Tercih dönemi en az sınav dönemi kadar kritik

Tercih döneminin en az sınav dönemi kadar kritik bir dönem olduğunu kaydeden Prof. Dr. Türker Tekin Ergüzel, “Sınav akademik performansı ortaya koydukları bir süreçse, tercih dönemi de doğru karar verebilme becerilerini ortaya koydukları bir süreçtir. Dolayısıyla iki süreç de oldukça kritiktir. Gözlemlediğimiz şu: Gelen aday öğrencilerimizin yüzde 60’ı kendi zihninde bir bölüm kararıyla geliyor ve bunu değiştirmek güç. Yüzde 40’lık bölüm ise öğretmenleri, arkadaşları, meslek sahibi kişiler ve ailelerinin yönlendirmeleriyle bu kararı veriyor. Dolayısıyla bu, müşterek verilen, kolektif zekâ ile nihai kararın verildiği bir süreçtir. Burada kolektifin altını ısrarla çizeceğim. Adaylar tek başına karar verdiği zaman, o kararın sorumluluğunu tek başına almak gibi bir endişeyi beraberlerinde taşıyorlar. Burada kolektif zekâ ile beraber karar verirlerse, o alanda kimler çalışıyor, o bölümlerde okuyan öğrenciler ne düşünüyor, öğretim üyeleri neler diyor, mezuniyet sonrası iş alternatifleri neler gibi tüm bileşenleri değerlendirme sürecine dahil ederlerse o kadar rasyonel ve istikrarlı bir nihai tercihte bulunurlar.” dedi.

Yapay zekâ tercih robotları ne kadar güvenilir?

Yapay zekâ algoritmalarının duygusal beklentileri ve kişisel tatmini göz ardı ettiğini ifade eden Prof. Dr. Ergüzel, “Yapay zekâ fazlasıyla rasyoneldir. Çünkü bizim kararlarımızın içerisinde rasyonel parametreler olmakla beraber duygusal parametreler de var. İşin içerisine duygu olmadığı, sevmediğiniz zaman, doğru karar olduğunda tereddütleriniz doğal olarak olacaktır. Bir bölümü sevmeniz lazım. Kendimi örnek olarak kullandığım yapay zekâ arayüzleri var. Bana birbirinden o kadar uzakta lisans bölümleri öneriyor ki, eğer ben bir aday öğrenci olsaydım, yapay zekânın önerdiği bölümlerin yüzde 40’ını tercihlerimin içerisine dahi dahil etmeyeceğimi biliyorum. Çünkü yapay zekâ orada benim duygusal mesafemi, beklentimi veya mezuniyet sonrası iş tatminimi gözetmeden, puan gibi çok somut sayısal bir değer üzerinden değerlendirme yapıyor. O yüzden yapay zekâ algoritmalarının berraklaştırma fonksiyonu olduğunu düşünüyorum. Geniş bir arama uzayını küçültebilir. Ancak netleştirmesi için mutlak surette kolektif zekânın, yani ailenin, tecrübelerin, duygusal parametrelerin devreye girmesi gerekir. Tercih tanıtım dönemlerinde masamıza Endüstri Mühendisliği için gelen ama Yazılım Mühendisliği yazmak üzere kararlı bir şekilde ayrılan çok öğrencimiz var.” diye konuştu.

