İsviçre merkezli otomasyon ve elektrifikasyon teknoloji lideri ABB, veri merkezlerindeki soğutma süreçlerini yapay zekâ ile daha verimli hale getiren Birleşik Krallık merkezli OctaiPipe’a stratejik bir yatırım gerçekleştirdi. OctaiPipe’ın geliştirdiği yapay zekâ tabanlı yazılım, veri merkezlerinde hava ve sıvı akışını anlık olarak analiz ederek soğutma ihtiyacını en doğru şekilde optimize ediyor. ABB, bu yazılımı kendi elektrifikasyon ve otomasyon çözümleriyle birleştirerek enerji tüketimini azaltmayı, aynı zamanda operasyonel sürekliliği ve sistem dayanıklılığını artırmayı amaçlıyor.

Bu iş birliğiyle ABB, veri merkezlerinde daha akıllı, verimli ve sürdürülebilir soğutma çözümleri sunmayı hedefliyor.

Küresel veri merkezi kapasitesi talebinin 2023’ten 2030’a kadar yıllık yüzde 19 ila 22 arasında artması beklenirken, bu aynı zamanda enerji tüketimini de hızla artırıyor. 2024 yılında veri merkezleri dünyanın toplam elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 1,5’ini oluşturdu. Sadece soğutma sistemleri bir tesisin elektrik tüketiminin ortalama yüzde 40’ını oluşturuyor. Sürdürülebilir bir gelecek için enerji verimliliğini tüm ürünlerinde en üst düzeye taşımayı hedefleyen ABB, bu noktada veri merkezlerinin soğutma sistemlerinin enerji verimliliğini ve operasyonel dayanıklılığı en üst düzeye çıkarmak için OctaiPipe’ın Federated AI çözümüne yatırım yaptı. Federated AI herhangi bir donanım yenilemesi gerektirmeden veri merkezlerinin soğutma sistemlerinde yüzde 30’a kadar enerji tasarrufu sağlanmasına imkân tanıyor.

OctaiPipe CEO’su ve kurucu ortağı Eric Topham, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Veri merkezleri dijital ekonominin lokomotifleridir; ancak enerji tüketimlerinde radikal yenilikler olmadan sürdürülebilir bir şekilde devam etmeleri mümkün değil. Federated AI platformumuzu bir orkestra şefi gibi düşünün; soğutma sisteminin performansını, gerçekten ihtiyaç duyulan seviyeye göre akıllıca ayarlıyor. ABB ile güçlerimizi birleştirerek veri merkezlerinin altyapılarını geleceğe hazırlamalarına yardımcı oluyoruz” ifadelerini kullandı.

ABB Hareket Servis İş Kolu Enerji Verimliliği Program Lideri Ankush Gulati ise “Enerji verimliliği, üretim tesislerinin daha çevik, daha temiz ve daha verimli çalışabilmesi için anahtar konumda. Bu bir tercih değil, zorunluluk. OctaiPipe’ın ileri yapay zekâ teknolojisini entegre ederek kanıtlanmış çözüm portföyümüzü gelişmiş yazılım yetenekleriyle genişletiyoruz ve veri merkezlerinin soğutma altyapısındaki enerji tüketimini optimize etmelerini sağlıyoruz. ABD ekonomisinin 2030 yılında veri işleme için tüm yüksek enerji tüketen sanayiden daha fazla elektrik tüketeceği öngörülüyorken bu yatırımımızın etki potansiyeli oldukça büyük” açıklamasında bulundu.

Federated AI, gelişmiş ve özel yapay zekâ teknolojilerini kullanarak soğutma ayar noktalarını dinamik şekilde optimize ediyor; bunu yaparken de güvenliği ve regülasyonlara uyumu garanti altına alıyor. Bu yapay zekanın gizlilik öncelikli şirket içi mimarisi; bulut tabanlı çözümlere temkinli yaklaşan veri merkezi operatörleri için de en iyi çözümü sunuyor.

Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı

ABB, Veri Merkezi Soğutmasında Yapay Zekâya Yatırım Yaptı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İlişkilerde yaşanan sorunlar ve belirsizlikler karşısında çiftler, giderek daha sık yapay zekaya yöneliyor. Partnerler, eşiyle yüzleşmenin getireceği kaygı, hüzün, korku gibi zor duygulardan kaçmak için yapay zekayı bir tampon olarak kullanıyor. Bir başka deyişle, ilişkilerine bir üçüncüyü dahil ediyor. Yapay zekaya başvuran kişi yapay zekayla ittifak kurmaya çalışarak, partnerine karşı elini güçlendirmeyi amaçlıyor ve böylelikle partnere karşı bir savunma alanı yaratıyor. Bu tablo, ilişkide adeta bir mücadele alanı oluşmasına ve eşlerin birbirlerine kimin haklı olduğunu ispat etmeye çalışmasına neden olan sağlıksız bir durumu ortaya çıkarıyor.

İlişkilerde sorunlar yaşandığında ya da belirsizliklerle karşı karşıya kalındığında, bireylerin en sık hissettiği duyguların başında çaresizlik, kaygı ve üzüntü geliyor. Bu duygularla birlikte, sorunun hızlıca çözülmesi ve belirsizliklerin ortadan kalkması yönünde güçlü bir beklenti oluşuyor. Çift Terapisti Dr. Psk. Sevilay Abudaram, partnerle konuşup sorunu masaya yatırmak ve çözüm üretmek yerine, daha kolay ve zahmetsiz olduğu düşünülen ChatGPT gibi yapay zeka uygulamalarına yönelme eğilimi öne çıktığını belirtiyor.

Yapay Zeka, İlişkilerde Belirsizlikten Kaçışın Dijital Yolu

Eşlerin bu yollara başvurmasındaki en önemli sebebin belirsizliklerden kurtulmak olduğunu söyleyen Çift Terapisti Dr. Psk. Sevilay Abudaram, “Sorun yaşandığında, eşiyle yaşadığı problemlerin çözülemeyeceğine dair yoğun kaygı ve korku hisseden bireyler, partnerleriyle konuşmayı ya da tartışmayı tercih etmeyip bu duygularla yüzleşmek yerine, çözümü yapay zeka asistanlarına danışmakta arıyor. Bu tutum sorun yokmuş gibi davranma, odağı başka bir noktaya kaydırma ya da eşin ne düşündüğünü varsayma gibi hatalı baş etme biçimlerinin teknolojik bir yansımasıdır. Eşiyle tartışan bireylerin, haklı olup olmadıklarını ya da partnerlerinin ne hissettiğini ChatGPT’ye sorması ise oldukça endişe verici bir tabloyu ortaya koyuyor. Teknoloji hayatı kolaylaştırsa da bir ilişkiyi bir algoritmaya emanet etmek, o ilişkiyi farkında olmadan sona doğru sürükleyebiliyor.

