Sağlıklı yaşam alanında son yılların en büyük değişiminin, beslenmenin yalnızca kilo kontrolüyle ilişkilendirilmemesi olduğunu belirten Kongre Başkanı, Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Beslenme ve Diyetetik Bölümü Başkanı Prof. Dr. Murat Baş, “Bugün artık beslenmenin bağırsak sağlığından ruh sağlığına, genetik yapıdan yaşlanma sürecine kadar insan sağlığının hemen her alanını etkilediğini biliyoruz. Kongrede paylaşılan çalışmalar, beslenme biliminin yeni bir döneme girdiğini açıkça ortaya koydu” diyor. 

Zayıflama İğneleri Obezite Tedavisinde Yeni Bir Sayfa Açtı

Kongrede en yoğun ilgi gören oturumlardan biri GLP-1 agonistleri olarak bilinen ve halk arasında “zayıflama iğneleri” olarak adlandırılan ilaçlar oldu. Prof. Dr. Murat Baş, bu ilaçların kilo kaybında önemli başarılar sağladığını ancak tek başına çözüm olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor: “Kas kaybı, protein yetersizliği, bağırsak sistemi üzerindeki etkiler ve tedavi sonrasında kilonun geri alınması gibi konuların dikkatle takip edilmesi gerekiyor. Kongrede değerlendirilen bilimsel veriler, GLP-1 tedavilerinin obeziteyle mücadelede önemli bir araç olduğunu gösteriyor. Ancak ilacın başarısını belirleyen en önemli unsur hala doğru beslenme alışkanlıkları. Özellikle kas kaybının önlenmesi ve tedavi sonrasında ağırlık kontrolünün sürdürülebilmesi için beslenme desteği kritik önem taşıyor” şeklinde konuşuyor.

Çocuklarda Zayıflama İğneleri Tartışılıyor

Kongrede dikkat çeken bir diğer konu ise çocuk ve ergenlerde zayıflama iğnelerinin kullanımı oldu. Son yıllarda çocukluk çağı obezitesinin dünya genelinde hızla artması nedeniyle bu tedavilerin genç yaş gruplarında kullanımı gündeme gelirken, uzmanlar uzun dönem etkiler konusunda daha fazla bilimsel veriye ihtiyaç olduğunu belirtiyor.

Prof. Dr. Murat Baş, “Çocukluk çağı obezitesi ciddi bir halk sağlığı sorunu. Ancak çocuklarda uygulanacak her tedavinin çok daha dikkatli değerlendirilmesi gerekiyor. İlaç tedavisi, ancak uzman ekipler tarafından yürütülen kapsamlı yaşam tarzı programlarının bir parçası olarak düşünülmesi gerekiyor” diyor.

Bağırsaklarımız Ruh Halimizi Etkiliyor

Bağırsak-beyin ilişkisi, kongrede öne çıkan başlıklardan biri oldu. Son araştırmalar, bağırsak mikrobiyotasındaki değişimlerin depresyon, anksiyete, stres yönetimi ve genel ruh hali üzerinde etkili olabileceğini ortaya koyuyor. Bilim insanları, önümüzdeki dönemde bağırsak sağlığının psikolojik sağlık uygulamalarında daha fazla yer bulacağını ifade ediyor. 

“Artık bağırsaklarımızı yalnızca sindirim sisteminin bir parçası olarak değerlendirmiyoruz. Mikrobiyotanın bağışıklık sistemi, metabolizma ve hatta zihinsel sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin çok güçlü kanıtlar bulunuyor” ifadelerini kullanan Prof. Dr. Murat Baş, önümüzdeki yıllarda kişiselleştirilmiş mikrobiyota uygulamalarını daha sık konuşacağımızın altını çiziyor. 

Herkese Aynı Diyet Dönemi Bitiyor

Genetik ve epigenetik alanındaki gelişmeler, kongrede ele alınan önemli başlıklar arasında yer aldı. Bireylerin genetik özelliklerine, yaşam tarzlarına ve metabolik yapılarına göre oluşturulan kişiselleştirilmiş beslenme modellerinin sağlık alanında yeni bir dönemi başlattığını belirten Prof. Dr. Murat Baş, “Beslenme önerileri artık giderek daha kişisel hale geliyor. Gelecekte genetik yapı, bağırsak mikrobiyotası, uyku düzeni ve fiziksel aktivite verileri birlikte değerlendirilerek kişiye özel beslenme programları oluşturulacak” diyor. 

Yapay Zeka ve Dijital Sağlık Beslenmeyi Değiştiriyor

Kongrede yapay zeka uygulamaları, giyilebilir teknolojiler ve dijital sağlık çözümleri de masaya yatırıldı. Uzmanlara göre gelecekte bireylerin beslenme davranışları akıllı cihazlar tarafından anlık olarak takip edilecek ve kişiye özel öneriler sunulacak. Yapay zeka destekli sistemlerin özellikle kronik hastalıkların önlenmesinde ve davranış değişikliğinin sürdürülmesinde önemli rol oynayacağına dikkat çeken Prof. Dr. Murat Baş, “Beslenme artık yalnızca ne yediğimizle ilgili değil. Genetikten yapay zekaya, mikrobiyotadan uzun yaşam stratejilerine kadar çok disiplinli bir dönüşüm yaşanıyor. Sağlıklı yaşamın geleceğini şekillendirecek pek çok yenilik bugün bilimsel verilerle desteklenmiş durumda” şeklinde konuşuyor. 