Mühendislik düşünen adayların “algoritmik düşünme” becerisi olmalı

Mühendislik düşünen adayların kendilerinde araması gereken temel becerinin “algoritmik düşünme” olduğunu belirten Prof. Dr. Ergüzel, “Bende mühendislik becerileri var mı?’ sorusunun cevabı şudur: Eğer bir aday, günlük hayatında bir problem gördüğü zaman onu problem olarak tanımlayıp çözümüne ilişkin adım adım, algoritmik bir çözüm geliştirebiliyorsa, hangi mühendislik bölümü olursa olsun gelir ve başarılı olur. Karşıdan karşıya geçerken hangi araçtan sonra geçeceğinizi planlarken bile aklınızda bir algoritma çalıştırırsınız. Artık yeni nesil mühendislik, uzak komşuluktaki disiplinlerle çalışmayı gerektiriyor. Bir mühendis veya Sağlık Bilimleri Fakültesi’ndeki bir öğrenci, sadece kendi alanını bilmemeli. Üniversitemizde, bir Tıp Fakültesi öğrencisi, Yapay Zekâ ve Veri Bilimi dersi alarak, elindeki büyük veriden anlayan bir hekim olarak yetişiyor. Yetiştirdiğimiz mühendisler; hekimden MR datası alıp onu işleyip psikiyatrik hastalıklarla ilgili tanı koyan mühendisler oluyor. Dünya Ekonomik Forumu’na göre, şirketlerin üçte ikisi artık sizin hangi bölümden mezun olduğunuzla değil, problem çözebilme ve çok disiplinli alanlara vakıf olabilme becerinizle ilgileniyor. Bir projeyi tanımlayıp yönetebilmeniz, inanın dört ortalamayla mezun olmanızdan daha makbul.” şeklinde konuştu.

Sadece diploma değil, kültür ve girişimcilik de önemli

Üniversitede marka dersler olduğunu da söyleyen Prof. Dr. Ergüzel, “1. sınıfta Üniversite Kültürü dersiyle başlıyoruz. 2. yılda Girişimcilik ve Proje Kültürü dersi veriyoruz. Bir veri diyor ki, girişimcilik şirketlerinin olduğu ülkelerde genç işsizlik oranı yüzde 60 daha az. Öğrencilerimizin yüzde 80’i, mezun olduktan sonra bir yerde istihdam edilmek yerine kendi şirketini açmak istiyor. 3. sınıfta projeli seçmeli derslerimiz var. 4. sınıfta ise Mezuniyet Projesi ile öğrenci artık kendi geliştirdiği ürüne odaklanıyor. Mezuniyet projesini, kendi şirketini kurarak ve TÜBİTAK destekli projelerle ürüne dönüştüren öğrencilerimiz var. Üniversite bir kültürdür; o kültür içerisinde olgunlaşırsınız. Filiz olarak alırız, meyvesi ile mezun ederiz öğrencilerimizi. Bu becerileri ve kültürü diploma olmadan öğrenmek mümkün değil.” dedi.

İngilizce bilmek şart…

İçinde veri olan her meslek veya veri üreten her mesleğin kazandıracağına dikkat çeken Prof. Dr. Ergüzel, “Sağlık bilimleri bunun için müthiş veri üreten bir alan ve çok kıymetli. Ve dil… Artık ‘İngilizce biliyor musun?’ diye bir soru yok. İngilizce bilmeyen bir mezun, mutlak surette bir gün ‘Keşke bu dil problemimi lisans döneminde çözseydim’ diyecektir. Mühendislik bölümlerimizin pek çoğu İngilizce. ‘Hocam İngilizce yapabilir miyim?’ diye endişelenmeyin. Üniversitemizde bir yıl hazırlık programımız var. O bir yılı mutlaka kullanın, İngilizce probleminizi çözün ve kenara itin.” ifadesinde bulundu.

Ailelere ve adaylara mesaj

Prof. Dr. Türker Tekin Ergüzel, sözlerini tüm adaylara ve ailelerine yönelik umut dolu bir mesajla noktaladı:

“Hiçbir aday öğrencimiz şunu unutmasın: Doğru tek değildir. Hata yapmaktan korkmasınlar. Hayatlarının herhangi bir döneminde yaptıkları bir hatayı telafi etme fırsatları çok olacaktır. O yüzden çalışmayı, tutkulu olmayı, gayretli olmayı ve yılmamayı, hiçbir zaman mağlubiyeti kabul etmemeyi öncelikli olarak öneriyorum. Ve ailelere: Kolektif zekâ çok önemli. Bir karar vermeden önce mutlak surette bu avantajınızı kullanın.”