Oysa asıl mesele, bir sorun ya da tartışma yaşandığında kişinin eşinin gözündeki ve gönlündeki yerinden emin olamaması ne kadar değerli, ne kadar sevilebilir ve ne kadar vazgeçilmez olduğunu sorgulamasıdır. Bu güven duygusu zedelendiğinde, birey yanıtını bilmediği soruları ChatGPT’ye yöneltme eğilimi gösteriyor. İlişkiyi iyileştirmek ve daha sağlıklı hale getirmek amacıyla kurulan bu yapay zeka ittifakları ise çoğu zaman ilişkinin daha da karmaşıklaşmasına neden oluyor. Bireyin kendisini daha güvensiz, daha kaygılı ve daha korkulu hissetmesine yol açıyor.” açıklamalarında bulundu.

İlişkilerde Yapay Zekaya Başvurmanın 2 Temel Yansıması

Çift Terapisti Dr. Psk. Sevilay Abudaram, çiftlerin yapay zekaya yönelmesinin temelinde belirsizlikten kurtulma isteğinin yattığını belirterek bu durumu iki ana başlık altında değerlendiriyor:

1. Zihin okuma: Eşinin zihnini okumaya çalışmak, başvurulan yollardan biri. Zihin okuma, kaygıları dindirme, belirsizlikleri belirli hale getirmeye çalışma, partnerinin hareketlerinin sebebini anlamaya çalışmak için başvurulan bir yoldur. İlişkisinde yaşadıklarını ChatGPT’ye sorarak, eşinin ne düşündüğünü anlamaya çalışıp, hislerinin ne olduğunu öğrenmeye çalışırlar. Böylelikle, eşiyle iletişim kurmadan, konuşmadan, aklından geçenleri ChatGPT’ye sorup öğrendiğini var sayarak, olasılıklar üzerine kurulu bir ilişki yaşamış olur. Gerçek ilişkiden uzak, -mış gibi yaşanan bir ilişki olur. Kanlı canlı partneriyle bu ilişkiyi yaşamak varken, yapay zeka üzerinden ilişki kurar. Bu şekilde eşiyle sorunsuz bir ilişki yaşayacağı hayaline kapılır. Ancak, bu büyük bir hayaldir.

2. İlişkide üçgenleşme: Bir diğer başvurulan yol başka birinden akıl almak. Günümüzde bu akıl alınan kaynak yapay zeka uygulamaları oluyor. Bu durum, eskiden saatlerce arkadaşlarla dertleşmek, onlardan akıl almak, anneyle konuşmak, partnerin yakın arkadaşlarıyla konuşarak onun tarafını öğrenmek şeklinde olurdu. Gerek yapay zekaya gerek başka insanlara sormak tamamen yanlış olup, ilişkinin altına dinamit koyan hareketlerdir. Hele ki bu yapay zeka olduğunda daha da risklidir. Çünkü alacağınız cevaplar bir algoritmaya göre geleceğinden ne sizin ilişkinize özgü ne partnerinize özgü yanıtlar olacaktır.

İstemik açıdan baktığımızda, eşinizle aranızdaki sorunu bir robota sormak, modern bir ‘zihin okuma’ hatasıdır. Siz eşinizin gözlerinin içine bakarak, onun ses tonundaki titremeyi duyarak almanız gereken cevabı, soğuk bir ekrandan okumaya çalışıyorsunuz. Bunu ilişkisel tembellik olarak tanımlıyoruz. İlişkinizin ihtiyacı olan şey ‘mantıklı’ bir veri analizi değil, ‘duygusal’ bir temastır. Yapay zeka size ‘haklısınız’ diyebilir, ama o gece sarılıp uyuyacağınız kişi yapay zeka değil, eşinizdir. İlişkinizi verilere değil, birbirinizin kalbine ve niyetine emanet edin.

Yapay Zekaya İlişkinizdeki Sorunları Anlatmayın yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İş dünyasının koşulları hızla değişirken, üretken yapay zekâ (GenAI) işletmelerin vergi uyuşmazlıklarını yönetme biçimini yeniden şekillendiriyor. Uluslararası danışmanlık, denetim, güvence, strateji, kurumsal finansman ve vergi hizmetleri şirketi EY’ın Vergi Risk ve Uyuşmazlık Araştırması, vergi liderlerinin ortaya çıkan vergi risklerini yönetmek için GenAI’a yöneldiğini ve yönetişim çerçevelerini yeniden değerlendirdiğini ortaya koyuyor. Araştırmaya katılan vergi liderlerinin %90’ı önümüzdeki yıllarda daha fazla vergi ihtilafı beklediğini belirtiyor ve kurumlarını başarıya hazırlamak için proaktif olarak yenilikçi çözümler arıyor. Yaklaşık 2000 üst düzey vergi yöneticisinden elde edilen içgörüler, küresel vergi reformu, artan şeffaflık, yeni teknolojiler ve hızla değişen düzenlemelerin vergi alanında oluşturduğu yeni şartları ortaya koyuyor.

