Metin karakter dizileriyle oluşturulmuş zararlı bir QR kod örneği

İlk bilgisayarlar gerçek grafikleri işleme yeteneğine sahip değildi ve bu cihazlardaki görseller tamamen metin karakterlerinden meydana geliyordu. Tarihsel olarak bu işlem, 1963 yılında kullanıma sunulan ASCII (Amerikan Standart Kod Değişim Modu) karakter setindeki sembollerle yapılıyordu. Bu teknikle oluşturulan görsellere “ASCII grafikleri” (ASCII art) adı verildi. Daha sonraki dönemlerde görseller oluşturmak için Unicode gibi farklı karakter setlerinden de yararlanılsa da “ASCII grafikleri” terimi kalıcı oldu.

ASCII grafiğine bir örnek

2000’li yıllarda spam göndericileri, metin sembollerinden inşa edilen bu tarz görselleri zaten kullanıyordu. Saldırganlar, gömülü görseller yerine metin tabanlı grafikleri tercih ederek, resimlerin içindeki gizli URL’leri analiz eden tespit mekanizmalarına yakalanmamayı amaçlıyordu.

QR kod oluşturmak için ASCII grafiklerinin kullanıldığı bu yeni oltalama şeması, Kaspersky’nin daha önce dikkat çektiği görsele gömülü QR kod saldırılarıyla benzer bir işleyişe sahip. Kurbanlar, iş ortaklarından gelmiş gibi görünen ve DocuSign üzerinden imzalanması gereken “gizli bir belge” içerdiğini iddia eden bir e-posta alıyor. İletide alıcıya, belgeye erişmek için bir QR kodunu taratması talimatı veriliyor. Kod taratıldığında ise kullanıcı, kurumsal kimlik bilgilerinin talep edildiği sahte bir web sitesine yönlendiriliyor. QR kodun metin karakterleriyle yapılandırılmış olması sebebiyle, birçok güvenlik çözümü herhangi bir şüpheli bağlantıyı tespit edemiyor.

Kaspersky Anti-Spam Uzmanı Roman Dedenok konuya ilişkin şu değerlendirmede bulunuyor: “Daha önce phisher’ların (oltalama saldırganlarının), URL’leri görsellerin içine gizleyerek bağlantı taramalarından kaçmaya çalıştıklarını görüyorduk. Bu kez bir QR kodu oluşturmak için yeniden metne dönerek görsel tabanlı taramaları atlatmaya çalışıyorlar. Bir QR kodunun, bir kullanıcıyı mobil cihazı üzerinden kurumsal kimlik bilgilerini girmeye zorladığı her durum anında şüphe uyandırmalıdır. QR kod metinsel bir ASCII sanatıyla oluşturulmuşsa, bu neredeyse kesinlikle bir oltalama girişimi veya zararlı bir URL tuzağıdır. Bu hilenin tek bir amacı var: Güvenlik teknolojilerini devre dışı bırakmak.”

Kaspersky, bu tehdide karşı korunmak için; spam, e-posta kaynaklı enfeksiyonlar, oltalama saldırılarının tüm formları, iş e-postalarının ele geçirilmesi (BEC), QR kod saldırıları ve diğer tehditleri engelleyerek güvenli bir kurumsal e-posta alışverişi sağlayan Kaspersky Security for Mail Server gibi kendini kanıtlamış bir posta sunucusu güvenlik çözümünün devreye alınmasını öneriyor.

Kaspersky Uyarıyor: Saldırganlar Zararlı QR Kodları Metin Sembolleriyle Oluşturuyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

QR kod, “Quick Response” yani “Hızlı Yanıt” ifadesinin kısaltmasıdır. Akıllı telefon kameraları tarafından kolayca okunabilen bu iki boyutlu barkodlar; web sitesi açma, uygulama indirme, kişi ekleme, Wi-Fi ağına bağlanma ve ödeme yapma gibi pek çok işlemi saniyeler içinde gerçekleştirebilir. Ancak bu pratik yapı, aynı zamanda kötü niyetli kullanımlara da kapı aralayabiliyor.

