Avrupa Birliği’nin Horizon Europe Programı desteğiyle yürütülen, Basque Center for Climate Change – BC3 koordinasyonundaki JUST4CARE – Adil İklim Uyumuna Yönelik Kapsayıcı Dönüşüm projesinde, Çankaya, Türkiye’nin pilot şehri olarak görev aldı. Proje, Avrupa genelinde adil, kapsayıcı ve dayanıklı iklim uyumunu teşvik etmeyi amaçlıyor. Yedi ülkeden 16 ortağın katılımıyla yürütülen üç yıllık proje kapsamında Madrid, Budapeşte, Zagreb ve Çankaya pilot şehir olarak belirlendi. Proje, adalet, eşitlik ve dayanıklılık ilkelerini kent planlamasına entegre ederek iklim uyumunu sağlayacak politikaları dönüştürmeyi hedefliyor.

ÇANKAYA’DAN POZİTİF ENERJİ BÖLGESİ: BADEMLİDERE

Çankaya Belediyesi, proje kapsamında Bademlidere Cumhuriyet Parkı’nda “pozitif enerji bölgesi (Positive Energy District)” oluşturulmasına yönelik yenilikçi uygulamalar geliştirecek. Enerji verimliliğini artırma, karbon salımını azaltma ve iklim adaletini gözetmeye yönelik çalışmalarla kentsel dönüşüm modellerinin geliştirilmesi amaçlanıyor. Belediye, proje sürecinde yerel paydaşlarla birlikte çalışarak hem toplumsal kapsayıcılığı güçlendirecek hem de yerel dayanıklılığı artıracak politikaların uygulanmasına öncülük edecek. Çankaya Belediyesi’nin hedefi, sürdürülebilir, düşük karbonlu ve toplumsal fayda odaklı bir kentsel modelin oluşturulmak.

AVRUPA ŞEHİRLERİ ADİL İKLİM UYUMUNDA GÜÇ BİRLİĞİ YAPIYOR

JUST4CARE projesi, Avrupa şehirleri arasında deneyim paylaşımı ve ortak çözümler geliştirilmesini teşvik ediyor. Dört pilot şehirde uygulanacak yenilikçi yöntemler, çoğaltıcı şehirler paneli aracılığıyla Avrupa’nın diğer kentlerine aktarılacak. Bu sayede, adil ve kapsayıcı iklim politikalarının yaygınlaştırılması hedefleniyor.

AB’nin Adil İklim Uyumu Projesinde Çankaya Pilot Bölge Seçildi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Vedalaşma anını uzatmayın!

Uzun bir yaz tatili arasından sonra okulların açıldığını kaydeden Özgür Akoğlan, “Çocuğa aşırı özen göstermek okula uyumunu zorlaştırabilir. Ebeveyn için çocuğu okula bırakıp uzaklaşabilmek çok da kolay değildir. Bunu çocuğunuza hissettirmeyin. Vedalaşma anını uzatmayın. Yapılması gereken bir davranış olan okula gitme için çocuğunuzu asla ödüllendirmeyin” dedi.

Okulun ilk günlerinde çocuklarda alışık olunmayan tavır ve tutumun olabileceğini ifade eden Özgür Akoğlan, “İlk haftalarda çocuklar ve aileleri heyecan, gurur, endişe yaşayabilir. Bunun sebebi ne ile karşılaşacaklarını bilmediklerinden kaynaklanıyor.” ifadesinde bulundu.

Okula gitme için çocuğunuzu asla ödüllendirmeyin!

Okula başlangıcın ebeveynler için de özel bir gün olduğunu ancak bu durumun abartılmaması gerektiğini vurgulayan Özgür Akoğlan, şöyle devam etti:

 “Ebeveynler için de çok anlamlı ve özel bir gün olan okula başlangıç abartılmadan yaşanmalı. Okula yeni başlayacak çocuğa aşırı kalabalıklarla eşlik edilmemeli. Ayrıca çocuğa aşırı özen göstermek okula uyumunu zorlaştırabilir. Yapılması gereken bir davranış olan okula gitme için çocuğunuzu asla ödüllendirmeyin”

