İzmir Körfezi’ni yeniden canlandırmak amacıyla yürütülen deniz dibi tarama çalışmaları dikkat çekici sonuçlar vermeye başladı. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, İZSU Genel Müdürü Gürkan Erdoğan, Mavişehir Şemikler Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Sebahattin Erbab ve balıkçılarla birlikte Mavişehir Balıkçı Barınağı’nda incelemelerde bulundu. Körfezde bugüne kadar 1 milyon 350 bin ton dip çamurunun çıkarıldığını belirten Başkan Tugay, çalışmaların planlandığı şekilde sürdüğünü söyledi. Balıkçıların aktardıkları ise yürütülen çalışmaların deniz yaşamına olumlu etkisini gözler önüne serdi. Yıllardır Körfez’de avcılık yapan balıkçılar, yaklaşık 25 yıl sonra ağlarına yeniden jumbo karides takıldığını, balık çeşitliliğinin arttığını ve denizin gözle görülür biçimde değiştiğini ifade etti. Balıkçılar, Başkan Tugay’a avlayıp pişirdikleri karidesten ikram etti.

Başkan Tugay: Balıkçıların gözlemi bizim için değerli

İncelemelerin ardından açıklama yapan Başkan Dr. Cemil Tugay, dip tarama çalışmalarının hızla ilerlediğini belirterek, “Çalışmalarımız 4,5 milyon tona ulaşıncaya kadar aralıksız sürecek. Mavişehir Balıkçı Barınağı’ndayız. Dip temizliğiyle birlikte buradaki balık sayısının arttığını görüyoruz. Balıkçılar da daha büyük balıkları görmeye başladıklarını söylüyor. Onların bu gözlemleri bizi çok mutlu ediyor. Yapılan çalışmanın sonuçlarını sahada görmek bizim için gerçekten çok değerli. Körfezin geçen yıllara göre hızla temizlendiğini biz de gözlemliyoruz. Önümüzdeki aylarda ve yıllarda bu değişim çok daha belirgin hale gelecek. Bulunduğumuz bölge, denizin en fazla sığlaştığı ve alüvyonun en yoğun biriktiği alanlardan biri olduğu için çalışmalarımızı burada yoğunlaştırdık. Tarama faaliyetleri etaplar halinde devam edecek. İZSU ekiplerimize teşekkür ediyorum. Büyük emek gerektiren bir çalışma yürütüyorlar. Üstelik bu çalışma, İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İZSU’nun tamamen kendi bütçesiyle gerçekleştiriliyor. Biz tertemiz bir Körfez hayal ediyoruz ve bu hedef doğrultusunda çalışmayı sürdüreceğiz” diye konuştu.

“25-30 yıl sonra yeniden jumbo karides gördük”

11 yaşından bu yana baba mesleği balıkçılıkla uğraştığını belirten Mavişehir Şemikler Su Ürünleri Kooperatifi yöneticilerinden Alp Sarıca, dip tarama çalışmalarının deniz yaşamına etkisini yıllara dayanan deneyimleriyle gözlemlediklerini söyledi. Sarıca, “Körfez’de yürütülen dip tarama ve temizlik çalışmaları, balık popülasyonunda belirgin bir artış sağladı. Bunun farkındayız ve değişimi her gün denizde birebir görüyoruz. En önemlisi ise 25-30 yıl önce büyüklerimizin avladığı, daha sonra tamamen kaybolduğunu düşündüğümüz jumbo karidesin yeniden ortaya çıkması oldu. Su ürünleri avcılığı yapan arkadaşlarımız artık bu karideslerden gelir elde etmeye başladı. Bu gelişme hem bizler hem de halkımız adına gerçekten sevindirici” dedi.

“Gediz için de acil adım atılmalı”

Körfez’deki olumlu gelişmelerin yanı sıra Gediz Deltası’ndaki kirliliğe de dikkat çeken Alp Sarıca, yetkililere çağrıda bulundu. Sarıca, “Körfez’in birçok noktasında avcılık yapıyoruz. Ancak Gediz Nehri’nin denize döküldüğü bölgede çok ciddi sorunlar yaşanıyor. Eskiden burada selvi otu ve tentürdiyot otu olarak bildiğimiz deniz bitkileri vardı. Artık onları göremiyoruz; kokularını bile alamıyoruz. Bugün Gediz, adeta çöplüğe dönmüş durumda. Öyle noktalar var ki ilerlerken burnunuzu kapatmak zorunda kalıyorsunuz. Bu tablo, gelecek nesiller adına bizi derinden üzüyor. Dileğimiz, yetkililerin bu soruna da bir an önce çözüm üretmesi” diye konuştu.

“Karides yeniden ağlarımıza girmeye başladı”

Yaklaşık 30 yıldır balıkçılık yapan Şahin Uygur, deniz tabanında yürütülen dip tarama çalışmalarının avcılığı doğrudan etkilediğini belirterek, “Bu çalışmaların çok büyük faydasını gördük. Daha önce burada karides yoktu. Şimdi yeniden ağlarımıza karides takılmaya başladı. Arkadaşlarımız avlıyor. Gerçekten çok lezzetli bir karides. Suyumuz berraklaştı, koku kayboldu. Bu çalışmada emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Sayın Başkanımıza da ayrıca teşekkür ediyorum. Çünkü buralar gözle görülür biçimde temizlendi ve daha da iyi olacağına inanıyorum. Lidaki, barbun ve kefal gibi türlerin popülasyonunda belirgin artış var. Sabahın erken saatlerinde kıyıya geldiğinizde kıyılar balıkla dolu oluyor. Geçmişte karşılaştığımız ölü balık görüntülerini artık görmek istemiyoruz. Dip taramasıyla birlikte deniz derinleşti, su sirkülasyonu arttı. Bu da denizin kendini yenilemesine katkı sağladı. Biz bunu yıllardır denizde olan insanlar olarak birebir gözlemliyoruz” ifadelerini kullandı.

