Parolalar hâlâ yaygın bir kimlik doğrulama yöntemi olsa da artık güvenlik sıralamalarında zirvede yer almıyor. Kullanıcılar tarafından oluşturulan parolalar, insan faktörlerinden yoğun biçimde etkilendiği için doğal olarak zafiyet taşıyor. Kaspersky uzmanları, 2023–2025 dönemindeki büyük çaplı parola sızıntılarını analiz ederek bazı tekrar eden eğilimleri ortaya koydu:

• Kullanıcılar sık sık parola sonuna sayı, tarih veya kişisel bilgiler gibi öngörülebilir unsurlar ekliyor. Örneğin analiz edilen veri setlerindeki parolaların yüzde 10’unda 1990–2025 arası bir yılı andıran bir sayı bulunuyor. Tüm sızdırılmış parolaların yüzde 0,5’i ise 2024 ile bitiyor; yani yaklaşık her 200 paroladan biri.
• En sık görülen kombinasyonlardan biri “12345”. Bu tür basit dizilimler, parolanın kriptografik gücünü ciddi şekilde düşürüyor ve kaba kuvvet saldırılarının başarıya ulaşma süresini kısaltıyor. Ayrıca “love” kelimesi, kullanıcı adları ve ülke isimleri de sıklıkla parolalara dâhil edilen unsurlar arasında.
• Dahası, sızdırılan parolaların önemli bir bölümü yıllarca değiştirilmeden kalıyor. 2025’te sızdırılan parolaların yüzde 54’ü daha önceki veri ihlallerinde de ortaya çıkmıştı; bu durum eski parolaların yaygın biçimde tekrarlandığını gösteriyor. Veri analizine göre sızıntılarda görülen parolaların ortalama kullanım ömrü 3,5–4 yıl.

Passkey’leri daha güvenli kılan nedir?

Tüm bu bulgular, parola oluşturma, yönetim ve saklama protokolleri titizlikle uygulanmadığında parola tabanlı kimlik doğrulamanın ne kadar kritik bir zafiyet oluşturduğunu gözler önüne seriyor. Artan güvenlik ihtiyacına yanıt olarak sektör, tehditlere karşı çok daha güçlü koruma sağlayan yeni nesil çözümlere —özellikle Passkey teknolojisine— yöneliyor.

Passkey teknolojisi kriptografik anahtarlar ve biyometriye dayanıyor; bu nedenle kimlik avı gibi saldırılara veya veri sızıntılarına maruz kalmıyor. Bir Passkey, belirli bir platformdaki belirli bir hesap için oluşturuluyor ve doğrudan kullanıcının cihazında ya da bir parola yöneticisinde saklanıyor.

Kaspersky Password Manager’da yeni Passkey özelliği

Bir kullanıcı, Passkey destekleyen bir platformda kayıt olduğunda cihaz özel bir anahtar oluşturuyor ve servisle yalnızca genel anahtarı paylaşıyor. Özel anahtar cihazda saklandığından güvenlik açısından son derece avantajlı, ancak farklı cihazlardan oturum açmayı zorlaştıran bir yapıya sahip.

Artık Passkey’ler doğrudan Kaspersky Password Manager içinde oluşturulup saklanabiliyor. Bu sayede kullanıcılar desteklenen servislerde tek dokunuşla oturum açabiliyor ve güvenli senkronizasyon ile tüm cihazlarından Passkey’lerine erişebiliyor.

Kaspersky Tüketici İş Birimi Başkan Yardımcısı Marina Titova:“Kendi deneyimlerimize dayanarak biliyoruz ki iş, eğitim ve hatta güncel yaşam için sayısız kullanıcı adı ve parola yönetmek hem zamanı hem güvenliği aşındırabiliyor. Kaspersky Password Manager, güvenli parola üreticisi ve otomatik doldurma özelliği gibi araçlarla bu süreci uzun süredir kolaylaştırıyor — kullanıcıların hız uğruna güvenlikten ödün vermesinin önüne geçiyor. Buna ek olarak yeni Passkey özelliğini sunmaktan memnuniyet duyuyoruz: hesap korumasını daha da güçlendiren, kimlik doğrulamayı hem daha basit hem de her şeyden önemlisi daha güvenli kılan gelişmiş bir özellik” dedi 

Passkey özelliği, Kaspersky Password Manager’ın en güncel sürümünde tüm platformlarda kullanımda. Bir Passkey oluşturulabilmesi için uygulamanın son sürüme güncellenmesi ve gerekli izinlerin tanınması gerekiyor. Sonrasında Passkey oluşturulacak web sitesinin açılması ve uygulama içi yönlendirmelerin izlenmesiyle kayıt işlemi tamamlanabiliyor.

