Kaspersky tarafından gerçekleştirilen araştırma* aktif yapay zeka kullanıcılarını seyahat planlaması gibi önemli bir süreci sohbet robotlarına ve yapay zeka destekli araçlara emanet etmeye iten motivasyonları ve bu hizmetlerin güvenliğini nasıl değerlendirdiklerini ortaya koyuyor. Araştırmaya göre, Türkiye’deki kullanıcıların seyahat planlamasında yapay zekâya yönelmesindeki en önemli neden, zamandan tasarruf etmek ve hazırlık sürecini kolaylaştırmak; nitekim katılımcıların %70’i bu avantajları öne çıkarıyor. Bunun yanı sıra, katılımcıların %66’sı tercih ettikleri destinasyondaki başlıca turistik noktalar hakkında bilgi edinmek amacıyla yapay zekâdan yararlanırken, %67’si kişisel tercihlerine uygun özelleştirilmiş öneriler almayı hedefliyor. Ayrıca Türkiye’deki katılımcıların %73’ü en avantajlı fırsatları bulmak amacıyla yapay zekâyı kullanırken, %64’ü ise başka yollarla ulaşılması zor bilgileri keşfetme konusunda bu araçlara güveniyor.

Günümüzde yapay zeka yardımıyla, bir gezginin tüm taleplerine ve bütçesine uygun kişiselleştirilmiş bir seyahat rotası sadece birkaç tıklamayla oluşturulabiliyor. Ancak sohbet robotları tarafından sağlanan bilgilerin her zaman doğrulanması gerekiyor. Geçmişte, yapay zekaya fazla güvenip kendi araştırmasını yapmadığı için seyahatlerinde sorun yaşayan turistlerin siber basına yansıyan pek çok örneği bulunuyor.

Üstelik sadece bilgilerin değil, yapay zekanın paylaştığı bağlantıların (linklerin) da kontrol edilmesi şart; zira bu bağlantılar arasında kötü amaçlı veya oltalama (phishing) içerikli linkler yer alabiliyor. Yapay zeka sohbet robotundan gelen bir bağlantıya tıklamadan önce, bu bağlantının oltalama korumasına sahip Kaspersky Premium gibi güvenilir bir siber güvenlik çözümüyle taranması öneriliyor.

Yapay zekâ kullanımında veri güvenliği öne çıkıyor

Yapay zekâ, seyahat planlamasında rota oluşturma ve bilgi aramanın yanı sıra, birçok durumda otel ve ulaşım rezervasyonlarının yapılmasında da kullanılıyor. Bu da kaçınılmaz olarak kişisel verilerin paylaşılmasını gerektiriyor. Ancak Kaspersky’nin araştırması, tüm kullanıcıların kişisel bilgilerini yapay zekâ sistemlerine emanet etmeye hazır olmadığını gösteriyor.

Katılımcıların yaklaşık yarısı (%43), yapay zekâ kullanımının güvenlik riskleri barındırdığını düşünüyor ve bu nedenle hassas verilerini bu sistemlerle paylaşmamaya özen gösteriyor. Yapay zekâ konusunda ciddi güvenlik kaygısı taşımamakla birlikte dikkatli davranmayı tercih eden %39’luk kesim de eklendiğinde, seyahat planlamasında yapay zekâ kullananların %82’sinin bu araçları kullanırken veri güvenliğini dikkate aldığı görülüyor. Buna karşılık, katılımcıların yalnızca %18’i yapay zekâ ile her türlü verinin güvenle paylaşılabileceğine inanıyor.

Kaspersky Yapay Zeka Teknolojileri Araştırma Merkezi Grup Müdürü Vladislav Tushkanov, konuya ilişkin şu değerlendirmelerde bulunuyor: “Araştırma, yapay zeka kullanarak seyahat planı yapanlar arasında kayda değer düzeyde bir temkinlilik olduğunu gösteriyor ki bu çok umut verici bir işaret. Özellikle kişisel veri paylaşımının söz konusu olduğu her türlü çevrimiçi etkileşimde rasyonel bir yaklaşım sergilemek kritik önem taşır. Günün sonunda, yapay zekayla yaptığınız ‘özel’ sohbetler siber tehditlere maruz kalabilir veya bir sohbet robotunun bulduğu cazip bir teklif aslında bir dolandırıcılıktan ibaret olabilir. Bu durum, söz konusu dijital araçları tamamen hayatınızdan çıkarmanız gerektiği anlamına gelmiyor. Bunun yerine siber farkındalığı elden bırakmamalı, kişisel bilgileri aşırı paylaşmaktan kaçınmalı ve yapay zekaya hangi görevleri devredeceğinizi dikkatlice seçmelisiniz. Bu sayede yapay zeka destekli hizmetler, birçok zorluğun güvenli ve etkili bir şekilde üstesinden gelmenize yardımcı olan güvenilir asistanlara dönüşebilir.”

Kaspersky, yapay zekâ ile etkileşim kurarken güvende kalabilmek için şu önerilerde bulunuyor:

• Kimlik bilgileri, adres, parola ve benzeri hassas kişisel verilerinizi yapay zekâ asistanlarıyla paylaşmaktan kaçının. Bu tür bilgileri yüklediğiniz platformları dikkatle seçin.
• E-posta gönderme, satın alma işlemleri ve rezervasyon gibi önemli kararları ve işlemleri kendiniz gerçekleştirin. Yapay zekâ asistanlarını daha çok rutin görevlerde kullanın.
• Yapay zekânın paylaştığı bağlantıları ve e-postaları mutlaka doğrulayın. URL’leri kontrol eden, şüpheli kaynakları engelleyen ve çevrim içi ödemelerinizi koruyan etkili bir güvenlik çözümü kullanın.
• Seyahat planlamasında temel yardımcınız olarak yapay zekâyı kullanmayı tercih ediyorsanız, yurt dışındayken kesintisiz internet bağlantısına sahip olduğunuzdan emin olun. Sürekli mobil veri erişimi için bir eSIM kullanmayı değerlendirin.
• Gizli veya hassas bilgiler içeren ana hesaplarınızı sohbet botlarına ya da diğer yapay zekâ destekli hizmetlere bağlamayın.

Kaspersky Araştırması: Türkiye’de Seyahat İçin Yapay Zeka Kullananların %82’si Veri Güvenliğinden Endişeli yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, kent yaşamını etkileyen en önemli çevresel sorunlardan biri olan gürültü kirliliğine karşı kapsamlı bir çalışma başlattı. TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) iş birliğiyle yürütülecek “İzmir İli Stratejik Gürültü Haritalarının Hazırlanması ve Gürültü Yönetimi Karar Destek Sisteminin Geliştirilmesi Projesi” kapsamında, İzmir genelinde karayolu, demiryolu, sanayi tesisleri ve eğlence alanlarından kaynaklanan çevresel gürültü, uluslararası standartlara uygun yöntemlerle analiz edilecek. İki yıl sürecek proje sonunda hazırlanacak stratejik gürültü haritaları ve eylem planları doğrultusunda, daha sağlıklı, daha sessiz ve daha yaşanabilir bir İzmir için yol haritası oluşturulacak.

İzmir’in gürültü haritası çıkarılacak

Proje kapsamında öncelikle İzmir’in üç boyutlu dijital şehir modeli oluşturulacak. Karayolu trafiği, raylı sistemler, sanayi tesisleri ve eğlence mekanlarından kaynaklanan gürültü verileri, uluslararası standartlara uygun yöntemlerle modellenerek kentin güncel çevresel gürültü profili ortaya konulacak. Elde edilen veriler, nüfus yoğunluğu, okul, hastane ve diğer hassas kullanım alanlarıyla birlikte değerlendirilerek gürültüden en fazla etkilenen bölgeler belirlenecek.

Bilimsel yöntemlerle çözüm üretilecek

Çalışma kapsamında yalnızca mevcut durum tespit edilmeyecek, aynı zamanda gürültünün azaltılmasına yönelik senaryolar da geliştirilecek. Oluşturulacak Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) tabanlı Gürültü Yönetimi Karar Destek Sistemi sayesinde farklı çözüm önerileri sanal ortamda test edilerek maliyet ve etkinlik analizleri yapılabilecek. Böylece ulaşım, imar ve çevre planlamasında bilimsel verilere dayalı karar alma süreçleri güçlendirilecek.

Yaşam kalitesini artıracak adım

24 ay sürecek proje sonunda hazırlanacak stratejik gürültü haritaları ve gürültü eylem planları, sessiz alanların korunmasına, gürültü kirliliğinin azaltılmasına, yaşam kalitesinin artırılmasına ve sürdürülebilir kent yönetimi hedeflerine katkı sağlayacak. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile TÜBİTAK MAM iş birliğinde yürütülen proje, çevresel gürültü yönetiminde bilimsel, sürdürülebilir ve veri temelli yaklaşımın kent ölçeğinde uygulanması açısından önemli bir adım olarak öne çıkıyor.

İzmir gürültüyle savaş açtı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Araştırma sonuçlarına göre Türkiye’de şirketlerin yüzde 54’ü bataryalı elektrikli araçlar (BEV), şarj edilebilir hibrit araçlar (PHEV) veya hibrit araçlar (HEV) gibi alternatif enerji teknolojilerini kullanıyor ya da önümüzdeki üç yıl içinde kullanmayı planlıyor. Türkiye’de şirketlerin yüzde 27’si filolarında en az 1 elektrikli araca sahip. Binek araç filolarındaki elektrikli araç oranının önümüzdeki üç yıl içinde yüzde 12’ye ulaşması bekleniyor.

TEB Arval Genel Müdürü Fatih Deynek: “Veriyi etkin yöneten ve çalışan beklentilerine çeviklikle yanıt veren şirketler rekabet avantajı sağlayacak” 

Araştırma sonuçlarını değerlendiren TEB Arval Genel Müdürü Fatih Deynek şunları söyledi: “2026 Barometresi, Türkiye’de filo yönetiminin yeni bir evreye geçtiğini gösteriyor. Şirketler artık elektrifikasyonun gerekliliğini tartışmaktan çok, bu dönüşümü nasıl daha verimli ve sürdürülebilir şekilde hayata geçireceklerine odaklanıyor. Araştırma sonuçları, Türkiye’de elektrikli araç kullanımına yönelik güçlü bir irade bulunduğunu ancak şarj altyapısı ve operasyonel verimlilik gibi başlıkların dönüşümün başarısında belirleyici olacağını ortaya koyuyor. 

Bununla beraber mobilite anlayışı da değişiyor. Şirketler çalışanlarına yalnızca araç sunmak yerine daha esnek, daha sürdürülebilir ve daha kapsayıcı ulaşım çözümleri geliştirmeye yöneliyor. Önümüzdeki süreçte çevresel hedefleri mali disiplinle buluşturan, veriyi etkin yöneten ve çalışan beklentilerine çeviklikle yanıt veren şirketler rekabet avantajı sağlayacak. TEB Arval olarak, müşterilerimizin bu dönüşüm sürecinde filo çözüm ortaklığının ötesine geçerek, onların stratejik sürdürülebilir mobilite danışmanı olma kararlılığımızı sürdürüyoruz.”

 Elektrikli araçların önündeki kritik eşik: Şarj altyapısı 

Araştırmaya göre elektrifikasyon konusunda önemli ilerleme kaydedilmesine rağmen, şirketler bazı yapısal engellerle karşı karşıya kalmaya devam ediyor. Türkiye’de elektrikli araç kullanımının önündeki engellerden birinin şarj noktaları olduğunu belirten şirketlerin oranı %68’i buluyor. Buna rağmen araştırmaya katılan şirketlerin tamamı en az bir şarj politikası uyguluyor veya uygulamayı planlıyor. Araştırmada elektrikli araçlar, şirketlerin çevresel sorumluluklarını destekleyen ve mobilite dönüşümünü hızlandıran önemli araçlardan biri olarak öne çıkıyor. Şirketlerin elektrikli araçlara geçiş sebepleri arasında; sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak, karbon emisyonlarını azaltmak ve geleceğin mobilite ihtiyaçlarına hazırlıklı olmak önemli etkenler arasında. Araştırmaya göre şirketlerin büyük bölümü için elektrifikasyon artık kısa vadeli bir tercih değil, uzun vadeli dönüşüm stratejilerinin temel unsurlarından biri olarak dikkat çekiyor. 

Araştırmada ikinci el araç pazarına ilişkin veriler de dikkat çekiyor. Türkiye’de şirketlerin yüzde 31’i filolarında ikinci el araç kullanırken, yüzde 44’ü önümüzdeki üç yıl içinde ikinci el araçları filolarına dahil etmeyi planlıyor. Ayrıca şirketlerin yüzde 27’si ikinci el araç finansmanında operasyonel kiralamayı tercih ediyor veya etmeyi değerlendiriyor.