Tarama çalışmaları etap etap sürüyor

İZSU tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında bugüne kadar Körfez’de 1 milyon 350 bin ton dip çamuru çıkarıldı. Çalışmaların tamamlanmasıyla toplam 4,5 milyon ton çamurun taranması hedefleniyor. Proje özellikle Körfez’in kuzey aksında yıllar içinde biriken alüvyonun temizlenmesini, su sirkülasyonunun artırılmasını ve deniz ekosisteminin yeniden güçlenmesini amaçlıyor. Tarama faaliyetleri etaplar halinde devam ediyor.

Körfez’deki temizlik deniz yaşamını canlandırdı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

5 Haziran Dünya Çevre Günü ve Çevre Haftası kapsamında Körfez’de yürütülen çalışmaları değerlendiren İzmir Büyükşehir Belediyesi, deniz temizliğinden dip taramaya, çevre eğitimlerinden deniz marulu toplama çalışmalarına kadar birçok alanda önemli adımlar attı. Körfez’in temizlenmesi için farklı birimlerin eş zamanlı çalıştığı süreçte, bilim insanlarının önerileri doğrultusunda hazırlanan yol haritası uygulanıyor.

Cumhuriyet tarihinin en büyük dip tarama çalışması

Körfez temizliğinin en önemli ayağını İZSU Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen dip tarama çalışmaları oluşturuyor. Körfez’in sığlaşmasına neden olan çamur tabakasını temizlemek amacıyla başlatılan çalışmalar kapsamında 2 yılda 1 milyon 234 bin ton dip çamuru çıkarıldı. Dip tarama çalışmalarıyla su sirkülasyonunun artırılması, deniz tabanındaki birikimin azaltılması ve Körfez’in doğal yapısının güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Deniz maruluna karşı aralıksız mücadele

Körfez’de son yıllarda sıkça görülen deniz marullarına yönelik çalışmalar da sürüyor. İZDENİZ ekipleri tarafından 2025 yılında yaklaşık 500 ton deniz marulu toplandı. 2026 yılının ilk beş ayında ise bu miktar 1.100 tona ulaştı. Böylece son bir buçuk yılda Körfez’den toplam 1.600 ton deniz marulu temizlendi. Yeni alınan 5 yeni amfibik temizlik aracıyla birlikte toplam 7 amfibik temizlik aracı, deniz seviyesinin düştüğü dönemlerde yüzeye çıkan deniz marullarına daha hızlı müdahale ediyor.

Deniz yüzeyinden binlerce ton atık toplandı

Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı’na bağlı Deniz Koruma Şube Müdürlüğü ekipleri ise deniz süpürge gemileri, amfibi araçlar ve karadan müdahale ekipleriyle yıl boyunca deniz yüzeyindeki atıkları topluyor. Bu kapsamda 2025 yılında 1.150 ton yüzer atık denizden çıkarıldı. 2026 yılının ilk beş ayında ise 1.346 ton atık toplandı. Plastik, cam, metal ve evsel atıklardan oluşan binlerce ton çöpün denize karışması engellenerek Körfez’in temizliğine katkı sağlandı.

Bilim insanlarının önerileri yol gösteriyor

Körfez’de yürütülen çalışmalar yalnızca temizlik faaliyetleri ile sınırlı kalmıyor. Üniversitelerden bilim insanları ve uzmanlarla yapılan toplantılar, çalıştaylar ve bilim kurullarının önerileri doğrultusunda yürütülen çalışmalarla Körfez’in sorunlarına kalıcı çözümler üretilmesi amaçlanıyor. Dip tarama, deniz marulu toplama, dere temizliği, atık su altyapısının güçlendirilmesi ve deniz izleme sistemleri gibi uygulamalar, bilimsel veriler ışığında planlanarak hayata geçiriliyor.

Çevre bilinci gelecek nesillere aktarılıyor

Deniz Koruma Şube Müdürlüğü tarafından yürütülen Deniz Eğitimleri Projesi kapsamında ise öğrencilere denizlerin korunması, iklim değişikliği, çevre kirliliği ve Mavi Bayrak kriterleri konusunda eğitimler veriliyor. 2022 yılından bu yana 15 bin 809 öğrenci ve 454 öğretmene ulaşılan proje ile çevre bilincinin küçük yaşlarda yaygınlaştırılması hedefleniyor. Körfez’de dip çamurundan deniz maruluna, yüzer atıklardan çevre eğitimlerine kadar birçok başlıkta sürdürülen çalışmalarla İzmir Büyükşehir Belediyesi, daha temiz ve daha sağlıklı bir Körfez için çevre mücadelesini sürdürüyor.

Dünya Çevre Günü’nde Körfez bilançosu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.