurduğunuz bir dünya var… Güzel bir dünya. Ve ben sanki ölü bir kediyi alıp o dünyanın içine sokmuşum gibi. Bak, ‘kahrolası ölü bir kedi’ demişim. Ama dünyada kediler ölüyor, Dany. Kediler ölüyor, Hels.”

Hepimiz, dışarıdaki “ölü kedilerden” uzak durmak, onları görmek zorunda kalmayacağımız korunaklı bir dünya kurmaya çalışırız. Öksüzler oyunu ise, tam da bu güvenli ve ‘temiz’ hayatlarımızın nasıl altüst olabileceğini, o dünyanın ne kadar kırılgan olduğunu bize sert ama gerçekçi bir dille anlatıyor.

Oyundaki “ölü kedi” metaforu, sadece karakterlerin yaşadığı travmalarla sınırlı kalmıyor; aynı zamanda bizi çevreleyen, görmek istemediğimiz, görmezden geldikçe büyüyen toplumsal gerçekliklere de işaret ediyor. Hepimiz bir şekilde kendimize küçük, konforlu dünyalar kuruyoruz; dışarıda yaşanan adaletsizlikleri, yoksulluğu, şiddeti, ayrımcılığı çoğu zaman “bizim dünyamızın dışında” tutmaya çalışıyoruz. Ama gerçekler tıpkı Liam’ın ortaya çıkardığı gibi kapıyı çalıp içeri girdiğinde, o güvenli sandığımız dünya kolayca yerle bir olabiliyor. Öksüzler, tam da bu noktada izleyiciyi sarsıyor: Çünkü bu oyun, sadece bireysel bir travmanın değil, aynı zamanda toplumun da bastırdığı karanlıkların yüzeye çıkış hikayesi.

Dışarıdaki “ölü kediyi” hiçbir zaman görmemeniz dileğiyle, sevgiler.”

Dekor tasarımını Cihan Aşar, Batuhan Bozcaada’nın, kostüm tasarımını Zuhal Soy’un, efekt tasarımını Özgür Yaşar İşler, Gökhan Balsoy’un, ışık tasarımını Osman Aktan, Ali Özkır’ın, süpervizörlüğünü Ali Gökmen Altuğ’un yaptığı, fotoğraflarını Ahmet Çelikbaş’ın çektiği oyunda Ersin Bağcıoğlu, İpek Uğuz, Ogeday Erkut rol alıyor.

Oyun, 29 Ekim-1 Kasım, 5-8 Kasım 2025 tarihleri arasında Üsküdar Kerem Yılmazer Sahnesi’nde, 29 Kasım 2025 tarihinde Beylikdüzü Rasim Öztekin Sahnesi’nde.

Karanlık Bir Sırrın Hikayesi: “Öksüzler” seyirciyle buluşuyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Toksik ilişkilerde kişilerin kendini sürekli bitkin, çaresiz ve kullanılmış hissedebildiğini ifade eden Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Sözel ve psikolojik şiddet, manipülatif davranışlar, aşağılayıcı veya kontrol edici tutumlar, cezalandırıcı davranışlar ve duygusal istismar toksik ilişkinin doğrudan belirtileridir.” dedi. Yalnız kalma korkusu ile verilen emek ve alışkanlıkların, toksik ilişkiyi sürdürmede önemli rol oynadığına vurgu yapan Beyaz, farkındalık oluşturmanın, belirtileri gözlemleyerek sınırlar çizmenin, korunmanın ilk adımı olarak öne çıktığını aktardı.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, toksik ilişkilerin belirtileri, nedenleri, kişiler üzerindeki etkileri ile bu ilişkilerden korunma ve çıkış yolları hakkında bilgi verdi.

Tüm ilişkiler toksik olabilir!

‘Toksik’ kelimesinin, Türkçe’de doğrudan karşılığı olmasa da anlam olarak zarar veren, zehirleyen ve uzak durulması gereken durumları çağrıştırdığını ifade eden Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “İlişki boyutunda da benzer bir anlam taşır. Umutsuzluk yaratan, özgüveni zedeleyen, strese sokan ilişki türleri için kullanılır. Toksik ilişkiler, romantik ilişki, arkadaşlık, iş ilişkileri veya genel sosyal ilişkilerde karşımıza çıkabilir.” dedi.

Bu belirtiler toksik ilişkinin kanıtı!

Bir ilişkide toksik ortamın varlığını anlamanın birkaç belirgin yolu olduğunu aktaran Beyaz, “Kişi kendini ilişkide sürekli bitkin, çaresiz ve kullanılmış hisseder. İhtiyaçlarının göz ardı edildiğini, sürekli ikinci planda kaldığını düşünür. Karşı tarafın ruh halindeki tutarsızlıkları fark eder ve bu durumdan strese girer. Alınan kararlar veya yapılan davranışlar, suçluluk, korku, öfke gibi yoğun duygularla geri döner. Karşı tarafı kırmamak için davranışlarına aşırı dikkat eder ve tepkilerinden endişe duyar. Bunların yanında sözel ve psikolojik şiddet, manipülatif davranışlar, aşağılayıcı veya kontrol edici tutumlar, cezalandırıcı davranışlar ve duygusal istismar da toksik ilişkinin doğrudan belirtileridir. Yalan söylemek de bu tür ilişkilerde sıkça rastlanan bir işaret olabilir, ancak tek başına toksik ilişki varlığını kanıtlamaz, diğer belirtilerle birlikte değerlendirilmeli.” açıklamasını yaptı.

Yalnız kalma korkusu toksik ilişkiyi sürdürmeye neden olabiliyor!

Toksik ilişkilerin çoğu zaman yalnızlık korkusu nedeniyle sürdürüldüğüne işaret eden Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Kişi, ilişkiyi sonlandırdığında başka birini bulamama veya yalnız kalma kaygısı yaşayabilir.” dedi.

‘Başka biri beni aynı şekilde sevmeyecek’ veya ‘eski çekiciliğim kalmadı’ gibi düşüncelerin, ayrılmayı zorlaştıran inançlar olduğunu kaydeden Beyaz, “Ayrıca ilişki boyunca verilen emek, zaman ve sevgi, ilişkiyi sürdürme eğilimini güçlendirir. Alışkanlıklar ve rutinler de değişimden kaçınmayı beraberinde getirir. Birlikte geçirilen keyifli zamanlar, evde yalnız olmanın yarattığı güvensizlik duygusu, ilişkide kalmayı cazip kılar.” ifadelerini kullandı.

Toksik bir ilişkiyi fark etmek, korunmanın ilk adımı!

Toksik bir ilişkiyi fark etmenin, korunmanın ilk adımı olduğunu vurgulayan Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Birey, belirtileri gözlemleyip, ilişki öncesi ve sonrası kendi halindeki değişimleri fark edebilir.” dedi.

Farkındalık oluşturmak için önerilerde bulunan Beyaz, “Düşünceleri ve duyguları not etmek, farkındalık oluşturur. Karşı tarafa sınırlar çizmek, disiplinli ve tutarlı olmak önemlidir. Toksik davranışların, çoğu zaman karşı tarafın kendisiyle ilgili sorunlardan kaynaklandığını kabul etmek gerekir. İletişim ve farkındalık, bazen toksik davranışları azaltabilir; ancak bu süreç uzun zaman ve emek gerektirir.” şeklinde konuştu.

Kişi etkileri fark edip inkâr etmeyi bırakırsa, süreci yönetmek mümkün!

Çoğu durumda toksik ilişkilerin, boşanma veya pasif agresif iletişimle sonuçlandığına dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Ancak kişi kendi üzerindeki etkilerini fark edip inkâr etmeyi bırakırsa, süreci yönetmek mümkün olabilir.” dedi.

Toksik ilişkiden kurtulmak için inkârı bırakarak yaşanan durumu gerçekçi bir şekilde kabul etmek gerektiğinin altını çizen Beyaz, sözlerini şöyle tamamladı:

“Kişinin kendisine iyi gelen etkinlikleri ve alışkanlıklarını ihmal etmemesi önemlidir. Uzman desteği almak, duygusal iyileşmeyi hızlandırır ve süreci daha sağlıklı kılar. İlişki sona erse bile etkileri bir süre hissedilebilir. Bu dönemde sabırlı olmak, kendine şefkat göstermek ve sezgilerine güvenmek kritik öneme sahiptir. Kararlar, kişinin kendisiyle yüzleşmesi açısından önemlidir; bu nedenle rasyonel ve farkındalıkla alınmalıdır.”

Bitkin, çaresiz ve kullanılmış hissetmek toksik ilişkinin işareti! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

62. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’ndeki Ulusal Yarışma filmlerinden “Bağlar, Kökler ve Tutkular”, Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Aspendos Salonu’nda seyirci karşısına çıktı. Gösterim sonrası; yönetmen Sunay Terzioğlu, görüntü yönetmeni Serdar Özdemir, yapımcı Yaşar Harzadın ve ortak yapımcı Kemal Genel ile oyuncular Ushan Çakır, Ezgi Yaren Karademir, Barancan Eraslan ve Özgün Çoban seyircilerin sorularını cevapladı. 

Bindikleri mülteci botundaki kazadan kurtulan üç kişinin Türkiye’deki hikâyelerini beyazperdeye taşıyan filmin yönetmeni Terzioğlu, kendi göçmenlik geçmişinden de istifade ettiğini söyledi: “1992’de Bulgaristan’dan ailemle göç ettim buraya; 9 yaşındaydım. Beş yıl kaçak yaşadık. O yüzden bildiğim konular, bildiğim mekanlar. Karakterlerime yakın olduğuma ve filmi çekerken de karakterlerime doğru rehberlik ettiğime inanıyorum”

Filmde ‘gerçekçiliğe’ özellikle dikkat ettiklerini ve bunu sağlamak için titizlikle çalıştıklarını belirten yönetmen, “Gerçek mekanlarda çektik, gerçek kostümler bulmaya çalıştık, hatta bit pazarlarını dolaştık, gerçek aksesuarlar aradık” diye konuştu.  

Bu ‘gerçekçi bakış’ı, filmin biçimsel özelliklerinde de sürdürmeyi amaçladıklarını dile getiren Terzioğlu, şunları söyledi: “Film montaj anlamında da farklı bir film; bakan bir göz gibi. Çünkü bu film 30 mm tek lensle çekildi. Çünkü belli bir mesafeden bakmak istedik. Ne yargılamak ne de uzak kalmak istedik. Hiç siyaha düşmüyoruz; başta açılıyor ve jenerikten sonra kapanıyor; gözün açılıp kapanması gibi”

“Sanat tarihine layık bir şeyler çekmek istiyorum”

Terzioğlu, çekimlerde ise gerilla taktiği ile çalışırken çok zorlandıklarından bahsetti: “Basmane’de çekim yaptık. Bir yandan oyuncularımızla çalışırken bir yandan kalabalığı kontrol etmeye çalışıyorduk. Çünkü gerçek mekanlarda, göçmenlerin yaşadığı evlerde çekim yaptık. Onlar odada gündelik hayatlarını yaşarken biz de yan tarafta çekimlere devam ediyorduk. Çekimlere İzmir’de başladık ama Erzincan’da bitirdik. İzmir’de aradığımız doğayı bulamadım. Şuna inanıyorum; sinema kaydedilen anlardır. Okuldan beri öğrendiğim ve yapmak istediğim şey, sanat tarihine layık bir şeyler çekebilmek” 

Filmdeki sorunların çözümüne dair fikri sorulan yönetmen, “Hiçbir zaman karamsar bakmadım. Öyle olsaydı şu an bu filmi çekmiş ve karşınızda olamazdım. Yönetmen olarak amacım bu konuyu düşündürtebilmek. Karakterleri bir noktada bırakıyoruz ve sonrasını bilmiyoruz” dedi. 