Çocukta kaygı, uyku dengesizliği, şımarıklık olabilir

Okula yeni başlayacak öğrencilerde yeme-uyku dengesizliği, kaygı, agresif tavırlar, şımarıklık gibi davranışların olabileceğine işaret eden Akoğlan, “Yeme içme alışkanlıklarında alternatifler üreterek alışkanlıklarını değiştirmeyin, uyku saatlerine özen göstermelerine devam edin. İlk günden itibaren okula gönderin ve okula gitmeyi pazarlık haline getirmeyin ilk günden verilecek ödev ve sorumlulukları yapması noktasında net olun özellikle ilk hafta programınızı çocuğa göre yapın” diye konuştu.

Okulu gereksiz ve zamansız ziyaret etmeyin!

Okulu gereksiz ve zamansız ziyaret etmemek gerektiğine dikkat çeken Özgür Akoğlan, “Fazla yapılan ziyaretler öğretmenleri de huzursuz edebiliyor. Okuldan korkan ya da okul söz konusu olduğunda sıkıntı duyan, karnı ağrıyan, bulantı, kusma veya alta kaçırma gibi sorunlarla karşılaşan çocuğu bu yakınmaları nedeniyle okula göndermemezlik yapmayın. Okula devamsızlıklar akademik, sosyal ve duygusal gelişiminde sorunlar yaşanmasına neden olabiliyor” şeklinde konuştu.

Evde okuma saatleri, oyun saatleri planlanabilir

Son dönemde çok fazla bilgisayar ve oyun bağımlılığının arttığını dile getiren Özgür Akoğlan, “Çocukların arkadaş ilişkilerini artırıcı çalışmalara katılmaları sağlanmalı. Evde okuma saatleri, oyun saatleri planlanabilir. Çocuklar spor, müzik gibi yetenekleri doğrultusunda desteklenmeli.” ifadesinde de bulundu.

Problem varsa sorunları dinleyip birlikte çözün

Ebeveynlerin iyi birer gözlemci olması ve çocuklarıyla sağlıklı bir iletişim kurması gerektiğini belirten Özgür Akoğlan, “Çocuğun görünümü, düşündükleri, hal ve hareketlerine dikkat edin ve onu dinleyin. Problem varsa bu sorunları dinleyip birlikte çözün. Erken fark edip çözemezseniz ileride çok büyük sorunlara yol açabilir. En önemlisi, öğretmen veya okulla ilgili yapacağınız eleştirilerinizi öğrencinin yanında asla yapmayın. Geliştiremediği davranış veya öğrenmelerde çocuk zamanla yansıtma yaparak okulu veya öğretmeni suçlamaya, hatta okul veya öğretmen değişikliği istemeye başlayacaktır.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Çocuğa gösterilen aşırı özen, okula uyumu zorlaştırıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Etkinlikte konuşan EÜ DTMK Müdürü Prof. Dr. Ali Maruf Alaskan, “Solist olmak gerçekten kolay değil, zor bir iştir. Konuklarla birlikte sahnede olmak ise çok daha güzel ve keyifli. Hocalarıma teşekkür ediyorum. Çok güzeldi, çok keyifliydi; bizleri mutlu ettiniz. Seyircilerimiz ve öğrencilerimiz adına teşekkür ediyorum” dedi.

Gösteri öncesinde açılış konuşması yapan Doç. Dr. Çağrıhan Erkan, “Repertuvarımız Azerbaycan halk mahnıları odaklı, ancak bizim bestecilerimizin de bu formatta yaptığı eserler yer alıyor. Tempoları ve ritimleri farklı parçaları birbirine ekleyerek, eserleri bölmeden ‘non-stop’ bir şekilde çalmaya çalışacağız. Bu nedenle parçalar değiştikçe, hangi esere geçtiğimizi az çok fark edebileceksiniz. Ergün Özkal Hocamız, konservatuvarımızda iki yıldır tar dersleri veriyor. Ne yazık ki bu alana ilgi her geçen gün azalıyor. Umarız ki öğrencilerimiz arasında tar çalgısına ilgi artar ve kendisinden bu enstrümanı öğrenmek isterler. Zira hocamız uzun yıllardır bu çalgıyı icra ediyor ve bilgi, beceri ve tecrübelerini öğrencilere aktarmak istiyor. Kendisi aynı zamanda konservatuvardan sınıf arkadaşım ve okulumuzun eski mezunlarından biri. Ergün Hocamız, emekli bir müzik öğretmeni olmasına rağmen yıllar sonra okuluna dönerek tar dersleri vermeye başladı” diye konuştu.