Katılımcıların yüzde 87’si verimlilik ve doğruluk artışı bekliyor

Vergi uyuşmazlıkları alanında hem hacim hem de çözüm süreçlerinde yaşanan artış nedeniyle iş yapış şekillerinde değişim yaşanması öngörülüyor. Bu doğrultuda, işletmeler ve vergi otoriteleri, GenAI gibi yeni gelişen teknolojileri hızla benimsemeye yöneliyor. EY araştırması, üretken yapay zekânın vergi riski yönetiminde önemli bir unsur hâline geldiğini ortaya koyuyor. Araştırmaya göre, katılımcıların %87’si üretken yapay zekânın kullanılmasıyla birlikte vergi incelemeleri ve uyuşmazlıklarının çözüm süreçlerinde verimlilik ve doğruluk artışı bekliyor. Araştırmaya katılan vergi liderlerinin %70’i ise, vergi uyuşmazlıkları yönetimine yönelik en az bir GenAI aracını uygulamaya başladığını veya entegre etme sürecinde olduğunu belirtiyor. Vergi uyuşmazlığı süreçlerinde üretken yapay zekâ araçlarını kullanan katılımcılar, yaklaşımlarından çok daha memnun olduğunu bildiriyor: %46’sı vergi uyuşmazlığı süreçlerinden “çok memnun” olduğunu belirtirken, bu oran yapay zekâ kullanmayanlarda %31 olarak görülüyor. Öte taraftan katılımcıların %39’u vergi riski veya uyuşmazlıklara odaklanan en az bir pilot veya araç geliştirdiğini, %30’unun ise GenAI’ı diğer kritik süreçlere entegre etmeye başladığını söylüyor. GenAI en fazla ‘iç ve dış kaynaklı büyük hacimli vergi bilgisini analiz etmek ve özetlemek ile vergi otoriteleriyle paylaşılan verilerin tutarlılığını artırmak amacıyla kullanılıyor. Ayrıca katılımcıların dörtte birinden biraz fazlası, GenAI kullanmasalar da vergi teknolojilerini öngörüsel analiz için kullandığını belirtiyor.

BEPS 2.0 ve dijital vergi reformu ile artan uyuşmazlıklara hazırlık

Teknolojinin sunduğu fırsatlarla uyuşmazlıklar konusuna yaklaşım olumlu yönde değişse de vergi ihtilafları potansiyelinin artabileceği düşünülüyor. Araştırmaya katılan yöneticilerin %92’si, OECD’nin Matrah Aşındırma ve Kâr Aktarımı (BEPS) İkinci Sütunundan (Pillar Two) kaynaklı ihtilafların ön planda olacağını öngörüyor. %91’i ise Birinci Sütun (Pillar One) ‘Amount A’ ile ilgili çözülememiş konularda endişesini dile getiriyor. Katılımcıların %90’ı ise ülke bazlı raporlama gibi transfer fiyatlandırması ve şeffaflık yükümlülüklerinden doğan ihtilafların da artmasını bekliyor. Bunlara ek olarak dijital hizmet vergileri, gelecekteki vergi risklerinin önemli bir kaynağı olarak öne çıkıyor. Ancak katılımcıların yalnızca %49’u, beklenen ihtilaf artışını yönetmeye “yüksek düzeyde hazırlıklı” olduğunu düşünüyor.

EY Türkiye Şirket Ortağı ve Vergi Uyuşmazlıkları Lideri Av. Ahmet Sağlı konuyla ilgili şu değerlendirmelerde bulundu:

“Yapay zekâ, yalnızca vergi ekiplerinin çalışma şeklini değil, vergi otoriteleriyle karşılıklı güven oluşturma biçimlerini de dönüştürüyor. Bu da daha fazla doğruluk, şeffaflık ve verimlilik sağlıyor. Diğer taraftan yapay zekâ ve verinin çok daha yaygın şekilde kullanılmaya başlanmasıyla hem vergi idaresi tarafından gerçekleştirilen denetim, izleme ve incelemelerin hem de vergi uyuşmazlıklarının yapısı değişiyor; yeni kurallar, yeni raporlama gereklilikleri, artan şeffaflık ve teknoloji kullanımı vergi denetimleri ve vergi uyuşmazlıklarında artış olacağı anlamına geliyor. EY araştırma sonuçlarında da görüldüğü gibi, katılımcıların büyük bir kısmı, GenAI kullanımının gelecekteki vergi inceleme ve uyuşmazlıkları yönetimini farklı boyutlara taşıyacağını ve hem mükellefler hem de vergi idaresi açısından vergi incelemeleri ve uyuşmazlık çözüm süreçlerini daha verimli, daha doğru ve daha hızlı bir hâle getireceğini ortaya koyuyor. Türk Vergi İdaresinin son yıllarda teknolojiyi daha etkin ve yaygın kullanmaya başlaması da vergi inceleme ve ihtilaflarını çok farklı bir boyuta taşıdı. Hatta yürürlükteki vergi mevzuatının bu gelişmeler karşısında eksik kaldığını ve yeni düzenlemelere ihtiyaç duyulmaya başlandığını söylemek mümkün. Buna karşın şirketler de her alanda olduğu gibi vergisel yükümlülüklerine uyum için teknolojiye ciddi yatırımlar yapmaya başladı. Teknolojiye ve nitelikli iş gücüne erken yatırım yapan şirketler, ileride oluşabilecek vergi risk ve uyuşmazlıklara karşı gerekli önlemleri alarak bu riskleri asgari düzeye indirebilir.”

Güçlü vergi yönetişim süreçlerine güven artırıyor

Vergi risk ve uyuşmazlıkları arttıkça, güçlü bir vergi uyum ve yönetim yapısının oluşturulması şirketler için büyük önem taşıyor. Katılımcıların %91’i küresel vergi yönetişimine daha fazla odaklanmayı planlarken, yalnızca %31’i mevcut uyuşmazlık yönetiminden “çok memnun” olduğunu söylüyor.

Etkin vergi fonksiyonları küresel risk ve uyuşmazlıkların kontrolünü, denetimini ve gözetimini merkezileştiriyor ve vergi yönetişimini güçlendiriyor.

Diğer yandan, vergi dünyasındaki söz konusu dönüşümle birlikte şirketler, GenAI ve benzeri araçları tam olarak ve başarıyla entegre etme yolunda hâlâ pek çok engelle karşılaştıklarını belirtiyor. Bu engeller; yetenek ve bütçe bulmaktan, uygun kullanım senaryoları geliştirmeye kadar uzanıyor. Araştırma, bazı alanlarda kaydedilen ilerlemeye rağmen, çoğu şirketin süreçlerini iyileştirmek için hâlâ önemli adımlar atması gerektiğini ortaya koyuyor. Bunlar arasında teknolojiye yatırım yapmaya ve entegrasyonu sürdürmeye devam etmek yer alıyor. Aynı zamanda, uyuşmazlık yönetimine yönelik tüm yaklaşımlarını dönüştürmeleri ve otoritelerle güven ve güç pozisyonundan iletişim kurmaya hazır hâle gelmeleri gerekiyor.