Oyuncu Ezgi Yaren Karademir ise kendi canlandırdığı Hazel karakteri üzerinden aynı soruyu şöyle cevaplandırdı: “Ben Hazel’in çok güçlü bir karakter olduğunu düşünüyorum çünkü başka bir seçeneği yok; güçlü durmak zorunda. Ablayken bir anda anne rolü yükleniyor. Bir yandan kendi özgürlüğünü ararken bir yandan hep engellerle karşılaşıyor. Bu bir son değil sadece onunla ilgilenmeyi bırakıyoruz ve seyirci, karakterin yolunu biraz kendi kafasında çiziyor” 

Sinema, hakikati arıyor: Doğudan Fragmanlar

Günün diğer Ulusal Yarışma filmi “Doğudan Fragmanlar”ın gösterim sonrası söyleşisine ise yönetmen Kubilay Erkan Yazıcı, görüntü yönetmeni Vedat Oyan, kurgucu Umut Sakallıoğlu, yapımcı Mahpare Tanın ve oyuncular Güldestan Yüce, Turgay Atalay, Elvin Köse katıldı. 

Savaştan kaçan bir kadınla firarî bir Rus generalin birbiriyle kesişen hayatta kalma mücadelelerine tanıklık eden film, yönetmenin kendine özgü üslubuyla dikkat çekti ve yönetmene ilk olarak bu soruldu. Yazıcı, sinema üzerine düşüncelerini ve sinema dilini şöyle açıkladı: “Benim için film sanatı, sanat; özünde bir hikaye anlatma biçimi değil aynı zamanda bir zaman inşâ etme işi. Ben sinemadan zaman-mekân birlikteliği dediğimiz şeyi anlıyorum. Zamanı kronolojik bir akış olarak görmüyorum. Zaman; insanı, düşünmeye, hayal etmeye, hakikatle kendisi arasında bir bağ kurmaya iten bir metafizik varlık esasında. Zamanı yakalayabileceğimiz, ona dokunabileceğimiz tek sanat da sinema ve bu filmde esasen bunu yapmaya çalıştım. Zaman; bir kader alanı, hakikatin temsil bulduğu bir alan ve mekân da oyuncuların içinde gidip geldikleri bir çerçeve değil zamanı inşâ eden, ona gerçeklik kazandıran, onu varlık haline taşıyan bir yer” 

Yönetmenin sinema perspektifi doğrultusunda hazırlıkların da uzun sürdüğünü belirten yapımcı Mehpare Tanın, “Önce farklı mevsimlerde dört defa mekânları gezdik. Mekânların o mevsimlerde nasıl göründüğünü görmek istedi. Karın çok yoğun olabileceği, kardan çıkamama ihtimalimizi de öngörerek alternatif mekânlar belirledik” derken görüntü yönetmeni Vedat Oyan da birkaç ay süren bir ‘resim çalışması’ yaptıklarından bahsetti: “Referans aldığımız ressamlar vardı. Birçok ressamla başladık, eleyerek gittik ve günün sonunda Bruegel’i ayırdık. Bruegel’in tablolarında da karakter ve mekânın, zamanın içinde eridiğini, hiçliğin içerisinde gittiğini görürüz. Keza bizim karakterlerimiz de sürekli aynı mekânlarda dolanıp duruyor; sıfır çizgisine ulaşma ve bunun içinde erime hali var”

Filmin aslında neredeyse her unsuru, özel olarak en baştan tasarlanmış. Kurgucu Umut Sakallıoğlu bunlardan şöyle anlattı: “Şunun altını çizmek lazım: Arka planda bir savaş meselesi, insanî meseleler var. Film dilinde bunun için o yabancılaşmayı, gerginliği ve tedirginliği hep canlı tutmaya çalıştık. Filmdeki müzik kullanımları da alıştığımız kullanımlardan farklı. Görsel, grafik ve yazı kullanımları da farklı. İç mekânlara girilmemesi de bunların hepsi gibi aynı amaca hizmet ediyor. Bizim sinemamızda çok panoramik resimler vardır ama bazen fon gibi kullanılır. Bu filmde manzaranın da farklı bir kullanımı var; manzara size bir haz veren bir şeyin ötesinde”

Filmde sadece dış mekânlarının olmasının sebebine dair sorulan soruya ise yönetmen şu cevabı verdi: “Benim zihnimde gerçeklik alanı ve onun ötesinde hakikate dair bir tefekkür çizgisi var. Hayatta, algıladığımız gerçekliğin ötesinde hakikat dediğimiz bir şey var. Karakterler mekânların içine girdiğinde benim gerçeklik alanım sınırlanıyor. Var ya da yok, oluyor ya da olmuyor gibi bir duygunun içerisinde, izleyiciyi öncel tedirgin edip sonra görmeye zorlamak istedim. Bu, hakikate dair görme beklentim esasında. Kameramı dışarıda tutarak izleyiciye, o gerçeklikle ilgili sınır koyup ‘bunun ötesi hakikattir, buraya bakmamız gerek’ demek istedim”

“Karakterimi çalışırken değil kara çıktığımda buldum”

Oyuncuların, karakterlerine hazırlanırken yaşadıkları da seyircilerin merak ettiği konulardandı. Güldestan Yüce, “Safiye bugüne kadar oynadığım karakterlerden çok başka bir yerde. Bütün renkleri göğsünde taşıyıp mücadele eden ve inatla yürümeye devam eden bir kadın” şeklinde tarif ettiği karakterine dair en çok zorlandığı şeyin, istemeden de olsa birini öldürmek zorunda kalma fikri olduğunu söyledi. 

Elvin Köse ise karakterini tam olarak çalışmalar sırasında değil ‘kara çıktığı zaman’ bulduğunu dile getirdi: “Kara çıktığımızda yani doğanın, dağların ve soğuğun karakterime çok şey kattığını düşünüyorum. Mesela Zeynep’in kendini yıkadığı o sahnede; evet, oynuyorum ama bir yandan da aslında oynamıyorum”

Anlattıklarına bakılırsa rol için kendini en çok zorlayan ve en çok zorlanan, general rolündeki Turgay Atalay’dı: “Bu general birçok savaşta vurulmuş, birçok insanı öldürmüş, kirli biri. Pek çok film, belgesel izledim, araştırdım, sonunda yönetmenimize ‘benden ne istiyorsunuz?’ diye sordum. Ondan sonra kendimi yönetmene ve doğaya teslim ettim. Artık diyaloglara bir aidiyetle oynamıyordum; ben bir generaldim! Sadece çok yoruldum. Yönetmenimiz, istediğini almak için çok uğraşıyordu” 

Güldestan Yüce ise en çok Safiye’den fakat asıl olaraksa kendini doğaya teslim etmekten destek gördüğünü dile getirdi: “Bir hikâyenin içindeyiz ve hikâyenin içindeki kahramanlar başka hikâyeler anlatıyor! Bu filme dair en sevdiğim şey bu. Ama şöyle enteresan bir şey oldu: Filme çalışırken Safiye benimle iletişime geçti, ‘akşamları bana yaz’ dedi. Bir defter tuttum. Hatta bir gün ben çok korkuyordum. Çünkü Mahpare Tanın; koşullar zor olacak, karın içinde olacağız, yükseklere çıkacağız, demişti. Safiye o zaman bana ‘Biz Allah’ın kızıyız Güldestan, bize hiçbir şey olmaz’ demişti. Ama, diğer arkadaşlarımın da söylediği gibi, doğa o kadar güçlü ki… Ben, doğanın bu kadar güçlü olduğunu ve insanın, doğa karşısında bu kadar çaresiz kaldığını bizzat orada deneyimledim. En basitinden; karda ses kayboluyor! Görüş mesafesini kapatmak gibi asla ses duyulmuyor”

Altın Portakal yarışında bugün beyazperdeye, hayatta kalma hikâyeleri yansıdı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Akran zorbalığını konu alan “Bağlantı Hatası”nın, Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Aspendos Salonu’ndaki gösterimin ardından film ekibi, seyircilerin sorularını cevapladı. Söyleşiye; yönetmen Gökçen Usta ve yapımcı Ömer Faruk Sorak ile genç oyuncular Asena Keskinci, Derinsu Sorak, Utku Coşkun, Fatih Berk Şahin, Arda Akgenç, Arda Görgen, Oğulcan Çiftçioğlu ve Doğum Özüm katıldı. 

“Zorbalık da çözümü de ailede başlar”

Senaryoyu birkaç kez baştan yazdıklarını ancak her seferinde yolun ‘aile’ye çıktığını gördüklerini dile getiren yönetmen Usta, “Sonunda filme, ‘zorbalık ailede başlar’ cümlesiyle devam ettik. Ama çözümü de ailede başlar! Araştırmalar gösteriyor ki zorbalığa uğrayan ya da zorbalık yapan çocuklar, aileleriyle en az 6 ay terapiye gittiklerinde çözüme ulaşılıyor” diye konuştu. Usta, filmin adının da buna işaret ettiğini belirterek “Filmimizin adı da bu yüzden Bağlantı Hatası; yani aileyle kurulan sevgi bağının, iletişim bağının kopmasından kaynaklı” dedi. 

Filmin yapımcılarından, aynı zamanda yönetmen kimliğiyle tanınan Ömer Faruk Sorak ise akran zorbalığının çok hızlı yayıldığına dikkat çekerek “Filmi yaptığımız dönemle bugün arasındaki farkı görünce bizim filmin çok soft kaldığını düşünüyorum” diye konuştu. Sorak, sözlerini şöyle sürdürdü: 

“2006’da ‘Sınav’ filmini çekmiştik; üniversite sınavına giren çocukların gelecek kaygısıyla ilgili bir filmdi. Ama o günden bugüne Türkiye’de gençlik o kadar başka bir yere evrildi ki! Şu an; geleceğinin farkında bile olmayan, ânı yaşayan ve ânı da aslında o olmadığı halde, ‘mış gibi’ yaşayan bir kitle oluştu” 

“Sorun, ekonomik değil” 

Filmdeki hikâyenin bir devlet okulunda değil de özel okulda geçmesini özellikle tercih ettiklerini söyleyen Sorak, bu tercihin sebebini de şöyle açıkladı: 

“Çünkü ekonomik seviyesi iyi olan ebeveynlerin, çocuklarına okul, servis parası verip ceplerine harçlıklarını koyduklarında görevlerinin bittiğini sanan ebeveynlerin de derdi bu. Özellikle özel okul seçtik ki ekonomik durumu iyi olmayan ebeveynler ve çocukların, ‘paramız olsaydı böyle şeylerin yaşanmadığı okullarda eğitim alırdık’ gibi bir hayali varsa bunun, büyük ölçüde gerçek olmadığını bilsinler” 

“Bu film Z kuşağının gururu olmalı”

Filmde hem zorbalık yapan hem de zorbalığa uğrayan çocukları canlandıran genç oyuncularsa kendi tecrübelerinin filmdekinden çok da farklı olmadığını açıkladı:

Asena Keskinci: Senaryoyu okuduğumda dedim ki ben Eylül olmalıyım. Eylül sayesinde aslında bir katarsis yaşayacaktım. Çünkü bizim lisemiz filmdeki liseye o kadar benziyordu ki… Ben de o lisenin mağdurlarından biriydim; sözlü tacizden fiziksel şiddete kadar çok normalleşmişti bizim okulda. Ben bu zorbalığın ne demek olduğunu ve bunun karşısında o çaresizliğin ne demek olduğunu, insanın, annesiyle dahi bunu paylaşamıyor olmasının ne demek olduğunu çok iyi bilen birisiyim. İnsan annesiyle bile paylaşamazken biz bunun filmini yaptık. Z kuşağının gururu olmalıdır bu film. 

Derinsu Sorak: Bence liseden önce ortaokulda da bazı şeyler çok normalleşmişti. Eğitim hayatımı çok etkilemişti, okula gitmek istemiyordum bir dönem. Yakın arkadaşlarımın zorbalık yüzünden sakatlandığına dahi şahit oldum, bazıları okul değiştirmek zorunda kaldı. Bu işi okuduğumda heyecanlandım. Çünkü İrem karakteri bana aşırı zıt ama aynı zamanda benzediğimiz yerler de buldum. Zorbalık yapmadım ama zorbalık yapan birinin de nasıl problemlerle savaştığını gördüm; aynanın o yüzünü de görmek güzel oldu. 