Zayıflama İğneleri, Yapay Zeka ve Kişiselleştirilmiş Sağlık yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İştahı azaltan, tokluk süresini uzatan zayıflama iğneleri son yıllarda en çok ilgi gören konuların başında geliyor. Acıbadem Bakırköy Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ender Arıkan, bu tedavinin etkili olduğunu ancak herkes için uygun olmadığını belirterek “Zayıflama iğnelerinin aslında vücudun kendi hormonunun daha güçlü bir versiyonu.   İştahı ciddi şekilde baskılıyor, mide boşalmasını yavaşlatıyor, kişiyi daha uzun süre tok tutuyor ve kan şekerini dengeliyor. Bu nedenle hem diyabet hastalarında hem de obezite tedavisinde kullanılabiliyor. Fakat bu, herkesin kullanabileceği bir ürün olduğu anlamına gelmiyor. Tedavi mutlaka doktor kontrolünde olmalı” diyor. Prof. Dr. Arıkan sözlerine şöyle devam ediyor: “Şeker değerleri, karaciğer ve böbrek fonksiyonlarını görmeden ilaca başlamıyoruz. Çünkü güvenli tedavinin ilk adımı doğru değerlendirmedir.”

Zayıflama iğneleri kimler için uygun?

Vücut kitle indeksi 30’un üzerinde olan hastalar için zayıflama iğnelerinin uygun olduğunu,

eğer VKİ 27’nin üzerindeyse ve diyabet, tansiyon ya da karaciğer yağlanması gibi ek

hastalıklar varsa yine tercih edilebileceğini belirten Prof. Dr. Arıkan, ancak bunun alanında

uzman hekim tarafından belirlenmesi gerektiğini, ilacın isteyen herkese reçete edilmediğini

özellikle vurguluyor. Bu tedavinin bazı hastalar için ciddi risk oluşturabileceğinin altını çizen

Prof. Dr. Ender Arıkan şöyle konuşuyor: “Medüller tiroid kanseri öyküsü olanlarda, 

pankreatit geçirmiş kişilerde, hamilelerde, emzirenlerde ve 18 yaş altındaki bireylerde bu 

ilaçları kesinlikle kullanmıyoruz.” Zayıflama iğnelerinin bulantı, mide yanması ya da kabızlık 

gibi yan etkileri olabildiğini, bu şikayetlerin çoğunun doz yavaş artırıldığında kontrol altına 

alınabildiğini belirten Prof. Dr. Arıkan “Ancak pankreatit, safra kesesi taşı ve şiddetli karın 

ağrısı gibi durumlar olursa ilaç hemen kesilmeli ve mutlaka doktora başvurulmalı” diyor.

Kilo kaybı ortalama yüzde 8-15 oluyor ama…

Tedavide beklentilerin gerçekçi tutulması büyük önem taşıyor. Zayıflama iğneleri ile ortalama yüzde 8-15 kilo kaybı sağlanırken, bu durumun sürdürülebilir olmasına çok dikkat edilmesi gerekiyor. Bazı kişilerin çok hızlı değişim beklediğinin altını çizen Prof. Dr. Arıkan, tedavinin yaşam tarzı değişikliğiyle desteklenmemesi durumunda, ilacı bıraktıktan sonra, verilen kiloların daha hızlı şekilde geri alınmasının kaçınılmaz olacağını vurgulayan Prof. Dr. Ender Arıkan “Hastalar sadece yağ kaybetmiyor, kas kaybı da olabiliyor. Bu özellikle ilerleyen yaşlarda büyük problem. Bu nedenle bu tedaviyi olanların her zaman protein tüketimini artırmaları ve düzenli direnç egzersizi yapmaları gerekir” diye konuşuyor.

Obezitede hızlı artış yaşanıyor

Modern çağın salgın hastalığı obezite dünya genelinde hızla artarken, tedavinin temelini ise öncelikle yaşam tarzı değişikliği oluşturuyor. Halen 1 milyardan fazla insanı etkileyen bu küresel sağlık sorununun, önlem alınmadığında çok daha fazla artacağını, yapılan çalışmalarda obez insan sayısının 2030 yılına kadar iki katına çıkmasının öngörüldüğünü belirten Prof. Dr. Ender Arıkan, obezite tedavisinde en iyi sonucun sağlıklı beslenme, düzenli hareket, uyku düzeni ve stres yönetimiyle alındığını, kilo verirken hedefin hızlı değil, sağlıklı ve sürdürülebilir olması gerektiğini söylüyor. Prof. Dr. Arıkan kilo kaybı için zayıflama iğnelerinin uzun vadeli etkilerinin hala araştırıldığını belirterek şöyle konuşuyor: “Mevcut çalışmalar kısa vadede önemli kilo kaybı ve metabolik iyileşmeler göstermiş olsa da, bu sonuçların uzun vadede sürdürülebilirliği daha fazla araştırmaya ihtiyaç duymaktadır. Bu ajanların kardiyovasküler hastalık insidansı ve mortalite gibi uzun vadeli sağlık sonuçlarını nasıl etkilediğini araştırılmalıdır. Ayrıca, uzun vadeli güvenliğin de belirlenmesi gerekmektedir. Kapsamlı uzun vadeli çalışmalar, uzun süreli tedavinin risk-fayda oranının netleştirilmesine yardımcı olacaktır.”

Obezitenin 5 yıl içinde 2 katına çıkması bekleniyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.