Zafer Günü’nün Azerbaycan halkı için derin bir anlam taşıdığını ifade eden Prof. Dr. Süleymanlı, “Karabağ Zaferi, Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin somut bir göstergesidir.” dedi. 

Türk dünyasının geleceği için askeri ve siyasi başarıların yanı sıra bilim, eğitim ve kültürel iş birliklerinin kalıcılaştırılması gerektiğini belirten Prof. Dr. Süleymanlı, “Üsküdar Üniversitesi, Türk dünyası gençliğine yönelik dijital dönüşüm, psikoloji, sosyoloji ve mühendislik alanlarındaki projeleriyle kültürel birliği bilgiyle pekiştirmektedir” dedi.

Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, Karabağ Zaferi’nin 5. Yıldönümü dolayısıyla değerlendirmelerde bulundu. 

Karabağ Zaferi, Azerbaycan halkının yeniden doğuşu…

Zafer Günü’nün Azerbaycan halkı için derin bir anlam taşıdığını ifade eden Prof. Dr. Süleymanlı, “Bugün, binlerce şehidin kanıyla, kahraman Azerbaycan-Türk askerinin fedakârlığı ve Başkomutan İlham Aliyev’in kararlı liderliğiyle kazanılmış Karabağ Zaferi’nin 5. yıldönümünü kutluyoruz. Bu zafer, yalnızca bir askeri başarı değil; Azerbaycan milletinin kimliğini, onurunu ve tarihsel özgüvenini yeniden inşa etmesidir. Karabağ, Azerbaycan milli kimliğinin en derininde yer alan ‘toprakla bütünleşme’ idealinin yeniden hayat bulduğu yerdir. Bu yönüyle Karabağ’ın geri alınışı, Azerbaycan halkının hafızasında bir ‘yeniden doğuş’ anlamı taşır.” dedi.

Zafer tüm Türk dünyasının ortak hafızasının bir parçası haline geldi

Prof. Dr. Süleymanlı, bu yılki kutlamaların iki ülke arasındaki stratejik dostluğun bir sembolü olacağını belirterek, “Bu yıl Zafer Günü, Azerbaycan’da büyük bir askeri geçit töreniyle kutlanacak. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Türkiye’den üst düzey devlet yetkililerinin de katılacağı bu kutlama, iki ülke arasındaki stratejik dostluğun sembolü olacaktır. Zaferin tüm Türk dünyasının ortak hafızasının bir parçası haline geldiğini görüyoruz.” diye konuştu.

Zafer, Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin somut bir göstergesi

Türkiye’nin 44 günlük Vatan Muharebesi boyunca Azerbaycan’a verdiği koşulsuz desteğin tarihi önemine dikkat çeken Prof. Dr. Süleymanlı, “Karabağ Zaferi, Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin somut bir göstergesidir. Türkiye, savaş boyunca Azerbaycan’ın yanında yer alarak ‘Bir millet, iki devlet’ anlayışını yalnızca bir söylem olmaktan çıkarıp, sahada gerçeğe dönüştürmüştür. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararlı siyasi duruşu, Türk halkının gönülden desteği ve Azerbaycan ordusunun cesareti birleşerek tarihe geçen bir kardeşlik destanı yazmıştır. Bugün bu dayanışma yalnızca askeri değil; ekonomi, teknoloji, kültür, medya ve eğitim alanlarında da kalıcı bir stratejik iş birliğine dönüşmüştür.” şeklinde konuştu.

Şuşa Beyannamesi kardeşliği müttefikliğe taşıdı

2021 yılında imzalanan Şuşa Beyannamesi’nin Türkiye-Azerbaycan ilişkilerini “müttefiklik” düzeyine taşıdığını belirten Prof. Dr. Süleymanlı, “Belge, savunma, kültür, eğitim, gençlik ve spor gibi alanlarda kalıcı ortak mekanizmalar kurulmasını öngörmektedir. Bugün Şuşa, yalnızca Karabağ’ın kalbi değil, Türk dünyasının manevi başkenti haline gelmiştir. Şuşa Beyannamesi’nin ruhu, Türk Devletleri Teşkilatı, TURKÜNİB, Orhun Değişim Programı gibi kurumlar aracılığıyla bilim, eğitim ve kültür politikalarına da yansımaktadır.” ifadesinde bulundu.