Kaspersky: 2025’te ele geçirilen parolaların yarısı daha önce sızdırılmıştı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bu kapsamda PepsiCo Vakfı desteği ve CARE Türkiye iş birliğiyle Türkiye’de 35 milyon TL bütçeyle hayata geçirilen “Dünyayı Besleyen Kadınlar” projesiyle Adana’daki kadın çiftçi ve üreticiler destekleniyor. 

Proje kapsamında 450 kadın çiftçi ve üreticiye hibe sağlanıyor. Sürdürülebilir tarım teknikleri, dijital pazarlama ve iletişim teknikleri gibi eğitimler aracılığıyla toplam 35 binden fazla kadın çiftçi ve üreticinin projeden faydalanması bekleniyor. 

14 Mayıs Dünya Çiftçi Günü kapsamında Adana’da gerçekleşen etkinlikte Adana Yüreğir Belediye Başkan Yardımcıları Cüneyt Patır ve Rukiye Alpay Çinkılıç, PepsiCo Türkiye Kurumsal İlişkiler ve Sürdürülebilirlik Kıdemli Direktörü Esra İren ve CARE Türkiye Kurumsal İletişim Direktörü Esat Akgül, çiftçilerle buluştu.

Kadınlarımızın ektiği tohumlar umut fidanlarına dönüşüyor

“Dünyayı Besleyen Kadınlar Projesi” kapsamında düzenlenen toplantıda duygu ve düşüncelerini dile getiren PepsiCo Türkiye Kurumsal İlişkiler ve Sürdürülebilirlik Kıdemli Direktörü Esra İren, “Depremden etkilen bu bölgede kadın çiftçi ve üreticilerimizi desteklemek üzere hayata geçirdiğimiz projemizin kaydettiği ilerleme daha iyi bir gelecek adına hepimizin umutlarını yeşertti. Tarladan sofraya tamamen sürdürülebilir bir değer zinciri yaratılmasını desteklemek için dirençli tarım ekosistemleri oluşturmanın önemini bilen bir şirket olarak; özellikle bu konuda daha hızlı olmak ve daha fazla etki yaratmak için iş birliklerine büyük bir önem veriyoruz. CARE’in kadınların güçlendirilmesinde üstlendiği misyon ve küçük ölçekli tarım üreticileriyle çalışma konusundaki uzmanlığı, bu projede bizim her zaman en büyük en gücümüz oldu. Adana Valiliği, Yüreğir ve Ceyhan Kaymakamlıkları, Adana İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri, Adana Büyükşehir Belediyesi, Yüreğir Belediyesi, Ceyhan Belediyesi ve Meryem Kadın Kooperatifi’ne projemize verdikleri destek ve güçlü iş birliği için teşekkür ediyorum. “Dünyayı Besleyen Kadınlar” projesi ile kadın çiftçilerimizin hayallerini gerçeğe dönüştürmelerine destek olmak, kadınların toprağa erişimlerinin artmasına katkı sağlamak bizim için önemli. İnanıyorum ki her geçen gün daha büyüyen iş birliklerimizden aldığımız güçle kadınlarımızın ektiği tohumlar birer umut fidanına dönüşerek daha iyi bir geleceğe olan inancımızı pekiştirecek” dedi.

Dünya Çiftçiler Günü etkinliğine katılan Adana Yüreğir Belediye Başkan Yardımcıları Cüneyt Patır ve Rukiye Alpay Çinkılıç şöyle dedi: “Belediye olarak, çiftçilerimizin üretim gücünü artıracak her türlü çalışmanın yanındayız. Bu proje ile sağlanan destekler hem kırsal kalkınmayı teşvik edecek hem de Yüreğir’in tarımsal potansiyelini daha da görünür kılacaktır.”