Veri odaklı filo yönetimine ilgi artıyor

Araştırma sonuçları, şirketlerin filo yönetiminde veriye dayalı çözümlere ve uzman desteğine olan ihtiyacının arttığını gösteriyor. Türkiye’de filo yöneticilerinin yüzde 45’i 

performans yönetimi konusunda daha fazla desteğe ihtiyaç duyduğunu ifade ederken, yüzde 24’ü filo optimizasyonu alanında danışmanlık desteğine ihtiyaç duyuyor. Otomatik araç performans takibi, önleyici bakım sistemleri ve gerçek zamanlı araç izleme çözümleri en çok talep edilen teknolojiler arasında yer alıyor. Şirketler, filolarını daha verimli yönetebilmek ve operasyonel süreçlerini iyileştirebilmek için veri odaklı yönetim araçlarına yönelirken, araçlar ve operasyonlara ilişkin daha fazla görünürlük sağlayan çözümler de giderek daha fazla önem kazanıyor. Araştırma sonuçları, şirketlerin filo yönetiminde dijitalleşme ve veri odaklı yaklaşımı stratejik bir öncelik olarak gördüğünü ortaya koyuyor.

Araştırmaya göre çalışan mobilitesi alanında da dönüşüm hız kazanıyor. Türkiye’de şirketlerin yüzde 91’i en az bir mobilite politikası veya çözümünü uyguluyor ya da uygulamaya hazırlanıyor. Araç paylaşımı, mobilite bütçeleri ve toplu taşıma destekleri giderek daha fazla tercih edilirken, şirketler bu çözümleri yalnızca operasyonel verimlilik için değil, çalışan memnuniyeti ve yetenek çekimi açısından da stratejik bir araç olarak görüyor.

Araştırma sonuçları, Türkiye’de filo ve mobilite sektörünün çevresel sürdürülebilirlik, operasyonel verimlilik ve çalışan deneyimi ekseninde önemli bir dönüşüm sürecinden geçtiğini ortaya koyuyor. Şirketler artık yalnızca yeni teknolojilere yatırım yapmakla kalmıyor; bu yatırımların maliyet, operasyon ve insan kaynağı üzerindeki etkilerini de bütüncül bir yaklaşımla yönetmeye odaklanıyor.

Türkiye’de her iki şirketten biri elektrikli araçlara yeşil ışık yakıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yapay zekâ büyük merkezi sistemlerden çıkıp cihazlara, ağlara, kurumsal yazılımlara yayıldıkça şirketlerin önüne yeni sorular geliyor: Bu sistemler nasıl yönetilecek, kararların sorumluluğu kimde olacak, süreçler nasıl denetlenecek? Rapor; yapay zekânın nasıl konumlandırıldığı, yönetildiği ve ona nasıl güvenildiği konusunda yapısal bir değişime işaret ediyor.

Rapor, zekâyı gündelik hayata yaklaştıran; dijital deneyimleri daha hızlı, daha bağlamsal, daha özerk kılan ve güveni bu deneyimlerin merkezine yerleştiren yedi dönüşümü öne çıkarıyor.

1. Dağıtık zekâ: Yapay zekâ kararların alındığı noktaya yaklaşıyor

Zekâ artık yalnızca büyük merkezi sistemlerin içinde gelişmiyor. Yapay zekâ; kararların alındığı yere, yani hızın, verimliliğin ve anlık yanıtın önem taşıdığı cihazlara, kurumsal sistemlere ve ağlara, başka bir deyişle verinin üretildiği noktalara doğru kayıyor. İşlem maliyetleri yükseldikçe ve yönetişim gereksinimleri karmaşıklaştıkça rekabet avantajı, giderek daha büyük modeller kurmaktan çok gerçek dünyada kullanılmak üzere tasarlanmış özelleşmiş sistemleri kullanmaya bağlı hale gelebilir. Daha küçük ve alana özgü yapay zekâ modelleri; daha hızlı, kullanıcı odaklı ve veri ile karar süreçleri üzerinde daha fazla denetimle çalışabilir.

2. Akıllı asistanlar: Ticaret, kullanıcı adına hareket eden sistemlerle yeni bir döneme giriyor

Yapay zekâ asistanları yalnızca destek sunan araçlar olmaktan çıkıp eyleme geçebilen sistemlere dönüşüyor. İnsanlar ve işletmeler adına arama yapmaya, seçenekleri karşılaştırmaya, öneride bulunmaya, pazarlık süreçlerine destek olmaya ve zamanla işlem gerçekleştirmeye başlıyor. Ticarette akıllı asistanların rolü arttıkça avantaj; izinleri doğrulayan, niyeti teyit eden ve işlemleri güvenli biçimde yürüten güvenilir operasyonlara kayabilir. Bu yeni yapının geniş ölçekte işlemesi için güven, hesap verebilirlik ve güvenli ödeme altyapısı belirleyici olacak.

3. Verimlilik mücadelesi: Yapay zekâda ölçeklenmenin yeni sınırı

Yapay zekânın geleceği yalnızca sistemlerin ne kadar akıllı olduğuna değil, büyüyen altyapı ve enerji kısıtları içinde ne kadar verimli ölçeklenebildiğine de bağlı olacak. Enerji tüketimi, soğutma kapasitesi, altyapı erişilebilirliği ve işlem maliyetleri artık temel iş kararları arasında yer alıyor. Bu durum kurumları; yeni nesil çiplerden optimize edilmiş model mimarilerine, uçta işlemeden düşük enerjili hesaplamaya kadar yapay zekânın her katmanında verimliliğe yöneltiyor. Zekâyı daha verimli ve verinin üretildiği yere daha yakın çalıştırabilen işletmeler, operasyonel ve ekonomik açıdan daha güçlü bir dayanıklılık kazanabilir.

4. Fiziksel dünyaya taşınan yapay zekâ: Robotlar gerçek iş akışlarına giriyor

Robotik, çok modlu yapay zekâ ve makine algısı, zekâyı insanlar için tasarlanmış fiziksel ortamlara taşıyor. Fiziksel dünyaya taşınan yapay zekâ uygulamaları; üretim, lojistik, sağlık ve kamu hizmetleri gibi sektörlerde iş gücü açığı, operasyonel baskı ve güvenlik sorunlarıyla baş etmede kurumlara yardımcı olabilir. Akıllı sistemler fiziksel dünyada iş yapmaya başladıkça güvenilirlik, sorumluluk ve operasyonel risk şirketlerin temel gündemi olacak.

5. Gizli hesaplama: Mahremiyet yeniliğin itici gücüne dönüşüyor

Mahremiyet artık yalnızca veriyi korumakla ilgili değil. Veriyi açığa çıkarmadan ondan yeni değer üretmenin bir yolu haline geliyor. Gizli hesaplama, tokenizasyon ve mahremiyeti koruyan veri iş birliği; kurumların hassas veriyi korurken bilgiyi analiz etmesine ve paylaşmasına olanak tanıyabilir. Bu da daha güvenli yapay zekâ kullanımını, daha güçlü dolandırıcılık önlemeyi, güvenilir dijital kimliği ve sektörler arası daha emniyetli iş birliğini destekleyebilir.

6. Ürün geliştirme: Asistanlar artık birer araç değil, ekibin bir parçası gibi çalışıyor

Yapay zekâ, dijital ürünlerin tasarlanma, geliştirilme ve iyileştirilme biçimini değiştiriyor. Akıllı asistanlar; insan gözetiminde iş akışlarını planlamada, kod üretmede, sistemleri test etmede ve dağıtım süreçlerini hızlandırmada ekiplere destek olmaya başlıyor. Ürünler giderek daha az durağan, daha uyarlanabilir hale gelebilir; kullanıcı davranışına, operasyonel sinyallere ve değişen müşteri ihtiyaçlarına sürekli yanıt verebilir. Bu da kurumların yenilik yapma biçimini değiştirerek ürün geliştirmeyi daha hızlı, daha kişiselleştirilmiş ve daha kesintisiz kılabilir.

7. Kuantum ve klasik hesaplama: Hibrit modeller yüksek performansın yolunu açıyor

Hibrit kuantum-klasik hesaplama, kuantum teknolojileri için daha uygulanabilir bir yol sunuyor. Kuantum sistemleri geleneksel hesaplamanın yerini almak yerine, karmaşık optimizasyon ve simülasyon problemlerini çözmek için klasik altyapıyla birlikte çalışabilir. Büyük ölçekli kuantum hesaplama henüz gelişme aşamasında olsa da hibrit modeller; finansal modelleme, lojistik, risk analizi ve ileri bilimsel araştırmada kurumların yeni olanakları keşfetmesine şimdiden yardımcı oluyor. Zamanla bu teknolojiler hız, hassasiyet ve hesaplama gücünde yeni düzeylerin önünü açabilir.

Dijital ekonomide rekabet, yenilik ve güven dinamikleri kökten bir dönüşümden geçiyor. Bu yedi sinyal bir arada okunduğunda, işletmeler için yeni bir dönemin başladığı görülüyor. Yapay zekâ daha dağıtık, daha özerk ve gündelik sistemlerin içine gömülü hale geldikçe kurumların bu araçları benimsemesi tek başına yeterli olmuyor. Yeni dönemde başarı, akıllı teknolojilerin güvenli, şeffaf ve sorumlu bir şekilde çalışabileceği güvenilir ortamlar kurmaktan geçiyor.

Gelecek, güvenilir altyapıyla şekillenecek

Mastercard, geleceğin yalnızca yenilikle değil, aynı zamanda akıllı ticaretin güvenli bir biçimde ölçeklenmesini sağlayan sağlam altyapılarla şekilleneceğinin altını çiziyor. Şirket, yapay zekâ, siber güvenlik, tokenizasyon ve dijital ödemeler alanındaki küresel uzmanlığıyla, akıllı asistanların aktif rol oynadığı yeni nesil dijital ticaretin güvenli temelini kurmaya öncülük ediyor. Mastercard, ekosisteme sunduğu çözümlerle hem işletmelerin rekabet gücünü artırıyor hem de tüketiciler için en üst düzeyde siber güvenlik kalkanı oluşturuyor.

Mastercard Signals raporu: Ticaretin yeni dönemini güvenilir zekâ şekillendirecek yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Anlaşma kapsamında Pirelli, RIDEsense’in sanal sensör teknolojisini kullanma lisansını alırken, üçüncü taraflara hak devri konusunda da belirli güvence mekanizmaları oluşturuldu. Ayrıca Pirelli, RIDEsense’in %24,99 oranındaki hissesini satın alacak ve şirketteki payını gelecekte %100’e kadar çıkarma opsiyonuna sahip olacak.

Pirelli Cyber™ Tyre sisteminde kullanılan fiziksel sensörlerin, RIDEsense’in sanal sensörleriyle (araçlarda halihazırda bulunan sensörlerden elde edilen bilgileri işleyen algoritmalar) entegre edilmesi, Cyber™ Tyre’ın araçların elektronik güvenlik sistemlerine sunduğu katkıyı daha da artıracak. Bu iş birliği, suda kızaklama tespiti gibi mevcut fonksiyonları güçlendirmenin yanı sıra, lastik ve araç teşhis sistemlerine yönelik yeni yeteneklerin geliştirilmesinin de önünü açacak. Böylece Pirelli Cyber™ Tyre ekosistemi, gelişimini sürdürerek gelişmiş sürücü destek sistemleri (ADAS) ve otonom sürüş teknolojilerinde daha önemli bir rol üstlenme yolunda yeni bir aşamaya ulaşmış olacak.

PIRELLI CYBER™ TYRE

Belirli araç modellerinde orijinal ekipman olarak kullanılan Pirelli Cyber™ Tyre, lastiklere entegre edilen sensörlerden veri toplayıp bunları Pirelli’nin özel yazılım ve algoritmalarıyla işleyebilen dünyanın ilk entegre donanım ve yazılım çözümüdür.

Toplanan veriler gerçek zamanlı olarak aracın elektronik sistemlerine aktarılır ve ABS, ESP ve çekiş kontrol sistemleri gibi sürüş ve kontrol sistemleriyle entegre çalışan yeni fonksiyonların geliştirilmesine olanak tanır. Pirelli’nin teknolojisi, araç güvenliğini, performansını ve verimliliğini artırmayı hedeflerken, yol altyapısının durumunun izlenmesinde de kullanılabiliyor. Böylece yol kullanıcıları için risk oluşturabilecek durumların tespit edilmesine katkı sağlanıyor. Bu alanda kamu otoriteleriyle iş birliği içinde çeşitli pilot projeler de yürütülüyor.

RIDESENSE

RIDEsense’in teknolojisi, araç ve lastik davranışlarını modelleyen fizik tabanlı algoritmalara dayanıyor. Teknoloji, hem standart seri üretim araçların elektronik kontrol üniteleri (ECU) içinde çalışan sanal sensör yazılımı olarak hem de test ve motorsporları pazarlarına doğrudan erişim sağlayan özel Kymes platformu aracılığıyla donanım çözümü olarak sunuluyor.

Pirelli Teknolojiden Sorumlu Başkanı (CTO) Piero Misani, anlaşmaya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:“Yirmi yılı aşkın bir süre önce, lastiklere veri toplama ve iletme yeteneği kazandıran ve Cyber Tyre teknolojisinin doğmasını sağlayan yolculuğa başladık. RIDEsense ile gerçekleştirdiğimiz bu anlaşma, Cyber Tyre’ın merkezinde yer alan yazılım bileşenini güçlendirerek bu ekosistemin potansiyelini daha da artıracak.”

