İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Opr. Dr. Habibe Topuz, göz yaralanmalarının ciddiye alınması ve en kısa sürede göz doktoruna başvurulması gerektiğinin altını çizdi. Reçetesiz alınan damlaların bilinçsiz kullanımının daha fazla ağrıya sebep olabileceğine veya yaralanmayı daha da kötüleştirebileceğine dikkat çeken Dr. Topuz, “Reçeteli ilaçlar ise yalnızca reçete edildikleri rahatsızlık için kullanılmalıdır, acil tedavi için uygun olmayabilir” diyor. 

Göz Yaralanmalarının Tedavisinde Uygulanması Gereken Adımlar  

Göz yaralanmalarının pek çok farklı sebebi var. Bunları; bebek ya da ev hayvanlarının tırnak çiziklerinden gözleri sürekli bastırarak kaşımaya, ev temizliğinde kullanılan kimyasal maddelerin temasından cilt kremlerine, spor aletleriyle alınan darbelerden kırılan cam ya da porselen parçalarının çarpmasına kadar çok geniş bir yelpazede sıralamak mümkün. Ancak sebebi ne olursa olsun göz yaralanmalarında; özellikle ağrı, sulanma, kızarıklık, kaşıntı, görme azlığı, göz kapağında kesik veya çizik, göz bebeklerinde büyüklük farkı, gözün içinde veya kapağında kanama ve morarma gibi belirtilerde vakit kaybetmeden bir göz hekimine veya acil servis hekimine başvurulması gerekir. Farklı nedenlerden kaynaklanan göz yaralanmalarında atılacak ilk adımlar da önemli. Bu noktada hassas davranmak ve en doğru şekilde hareket etmek için aşağıdaki uzman önerilerini dikkate almakta fayda var.  

• Gözünüzde anormal ağrı, batma, aşırı sulanma varsa ve bulanık görüyorsanız bir göz pedi ile gözünüzü kapatın. Gözünüze göz damlası, merhem veya başka bir sıvı damlatmayın. En kısa zamanda göz hekimine veya hastanelerin acil servisine başvurun. 
• Gözünüze kum, kir, toz, toprak veya diğer küçük parçacıkların kaçması halinde birkaç kez göz kırpma veya temiz suyla yıkama yolunu deneyin. Sulanma ve batma devam ederse acil servise başvurun veya göz hekimine muayene olun. 
• Gözünüze metal, cam, porselen, seramik, sert plastik, epoksi, yapıştırıcı veya buna benzer yapay malzemelerin parçaları kaçmışsa gözünüzü ovuşturmayın. En kısa zamanda göz hekimine gidin. 
• Gözünüze gelen darbelerde ağrı ve şişliği azaltmak için hafifçe soğuk kompres uygulayın. Enfeksiyon riski nedeniyle, et veya benzeri yiyecekleri gözünüzde uygulamayın. Hafif bir darbeden sonra bile gözünüzde morarma, ağrı veya görme bozukluğu meydana gelirse mutlaka bir uzmana başvurun. Hafif bir darbe bile göz içi kanamalardan retina dekolmanı gibi ciddi göz yaralanmalara kadar birçok ciddi göz hasarına neden olabilir.
• Gözünüzde kesici veya delici travma olursa, fazla bastırmadan gözünüzün üzerine bir kapatıcı (rondel, gazlı bez vs.) yerleştirin. Tıbbi yardım alana kadar bekleyin. Kesinlikle suyla, serumla veya farklı bir sıvıyla hatta göz damlasıyla dahi yıkamayın.
• Gözde kimyasal yanıklar ve sıçramalarda ise gözünüzü bol temiz suyla yıkayın ve hızlıca acil tıbbi yardım alın.

Göz Yaralanmaları Gözünüzden Kaçmasın! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

• Spor öncesi yeterince ısınmamak

Spor öncesinde yapılan ısınma hareketleri kasları ve eklemleri aktiviteye hazırlar, sakatlanma riskini azaltır. Özellikle plaj voleybolu gibi sıçramalı sporlarda, koşu ve bisiklet gibi tempolu aktivitelerde ısınmadan başlamak, kas gerilmeleri ve bağ yaralanmalarına davetiye çıkarabilir. Isınma süresi en az 5-10 dakika olmalı ve tüm büyük kas gruplarını kapsamalıdır.

• Doğru ekipman kullanmamak

Her sporun kendine özgü ekipmanları vardır. Plajda çıplak ayakla koşmak, uygun ayakkabı olmadan bisiklete binmek ya da koruyucu gözlük takmadan su sporları yapmak sık karşılaşılan hatalardandır. Spor ekipmanlarının doğru kullanımı sadece performansı artırmakla kalmaz, aynı zamanda güvenliği sağlar. Spor ayakkabısının zemine uygunluğu, bisiklet kaskının sağlamlığı gibi detaylara özen göstermek gerekir.

• Yeterince su içmemek

Yaz aylarında artan sıcaklıkla birlikte terleme oranı yükselir ve vücut hızla sıvı kaybeder. Bu durum, kas kramplarından bilinç kaybına kadar uzanan ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Spor yapmadan 30 dakika önce su içmek, aktivite sırasında küçük yudumlarla sıvı alımına devam etmek gerekir. Ancak çoğu kişi susamadan su içmeme hatasına ya da şekerli içecekler tüketerek sıvı aldığı şeklinde yanlış bir düşünceye kapılabiliyor. Şekerli veya kafeinli içecekler su yerine geçmediği için, su ve elektrolit içeren içecekler tercih edilmelidir.

• Yüksek sıcaklığa aldırış etmemek 

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Safa Gürsoy “Yüksek sıcaklıklar, kas ve bağ dokularının normalden daha fazla esnemesine ya da susuzlukla birlikte zorlanmasına yol açabilir. Özellikle asfalt gibi sıcak yüzeylerde yapılan koşular ya da güneş altında uzun süreli antrenmanlar, kas krampları, aşırı zorlanmalar ve sıcak çarpmasına bağlı koordinasyon bozukluklarıyla sonuçlanabilir. Isınan kaslar daha çabuk yorulur, bu da sakatlanma riskini artırır. Sıcak saatlerde doğrudan güneş altında egzersiz yapmaktan kaçınmak, serin zaman dilimlerini ve gölgelik alanları tercih etmek ortopedik sakatlanmaları önlemede önemli bir adımdır” diyor.

• Vücudu aşırı zorlamak ve ağrıyı göz ardı etmek

Tatilde enerjik hissetmek doğaldır ama kas yorgunluğu hissedildiğinde spora devam etmek yerine dinlenmek gerekir. Aksi halde kas liflerinde zorlanma, bağlarda incelme ve eklem yaralanmaları gibi tablolarla karşılaşmak mümkündür. “Bir iki güne geçer” denilen ağrılar bazen ciddi spor yaralanmalarının habercisi olabilir. Hafife alınan bir diz ağrısı menisküs yırtığına, önemsenmeyen omuz zorlanması rotator manşet yırtığına dönüşebilir. Ağrının şekli ve süresi göz önünde bulundurularak gerekirse ortopedi uzmanına başvurmak ihmal edilmemelidir. Ani tempolu koşular, uzun süreli tenis maçları ya da yoğun fitness programları özellikle spora ara vermiş bireylerde kas ve eklem sakatlıklarına yol açabilir. Spor seviyesi kişisel kondisyona uygun olmalı, aşama aşama artırılmalıdır.

Yazın spor yaralanmaları yaygınlaşıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.