QR kodları neden bu kadar yaygın kullanılıyor?

QR kodların yaygınlaşmasının temelinde sunduğu pratiklik ve kullanım kolaylığı yer alıyor. Geleneksel barkodlara kıyasla çok daha fazla veri depolayabilen QR kodlar, küçük bir alanda geniş kapsamlı bilgi sunabiliyor. Ayrıca kodun bir kısmı zarar görmüş olsa bile çoğu zaman okunabilirliğini koruması, onları yoğun kullanım alanları için avantajlı hâle getiriyor. Belirli bir hizalama gerektirmeden farklı açılardan hızlıca taranabilmesi de kullanımını kolaylaştıran bir diğer unsur olarak öne çıkıyor. Bu avantajlar sayesinde QR kodlar perakendeden üretime, lojistikten restoran ve finans sektörüne kadar pek çok alanda yaygın şekilde tercih ediliyor.

QR kodlarla karşılaşılabilecek tehditler

ESET uzmanları, güvenilmeyen kaynaklardan gelen QR kodların çeşitli siber saldırılarda kullanılabileceğine dikkat çekiyor. Sahte uygulama mağazalarına yönlendiren QR kodlar aracılığıyla cihazlara zararlı yazılım bulaştırılabiliyor. Kullanıcılar sahte banka veya alışveriş sitelerine yönlendirilerek giriş bilgilerini paylaşmaya kandırılabiliyor; bu yöntem “QRishing” olarak adlandırılıyor. Bunun yanı sıra harita ya da etkinlik bağlantısı gibi görünen bazı QR kodlar kullanıcıların konum bilgilerini üçüncü taraflara aktarabiliyor. Arama başlatma veya SMS gönderme gibi işlemler tetiklenerek telefon numarası ve kişisel bilgiler ele geçirilebiliyor. Bazı kodlar ise cihazı bilinmeyen Wi-Fi ağlarına bağlama, kişi ekleme ya da mesaj gönderme gibi yetkisiz işlemleri başlatabiliyor. Özellikle ödeme noktalarında bulunan QR kodların değiştirilmesiyle kullanıcıların ödemeleri saldırganların hesaplarına yönlendirilebiliyor.

QR kod risklerinden korunmak için 5 öneri

• Rastgele QR kodları taramayın. Sosyal medya paylaşımlarında, duvar afişlerinde veya güven vermeyen web sitelerinde yer alan kodlara karşı temkinli olun.
• Mobil güvenlik yazılımı kullanın. Telefonunuza güvenilir bir antivirüs çözümü yükleyerek zararlı bağlantı ve dosyalara karşı koruma sağlayın.
• İki faktörlü kimlik doğrulamayı (2FA) açın. Parola bilgileriniz ele geçirilse bile hesaplarınıza ek koruma sağlar.
• Konum paylaşım izinlerini kontrol edin. Uygulamaların gereksiz yere konum verisine erişmesine izin vermeyin.
• Cihazlarınızı güncel tutun. Telefon ve uygulama güncellemeleri, siber suçluların yararlanabileceği açıkları kapatır.

Kolaylık kadar dikkat de önemli

QR kodlar modern yaşamın vazgeçilmez araçlarından biri hâline geldi. Ancak hızlı erişim sağlayan bu teknoloji, dikkatsiz kullanıldığında siber tehditlere dönüşebilir. Uzmanlar kullanıcıların QR kodları taramadan önce kaynağını sorgulamasını, bağlantıları kontrol etmesini ve temel güvenlik önlemlerini ihmal etmemesini öneriyor.