CARE Türkiye Kurumsal İletişim Direktörü Esat Akgül: “Kadın güçlendiğinde, toplum güçlenir. Bu proje, sadece verimliliği artırmakla ilgili değil; hizmet ettiğimiz topluluklarda hayatları dönüştürmek ve yoksulluk döngüsünü kırmakla ilgilidir. Güçlenen kadınlar, toplulukları güçlendirir. Sürdürülebilir tarım, kadınları güçlendirmekle başlar. Her kadının ve kadın çiftçinin dünyayı değiştirme potansiyeli vardır. Bu ortaklık sayesinde PepsiCo, kadın çiftçilerin geçim kaynaklarını iyileştirmek için ihtiyaç duydukları araçları, eğitimleri ve hibe desteklerini sağlayarak kadınları güçlenmesine destek oluyor. PepsiCo’nun toplulukları kalkındırma konusundaki kararlılığı, CARE’in dayanıklılığı artırma ve sürdürülebilir büyümeyi teşvik etme konusundaki ortak vizyonuyla örtüşüyor.

Yerel kalkınmaya katkı

Meryem Kadın Kooperatifi Yönetim Kurulu Üyesi Derya Dizi Boduk şöyle dedi: “CARE ile yürüttüğümüz bu iş birliği sayesinde kadın çiftçilerimiz hem üretimde güçleniyor hem de kırsal kalkınmanın öznesi haline geliyor. Bu proje, kadın emeğinin tarımda görünür kılınması açısından çok kıymetli. Kadınların tarımsal bilgiye, ekipmana ve pazara erişimini destekleyen bu proje, hem ekonomik hem de sosyal açıdan yerel kalkınmaya önemli katkılar sunuyor.” 

Proje kapsamında üç demo tarla kuruldu

Proje kapsamına Ekim 2024’te CARE tarafından Ceyhan ilçesinde 26 kadın çiftçiden oluşan bir grupla birlikte brokoli ve patates yetiştiriciliğine odaklanan ilk demo çiftliği hayata geçirildi. Ocak 2025’te ise CARE, Yüreğir ilçesinde yaklaşık 18 dönümlük bir alanda patates yetiştiriciliğine odaklanan ikinci demo çiftliğini, 86 kadın üreticiyle hayata geçirdi. Meryem Kadın Kooperatifi ile ortaklaşa olarak yapılan bu demo çiftliği için Yüreğir Belediyesi de destek verdi. Şubat ayının sonunda ise Ceyhan’da 57 kadın çiftçiyle, mısır yetiştiriciliğine odaklanan üçüncü demo çiftliği kuruldu. 

Yüreğir’deki kompost tesisinin iyileştirilmesi başarıyla tamamlandı

Proje kapsamında birçok ortak altyapı iyileştirme çalışması da gerçekleştirildi. Bu girişimlerin ilki olan Yüreğir’deki kompost tesisinin iyileştirilmesi başarıyla tamamlandı ve tesis tam kapasiteyle çalışır duruma geldi. Yüreğir Belediyesi’nin desteklediği bu tesis, yerel çiftçilere ücretsiz gübre sağlayarak bölgede sürdürülebilir tarımsal uygulamaların güçlendirilmesinde kritik bir rol oynuyor. Ayrıca Yüreğir’deki kompost tesisinde gerçekleştirilen elektrik altyapısı iyileştirmesi sayesinde, tesis çiftçilere daha etkili hizmet verebilecek donanıma kavuşturuldu. Pazardan toplanan atık sebze ve meyvelerden üretilen doğal gübreler, dört bine yakın çiftçiye ücretsiz olarak dağıtıldı. 

