Açlık sınırı Mart’ta 1.856 lira daha artarak 36 bin lira sınırına yaklaşırken, yoksulluk sınırı da gıdayla birlikte diğer harcama gruplarında yaşanan yüksek fiyat artışlarının etkisiyle 107 bin liraya ulaştı. Hem Türkiye ekonomisine özgü sorunlar hem de İsrail ve ABD’nin İran’a saldırısıyla başlayan savaşın yol açtığı enerji fiyatlarındaki artışlar, alık ve yoksulluk sınırını gelecek aylarda çok daha yüksek oranlarda artıracak.

Açlık sınırı önceki aya göre 1.856 lira arttı

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMU-AR’ın dört kişilik bir ailenin, dengeli ve sağlıklı beslenebilmesi için gereken gıda harcamasının yanı sıra diğer ihtiyaçlarını da yoksunluk hissi çekmeden karşılayabilmesi için yapması gereken aylık harcamayı dikkate alarak hesapladığı açlık-yoksulluk sınırı araştırmasının Mart 2026 sonuçları açıklandı. Açlık sınırının önceki aya göre 1.856 lira arttığı martta gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama ise 1 bin 153 liralık yükselişle 71 bin 7 liraya çıktı. İkisinin toplamından oluşan yoksulluk sınırı ise önceki aya göre 3 bin 9 lira artarak 106 bin 826 lira oldu. Açlık sınırı son bir yıllık dönemde 10 bin 94 lira, gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama 18 bin 502 lira ve yoksulluk sınırı 28 bin 596 lira arttı.

Açlık sınırı asgari ücretin 7 bin 774 lira üzerine çıktı

Açlık sınırı bu yılbaşında 28 bin 75 liraya çıkarılan asgari ücretin 7 bin 744 lira, 20 bin lira olarak belirlenen en düşük emekli aylığının ise 15 bin 819 lira üzerine çıktı. Yıl başında yüzde 27 oranında zam yapılan asgari ücret, yüzde 18,6 oranında artırılan kamu çalışanlarının ücretleri, yüzde 12,19 oranında artırılan emekli aylıklarının satın alma gücünün büyük bir kısmı yılın ilk üç ayında eridi.

Asgari ücretli bir hafta, emeklisi iki hafta aç!

Asgari ücret martta dört kişilik bir ailenin sadece 24 günlük beslenme giderini, yoksulluk sınırının ise yüzde 26’sını karşılayabiliyor. Ailede üç kişinin asgari ücretle çalışarak haneye getireceği gelir bile yoksulluk sınırının 22 bin 601 lira altında kalıyor. Diğer bir ifadeyle üç asgari ücret giren dört kişilik bir ailenin geliri yoksulluk sınırının bile oldukça altında seyrediyor. Bu yılbaşından itibaren 20 bin liraya çıkarılan en düşük emekli aylığı ise sadece 17 günlük beslenmeye yetiyor.

Memur yoksulluğa mahkum edildi

Yüzde 18,6 oranında zamlanarak bu yılın ilk yarısı için aile ve çocuk yardımı dahil 61 bin 890 liraya yükselen en düşük memur maaşı yoksulluk sınırının yüzde 57,7’sini, 67 bin 630 liraya yükselen ortalama memur maaşı ise yüzde 653’ünü karşılıyor. Yoksulluk sınırını karşılayabilmesi için en düşük memur maaşının en az yüzde 72,6, ortalama memur maaşının ise yüzde 58 oranında artırılması gerekiyor.

Açlık sınırı hesabı objektif

Türkiye genelinde de yaygın şube ağı bulunan ve en fazla alış-veriş yapılan marketlerden Ankara’da derlenen fiyatlara göre, dengeli beslenebilmek için et- balık- yumurtaya aylık olarak yapılması gereken harcanma Mart’ta 493 lira, son bir yılda ise 3 bin 12 lira artarak 10 bin 660 liraya yükseldi. Kuru bakliyat için yapılması gereken harcama önceki aya göre değişmedi ancak geçen yılın aynı ayına göre ise 191 liralık artışla 678 lira oldu.