Qarabağ FK, kardeşliğin sahadaki sembolü

Prof. Dr. Süleymanlı, Qarabağ FK’nın son dönemdeki başarılarının da Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin spordaki yansıması olduğunu dile getirerek, şunları söyledi:

“Qarabağ FK yalnızca bir futbol takımı değil; Karabağ ruhunun, dayanışmanın ve Türk kardeşliğinin sahadaki sembolüdür. Son dönemlerde Avrupa arenasında gösterdiği başarılı performans, Azerbaycan’ın özgüvenini, kararlılığını ve mücadele azmini temsil ediyor. Bu başarılar Türkiye’de de büyük yankı uyandırdı. Bugün Qarabağ FK’nın Türkiye’de ve diğer Türk devletlerinde on binleri bulan bir taraftar kitlesi var. En son Bakü’de oynanan Qarabağ–Chelsea karşılaşmasında, Türkiyeli spor spikeri Ertem Şener, CBS Sports’ta Azerbaycanlı bir spikerle birlikte maçı yorumladı. Bu ortak yayın, Azerbaycan ve Türkiye kamuoyunda büyük ilgi gördü ve iki halk arasında sıcak bir dayanışma atmosferi oluşturdu. Maçın ardından basın toplantısını kısa keserek, Qarabağ’ın teknik direktörü ve takımın başarılarında paha biçilmez bir payı olan Gurban Gurbanov’un ‘Şimdi de Galatasaray’ı desteklemeye gidelim!’ sözü, Türkiye’de ‘İşte kardeşlik budur!’ gibi yorumlarla sosyal medyayı adeta salladı.”

Spor, kültürel kardeşliği pekiştiren en samimi dil

Yıllardır Azerbaycan’da Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş gibi Türk kulüplerinin halkın kendi takımı gibi desteklendiğini hatırlatan Sosyolog Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Türkiye Millî Takımı galip geldiğinde Bakü sokaklarını dolduran coşku, bugün aynı heyecanla Qarabağ FK için yaşanıyor. Bu tablo bize şunu gösteriyor; spor yalnızca bir rekabet alanı değil, halkların gönül bağını güçlendiren, kültürel kardeşliği pekiştiren en samimi dildir. Karabağ sahada kazandıkça, Türk dünyası da manevi olarak birlikte kazanıyor.” dedi.

Türk dünyasının geleceği bilim ve eğitim birliğinde

Türk dünyasının geleceği için askeri ve siyasi başarıların yanı sıra bilim, eğitim ve kültürel iş birliklerinin kalıcılaştırılması gerektiğini belirten Prof. Dr. Süleymanlı, “Askerî ve siyasi başarılar kadar, bilim ve eğitim alanında kalıcı iş birlikleri kurmak Türk dünyasının geleceği için en önemli adımdır.
 Üniversiteler arası değişim programları, ortak araştırma merkezleri ve gençlik projeleri bu kardeşliği kalıcılaştıracaktır. Bu çerçevede Üsküdar Üniversitesi hem Azerbaycan’la hem de Türk dünyasının diğer ülkeleriyle yürüttüğü bilimsel, kültürel ve sosyolojik projelerle önemli bir köprü rolü üstlenmiştir. Üniversitemiz, Türk dünyası gençliğine yönelik dijital dönüşüm, psikoloji, sosyoloji ve mühendislik alanlarındaki projeleriyle kültürel birliği bilgiyle pekiştirmektedir.” diye konuştu.