RIDEsense CEO’ları Flavio Farroni ve Aleksandr Sakhnevych ise şu açıklamada bulundu:“Bu anlaşma, İtalya için önemli bir adım niteliği taşıyor. İtalyan araştırma dünyası ile sanayiyi bir araya getirerek, Napoli Federico II Üniversitesi Araç Dinamiği Grubu’nda on yılı aşkın süre önce başlayan ve üniversitenin teknoloji transferi yapıları tarafından desteklenen bir projeyi Pirelli’nin üretim hatlarına taşıyor. Mobilitenin giderek daha bağlantılı hale geldiği günümüzde, daha fazla güvenlik, verimlilik ve sürüş kalitesi sunan teknolojiler büyük önem taşıyor. Pirelli ile paylaştığımız ortak hedef de tam olarak bu.”

Pirelli, Napoli Federico II Üniversitesi ve Megaride Group’tan Doğan Girişim RideSense’in %24,99 Hissesini Satın Aldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

DÜNYANIN lider teknoloji şirketlerinden Lenovo, kurumsal yapay zeka dönüşümünü hızlandıracak yeni Lenovo Hybrid AI Advantage™ portföyünü duyurdu. Yeni nesil yapay zeka çıkarım (AI inferencing) platformları ve Agentic yapay zeka çözümleriyle Lenovo; kurumların yapay zekayı yalnızca geliştiren değil, aynı zamanda iş süreçlerinde otonom şekilde çalıştırabilen yapılara geçmesini mümkün kılıyor.

Üretken yapay zeka teknolojileri kurumların dijital dönüşümünü yeniden şekillendirirken, yeni dönemin en önemli gündemlerinden biri modelleri eğitmekten çok bu modelleri yüksek performansla, güvenli ve sürdürülebilir maliyetlerle çalıştırabilmek oluyor. Yapay zeka çıkarımı (AI inferencing) olarak adlandırılan bu süreç, yapay zekanın gerçek iş süreçlerinde aktif olarak değer üretmesini sağlayan temel aşamayı oluşturuyor. Lenovo ise geliştirdiği hibrit yapay zeka yaklaşımıyla bu yeni dönemde yapay zekayı buluttan veri merkezlerine, iş istasyonlarından yapay zekalı PC’lere kadar verinin üretildiği her noktaya taşıyarak kurumlara performans, güvenlik, esneklik ve maliyet avantajını aynı anda sunuyor.

Yapay zekada hız, güvenlik ve verimlilik bir arada

Lenovo Altyapı Çözümleri Grubu Başkanı Ashley Gorakhpurwalla, konuyla ilgili şunları söyledi; “Kuruluşlar artık yapay zekayı, deneme aşamasının ötesine taşıyarak ölçülebilir iş sonuçları elde etmeye odaklanıyor. Lenovo olarak kullanıcılarımızın yapay zekayı en fazla değer yaratacağı noktada devreye almasını sağlıyor, bunu yaparken de maliyetleri önemli ölçüde düşürüyor, yatırımın geri dönüş süresini hızlandırıyor ve kurumların ihtiyaç duyduğu güvenlik ile yönetişim standartlarını koruyoruz.”

Kurumsal yapay zeka uygulamaları yaygınlaştıkça, verilerin sürekli bulut ortamına taşınması hem operasyonel maliyetleri artırıyor hem de veri güvenliği açısından yeni riskler doğuruyor. Lenovo’nun yeni nesil Hybrid AI Advantage platformu ise yapay zekayı doğrudan verinin üretildiği noktaya taşıyarak daha düşük gecikme süreleri, daha yüksek performans ve daha güçlü veri egemenliği sağlıyor. Intel, NVIDIA, Red Hat ve Canonical iş birlikleriyle geliştirilen yeni platformlar sayesinde kurumlar yapay zeka altyapılarını yalnızca birkaç adımda devreye alabiliyor. Yeni CPU tabanlı mimari; üretken yapay zeka uygulamaları, kurumsal bilgi yönetimi, insan kaynakları, müşteri hizmetleri ve Retrieval-Augmented Generation (RAG) senaryolarında daha yüksek işlem kapasitesi ve daha hızlı ilk yanıt süresi sunuyor.

Yapay zeka maliyetlerinde 8 kata kadar tasarruf

Kurumların yapay zeka yatırımlarındaki en büyük zorluklardan biri toplam sahip olma maliyeti olarak öne çıkıyor. Lenovo’nun optimize edilmiş yapay zekanın gerçek iş süreçlerinde çalıştırılmasına yönelik optimize edilmiş mimari ise bu maliyetleri önemli ölçüde azaltıyor. Şirketin analizlerine göre Lenovo’nun hibrit yapay zeka altyapısı; Bulut tabanlı altyapı hizmetlerine göre token başına maliyeti 8 kata kadar, model servisleri üzerinden sunulan API çözümlerine göre ise token başına maliyeti 18 kata kadar azaltabiliyor.

Bu sayede kurumlar yapay zeka uygulamalarını çok daha geniş ölçekte devreye alırken yatırımın geri dönüş süresini de önemli ölçüde kısaltabiliyor.

Otonom yapay zeka ile üretken yapay zekadan otonom yapay zekaya geçiş

Lenovo’nun tanıttığı yeniliklerin merkezinde yer alan otonom yapay zeka yaklaşımı, yapay zekanın yalnızca kullanıcı komutlarına yanıt veren bir araç olmaktan çıkarak kendi başına planlama yapabilen, çok adımlı süreçleri yönetebilen ve görevleri otonom şekilde tamamlayabilen dijital ajanlara dönüşmesini sağlıyor.

Bu kapsamda Lenovo; Çalışanların farklı kurumsal sistemlerdeki bilgiye tek noktadan erişmesini sağlayan yapay zeka bilgi asistanları, BT operasyonlarında sorunları otomatik tespit edip çözebilen AIOps çözümleri, NVIDIA NemoClaw altyapısıyla geliştirilen kurumsal yapay zeka ajanları, ThinkStation PGX üzerinde çalışan kişisel yapay zeka altyapısı geliştirme ortamları gibi yeni çözümlerini de tanıttı.

Perakende sektörüne yönelik geliştirilen dijital mağaza asistanları ise kullanıcıların ürün bulmasını kolaylaştırırken mağaza çalışanlarının operasyonel yükünü azaltmayı hedefliyor.

Yapay zeka için uçtan uca Lenovo ekosistemi 

Lenovo’nun Hybrid AI Advantage™ yaklaşımı, yalnızca yeni altyapı çözümlerinden oluşmuyor. Şirket, yapay zeka destekli bilgisayarlardan iş istasyonlarına, veri merkezlerinden yapay zeka altyapı mimarilerine kadar uzanan uçtan uca yapay zeka ekosistemiyle kurumların tüm yapay zeka yolculuğunu tek bir platform altında yönetmesini mümkün kılıyor.

Esnek kullanım modelleri sayesinde kurumlar ihtiyaçlarına göre yapay zekayı cihaz üzerinde, kendi veri merkezlerinde veya hibrit bulut ortamlarında çalıştırabiliyor. Böylece performans, güvenlik, yönetişim ve yatırım maliyetleri arasında optimum denge kurulabiliyor. Bu yaklaşım aynı zamanda Lenovo’nun “Herkes için Daha Akıllı Teknoloji” vizyonunun kurumsal yapay zeka alanındaki en somut yansımasını oluşturuyor.

Güvenlik ve yönetişim tasarımın merkezinde yer alıyor

Yapay zeka yatırımlarının hızlanmasıyla birlikte veri güvenliği ve yönetişim kurumların öncelikli gündemleri arasında yer alıyor. Lenovo’nun yeni çözümleri; Zero Trust yaklaşımını temel alan Lenovo XClarity One platformu, donanım seviyesinde güvenlik mekanizmaları ve tedarik zinciri koruma teknolojileriyle kurumların regülasyonlara uyumunu destekliyor. Altyapı, yazılım, profesyonel hizmetler ve yapay zekâ çözümlerini tek çatı altında bir araya getiren Lenovo, müşterilerinin yapay zekâyı güvenle ölçeklendirmesine olanak tanıyor.

Lenovo, kurumsal yapay zekanın ekonomik dengelerini yeniden tanımlıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

 ESET telemetri tespit oranları, Amadey’in belirli bir bölgeye odaklanmaksızın küresel çapta gözlemlendiğini gösteriyor. En yüksek tespit oranları Hindistan, Türkiye, Mısır, Meksika ve İspanya’da gözlemlendi. Stealc de belirli bir bölgeye odaklanmaksızın küresel olarak yayılırken en yüksek tespit oranları ABD, Polonya ve İtalya’da gözlemlendi. 

ESET Research, teknik analiz, altyapı takibi ve bağlı kuruluş düzeyinde içgörüler sağlayarak Amadey botneti ile Stealc bilgi hırsızının faaliyetlerinin durdurulmasına yardımcı oldu. Her ikisi de “kötü amaçlı yazılım hizmeti” (MaaS) olarak işletiliyor. Microsoft Dijital Suçlar Birimi (DCU), BitSight, Lumen ve Mitsui Bussan Secure Directions (MBSD) tarafından koordine edilen operasyon, Amadey ve Stealc bağlı kuruluşları tarafından kullanılan tüm bilinen ağ altyapısını hedef alarak siber suç faaliyetlerini felce uğratmayı amaçladı. Aynı zamanda, Europol’un Avrupa Siber Suç Merkezi (EC3), Almanya Federal Kriminal Polis Dairesi ile Hollanda ve Danimarka Ulusal Polis Teşkilatları da dâhil olmak üzere Avrupalı kolluk kuvvetleri ortaklarıyla birlikte IBM ve Proofpoint ile ortaklaşa “Operation Endgame” kapsamında Stealc’i soruşturuyordu.

ESET, her iki kötü amaçlı yazılım ailesini uzun süreli olarak takip ederken topladığı teknik analizler, istatistiksel bilgiler, bilinen komuta ve kontrol (C&C) sunucuları, şifreleme anahtarları, kampanya ve derleme tanımlayıcıları ile diğer tehdit istihbaratlarını paylaşarak bu operasyonun başarısına katkıda bulundu.

Amadey ve Stealc’in engellenmesi çalışmalarına destek veren ESET araştırmacısı Jakub Tomanek “ESET, son üç yıldır hem Amadey botnetini hem de Stealc bilgi hırsızını takip ediyor. Engelleme operasyonu kapsamında, işlenmiş kötü amaçlı yazılım örneklerinden elde edilen teknik göstergeler ve yapılandırma verilerinin yanı sıra 2025’in 4. çeyreğinden 2026’nın ilk yarısına kadar olan dönemi kapsayan istatistikleri paylaştık. Otomatik sistemlerimiz, Amadey ve Stealc örneklerini detaylı bir şekilde inceliyor ve büyük ölçekli izleme için en önemli alanları tespit ediyor. Bunlar arasında C&C sunucuları, derleme tanımlayıcıları, şifreleme anahtarları, URL yolları, kampanya tanımlayıcıları ve kötü amaçlı yazılım ailelerinin saldırganların kontrolündeki altyapıyla iletişim kurarken kullandığı diğer gömülü değerler yer alıyor,” açıklamasını yaptı. 

Teknik analizlerin, istatistiksel bilgilerin ve C&C sunucu listeleri, bağlı kuruluş tanımlayıcıları ve şifreleme anahtarları gibi tehdit istihbaratının paylaşılması, kolluk kuvvetlerinin altyapıları yüksek bir güven derecesiyle tespit etmelerine, önceliklendirmelerine ve bunlara karşı harekete geçmelerine olanak tanıyor.  Amadey, modüler bir kötü amaçlı yazılım yükleyicisidir. Ana amacı, ele geçirilmiş sistemlere ek kötü amaçlı yazılımlar dağıtmak olmakla birlikte, veri sızdırma ve uzaktan erişim için modüller de sunuyor. Buna karşılık Stealc, tipik bir “hizmet olarak bilgi hırsızı”. Kimlik bilgileri, çerezler, kripto para cüzdanları, tarayıcı uzantıları ve iş ortakları tarafından tanımlanan kalıplara uyan dosyaları hedef alıyor.

Her iki kötü amaçlı yazılım ailesi de hizmet olarak satılıyor ve darknet forumlarında tanıtılıyor. Her iki ekosistemde de iş ortakları, kendi sunucu altyapılarına kurulması gereken, kendi barındırdıkları bir yönetim paneli alırlar. Bu, iş ortaklarından belirli bir düzeyde teknik beceri gerektirir ve onlara kurban verileri ve yük dağıtımı üzerinde doğrudan kontrol sağlar. Dağıtım yöntemleri nihai olarak her bir iş ortağına bağlı olsa da ESET telemetri verileri her iki kötü amaçlı yazılım ailesinin de çok çeşitli kanallar aracılığıyla yayıldığını tutarlı bir şekilde göstermiştir. En yaygın yöntemler arasında sahte yazılım güncellemeleri, kırılmış yazılım yükleyicileri ve üçüncü taraf kötü amaçlı yazılım yükleyicileri yer almaktadır.