Martta 3 lira azalarak 7 bin 288 liraya gerileyen süt, yoğurt ve peynir için yapılması gereken harcamada yıllık olarak ise 1.975 lira artış kaydedildi

Meyve için harcanması gereken tutar önceki aya göre 96 lira artarken, geçen yılın aynı ayına göre ise 706 lira artarak 3 bin 127 lira oldu. Sebze için yapılması gereken harcama ise önceki aya göre 1.254 lira artarak 5 bin 564 lira olarak gerçekleşti. Taze sebze harcaması geçen yılın aynı ayına göre ise 1.081 lira arttı.Ekmek, un ve makarna gibi ürünler için yapılması gereken harcama martta değişmedi ve 2 bin 747 lirada, pirinç ve bulgur harcamaları da 1.654 lirada kaldı. Yağ için yapılması gereken harcama ise 20 liralık yükselişle 837 liraya çıktı. Ekmek, un ve makarna için yapılan harcama bir yıl öncesine göre 624 lira, pirinç, bulgur harcaması 668 lira, yağ harcamaları da 239 lira artış kaydetti. Şeker, bal, pekmez, reçel harcaması önceki aya göre 4 lira yükselerek 2 bin 495 lira oldu. Aynı ailenin zeytin için yapması gereken harcama ise değişmeyerek 766 lirada kaldı. Şeker, bal, reçel harcamalarında son bir yılda 689 liralık, zeytin harcamalarında ise 185 liralık artış oldu. Yetişkin erkek için 2.800, kadın için 2.200, genç için 3.000 ve çocuk için de 1.600 kalori esas alınarak yapılan hesaplamaya göre mart ayı açlık sınırı yetişkin erkek için 10 bin 458 liraya, yetişkin kadın için 8 bin 210 liraya, çocuk için 5 bin 961 liraya ve genç için de 11 bin 190 liraya yükseldi.

Gıda dışı harcamalar ağır yük oluşturuyor

Yoksulluk sınırının belirlenmesinde gıda dışı ihtiyaçların fiyat değişimleri de esas alınarak yapılan araştırmaya göre, dört kişilik bir ailenin gıda dışındaki gereksinimlerini “insan onuruna yaraşır bir şekilde ve yoksunluk hissi çekmeden” karşılayabilmesi için aylık olarak yapması gereken harcama tutarı da martta 71 bin 7 liraya çıktı. Martta dört kişinin ortalama giyim ve ayakkabı harcamaları 5 bin 609 lira oldu. Barınma (kira dâhil) harcamaları ortalama 20 bin 586 liraya, ev eşyası harcamaları 7 bin 577 liraya yükseldi. Sağlık harcamaları 2 bin 994 liraya, ulaştırma harcamaları 16 bin 490 liraya çıktı. Bilgi ve iletişim harcamaları 3 bin 118 liraya, eğlence ve kültür harcamaları 1.988 liraya, eğitim harcamaları 2 bin 773 liraya yükseldi. Tatil-otel harcamaları 5 bin 442 liraya ve çeşitli mal ve hizmetlerle ilgili ilgili harcamalar 4 bin 430 liraya kadar çıktı.

Yoksulluk sınırı hızla artıyor gerileyen tek şey güven

Dört kişilik bir ailenin insan onuruna yaraşır şekilde yoksunluk hissi duymadan yaşayabilmesi için yapması gereken gıda ile gıda dışı harcamaların toplam tutarını gösteren yoksulluk sınırı ise Mart 2026 itibariyle 106 bin 826 liraya tırmandı. Yoksulluk sınırında martta 3 bin 9 liralık, yılın ilk üç aylık döneminde 11 bin 913 liralık ve son bir yıllık dönemde ise 28 bin 596 liralık artış olduğu bildirildi. (BSHA – Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)

Açlık Sınırı – Yoksulluk Sınırı Araştırması (Birleşik Kamu-İş) yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kadınların yoksullukla mücadelesi, dayanışma ağları ve yerel yönetimlerin bu alandaki rolünün ele alındığı söyleşide, ekonomik ve toplumsal eşitsizliklerin kadınlar üzerindeki çok yönlü etkileri değerlendirildi.

“YOKSULLUK KADINLARI İKİ KAT ETKİLİYOR”

Söyleşide konuşan Avukat Selin Nakıpoğlu, yoksulluğun neoliberal ekonomi politikalarıyla birlikte daha da derinleştiğini belirterek kadınları çok daha ağır biçimde etkilediğini ifade etti. Nakıpoğlu, “Başkan Esin Köymen’e daveti için teşekkür ederim. Bu çok değerli bir toplantı. Öncelikle 8 Mart’ımız kutlu olsun. Neoliberal ekonomi politikasıyla karşımıza çıkan yoksulluk kadını iki kere etkiliyor. Kadınlar yeniden iş bulmakta zorlanıyorlar. Kadın yoksulluğunda bir başka önemli konu barınma ve güvenli sağlık erişimidir. Yoksulluğun getirdiği tahribata annelik de eklenince anne hayatından ödün vermek zorunda bırakılıyor.” dedi.

Nakipoğlu, laik ve kamucu bir düzende yoksulluğun kader gibi sunulamayacağını vurgulayarak, Medeni Yasa’nın uygulanmasının kadınların ekonomik ve toplumsal haklarının korunmasında hayati önem taşıdığını dile getirdi.