EY Türkiye Şirket Ortağı, Uluslararası Vergilendirme Lideri Ateş Konca, konu ile ilgili şu bilgileri paylaştı:

“EY araştırmasının ortaya koyduğu gibi, BEPS 2.0 ile küresel vergi mimarisi yeniden şekillenirken ihtilaf potansiyeli hiç olmadığı kadar artıyor. Araştırmaya katılan şirketlerin %92’si Pillar Two kaynaklı uyuşmazlıkların olmasını beklerken; %91’i ise Pillar One ‘Amount A’ konularında çözüm eksikliğinden endişe duyuyor. Bu yeni dönemde başarı, yalnızca kuralları takip etmekle değil; güçlü yönetişim, tutarlı veri yönetimi ve teknoloji destekli bir uyuşmazlık stratejisiyle mümkün olacak. EY raporu, GenAI’ın sağladığı hız ve doğruluğun, işletmelerin BEPS kaynaklı karmaşık riskleri daha öngörülebilir, daha şeffaf ve daha güvenli bir zeminde yönetmesine imkân tanıdığını gösteriyor. Ayrıca dijital hizmet vergileri ve ülke bazlı raporlama gibi düzenlemeler, ihtilafların sınır ötesi boyutunu artırıyor. Bu nedenle şirketler, küresel vergi risklerini yönetebilecek entegre çözümler geliştirmeli ve vergi otoriteleriyle proaktif, veri odaklı bir iletişim kurarak ihtilafların önüne geçecek stratejiler oluşturmalı.

 Vergi Denetimi ve Uyuşmazlık Çözümlerinde  Yapay Zekâya Güven Artıyor  yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Birçok kişi “Kan değerlerim sınırda, ilaç başlamalı mıyım?” gibi sorularla yapay zekaya başvuruyor. Ancak İç Hastalıkları Hekimi Uzm. Dr. Giunel Mamedova bu yaklaşımın yanıltıcı olabileceğini ve yanlış ilaç kullanımına yol açabileceğini vurguluyor.

Kan Tahlilleri Tek Başına Yeterli Olmuyor

Bir tedaviye başlanıp başlanmayacağına yalnızca kan tahlilindeki sayılara bakılarak karar verilmediğini vurgulayan Uzm. Dr. Mamedova, bazı değerler normal sınırlarda olsa bile kişinin yaşı, aile öyküsü, eşlik eden hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve risk profilinin tedavi sürecini doğrudan etkilediğini belirtiyor. Bu nedenle benzer kan değerlerine sahip iki hastaya farklı tedaviler uygulanabiliyor.

Uzm. Dr. Mamedova bu noktada hastaların işaretli laboratuvar sonuçlarını internetten araştırarak ciddi hastalıklar düşünmesinin sık karşılaşılan bir durum olduğunu ifade ediyor. “Kan tahlilinde işaretli değerler görüldüğünde hastalar çoğu zaman tek bir sonuca odaklanarak endişeye kapılabiliyor” diyen Uzm. Dr. Mamedova doğru değerlendirme yapılmadan ulaşılan bilgilerin yanıltıcı olabileceğini söylüyor.

Yanlış Yorum Yanlış İlaca Götürebilir

İnternetten veya yapay zekadan alınan bilgilerin yanlış yorumlanması en sık olarak hatalı ilaç kullanımına neden oluyor. Yanlış ilaca başlanması hem mevcut şikâyetlerin artmasına hem de ilaçlara bağlı yeni sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına yol açabiliyor. Özellikle viral enfeksiyonlarda antibiyotik kullanımının gereksiz olduğu sıkça vurgulanıyor.

Uzm. Dr. Giunel Mamedova bu konuda “Yanlış değerlendirmeyle başlanan ilaçlar şikâyetleri azaltmak yerine artırabilir ve bazı durumlarda ciddi yan etkilere neden olabilir” diyerek bilinçsiz ilaç kullanımının risklerine dikkat çekiyor. Ayrıca hastaların kullandıkları diğer ilaçları eksik bildirmesinin aynı etken maddeli ilaçların birlikte kullanılmasına ve doz aşımına yol açabildiği belirtiyor.

Tıpta Temel Yaklaşım Bütüncüldür

Hasta değerlendirmesinde temel yaklaşımın bütüncül olduğunu belirten Uzm. Dr. Mamedova yalnızca şikâyetler ve kan tahlillerinin değil fizik muayene, vital bulgular, ayrıntılı öykü, özgeçmiş, soy geçmiş ve gerekli görülen tetkiklerin birlikte ele alındığını söylüyor. Bu nedenle tıpta temel prensibin hastalık değil hasta tedavisi olduğunu vurguluyor.

Yapay zekanın sağlık alanında tamamen dışlanmadığını ifade eden Uzm. Dr. Mamedova doğru kullanıldığında hekimler için destekleyici bir araç olabileceğini ancak sağlık çalışanı olmayan kişiler için doğrudan tedavi önerisi almanın riskli olduğunu dile getiriyor.

Uzmandan Net Uyarılar

Uzm. Dr. Giunel Mamedova internet ve yapay zeka üzerinden alınan sağlık bilgilerinin nasıl ele alınması gerektiğine ilişkin şu uyarılarda bulunuyor:

Kan tahlili sonuçları tek başına tedavi kararı için yeterli değildirİnternetten veya yapay zekadan alınan bilgilerle ilaca başlanmamalıdırŞikâyetler devam ediyor veya giderek artıyorsa tıbbi değerlendirme gerekirKullanılan tüm ilaçlar ve takviyeler hekime eksiksiz şekilde bildirilmelidir

Tedavi Sürecinde Muayene ve Değerlendirme Şart

Çamlıca Erdem Hastanesi’nden İç Hastalıkları Hekimi Uzm. Dr. Giunel Mamedova ani başlayan ya da zaman içinde kötüleşme eğilimi gösteren şikâyetlerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek “İnternetten ya da yapay zekadan alınan bilgilerle ilaç kullanmak yerine mutlaka hekime başvurulmalı. Erken ve doğru değerlendirme pek çok ciddi sağlık sorununun önüne geçebilir” mesajını veriyor.