Utku Coşkun: Benim lisemde de bazı şeyler fazlasıyla normalleştiriliyordu. Hatta ben bundan dolayı sene sonunda okul değiştirdim. Bir arkadaşım vardı, çocuğu zorbalıyorlardı. “Niye yapıyorsunuz?” dediğimde “Genciz biz, böyle şakalar olur” deniyordu. Ama o şaka değil; çok zarar verici yerlere gidebiliyor fakat kimse umursamıyordu. 

“Lütfen ses çıkarın, ‘dur’ deyin!”

Fatih Berk Şahin: Ben biraz zorbaydım lisedeyken. Çünkü farkında değildim. Ne güzel ki şu anda bu konuyu açıklıkla konuşabiliyoruz ve insanlar aslında istemeden birbirlerine yaptıkları kötülüklerin farkına varabiliyor; bu çok kıymetli. 

Arda Akgenç: Görmezden geldiğin zaman bir şeyler değişmiyor. Susmaya, görmemeye çalıştım ama görmediğinde bitmiyor; tersine bazen cesaret kazandırabiliyor karşı tarafa. O yüzden insanların birbirini kollaması lazım. Belli sınırlar aşıldığında sesini çıkarıp ‘dur’ demek lazım. Lütfen sesinizi duyurun!

Arda Görgen: Ben zorbalayan da zorbalanan da değildim. Ama yakın arkadaşlarım zorbalayan taraftaydı. Ben onlarla sadece eğleniyordum. Utku’nun da dediği gibi çünkü aklım ermiyordu. 

Oğulcan Çiftçioğlu: Zorbalık bulaşıcı bir şey aslında. 

Doğum Özüm: Ben de zamanında birçok kez kilomdan dolayı zorbalığa uğradım. Ama o zaman da hiçbir zaman yapmadığım gibi umutsuzluğa kapılmadım. 

İzmir’in köyünde imece usulü bir film: Gündüz ve Gece 

Altın Portakal’da günün ikinci galası, “Gece ve Gündüz”dü. yönetmen Ali Altınöz ile oyuncular Muttalip Müjdeci, Özgür Cem Tuğluk ve Gülşah Büktür, AKM Perge Salonu’ndaki gösterimin ardından gerçekleşen söyleşiye katıldı. 

Annesinin intiharının ardından memleketine dönen Tufan’ın, bir şeyleri değiştirme çabasının umutsuz hikayesini anlatan hikâyeyi, filmin kurgusunu da yapan Ataberk Kuru ile ortaya çıkardıklarını söyleyen Altınöz, süreci şöyle anlattı: 

“Ataberk’le Bolu’nun Mudurnu ilçesinde ‘hadi bir hikaye anlatalım, bir şeyler yapalım’ diye başlamıştık. Eski bir film vardır ya “Taşların Sırrı”; öyle bir şey yapalım istedik. 3 senelik bir hikayeydi”

“Gülşen’i çocukluğumdan tanıyorum”

Role hazırlanma süreçlerini paylaşan, oyunculardan Muttalip Müjdeci, “Bir Anadolu hikayesi. Çok zor şartlarda ama imece usulü, birlik olarak çalıştık” derken Gülşah Büktür; canlandırdığı, çoklu kişilik bozukluğundan muzdarip olduğu için ahıra kapatılan Gülşen karakteri için çocukluk hatıralarından yararlandığını anlattı: “Bilecik’te ben çocukken bir kız çocuğu vardı ve eve bağlıyorlardı maalesef. Çok etkilenmiştim; o kızın görüntüsünü hiç unutmuyorum. Salonun ortasında bağlı bir şekilde ve çıkardığı sesler vesaire… Oradan bir bağ kurdum Gülşen karakteriyle. Benim için çok bildik tanıdık bir hikayeydi Gülşen’inki” 

Oyunculardan Özgür Cem Tuğluk ise çekimleri gerçekleştirdikleri köy ortamından bahsederek “Sanırım burada çoğumuz, şehirde yaşayan insanlarız ve köyün dinamiklerinin ne kadar farklı olduğunu bu filmde gördük. Bazı şeyler bize yanlış veya farklı görünebilir ama o şartlar içindeki, o dinamikler içindeki değer yargıları farklı” dedi. Tuğluk, canlandırdığı Davur karakteri içinse “Davut’un da kendine göre doğru ve yanlışları var ve çok köşeli, sert bir karakter. Aslında özünde iyi bir insan ve iyilik yapmaya çalışıyor” değerlendirmesinde bulundu. 

Çekimlerin köyde gerçekleştirilmesinin avantaj ve dezavantajları sorulduğunda ise oyuncular köyün avantajları üzerinde hemen hemen hemfikirdi. “Aslında bir yönden çok çok iyi; trafik yok” diyen Müjdeci’nin tercihini etkileyen bir diğer şey de çay tiryakisi olması olmuş: “Köydeki kahveden hiç gitmeyeyim istedim. Çaycıyımdır biraz; adam da çok güzel çay yapıyordu! Şahsen İstanbul dışında film çekmeyi çok seviyorum. Neresi olursa olsun yeter ki İstanbul dışında olsun” Tuğluk da “Karaktere girmek çok daha kolay. Çünkü kesintisiz bir süre bilfiil orada yaşıyorsunuz ve kendi adıma biraz daha rahat çıkıyor karakter” sözleriyle rol arkadaşını destekledi. Büktür ise köyün kadınlarıyla kurdukları ve zaman içinde ilerleyen dostluklarının, motivasyon adına büyük katkısı olduğunu dile getirdi. 

“Bağlantı Hatası” ile “Gündüz ve Gece” Galalarını Altın Portakal’da Yaptı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sosyal medyada yalnızlığını gidermek isteyen milyonlarca insan var

Sosyal medyada yalnızlığını gidermek isteyen milyonlarca insan olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Gül Esra Atalay, “Adı üstünde ‘sosyal’ medya: İnsanların bir araya gelmesine, birlikte bir şeyler yapmasına fırsat yaratacak platformlar… Peki gerçekten öyle mi? Yoksa bu mecralar yalnızlığımızı biraz daha görünmez kılarak derinleştiriyor mu? Sosyal medya ağlarıyla örülü bu çağda, insani bağların yerini ‘bağlantılar’ aldı. Facebook’a, Instagram’a bakarsak yüzlerce, hatta binlerce ‘arkadaşımız’ var. Ama bu ilişkiler klasik anlamda bir arkadaşlığın yerini tutabilir mi? Araştırmalar, ekran üzerinden kurduğumuz bağlar arttıkça, emek ve zaman isteyen dostlukların azaldığını söylüyor.” dedi.

İnsanlar gerçek yakınlık kurmakta zorlanıyor

Sosyolog Sherry Turkle’a atıfta bulunan Prof. Dr. Atalay, modern insanın durumunu ‘birlikte yalnızlık’ olarak tanımladığını kaydetti. Prof. Dr. Atalay, “İnsanlar sürekli bağlı, ama gerçek yakınlık kurmakta zorlanıyor. Bir ‘beğeni’, bir ‘emoji’, bir ‘iyi ki doğdun’ mesajı ama yüz yüze yarım saatlik bir sohbet bile yıllarca ertelenebiliyor. ‘Bir ara mutlaka karşılıklı bir kahve içelim’ mesajları hiçbir zaman tutamayacağımız sözler haline geliyor.  İnsan ilişkilerine dair kolektif bir çabasızdık ve yılgınlık içerisindeyiz.” diye konuştu.

Derinlikli sohbetlere, uzun soluklu dostluklara enerji kalmadı

Her şeyin hıza teslim olduğu bir çağda, ilişkilerin de bu tempodan nasibini aldığını söyleyen Prof. Dr. Atalay, “Derinlikli sohbetlere, uzun soluklu dostluklara, kalıcı ilişkiler kurmaya zamanımız da enerjimiz de kalmıyor. Telefon rehberimiz dolu, sosyal medya listelerimiz de ama bir gün ansızın başımız sıkışsa gerçekten arayabileceğimiz kaç kişi var?” ifadesinde bulundu.

Modern çağın üzücü gerçeğinin “Kalabalık yalnızlık” olduğunu dile getiren Prof. Dr. Atalay, “Psikoloji literatürü, sosyal medya mecralarındaki arkadaşların sayısal bolluğunun niteliksel bir karşılık taşımadığını vurguluyor. Oxford Üniversitesi Evrimsel Psikoloji bölümü öğretim üyesi Robin Dunbar’ın ünlü ‘Dunbar sayısı’ teorisine göre, insan zihni aynı anda 150 civarında sosyal ilişkiyi sağlıklı biçimde sürdürebiliyor. Oysa sosyal medya profillerimiz bu sınırı çoktan aşmış durumda. Yani elimizde çok sayıda isim var, fakat bunların sadece çok azı gerçekten ‘arkadaş’. Nitelik niceliğin gölgesinde kayboluyor.” dedi.

Toplumsal dönüşüm her kuşağı etkiliyor

Sosyal medyaya olan ilginin sadece genç kuşaklara özgü olmadığını kaydeden Prof. Dr. Atalay, “İleri yaşlı bireyler bile sosyal medyanın akışına kapılmış durumda. Bu özellikle şaşırtıcı, çünkü ömrünün büyük kısmını internet olmadan geçirmiş, karşılıklı sohbetin, kalabalık buluşmaların, misafirliğin komşuluğun tadını bilen bir nesilden bahsediyoruz. Buluşmalar yerini emoji değiş tokuşlarına bıraktı. Şehirlerde çoğu zaman komşuların ismi dahi bilinmiyor. Yani mesele yalnızca Z kuşağının meselesi değil; bu, toplumsal bir dönüşüm.” dedi.

Modern insanın yalnızlığı dışarıdan fark edilmesi güç bir yalnızlık…

Türk Dil Kurumu’nun (TDK) 2024 yılının kelimesini “kalabalık yalnızlık” olarak ilan ettiğini hatırlatan Prof. Dr. Atalay, “Metroda, otobüste yan yana oturan insanların her biri kendi telefonuna gömülmüş durumda. Kafelerde, restoranlarda aynı masalarda oturan herkes ayrı bir ekrana bakıyor. Modern insanın yalnızlığı, kalabalıkların içinde yaşanan, dışarıdan fark edilmesi güç bir yalnızlık.” diye konuştu.

Fiziksel beraberliğin öneminin unutulduğunu ve “aynı anda çevrimiçi olmanın yeterliymiş gibi geldiğini” vurgulayan Prof. Dr. Atalay, “Oysa insan, doğası gereği bağ kurmak ister. Güvenmeyi göze almak, ötekine yaklaşmak, içini dökmek ve bunu yaparken insani sıcaklığı hissetmek, tercihten öte, bir ihtiyaçtır.” ifadesinde bulundu.

Bildirim sesi, bir dostun sesini duymanın yerini tutmuyor

Sosyal medyanın faydalarına da dikkat çeken Prof. Dr. Gül Esra Atalay, “Bu teknolojiler zaman ve mekân engellerini ortadan kaldırarak iletişimi çok kolaylaştırıyor.  Sosyal medya sayesinde yeni topluluklar oluşuyor. Özellikle göçmenler, azınlık grupları, marjinalleştirilmiş bireyler çevrimiçi ağlarda dayanışma imkânı buluyor. Fakat bu tür bağların kalıcı ve derin bir ilişkiye dönüşebilmesi için hâlâ ‘fiziksel’ temasın, ortak mekânların, yan yana geçirilen zamanların yerine konulabilecek bir şey yok. İnternet teknolojisi ve bu teknoloji sayesinde ulaştığımız sosyal medya mecralarını insani ilişkileri geliştirmek, kesintisiz şekilde iletişim kurmak ve samimiyeti ilerletmek için kullandığımızda faydalı oluyor. Yüz yüze ilişkilerin yerine bir alternatif olarak düşündüğümüzde ve bunu bir alışkanlığa dönüştürdüğümüzde ise yalnızlık baş gösteriyor. Çünkü hiçbir bildirim sesi, bir dostun sesini duymanın yerini tutmuyor.” şeklinde konuştu.