Karabağ, Türk dünyasının ortak geleceğinin adıdır

Bu anlamlı yıldönümüne dair duygularını dile getiren Prof. Dr. Süleymanlı, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:

“Karabağ, bir coğrafyadan çok bir ruhtur. O ruh, şehit kanıyla sulanmış toprakların üzerinde yükselen onurun, birliğin ve dirilişin sembolüdür. Bugün Şuşa’da ezanlar yeniden yankılanırken, Bakü’de bayraklar gururla dalgalanıyor. Karabağ Zaferi, geçmişin değil, Türk dünyasının ortak geleceğinin adıdır. Ve biz bir kez daha söylüyoruz: Karabağ Azerbaycan’dır — Türk Dünyası’nın kalbidir.” 

“Karabağ Zaferi, Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin somut bir göstergesidir.” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yapıları” paneli düzenlendi

Ege Üniversitesi uluslararasılaşma misyonu

doğrultusunda Türk Dünyasına yönelik farklı konularda bilimsel etkinlikler

düzenlemeye devam ediyor. Bu kapsamda Ege Üniversitesi (EÜ) Türk Dünyası

Araştırmaları Enstitüsü (TDAE) Sosyal, Ekonomik ve Siyasal İlişkiler Anabilim

Dalı tarafından “Azerbaycan’ın Karabağ Bölgesindeki Tarihi Alban Yapıları”

konulu panel düzenlendi. EÜ TDAE Konferans Salonu’nda düzenlenen panele

EÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Banu Yücel, EÜ TDAE Müdürü Prof. Dr.

Nadim Macit, akademisyenler ve öğrenciler katıldı. Moderatörlüğünü EÜ TDAE

Türk Dünyası Sosyal, Ekonomik ve Siyasal İlişkiler Anabilim Dalı Başkanı

Prof. Dr. Vefa Kurban’ın üstlendiği panelde, EÜ Birgivi İlahiyat Fakültesi

Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bekir Zakir Çoban, Tarihçi Prof. Dr. Rizvan Hüseynov

konuşmacı olarak yer aldılar.

“Azerbaycan siyasal ve ekonomik açıdan büyük bir değişim yaşamıştır”

Panelin açılışında konuşan Prof. Dr. Banu Yücel, “Sizleri Sayın

Rektörümüz ve kendi adıma en içten sevgi ve saygılarımla selamlıyorum.

Bilindiği üzere, Kafkasya, Türkiye’nin yanı başında yer alan, Karadeniz ile

Hazar Denizi’nin arasında bir silsile halindeki Kafkas Dağları boyunca uzanan

stratejik bir coğrafya olarak bilinmektedir. Sahip olduğu cazip konum sebebiyle

tarih boyunca üzerinde farklı hesaplar yapılan Kafkasya, üzerinde büyük

mücadelelerin de gerçekleştiği bir toprak parçası olmuştur. Tarihi, dili, dini ve

etnik gruplar bakımından dünyanın en zengin bölgelerinden biri olan soğuk

savaşı SSCB hâkimiyetinde geçirmiş Kafkasya’da, SSCB’nin çöküşüyle birlikte

1991 yılında Güney Kafkasya kanadından Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan

bağımsızlıklarını deklare etmiştir. Soğuk savaşın bitimi ile Kafkasya’nın siyasal

ve etnik yapısındaki gelişmeler açısından bir dönüm noktası olmuştur. Özellikle

Rus hegemonyasından kurtulmuş bağımsızlığına yeniden kavuşmuş ve Güney

Kafkasya’nın parlayan yıldızı olan Azerbaycan, uluslararası siyasette egemen

aktör olarak var olmaya başlamıştır” dedi.

Azerbaycan’ın enerji nakil güzergahlarının kesiştiği bir noktada olması

nedeniyle bölge ülkelerin ve küresel güçlerin ekonomik ve politik bir mücadele

alanı konumuna geldiğini ifade eden Prof. Dr. Yücel, “Soğuk savaş sonrası

Azerbaycan siyasal, ekonomik ve askeri açılardan büyük bir değişim yaşamıştır.