Tercihleri yaparken yapay zekâya değil, kolektif zekâya güvenin uyarısı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yeditepe Üniversitesi Görsel İletişim Tasarımı Bölümü Başkanı Prof. Dr. Neda Üçer, yapay zekanın tasarım alanında yarattığı hızlı dönüşümü değerlendirdi.

Yapay zeka kullanımının artmasının içinde bulunduğumuz bu yüzyılda engellenemeyeceğini belirten Prof. Dr. Neda Üçer, “Ancak yapay zeka tasarımları ile tasarımcılar tarafından üretilen tasarımlar arasındaki fark her zaman belirgin olacak. Gerçek bir fikir içeren, özgün tasarımlar büyük önem kazanacak ve değerli olacak” diye konuştu. 

“Fikirden Görsele Geçiş Artık Çok Daha Hızlı”

Midjourney, DALL·E, Adobe Firefly gibi yapay zeka destekli tasarım araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte tasarım süreçlerinin önemli ölçüde hızlandığını belirten Prof. Dr. Neda Üçer, “Artık fikirden görsele geçiş çok kısa sürede gerçekleşebiliyor. Bu, prototip üretimini hızlandırıyor ve tasarımcıya daha fazla alternatif sunuyor. Tasarım sürecinin hızlanmasıyla da yeni bir görsel dil ortaya çıkmaya başlıyor” ifadelerini kullandı.

“Tasarımcının Rolü Dönüşüyor: Yorumlayıcı ve Etik Bir Küratör”

Yapay zekanın sunduğu üretim imkânlarının, profesyonel olmayan kullanıcıları da tasarım sürecine dâhil ettiğini hatırlatan Üçer, bu durumun tasarımcının rolünü yeniden tanımladığını ifade etti:

“Tasarımcı artık yalnızca süreci yürüten değil; kavramsal düzeyde yön veren, seçim yapan ve etik çerçevesini belirleyen bir küratör konumunda. Yaratıcılık bu noktada daha da öne çıkıyor. Yapay zeka içerikleri birleştirebilir ama özgün fikir ve yaratım hâlâ insana ait. Arka plan kaldırma, renk düzeltme gibi rutin ve tekrarlayan işleri yaparak teknik işlerde destekleyici olarak kullanılabilir. Bu sayede tasarımcı bağlamsal düşünme, kültürel değerlendirme, sezgisel karar verme gibi yapay zekanın yapamadığı işlere daha rahat odaklanabilir ve yaratıcılığını bu şekilde ortaya koyabilir.”

“Estetik Anlayış Değişiyor, Yeni Tartışmalar Yolda”

Yapay zeka destekli görsellerin yaygınlaşmasının estetik algıda önemli bir kırılmaya yol açtığını ifade eden Üçer, şunları söyledi: 

“Bir yanda plastik, parlak ve kusursuz görüntüler; diğer yanda daha doğal, pastel ve insani estetik anlayış… Bu iki yaklaşımın çatışması önümüzdeki dönemde daha belirgin olacak. ‘Tekinsiz’ görünen yapay görüntüler zamanla ‘insani’ bir estetiğe evrilecek.”

Disiplinlerarası Eğitim Modeli

Yeditepe Üniversitesi Görsel İletişim Tasarımı Bölümü olarak öğrencileri yalnızca teknik becerilerle değil, etik farkındalık, eleştirel düşünce ve kavramsal yaratıcılık ile donatmayı hedeflediklerini vurgulayan Üçer, yürüttükleri projeleri şöyle özetliyor:

“Tasarımda Bahar ve Güz Buluşmaları etkinliklerimizde sektör profesyonelleriyle yapay zekanın sunduğu fırsatları ve riskleri tartıştık. Ders içeriklerimize YZ araçlarını etik kullanım ilkeleriyle entegre ettik. Önümüzdeki dönemde de disiplinlerarası atölye ve projelerle bu dönüşüme uygun bir eğitim ortamı sunmayı sürdüreceğiz.”