Amadey, yeniden derleme başına ödeme modelini kullanıyor. Ortaklar bir lisans satın aldıktan sonra, yeni bir derleme oluşturmaları gerektiğinde (örneğin, yeni bir C&C sunucusuna geçiş yaparken) her seferinde ek bir ücret ödüyor. Diğer bir deyişle Amadey operatörleri iş ortaklarına bir derleme aracı sağlamadı; bunun yerine, örnekler her iş ortağı için talep üzerine derlendi. Hizmet, daha fazla veri sızdırma ve erişim için üç modül sunar: Panoya izleme modülü, kimlik bilgisi hırsızlığı modülü ve VNC tabanlı uzaktan erişim modülü. Hizmetin tek bir lisans için fiyatı Bitcoin cinsinden 600 ABD dolarıdır ve her yeniden derleme için ek 50 ABD doları ücret alınıyor.

Stealc ise iş ortaklarına daha dostane bir yaklaşım benimsemiş ve abonelik kapsamında sınırsız derleme oluşturma imkânı sunuyor. Bu, C&C altyapısını değiştirmenin operasyonel maliyetini düşürmüş ve iş ortaklarının ihtiyaç duydukları anda yeni örnekler oluşturmasını kolaylaştırıyor. Web tarayıcıları, e-posta istemcileri, FTP istemcileri, oyun platformları, kripto para cüzdanı dosyaları ve tarayıcı uzantıları tarafından depolanan kimlik bilgileri dâhil olmak üzere çok çeşitli veri kaynaklarını hedefliyor. Stealc, aylık abonelik olarak satılıyor ve en ucuz abonelik altı ay için 1.000 ABD doları.

Kimlik sahtekârlığı dolandırıcılıklarından kaçınmaya çalışan her iki operatör de darknet forumlarındaki potansiyel iş ortaklarına kendileriyle yalnızca resmî kanallar aracılığıyla iletişime geçmeleri konusunda açıkça talimat verdi. Amadey, alıcıları ürünün tanıtıldığı darknet forumundaki özel mesajlara yönlendirirken Stealc ise darknet forumlarındaki özel mesajları veya Telegram’ı kullandı.

ESET, her iki ailenin faaliyetlerini izlemeye devam edecek ve operasyonun durdurulmasının ardından operasyonel altyapıyı yeniden kurma girişimlerini takip edecek.

Türkiye’yi de hedef alan iki zararlı yazılıma küresel operasyon yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’nin öncü teknoloji şirketlerinden Softtech, kurumların dijital dönüşüm yolculuklarına daha güçlü katkı sunmak amacıyla Microsoft ile stratejik bir iş birliği gerçekleştirdi. Bu anlaşma ile Softtech’in bankacılık, finans ve farklı sektörlerdeki derin deneyimi ile Microsoft’un global ölçekte lider teknoloji çözümleri bir araya gelerek kurumların teknoloji dönüşüm süreçlerinde güvenilir bir iş ortaklığı modeli uygulanacak.

Bu kapsamda kurumların Microsoft ekosistemi üzerinde hayata geçirmek istedikleri projelerde uçtan uca danışmanlık, mimari tasarım, entegrasyon, uygulama geliştirme ve sürdürülebilir destek hizmetleri sağlanacak. Özellikle yapay zekâ, veri ve otomasyon alanlarında kurumların rekabet avantajı kazanmasına katkı sunulması hedefleniyor.

İş birliği çerçevesinde Microsoft’un üretken yapay zekâ çözümleri, Copilot ekosistemi, Azure AI servisleri, müşteri ilişkileri ve iş süreçleri yönetiminde Dynamics 365 CRM & ERP çözümleri, veri platformlarında Microsoft Fabric ve low-code geliştirme ile agentic otomasyon alanında Power Platform çözümleri kullanılarak kurumların dijital dönüşüm projeleri hayata geçirilecek.

“Stratejik iş ortağı olmayı hedefliyoruz”

Softtech Genel Müdürü M. Bülent Özçengel konuyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı: “Softtech olarak 20 yılı aşkın süredir başta bankacılık ve finans olmak üzere enerji, ulaşım, perakende gibi farklı sektörlerde edindiğimiz birikimimizi, Microsoft’un global teknoloji liderliğiyle bir araya getiriyoruz. Bu iş birliğinin amacı, kurumların Microsoft ekosisteminde hayata geçirmek istedikleri dönüşüm yolculuğunda güvenilir ve stratejik bir iş ortağı olarak eşlik etmek. Teknoloji buna hazır, şimdi sıra bu gücü doğru yapıyla ölçeklendirmekte.”

Microsoft Türkiye Genel Müdürü Levent Özbilgin ise şunları söyledi: “Yapay zekâ çağında kurumların başarısı yalnızca doğru teknolojiye değil, güçlü iş ortaklıkları ve sektörel uzmanlığa da bağlı. Softtech ile gerçekleştirdiğimiz bu iş birliği, kurumların üretken ve agentic yapay zekâdan daha hızlı değer üretmelerini ve rekabet avantajı elde etmelerini sağlarken, Türkiye’de güvenli ve ölçeklenebilir yapay zekâ dönüşümünü hızlandırma hedefimizin de önemli bir parçasını oluşturuyor.”

Softtech Finans ve Profesyonel Hizmetler Genel Müdür Yardımcısı Muzaffer Özmen ise 

“Softtech olarak deneyimli danışman kadromuzla kurumların en kritik dönüşüm projelerini uçtan uca başarıyla hayata geçirecek uzmanlığa sahibiz. Bu projeleri, Microsoft’un sunduğu dört temel katman üzerinden ele alıyoruz: CRM ve iş süreçleri, veri platformu, yapay zekâ servisleri ve Agentic AI. Bundan sonraki aşama, bu teknolojileri doğru senaryolarla iş süreçlerine entegre ederek yüksek katma değer ve sürdürülebilir iş sonuçları üretmek.”

“Yapay zekâyı kurumlar için somut değere dönüştürmeyi hedefliyoruz”

Microsoft Türkiye Ticari Çözüm Satış Lideri ve Genel Müdür Yardımcısı Cüneyt Batmaz ise iş birliği hakkında şunları söyledi: “Softtech’in güçlü IT kaynağını, 20 yıllık teknoloji üretim deneyimini ve başta bankacılık olmak üzere finanstan birçok farklı sektöre uzanan derin birikimini; Microsoft’un global yapay zekâ ve bulut teknolojileriyle bir araya getiren bu iş birliği, kurumların dijital dönüşümünü Copilot, Azure AI, Dynamics 365, Microsoft Fabric ve Power Platform üzerinde uçtan uca hayata geçirmelerini sağlayacak. Hedefimiz; bu güçlü teknoloji altyapısını ve sektörel uzmanlığı, kurumların üretken ve agentic yapay zekâyı somut iş değerine dönüştürmesi için güvenilir bir iş ortağı olarak buluşturmak.”

Softtech ve Microsoft iş birliğiyle hayata geçirilecek projelerin, kurumların operasyonel verimliliklerini artırması, karar alma süreçlerini hızlandırması ve yeni nesil iş modellerine geçişlerini kolaylaştırması bekleniyor.

Softtech ve Microsoft’tan stratejik iş birliği: Kurumların yapay zekâ ve dijital dönüşüm yolculuğuna uçtan uca destek yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Raporun zamanlaması ise tesadüf değil.  ABD, Kanada ve Meksika ortaklığında düzenlenen 2026 FIFA Dünya Kupası, futbol tarihinin en kapsamlı yapay zekâ entegrasyonuna sahne oluyor. FIFA’nın resmi olarak duyurduğu teknolojiler, KOSAM raporunun temel bulgularını nokta atışıyla doğruluyor: Artık futbol, bir veri savaşı alanıdır.

“Futbolun DNA’sı Yeniden Yazılıyor”

Raporun sonuçlarını ve 2026 Dünya Kupası’ndaki yansımalarını değerlendiren KOSAM Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Serkan Seçkinli, futbolun yalnızca bir spor dalı olarak görülmemesi gerektiğini; medya, finans, sağlık ve teknolojinin iç içe geçtiği çok katmanlı ve devasa bir endüstri olduğunu vurguladı.

Seçkinli, “2026 Dünya Kupası, bu dönüşümün laboratuvarı niteliğinde. FIFA’nın hayata geçirdiği yenilikler, futbolun DNA’sının yeniden yazıldığını ortaya koyuyor. Dünyanın en büyük sosyal ve ekonomik organizasyonlarından biri olan futbol, bugün sessiz ama derinden bir veri savaşına sahne oluyor. KOSAM olarak hazırladığımız bu rapor, Türk futbolunun ve küresel paydaşların dijital devrimde bizzat oyun kurucu olmaları için stratejik bir pusula görevi görüyor” dedi.

“Jeopolitik Güç Gibi Veri Gücü de Belirleyicidir”

Seçkinli, teknolojinin futbolun doğasını kökten değiştirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Geleneksel futbol anlayışı, yerini veri okuryazarlığının ve yapay zekâ entegrasyonunun belirleyici olduğu yeni bir döneme bırakıyor. Artık kulüplerimiz sahadaki skorlara ilave olarak sahip oldukları dijital altyapı ve analitik yetkinliklerle küresel rekabette varlık gösteriyor. Nasıl ki lojistik koridorlarda jeopolitik konumumuz bir stratejik vizyona dönüşmek zorundaysa, spor endüstrisinde de elimizdeki veriyi işleme kapasitemiz bir ulusal güç unsuru hâline geliyor. Bugün veriyi yöneten, yarının futbol ekosistemini de yönetecek.”

2026 Dünya Kupası’nda Sahada Olan Devrim Niteliğindeki Teknolojiler

Seçkinli, KOSAM raporu ve FIFA’nın son açıklamaları ışığında, 2026 Dünya Kupası’ndaki dönüşüm başlıklarını şöyle yorumladı: “2026 Dünya Kupası’nda kullanılan yeni nesil ofsayt teknolojisi, anlık sesli uyarı sistemiyle sadece karar sürelerini sıfıra indirmekle kalmayıp, aynı zamanda gereksiz koşuları önleyerek sakatlık riskini azaltıyor, bu durum raporda vurguladığımız ‘öngörüsel sağlık yönetimi’nin somut bir örneğidir. 3D dijital ikizler sayesinde VAR kararlarında ‘algoritmik şeffaflık’ sağlanmakta, hakem kararlarına olan güven artarken bu sistem, önerdiğimiz ‘etik denetim mekanizmaları’nın teknolojik karşılığı hükmünde. Football AI Pro ile verinin demokratikleşmesi, ‘tüm aktörlere eşit erişim hakkı’ çağrımızın hayata geçmesi anlamına geliyor ki bu, Türkiye gibi gelişmekte olan futbol ülkeleri için büyük bir fırsattır. Hakem kameralarındaki AI destekli görüntü stabilizasyonu, taraftarı evinden maçın tam ortasına taşıyarak ‘dijital yabancılaşma’ olarak tanımladığımız riskin panzehri niteliğindedir. Son olarak, IPTV ile 5 saniyenin altına düşen yayın gecikmesi ve akıllı komuta merkezinde kullanılan ‘dijital ikiz’ teknolojisi, bir spor organizasyonunda ilk kez bu ölçekte uygulanmakta olup, KOSAM’ın ‘AI Direktörlüğü’ önerisinin stadyum ölçeğindeki yansımasıdır.”

Dört Alanda Devrim: Sağlık, Transfer, Deneyim ve Etik

Seçkinli, yapay zekânın futbolun dört kritik alanındaki dönüşümünü ise şöyle özetledi: Sakatlık risklerinde sezgisel yaklaşımlar yerini öngörüsel modellere bırakırken, Zone7 benzeri sistemler sayesinde sakatlık oranları %28 azaldı ve bu, milyonlarca avroluk yatırımın korunması anlamına geliyor. Transferde ise yapay zekâ insan yanlılığını minimuma indirerek kulüplerin on binlerce oyuncuyu dakikalar içinde analiz etmesini sağlıyor ve kısıtlı kaynakların en verimli şekilde kullanılması için bu teknolojiler hayati önem taşıyor. Akıllı stadyumlar ve taraftar etkileşimi cephesinde, yüz tanıma, dinamik bilet fiyatlama ve kişiselleştirilmiş içerik motorları taraftar bağlılığını %25 artırırken, taraftarla kurulan bağ 7/24 süren dijital bir etkileşime dönüşüyor. Seçkinli, tüm bu dönüşümün etik bir zeminde yükselmesi gerektiğinin de altını çizerek, FIFA’nın oyuncu verilerini toplama ve turnuva sonrası imha süreçlerine ilişkin soruların cevap beklediğini, veri mahremiyeti ve algoritmik önyargılarla mücadelenin bu dönüşümün olmazsa olmazı olduğunu vurguladı.

KOSAM’ın Stratejik Yol Haritası: “AI Direktörlüğü Kurulmalı”

Seçkinli, KOSAM raporunun kulüplere ve federasyonlara 2026 Dünya Kupası’nın gösterdiği teknolojik seviyeyi yakalamaları için beş stratejik öneri sunduğunu belirterek, bu önerileri şöyle sıraladı: 

“AI Direktörlüğü kurularak veri yönetimi profesyonellere emanet edilmeli; veri tabanlı altyapı reformu ile genç yetenek gelişimine yapay zekâ modülleri entegre edilmeli ve Football AI Pro benzeri sistemler TFF tarafından tüm kulüplere sunulmalı; dijital etik kurulları oluşturularak YZ kullanım standartları denetlenmeli ve biyometrik uygulamalarda “bilgilendirilmiş onay” zorunlu kılınmalı; transferden sponsorluğa tüm yatırımlarda finansal modelleme standart hale getirilmeli; ayrıca üniversite-sanayi-spor iş birliği ile Teknopark ekosistemleri kulüplerle buluşturulmalı, yapay zekâ okuryazarlığı futbol yöneticiliği eğitiminin zorunlu parçası olmalıdır.”