Konserde ‘Ayrılık’, ‘Laçin’, ‘Feridem’, ‘Gaşkabak’, ‘Ben Yaralı Ceylanım’, ‘Bir Kara Gözlüye’, ‘Kömür Gözlüm Aklım Aldı’, ‘Aman Avcı’, ‘Aman Aman Ayrılık’ ve ‘Benim Nazlı Yarim’ gibi eserler piyano ve tar eşliğinde seslendirildi.

Konserin sonunda Prof. Dr. Ali Maruf Alaskan, Öğr. Gör. Ergün Özkal ve Doç. Dr. Çağrıhan Erkan’a “Teşekkür Belgesi” takdim etti.

EÜ’de ‘Piyano ve Tar’ın büyülü uyumu sanatseverlerle buluştu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü uygulamalı psikoloji öğretim görevlisi İdil Arasan Doğan, ani gelişen afet durumlarında yaşlı bireylerin yaşadığı duygu durumlar hakkında değerlendirmelerde bulundu ve psikolojik iyi oluşlarının sağlanabilmesi için önemli tavsiyeler paylaştı.

Yaşlı birey için olağan yaşantı hızlıca sağlanmalı

Öğr. Gör. İdil Arasan Doğan, ‘Afet durumları yaşlı bireylerin uyum sağlamış oldukları koşulların aniden değişimi olarak belirmekte olup, bu değişimlere nasıl uyum sağlanacağının yarattığı zorlu bir süreçtir’ dedi ve sözlerine şöyle devam etti:

“Bu süreçte önemli olan yaşlı birey için olağan yaşantının bir an önce sağlanmasıdır. Temel hedef afetlerle birlikte bedene, duyguya ya da dünyaya dair inançların sarsılması sonrasında beraberinde yaşanan kopmaların onarılması, kurulacak ilişki ve desteklerle bu bağlantıların yeniden oluşturulmasıdır. Öncelikle psikolojik ilk yardımda var olan kaygıları ve fiziksel durumu müdahale olmaksızın anlaşılmaya çalışılmalı ancak psikolojik sorunlar üzerine direkt soru sorulmamalıdır. Burada kilit nokta psikolojik triyajdır. Bunu yapacak görevlilerin gerekli eğitimleri almış olmaları, ne zaman ne yapacaklarını bilmesi oldukça önemlidir. Özellikle afet süreçlerinin yarattığı kırılgan durumlar, yaşlılık döneminin kendine has süreçleriyle yaşanabilecek kırılganlığı artırıyor. Maalesef ülkemizde yaşanan ve eşi benzeri olmayan Kahramanmaraş merkezli depremden çok sayıda yaşlı etkilendi. Bakımevinde kalan yaşlılarımızın ise sonrasında ne yapacağını bilemez halde yardıma muhtaç kalması da durumun çaresizliğini ortaya koydu.”

Ani kayıplara farklı boyutlarda tepki veriyorlar 

Yaşlılık döneminin en büyük zorlanmalarından birisi olan kayıpların bu afetle birlikte oldukça ağır olarak yaşandığını vurgulayan uygulamalı psikoloji öğretim görevlisi Doğan, “Yaşlı bireyler dönemi itibariyle akran kaybı, eş kaybı, rol kaybı gibi birçok kayıpla karşı karşıya kalıyor. Aniden ve beklenmedik olan deprem gibi afetlerde yaşanan kayıpları ise yaşlılar kendilerine göre farklı boyutlarda tepkiler vererek karşılıyor. Bununla birlikte gerçeği inkar etme, olası ve var olan demansiyel süreçlerin atak göstermesi ile beliren unutkanlıklar, bilişsel aktivitelerde gerileme, yalnız kalma isteği ve içe çekilme belirtileri yoğun olarak görülüyor. Kendince çözüm olarak düşündükleri ile problemi çözemediklerinde ise gerginlik ve kaygı artıyor. Bu süreçler yaşlı bireyde oryantasyonda bozulma ve davranışsal süreçlerde kötüleşme ile sonuçlanıyor.” diye konuştu.