Yalnız ciddi bir sağlık riski olarak görülüyor

Yalnızlık sorununa uluslararası platformda da çözüm arandığını belirten Prof. Dr. Atalay, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve bazı ülkelerin yalnızlıkla mücadele için attığı adımları hatırlattı.

Prof. Dr. Atalay, “Dünya Sağlık Örgütü 30 Haziran 2025’te yalnızlıkla ilgili yeni bir rapor yayımladı. Dünya Sağlık Örgütü yalnızlığı ciddi bir sağlık riski olarak görüyor. Raporda sosyal izolasyon ve yalnızlığın yaygın olduğu ve sağlık, iyi oluş ve toplum üzerinde ciddi ancak yeterince fark edilmeyen etkiler yarattığı vurgulanıyor. İngiltere ve Japonya’da bu sorun hakkında çözüm arayışları ve hizmetlerin sistematik hale getirilmesi hedefiyle yalnızlık bakanlıkları kuruldu. Bu gelişmeler yalnızlığın bireysel değil toplumsal bir sorun haline geldiğini gösteriyor. Ama çözülemez değil. Bu nedenle en yakınlarımızla ilişkilerimizi sosyal medya takiplerine, emoji değiş tokuşuna indirgemeden yeniden yan yana gelmenin ve birbirimizin gözlerine bakmanın yollarını bulmamız gerekiyor. Çünkü gerçek hayat ekranların ötesinde akıyor.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Gerçek dostluklar ‘Çevrimdışı’ kaldı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Ana Bilim Dalından Dr. Öğr. Üyesi Zuhal Doğan Bektaş, yetişkinlerde görülen Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ile teknoloji kullanımı arasındaki bağlantıya ilişkin değerlendirmede bulundu.

Ekim ayının Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Farkındalık Ayı olarak kutlandığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Zuhal Doğan Bektaş, çocukluk çağında başlayan ancak yaşamın ilerleyen dönemlerinde de devam eden DEHB’nin yalnızca ‘dikkatini toplayamama’ sorunu olmadığını söyledi.

DEHB, yetişkinlikte de belirti verebilir

Dr. Öğr. Üyesi Zuhal Doğan Bektaş, “Bu bozukluk; planlama, organize olma, dürtüleri kontrol etme, zamanı yönetme ve duygusal dengeyi sürdürme becerilerini etkileyen nörogelişimsel bir bozukluktur. Bugün artık biliyoruz ki DEHB çocuklukta tanı konmamış olsa bile yetişkinlikte de belirti verebilir. Ancak bu belirtiler çoğu zaman günlük hayatın karmaşasında gözden kaçar. Kişi, sürekli dağınık hissedebilir, yaptığı işleri tamamlamakta zorlanabilir, e-posta yazarken veya bir toplantıya hazırlanırken kolayca başka bir şeye kayabilir. Zaman kavramı bulanıklaşır; ‘sadece beş dakika’ diye başlayan bir sosyal medya gezintisi, farkına bile varmadan bir saati bulabilir” diye konuştu.

Yetişkinlerde DEHB’nin yaşamsal etkileri

Yetişkin DEHB’sinin genellikle üç temel alanda belirti verdiğini ancak bu belirtilerin çocuklukta olduğu kadar gözle görülür olmayabildiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Zuhal Doğan Bektaş, bunları dikkat eksikliği, dürtüsellik ve aşırı hareketlilik olarak sıraladı:

Dikkat eksikliği: Uzun süre odaklanmayı gerektiren görevlerde çabuk sıkılma, yapılan işleri yarım bırakma, unutkanlık ve organize olamama sık görülür. Kişi genellikle dağınık hisseder ve öncelik belirlemekte zorlanır.

Dürtüsellik: Düşünmeden hareket etme, sabırsızlık, söz kesme veya acele karar verme gibi davranışlar iş ve sosyal ilişkileri zorlayabilir.

Hiperaktivite (içsel huzursuzluk): Çocukluktaki yerinde duramama hali, yetişkinlikte sürekli bir “zihinsel hareketlilik” olarak kendini gösterebilir. Kişi dinlenmekte zorlanır, sürekli bir şeylerle meşgul olma ihtiyacı duyar.

İş hayatında sorunlar ortaya çıkabiliyor

DEHB’li yetişkinlerin genellikle “potansiyelini kullanamadığını” ifade ettiğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Zuhal Doğan Bektaş,             “İş performansında dalgalanmalar, sık iş değişiklikleri, randevulara geç kalma, finansal planlama güçlükleri veya ilişkilerde sabırsızlık gibi sorunlarla karşılaşabilirler. Bu durum, zamanla benlik saygısını da etkileyebilir” uyarısında bulundu.

Dijital kullanım DEHB’li bireyleri daha fazla etkiler

Dijital çağın herkesin dikkatini zorlayan bir dönem olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Zuhal Doğan Bektaş, “Sürekli yanıp sönen bildirimler, bitmeyen içerik akışları, kısa videolar ve sosyal medya platformları, beynimizin ‘ödül sistemi’ni sık sık uyarır. DEHB’li bireylerde bu etki daha belirgindir” dedi.

Dr. Öğr. Üyesi Zuhal Doğan Bektaş, “Çünkü beyinleri dopamin gibi ödül ve motivasyonla ilişkili kimyasallara karşı daha duyarlıdır. Hızlı geri bildirim sağlayan içerikler, bu kişiler için adeta çekim alanı oluşturur. Ancak bu durum, dikkat süresinin daha da kısalmasına, odaklanma kapasitesinin azalmasına ve erteleme davranışlarının artmasına yol açabilir. Kaydırılan ekranlar, yeni uyarıcılara kolay geçiş olanağı sunduğu için beyni sürekli bir ‘yenilik arayışında’ tutar. Bu, uzun süreli konsantrasyon gerektiren işlerde performansın düşmesine neden olur” uyarısında bulundu.

Uyku düzeni de olumsuz etkileniyor

Dr. Öğr. Üyesi Zuhal Doğan Bektaş, teknoloji kullanımının aynı zamanda uyku düzenini de etkileyebileceğine dikkat çekerek “Özellikle akşam saatlerinde ekran ışığına maruz kalmak uykuya dalmayı güçleştirir, sabahları yorgun uyanmaya sebep olabilir. Bu da DEHB belirtilerini —dikkat dağınıklığı, sabırsızlık, unutkanlık— daha da belirgin hale getirir” dedi.

Dijital dünyada dikkati korumak için 6 tavsiye

“Teknolojiyi tamamen hayatımızdan çıkarmak gerçekçi değil; ancak onu bilinçli yönetmek mümkün” diyen Dr. Öğr. Üyesi Zuhal Doğan Bektaş, tavsiyelerini şöyle sıraladı:

– Süre sınırlaması getirin: Pomodoro gibi zaman yönetim teknikleri (25 dakika odaklanma, 5 dakika mola) üretkenliği artırabilir. Sosyal medya için ekran süresi sınırlayıcı uygulamalar kullanmak da faydalıdır.

– Bildirimleri azaltın: Anlık mesajlar ve bildirimler, DEHB’li bireylerin odaklarını en çok bozan etkenlerdendir. Gerekli olmayan bildirimleri kapatmak, dikkat bölünmesini azaltır.

– Fiziksel planlayıcılar kullanın: Dijital uygulamalar yerine ajanda, defter veya yazılı listeler, zihni sabitlemeye yardımcı olur. “Yapılacaklar listesi”ni görmek, görev tamamlamayı kolaylaştırır.

-Düzenli egzersiz yapın: Fiziksel aktivite, dopamin ve noradrenalin düzeylerini artırarak dikkat ve motivasyonu destekler. Günlük yürüyüşler, yoga, bisiklet veya dans gibi aktiviteler ruh halini dengelemeye de yardımcı olur.

-Ekransız zaman dilimleri oluşturun: Yemek saatlerinde, yatmadan önce veya sabah uyanır uyanmaz ekransız kalmak, zihinsel dinlenme sağlar.

-Uyku ve beslenme düzenini koruyun: Kafein tüketimini azaltmak, düzenli uyku saatleri oluşturmak ve akşamları ekran maruziyetini sınırlamak, belirtileri hafifletebilir.

Teknolojiyi yönetmek, kendini yönetmektir

Teknoloji doğru kullanıldığında DEHB’li bireylerin yaşamını kolaylaştırabildiğini söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Zuhal Doğan Bektaş, “Hatırlatma uygulamaları, zamanlayıcılar, görev yöneticileri ya da dikkat artırıcı uygulamalar doğru şekilde kullanıldığında işlevselliği destekler. Burada önemli olan, teknolojinin kişiyi yönetmemesi; kişinin teknolojiyi kendi yararına kullanmasıdır” dedi.

Farkındalık, anlama ve destek zamanı

Dr. Öğr. Üyesi Zuhal Doğan Bektaş, sözlerini şöyle tamamladı: “DEHB bir karakter özelliği ya da ‘disiplin eksikliği’ değildir; biyolojik temeli olan bir nörogelişimsel farklılıktır. Erken farkındalık, uygun tedavi ve yaşam düzenlemeleriyle, bu bireyler potansiyellerini en verimli şekilde ortaya koyabilirler. Bu farkındalık ayı, DEHB’li yetişkinler ve yakınları için bir hatırlatma niteliğinde:
Dijital dünyanın hızına kapılmadan, kendi ritmini bulmak mümkündür ve çoğu zaman, iyileşmenin ilk adımı kendini anlamaktan geçer.”

Yetişkinlerde DEHB ve teknoloji kullanımı: Dijital dünyada dikkat sınavı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, İzmir Balkan Göçmenleri Kültür ve Dayanışma Derneği tarafından düzenlenen 12. Balkan Şenliği’ne katıldı. Gaziemir’deki Sarnıç Piknik Alanı’nda düzenlenen şenliğe Başkan Dr. Cemil Tugay’ın yanı sıra Gaziemir Belediye Başkanı Ünal Işık, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İzmir İl Başkanı Çağatay Güç, CHP Geçmiş Dönem Parti Meclisi Üyesi Umut Tekin, Balkan Türkleri Göçmen ve Mülteci Dernekleri Federasyonu ve İzmir Bal-Göç Genel Başkanı Abdürrahim Nursoy, siyasi parti temsilcileri, kamu kurumlarının temsilcileri, meclis üyeleri, muhtarlar, sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve çok sayıda göçmen katıldı. Şenlik zeybek ve halk oyunları gösterisiyle başladı. 

“Çocuklarımıza iyi bir gelecek bırakmak boynumuzun borcu”
Şenliğin açılış konuşmasını yapan Başkan Dr. Cemil Tugay, göçmen yurttaşları “Evlad-ı Fatihan” sözleriyle selamladı. Başkan Tugay, “Bize burada olma fırsatı verdikleri için İzmir Balkan Göçmenleri Derneği’ni  kutluyorum. 12’nci kez böyle güzel bir organizasyona ev sahipliği yaptıkları için teşekkür ediyorum. Burada sizlerle birlikte olmak bizim için büyük bir mutluluk. Bizler çok büyük ve asil bir milletin evlatlarıyız. Zamanında üç kıtaya dağılmış ama daha sonra anavatanında buluşmuş, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde kurulmuş cumhuriyetin evlatlarıyız. Dünyanın en gelişmiş, en ileri ülkelerinden birisi olmak hedefiyle bu topraklarda yaşamını sürdüren insanlarız. Bizim çocuklarımız var, bizim gençlerimiz var. Onlara iyi bir gelecek bırakmak hepimizin boynunun borcu.  Bunun için çok çalışmamız gerektiğini biliyoruz. Ancak bunun için değerlerine sahip çıkan insanlar gerekiyor. Biliyoruz ki Balkan göçmenleri değerlerine sahip çıkan insanlardan oluşuyor” diye konuştu.  