“Genç Tasarımcılara: Eleştirin, Sorgulayın, Etik Kalın”

Günümüzde yapay zeka kullanımının artışı kaçınılmaz göründüğüne işaret eden Prof. Dr. Üçer, sözlerini şöyle sürdürdü: 

“O nedenle yapay zekanın etik, bilinçli ve doğru kullanımı büyük önem taşıyor. Tasarımcılar yapay zekaya yüzde 100 teslim olurlarsa mesleklerini kaybedebilir. Ancak onu yaratıcılıklarını geliştirmek amacıyla kullanırlarsa, yaratım sürecine daha fazla zaman ayırabilir ve bu sayede tasarım alanında çığır açabilirler. Genç tasarımcılara öncelikle yapay zeka okuryazarlığını, yapay zekanın doğru ve etik kullanımının nasıl olduğunu öğrenmeleri, kullanımına yönelik eğitim almaları ve tasarımlarda yaratıcı düşünce, fikir ve tasarımsal üretimleri ile öne çıkmayı hedeflemelerini öneririm.  Ayrıca genç tasarımcıların yapay zeka araçlarını öğrenirken eleştirel düşünmeyi sürdürmeleri, kavramsal ve etik bilinç geliştirmeleri, hibrit beceriler kazanmaları ve sürekli gelişen teknolojileri hakim olarak öğrenmeye açık olmaları büyük önem taşımaktadır.”

Genç Tasarımcılara Uyarı: Yapay zekâya teslim olmayın, yön verin yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ege Üniversitesinin son yıllarda gerçekleştirdiği dijital dönüşüm ile teknoloji çağına ayak uydurduğunu belirten Rektör Prof. Dr. Necdet Budak, “Tam akredite, sağlık temalı, öğrenci odaklı Araştırma Üniversitemiz, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın öncülüğünde başlatılan ‘Dijital Türkiye’ vizyonu doğrultusunda, bilişim teknolojileri ve dijitalleşme alanlarında bir başarı ivmesi yakalayarak, büyük bir dönüşüme imza attı. Gerçekleştirdiğimiz bu dönüşüm neticesinde önce Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi öncülüğünde hayata geçirilen Dijital İnovasyon İş Birliği Platformunun kurucu 8 üyesinden birisi olduk. Türkiye’de kurulan dört siber güvenlik meslek yüksekokulundan birisi üniversitemiz bünyesinde açıldı. YÖK’ün ‘Yapay Zekâ, Dijitalleşme ve Büyük Veri Stratejisi’ paralelinde program açan 20 üniversite arasında yer aldık. Bu kapsamda 2024-2025 eğitim öğretim yılında öğrenci almaya başlayan Ege Meslek Yüksekokulu Otonom Sistemler Teknikerliği, Oyun Geliştirme ve Programlama ile Önyüz Yazılım Geliştirme ön lisans programlarına başarılı öğrencilerimizi bekliyoruz.  Geleceğin mesleği olarak nitelendirilen bu alanlara gençlerimizin bu sene de yoğun ilgisinin olacağına inanıyorum” dedi.

“Teknolojiye yön veren gençlerimizi dijital sektöre kazandıracağız”

Rektör Prof. Dr. Budak, “Ege Üniversitesi olarak, yapay zekâ, dijitalleşme ve büyük veri alanlarında ileri araştırmalara odaklanarak üniversitemizde yenilikçi, nitelikli akademik ve bilimsel çalışmalara imza atmayı sürdüreceğiz. Teknolojiye hâkim, teknolojinin geleceğine yön veren gençlerimizi dijital sektöre kazandıracağız. Dünyada söz sahibi olmanın anahtarı dijital dünyaya hükmetmekten geçiyor. Bizler de bu bilinçle ülkemizin dijitalleşme çalışmalarına örnek uygulamalarımız ve kaliteli eğitim anlayışımızla destek vermeye devam edeceğiz. Dijitalleşmeye verdikleri önemden ve bu alanda bizlere sağladıkları motivasyondan ötürü Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a ve YÖK Başkanımız Prof. Dr. Erol Özvar’a teşekkürlerimi sunuyorum” diye konuştu. 