Bugün topraklarını işgalden temizlemiş ve toprak bütünlüğünü sağlamıştır. Bu

panelde de kardeş ülke Azerbaycan tarihi, farklı bir bakış açısı ile ele alınacaktır.

Panel konuşmacılarımız yapacakları sunumlarda Azerbaycan’da bulunan Alban 

yapılarının bölgedeki etkilerini irdeleyecektir. Panelin verimli olmasını ve

katılımcılarımıza farklı bir akademik bakış açısı kazandırmasında katkı

sağlamasını umut ediyorum” diye konuştu.

“Enstitü olarak Türk Dünyası’nın her meselesini önemsiyoruz”

Enstitü Müdürü Prof. Dr. Nadi Macit, “Türk Dünyası Araştırmaları

Enstitüsü olarak Türk Dünyası’nın her meselesini önemsiyoruz. İlmi esaslara

dayalı olarak tartışmak, paylaşmak istiyoruz. ‘Tarihi Alban Yapıları’ ifadesini

açmak lazım. Çünkü bu konu hassas, bir o kadar da önemli bir konudur.

Albanlar ilk Hristiyan topluluklardan biridir. 26 boydan oluşan bu toplum

yapısında İskitlerin de yer aldığı bilinmektedir. Farklı dönemlerde merkezi

güçlerle işbirliği yaparak Albanlar üzerinde baskı oluşturma, ardından bunları

Ermeni toplumu olarak gösterme, tarihi eserlerini dönüştürme girişimleri

üzerinde durulması gereken bir konudur Çünkü dini temaların iç ve dış

bağlamından kopartılarak politik-stratejik amaçlar için kullanılmasını eleştirmek

din eleştirisi olarak algılanmakta ve istismar edilmektedir. Bazı dini temaları

stratejik hamlelerin eşiği yapma girişimleri tarihin her döneminde yapılmıştır.

Bugün de yapılmaktadır. Hatta bir toplumun dini inançları o toplumun aleyhine

dahi kullanılmaktadır. Bu hususa bağlı olarak Albanları ve Alban yapılarını

tarihi durumu çarpıtarak Ermeni dünya tasavvurunun ve politikasının aracı

yapma girişimini eleştirmek, tarihi gerçeği ortaya koymak Hıristiyanlığı veya

Ermenileri aşağılamak değildir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti laik, demokratik

devlettir. Her inanç ve ibadete saygılıdır. Entelektüel ve etik laikliğin gereği de

budur. Eğer bir inanç ve ibadet politik ve stratejik hamlelerin eşiği ve kaldıracı

yapılarak insanların canını, malını tahrip etmenin parçası yapılırsa buna hayır

demek dini ahlakın gereğidir. Böyle bir oluşuma karşı bir eleştiri getirmek, ilmi

bir değerlendirme yapmak zaruridir” dedi.

Moderatör Prof. Dr. Vefa Kurban ise, “Şuşa Ermeni İşgalinden Önce ve

Sonra” başlıklı bir proje ile yola çıktıklarını ve bu projenin bir başka projeye

çığır açtığını söyledi. Prof. Dr. Kurban, proje ile Şuşa şehrinin tarihi yapılarının

incelenmesi, bölgenin kültürü, sosyo-ekonomik ve siyasi yapılanmasına ilişkin

araştırmanın yapılması ve bölgede yapılacak olan restorasyon çalışmaları

öncesindeki son durumun tespit edilmesine yönelik olduğunu belirttikten sonra

hem Azerbaycan Cumhuriyeti sınırları içerisinde hem de bugünkü Ermenistan

Cumhuriyeti’nin olduğu topraklarda, yani Batı Azerbaycan topraklarında çok

fazla Alban yapılarının olduğunun altını çizdi.

“Alban devleti tarih boyunca müstakil ve farklı bir devlet olmuştur”

Panelde sunum gerçekleştiren Prof. Dr. Bekir Zakir Çoban, “Güney

Kafkasya tarih boyunca çeşitli siyasi mücadelelere sahne olmuş bir alandır.