Proje kapsamında “Erkekler Mutfakta” sağlıklı yemek pişirmeyi öğrendi

Projenin ikincil hedeflerinden biri olarak, hanelerde ve topluluklarda besleyici gıdalara erişimi ve bu gıdaların tüketimini artırmak amacıyla birçok çalışma yapıldı. Toplum Sağlığı Gönüllüleri (TSG) tarafından Adana’nın Yüreğir ve Ceyhan ilçelerinde beslenme farkındalığını artırmak için gerçekleştirilen girişim ile 5000 çiftçi ve üreticiye doğrudan ulaşılması hedefleniyor. Bu kapsamda beslenme ile ilgili Bilgilendirme, Eğitim ve İletişim materyallerinin dağıtımı, Yüreğir Belediyesi’nin desteğiyle gerçekleştirildi. Bu aktivite kapsamında yaklaşık dört bin kişiye ulaşıldı. Yine aynı organizasyon çerçevesindeki “Erkekler Mutfakta” programıyla, erkeklerin ev içi sorumluluklarda aktif rol almalarını teşvik etmek amacıyla, profesyonel şefler eşliğinde ve bir beslenme uzmanının yönlendirmesi doğrultusunda bir etkinlik düzenlendi. Yüreğir Belediyesi’nden bir beslenme uzmanı erkek katılımcılara genel beslenme eğitimi verirken, aşçılar da aynı zamanda onlara tarifler vererek besleyici yemekler pişirmeyi öğretti. 

PepsiCo Vakfı Tarafından Sağlanan Destek ve CARE Türkiye İş Birliğiyle Adana’da Hayata Geçirilen “Dünyayı Besleyen Kadınlar” Projesinin İlk Çıktıları Açıklandı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Beylikdüzü Belediyesi tarafından üreten ve kendine yetebilen bir kent yaratma hedefiyle hayata geçirilen Yaşam Bahçesi’nde yaz mevsiminin ilk fideleri toprakla buluştu.Yaşam Vadisi 3.Etaba teğet 20 dönümlük bir alanda yer alan bahçede mevsim sebze ve meyvelerinden olan domates, patlıcan, salatalık, kabak, karpuz, kavun ve biber çeşitlerinin de olduğu toplam 10 çeşit ürünün ekimi gerçekleşti. Ekimde emekçilerle birlikte fideleri toprakla buluşturan Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık, bir fidenin toprakla buluşmasının çok kıymetli olduğunu vurgulayarak, “Beylikdüzü’nün toprakları verimli, ne ekerseniz onu biçersiniz. Biz bugüne kadar hep sevginin tohumlarını ektik ve bizim ektiğimiz sevgi tohumları da bahçemize fayda sağlıyor. Burada herkes mutlu, herkes bir fideyi toprakla buluşturmanın heyecanını yaşıyor” diye konuştu.

“Tarımsal üretime katkı sağlayacağız”

Gıda Bankası aracılığıyla ihtiyaç sahibi ailelerin temiz ve güvenli gıdaya eriştiği projeyle bugüne kadar yaklaşık 250 tonun üzerinde mahsul üretildiğini de dile getiren Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık, “Pandemi döneminde oluşturduğumuz Yaşam Bahçesi gerçekten çok özel bir alan. Bugün burada atalık tohumlarımızdan ürettiğimiz tohumları emekçi arkadaşlarımızla birlikte toprakla buluşturuyoruz. İnşallah birkaç ay içerisinde de hasadımızı yapacağız. Bir evin mutfağı neye ihtiyaç duyuyorsa biz onu Yaşam Bahçesi’nde üretiyoruz. Üretmek önemli ve bunu atalık tohumları ile üretmek çok daha kıymetli. Bu kentin toprakları bu kentin yoksullarını doyuracak diye yola çıkmıştık. Aynı anlayışla burada üretmeye devam edeceğiz ve tarımsal üretime katkı sağlayacağız” ifadelerini kullandı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Beylikdüzü Belediyesi tarafından hayata geçirilen ve kent tarımına büyük katkı sunan Yaşam Bahçesi’nde yaz mevsiminin ilk fideleri dikildi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Beylikdüzü Belediyesi tarafından hayata geçirilen ve Türkiye’ye yayılan ‘Beslenme Saati’ uygulaması Konya ve Antalya’da tanıtıldı. 13. Cumhurbaşkanı Adayı CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun eşi Selvi Kılıçdaroğlu ile Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık ve Zehra Çalık, Konya ziyareti kapsamında ilk olarak Konya Mevlana Müzesi’ni ziyaret etti. Kılıçdaroğlu ve Çalık daha sonra Seydişehir Boyalı Köyü’nde tarım işçileri ile bir tekstil fabrikasındaki kadın çalışanlar ve Seydişehir Abdallar Mahallesi sakinleri ile buluştu.