QR kodları ne kadar güvenli? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İnegöl Belediyesi şehirdeki yapıların kimliklerinin oluşturulması ve şehrin dijital ikizi çalışmaları kapsamında hayata geçirdiği QR kodlu numaratajların montajlarını sürdürüyor. İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün yürüttüğü çalışmada, şehirdeki tüm binaların numaratajları yenilenirken, yeni numaratajda ise en büyük özellik QR kod uygulaması. QR koda yüklenen bilgilerle vatandaşlara da ciddi kolaylıklar sağlanırken, aynı zamanda; yapıya ait mahalle, ada/parsel ve adres bilgisi, inşaat ruhsat tarihi ve yapı kullanma tarihi, afet durumu için yapıya ait en yakın 3 toplanma alanının konumları, ayrıca istediklerinde yapıdaki ilgili daireye ait numarataj belgesi alabilmeleri sağlanıyor.

5 MAHALLEDE 12 BİN 400 YAPININ QR KODLU NUMARATAJ MONTAJI YAPILDI

2024 yılında numarataj üretimi için makine alımı yapan İnegöl Belediyesi, 2024’ün ikinci yarısında pilot bölge olarak belirlenen Kemalpaşa Mahallesinde başladığı uygulamada bugün itibariyle; Kemalpaşa, Hamidiye, Yenice, Cuma ve Mahmudiye Mahallesi konut alanı olmak üzere 5 mahallede QR kodlu kapı numarası montajlarını tamamlandı. 532 sokakta bulunan yapılara QR kodlu kapı numarası montajı yapıldı. Toplamda 12 bin 816 adet QR kodlu kapı numarası üretimi yapılırken, yaklaşık 12 bin 400 adetinin ise montajı tamamlandı. Orhaniye Mahallesinde QR kodlu numaratajların uygulaması devam ediyor.

QR KODLU NUMARATAJ İÇİN 24 BİN FOTOĞRAF ÇEKİLDİ

Belediye Başkanı Alper Taban, basımı ve uygulamasının devam ettiği QR kodlu numaratajların hazırlandığı İnegöl Belediyesi Numarataj birimini ziyaret etti. Burada hem numaratajların hazırlanma sürecini yerinde gördü hem de uygulamada gelinen nokta hakkında bilgiler verdi. Altın kuralın “yönettiğiniz alanı ölçmek” olduğunu ifade eden Başkan Taban, “Biz bunları yapıyoruz artık. İnegöl Belediyesi olarak dijital dünyanın avantajlarını kullanabilmek adına, dijitalleşme adı altında atmış olduğumuz adımlar var. Numarataj birimimiz QR kodlu numarataj uygulamasını gerçekleştiriyor. Bu uygulamamız 116 mahallemizde, tüm yapılarda tamamlanana kadar devam edecek. Bu çalışma kapsamında toplamda 24 bin fotoğraf çekmiş olduk. Bu çektiğimiz fotoğraflarla yapıların aslında güncel durumunu da tespit etmiş oluyoruz” dedi.

BİNALARA ASILAN NUMARATAJLAR SADECE BİRER TABELA DEĞİL

Bu uygulamayla yapıların kimliklendiğini vurgulayan Başkan Taban, “QR kodlardan vatandaşlar hangi bilgilere erişebiliyor bu da önemli. Yapıya ait mahalle, ada parsel ve adres bilgilerine erişebilir. İnşaat ruhsatı tarihi ve yapı kullanma tarihi gibi bilgilere erişebilir. Afet durumu için yapıya en yakın toplanma alanlarını görebilir ve ayrıca istediklerinde yapıdaki ilgili daireye ait numarataj belgesi alabilmeleri gerçekleşiyor. Bu uygulamayla yapılar kimlikleniyor. Tüm binalar kimlikli, binalar hakkında bilgi sahibi olduğumuz bir düzenimiz oluyor. Aslında bu binalara astığımız numaratajlar, sadece gözüken bir tabela değil” diye konuştu

İnegöl’de Yapılar Kimlikleniyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.