Kanserin ilerleyen evrelerde tedavisinin zorlaşmasının en önemli nedenlerinden birinin tümör hücrelerinin genetik olarak stabil olmaması olduğunu belirten Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Tıbbi Onkoloji Uzmanı Doç. Dr. Ferhat Ferhatoğlu “Bu durum kanser hücrelerinin zaman içinde farklı özellikler kazanmasına yol açıyor. Bu süreci biyolojik evrime benzetebiliriz. Nasıl ki mutasyonlar yeni türlerin ortaya çıkmasına neden oluyorsa, kanser de benzer şekilde dallanarak ilerleyen dinamik bir süreçtir” ifadelerini kullandı.

Doç. Dr. Ferhatoğlu, “Kanser aşıları, son yıllarda immünoterapinin en dikkat çeken alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Bu aşılar genel olarak ikiye ayrılıyor: HPV ve HBV gibi virüslere karşı geliştirilen koruyucu aşılar ve doğrudan kanser hücrelerini hedef alan tedavi edici aşılar. Tedavi edici aşılar, bağışıklık sistemini aktive ederek kanser hücrelerini ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Ancak bu alanda geliştirilen yeni bir yaklaşım kanserin doğasına daha derin bir bakış sunarak dikkat çekiyor” diye konuştu.

‘KANSER HÜCRELERİ TEDAVİYE DİRENÇ GELİŞTİREBİLİYOR’

Tümör hücreleri arasındaki bu genetik farklılıkların, değişen çevresel koşullara uyum sağlama ve tedavilere direnç geliştirme yeteneğini beraberinde getirdiğine dikkat çeken Doç. Dr. Ferhatoğlu, kemoterapi, radyoterapi ve cerrahi gibi yöntemlerin bazı durumlarda kanseri tamamen ortadan kaldırmakta yetersiz kalabildiğini vurguladı. Doç. Dr. Ferhatoğlu, “Tedaviden sağ kurtulan hücreler zaman içinde çoğalarak daha dirençli hale gelebiliyor. Bu nedenle daha hedefe yönelik yeni tedavi stratejilerine ihtiyaç duyuluyor” ifadelerini kullandı.

‘HEDEF: KANSERİN KÖKÜNÜ ORTADAN KALDIRMAK’

Yeni geliştirilen yaklaşımın, kanserin kökünü oluşturan mutasyonların hedef alınmasına dayandığını belirten Doç. Dr. Ferhatoğlu, bu mutasyonların bir ağacın gövdesi gibi düşünülebileceğini ifade etti. ‘Eğer bu kök mutasyonları tespit edebilirsek, bağışıklık sistemini bu hedeflere karşı uyararak kanseri daha oluşmadan engellemek mümkün olabilir’ diyen Doç. Dr. Ferhatoğlu, özellikle akciğer kanseri açısından yüksek riskli bireylerde bu yaklaşımın önemli bir potansiyel taşıdığını söyledi.

‘TRACERX ÇALIŞMASI YENİ BİR KAPI AÇTI’

2014 yılında başlatılan TRACERx çalışmasının, kanserin bir ‘evrim ağacı’ gibi geliştiğini ve tüm tümör hücrelerinde ortak olan kök mutasyonların varlığını ortaya koyduğunu belirten Doç. Dr. Ferhatoğlu, bu bulguların yüksek riskli bireyler için geliştirilen ilk akciğer kanseri aşısı LungVax’ın temelini oluşturduğunu ifade etti.

‘NÜKSÜN ÖNLENMESİ HEDEFLENİYOR’

Oxford’da yürütülecek LungVax çalışmasının, özellikle erken evre küçük hücreli dışı akciğer kanseri nedeniyle ameliyat edilmiş hastalarda kanserin tekrarını önlemeyi amaçladığını belirten Doç. Dr. Ferhatoğlu, “Bu aşı ile tümörlerde ortak bulunan neoantijenler hedef alınarak güçlü bir bağışıklık yanıtı oluşturulması hedefleniyor. Böylece kanser hücreleri henüz klinik olarak ortaya çıkmadan ortadan kaldırılabilir” dedi.