Kılıçdaroğlu ve Çalık’tan Antalya’ya ziyaret

Konya ziyaretinin ardından Antalya’ya hareket eden Kılıçdaroğlu ve Çalık’a Antalya Büyükşehir Belediyesi(ABB) Başkanı Muhittin Böcek eşlik etti. İlk olarak ABB Hurma Çiçek Üretim Tesisi ve Sera Alanı’nı ziyaret eden Kılıçdaroğlu, Çalık ve Böcek, daha sonra ABB Yenigün Kreşi’ni ziyaret ederek çocuklarla buluştu. Muratpaşa Belediyesi Kadın Kooperatifleri ile İsmet İnönü Parkı Kadın Kooperatifi’nin kadın çalışanları ile bir araya gelen Kılıçdaroğlu ve Başkan Çalık kadınlarla sohbet ederek ürettikleri ürünleri inceleyip bilgi aldı.

“Devlet projesi haline gelmesi en büyük temennimiz”

Kadın, genç ve çocukları önceleyen projeleri hayata geçirmeye devam edeceklerini ifade eden Başkan Çalık, “İçinden geçtiğimiz ekonomik krizden en çok etkilenen anneler ve çocukları oluyor. Bizler de hem annelerin yükünü hafifletmek hem de çocuklarımızın yoksunluk duygusunu yaşamaması için bu projeyi hayata geçirdik. Sayın Genel Başkanımız Kemal Kılıçdaroğlu’nun dediği gibi ‘Hiçbir çocuk yatağa aç girmeyecek’. Yerelin kısıtlı imkânlarıyla hayata geçirdiğimiz bu projenin Sayın Kemal Kılıçdaroğlu önderliğinde devlet projesi haline gelmesi en büyük temennimiz ” diye konuştu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Selvi Kılıçdaroğlu Beylikdüzü Belediyesi tarafından hayata geçirilen Türkiye’ye yayılan “Beslenme Saati” uygulaması Konya ve Antalya’da tanıtıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Basın Toplantısında konuşan Van Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Mehmet Fatih Çelikel, ‘Van Mavi Şehir Yeni Yaşam Başlıyor’ sloganıyla hayata geçirilen projenin bölgenin en büyük kentsel gelişim projesi olduğunu belirterek, Çevre Yolu’na nazır 4 bin dönümlük alan, yüzde 40 oranında sosyal donatı ve depreme dayanıklı alanların tercih edildiğini söyledi.

Kahramanmaraş merkezli depremlerde hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet ve yaralı vatandaşlarımıza acil şifa dilekleriyle konuşmasına başlayan Genel Sekreter Mehmet Fatih Çelikel, “Son zamanlarda maalesef çok büyük deprem felaketleriyle karşı karşıya kaldık. Devlet ve millet elbirliği ile bu felaketlerin üstesinden gelmeye gayret ediyoruz. Bizler de Van Büyükşehir Belediyesi olarak bu süreç içerisinde üstümüze düşenleri yapma gayreti içerinde olduk olmaya da devam ediyoruz. Malumunuz olduğu üzere ilimiz de deprem kuşağı içerisinde yer almaktadır. Deprem gerçeğini bilen ve farkında olan illerden birisiyiz. Bu doğrultuda bizler de Van Büyükşehir Belediyesi olarak ilimizde daha güvenli ve yaşanabilir alanlar oluşturmak maksadıyla Edremit ilçemizde kentsel dönüşüm ve gelişim projesini geliştirdik. Van Mavi Şehir’ projesi olarak adlandırdığımız projemiz, Van Gölü’müzün eşsiz mavisi ve gökyüzü mavisinin buluşmasından ismini almaktadır” dedi.