“Omuz omuza, kol kola çalışacağız”
Birlik ve beraberlik mesajlarını yineleyen Başkan Tugay, Bosna Hersek’in eski Cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç’i ölüm yıl dönümünde andı. Başkan Tugay, “İzmir, göçmenlerin şehridir. Farklı kimliklerin, kültürlerin, dillerin kardeşçe yaşadığı bir şehirdir. Bunu bilen bir büyükşehir belediye başkanıyım ve bunun onurunu yaşıyorum. Balkan göçmenleri öyle bir lider çıkardı ki, o da Gazi Mustafa Kemal Atatürk. Bu dünyaya, yeryüzüne gelmiş en büyük liderlerden biridir. Bizlere düşen, bu ülkeyi en yüksek seviyeye çıkarmaktır. Bunu inanarak yapacağız, kendimize inanacağız, değerlerimize inanacağız, tarihimize inanacağız. Bugünümüze de inanacağız, geleceğimize de inanacağız. Bu duygularla vatana, milletine bağlı insanlar olarak yaşayacağız. Her zaman yürek yüreğe, omuz omuza, kol kola birlik olup, önce şehrimiz için, sonra ülkemiz için çalışacağız” ifadelerini kullandı. 

Başkan Işık: Aranızda olmak istedim
Gaziemir Belediye Başkanı Ünal Işık, “Bu insanlarla tanıştığım günden beri çok mutluyum. Sizleri tanıdıkça sevdim, sevdikçe aranızda olmak istedim. Bu tür etkinliklerin bizleri daha çok bağlayacağına, aramızdaki sosyal ilişkileri daha çok geliştireceğine inanıyorum. Çok kıymetli bir etkinlik” dedi 

Bal-Göç Başkanı Nursoy: Atatürk’ün yolundan şaşmadık
Balkan Türkleri Göçmen ve Mülteci Dernekleri Federasyonu ve İzmir Bal-Göç Genel Başkanı Abdürrahim Nursoy ise, “Seneye Allah izin verirse şenlikleri iki güne çıkaracağız. Çünkü tek gün bize yetmiyor. Çevre illerden, ilçelerden gelenlere teşekkür ederim. Bu hava şartlarında katıldığınız için teşekkür ederim. Derneğimizin bu sene 40’ıncı yaş günü. Çok önemli sanatçılarımızla doyasıya eğleneceğiz. Bulgaristan’da her yıl hasat sonu yaptığımız şenliği burada bir arada olmak için, geleneklerimizi çocuklarımıza aktarmak için düzenliyoruz. Değerlerimize sahip çıkalım, kıymetimizi bilelim. Biz Balkan Türkleri her zaman milletimizin yanında vatan sevgisiyle büyüdük. Hiçbir zaman Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün yolundan şaşmadık. Onun gösterdiği yolda her zaman çalışacağız” diye konuştu.

Yağmura rağmen renkli şenlik
Konuşmaların ardından Başkan Tugay, protokol eşliğinde alanda kurulan stantları ziyaret etti, yurttaşlarla hatıra fotoğrafı çektirdi. Şenlik birbirinden renkli konserlerle devam etti. Bulgaristan’dan ve İzmir’den halk sanatçıları, Balkan türkülerini seslendirdi. Alanı dolduran yüzlerce yurttaş, yağışlı havaya aldırmadan gönüllerince eğlendi.

Başkan Tugay 12. Balkan Şenliği’nin açılışını yaptı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Opr. Dr. Habibe Topuz, göz yaralanmalarının ciddiye alınması ve en kısa sürede göz doktoruna başvurulması gerektiğinin altını çizdi. Reçetesiz alınan damlaların bilinçsiz kullanımının daha fazla ağrıya sebep olabileceğine veya yaralanmayı daha da kötüleştirebileceğine dikkat çeken Dr. Topuz, “Reçeteli ilaçlar ise yalnızca reçete edildikleri rahatsızlık için kullanılmalıdır, acil tedavi için uygun olmayabilir” diyor. 

Göz Yaralanmalarının Tedavisinde Uygulanması Gereken Adımlar  

Göz yaralanmalarının pek çok farklı sebebi var. Bunları; bebek ya da ev hayvanlarının tırnak çiziklerinden gözleri sürekli bastırarak kaşımaya, ev temizliğinde kullanılan kimyasal maddelerin temasından cilt kremlerine, spor aletleriyle alınan darbelerden kırılan cam ya da porselen parçalarının çarpmasına kadar çok geniş bir yelpazede sıralamak mümkün. Ancak sebebi ne olursa olsun göz yaralanmalarında; özellikle ağrı, sulanma, kızarıklık, kaşıntı, görme azlığı, göz kapağında kesik veya çizik, göz bebeklerinde büyüklük farkı, gözün içinde veya kapağında kanama ve morarma gibi belirtilerde vakit kaybetmeden bir göz hekimine veya acil servis hekimine başvurulması gerekir. Farklı nedenlerden kaynaklanan göz yaralanmalarında atılacak ilk adımlar da önemli. Bu noktada hassas davranmak ve en doğru şekilde hareket etmek için aşağıdaki uzman önerilerini dikkate almakta fayda var.  

• Gözünüzde anormal ağrı, batma, aşırı sulanma varsa ve bulanık görüyorsanız bir göz pedi ile gözünüzü kapatın. Gözünüze göz damlası, merhem veya başka bir sıvı damlatmayın. En kısa zamanda göz hekimine veya hastanelerin acil servisine başvurun. 
• Gözünüze kum, kir, toz, toprak veya diğer küçük parçacıkların kaçması halinde birkaç kez göz kırpma veya temiz suyla yıkama yolunu deneyin. Sulanma ve batma devam ederse acil servise başvurun veya göz hekimine muayene olun. 
• Gözünüze metal, cam, porselen, seramik, sert plastik, epoksi, yapıştırıcı veya buna benzer yapay malzemelerin parçaları kaçmışsa gözünüzü ovuşturmayın. En kısa zamanda göz hekimine gidin. 
• Gözünüze gelen darbelerde ağrı ve şişliği azaltmak için hafifçe soğuk kompres uygulayın. Enfeksiyon riski nedeniyle, et veya benzeri yiyecekleri gözünüzde uygulamayın. Hafif bir darbeden sonra bile gözünüzde morarma, ağrı veya görme bozukluğu meydana gelirse mutlaka bir uzmana başvurun. Hafif bir darbe bile göz içi kanamalardan retina dekolmanı gibi ciddi göz yaralanmalara kadar birçok ciddi göz hasarına neden olabilir.
• Gözünüzde kesici veya delici travma olursa, fazla bastırmadan gözünüzün üzerine bir kapatıcı (rondel, gazlı bez vs.) yerleştirin. Tıbbi yardım alana kadar bekleyin. Kesinlikle suyla, serumla veya farklı bir sıvıyla hatta göz damlasıyla dahi yıkamayın.
• Gözde kimyasal yanıklar ve sıçramalarda ise gözünüzü bol temiz suyla yıkayın ve hızlıca acil tıbbi yardım alın.

Göz Yaralanmaları Gözünüzden Kaçmasın! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Çankaya Belediyesi’nin Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Türk resim sanatının gelişimini kapsamlı bir şekilde yansıtan “Zamanın Renkleri: Ustalar, İzler, Dönüşümler” sergisinin ziyaretçileri bu defa güzel sanatlar fakültesi öğrencileri oldu. Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencileri, farklı disiplinlerden sanatçıların eserlerini yakından inceleyerek çağdaş sanatın günümüze dair yorumlarını deneyimleme fırsatı buldu. Öğrenciler, sanatçıların zaman kavramını renk, biçim ve malzeme aracılığıyla nasıl ifade ettiklerini gözlemledi.

Ziyaret sırasında öğrenciler, sanatın değişen estetik anlayışlarına dair bilgi edinirken aynı zamanda yaratıcı süreçler üzerine de fikir alışverişinde bulundu. Anadolu Üniversitesi öğretim elemanları, bu tür etkinliklerin öğrencilerin sanatsal vizyonlarını geliştirmede önemli bir yere sahip olduğunu vurguladı.

“Zamanın Renkleri” sergisi, 16 Kasım’a kadar Çağdaş Sanatlar Merkezi’nde ziyaretçilerini ağırlamaya devam edecek.

Anadolu Üniversitesi’nden “Zamanın Renkleri” Sergisine Ziyaret yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

BÜYÜKŞEHİR ÜRETİCİNİN YANINDA

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkan Doç.Dr.Tahir Büyükakın öncülüğünde, Kocaeli’nin tarımda da öncü ve model olması için çiftçilere 2019-2025 yılları arasında, altyapı, ulaşım ve enerji alanlarında 1 milyar 350 milyon TL’lik destek sağlandı. Üreticinin her zaman yanında olan Büyükşehir Belediyesi, ayrıca ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde yem bitkisi tohumu dağıtıyor. Bu sonbahar döneminde de 1.420 ton yem bitkisi tohumu desteği sağlanacak. “Yem Bitkisi Tohumu Destekleme Projesi” kapsamında, 9 ilçedeki 3.500 çiftçiye 21.740 paket arpa, 9.000 paket süt otu ve 4.400 paket yem bezelyesi tohumu dağıtılacak.

KANDIRALI ÇİFTÇİLERE DAĞITILDI

Yüzde 75 hibeli arpa, süt otu ve yem bezelyesinden oluşan tohumlar, Kandıra Akçaova Mahallesi Tarım ve Kredi Kooperatifi önünde düzenlenen törenle çiftçilere dağıtılmaya başlandı. Törene Başkan Tahir Büyükakın’ın yanı sıra Kandıra Belediye Başkanı Erol Ölmez, AK Parti Kandıra İlçe Başkanı Erol Çakır, Kocaeli Tarım İl Müdürü Ali Ulvi Özer, Kandıra Ziraat Odası Başkanı Erdal Çetin, Akçaova Mahalle Muhtarı Hamza Biçer, mahalle muhtarları ve çiftçiler katıldı.

88 PROJE, 1.3 MİLYAR LİRA

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Başkanı Doç. Dr. Tahir Büyükakın, törende bir konuşma gerçekleştirdi. 6 yıllık zaman zarfında 1 milyar 350 milyon liralık destek sunduklarını ve 21 binden fazla çiftçiyi 88 farklı proje ile desteklediklerini hatırlatan Başkan Büyükakın, “Sonbahar döneminde yüzde 75 hibe ile yeni bir destekleme yapıyoruz.  Toplam 110 bin dekarlık bir alan desteklenmiş olacak. Yaklaşık 15 bin 715 futbol sahası ediyor. Projenin bedeli ise 70 milyon lira” bilgilerini verdi.

BÜYÜKAKIN: GIDA BENİM İÇİN ÇOK ÖNEMLİ

Başkan Büyükakın geçtiğimiz ağustos ayında 525 milyon lira maliyetli Toramanlar Göleti’ni devreye aldıklarını belirterek şu ifadeleri kullandı: “Hayat sadece şehirde değil. Gıda meselesi benim sürekli anlattığım bir konu. Gıda güvenlik tıpkı meselesi gibi önemli. Bizim bu üretimi devam ettirmemiz gerekiyor. Hem merkezi hükümetler hem de yerel yönetimler tedbir almalı. Herkes şehirde yaşarsa, herkes diğer sektörlerde çalışırsa insanlar ne yiyecek? Tarım ve hayvancılığın devam etmesi gerekiyor. Biz de zor zamanlarda çiftçimizi desteklemek yoluna gidiyoruz.