Hıristiyanlık ve İslam öncesinde bölgede Yahudilik, paganizm ve Zerdüştilik

inançlarının mevcut olduğunu biliyoruz. Bu bölgede Hıristiyanlık ise ilk

yüzyıldan itibaren yayılmaya başlayan bir din olmuştur. Ermeniler, Albanlar ve

Gürcüler arasında havariler döneminden itibaren Hıristiyanlığın yayıldığı bu

milletlerce kabul edilmektedir. Bölgedeki Yahudiliğin de burada Hıristiyanlığın 

gelişmesinde önemli bir etkisi bulunmaktadır. Özellikle Ermeniler ve Gürcüler

kendilerini Nuh peygamberin soyuna dayandırmaktadırlar. 4’üncü yüzyılın

başlarında Milan fermanıyla Hıristiyanlığın Roma İmparatorluğunda serbest

bırakılması bu bölgeyi de etkilemiş ve kısa süre sonra Ermeniler ve Albanlar

resmi dinleri olarak Hıristiyanlığı belirlemişlerdir. Fakat Kadıköy Konsili

sonrasındaki monofizit-diyofizit ayrılığında Albanların çoğunluğu diyofizit

inanca, Ermeniler ise monofizit inanca bağlı kalmıştır. Tarihi çoklarınca

bilinmese de Alban devleti milattan önce 4’üncü yüzyıldan, bölgenin Arap

hâkimiyetine girdiği 8’nci yüzyıl başlarına kadar Güney Kafkasya’da, şimdiki

Azerbaycan topraklarında hüküm sürmüş bir devlettir. Alban Kilisesi veya

Kafkas Alban Kilisesi de miladi 4’üncü yüzyıldan itibaren bu bölgede varlık

göstermiştir. Ne var ki Hıristiyan Albanlar özellikle İslam hilafetinin desteğini

alan Ermenilerce 8’inci yüzyıldan itibaren Gregoryenleştirilmeye çalışılmış,

daha sonra Rus Çarlığı döneminde ise yine Ermeni Kilisesinin tahakküm

çabalarına maruz kalmışlardır. Her dönem Karabağ bölgesini de içine alan

Albanya, Ermenilerin gözünde her daim büyük Ermenistan hayalinin bir parçası

olduğundan, Ermeni Kilisesi ve devleti öncesinde de işgal döneminde de

özellikle Karabağ’daki Alban yapılarını, hatta bölgedeki tüm kültürel mirası

kendine maletmek yönünde bir propaganda gütmektedir. Oysa Alban devleti

tarih boyunca müstakil ve farklı bir devlet olduğu gibi Alban Kilisesi de Ermeni

Kilisesinden önce kurulmuş ve kendine has inanç ve uygulamaları olan bir

kilisedir” dedi.

“Gandzasar Manastırı, yüzyıllarca Alban patriklerinin merkezi olmuştur”

Azerbaycan’dan gelen Kafkasya Tarihi Merkezi Başkanı Prof. Dr. Rizvan

Hüseynov ise Azerbaycan’ın Doğu Zengezur bölgesinde bulunan Alban

Gandzasar (Ganjasar) Manastırı’nın bazı epigrafik yazıtlarına ilişkin bilimsel bir

çalışmanın başlangıç sonuçları ile ilgili bir sunum gerçekleştirdi. Prof. Dr.