“İLİMİZİN ZEMİN SAĞLAMLIĞI AÇISINDAN EN GÜÇLÜ BÖLGEYİ TERCİH ETTİK”

Daha önce yapılaşma ve yerleşim olmayan bir alan üzerinde projenin hayata geçirildiğini vurgulayan Genel Sekreter Mehmet Fatih Çelikel, “Neden bu alanı tercih ettik? Burası yapılan jeolojik etüt ve incelemelerde ilimizin zemin sağlamlığı açısından en güçlü bölgelerden bir tanesidir. Özellikle bu alanı tercih etmemizin önemli nedenlerin birisi bu oldu. Burada bir şehir planlaması yaparken, öncelikle can güvenliğini esas aldık ve sağlam bir zemin üzerine projemizi hayata geçirmek istedik. Burada toplamda 4 bin dönümlük bir alandan bahsediyoruz. Bunun içerisinde yaklaşık olarak bin 300 dönümü Büyükşehir belediyemize ait. Diğer sosyal alanlarımız var TOKİ ve şahıs mülkiyetleri mevcuttur. Biz bu alanda kurulacak şehirde çok katlı yapıya müsaade etmeyeceğiz planlamamız maksimum 2 katlı yapılar olacak şekilde bir yapılaşma ön görüyoruz.” ifadelerini kullandı.
 
PROJE İLE DEPREMLERDEN SONRA OLUŞAN MÜSTAKİL YAPI TALEPLERİNİN DE KARŞILANMASI HEDEFLENİYOR
Buradaki yapılaşmanın kentin eski yapılaşma özüne uygun olduğunu ve bahçeli müstakil yapılar ön gördüklerini anlatan Genel Sekreter Çelikel, sözlerini şöyle sürdürdü;

“Bu yapılaşmada Van’ın merkezinde yer alan eski bahçeli yapılarımızın özüne uygun olduğunu düşünüyoruz. İlimizin geçmişinden gelen, özüyle de uyumlu bir yapılaşma şeklidir. Dolayısıyla çok katlı yapıların olmadığı bir şehir planlaması içerisinde olmak istiyoruz. Projemizi bu süreç içerisinde kıymetli görüyoruz. Çünkü deprem sonrasında birçok hemşehrimizin kendine müstakil yer arayışı içinde olduğunu da gördük. Bizlere de ulaşan talepler oldu. Bu taleplerinde projemizde karşılık bulacağı düşüncesindeyiz. Projemizin bulunduğu nokta itibarıyla Çevre Yolu’na nazır olması ulaşımın da çok hızlı ve kolay olacağı anlamına geliyor. Tüm bunları da göz önüne alırsak, projemizin ilimiz için önemli olduğunu düşünüyor. Şimdiden ilimiz hayırlı olmasını temenni ediyoruz.”

PROJE ALANINDA ALTYAPI ÇALIŞMALARI DA BAŞLADI

Proje alanında altyapı çalışmalarının da başladığını ifade eden Çelikel sözlerini şu şekilde tamamladı,“Araçlarımız burada ada parsel şeklindeki alanlarda yol ile ilgili çalışmalarına başladılar. VASKİ burada altyapı ile ilgili çalışmalarına başladı. İnşallah burada halkımızın da teveccühü ile kısa süre içerisinde bir şehir oluşturmak istiyoruz. Bir önemli nokta da şudur. Bizler aslında proje alanımızla ilgili tüm çalışma ve yasal süreçleri bitirdikten sonra tanıtım toplantısı yaptık. Lansman işini sonraya bıraktık. Dolaysıyla proje alanımızla ilgili tüm süreçler tamamlanmış olup, vatandaşlarımızın yerleşimine uygu hale getirildi. Arkadaşlarımız yaklaşık 2 yıllık bir süreçle bu proje üzerinde çalışarak, işi bu noktaya getirdiler.”

Ayrıca proje ile ilgili tüm detaylara www.vanmavisehir.com internet adresinden ulaşılabiliyor.

Büyükşehir Belediyesi Toplantı Salonu’nda gerçekleştirilen basın toplantısı, proje tanıtım videosunun izletilmesi ve basın mensuplarının proje ile ilgili sorularının yanıtlanmasının ardından sona erdi.