“KADINLAR ÇOK OKUYOR, ÇOK BECERİKLİ YAŞIYOR”

Kadın hakları savunucusu Handan Koç ise konuşmasında kadınların yaşamın her alanında büyük emek verdiğini ancak bunun ekonomik karşılığını çoğu zaman alamadığını ifade etti. Koç, “Kadınlar çok okuyor, çok da becerikli yaşıyor. Her şeyi yaptığımız için kadınları özel bir yere koyuyorum. Ama bunun ekonomik olarak karşılığı yok. Eşit eğitim hakkı, eşit işe eşit ücret hakkı kadınların hakkıdır. 8 Mart’ımız kutlu olsun.” diye konuştu.

“KADINLARA YÖNELİK ÇOK YÖNLÜ ÇALIŞMALAR YÜRÜTÜYORUZ”

Programda konuşan Maltepe Belediye Başkan Yardımcısı Nimet Karabulut ise belediye olarak kadınların güçlenmesi ve toplumsal dayanışmanın artırılması için birçok alanda çalışma yürüttüklerini belirtti.

Karabulut, “Maltepe Belediyesi olarak güvenli ve yaşanılabilir kent çalıştayı düzenledik. Ayrıca ILO 190 kapsamında çalışmalar yapıyoruz. Kadın Aile Müdürlüğümüzün yürüttüğü SEDEM merkezimizde bağımlılar başta olmak üzere psikolojik destek veriyoruz. Mahallelerimizde dokuz tane dayanışma merkezimiz var. Bu merkezlerde üniversitelerimizle birlikte çalışmalar ve eğitimler veriyoruz. Kadın şoförlerimize eğitim veriyoruz. Maltepe Belediyesini takip edin diyorum.” ifadelerini kullandı.

TEMA VAKFI’NA BAĞIŞ YAPILDI

Programın sonunda Maltepe Belediyesi tarafından konuşmacılar adına TEMA Vakfı’na bağışta bulunuldu. Bağış belgeleri Maltepe Belediye Başkanı Mimar Esin Köymen tarafından Avukat Selin Nakıpoğlu ve Handan Koç’a takdim edildi.

Söyleşi, katılımcıların soruları ve yapılan değerlendirmelerin ardından sona erdi. Programda kadınların yoksullukla mücadelesinde dayanışma ağlarının güçlendirilmesi ve eşitlikçi sosyal politikaların önemine dikkat çekildi.

Maltepe’de “Yoksulluk Kıskacında Kadın” konuşuldu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Buna göre, Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması (açlık sınırı) 28.411,95 TL olarak hesaplandı. Gıda, konut, ulaşım, eğitim ve sağlık gibi temel ihtiyaçları kapsayan yoksulluk sınırı ise 92.547,07 TL oldu.

TÜRK-İŞ verilerine göre bekâr bir çalışanın yaşama maliyeti de 36.984,12 TL’ye yükseldi.

MUTFAK ENFLASYONU YÜKSELİŞTE

Araştırma, temel gıda fiyatlarındaki artışın sürdüğünü ortaya koydu. Buna göre gıda harcamaları bir önceki aya göre yüzde 1,58 arttı.

12 aylık değişim oranı yüzde 39,06, yıllık ortalama artış yüzde 40,22, yılın ilk 10 ayındaki artış oranı ise yüzde 34,76 olarak gerçekleşti.

Konfederasyonun açıklamasında, özellikle temel gıda ürünleri, kira ve ulaşım giderlerindeki artışın çalışanların bütçesini zorladığı vurgulanırken TÜRK-İŞ, “Geçim maliyetlerindeki bu tablo, ücret artışlarının yaşam maliyetine yetişemediğini gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.

TÜRK-İŞ Verilerine Göre Yoksulluk Sınırı 92 Bin TL’yi Geçti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Toplumun genel düzeyine göre belirli bir sınırın altında gelire sahip olan bireyler göreli anlamda yoksul sayılmaktadır. Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50’si dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre, yoksulluk oranı 2022 yılında aynı düzeyde kalarak %14,4 oldu. Medyan gelirin %60’ı dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre hesaplanan yoksulluk oranı ise son yılda 0,3 puan artarak %21,6 olarak gerçekleşti.

Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %40’ı dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre, yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 0,9 puanlık azalış ile %7,6 olarak gerçekleşti. Medyan gelirin %70’i dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre hesaplanan yoksulluk oranı ise bir önceki yıla göre 0,6 puanlık artış ile %29,3 oldu.

Yoksulluk oranı en düşük haneler tek kişilik haneler oldu

Hanehalkı tipine göre eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50’si dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranlarına bakıldığında; tek kişilik hanehalklarında yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 1,0 puan artarak %7,5, çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarında ise 2,6 puan artarak %11,7 olmuştur. En az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalklarının yoksulluk oranı 1,1 puan artarak %19,6, tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının yoksulluk oranı ise 0,3 puan azalarak %13,9 oldu.