“Geleceğe Hazırlıklı Olmak Bir Tercihten Ziyade Görevdir”

Seçkinli, bültenin sonundaki değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi: “2026 Dünya Kupası, bize bir gelecek senaryosu sunuyor: Algoritmik teknik direktörlük, 3D avatar ile yönetilen VAR kararları, anlık veri akışıyla optimize edilen oyuncu performansı. Bu turnuva aynı zamanda futbolun 20 yıl sonraki hâlinin provasıdır. Yapay zekâ, futbol sahasında artık stratejik bir karar vericidir. 2030 ve sonrasında tam otonom karar sistemlerinin ve biyonik performans takibinin konuşulacağı bir dünyaya adım atıyoruz. Türkiye olarak bu değişimi uzaktan izleme lüksümüz yok, aksine teknolojiyi şekillendiren ve kendi değerleriyle harmanlayan öncü bir aktör olmak zorundayız. KOSAM, bu yolda tüm paydaşlarımızla birlikte çalışmaya hazırdır.”

“Futbol Endüstrisinde Yapay Zekânın Geleceği” raporunun tamamına KOSAM web sitesi (www.kosam.org) üzerinden erişim sağlanabilir.

KOSAM Raporu FIFA’yı Doğruladı: Futbol Artık Bir Veri Savaşı Alanı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

 RİSKLİ DURUMLARA KARŞI ÖNLEM ALINDI

Büyükşehir Belediyesi “e-yaren” projesini hayata geçiriyor. IoT Destekli “Yalnız Çalışan Akıllı Güvenlik Sistemi” projesi olan “e-yaren”; kalp atış hızı, kandaki oksijen seviyesi, hareket durumu ve konum bilgisi gibi kritik verileri anlık olarak takip ediyor. Düşme, uzun süre hareketsiz kalma veya ani sağlık değişiklikleri gibi riskli durumlarda otomatik uyarılar oluşturarak ilgili merkez birimlere bildirim gönderiyor. Böylece sahada yalnız çalışan personel için proaktif bir güvenlik mekanizması oluşturuluyor. Tüm biyometrik ve konum verileri, yürürlükteki KVKK mevzuatına uygun şekilde yüksek güvenlikli şifreleme yöntemleriyle korunuyor.

ACİL DURUMLARDA TEK TUŞLA YARDIM ÇAĞRISI

Akıllı bilekliklerde bulunan SOS butonu sayesinde personel, acil durumlarda tek tuşla yardım çağrısı oluşturabiliyor. Oluşturulan çağrı, kullanıcının anlık konum bilgisiyle birlikte ilgili birimlere iletilerek hızlı müdahale imkânı sağlıyor. Süreçlerin tamamı dijital harita ve merkezi yönetim paneli üzerinden anlık izlenebiliyor. Toplanan telemetri verileri ise belediyenin bütünleşik yönetim vizyonu kapsamında kurulacak Kent Yönetim Merkezi ve şehrin Dijital İkiz altyapısına veri sağlayacak şekilde tasarlandı. Bu yapı, gelecekte yapay zekâ destekli karar destek mekanizmalarının geliştirilmesine de katkı sunacak.

KAYNAK YÖNETİMİNDE VERİMLİLİK VE TASARRUF

Yeni sistem, iş sağlığı ve güvenliği standartlarını teknoloji odaklı bir yaklaşımla güçlendirirken kurumsal kaynak yönetimine de önemli katkılar sağlıyor. Sahada yalnız görev yapan personelin güvenliğinin teknolojik çözümlerle desteklenmesi sayesinde ikinci bir personel görevlendirme ihtiyacı azalıyor. Böylece personel kaynaklarının daha verimli kullanılması ve operasyonel maliyetlerde sürdürülebilir tasarruf sağlanması hedefleniyor.

DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜN STRATEJİK ADIMI

Yalnız Çalışan Projesi, yalnızca bir takip sistemi olmanın ötesinde, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin dijital dönüşüm yolculuğunda stratejik bir adım olarak öne çıkıyor. Proje sayesinde: Sahada görev yapan personelin sağlık ve güvenliği artırılırken risklere karşı erken müdahale imkânı sağlanıyor. Proje ayrıca veri odaklı yönetim kültürünün güçlenmesine katkı sunarken akıllı şehir uygulamalarına da güçlü bir altyapı oluşturuyor. Bu yönleriyle proje, belediyenin farklı hizmet alanlarında da uygulanabilecek, ölçeklenebilir ve yenilikçi bir akıllı şehir çözümü niteliği taşıyor.

Yalnız çalışanlara IoT destekli güvenlik kalkanı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

2025 yılı boyunca, Rusya ile bağlantılı Gamaredon tehdit grubu, yalnızca Ukrayna’daki hükümet ve askeri kurumları hedef aldı. Gamaredon operatörleri, teknik raporumuzda analiz ettiğimiz altı yeni kötü amaçlı PowerShell aracı geliştirdi ve kullanıma sundu. Grubun dosya hırsızları, bulut depolama hizmetlerine (Wasabi, Tebi ve Intercolo) veri sızdırmayı destekleyecek şekilde güncellendi ve bu yöntem, veri sızdırmanın başlıca yöntemi hâline geldi. ESET ayrıca C&C sunucularını çözümlemek ve yükleri dağıtmak için çok sayıda meşru mesajlaşma, sosyal medya, blog ve yapıştırma hizmetinin “dead drop” olarak kötüye kullanıldığını da belgeledi.

2025 yılı boyunca Gamaredon son derece aktif kaldı ve yalnızca Ukrayna’ya odaklanmaya devam etti. Grubun nihai hedefi, Ukrayna’da devam eden savaşta Rusya’nın çıkarlarını desteklemek için istismar edilebilecek hassas bilgiler ve diğer kritik verilerin sızdırılması olmaya devam ediyor. Gamaredon’un faaliyetleri, istihbarat üstünlüğü elde etmek amacıyla Ukrayna’daki hükümet ve askeri kurumları hedef alarak Rusya’nın jeopolitik hedefleriyle yakından uyumlu görünüyor. 

Gamaredon’u araştıran ESET araştırmacısı Zoltán Rusnák “Grup, Ocak 2025’te kısa bir operasyonel ara vermiş olsa da Gamaredon o yılın ilk yarısında çabalarının büyük bir kısmını yeni araçlar geliştirmeye ve kullanıma sunmaya ayırdı. ESET, Rusya ve Kırım’daki önemli bayramlar öncesinde birçok güncelleme yapıldığını gözlemledi. Özellikle, bu bayramlar sırasında veya hemen sonrasında hiçbir güncelleme gözlemlenmedi; bu da Gamaredon operatörlerinin muhtemelen devlete bağlı çalışanlar olduğunu daha da güçlendiriyor” açıklamasını yaptı . Grup, Ukrayna Güvenlik Servisi tarafından Rusya FSB’sinin 18. Bilgi Güvenliği Merkezi’ne atfediliyor ve işgal altındaki Kırım’dan faaliyet gösterdiği düşünülüyor.  

2025’in başlarında Gamaredon, Rusya ile bağlantılı bir başka tehdit aktörü olan Turla ile iş birliği yaptı. Bu iş birliği, Rusya ile bağlantılı gruplar arasında koordineli siber casusluk kampanyaları yürütme potansiyelini vurgulamaktadır; bu da operasyonel etkilerini artırması muhtemeldir. Geçmişte Gamaredon, ESET tarafından keşfedilen ve InvisiMole olarak adlandırılan bir tehdit aktörüyle de iş birliği yapmıştı. Daha geniş bir bakış açısıyla 2025 yılı Rusya yanlısı aktörler arasında iş birliği ve görev paylaşımına dair bir başka örnek daha sundu. ESET, Rusya yanlısı UAC-0099 grubunun ilk erişim operasyonları yürüttüğünü ve ardından doğrulanmış hedefleri takip faaliyetleri için Sandworm’a aktardığını gözlemledi. 

Yılın ikinci yarısında Gamaredon, daha büyük ve daha sık gerçekleştirilen spear phishing kampanyalarına yöneldi. En belirgin değişiklik, faaliyet temposundaydı. Grup, kampanyaların hem sıklığının arttığı hem de ölçeğinin büyüdüğü yılın ikinci yarısında çok daha aktifti. Spear phishing’in ötesinde, Gamaredon yanal hareket için özel silahlandırma araçlarını kullanmaya da devam etti. Bu araçlar, USB sürücülerini, eşlenmiş ağ sürücülerini ve hatta yazılım yükleyicilerini silahlandırarak, grubun ilk saldırıdan sonra kuruluşların içinde veya arasında yayılmasına yardımcı oluyor.

Gamaredon, 2025 yılında tamamı PowerShell ile yazılmış altı yeni araç tanıttı: PteroDee, PteroCache, PteroDum, PteroOdd, PteroPaste ve PteroEffigy. Yeni araçlar arasında öne çıkan, diğerlerine kıyasla oldukça daha karmaşık olan PteroPaste’dir. Bu araç, bir indirici, bir USB silahlandırıcı ve kalıcılık ile koordinasyon için kullanılan bir çalıştırıcı bileşenini bir araya getirir. Ayrıca ilk olarak 2021’de ortaya çıkan eski bir VBScript silahlandırıcı olan PteroSetup’ı yeniden hayata geçirdi.

Bunun yanı sıra Gamaredon operatörleri ağ altyapılarını korumak için yeni yollar aradılar; C&C sunucuları artık tüneller, işleyiciler, DDNS (dinamik DNS) ve PaaS (hizmet olarak platform) gibi çeşitli üçüncü taraf hizmetlerin arkasına gizlenmiştir.

Gamaredon’un 2025 yılındaki operasyonlarının en önemli yönlerinden biri, sözde “dead-drop” hizmetlerinden yoğun bir şekilde yararlanmasıydı. Bu terim geleneksel casusluktan gelmektedir – doğrudan buluşmak yerine, bir ajan bilgileri halka açık veya gizli bir yere bırakır ve başka bir ajan daha sonra bu bilgileri alır. Çevrimiçi ortamda da prensip benzerdir. Operatörler, gerçek kötü amaçlı sunucuyu doğrudan kötü amaçlı yazılıma gömmek yerine, bu bilgileri meşru bir web sitesine veya platforma yerleştirir ve kötü amaçlı yazılım da buradan alır. Bu, kötü amaçlı yazılımın önce meşru bir hizmet üzerindeki halka açık bir sayfaya bağlanabileceği, buradan gizli veya önceden yerleştirilmiş bir değeri okuyabileceği ve ancak bundan sonra asıl C&C sunucusuna bağlanabileceği anlamına gelir. 2025 yılında Gamaredon, Telegram kanalları, Dropbox, DEV Community ve Mastodon gibi sosyal ağlar dâhil olmak üzere çok sayıda hizmeti bu şekilde kötüye kullandı.

ESET’in gözlemlediği diğer önemli altyapı değişikliği ise veri sızdırma tarafındaydı. Gamaredon, amiral gemisi niteliğindeki iki dosya hırsızı olan PteroPSDoor ve PteroVDoor’u, çalınan dosyaları S3 uyumlu bulut depolama hizmetlerine (Amazon S3 API’sini destekleyen sağlayıcılar: Wasabi, Tebi ve Intercolo) yükleyecek şekilde güncelledi; böylece aynı araçlar ve kod, farklı depolama sağlayıcılarında çalışabilir hâle geldi. Aynı zamanda, PteroBox dosyaları Dropbox’a yüklemeye devam etti.

Çalınan dosyaları bulut depolama hizmetlerine yüklemek, Gamaredon’un büyük miktarda çalınan veriyi almak için kendi altyapısını sürdürme ihtiyacını azaltır. Ayrıca kötü amaçlı trafiğin meşru depolama sağlayıcılarına erişim trafiği arasına karışmasına da yardımcı olur. Esasen Gamaredon, talimatların nereden geldiğini gizlemekle kalmayıp, çalınan verilerin nereye gittiğini de gizlemek için üçüncü taraf hizmetlerini giderek daha fazla kullanmaktadır.

Siber casuslukta yeni perde yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Araştırmaya katılan işletmelerin %64’ü önümüzdeki 12 aylık döneme umutla bakarken, Türkiye özelindeki veriler KOBİ’lerin ticari olgunluk seviyesinin yüksek olduğunu ve yeni dönemin fırsatlarını yakalamak için veri odaklı araçlara yöneldiklerini ortaya koyuyor. 

Mastercard KOBİ Güven Endeksi; işletme sahiplerinin eğilimlerini, önceliklerini ve büyüme beklentilerini veriye dayalı bir bakış açısıyla sunuyor. Araştırma, dinamik piyasa koşullarına uyum sağlamaya çalışan Türk KOBİ’lerinin finansmana erişim, kesintisiz ödeme deneyimi ve analitik içgörü başlıklarını, büyüme yolculuğunda kritik alanlar olarak gördüğünü ortaya koyuyor.