Yapay Zekaya Sorup İlaç Alanlar Dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, kuruluşların neredeyse dörtte üçünün (%78) YZ’ye “tam güven” duyduğunu beyan etmesine rağmen, yalnızca %40’ının YZ sistemlerini güvenilir kılmak için gereken yönetişim, açıklanabilirlik ve etik önlemlere yatırım yapıyor olması. Bu uçurum, özellikle üretken YZ gibi yeni nesil teknolojilerin hızlı yayılımıyla daha da derinleşiyor. Katılımcıların %48’i üretken YZ’ye “tam güven” duyduğunu belirtirken, geleneksel YZ’de bu oran sadece %18 seviyesinde kalıyor. 

Küresel ölçekte güven–yatırım dengesizliği dikkat çekerken, META (Orta Doğu, Türkiye ve Afrika) bölgesinde Türkiye olumlu bir ayrışma gösteriyor. Güvenilirlik endeksinde en yüksek skora sahip ülke olarak Türkiye, etki skorunda (3.30) küresel ortalamanın üzerinde bir performans sergiliyor. Ayrıca “güven ikilemi” oranının %45 seviyesinde olması, Türkiye’nin küresel ortalamanın (%46) biraz altında kalarak bu alanda daha dengeli bir tablo çizdiğini ortaya koyuyor.

Güven Yatırıma, Yatırım Getiriye Dönüşüyor

Rapor, bu güven açığını kapatmanın sadece bir risk yönetimi meselesi değil, aynı zamanda doğrudan bir ticari fırsat olduğunu vurguluyor. Araştırmada “güvenilir YZ liderleri” olarak sınıflandırılan, yani sistemlerini daha etik, şeffaf ve güvenli hale getirmek için gereken uygulama ve teknolojilere yatırım yapan kuruluşların, YZ projelerinde yatırım getirisini ikiye katlama olasılığının diğerlerine göre %60 daha yüksek ve başarı oranlarının 1,6 kat daha fazla olduğu görülüyor.

IDC Yapay Zekâ ve Otomasyon Uygulamaları Araştırma Direktörü Kathy Lange, “Araştırmamız bir çelişkiyi ortaya koyuyor: İnsan benzeri etkileşim sunan YZ türleri, güvenilirlik ya da doğruluk düzeyinden bağımsız olarak daha yüksek güven yaratıyor. Bu durum, liderlere ‘Bu teknolojiye güveniyoruz, peki gerçekten güvenilir mi?’ sorusunu sordurmalı” diye konuştu.

Güven Açığını Kapatmak İçin Teknoloji Cevabı

Araştırmaya katılan kurumların yalnızca %2’si yapay zekâ yönetişim çerçevesi oluşturmayı öncelikleri arasına koyarken, %10’dan azı sorumlu yapay zekâ politikasına sahip. Katılımcıların en sık dile getirdiği endişeler arasında veri gizliliği (%62), şeffaflık ve açıklanabilirlik (%57) ile etik kullanım (%56) öne çıkıyor.

Raporun işaret ettiği temel engeller; zayıf veri altyapısı (%49), yetersiz veri yönetişimi (%44) ve organizasyonel yetkinlik eksikliği (%41) olarak öne çıkıyor. Kurumsal verilerin %80’inden fazlasını oluşturan ve her yıl %50-60 büyüyen yapılandırılmamış veriler (metinler, e-postalar, raporlar vb.) ise bu zorluğun merkezinde yer alıyor.

Yapay zekâya duyulan sezgisel güven kaçınılmaz olsa da bu güvenin sürdürülebilir ve değer yaratıcı olması ancak sağlam bir veri temeli, şeffaf yönetişim ve güvenilirliği merkezine alan teknolojik çözümlerle mümkün. Kurumların önündeki acil görev, bu güven zorunluluğunun gerektirdiği altyapı yatırımlarını hızlandırmak.

Kurumların %78’i Yapay Zekâya Güveniyor, Sadece %40’ı Güvenilirliğe Yatırım Yapıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bununla birlikte, geleceğe dair endişeler ne kadar gerçekçi olsa da tablo tamamen karamsar değil. SAS’ın düşünce liderleri, bu alanda ilerlemek için basit bir mesajın altını çiziyor: Yapay zekâ sağlayıcıları ve kurumsal kullanıcıların hesap verebilir olma zamanı geldi. Veri yönetiminin temellerini ve güvenilir yapay zekâyı benimsemek, bu teknolojinin olgunlaşarak insanlara fayda sağlamasının, kurumları güçlendirmesinin ve inovasyonu hızlandırmasının tek yolu.

 Yapay zeka harcamalarında büyük değişim yaklaşıyor.

 ChatGPT eklentileri ve vaatlerin ötesine geçemeyen uygulamalara harcanan milyarlarca doların ardından CFO’lar artık gerçek bir yatırım getirisi talep ediyor. Ancak çoğu üretken yapay zeka projesi bunu sağlayamıyor. Yapay zeka inovasyonunun her bütçeyi meşrulaştırdığı dönem sona erdi; yerini sorgulayıcı bir döneme bıraktı: sorgu başı maliyet, doğruluk oranları ve ölçülebilir iş sonuçları gibi sert kriterler öne çıkıyor. Altı ila 12 ay içinde somut tasarruf, gelir artışı veya verimlilik kazanımı gösteremeyen şirketlerin yapay zeka girişimleri rafa kaldırılacak ya da sağlayıcıları değiştirilecek.

-Manisha Khanna, Kıdemli Ürün Müdürü, Yapay Zeka ve Üretken Yapay Zeka

 CIO? Artık “Chief Integration Officer” demek daha doğru 

 2026 yılında, CIO’lar ajan yapay zekanın geleceğini düzenleme çağrısına cevap verecekler. Yapay zeka ajanları yaygınlaştıkça, CIO’ların rolü teknoloji sağlayıcıdan ekosistem entegratörüne dönüşecek: “Chief Integration Officer”. Yapay zeka yönetişimi, entegrasyonu ve fonksiyonlar arası liderlik, her CIO’nun gündemini şekillendirecek ve ajanların yön verdiği dünyada BT mimarisinin geleceğini belirleyecek.