BU TOPRAKLAR MUTLAKA EKİLMELİ

Bu toprakların ekilmeye hayvancılığın devam etmesi gerekiyor. Şehirlerin ve ülkenin ayakta kalabilmesi için bu toprakların ekilmesi lazım. Tarımda ve hayvancılıkta işletmelerin mahiyetinin değiştiğini görüyoruz. Eskiden arazinin büyüklüğü ve orada yaşayan nüfus birbirini denkliyordu. Ancak şimdi arazilerimizi rasyonel bir ölçeğe getirmemiz lazım. Orada çalışan insanları iyi belirlememiz lazım. Tarımdan çıkanlar sanayiye ve hizmetler sektörüne gidiyor. O zaman bizim bu tarafı dizayn ederken diğer tarafta doğru işler yapmamız lazım.”

32 MAHALLEYE DOĞALGAZ MÜJDESİ

Başkan Tahir Büyükakın konuşmasının sonunda Kandıralılar için doğalgaz müjdesi vererek, “Bunu yaparken aynı zamanda o bölgedeki yaşamı teşvik edecek diğer şeyleri de yapıyoruz. Şuanda Kandıra’nın 96 mahallesinin 33’ünde doğalgaz mevcut. 2026 yılının sonuna kadar 32 mahalleye daha doğalgaz gelecek ve böylece Kandıra’nın 5’i merkezde 60’ı kırsalda 65 mahallesinde doğalgaza kavuşulmuş olacak. Fındık depolama tesisi müjdemizi de verelim. Biz sizi desteklemeye devam edeceğiz. Çiftçinin emeği, Büyükşehir’in, tarım il müdürlüğü ve hükümetimizin desteği oldukça bereket artacak, el birliği ile güzel işler yağacağız” dedi. Başkan Büyükakın konuşmasının ardından bir çiftçinin tohumlarını traktörüne yüklemesine yardım etti. Çiftçiler de destekten dolayı Büyükakın’a teşekkürlerini sundu.

EKONOMİYE 2 MİLYAR TL’LİK KATKI

İlk dağıtımı ilkbahar döneminde gerçekleştiren Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, böylece 2025 yılında yaklaşık 5.000 çiftçiye yem bitkisi tohumu desteği sağlanmış olacak. 101 milyon TL değerindeki bu proje ile toplam 137.000 dekarlık tarla arazisi yem bitkisi ekimiyle desteklenmiş olacak. Bu iki destekle milli ekonomiye yaklaşık 2 milyar TL’lik katkı sağlanmış olurken, çiftçilerin alışkanlıkları değiştirilerek, özellikle süt otu başta olmak üzere bölgeye yeni tohum çeşitleri kazandırılacak. Tohumlar, çiftçilere 14 ayrı Tarım Kredi Kooperatifi aracılığıyla dağıtılacak. Çiftçiler, dağıtım ile ilgili bilgilendirme SMS’i aldıktan sonra ürünlerini teslim alabilecekler.

Büyükakın: “Üreticimizin yüzü hep gülsün” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Dil ve konuşma bozuklukları her zaman ortaya çıkabilir!

Dil ve konuşma bozukluklarının iletişim, dil, konuşma, ses ve yutma bozukluklarını kapsadığını aktaran Prof. Dr. Ahmet Konrot, “Beşikten mezara kadar uzanan süreç içerisinde insanın yaşamı boyunca karşımıza çıkar. Doğaldır ki bunun içerisinde bazen travmalar da olabilir.” dedi.

Bir trafik kazasının ardından beyin travması geçirilebileceğini kaydeden Prof. Dr. Konrot, “Buna bağlı olarak travmanın olduğu yerle ilgili beyinde birtakım sonuçlar ortaya çıkabilir. Kimi durumlarda herhangi bir gözle görülür sorun olmayabilir ama sonrasında ortaya çıkabilir. Mesela lise çağında bir genç hastam olmuştu. Yıllar önce bir kavgayı ayırayım derken kafatasına bir bıçak darbesi almış ve sol tarafı örselenmişti. Dil yetisini yitirmişti. Dolayısıyla ‘TVI’ dediğimiz travmaya bağlı iletişim, dil ve konuşma bozuklukları her zaman için mümkündür.” şeklinde konuştu.

Beyin travmalarına bağlı gelişen dil ve konuşma bozuklukları aniden düzelmez! 

Psikolojik travmanın biraz daha tartışmalı bir konu olduğuna değinen Prof. Dr. Ahmet Konrot, “Fiziksel, anatomik, nörolojik bir boyuttan söz ediyorsak o bambaşka bir konudur. Dolayısıyla, travmaya bağlı iletişimde, konuşma bozuklukları ve ses bozuklukları olabilir.” dedi.

Sesi düzgün kullanmamanın da bazen fonksiyonel bozukluklar içerisinde yer alabildiğini ifade eden Prof. Dr. Konrot, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Mesela maça gittiniz, bağırdınız, ses telleriniz üzerinde travma oluşturuyorsunuz. Ses tellerinizi kötü kullanıyorsunuz. Dolayısıyla sesiniz çatlar, sesiniz kısılır. En basit örneğinden olaya yaklaşacak olursak, evet, travmaya bağlı da pek çok durum karşımıza çıkıyor. İşin magazinsel ya da Yeşilçam’a özgü yönüne değinecek olursak, bazı kişilerde ‘travmanın tersine çevrilip eski sağlığa kavuşma’ beklentisi oluşabiliyor. Bir zamanlar Yeşilçam filmlerinde sıkça rastlanan bir senaryoda, kişi düşer, kafasının görme alanıyla ilgili bir bölgeye, ense kısmına darbe alır ve bu darbenin ardından görme yetisini kaybeder. Daha sonra benzer bir travma sonucu, birdenbire yeniden görmeye başlar.

Ancak bu tür mucizevi iyileşmeler, konuşma ve dil fonksiyonları açısından gerçeği yansıtmaz. Beyin travmalarına bağlı gelişen dil ve konuşma bozukluklarının bu şekilde aniden düzelmesi bilimsel olarak mümkün değil. Eğer travma, beynin konuşma merkezlerini bir şekilde etkilemişse, bu noktadan sonra dil ve konuşma becerilerinin ne kadar geri kazanılabileceği ancak zamanla ve tedavi süreçleriyle belli olur.”

Başka hastalıkların habercisi olabileceği için ses kısıklığı her zaman dikkate alınmalı!

Ses bozukluklarının ise başlı başına ele alınması gereken önemli bir sağlık konusu olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Ahmet Konrot, “Bu alanda her yıl çok sayıda bilimsel sempozyum düzenleniyor ve konu multidisipliner bir yaklaşımla ele alınıyor.”

Ses kısıklığı ya da sesle ilgili diğer bozuklukların, yalnızca ses tellerinin yanlış veya aşırı kullanımıyla değil; doğuştan gelen ya da sonradan ortaya çıkan çeşitli hastalıklar ve ciddi sağlık sorunlarıyla da ilişkili olabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Konrot, “Örneğin, gırtlak kanseri gibi önemli hastalıklar kendini ses kısıklığıyla gösterebilir. Ses kısıklığı, her zaman için dikkate alınması gereken bir durumdur çünkü başka hastalıkların habercisi olabilir. Genel tıbbi yaklaşım, ses kısıklığının bir hafta ila on günü aşmasına rağmen iyileşme göstermemesi durumunda bir uzmana başvurulması yönündedir.” açıklamasını yaptı.

Erken müdahale, altta yatan olası hastalıkların erken teşhisini sağlar… 

Uzun süren ses bozukluklarının, kalıcı hale gelebilecek daha ciddi sorunların işareti olabileceğinin altını çizen Prof. Dr. Ahmet Konrot, “Bu tür durumlarda sesin çatlaması, kısılması veya kulağı tırmalayan bir ses tonunun oluşması önemli bir uyarı niteliği taşır.” dedi.

Bu tür belirtiler gözlemlendiğinde öncelikle bir kulak burun boğaz hekimine başvurulması gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Konrot, sözlerini şöyle tamamladı:

“Gerekli görülürse, ses terapisi alanında uzman bir dil ve konuşma terapistinden de destek alınmalı. Ses sağlığı, yalnızca mesleki olarak sesini kullanan kişiler için değil, herkes için hayati öneme sahip. ‘Grip oldum, sesim kısıldı, nasıl olsa geçer’ diyerek bu durumu hafife almak, ileride daha ciddi sorunlara yol açabilir. Erken müdahale, hem altta yatan olası hastalıkların erken teşhisini sağlar hem de ses sağlığının korunmasına katkıda bulunur.”

Uzun süren ses kısıklığına dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“KUR’AN-I KERİM ARİFLERİN EN BÜYÜK DAYANAĞIDIR”

Selim Sırrı Paşa Salonu’nda manevi bağlara değinerek konuşmasına başlayan Prof. Dr. Mahmut Erol Kılıç, “Bir gelenekte ve bir vatanda toprağın altındakilerin, toprağın üstündekilere küstüklerinde, toprağın üstündekilerin de toprağın altındakilere dua değil de beddua ederse atalarımızın bıraktığı manevi çizgiyi ihmal ederse o zaman göbek bağı kesilir, manevi kordon kesilir ve ne haliniz varsa görün derler. Bazı ilahiyat ve dini çevrelerde Allah ile kul arasına o kadar çok mesafe koydular ki bu mesafeyi insanoğlu aşamaz. Aşamaz ve gücü yetmez o zamanda şeytan devreye girer. Sen ona ulaşamazsın, o yüceler yücesidir, sen onu bilmezsin, onun misli bile yoktur amenna bu doğrudur. O zaman devreye şeytan giriyor, Allah ile kul arasını soğutmak, Allah ile kul arasını açmak. Allah ile kul arasının açıldığı zamanda senin göbek bağın oradan kesiliyor ve sen onun avı haline geliyorsun. Oysaki Kuranı Kerim’e baktığımızda ki bizim ariflerimizin en büyük dayanağı Kur’an-ı Kerim’dir” dedi. 

“ÇIRAK IŞIK SAÇANDIR”

Nasıl ki gezegenlerin güneşin etrafında bir eksen etrafında dönüp ışıklarını alıyorsa hem sanatta hem de zanaatta çırakların, ışıklarını ustalarından aldığını vurgulayan Şair ve Yazar Ali Ural, “Bu durum çırak için bir zaaf değildir. Çırak kelimesi Türkçe’de Çena’dan gelir, Çena ışık saçan bir şeydir, gelecek vaat eden bir şeydir ve her Çena bir gün usta olur. Bu yüzden şairde usta da kalırsa bu yapı, bunu sürdürmeyen çırak utansın demiştir Necip Fazıl Kısakürek. Usta çırak ekseni demek aynı zamanda gelenek demektir. Çünkü her sanatı ve her zanaatı, bir demir işleme gibi nesilden nesile aktarılan bir bilgi ve tecrübe alanı olarak değerlendirmek gerekir” ifadelerini kullandı.

Kılıç: Allah ile kul arasına mesafe koydular yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Son yıllarda meme onarımı (rekonstrüksiyon) ameliyatları sayesinde kadınların hem estetik hem de psikolojik açıdan büyük bir rahatlama yaşadıklarına dikkat çeken Prof. Dr. Bülent Saçak, “Meme onarımı yalnızca fiziksel bir yeniden inşa değil, aynı zamanda kadınların kendilerini yeniden bütün, güçlü ve özgüvenli hissetmelerini sağlayan uzun bir iyileşme sürecidir” diyor. Kanser tedavisindeki yeniliklere paralel olarak meme onarımının bütüncül meme tedavisinin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini vurgulayan Prof. Dr. Bülent Saçak, sözlerine şöyle devam ediyor: ”Bugün hastalarımıza birbirinden farklı onarım seçenekleri sunabiliyoruz. Ancak, her seçenek avantajlar ve dezavantajlar barındırır. Hangi seçeneğin sizin için en uygun olduğuna, plastik cerrahınızla yapacağınız görüşme ve muayene sonrasında karar verilmelidir. En ideal sonuçlara ulaşmak doğru hastada doğru tedaviyi planlamakla, bazen birden fazla ameliyatla ve zamana yayılan bir süreçle mümkündür. Doğru zamanlama, uygun yöntem seçimi ve multidisipliner yaklaşım, hem estetik hem de psikolojik açıdan en tatmin edici sonuçlara ulaşmanın anahtarıdır.”  

Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Bülent Saçak, meme onarımı hakkında en çok merak edilen 7 soruyu yanıtladı. 

Meme onarımı için en ideal zaman nedir?
 
Cerrahi olarak tamamı veya bir kısmı alınan memenin tekrar bir bütün haline getirilmesi “meme onarımı” olarak adlandırılıyor. Meme onarımı; mastektomi (memenin alınması ameliyatı) ile aynı anda ya da daha sonra olmak üzere iki farklı dönemde yapılabiliyor. Onarımın zamanlamasında hastanın tercihi ve yaşam tarzı önemli olsa da; yaşı, genel sağlık durumu, kanserin evresi, ameliyat sonrası radyoterapi veya kemoterapi alıp almayacağı gibi pek çok faktör dikkate alınıyor. Prof. Dr. Bülent Saçak, “En ideal onarım, gerek kozmetik gerekse psikososyal üstünlükleri nedeniyle eş zamanlı onarımdır. Ancak onkolojik veya başka nedenlerle yapılamamışsa, geç dönemde de meme onarımı ameliyatı gerçekleştirilebilir” diyor.

Mastektomi ile aynı anda onarım neden tercih ediliyor?
 
Mastektomi ile aynı anda yapılan onarımda, hastalıklı olmayan meme cildi ve bazı durumlarda meme ucu korunarak normale yakın ve oldukça tatmin edici bir meme görünümü elde edilebiliyor. Prof. Dr. Bülent Saçak, “Memenin alınması ile aynı operasyonda gerçekleştirilen onarımda meme cildinin korunabilmesi sayesinde hem estetik açıdan daha doğal bir görünüm elde edilir hem de hastalar meme kaybı yaşamadıkları için psikolojik olarak çok daha rahat bir iyileşme süreci geçirirler” bilgisini veriyor. Geç onarımda elde edilen estetik sonuçlar ise genellikle eş zamanlı onarımlara kıyasla daha az tatmin edici oluyor.
 

Meme onarımı için seçenekler nelerdir?
 
 Meme onarımı temel olarak üç ana seçenekten oluşuyor:

•  Hastanın kendi dokusuyla onarım

•  Silikon protez kullanımı

•  Her iki yöntemin kombinasyonu

Hastanın kendi dokusuyla onarım: Bu teknikte vücudun farklı bölgelerinden alınan dokular nakledilerek meme yeniden şekillendiriliyor. Dokuların yapısal benzerliği nedeniyle doğala en yakın sonuçlar elde edilirken, yabancı bir materyalin kullanılmaması sebebiyle uzun vadede en sorunsuz ve memnuniyet verici sonuçlar bu yöntemle sağlanıyor. En çok tercih edilen doku kaynağı karın bölgesi olmakla birlikte kalça, sırt ve uyluk bölgeleri de kullanılabiliyor.

Silikon protezle onarım: Bu yöntemde meme, vücudun başka bir bölgesinden doku alınmadan, silikon protezlerle yeniden şekillendiriliyor. Silikon protezlerle onarım hastanın ve hastalığının durumuna göre tek seansta veya iki seansta tamamlanıyor. En uygun adaylar, vücudunda ek bir ameliyat istemeyen, cildi sağlıklı olan ve radyoterapi almamış veya almayacak olan hastalardır.

Her iki yöntemin kombinasyonu: Protez ve özdoku tekniklerinin avantajlarını birleştirirken, her iki yöntemin risklerini de taşıyabiliyor. Bu nedenle günümüzde en son tercih edilen seçenektir.

Meme ucunda hangi yöntemlere başvuruluyor?
 
Bazı hastalarda mastektomi sırasında meme ucunun da alınması gerekebiliyor. Bu durumda, ameliyattan veya radyoterapi tedavisinden 4–6 ay sonra yeni meme ucu oluşturulabiliyor. Prof. Dr. Bülent Saçak, meme ucunu çevreleyen ve “areola” olarak adlandırılan bölgenin ise dövme (tatuaj) işlemiyle memenin diğer kısmıyla uyumlu şekilde renklendirildiğini belirtiyor.

Kemoterapi ve radyoterapi meme onarımını engeller mi?
 
Prof. Dr. Bülent Saçak, kemoterapi ve radyoterapi tedavisinin meme onarımı için engel olmadığını, ancak onarım metodu seçerken dikkate alınması gerektiğini, esas önemli olanın ise meme onarımının bu tedavileri aksatmaması olduğunu ifade ediyor; “Onarımın ardından gelecek radyoterapi veya kemoterapi tedavisinin gecikmemesi gerekir. Onarım sonrasında yara iyileşme problemleri tedavide gecikmelere yol açabilir. Bu nedenle, onarım yönteminin titizlikle seçilip uygulanması tedavi sürecinin güvenliği açısından önemlidir” diyor. Öte yandan, onarım sonrası uygulanan radyoterapi nihai estetik sonucu da olumsuz etkileyebiliyor. Özellikle implant ile onarılmış memede radyoterapi önemli komplikasyonlara yol açabiliyor. Radyoterapi tedavisinin planlandığı durumlarda, uygulanacak onarım yönteminin buna uygun şekilde seçilmesi büyük önem taşıyor. Hastanın radyoterapi süreci ve olası etkileri konusunda önceden bilgilendirilmesi, hem estetik sonuçların hem de tedavi başarısının korunmasına yardımcı oluyor.

Meme onarımı kanserin tekrarlamasını kolaylaştırır mı?
 
Prof. Dr. Bülent Saçak, meme onarımının kanserin tekrarlamasını kolaylaştırdığına veya teşhis edilmesini zorlaştırdığına dair bir kanıt bulunmadığını vurgulayarak, “Kanserin tekrarlama riski, hastalığın evresi ve uygulanan tedavi yöntemiyle yakından ilişkilidir. Bu nedenle, meme kanseri sonrasında taramalar eksiksiz sürdürülmelidir” diye konuşuyor.

Günlük aktivitelere ne zaman dönülür?
 
Meme onarımı sonrasında günlük aktivitelere dönüş süresi, seçilen onarım yöntemine bağlı olarak değişmekle birlikte genellikle 3–4 haftayı buluyor. Yürüyüş gibi basit egzersizlere ilk günden itibaren başlanabilirken, pilates ve ağırlık kaldırma gibi daha kompleks egzersizler için yaklaşık 6 hafta beklemek gerekiyor. Prof. Dr. Bülent Saçak sözlerini, “Hastanın ilk 3 hafta içinde, işlem yapılan taraftaki omuz ve kol hareketlerini kısıtlaması iyileşmeyi hızlandırmakta ve ağrıyı azaltmaktadır” diyerek sonlandırıyor. 

Meme onarımıyla doğal görünüme yakın sonuçlar alınıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Şiddetin ortaya çıkmasında farklı faktörler birlikte rol oynuyor!

Şiddet eğiliminin doğuştan mı geldiği yoksa çevresel faktörlerin etkisiyle mi geliştiği konusunun psikoloji alanında uzun yıllardır üzerinde çalışmalar yapılan bir konu olduğunu aktaran Uzman Klinik Psikolog İpek Erol, “Araştırmalar şiddetin ortaya çıkmasında etkili olan faktörleri; nörobiyolojik, sosyal, bireysel, ekonomik ve çevresel faktörler olarak kabul ediyor.” dedi.

Şiddet davranışıyla en çok ilişkilendirilen beyin bölgesinin prefrontal korteks yani dürtü kontrolü ve karar verme merkezi olduğunu ifade eden Erol, “Bu merkezin yetersiz çalışması ve tehlike algısında rol oynayan amigdalanın ise aşırı uyarılmasıyla kişi sıradan bir tartışmayı tehdit olarak algılar. Böylece öfkesini doğrudan davranışa döker ve saldırganlık artar. Çevresel koşullar, aile içi iletişim, çocuklukta maruz kalınan ihmal veya istismar, toplumun şiddeti ele alma biçimi, ekonomik sıkıntılar ve travmatik deneyimler bu biyolojik eğilimleri pekiştirebilir ya da tersine dengeleyici bir rol oynayabilir.” şeklinde konuştu.

İlk ve en güçlü işaret, hayvanlara yapılan eziyet! 

Çocukluk ve ergenlik döneminde gözlemlenen bazı davranışların yetişkinlikte görülebilecek şiddet eğiliminin habercisi olarak kabul edildiğine dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog İpek Erol, “Özellikle hayvanlara eziyet etmek, bu alanda en güçlü uyarı işaretlerinden biridir.” dedi.

Çocuğun kimi zaman öfkesini veya çaresizliğini kendisinden güçsüz gördüğü bir varlığa yönelterek bir rahatlama aracı bulduğunu dile getiren Erol, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Kimi zaman çevresinde gördüğü şiddeti model alarak normalleştirir, kimi zaman da empati gelişimindeki eksiklik nedeniyle başka bir varlığın acısını kavrayamaz. Hayvana şiddet uygulayan kişilerin beyinlerinde empatiyle ilişkili ayna nöron sisteminin daha düşük çalıştığına dair bulgular vardır. Bu kişiler karşılarındaki canlının acısını hissedemedikleri için şiddeti meşrulaştırabilirler. Bunun yanında çocuk ve ergenlerde akran zorbalığı yapma, küçük yaşta başkalarını tehdit etme, kuralları sürekli hiçe sayma, otoriteyle sıklıkla çatışma, empati yetersizliği ve sık öfke patlamaları da yetişkinlikte şiddet uygulama riskine işaret eden davranışlar arasında yer alır. Bu nedenle öğretmenlerin ve ebeveynlerin bu davranışları göz ardı etmemesi, ‘çocuktur yapar’ diyerek küçümsememesi ve pekiştirmemesi gerekir.”

Şiddet eğilimli kişiler, karşısındakinin acısını görmezden gelir ve pişmanlık duymaz! 

Günlük hayatta şiddet eğilimi olan bireylerin bazı davranışlarıyla bunu belli edebildiğini kaydeden Uzman Klinik Psikolog İpek Erol, “Örneğin küçük bir eleştiride bile aşırı öfkeye kapılma, partnerini ya da arkadaşlarını sürekli kontrol etmeye çalışma, tartışmalarda hakaret ve küçümsemeyi iletişim biçimi kullanma gözlemlenebilir.” dedi.

Şiddet eğilimi olan kişilerin dürtüsellikleri nedeniyle ani öfke patlamaları yaşayabileceklerine vurgu yapan Erol, “Başkalarının sınırlarını hiçe sayabilir ve otorite kurma isteğiyle davranışlarını meşrulaştırabilir. Şiddete eğilimli kişilerde sık görülen bir başka özellik ise empati mekanizmalarının zayıf işlemesidir. Normal şartlarda karşımızdakinin yüz ifadesi, ses tonu ya da acı çektiğini gösteren işaretler bizde durma, sakinleşme ve onunla duygusal olarak bağ kurma tepkisi uyandırır. Ancak antisosyal kişilik yapılanması ya da kişilik bozukluğuna sahip bireylerde bu süreçler ya hiç devreye girmez ya da çok sınırlı kalır. Bunun sonucunda şiddet uygulayan kişi karşısındakinin acısını görmezden gelir, davranışını rasyonelleştirir ve çoğu zaman pişmanlık duymaz. Hatta kimi zaman zarar vermeyi güçlülüğünün bir göstergesi olarak bile görebilir.” açıklamasını yaptı.

İşaretleri görmezden gelmek, şiddetin büyümesine zemin hazırlıyor! 

Ailelerin, arkadaşların veya iş yerindeki kişilerin şiddet eğilimi gösteren birini fark ettiğinde ne yapmaları gerektiğine değinen Uzman Klinik Psikolog İpek Erol, “Öncelikle bu işaretler asla küçümsenmemeli. Görmezden gelmek, şiddetin büyümesine zemin hazırlar.” uyarısında bulundu.