KOBİ’lerin ödeme tercihi kartlardan yana, kurumsal kart kullanımı yükselişte

Araştırmaya göre Türkiye’deki KOBİ ekosisteminin %87’sini mikro işletmeler oluştururken, perakende (%37) ve üretim (%24) sektörleri başı çekiyor. KOBİ’lerin %92’si faaliyetlerini fiziksel mağazalar üzerinden yürütmesine rağmen, kartlı ödeme kabul oranının %93 gibi neredeyse evrensel bir seviyede olması dikkat çekiyor. İşlem hacimlerinin %52’si kartlar üzerinden gerçekleşerek nakit kullanımını (%30) geride bırakmış durumda. KOBİ’ler, dijital ve online ödemeleri bugün ve gelecekte işletmelerini daha iyi ve hızlı büyütmelerine katkı sağlayan önemli araçlar arasında görüyor.

Türkiye pazarını diğer gelişmekte olan pazarlardan ayıran bir diğer önemli unsur ise işletme harcamalarındaki profesyonelleşme. Türk girişimciler, kişisel ve ticari harcamaları ayırmanın değerini net bir şekilde ortaya koyuyor. Araştırmaya katılan KOBİ’lerin %61’i işletme giderleri için kurumsal/ticari kart kullanmayı tercih ediyor.

Büyüme reçetesi: Finansmana kolay erişim, kesintisiz ödeme ve veri gücü

Tahminlere dayalı kararların geride kaldığı bu dönemde, KOBİ’ler bağlantıda kalmanın ötesine geçerek doğrudan aksiyon alabilecekleri somut içgörülere ihtiyaç duyuyor.

İşletmelerini büyütmek ve operasyonel verimliliklerini artırmak isteyen KOBİ’lere işlerini en çok neyin büyüteceği sorulduğunda üç ana alan öne çıkıyor. KOBİ’lerin %56’sı finansal servislere, krediye ve fonlamaya daha kolay erişimin, yine %56’sı basit, kesintisiz ve kullanıcı dostu ödeme yöntemleri sunmanın en büyük büyüme potansiyelini taşıdığını düşünüyor. Bu iki kritik unsuru ise %48’lik bir oranla daha iyi veri, analitik ve içgörüye erişim sağlama beklentisi takip ediyor.

Sürdürülebilir ve kapsayıcı ekonomik büyüme vizyonu doğrultusunda Mastercard; iş ortaklarıyla birlikte KOBİ’leri doğru araçlar, altyapı ve danışmanlık hizmetleriyle donatarak, onların gerçek potansiyellerini ortaya çıkarmalarına ve geleceğin dijital ekonomisinde söz sahibi olmalarına destek olmayı sürdürüyor.

Mastercard 2026 KOBİ Güven Endeksi’ne Göre Türk KOBİ’lerinin %64’ü Geleceğe Güvenle Bakıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Küresel iklim krizinin beraberinde getirdiği zirai don, kuraklık, fırtına ve aşırı yağışlar, sıcaklık ve kuraklık gibi meteorolojik afetler, Mersin başta olmak üzere Türkiye genelinde tarımsal üretime büyük darbeler vurmaya devam ediyor. Yaşanan bu felaketlerin ve ekonomik kayıpların önüne geçmek isteyen Mersin Yenişehir Belediyesi, üreticinin kaderini değiştirecek devrim niteliğinde bir adım attı. Kırsal Hizmetler Müdürlüğü tarafından “Tarımda bilgiyi kâra dönüştüren projeler” kapsamında hayata geçirilen Yapay Zekâ Destekli Tarımsal Tahmin ve Erken Uyarı Sistemi, Mersinli çiftçileri dijital tarım çağıyla buluşturuyor.

SAHADAN ANLIK VERİ, YAPAY ZEKÂ İLE ANALİZ

İlçede bulunan tarım arazilerine yerleştirilecek son teknoloji sensörler, tarımsal iklim istasyonları ve dijital kameralı tuzaklar sayesinde, doğrudan sahadan anlık veriler toplanacak. Üreticiler; kendi arazilerine yönelik sıcaklık, hava nemi, yağış miktarı, rüzgâr hızı, toprak sıcaklığı, güneşlenme ve toprak nemi gibi hayati bilgilere yerel olarak ulaşabilecek. Sistem, sahadan gelen bu verileri gelişmiş FieldClimate yazılım platformuna aktararak analiz edecek. Yapay zekâ algoritması sayesinde 7 ila 14 günlük lokal hava tahminleri yapılarak, bölgeye özgü don ve fırtına uyarıları çiftçilerin cep telefonlarına anlık bildirim ve alarm olarak gönderilecek.

AKILLI TUZAKLARLA ZARARLI BÖCEKLERE YAKIN TAKİP

Proje kapsamında sahaya kurulacak olan iki temel donanımdan biri olan iSCOUT Zararlı Takip Kamerası, haşere mücadelesinde ezber bozacak. Güneş enerjisiyle çalışan ve her araziye kolayca asılabilen bu dijital yapışkan tuzaklar, içindeki 10 MP yüksek çözünürlüklü kameralar ile böceklerin fotoğraflarını çekecek. LTE şebekesi üzerinden sisteme gönderilen fotoğraflar, yapay zekâ ve kendi kendine öğrenen algoritmalarla analiz edilerek zararlı türleri otomatik olarak sayılacak. Böylece çiftçiler arazilerinde hangi zararlının olduğunu anında görebilecek ve mahsul hasar görmeden önlemini alabilecek. Sistem, çiftçilere sadece hava durumu değil, adeta dijital bir ziraat mühendisi gibi rehberlik edecek. Bitki hastalıkları erken uyarı lisansı sayesinde hastalık riskleri önceden tespit edilecek. Sistem üreticilere; bitki su tüketimi hesaplamalarıyla tam zamanında ve ihtiyaç kadar sulama planlaması, hangi ilacın, hangi hastalık/zararlı için ne zaman ve ne kadar kullanılması gerektiği bilgisi, tohum ekimi, dikim, toprak işleme, zirai ilaç uygulama uygunluğu ve en doğru hasat penceresinin tespiti gibi konularda kritik kararlar aldıracak. Bu sayede yanlış ve gereksiz ilaç kullanımının önüne geçilerek üretim maliyetleri düşürülecek, çevre ve insan dostu gıda üretimi teşvik edilecek. Aynı zamanda ilaç ve sudaki kayıplar engellenerek üründe verim ve kalite maksimuma çıkarılacak.

BAŞKAN ÖZYİĞİT: ÇİFTÇİMİZİN EKONOMİK ZARAR GÖRMESİNİ ENGELLEYECEĞİZ

Projenin en büyük amacının üreticileri iklimsel ve biyolojik risklere karşı koruyarak ekonomik güvence altına almak olduğunu vurgulayan Yenişehir Belediye Başkanı Abdullah Özyiğit, “Dünya değişiyor, iklim değişiyor. Küresel iklim krizinin getirdiği zirai donlar, aniden bastıran fırtınalar, kuraklık ve aşırı yağışlar artık uzak birer tehdit değil, kapımızın önündeki acı gerçekler. Mersin’de bir çiftçimizin, bir üreticimizin bir gecede tüm emeğinin, göz nurunun bir don olayıyla ya da fırtınayla yok olmasının acısını en iyi bizler biliyoruz. Biz, Yenişehir Belediyesi olarak, çiftçimizin bu doğa olayları karşısında yalnız kalmasına, “kaderine terk edilmesine” asla razı olamazdık. Olmadık da… Peki, ne yapıyoruz? Tarım arazilerimize yerleştireceğimiz son teknoloji sensörler, tarımsal iklim istasyonları ve dijital kameralı tuzaklar sayesinde, doğrudan sahadan, yani topraktan anlık veriler toplayacağız. Hani hep deriz ya, “Gökyüzüne bakıp hava tahmini yapmak” diye… Artık tahminleri şansa bırakmıyoruz. Toprağın nemini, sıcaklığını, rüzgarın hızını, güneşlenmeyi anlık olarak ölçüyoruz. Sistemimiz, sahadan gelen bu verileri gelişmiş bir yapay zekâ algoritmasıyla işleyecek. Günlük yerel hava tahminleri yaparak; don ve fırtına gibi felaketleri, daha çiftçinin kapısına gelmeden, cep telefonlarına anlık bildirim ve alarm olarak gönderecek. Sadece havayı değil, mahsulün can düşmanı olan zararlıları da takibe alıyoruz. Bu sistem çiftçiye sadece hava durumu raporu vermeyecek; adeta her üreticinin cebinde 24 saat çalışan dijital bir ziraat mühendisi olacak. Bitkinin su tüketimini hesaplayıp, tam zamanında ve ihtiyaç kadar sulama yapmalarını sağlayacak. Suyu israf etmeyeceğiz; hangi ilacı, hangi hastalık için, ne zaman ve ne kadar kullanmanız gerektiğini söyleyecek. Kulaktan dolma bilgilerle, gereksiz ilaç masrafı yapma dönemi bitiyor. Biz bu projeyle sadece üretimi artırmıyoruz, yanlış ve gereksiz ilaç kullanımının önüne geçerek üretim maliyetlerini de düşürüyoruz. İlaçta ve sudaki kayıpları sıfıra indirirken, ürünlerin kalitesini ve verimini en üst seviyeye çıkarıyoruz. Yenişehir’i sadece kültürün, sanatın, modern yaşamın merkezi değil; aynı zamanda akıllı tarımın, teknolojinin ve üretimin de öncüsü yapmakta kararlıyız. Çiftçinin nasırlı elleriyle büyüttüğü o ürünler, bu ülkenin zenginliğidir. Çifti üretecek, biz de arkalarında dağ gibi duracağız.” ifadelerini kullandı.

İklim krizine karşı dijital önlem yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bireysel katkı sağlayan çalışanlar (individual contributors) arasında yapay zeka kullanımının hızla arttığı görülüyor. Bu gruptaki düzenli kullanıcı oranı, son iki yıla göre 20 puandan fazla artarak  %74’e ulaştı. Hindistan, Orta Doğu, Brezilya ve Güney Afrika; küresel ortalamanın ve ABD, Fransa ve İtalya gibi pek çok ülkenin üzerinde düzenli yapay zeka kullanımı bildirdi.

Yapay Zeka işi hem daha iyi hem daha zor hale getirdiği için bir “iş tatmini paradoksu” yaratıyor

Katılımcıların %72’si yapay zekanın kendi rollerindeki beceri beklentilerini şimdiden önemli ölçüde değiştirdiğini söylüyor. %47’si ise artık zamanını işin kendisini yapmaktan ziyade yapay zekayı yönetmeye ve yönlendirmeye harcadığını belirtiyor. Düzenli yapay zeka kullanıcılarının %67’si bu teknolojinin iş tatminini artırdığını ifade ederken, %41’i bilişsel yükün arttığını rapor ediyor. Bu durum, yapay zekanın işi aynı anda hem kolaylaştırıp hem de zorlaştırdığı bir “iş tatmini paradoksu” yaratıyor.

Kullanıcıların %42’si Yapay Zeka ile haftada bir iş gününden fazla tasarruf ederken, çoğu kurum bu zamanı henüz değere dönüştüremiyor

Yaygın kullanıma rağmen birçok kuruluş yapay zeka kaynaklı verimlilik kazançlarını ölçülebilir bir değere dönüştürmekte zorlanıyor. Düzenli saha kullanıcılarının %42’si yapay zeka sayesinde haftada en az bir tam iş günü tasarruf ettiğini belirtirken, %66’sı bu kazandıkları zamanla ne yapacakları konusunda sınırlı rehberlik aldıklarını veya hiç almadıklarını söylüyor. Yarısından fazlası ise bu zamanı stratejik işlere yönlendirmiyor. Doğru bir dönüşüm süreci işletilmediğinde, tasarruf edilen zaman organizasyon içinde eriyip gidiyor.

Çalışanların Yapay Zeka ile olan “Balayı Dönemi” stratejik netlik olmazsa sona erecek

BCG Yönetici Ortağı; Avrupa, Orta Doğu, Güney Amerika ve Afrika Sanayi Grubu Başkanı Gözde Yalazı Özbek konuyla ilgili şunları söyledi:

‘Yapay zekanın ilk dalgası bireysel üretkenliğe; zaman kazanımına, verimliliğe ve iş yükünün azaltılmasına odaklanmıştı. Gelecek dalganın ise kolektif çalışmayı dönüştürmesi bekleniyor. Çünkü mesele artık yeni araçlar kullanmak değil; işlerin, rollerin ve ekiplerin nasıl çalıştığını yeniden tanımlamak. Rapor, yapay zeka çağında gerçek bir yönetim dönüşümünün geldiğine işaret ediyor.   

Türkiye’de de benzer bir tablo görüyoruz. Birçok kurum yapay zeka yatırımlarını hızlandırıyor ancak sürdürülebilir etkiyi yaratanlar, teknolojiyi yalnızca verimlilik aracı olarak değil, organizasyonel dönüşüm aracı olarak ele alanlar oluyor. Yapay zekanın neden kullanıldığı, hangi iş sonuçlarının hedeflendiği ve çalışanlardan ne beklendiği netleşmedikçe, ilk dönemde elde edilen heyecan ve benimseme hızının korunması zorlaşacak.’