Rizvan Hüseynov, Gandzasar Manastırı’nın, yüzyıllarca Alban patriklerinin

merkezi olduğunu vurgulayarak 19’uncu yüzyılın başında Çarlık Rusya’nın

Kafkasya’ya gelmesinden sonra Alban Bağımsız Kilisesinin kapatıldığını ve mal

varlığı, el yazmaları ve cemaatinin ise Etchmiadzin Ermeni Kilisesi’ne

devredildiğinin altını çizdi. Prof. Dr. Hüseynov, “Gandzasar Manastırı birçok

onarımdan geçmiş ve değişikliklere uğramış ve bu nedenle epigrafik yazıtların

büyük bir kısmı yok edilmiş veya değiştirilmiştir. Kafkasya Tarihi Merkezi,

Gandzasar’ın bazı epigrafik yazıtlarının önceki ve şu anki durumunun

karşılaştırmalı bir analizini gerçekleştirmiş ve araştırma sonuçlarını tebliğ

etmiştir. Orta Çağ’da monofizitizmi kabul eden Türkler tarafından oluşturulan

büyük bir Türk mirası ve epigrafi katmanı keşfedilmiştir. Bu Türkler,

Karabağ’daki Alban Haçen Prensliği’nin temellerini atmış ve Gandzasar’da

ruhani bir merkeze sahip olmuşlardır. Gandzasar, uzun yıllar boyunca Alban

patriklerinin makamının bulunduğu yerdir. Analiz, bir dizi arşiv malzemesi ve

yabancı yazar çalışmasının incelenmesine dayanarak gerçekleştirilmiştir. Alban

Gandzasar Patrikhanesi tarihine kısa bir giriş niteliğindedir” dedi. 

Panel sonunda Prof. Dr. Banu Yücel katılımcılara günün anısına istinaden

“Teşekkür Plaketi” ve hediye verdi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Ege’de “Azerbaycan’ın Karabağ Bölgesindeki Tarihi Alban Yapıları” paneli düzenlendi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Savaşın acı yüzü fotoğraflarla anlatıldı

 Cumhuriyetin 100 Yılında “Vefa” temasıyla

düzenlenen 10 Uluslararası EgeArt Sanat Günleri kapsamında Azerbaycan

Kültür Bakanlığının katkılarıyla “Karabağ Şehitlerine Vefa” başlıklı sergi

düzenlendi. Sergide, Sinema Sanatçısı Amil Mamiyev tarafından çekilen savaş

fotoğrafları yer aldı. Serginin açılışına EÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet

Ersan, Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanı Aysel Ildızlı, akademisyenler,

öğrenciler ve sanatseverler katıldı.

Serginin açılışında konuşan Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Ersan

“Ege Üniversitesi 10 Uluslararası EgeArt Sanat Günleri kapsamında

Azerbaycan Kültür Bakanlığının düzenlediği ‘Karabağ Şehitlerine Vefa’ konulu

sergimizi sanatseverlerin beğenisine sunduk. Sergimiz, Amil Mamiyev’in

çekmiş olduğu savaş fotoğraflarından oluşuyor. Bu fotoğraflar, bize savaşın acı

yüzünü gösteriyor. Sanatın insanlara gerçekleri gösterici bir yüzü var. Amil

Mamiyev, savaşta yaşananları bizzat kendi görüp kayda alan bir kişi. Umarım

savaşlar olmaz ve çocuklar ölmez. Biz, tek millet iki devletiz. Bu anlayışla

devam ederek hizmetlerimizi halkımıza sunacağız” dedi.

Sergideki eserlerden bahseden Amil Mamiyev, “Sergideki fotoğrafların

çoğunu doğduğum yer olan Laçin’de çektim. Hayal gücümde doğduğum yerle

genetik bir bağ hissettim. Fotoğraflarım, Karabağ’ın işgali sırasında düşmanın

vandallığını anlatıyor. ‘Tek millet iki devlet’ şiarıyla kardeş Türkiye

Cumhuriyetinin kuruluşunun 100’üncü yılı münasebetiyle bu sergiyi açmaktan

gurur duydum. Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak’a şükranlarımı

sunuyorum. Serginin oluşmasında emeği geçen tüm yetkililere teşekkür

ediyorum” diye konuştu.

Konuşmaların ardından katılımcılar, piyano dinletisi eşliğinde fotoğrafları

inceledi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

“Karabağ Şehitlerine Vefa” fotoğraf sergisi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.