Jay Upchurch, CIO 

Yeni iş arkadaşlarınızla tanışın: Ajan Yapay Zeka (Agentic AI)           

Yarım asırlık inovasyon, dayanıklılık ve büyümenin ardından, 2026 yılı yapay zeka ajanlarının artık birer araç olmaktan çıkıp takım arkadaşlarına dönüştüğü yeni bir dönemi başlatıyor. İşletmelerin; ajanların güvenilir işbirlikçiler olarak kendilerine verilen görevleri yerine getirdiği, bağlamları paylaştığı ve insanlarla birlikte sürekli öğrendiği karma insan-yapay zeka ekipleriyle çalışması bekleniyor.

-Udo Sglavo, Uygulamalı Yapay Zeka ve Modelleme Araştırma ve Geliştirme Başkan Yardımcısı

 Ajan Yapay Zeka (Agentic AI), kâr ve zarardan sorumlu tutulacak.

 2026 yılının sonuna kadar Fortune 500 şirketleri, çok adımlı müşteri etkileşimlerinin dörtte birinden fazlasını otonom olarak çözen ajan sistemleri hakkında rapor verecek. Bu ajanlar sadece tavsiye vermekle kalmayacak, işlemleri ölçülebilir gelir etkisiyle gerçekleştirecek. Bu durum, “Agent SRE” ve hatta “Chief Agent Officer” gibi yeni roller yaratacak.  Öte yandan, ilk büyük ‘ajan kesintisi’ manşetlere taşınacak; çünkü otonom sistemler gelir sağladığında, kesinti de doğrudan maliyet anlamına geliyor.

-Iain Brown, Kuzey Avrupa Yapay Zeka ve Veri Bilimi Başkanı

Çalışanları yapay zeka ile güçlendirmek, yapay zeka ile değiştirmeye üstün gelecek. 

 Kazanmak için mi oynarsınız, yoksa kaybetmemek için mi? 2026 yılında liderler iki zor seçenek arasında bir seçim yapmak zorunda kalacaklar: Ya yapay zekayı işleri ortadan kaldırmak için kullanacaklar, ya da yapay zekayı insanlara rekabet avantajı yaratma gücü vermek için kullanacaklar. Artık giderek daha net görülüyor ki yapay zekâ insanları güçlendirmeli, yerlerini almamalı. Şirketler, sürekli değişim içinde iş gücüne yatırım yapacak cesur ve ilham verici liderlere ihtiyaç duyacak.

-Bryan Harris, CTO

 Yapay zekâ enkazını kaldırma vakti            

Log4J açığının açık kaynak topluluğunu sarstığı günleri hatırlayın. 2026 yılında da yapay zekayı sorumlu bir şekilde ölçmeden entegre eden erken yapay zeka ürünleri açığa çıkacak. Bu tip ürünlerin kitleler arasında yaygınlaşmasıyla kusurlarının da ortaya çıkması, büyük bir güvenilirlik kaybına neden olacak.

-Luis Flynn, Uygulamalı Yapay Zeka, Açık Kaynak Yazılım ve ModelOPS Pazar Stratejisti

Güven ve inovasyon bir araya geliyor.

2026 yılında, yapay zekâ tartışması inovasyon mu, güven mi ekseninden çıkacak. Yapay zeka konusunda kamu düzenlemeleri tutarsız kalmaya devam ederken, kurumsal öz yönetişim, yapay zekanın işletmelerde sorumlu bir şekilde kullanılması için gerekli koruyucu önlemleri de içerecek şekilde genişleyecek. Bu alanda başarılı olan kuruluşlar sadece yapay zekayı ilk kullananlar değil; yönetişimin inovasyonu kısıtlayan bir unsurdan öte gerekli ve tamamlayıcı bir unsur olduğu gerçeğini kabul edenler olacak. 

-Reggie Townsend, Veri Etiği Uygulamaları Başkan Yardımcısı

Egemen ve hibrit yapay zeka mimarileri yükselişte.

Küresel şirketler veri, modeller ve altyapıları üzerinde kontrol sahibi olmak isteyecekler. Şirketlerin kendi yönetişim ve uyum sınırları içinde temel modelleri çalıştırdığı “kendi modelini getir” ve “egemen yapay zeka” yapılandırmaları, regülasyona tabi sektörler için varsayılan uygulamalar hale gelecek. Başka bir deyişle, bulut kalacak ama kontrol el değiştirecek.

-Marinela Profi, Global Agentic AI Strateji Lideri

Enerji kapasitesi, yapay zeka işbirlikçilerini taçlandıracak.

ABD veri merkezleri, 2027 yılına kadar faaliyetlerini sürdürmek için 29 gigawatt güce ihtiyaç duyacaklar. %90 kapasiteyle çalışan 5 gigawattlık bir veri merkezi, bir yılda 3 milyon 650 bin hanenin tükettiği kadar enerji harcar. Diğer küresel güçler her gün gigawattlarca güneş enerjisine yatırım yaparken, ABD güç kapasitesini mümkün olan en kısa sürede artırmazsa, 2026’da uluslararası sahnede yapay zekâ ve veri alanındaki işbirliği ve ilerleme gücünü kaybedecek.     

-Franklin Manchester, Global Sigorta Sektörü Danışmanı

Ajan yapay zeka olgunlaşıyor.

2026 yılında kendi başına hareket eden, karar veren ve uyum sağlayan sistemler pilot projelerden çıkarak kurumların işleyişinin ve müşteri hizmetlerinin merkezine yerleşecek. Doğru altyapı, yönetişim ve yetkinliklere yatırım yapanlar daha akıllı kararlar ve kesintisiz deneyimler elde edecek. Yatırım yapmayanlar ise hem performansta hem de müşteri beklentilerini karşılamada geride kalacak.

-Jennifer Chase, CMO

Kuantuma güven artacak.       