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Van Büyükşehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen ‘Van Mavi Şehir’ Projesi’nin tanıtım toplantısı yapıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Onur Noyan, çocuklarda ve ergenlerde oyun bağımlılığına ilişkin değerlendirmede bulundu.

Doç. Dr. Onur Noyan, internet, akıllı telefonlar ve dijital oyunların hem çocuk ve ergenlerde hem de yetişkin bireylerde yapay da olsa keyif veren, duyguların bastırılması ya da açığa çıkmasında etkili, bağımlılık yapabilen bir araç olarak kullanıldığını söyledi.

Tekrar eden davranışlar bağımlılığa dönüşüyor

Özellikle çocukların, pandemi ile birlikte zamanlarının çoğunu ekran karşısında, sosyal medya ve özellikle internet üzerinden oynanan çevrimiçi/çevrimdışı yani online ya da offline olarak da adlandırılan oyunlar ile geçirdiğini kaydeden Doç. Dr. Onur Noyan, şunları söyledi:

“Tekrar eden davranışların bağımlılığa dönüştüğü değerlendirildiğinde, çok çaba sarf etmeden, kısa yoldan haz elde etmek çocuklar için çok daha cazip hale gelecek ve ekran karşısında geçirilen süre artacaktır. Bir süre sonra akranları ile yüz yüze ya da karşılıklı oyun oynamaktan keyif almamaya başlayacak ve sanal ortam üzerinden oynanan oyunlara eğilim göstermeye başlayacaklardır. Özellikle beyin gelişimi devam eden çocuklar ve ergenlerde fren merkezi olarak tanımladığımız beynin ön tarafının (Frontal bölge) tam olarak gelişmemiş olması sebebi ile çocuklar ve ergenler biyolojik olarak kendilerini durdurmakta zorlanmaktadırlar.”

Oyun oynarken geçirilen zaman giderek artıyorsa dikkat!

Çocuk ve ergenlerin beyinde gelişen biyolojik değişiklikler ile kendilerini durdurmakta zorlanmaya başlayacaklarını ve çeşitli sorunlar ortaya çıkacağını ifade eden Doç. Dr. Onur Noyan, “Oyun oynarken geçirilen zamanın giderek artması, oynamadığı zamanlarda aklının bir köşesinde sürekli oyun oynamak için fırsat yaratma düşüncesinin olması, oyun oynamasının engellendiği zamanlar büyük bir sıkıntı ve öfke duyması hatta şiddet eğilimi göstermesi bağımlılık belirtileridir” uyarısında bulundu. 

Aileyle geçirilen süre kısalır

Çocuk ya da ergenin bağımlı olduğunun bazı davranışlarla fark edilebileceğini kaydeden Doç. Dr. Onur Noyan, “Çocuklar sorumluluklarını yerine getirmekte sorun yaşarlar, ders başarıları azalır, arkadaşlık ilişkileri bozulmaya başlar, içe kapanma, davranış değişiklikleri, can sıkıntısı, özgüven eksikliği, beğenilme arzusu, karamsarlık, ani öfke atakları gözlenebilir. Çocukların aileleri ile geçirdikleri süre azalmaya başlar, ilgi alanlarına ilgisi azalmaya başlar” diye konuştu.

Çocuk oyunla kendini kabul ettirmeye çalışır

Çocukların arkadaşları ile birlikte oyun oynamaya başladıklarını, arkadaşlarının oynadığı oyunların dışında kalmak istemediklerini ifade eden Doç. Dr. Onur Noyan, “Çocuklar rakiplerini yener, seviye atlar, hedefine ulaşır ve sonuç olarak başarılı olur. Ortak oynanan oyunlarda kimin hangi ‘seviyede’ olduğu önem kazanır. Gerçek hayatta elde edemediği başarıyı oyunda elde eder. Oyunda arkadaş edinir, sözünü dinleyen birisi olur. Kendini kabul ettirmeye çalışır. Her ne kadar sanal olsa da çocukların oyun sırasında elde ettikleri ‘başarı’ haz verir.  Çocuk kendisini iyi hissettiğini öğrenir. İyi hissetmek, kaçmak için oyun oynamaya devam eder. Devam ettikçe bütün hayatı oyun olmaya başlar. Dış dünyanın olası kötü davranışlarına maruz kalır, zorbalık karşılaşabileceği en büyük risktir. Şiddet içeren oyunlarla fazla zaman geçiren ergenler için şiddet davranışı normalleşmeye başlar. Kendisine ve çevresine şiddet içeren davranışlarda bulunabilir.” diye konuştu.