‘COVID-19 AŞILARINA BENZER TEKNOLOJİ’

Geliştirilen yaklaşımın, COVID-19 döneminde kullanılan mRNA aşılarına benzer bir mekanizmaya dayandığını ifade eden Doç. Dr. Ferhatoğlu, bağışıklık sisteminin hedef alması gereken neoantijenler aracılığıyla uyarıldığını belirtti. İlk aşamada 40 hastalık bir grupta güvenlik ve etkinlik değerlendirileceğini, çalışmanın 2026 yazında başlanmasının planlandığını ifade etti.

‘KANSER TEDAVİSİNDE YENİ DÖNEM: HASSAS ÖNLEME’

Doç. Dr. Ferhatoğlu, bu yaklaşımın ‘precision prevention’ yani hassas önleme stratejisinin önemli bir örneği olduğunu vurgulayarak “Bu yöntem yalnızca tedavi değil, kanseri oluşmadan engellemeye yönelik yeni bir dönemin kapısını aralıyor” dedi.

Kanser alanında geliştirilen yeni aşı yaklaşımları umut vadediyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Çeşme Belediyesi ve İzmir Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle 5–7 Aralık 2025 tarihlerinde düzenlenen Engellilik Odağında Sanatla Terapi Yaklaşımları Kampı, Çeşme’de üç gün süren yoğun bir programın ardından tamamlandı. Çocuklar, ebeveynleri ve uzmanların katılımıyla gerçekleşen kamp; katılımcıların sosyal, duygusal ve fiziksel gelişimlerini destekleyen sanat temelli terapi yöntemlerini bir araya getirdi.

Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir Ekonomi Üniversitesi ve İzmir Katip Çelebi Üniversitesi’nden akademisyenler ile sanat terapistleri, psikologlar, fizyoterapistler ve sosyal hizmet uzmanlarının katkısıyla yürütülen kamp; müzikle terapi, çamurla terapi, resimle terapi, yoga, zumba, fizyoterapi oturumları ve ebeveyn–çocuk değerlendirme seanslarından oluştu. Engelli bireyler ve ebeveynlerinin katılımıyla gerçekleştirilen programda üç gün boyunca sabah aktivitelerinden grup çalışmalarına, akşam paylaşım oturumlarından değerlendirme testlerine kadar birçok aktivite yer aldı.

Kamp boyunca katılımcılar hem bireysel hem de grup hâlinde üretim yapma fırsatı buldu. Çocuklar oyun ve kukla atölyelerinde duygularını ifade ederken; ebeveynler duygu-mask çalışmalarında güçlendirici bir paylaşım ortamı deneyimledi. Müzikoloji, temel sanat eğitimi ve psikoloji disiplinlerinden uzmanların yürüttüğü atölyeler, sanatın iyileştirici yönünü bilimsel temellerle buluşturdu.

Başkan Lâl Denizli: “Bu kamp dayanışmanın ve eşitliğin somut bir karşılığıdır”

Çeşme Belediye Başkanı Lâl Denizli, kampla ilgili yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:
“Bu kampı eşitlik ve kapsayıcılık temelinde kurduğumuz sosyal belediyecilik anlayışımızın güçlü bir örneği olarak görüyorum. Sanatla temas eden her çocuğun kendini ifade etme kapasitesi güçleniyor, ebeveynler dayanışma içinde yeni yollar keşfediyor. Engelli bireylerin yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen tüm çalışmalarımızda olduğu gibi, bu kampta da toplumsal faydayı, erişilebilirliği ve ortak üretimi merkeze aldık. Dayanışmanın ve eşitliğin somut bir karşılığını ortaya koyduk.”

Kamp, katılımcıların gelişim süreçlerine doğrudan katkı sağlamasının yanı sıra, Çeşme’nin sürdürülebilir ve kapsayıcı sosyal politikalarını güçlendiren önemli bir model oluşturdu. Çeşme Belediyesi, engellilik alanında kapsayıcı ve eşitlikçi hizmetleri çeşitlendirmeye devam ederken; sanat, bilim ve toplumsal dayanışmayı bir araya getiren çalışmaları artırmayı hedefliyor.

Çeşme’de Engellilik Odağında Sanatla Terapi Yaklaşımları Kampı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.