Teknolojinin 2030 yılına kadar erken aşama değerine ulaşacağına dair umutların artmasıyla birlikte, kuantum pazarı 2026 yılında önemli ölçüde hareketlenecek. Çoğu yatırımcı, donanım ve kuantum sonrası kriptografiden sıyrılıp yazılım ve uygulamalara daha fazla ağırlık vererek kapsamlarını genişletecek. Bu süreçte ‘kuantum mimarisi’ ifadesine dikkat edin: yazılım ve uygulama katmanları dâhil bir kuantum sisteminin tüm katmanlarını kapsayan yapı, gerçek dünyada kuantum değerini ortaya çıkaracak. Bu geleceğe ilerlemek için kurum içi uzmanlık işe alımlarında ciddi bir artış bekleniyor.

-Amy Stout, Kuantum Ürün Stratejisi Başkanı

Sentetik veriler, yapay zeka üstünlüğü için yeni bir savaş alanı haline gelecek.

Sentetik veri bir geçici çözüm değil, veri eksikliğine, gizlilik sınırlamaları ve uyum engellerine karşı stratejik bir araç olarak öne çıkıyor. 2026 yılında, şirketlerin yalnızca çok modlu gerçek dünya verileriyle değil, bunları ne kadar ikna edici şekilde üretebildikleriyle de rekabet ettiği bir veri yarışında öne çıkmaları bekleniyor. Kazananlar, sentetik gerçekçiliği ustaca kullanabilen ve deneysel yeteneklerden iş avantajını artıran temel yetkinliklere büyük ölçekte geçiş yapabilenler olacak.         

-Alyssa Farrell, Platform ve Yatay Çözümler Kıdemli Direktörü

İK’nın yeni iş gücü: insanlar + ajanlar 

2026 yılında İK liderleri sadece insanları yönetmekle kalmayacak, aynı zamanda yapay zeka ajanlarını da yönetecekler. Ajan yapay zeka günlük iş akışlarının bir parçası haline geldikçe, İK departmanı işe alım, performans ve insanlar ile dijital iş arkadaşları arasındaki işbirliği için yeni politikalar belirleyecek. İşgücü yönetiminin geleceği, insan ve makinenin birleşiminden oluşacak.

-Jenn Mann, CHRO

Yapay zekanın piyasa hesaplaşması: Kontrolsüz inovasyon, hesap verebilirlikle buluşuyor.  2026 yılı, yapay zekanın piyasadaki hesaplaşma döneminin başlangıcı olacak. Bu dönemde, abartılı beklentiler yönetişimle çatışacak ve yalnızca hesap verebilen inovasyonlar ayakta kalacak. Tutarlı yatırım getirisi ve şeffaf denetim talepleri, gösteriş amaçlı projeleri sonlandıracak ve disiplinli, temel unsurlara yeniden odaklanan, veri düzenleme, sağlam modelleme ve açıklanabilir yönetişime dayalı yatırımları ödüllendirecek. Abartılı teknolojiler ortadan kalkarken yerini ölçülebilir etki ve operasyonel titizlik için geliştirilmiş sorumlu yapay zeka alacak.

Yapay zeka heyecanı yerini yapay zeka hesap verebilirliğine bırakırken, geriye sadece iki soru kalıyor: Hesaplaşma ne kadar derin olacak ve yeniden doğuş ne zaman başlayacak?

-Stu Bradley, Dolandırıcılık ve Güvenlik İstihbaratı Kıdemli Başkan Yardımcısı        

Teknoloji, finansal hizmetler, sigorta, pazarlama, kamu yönetimi, yaşam bilimleri, sağlık hizmetleri ve daha birçok alanda 2026 yılına ilişkin tahminlerini blogs.sas.com/predictions adresinde bulabilirsiniz.

SAS 2026 yılı öngörüleri: 2026’da Yapay Zekâya Gerçekçi Bakış yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“SOSYAL MEDYANIN ETKİSİ YADSINAMAZ”

Kitap kurtları ve yayınevlerini 15. kez bir araya getiren Uluslararası Kocaeli Kitap Fuarı, misafirlerini ağırlamayı sürdürüyor. Resul Orman’ın moderatörlüğünde okuyucuyla buluşan Evin Hasançebioğlu, sosyal medyanın kitaplar üzerindeki etkisini anlatarak “Sosyal medyanın hayatımızdaki etkisi artık yadsınamaz. Okuduğum kitabı unutmamak için bu yol açıktım. Yazarlar ve yayınevleri ile çalışıyorum. Şu an hayal edemediğim bir yerdeyim” dedi.

“HERKESİN DOĞRU KİTABI FARKLIDIR”

Okuyucuların sorularını yanıtlayan Hasançebioğlu, “Bence doğru kitap kavramı yok. Kimin neyi eksikse ve o eksikliği için bir kitap almışsa o kitap, onu tamamlar. Çok okumazsak nitelikli okumaya da varamayız. Kötü kitap okuyacağız ki iyi kitap kavramına ulaşalım. Gördüğümüz ama hakkında bilgi sahibi olmadığımız bir kitabı güvendiğimiz biri okumuşsa bu çok önemlidir” diye konuştu.

“SESLİ KİTAPLA HİKAYENİN İÇİNDE HİSSEDİYORUM”

Yoğun iş temposundan dolayı kitap okuyamayanlara tavsiyelerde bulunan Hasançebioğlu: “Yemek yerken, bulaşık yerken kitap okumadığımı fark ettim. Buna bir çözüm bulmam gerektiğini fark ettim ve sesli kitabı keşfettim. Seslendiren kişinin anlatımıyla kendimi kitabın içinde hissediyorum. Bunu herkese tavsiye ediyorum. Tabi her kitap sesli dinlenmemeli. Ben kurgusal romanlar, hikaye ve tiyatro dinliyorum” diye konuştu

“YAPAY ZEKANIN KİTABI AYIRT EDİLEMİYOR”

Yapay zekanın sektöre girişi ve tehlikesi noktasına da vurgu yapan Hasançebioğlu, “Yapay zekanın yazdığı kitabı maalesef anlayamayız. Ben denedim, yapay zekaya bir konu verdim ve o kadar iyi yazdı ki insan mı yazdı bilgisayar mı yazdı ayırt edilemiyor. Ciddi manada güzel yazıyor. Bu yüzden yapay zeka ile yazılan kitaplarla ilgili bir komisyon kurulması ve bu alanın mutlaka takip edilmesi gerekiyor” diyerek söyleşiye katılan okuyucularına teşekkür etti.

