Diyetisyen Sümeyra Gözüm, kilo kontrolünde sık yapılan önemli bir hataya dikkat çekiyor: “Sadece tartıdaki rakama odaklanmak sağlığımız hakkında yeterli bilgi vermez.”
Günümüzde birçok kişi kilo takibini yalnızca boy-kilo oranı ve Beden Kitle İndeksi (BKİ) üzerinden yapıyor. Ancak BKİ, vücuttaki yağ dağılımını göstermez. Oysa sağlık açısından asıl belirleyici olan, yağın vücutta nerede ve nasıl biriktiğidir.
Yağlanmanın Yeri Sağlığı Belirliyor
Diyetisyen Sümeyra Gözüm’e göre vücuttaki toplam yağ oranı kadar, yağlanmanın hangi bölgelerde yoğunlaştığı da büyük önem taşıyor. Bu noktada iki temel vücut tipi öne çıkıyor:
• Elma Tipi Vücut:
Yağlanma daha çok bel, karın ve üst beden çevresinde yoğunlaşır.
• Armut Tipi Vücut:
Yağlanma basen, kalça ve alt bedende yoğunlaşır.
Ayna karşısında yapılan basit bir gözlemle hangi vücut tipine sahip olunduğu kolayca anlaşılabiliyor.
Elma Tipi Vücut Daha Yüksek Risk Taşıyor
Uzmanlara göre elma tipi yağlanma, sağlık açısından daha risklidir. Çünkü bel ve karın çevresinde biriken yağlar, iç organ yağlanmasına yol açabilir.
Bu durum;
• İnsülin direnci
• Tip 2 diyabet
• Karaciğer yağlanması
• Hipertansiyon
• Kalp ve damar hastalıkları
• Metabolik sendrom
gibi ciddi sağlık sorunlarının riskini artırmaktadır.
Bel Çevresi Ölçümü Neden Önemli?
Risk durumunu anlamak için evde bir mezura ile bel çevresi ölçümü yapmak yeterlidir.
İdeal bel çevresi ölçüleri:
• Kadınlarda: < 80 cm
• Erkeklerde: < 94 cm
Risk artışı başlar:
• Kadınlarda: > 80 cm
• Erkeklerde: > 94 cm
Yüksek risk sınırı:
• Kadınlarda: > 88 cm
• Erkeklerde: > 102 cm
Bu değerlerin üzerinde ölçülen bel çevresi, kardiyovasküler hastalıklar açısından önemli bir uyarı işareti olarak kabul ediliyor.
Beslenme ve Yaşam Tarzı Önerileri
Diyetisyen Sümeyra Gözüm, bel çevresi yağlanmasını azaltmak için şu önerilerde bulunuyor:
• Akdeniz tipi beslenme temel alınmalı
• Haftada 4–5 gün, en az 45 dakika fiziksel aktivite yapılmalı
Tüketilmesine engel bir durum yoksa beslenmeye şu besinlerin eklenmesi öneriliyor:
• Yumurta, balık, kuru baklagiller
• Yağsız tavuk göğsü, hindi göğsü, kırmızı et
• Yoğurt, kefir
• Badem, ceviz, zeytinyağı
• Avokado
• Tarçın, pul biber, çörek otu
• Chia tohumu, keten tohumu
• Ananas
• Yeşil çay
Uzman Kontrolü Şart
Özellikle bel çevresi yağlanması olan bireylerin, beslenme programına başlamadan önce kan tahlili yaptırmaları gerektiğini vurgulayan Gözüm, kişiye özel hazırlanmış bir beslenme planı ile ideal yağ oranına ulaşmanın ve ileride oluşabilecek kalp-damar hastalıklarını önlemenin mümkün olduğunu belirtiyor.