Okur-yazar olmayanların %27,7’si, yükseköğretim mezunlarının ise %2,6’sı yoksul                                         

Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50’si dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranına göre; okur-yazar olmayan fertlerin %27,7’si, bir okul bitirmeyenlerin %24,4’ü, lise altı eğitimlilerin %13,8’i, lise ve dengi okul mezunlarının ise %7,8’i yoksul olarak hesaplandı. Yükseköğretim mezunları ise %2,6 ile en düşük yoksulluk oranına sahip grup oldu.

Maddi ve sosyal yoksunluk oranı %16,6 oldu

Geçen yıllarda yayımlanan maddi yoksunluk tanımı Eurostat tarafından revize edilerek tanımın içine sosyal yoksunluk kriterleri de dahil edilmiştir.

Maddi ve sosyal yoksunluk oranı hesabında hane düzeyinde sorgulanan değişkenler; otomobil sahipliği, ekonomik olarak beklenmedik harcamaları yapabilme, evden uzakta bir haftalık tatil masrafını karşılayabilme, kira, konut kredisi ve faizli borçları ödeyebilme, iki günde bir et, tavuk, balık içeren yemek yiyebilme, evin ısınma ihtiyacını karşılayabilme ve yeni eklenen mobilyaları eskidiğinde değiştirebilme durumudur. Geçen yıllarda maddi yoksunluk tanımına dahil olan çamaşır makinesi, renkli televizyon ve telefon sahipliği yeni tanımdan çıkarılmıştır.

Bu oran için fert düzeyinde yeni eklenen değişkenler ise; eskimiş giysileri yerine yenisini alabilme, düzgün iki çift ayakkabıya sahip olabilme, ayda en az bir kez tanıdıkları ile toplanabilme, ücretli boş zaman faaliyetlerine katılabilme, kendini iyi hissetmek için bir miktar para harcayabilme ve kişisel amaçlı kullanım için internet sahipliği olarak belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen on üç maddenin en az yedisini karşılayamayanların oranı olarak tanımlanan maddi ve sosyal yoksunluk oranı; 2021 yılında %18,1 iken 2022 yılı anket sonuçlarında 1,5 puan azalarak %16,6 olarak tahmin edildi.

Sürekli yoksulluk oranı %14,0 oldu 

Dört yıllık panel veri kullanılarak hesaplanan sürekli yoksulluk oranı, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %60’ına göre son yılda ve aynı zamanda önceki üç yıldan en az ikisinde de yoksul olan fertleri kapsamaktadır. Buna göre, 2022 yılı anket sonuçlarına göre sürekli yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 0,2 puan artarak %14,0 oldu.

Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanların oranı %32,6 oldu 

Göreli yoksulluk, maddi ve sosyal yoksunluk ve düşük iş yoğunluğu göstergelerinin en az birinden yoksun olma durumu olarak açıklanan yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanların oranı ilk kez bu yıl hesaplandı.

2022 yılı sonuçlarına göre fertlerin %32,6’sı yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında kaldı. Bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde; 0-17 yaş grubunda %42,7, 18-64 yaş grubunda %30,2, 65+ yaş grubunda ise %20,5 olarak tahmin edildi.

Kendilerine ait bir konutta yaşayanların oranı %56,7 oldu

Oturulan konuta sahip olanların oranı geçen yıla göre 0,8 puan azalarak 2022 yılında %56,7 olarak hesaplanırken, kirada oturanların oranı %27,2, lojmanda oturanların oranı %1,1, kendi konutunda oturmayıp kira ödemeyenlerin oranı ise %15,1 oldu.

Konutun izolasyonundan dolayı ısınamama en çok karşılaşılan konut ve çevre problemi oldu

Kurumsal olmayan nüfusun %33,6’sı konutunda izolasyondan dolayı ısınma sorunu ile sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçeveleri vb. problemleri yaşarken, %21,7’si trafik veya endüstrinin neden olduğu hava kirliliği, çevre kirliliği veya diğer çevresel sorunlarla karşılaştı.

Taksit ödemeleri veya borçları olanların oranı %59,4 oldu

Geçen yıla göre konut alımı ve konut masrafları dışında borç veya taksit ödemesi olanların oranı 4,3 puan azalarak %59,4 oldu. Nüfusun %6,2’sine bu ödemeler yük getirmezken %17,7’sine çok yük getirdi. Hanelerin %59,6’sı evden uzakta bir haftalık tatil masraflarını, %41,5’i iki günde bir et, tavuk ya da balık içeren yemek masrafını, %31,1’i beklenmedik harcamaları, %20,4’ü evin ısınma ihtiyacını, %65,4’ü eskimiş mobilyaların yenilenmesini ekonomik olarak karşılayamadığını beyan etti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

TÜİK: Göreli yoksulluk oranı %14,4 oldu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.