Çalışanlar net bir strateji bekliyor, net strateji iş etkisini 25 puan artırıyor

Çalışanlar yapay zekanın yoğunluğuna karşı direnç göstermiyor. Kurumlarda strateji net olduğunda, beklentiler gerçekçi şekilde tanımlandığında ve çalışanlarla etkili iletişim kurulduğunda yapay zeka dönüşümü daha başarılı sonuçlar veriyor. Net bir strateji, ölçülebilir iş etkisini 25 puan artırıyor. Strateji olmadan sunulan daha iyi araçlar, bu etkiyi yalnızca yaklaşık 5 puan yukarı taşıyor. İş akışını yeniden tasarlayan şirketlerdeki katılımcıların ölçülebilir iş geliştirme görme olasılığı 24 puan, haftada en az tam bir gün tasarruf etme olasılığı 22 puan ve artan iş tatmini bildirme olasılığı 20 puan daha yüksek.

Araştırma ayrıca, yapay zeka ajanlarının iş akışlarına dahil olma ve olgunlaşma sürecinin devam ettiğini de vurguluyor. Katılımcıların %30’u, bu ajanların iş akışlarına halihazırda entegre edildiğini belirtiyor ki bu oran geçen yılki raporda yer alan %13’lük oranın iki katından fazla. Her on katılımcıdan altısı, ajanların üç yıl içinde işlerinin en az yarısını yapabileceğine inanıyor. Buna rağmen katılımcıların yarısından fazlası ajanların tam olarak ne olduğu konusunda hala sınırlı bir anlayışa sahip ve yönetişim (denetim, hesap verebilirlik) mekanizmaları teknolojinin hala çok gerisinde kalıyor.

Türkiye’de teknoloji altyapısının olgunluğu ve veri regülasyonları kurumlardaki yaygınlaşmayı etkiliyor

Türkiye’de ise yapay zekanın kurumsal ölçekte yaygınlaşmasının önündeki en önemli başlıklar arasında veri ve teknoloji altyapısının olgunluğu ile regülasyonlar yer alıyor. Özellikle veri yerelleştirme gereklilikleri, bazı sektörlerde yapay zeka uygulamalarının ölçeklenmesini daha seçici hale getiriyor. Bununla birlikte, yurt içi bulut altyapılarının gelişmesi ve kurumların veri temellerini güçlendirmeye yönelik yatırımları, bu engelleri kademeli olarak azaltıyor. Türkiye’de birçok kurum artık yapay zekayı deneme aşamasından çıkarıp iş süreçlerine entegre etmeye hazırlanırken, önümüzdeki dönemde asıl farkı yaratan unsur teknolojiye erişimden çok, bu teknolojiyi kurumsal ölçekte hayata geçirebilme kabiliyeti olacak.

Rapora göre liderlerin %65’i, yapay zeka ajanlarının üç yıl içinde işlerinin en az yarısını gerçekleştirebileceğine inanıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Lüleburgaz Belediyesi akıllı şehircilik vizyonu doğrultusunda çalışmalarına devam ediyor.

Kenti geleceğin teknolojileri ile buluşturacak dijital dönüşüm projesi kapsamında kent genelindeki 275 kilometrelik yol ağında 360 derece panoramik görüntüler çekilerek Kent Bilgi Sistemi’ne entegre edilecek.

Bu sayede Lüleburgaz’ın tamamı ölçülebilir, analiz edilebilir ve güncel verilerle yönetilebilir dijital bir yapıya kavuşacak.

LÜLEBURGAZ PARMAK UCUNDA

Lüleburgaz Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürü Alper Dinçer; “Lüleburgaz Belediyesi olarak kentimiz genelinde cadde ve sokaklarımızın 360 derece panoramik görüntü çekim çalışmalarına başlamış bulunmaktayız. Bu projeyle yol, kaldırım, trafik ekipmanları, diğer kentsel unsurların ölçüm, analizleri gerçekleştirilerek, sahaya çıkmadan dijital ortamda birçok veriye erişilebilecek. Aynı zamanda belediye sunucularında güvenli şekilde arşivlenecek görüntüler sayesinde ilerleyen yıllarda geçmişe dönük inceleme, karşılaştırma, değişim analizi ve planlama çalışmaları da gerçekleştirilebilecek. Bu çalışmayla Lüleburgaz’ın tamamı ölçülebilir, analiz edilebilir ve güncel verilerle yönetilebilir, dijital bir yapıya kavuşacak. Elde edilen veriler Kent Bilgi Sistemi ile entegre edilerek hem belediyemizin hizmet süreçlerinde hem de vatandaşlarımızın kullanımında aktif olarak değerlendirilecektir. Vatandaşlar şehirlerini sanal ortamda detaylı olarak inceleyebilecek, adres, konum tespitlerini daha kolay gerçekleştirilebilecek. Lüleburgaz Belediyesi olarak akıllı şehircilik vizyonumuz doğrultusunda kentimizi geleceğe hazırlamaya, teknolojiyi vatandaşlarımızın hizmetine sunmaya ve veri odaklı belediyecilik anlayışını güçlendirmeye devam ediyoruz” dedi.

Gerekli KVKK düzenlemelerinin (yüz ve plaka flulaştırma) ardından sistem yayında olacak. 

Akıllı şehircilikte yeni adım yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Araştırma, yapay zeka çağında Türkiye’nin “Çalışan değer önerisi” ve “İK veri olgunluğu” gibi kritik göstergelerde yüksek performans sergilediğini ve dünya ortalamasını geride bırakarak güçlü bir rekabet avantajı elde ettiğini ortaya koyuyor. 

Türkiye, Yapay Zeka Dönüşümünde Güçlü Potansiyel Sergiliyor

Araştırmaya göre Türkiye’de katılımcıların yüzde 50’si kurumlarının “İK veri olgunluğunu” ileri seviyede bulurken “çalışan değer önerisini” güçlü bulanların oranı yüzde 33’e ulaşıyor. Araştırma sonuçları, alışan değer önerisinde yüzde 33 ile yüzde 19’luk küresel  oranın üstüne çıkan Türkiye’nin yapay zeka dönüşümünde önemli bir avantaja sahip olduğunu ortaya koyuyor.

Araştırma, yapay zeka çağında başarının algoritmaların gücünden çok, bu teknolojiyi yöneten insan kaynağının niteliğine bağlı olacağını gösteriyor. Veriler, Türk şirketlerinin teknoloji yatırımlarının yanında insan ve veri odaklı dönüşüme yatırım yaparak yapay zeka çağında sürdürülebilir büyüme sağlayabileceğine işaret ediyor. 

Araştırmaya göre Türkiye’de şirketlerin yüzde 33’ü yapay zeka yetkinliklerine sahip çalışanları işe alma ve elde tutma konusunda başarılı. Katılımcıların yüzde 93’ü yapay zekanın yeni fırsatlar yaratacağını ve yeni beceriler gerektirdiğini düşünürken, yüzde 86’sı otomasyonun bazı görevleri dönüştüreceğini ancak mevcut rollerin büyük ölçüde varlığını koruyacağını belirtiyor. Katılımcıların yüzde 34’ü ise yapay zekanın kendi alanlarında önemli ölçüde iş kaybına neden olabileceğini ifade ediyor. 

Yapay zeka dönüşümünün hız kazandığı Türkiye’de, çalışanların yeni becerilerle donatılması ve eğitim yatırımlarının artırılması, geleceğin rekabet avantajını şekillendirecek temel unsurlar arasında yer alıyor.

Geleceğin Kazananları Teknolojiyi İnsanla Buluşturanlar Olacak 

Aon Türkiye Sağlık ve Yan Haklar Genel Müdür Yardımcısı Sinem Yalçın, araştırma sonuçlarını şöyle değerlendirdi: “Türkiye’de şirketler yapay zeka yatırımlarını hızlandırıyor ancak sürdürülebilir başarı için teknolojiyi insanla buluşturmak gerekiyor. Araştırma sonuçları bize gösteriyor ki geleceğin kazanan şirketleri yalnızca yapay zekaya yatırım yapanlar değil; çalışanlarını yeni becerilerle donatan, sürekli öğrenme kültürünü güçlendiren ve veri odaklı insan yönetimini benimseyen kurumlar olacak. Yapay zeka yetkinliği, yetenek dönüşümü ve çalışan deneyimi önümüzdeki dönemde rekabet avantajının temel belirleyicileri arasında yer alacak. Türkiye’nin insan kaynağı ve veri yönetimi alanındaki güçlü performansı, bu konuda önemli bir avantaj sunuyor. Ancak bu potansiyelin sürdürülebilir rekabet gücüne dönüşebilmesi için çalışanların yeni becerilerle desteklenmesi ve sürekli öğrenme kültürünün güçlendirilmesi gerekiyor.”

Türkiye Hibrit Çalışmada Dünya Ortalamasının 7 Puan Üzerinde  

Araştırma, hibrit çalışma modelinde yüzde 60 olan küresel ortalamayı 7 puan aşarak yüzde 67 ile belirgin bir şekilde öne çıkan Türkiye’nin esnek çalışma kültürüne daha hızlı uyum sağladığını da ortaya koyuyor.

Buna karşılık, uzaktan ve esnek çalışma modelleri Türkiye’de yüzde 4 seviyesinde kalırken, küresel ortalamada bu oran yüzde 6 olarak görülüyor. Ofisten çalışma oranları ise Türkiye’de yüzde 26, küresel ölçekte yüzde 27 ile neredeyse birebir örtüşüyor; bu da çalışanların ofise dönüş eğiliminde Türkiye’nin dünya ortalamasıyla aynı çizgide ilerlediğini gösteriyor.

Türkiye’de Çalışanların Önceliği Kişiselleştirilmiş Yan Haklar ve Aile Destekleri

Türkiye’de çalışanların yüzde 72’si kişiselleştirilebilir yan hakları çok önemli bulduğunu belirtirken, bu imkanı sunan işverenlerin oranı yalnızca yüzde 26’da kalıyor. Benzer şekilde, çalışanların yüzde 85’i kurumlarının wellbeing (çalışan esenliği) stratejilerinin ihtiyaçlarını karşıladığını düşünse de liderlik ekibinin çalışan esenliğini görünür ve güçlü biçimde sahiplendiğine inananların oranı yüzde 20’de kalıyor.  

Araştırma, çalışanların beklentileri ile kurumların sunduğu destekler arasında bazı alanlarda önemli bir fark bulunduğunu da gösteriyor. Türkiye’de katılımcıların yüzde 39’u iklim değişikliği ve hava koşullarının çalışan sağlığı üzerindeki etkilerine yönelik herhangi bir yatırım yapılmadığını belirtirken, çalışanların en fazla destek beklediği konular arasında çocuk bakımı, kadın sağlığı, aile kurma ve doğurganlık süreçleri ile finansal eğitim ve danışmanlık hizmetleri yer alıyor.

İş Dünyasında Yeni Dönemin Anahtarı: Adaptasyon ve Dijital Yetkinlikler

Araştırmaya göre, önümüzdeki üç yıl içinde organizasyonel başarı açısından en kritik yetkinlikler  “adaptasyon ve değişim yönetimi”, “liderlik ve insan yönetimi” ile “dijital yetkinlik ve teknoloji adaptasyonu” olarak öne çıkıyor.

Araştırma, yapay zeka çağında rekabet avantajının yalnızca teknolojinin gücüyle değil, bu teknolojiyi etkin şekilde yöneten ve değer yaratan insan kaynağıyla şekilleneceğini ortaya koyuyor. 

İş dünyası teknoloji yatırımlarını hızlandırmış olsa da araştırmadan çıkan veriler, sürdürülebilir başarının çalışanların yapay zeka becerileriyle donatılması, liderlik kapasitesinin güçlendirilmesi ve veri odaklı insan yönetiminin geliştirilmesiyle mümkün olacağını gösteriyor. 

Türkiye, Yapay Zeka Çağında İnsan ve Veri Gücüyle Öne Çıkıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Marketing Türkiye ve BoomSonar iş birliğiyle düzenlenen Türkiye’nin en kapsamlı reklam ve pazarlama iletişimi yarışması Brandverse Awards 2026’da Jolly, Sosyal Medya ve Dijital bölümü altındaki SocialBrands Veri Analitiği Ödülleri’nde Tur Şirketleri kategorisinde Altın Ödül’e layık görüldü.

Jolly Satış ve Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Burçin Baysak, elde edilen başarıya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Misafirlerimizle kurduğumuz güçlü bağın en önemli temas noktalarından biri sosyal medya. Seyahat tutkusunu besleyen, ilham veren ve takipçilerimiz ile çift yönlü iletişim kuran içerik stratejimizin böylesine saygın bir platformda ödüllendirilmesinden büyük mutluluk duyuyoruz. Tamamen veri odaklı kriterlerle ve herhangi bir başvuru süreci olmadan elde edilen bu başarı, markamızın dijital dünyadaki gücünü ortaya koyması açısından ayrıca değer taşıyor. Bu ödülü, bize güvenen misafirlerimiz ve özveriyle çalışan ekip arkadaşlarımız adına alıyoruz” dedi.