Böyle bir durumla karşılaşıldığında en önemli adımlardan birinin kişiyi yargılamadan ama net bir tavırla davranışlarının kabul edilemez olduğunu belirtmek ve profesyonel destek almaya yönlendirmek olduğunu kaydeden Erol, sözlerini şöyle tamamladı:

“Çevresindeki kişiler kendi güvenliklerini öncelemeli, şiddet riski arttığında gerekli hukuki yolları devreye sokmalı. İş yerlerinde mobbing ve şiddete karşı net politikalar oluşturulmalı, okullarda zorbalık erken dönemde fark edilip müdahale edilmeli. Toplumsal düzeyde de şiddeti normalleştiren, haklı çıkaran ya da görmezden gelen tavırların şiddeti beslediği unutulmamalı. Erken farkındalık, profesyonel destek, önleme bilinçlendirme çalışmaları ve toplumsal kararlılık sayesinde hem bireylerin hem de toplumun şiddetin yıkıcı sonuçlarından korunması mümkün.” 

İlk işaret hayvana eziyet! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tuba Ayşe Özgür, okurunu düşle gerçeğin sınırında gezinmeye davet ettiği yeni romanı Kedi Uykusu ile edebiyat severleri zamansız bir yolculuğa çıkarıyor. Hafıza, kimlik, zaman ve mitsel öğelerin iç içe geçtiği bu derinlikli roman; okuru yalnızca Nejat’ın değil, kendi bilinçaltının da haritasını çizmeye çağırıyor. Romanın merkezinde, geçmişin gölgesinde kaybolmuş bir adam olan Nejat var. Ancak Kedi Uykusu, yalnızca bir karakterin geçmişle yüzleşmesi değil; aynı zamanda hatırlamakla unutmak arasında sıkışan ruhların, zamanı kırarak kimliklerini yeniden inşa etme çabalarının hikâyesi. Tüm bu yolculuk boyunca, Nejat’a rehberlik eden gizemli Rus kadın Ninockha ve finalde ortaya çıkan kedinin defteri, romanın büyülü dokusunu tamamlayan simgesel köprüler olarak öne çıkıyor.

Yazar, büyülü gerçekçiliğin geleneksel katmanlarını ustalıkla işleyerek, rüya ile uyanıklık arasındaki geçişlerde kaybolan anıların, metaforların ve simgelerin izini sürüyor. Kelebekleşmeyi bekleyen tırtıllar, kanla ödenen mitsel günahlar, zamana yayılan kırılmalar ve tüm olayların aslında bir kedinin defterine yazılmış notlar olması… Her detay, okuyucuyu sıradan bir gerçeklikten uzaklaştırarak çok katmanlı bir varoluş sorusuyla baş başa bırakıyor: “Kimim ben” Roman üzerine yapılan son röportajda Tuba Ayşe Özgür, kitabı şu sözlerle özetliyor: “Her bilmece çözülmek için değil, yaşanmak içindir. Kedi Uykusu, bir çözüm değil, bir içsel yolculuk vaat ediyor.”

Nejat’ın yolculuğu, sadece bir karakterin geçmişiyle hesaplaşması değil; zamanın, hatıranın ve kimliğin nasıl iç içe geçtiğine dair büyülü bir keşif. Rehberlerin değişen formu, özellikle Ninockha’dan kedinin defterine geçiş, romanın kaderini simgesel bir düzleme taşıyor. Finalde kedinin notları, belki de tüm anlatının yazarıdır…

Kedi Uykusu, edebiyatta büyülü gerçekçiliğin izini sürenler için bir başvuru kitabı; sorgulayan, düşleyen ve sezgileriyle yol alan okurlar için ise unutulmaz bir deneyim sunuyor.

Tuba Ayşe Özgür’den Büyülü Gerçekçiliğin Derinliklerinde Yeni Bir Yolculuk: Kedi Uykusu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

ÜNLÜ YAZARLAR VE SÖYLEŞİLER

Kocaeli’nin okuyan ve okutan kent olarak anılmasına büyük katkılar sağlayan Uluslararası 15. Kocaeli Kitap Fuarı doludizgin ilerliyor. Daha önceki yıllarda olduğu gibi aynı coşku ve heyecanla gerçekleşen Kocaeli Kitap Fuarı’nda birbirinden önemli yazarlar, okurlarıyla bir araya gelerek kâğıdın büyülü dünyasında buluşuyor. Bu kapsamda Selim Sırrı Paşa Salonu’nda düzenlenen “Pervari’den Paris’e” adlı söyleşisinde katılımcılara hitap eden İslam Tarihi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Süreyya Sırma, “Biz kendi tarihimizi tanımıyoruz. Maalesef bu millet kendi tarihini öğrenmek istemiyor. Tarihini öğrenmek istemeyen milletler batmaya mahkûmdur. Neden batmaya mahkumdur, çünkü onlara başka bir tarih öğretirler. Son dönemde Gazze gündemde. Biliyorsunuz bu Gazze geçmişte bizimdi. Avrupa yönelmiş bizim bazı zevat, yanlış hareketlerin ve politikaların sonucunda Gazze yani Filistin Yahudilerin eline geçti. Bir millet eğer okumuyorsa ve tarihini bilmiyorsa o millete bir tarih öğretirler ve de o milleti yönettiler. Bir millet tarihini bilmiyorsa ona tarihini yazdırırlar” şeklinde konuştu.

“KELİMELERE OLAN İHTİYACIMIZ AZALDI”

“Edebiyat Hayat Memat” adlı söyleşisinde konuşan Yazar Tarık Tufan, Kocaeli Kitap Fuarı’nın artık kendisi içinde gelenekselleştiğini ve kendisi her sene buraya mutlulukla attığını belirtti. Yazar Tufan, “Artık insanların bir edebiyat konuşmasına, kitap üzerinden edebiyat üzerinden bir konuşmaya zaman ayırması benim için her geçen zamanda daha kıymetli ve önemli bir hale geliyor. Konuşmanın başlığını koyar, hep bunu düşünerek belirledim. Her geçen gün edebiyatın bir hayat memat meselesi olma durumu güçleniyor. Edebiyat neden her sene bizim için bir zaruriyet haline dönüşüyor? İnsanın zaman içerisinde etrafını saran unsurlar, insanın ruhunu, aklını, kalbini ve hayatını belirleyen şeylere dönüşüyor. Hayatımızı hangi araçlar, hangi nesneler, hangi insanlar, hangi mekanlar ve hangi duygular içerisinde geçiriyorsak, biz de bir süre sonra ona benzemeye başlıyoruz. Kullandığımız araçlara benziyoruz, yaşadığımız mekânlara benziyoruz ve kullandığımız kelimelere benziyoruz. Bu şu anlama geliyor, neyin içerisinde görmemiz gerekiyor. Yani modern çağda insan dediğimiz varlık neyin içerisinde? Biz artık kelimeleri yutan bir varlığa dönüştük. Kelimelere olan ihtiyacımız azalmaya başladı. Aynı zamanda insanla olan iletişimimizde azalmaya başladı” dedi.

“İNSANIN İLETİŞİMİ GÜÇLENDİKÇE YALNIZLIĞI ARTIYOR”

İnsanın iletişimsizliğini bir örnek vererek konuşmasını sürdüren Yazar Tufan, “En çok karşılaştığımız insanlar kargocular. Şimdi bu basit bir dönüşüme benziyor. Fakat biraz geriye gittiğimizde hepimizin mahallesinde oturup sohbet ettiği esnaflar vardı ve insani bir iletişime giriyorduk. Şimdi girdiğimiz iletişim alışveriş esnasında telefonumuza gelen kodu kargocuya söylemek. Bazen kargocuyu görmüyoruz bile. Bir zaman sonra bunun sadece alışverişten ibaret olmadığını, insanların iletişim araçları güçlendikçe aralarındaki mesafenin arttığını söyleyebiliriz. Şöyle düşünüyoruz, artık nasıl olsa görüntülü arayabiliyoruz, mesaj yazabiliyoruz. Gidip de büyükleri, akrabaları gidip de ziyaret etmeye pekte gerek yok. Yüz yüze ilişki biraz daha azaldı. İnsanın kelimelerle ve insanla olan etkileşimi, iletişimi ve zamanı gün geçtikçe azalıyor. İnsanın iletişimi güçlendikçe yalnızlığı artıyor demektir. Bu insanın en trajik halidir. İnsanın insanla olan ilişkisini kaybediyoruz, insanın duygusunu ve kelimelerini kaybediyoruz” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Sırma: Biz kendi tarihimizi tanımıyoruz yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kaspersky’nin “Growing Up Online” araştırma sonuçlarına göre, Orta Doğu, Türkiye ve Afrika’daki (META) katılımcıların neredeyse yarısı (%52) çocuklarının fotoğraf veya videolarını veya çocukları hakkında paylaşımlarını sosyal medyada yayınlıyor. Bu ebeveynlerin %58’si ayrıca paylaşıma bazı ek kişisel bilgiler de ekliyor; örneğin çocuğun adı (%48), coğrafi konum (%46) veya çocuğun hayatından hikâyeler (%46). Aynı zamanda, bu bilgilerin %18’i sosyal medya hesaplarında herhangi bir gizlilik kısıtlaması olmadan paylaşılıyor ve böylece herkesin görebilmesine izin veriliyor. Bu tür davranışlar çocukları, kimliklerinin, bulundukları yerin ve/veya kişisel anlarının kötü niyetli kişiler tarafından kullanılma riskiyle karşı karşıya bırakıyor.

Araştırmaya katılan ebeveynlerin çoğu, çocuklarının fotoğraf veya videolarını iyi niyetle paylaşıyor: anıları saklamak için (%58), çocuklarının başarılarıyla gururlandıklarında (%26) veya sadece yakınlarıyla ve arkadaşlarıyla çocuklarının hayatına dair bilgi paylaşmak için (%29). Ancak, çoğu zaman siber uzaydaki ilgili riskleri küçümseyebiliyorlar.

Kaspersky Orta Doğu ve Afrika Tüketici Kanal Müdürü Kim Grobbelaar şu açıklamada bulunuyor:
“Güvenli olan bilgi paylaşımı ile bir çocuğun güvenliğini tehlikeye atmak arasındaki çizgiyi belirlemek zordur. Ancak çevrimiçi ortamda çok fazla paylaşım yapma isteğine karşı koymak gerekir, çünkü bu çocukların güvenliğini ve gizliliğini riske atabilir. Kişisel ayrıntıları yabancılarla paylaşmak, kimlik hırsızlığına, takip edilmeye ve istismara maruz kalmaya yol açabilir. Ayrıca bir çocuğun dijital ayak izini etkileyerek ilerleyen yaşlarda utanç, zorbalık veya itibar zararına neden olabilir. Ek olarak, çocuklar büyüdükçe çevrimiçi varlıkları üzerinde kontrol kaybı veya hoşnutsuzluk hissedebilirler.”

Çocukların verilerini korumak ve güvenli bir şekilde paylaşım yapmak için Kaspersky şu tavsiyelerde bulunuyor:

1. Sosyal medya profillerinizin erişimini sınırlayın ve sadece arkadaşlarınıza görünür hale getirin (ama daima arkadaş listenize yalnızca kişisel olarak tanıdığınız kişileri eklediğinizden emin olun). Instagram uygulamasında iki faktörlü kimlik doğrulama ve güvenli bir şifre gibi genel güvenlik ayarlarını unutmayın.
2. Çocuğunuza zarar verebilecek materyalleri paylaşmayın – buna kişisel fotoğraf ve videolar, kamuya açık olmaması gereken bilgiler – çocuğun iletişim bilgileri, okulunun adı vb. dahildir.
3. Kaspersky Safe Kids modülünü de içeren Kaspersky Premium gibi güvenilir bir güvenlik çözümünü tercih edin. Bu, aile üyelerini ve kişisel verileri korumaya yardımcı olur.

Paylaşmak her zaman önemsemek değildir: Çocuk fotoğraflarını paylaşırken onları riske atmamak için nasıl davranmalı? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.