EÜ dijitalleşme ve yapay zekâya yönelik ön lisans programları yoğun ilgili görüyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Galaxy Watch: Günlük rutinler hiç olmadığı kadar kolay

Gemini ile Galaxy Watch’lar günlük rutinleri son derece pratik hale getiriyor. Örneğin, spor yaparken dünkü toplantının notlarını göndermeniz gerektiğini mi hatırladınız? Gemini’ye sadece doğal ses komutlarıyla “Dünkü yönetim toplantısıyla ilgili en son e-posta nerede?” diye sormak yeterli. Ardından yine Gemini aracılığıyla bu e-postanın özetini mesaj olarak tüm ekibe gönderebilirsiniz. Alışveriş dönüşü, eliniz kolunuz doluyken de sesli olarak Gemini’den yakınlarda bir kafe bulmasını isteyebilir ve tüm bunları telefonu çıkarmadan yapabilirsiniz.

Galaxy Buds: Kusursuz cihaz etkileşimi

Galaxy Buds ile birlikte kullanıldığında, Gemini deneyimi çok daha akıcı hale geliyor. Sesli komutlar veya “basılı tutma” kontrolleriyle Galaxy Buds üzerinden Gemini’yi etkinleştirmek ve Galaxy akıllı telefonla sorunsuzca etkileşim kurabilmek artık mümkün. 

Samsung yapay zekâya erişimi genişletiyor: Gemini, Galaxy Watch ve Buds’a geliyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“TÜRKÇE’YE UYARLAYARAK TÜRKİYE’DEKİ TUTUMA BAKTIK”

İstinye Üniversitesi Psikoloji Bölümü Ar. Gör. Fatma Betül Yılmaz araştırmanın ilk aşamasında Norveç Bergen Üniversitesi’nden Dr. Simone Grassini’nin geliştirdiği “Artificial Intelligence AttitudeScale-4 (AIAS-4”) ölçeğinin Türkçe’ye uyarlamasının yapıldığını söylüyor:

“Araştırmamızda kullandığımız ölçek Norveç Bergen Üniversitesi’nden Dr. Simone Grassini tarafından geliştirildi. Türkçe’deki geçerlilik ve güvenirlik testlerinin ardından bu testi Türkiye’deki yetişkinler üzerinde uyguladık. Sonuçta yapay zekâya yönelik tutum ile kişilik özellikleri ve psikolojik durum arasında bağlantı keşfettik.”

“OLUMLU YAPAY ZEKÂ TUTUMU PSİKOLOJİK SIKINTIYI AZALTIYOR”

Arş. Gör. Yılmaz, ikinci aşamadaysa yapay zekâ tutumunun ruh sağlığı ve kişilik özellikleri ile ilişkisine odaklanıldığını ifade ediyor. Yapay zekâya olumlu yaklaşanların depresyon, stres ve anksiyete düzeylerinin daha düşük çıktığını ifade eden bilim insanı, “Yapay zekâya karşı olumlu bir tutum içinde olanların depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri daha düşük bulundu. Psikolojik sıkıntının; yapay zekâ tutumu ve ruh sağlığı arasındaki ilişkide aracı rolü olduğu görüldü. Yani olumlu yapay zekâ tutumu psikolojik sıkıntıyı azaltıyor ve bunun sonucunda da mental sağlığımız güçleniyor” diye konuşuyor.