“Kitapların Perisi” yapay zekaya karşı uyardı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Son yıllarda, yapay zeka (AI), internet kullanımının ayrılmaz bir parçası haline gelerek bilgiyi arama ve doğrulama yöntemlerimizi dönüştürdü. AI gelişmeye devam ettikçe, kullanımı da buna paralel olarak artıyor ve AI destekli araçlar neredeyse her yerde kullanılır hale geliyor. Turizm sezonunun en yoğun olduğu dönemde Kaspersky, insanların seyahat planlamasında yapay zekayı ne sıklıkla kullandıklarını ve turistlerin seyahatlerinin hangi yönlerini yapay zekaya emanet etmeye hazır olduklarını araştırmaya karar verdi.

Yapay zekayı kimler neden kullanıyor? Anket, yapay zekanın aktif internet kullanıcıları arasında yaygın bir araç haline geldiğini doğruladı. Türkiye’den ankete katılanların %70’i yapay zekayı en az bir kez kullandığını belirtti. Yapay zekanın en popüler kullanım alanının araştırma olduğu ortaya çıktı. Ankete katılanların %83’ü yapay zekanın en yaygın kullanım alanının araştırma olduğunu doğruladı. İş (%46), eğitim (%39), eğlence (%49) ve teknolojiyi deneme (%60) yapay zeka kullanımında üst sıralarda yer aldı. Seyahat planlamada ise yapay zeka, %40 oy ile henüz en popüler kullanım alanları arasında yer almıyor. Seyahat planlamada yapay zekayı kullanan kullanıcıların yüzdesi nispeten düşük olmasına rağmen, neredeyse tümü (%95) bu deneyimden memnun kaldı.

Seyahat planlamasında yapay zeka. Seyahat edenler yapay zekanın en popüler işlevi araştırma olmaya devam ediyor. Seyahat planlamasında yapay zeka kullanan Türkiye’deki katılımcıların %73’ü, uygun geziler, popüler turistik rotalar ve hediyelik eşya dükkanları bulmak gibi etkinlikleri ve diğer aktiviteleri belirlemek için yapay zekaya güvendiğini belirtti. %68’i konaklama seçimi için yapay zekayı kullandı, %66’sı yapay zekanın yardımıyla restoran listesi hazırladı ve %66’sı bilet aramak için yapay zekayı kullandı. İlginç bir şekilde, çocuklu aileler seyahat hazırlıklarında çeşitli yapay zeka işlevlerini çocuksuz kitleye göre daha aktif bir şekilde kullanıyor. Bu da yapay zekanın kullanıcılara zaman kazanmalarına yardımcı olduğunu gösteriyor.

Bilgi araştırmasına kıyasla, yapay zeka destekli rezervasyon tüm gruplarda daha az popülerdi. Ankete göre, katılımcıların %58’i yapay zeka hizmetleri aracılığıyla otel rezervasyonu yaptı, %58’i bilet rezervasyonu yaptı ve sadece %50’si yapay zeka yardımıyla restoran rezervasyonu yaptı. Özellikle, katılımcıların %47’si vize ve göçle ilgili sorunları çözmek için yapay zekanın yardımına başvurduğunu belirtti. Bu da bazı endişeleri gündeme getiriyor. Son zamanlarda, ChatGPT’nin yanlış vize tavsiyesi nedeniyle Şili’deki bir konferansa uçamayan Avustralyalı yazarın hikayesi, yapay zeka halüsinasyonlarının risklerinin, en kritik uygulamalar için zaman tasarrufu avantajlarından daha ağır bastığını gösteriyor.

Kaspersky Yapay Zeka Teknoloji Araştırma Merkezi Grup Müdürü Vladislav Tushkanov, şunları söylüyor: “Gözlemlediğimiz bazı yapay zeka kullanım eğilimleri, yapay zekanın günlük sorunları çözmedeki rolünün değiştiğini gösteriyor. Ankete katılanların tümü zamanlarına değer veriyor ve yapay zekanın sağladığı kişiselleştirilmiş çıktıları tercih ediyor. Bu teknoloji giderek olgunlaşıyor ve daha iyi araştırma ve yaratıcı fikirler üretme vaadini hızla yerine getiriyor. En uygun seçenekler arasında önemli bir karar verme aracı haline geliyor. Bu da elbette sağladığı verilerin güvenilirliği hakkında düşünmeye sevk ediyor. Yapay zeka destekli hizmetler, seyahat planlaması da dahil olmak üzere çeşitli görevleri çözmek için giderek daha fazla talep gören araçlar haline geliyor. Ancak nihayetinde kararın bize ait olduğunu unutmamalıyız.”

Seyahatlerinizin güvenliğini sağlamak için Kaspersky şunları öneriyor:

• Yapay zekanın sağladığı bilgileri her zaman iki kez kontrol edin. Özgünlüğünü bağımsız olarak doğrulayana kadar web sitelerinden alışveriş veya rezervasyon yapmayın.
• Seyahat planlarken, yurtdışında mobil interneti unutmayın. Aileniz ve arkadaşlarınızla her zaman iletişim halinde kalmak için eSIM kullanmayı düşünün.
• Bağlanmadan önce Wi-Fi ağlarını her zaman iki kez kontrol edin, VPN kullanın ve tanıdık olmayan erişim noktalarına otomatik olarak bağlanmaktan kaçının.
• Cihazlarınızı koruyun, kalabalık yerlerde başıboş bırakmayın, güçlü şifreler belirleyin ve çeşitli siber tehditlerden korumaya yardımcı olacak güvenilir bir güvenlik çözümü yükleyin.

*Bu araştırma, Kaspersky’nin pazar araştırma merkezi tarafından Toluna araştırma sağlayıcısı ile işbirliği içinde 2025 yazında gerçekleştirilmiştir. Anketi 15 ülkeden (Arjantin, Şili, Çin, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Malezya, Meksika, Suudi Arabistan, Güney Afrika, İspanya, Türkiye, Birleşik Krallık, Birleşik Arap Emirlikleri) 3 bin katılımcı yanıtlamıştır.

Türkiye’de Gezginlerin %40’ı Seyahat Planında Yapay Zekaya Güveniyor, %95’i Memnun yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.