Korku, keder ve yas yaşıyorlar

Deprem gibi ani gelişen afetler sonrası yaşlı bireylerde en yoğun olarak gözlemlenen duyguların korku, kayıp, yas, keder ve depresif ruh hali olduğunu ifade eden Öğr. Gör. İdil Arasan Doğan, “Burada oluşan beklentisel duygular korku, bir tepki olarak ortaya çıkan kayıp, yasa eşlik eden keder duygusu ve duygusuzluk olarak ifade edilebilecek durum ise depresyon olarak açıklanabiliyor. Yaşlıların bu travmayı en az hasarla atlatabilmesi için kişilerarası destek mekanizmalarının harekete geçirilmesi ve bakım süreçlerinin ivedi olarak devreye sokulması oldukça önemli. Bu bağlamda yakınlarına hızlıca ulaşım, yemek ve suyun hazır bulundurulması ve bir yere sevki gerekli ise karar önceliği gerekiyor.” dedi.

İhtiyaçları hazırda bulundurulmalı

Öğr. Gör. İdil Arasan Doğan, süreçte verilen suyun yaşlıların uyum sağlaması ve sakinleşmesini kolaylaştırdığını söyledi ve sözlerini şöyle sürdürdü: 

“Uyum sağlamaya yönelik diğer nesneler tesbih, yastık gibi ürünler olarak düşünülebilir. Bunların yanı sıra yaşlıların afetleri en az hasarla atlatabilmeleri, ‘o an orada olmak ilkesi’ ile oluşacak psikososyal çalışmalar ve sakin bir ses tonunda ‘her şey yoluna girecek’ gibi telkin edici söylemler eşliğinde güvenli alanlarının oluşturulmasına bağlıdır. Mahremiyetlerinin gözetilmesi, kullandıkları ilaç, gözlük ve işitme cihazlarının önceden yedeklerinin hazır bulundurulması, eğer yaşlının demansı var ise mutlaka daha önceden var olan yer belirleyicisinin olması, isminin yer aldığı bir takının kullanılması gibi uygulamaların bu noktada önleyici ve koruyucu müdahaleler arasında yer aldığı söylenebilir. Ek olarak yaşlı birey Alzheimer’lı bir hasta ise muhtemelen bırakılan yerde durmayacaktır, bu nedenle oldukça dikkatli olunmalıdır. Afet alanında destek veren kimselerin yaşlı ve demanslı hasta ile iletişim konusunda eğitiminin sağlanması da oldukça kritiktir. Bunlarla birlikte hazır halde bekletilecek acil afet bakım merkezlerinin oluşturulması oldukça değerlidir.” 

Disiplinlerarası iş birliği ön plana çıkıyor

Disiplinlerarası iş birliğinin çok önemli olduğu bu süreçlerde geriatri – geropsikiyatri temelindeki kişilerarası yaklaşımların, yaşamı gözden geçirmenin, bilişsel işlevlerin aktivasyonuna yönelik ve grup temelinde yapılacak çalışmaların etkin olacağını belirten Öğr. Gör. İdil Arasan Doğan, “Bir umut aşılama olarak yaşlı bireyin toplumsal katılımının sağlanması, işe yaramışlık hissinin desteklenmesi belki de süreçte en değerli olumlu müdahale olarak görülebilir. Ek olarak yaşlı bireyin birlikte yaşadığı ve ilişkide olduğu aile üyeleri ile bakım verenler, bakım merkezi çalışanları ya da diğer hizmet veren kişilere yönelik yaşlılık, yaşlı bakımı üzerine psikoeğitim verilmesi yaşlanan bir toplum olarak toplum ruh sağlığımıza katkı sağlayacak olup acil afet durumlarında önleyici bir mekanizma olarak işlev görecektir.” ifadelerini kullandı.

Yaşlı bireylerin afet sonrası yaşama uyumu için neler yapılmalı? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.