Aileler neler yapabilir?

Ailelerin teknolojik bağımlılıkla mücadele etmek için yapması gerekenlere değinen Doç. Dr. Onur Noyan, bunları şöyle sıraladı:

Farkındalık: Öncelikli olarak aileler çocuklarının ne oynadığından haberdar olarak ve oynanan oyunun çocuklarının yaşına uygun olup olmadığını kontrol ederek başlamalılar.  Şiddet içeren oyunların yaş kısıtlamalarına dikkat ederek izin vermeliler. Ebeveyn kontrol uygulamaları ile süre, içerik kısıtlaması yapmak ve bunları takip etmek çok önemlidir. 

İletişim: Sağlıklı iletişim kurmak, konuşmasına izin vermek birincil olarak dikkat edilmesi gereken davranışlardır. Koşullu mesajlar vermeden çocuklara saygı ve sevgiyi göstermek. Öncelikle anlamaya çalışmak, yanlış düşünüyor olsa bile sorunları fazla müdahale etmeden iletişim ile çözmeye çalışmak. Ne yaptığını bilmek, takip etmek, kimlerle iletişimde olduğunu bilmek çok önemlidir. 

Kaliteli zaman geçirme: Çocuklarla birlikte olumlu duygular açığa çıkarmaya yardımcı aktivitelere katılmak. Parklara, spor merkezlerine, gençlerle sinema, tiyatroya ve maçlara gitmek.  

Oyun:Çocuklarla birlikte gerçek zamanlı, teknolojinin dahil olmadığı, klasik karşılıklı ve  ailecek oyunlar oynamak. 

Model olma: Ebeveynler diğer aile üyelerine örnek olmalıdırlar. Evde bilgisayar üzerinden yapacakları işleri “çok acil” olsa bile çocukların yanında yapmamak, “teknolojiyi” belirli zaman aralıklarında ve kısa süreli kullanmak, birlikte kitap, gazete, dergi okuma saatleri planlanmak.

Sorumluluk verme: Yaşına uygun ev içerisinde yapabileceği sorumluluklar vermek ve bunları takip etmek

Sınır koyma: 3 yaşından önce çocuklarını bilgisayar, laptop, i-pad ve akıllı telefon ile tanıştırmamak, 

3-6 yaş arasında aile gözetiminde eğitim amaçlı kullanıma izin vermek 

6-9 yaş arasında aile gözetiminde eğitim amaçlı ve aile oyunları için günlük 2 saat süre kısıtlaması yapmak, şiddet içeren hiçbir oyunu oynamasına izin vermemek, 

9-12 yaş arasında özel cihazı olmadan en fazla 2 saat kullanmasını sağlamak,

12-18 yaş arasında aile takibe devam etmeli ama bireysel sorumluluğunda olmalı. 

Önlem alma: Güvenli internet bağlantısı kullanımı sağlamak, arkadaşlarını tanımak, internet kullanımı takip etmek, medya okuryazarlığı gelişmesine yardımcı olmak. Olumsuz yaşam olayları ile baş etme becerisi gelişimini takip etmek, yetersiz ise destek almak. 

Hayır diyebilmeli ve özgüveni yerinde olmalı

Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Onur Noyan, sözlerini şöyle tamamladı: “Sonuç olarak hayır diyebilen, özgüveni yerinde, bağlanma problemleri olmayan, sağlıklı baş etme biçimleri geliştirmiş, spor, hobi ve aktivite ile kendi duygularını ifade eden, sanattan keyif alan, sanal mecra yerine gerçek hayattaki başarılar peşinde koşan çocuklar yetiştirmek birincil hedefimiz olmalıdır.”

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Oyun oynarken geçirilen zamanın artması bağımlılık belirtisi! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.