Çalışma kapsamında kişilik özellikleri ve yapay zekâ tutumu arasındaki ilişki de araştırıldı. Dışadönüklük, sorumluluk ve deneyime açıklık gibi kişilik özellikleri ile olumlu yapay zekâ tutumu arasında ilişki olduğu görüldü. Bununla birlikte nörotizm (duygusal dengesizlik) ile olumsuz yapay zekâ tutumu arasında da bağlantı var.

İstinye Üniversitesi Psikoloji Bölümü Ar. Gör. Fatma Betül Yılmaz bu yönde araştırmaların devam edeceği bilgisini de paylaşıyor.

Yapay zekâya olumlu bakan hayata da olumlu bakıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Hepsiburada’nın yenilikçi teslimat hizmeti sunan stratejik yatırımı HepsiJET, Türkiye’nin dört bir yanındaki müşterilerine esnek teslimat ve iade seçenekleri sunarak tüm kategorilerden siparişleri başarıyla yerlerine ulaştırıyor. HepsiJET Ar-Ge ekibi tarafından geliştirilen Çok Araçlı Rota Optimizasyonu ise kargo rotalama ile ilgili problemleri büyük ölçüde ortadan kaldırıyor. Mobil ve web uygulamalarıyla kullanıcıların teslimat yönetim sistemine erişim sağlamalarına imkân tanıyan bu inovasyon, siparişlerin alıcı tarafından belirlenen zaman aralığında teslim edilmesine olanak sağlıyor.

TÜRKPATENT tarafından tescil edilen “Çok Araçlı Rota Optimizasyonu” algoritmasının, HepsiJET’in rota probleminde benzer ürünlere kıyasla en iyi rotayı bulma konusunda yaklaşık %20 daha başarılı olduğu gözlemlendi. 

Rota optimizasyonu sayesinde yakıt ve zaman tasarrufu

HepsiJET mühendislerinin geliştirdiği bu optimizasyon modülü sayesinde, günlük toplam seyahat mesafesinde %8 azalma ile ciddi zaman ve yakıt tasarrufu sağlanıyor. Ayrıca bu sayede CO2 salınımında yıllık yaklaşık 30 bin ağaca denk azalış sağlanıyor. Çevre açısından da faydalı olan bu inovasyon ayrıca kuryelerin günlük planlama süresini %75 azaltırken, son mil kuryeleri için günlük teslimat sayısı da artıyor. Bu inovasyon öncesi günlük ortalama 89 olan kurye başına düşen teslimat adedi, günlük 200’ün üzerine çıktı. Ayrıca bu buluş, müşterilere teslimattan 3 saat önce uyarı gönderme imkânı sağlanıyor.

Uzaklık matrisi ve verimli rota planında inovasyon

HepsiJET’in kargo teslimat operasyonlarının etkinliğini ve hızını önemli oranda iyileştirecek bu buluş, siparişlerin teslim alınma ve teslim edilme noktaları arasında uzaklık matrisi oluşturarak gönderilerin öncelik derecelerine göre bir model oluşturuyor. Sistem, istisnai durumlarda özel zaman parametrelerinin toplam rota süresine eklenmesine, gerektiğinde manuel müdahale ile rotalamanın onaylanmasına ve oluşturulan rota planının mobil ve web uygulamaları üzerinden görüntülenebilmesine de imkân tanıyor. 

HepsiJET’ten XL teslimat ve pazaryeri optimizasyonu

Ayrıca, HepsiJET Ar-Ge ekibi XL teslimatlar ve pazaryeri toplama operasyonları için rota optimizasyonu algoritmasını özelleştirerek, 2023 yılında verimliliğin ve müşteri memnuniyetinin artırılmasını sağladı. 

HepsiJET’in sunduğu “Çok Araçlı Rota Optimizasyonu”, müşterilere daha hızlı ve verimli bir teslimat deneyimi sunarken, şirketin sürdürülebilir büyümesine de katkı sağlıyor. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

HepsiJET’in Yapay Zekâya Dayalı Rota Optimizasyonu, Teslimat Süreçlerinde Verimliliği Artırıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.