Bu yıl 10. kez düzenlenen Brandverse Awards’ta, SocialBrands Veri Analitiği Ödülleri, 52 binden fazla sosyal medya marka hesabının takipçi büyümesi, içerik üretim performansı, etkileşim hacmi gibi kriterlerine bakılarak, SocialBrands Sosyal Medya Marka Endeksi’ne göre tamamen analitik olarak incelendi. Deloitte Türkiye denetiminde, SocialBrands Sosyal Medya Marka Endeksi üzerinden Jolly, 1 Nisan 2025 – 1 Nisan 2026 dönemini kapsayan değerlendirme sonucunda Tur Şirketleri kategorisinde Altın Ödül’ün sahibi oldu.

Ödül töreni, 19 Haziran 2026 tarihinde İstanbul Hilton Bomonti Hotel & Conference Center’da gerçekleştirildi. Sektörün önde gelen marka ve iletişim profesyonellerinin bir araya geldiği gecede Jolly’nin ödülünü, Jolly Satış ve Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Burçin Baysak teslim aldı.

Jolly’ye Brandverse Awards’tan Altın Ödül! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kullanıcılarına güvenilir ve yüksek performanslı bir dijital yatırım deneyimi sunan QNB Invest, hayata geçirilen yeni entegrasyon ile hizmet kalitesini bir adım daha ileri taşıyor.

Gerçekleştirilen iş birliği kapsamında, yatırımcıların veri odaklı karar alma süreçlerini destekleyen Forinvest AI modülleri QNB Invest mobil uygulamasına dahil edildi. Bu sayede kullanıcıların finansal verilere erişim, analiz ve değerlendirme süreçlerinde daha hızlı, daha kapsamlı ve daha akıllı bir deneyim yaşamaları hedefleniyor.

Aynı zamanda uygulama üzerinden sunulan gerçek zamanlı veri akışı ile yatırımcılar; şirketlere ilişkin gelişmelerini özet şekilde takip edebiliyor, fon portföylerini inceleyebiliyor ve farklı varlıkların performansını karşılaştırmalı olarak değerlendirebiliyor. Tüm bu özellikler, yatırım kararlarının daha hızlı ve veriye dayalı şekilde alınmasına katkı sağlıyor.

QNB Invest Genel Müdürü Pamir Karagöz, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:
 “Dijitalleşme, yatırım hizmetlerinin daha ulaşılabilir ve hızlı olması açısından kritik bir rol üstleniyor. Bu yeni entegrasyonla müşterilerimize daha akıllı, hızlı ve veri odaklı bir yatırım deneyimi sunmayı hedefliyoruz. Yatırımcıların yalnızca veriye eriştiği değil, aynı zamanda bu veriyi anlamlandırarak aksiyona dönüştürebildiği bir deneyim oluşturmayı önceliklendiriyoruz. Bu doğrultuda, gelişmiş analiz yetkinliklerine sahip Invest Plus ürününü entegre ederek, müşterilerimizin karar alma süreçlerini daha etkin hale getiriyoruz. Önümüzdeki dönemde de teknolojiyi odağımıza alarak yatırımcılarımıza değer katmaya devam edeceğiz.”

Invest Plus modülü ile QNB Invest, kullanıcılarının yatırım süreçlerini daha güçlü veri setleri ve gelişmiş analitik araçlarla desteklemeyi sürdürüyor.

QNB Invest’ten Dijital Yatırım Deneyiminde Yeni Adım: Invest Plus yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Microsoft ile yürütülen stratejik iş birliği kapsamında geliştirilen yapay zekâ uygulamaları; müşteri deneyiminden e-ticarete, yazılım geliştirmeden operasyon yönetimine kadar geniş bir alanda somut çıktılar ortaya koyuyor. Boyner, yapay zekâyı süreçlere sonradan eklenen bir teknoloji katmanı olarak değil, veriyi daha hızlı içgörüye, içgörüyü daha doğru kararlara dönüştüren bir yetkinlik olarak konumlandırıyor.

Önce Veri, Sonra Yapay Zekâ: Hızı Mümkün Kılan Zemin

Microsoft teknolojilerinin kısa sürede somut iş sonuçlarına dönüşmesinin temelinde, Boyner’in yıllar içinde geliştirdiği güçlü veri analitiği kültürü bulunuyor. Müşteri segmentasyonu, kategori yönetimi, talep tahmini, stok optimizasyonu ve fiyatlama gibi alanlarda kazanılan analitik yetkinlikler, yapay zekâ uygulamalarının hızla devreye alınmasına zemin hazırlıyor. 

Veri setlerinin temiz, yönetişim ilkelerine uygun ve iş birimleri tarafından güvenle kullanılabilir olması, Microsoft Azure üzerinde geliştirilen yeni nesil yapay zekâ çözümlerinin etkin biçimde hayata geçirilmesini destekliyor. Bu güçlü altyapı sayesinde Boyner, birçok kurumun öncelik verdiği veri hazırlama ve keşif aşamalarına yoğun kaynak ayırmak yerine, Microsoft ile doğrudan iş sonuçlarına odaklanan agent’lar, Copilot deneyimleri ve üretken yapay zekâ uygulamaları geliştirebiliyor.

Üç Yıllık Stratejik İş Birliği

Microsoft ile Boyner arasındaki iş birliği, yaklaşık üç yıl önce büyük veri altyapısının Microsoft Azure üzerine taşınmasıyla yeni bir boyuta taşındı. O zamandan bu yana Microsoft, Boyner için bir teknoloji tedarikçisi olmanın ötesinde; yol haritasını birlikte şekillendiren, ekiplerini yetkinlendiren ve yeni nesil yapay zekâ çözümlerini birlikte geliştiren aktif bir iş ortağı rolünü üstlendi. Boyner ekipleri, Microsoft’un düzenlediği hackathon’lar ve use case bazlı ortak geliştirme atölyeleri sayesinde yapay zekâyı dışarıdan gelen bir teknoloji olarak değil, kendi işlerinin doğal bir parçası olarak benimsedi.

Microsoft Teknolojileriyle Güçlenen Yapay Zekâ Altyapısı

Boyner’in yapay zekâ dönüşümünün farklı katmanlarında Microsoft’un uçtan uca teknoloji ekosistemi yer alıyor. Büyük veri platformunun temelini oluşturan Microsoft Azure, verinin güvenli ve ölçeklenebilir şekilde yönetilmesini sağlarken; Azure AI Foundry, üretken yapay zekâ ve agent tabanlı çözümlerin geliştirilmesi ve operasyonel süreçlere entegre edilmesini destekliyor. Microsoft 365 Copilot ve Copilot Studio ise yapay zekâyı çalışanların günlük iş akışlarına taşıyarak farklı ekiplerin kendi ihtiyaçlarına uygun asistanlar ve agent’lar geliştirmesine imkân veriyor. 

Bu teknoloji altyapısı, Boyner’in yazılım geliştirme süreçlerinde de somut karşılık buluyor. GitHub Copilot ve agent destekli geliştirme yaklaşımlarıyla bugüne kadar 5 milyondan fazla satır kod üretildi. Agentic AI yaklaşımıyla ise belirli iş süreçlerinde yalnızca öneriler sunan değil, gerektiğinde aksiyon da alabilen yeni nesil yapay zekâ çözümleri geliştiriliyor. Böylece Microsoft teknolojileri, Boyner’de yapay zekânın fikir aşamasından uygulamaya, çalışan deneyiminden operasyonel süreçlere kadar geniş bir alanda değer üretmesini sağlayan güçlü bir altyapı oluşturuyor. 

Yapay Zekânın İş Sonuçlarına Etkisi

Microsoft teknolojileriyle güçlenen veri ve yapay zekâ altyapısı, Boyner’in farklı iş alanlarında somut ve ölçülebilir sonuçlar üretmesine de katkı sağlıyor. Bu dönüşümün en görünür örneklerinden biri e-ticaret tarafında hayata geçirilen uygulamalar. Kullanılan semantik arama çözümü sayesinde sıfır sonuç oranı yüzde 40 seviyesinden yüzde 3’e düşürülürken, görselden yapay zekâ ile ürün attribute çıkarımı ve içerik üretimi alanında 79 bin ürünün içerik süreci yalnızca 9 günde tamamlandı. Manuel yöntemlerle yaklaşık 1,5 yıl sürmesi öngörülen bu çalışma, 68 kat yatırım geri dönüşü sağladı. 

Yapay zekâ uygulamalarının etkisi operasyonel süreçlerde de kendini gösteriyor. Anomali tespiti agent’ı sayesinde sorunlara müdahale hızı iki kat artarken, çağrı merkezi analizlerinde haftalar süren değerlendirme süreçleri günler seviyesine indi. Böylece müşteri geri bildirimleri çok daha kısa sürede analiz edilerek elde edilen içgörüler iş süreçlerine aktarılabiliyor ve karar mekanizmaları daha çevik şekilde destekleniyor.

Customer 360 ile Veri Odaklı Müşteri Deneyimi  

Yapay zekâ ve veri analitiği yatırımlarının en önemli yansımalarından biri de müşteri deneyimi alanında görülüyor. Boyner, müşterilerini daha yakından tanımak ve her temas noktasında daha kişiselleştirilmiş deneyimler sunmak amacıyla geliştirdiği Customer 360 yaklaşımı kapsamında mikro segmentasyon, RFM, churn analizi ve next best product gibi ileri analitik modellerden yararlanıyor. Microsoft Azure altyapısı üzerinde çalışan bu modeller, büyük veri ve Spark teknolojileriyle desteklenerek milyonlarca veri noktasını anlamlı içgörülere dönüştürüyor. 

Elde edilen içgörüler sayesinde müşteriler ihtiyaç ve davranışlarına göre daha doğru segmentlerde konumlandırılırken, kişiselleştirilmiş kampanya ve ürün önerileriyle daha ilgili ve değer yaratan deneyimler sunuluyor. Customer 360 yaklaşımıyla güçlenen bu veri odaklı yapı, müşteri beklentilerini daha iyi anlamanın ötesine geçerek sadakati güçlendiriyor, etkileşimi artırıyor ve iş sonuçlarına doğrudan katkı sağlıyor.

Agentic AI ile Aksiyon Alan Sistemlere Geçiş

Boyner’in yapay zekâ dönüşümündeki bir sonraki adımı, analiz ve öneri üretmenin ötesine geçerek belirli süreçlerde aksiyon alabilen agent yapıları oluşturuyor. Microsoft’un agent mimarisi ve Azure AI Foundry üzerine inşa edilen bu yaklaşım sayesinde yapay zekâ, yalnızca karar destek mekanizmalarını güçlendiren bir teknoloji olmaktan çıkarak iş süreçlerine doğrudan katkı sağlayan operasyonel bir katmana dönüşüyor. DevOps otomasyonu, proaktif izleme, kod üretimi, code review, unit test süreçleri, GitHub Copilot entegrasyonları ve operasyonel karar destek mekanizmaları bu yaklaşımın öne çıkan kullanım alanları arasında yer alıyor.

Bu yaklaşımın öne çıkan örneklerinden biri olan BoynerBuddy Agent, Boyner’in tüm IT domain ekipleri tarafından aktif olarak kullanılıyor. Teknik bilgiye daha hızlı erişilmesini sağlayan, kapsam ve analiz dokümanlarını karşılaştırarak eksikleri tespit eden ve otomatik task oluşturulmasına destek veren yapı; yazılım geliştirme ve analiz süreçlerinde ekiplerin daha verimli çalışmasına katkı sunuyor. BoynerBuddy Agent ile süreçlerde yüzde 30 verimlilik artışı elde edildi.

Bir diğer önemli uygulama olan Code Review Agent ise Boyner ekipleri tarafından Azure AI Foundry üzerinde geliştirildi. Bugüne kadar 750 binden fazla satır kodun otomatik olarak analiz edildiği çözüm, yazılım geliştirme süreçlerinde kalite standartlarının yükseltilmesine katkı sağlarken, geliştirme hızını ve operasyonel verimliliği de destekliyor. 

Yapay Zekâ ile Şirket Genelinde Ortak Dönüşüm 

Boyner’in yapay zekâ dönüşümündeki en önemli hedeflerinden biri, yapay zekâ kullanımını yalnızca BT ekipleriyle sınırlı tutmayıp şirket geneline yaymak oldu. Microsoft teknolojileri üzerine geliştirilen Boyner AI Platformu sayesinde bugün çalışanlar, kendi iş ihtiyaçlarına uygun yapay zekâ asistanlarından yararlanabiliyor ve günlük iş akışlarını yapay zekâ desteğiyle daha verimli yönetebiliyor.

Azure AI Foundry ve Copilot Studio’nun sunduğu low-code/no-code geliştirme imkânları ise farklı ekiplerin kendi ihtiyaçlarına yönelik agent’lar tasarlayıp hayata geçirmesine olanak tanıyor. Böylece yapay zekâ, yalnızca teknoloji ekiplerinin kullandığı bir araç olmaktan çıkarak kurum genelinde yaygınlaşan ve farklı iş birimlerinde değer üreten bir yetkinliğe dönüşüyor. 

Microsoft’un uçtan uca yapay zekâ ekosistemi de bu dönüşümü destekleyerek yeni nesil çözümlerin güvenli ve ölçeklenebilir şekilde geliştirilmesine katkı sağlıyor, yapay zekânın günlük iş süreçlerine daha geniş ölçekte entegre edilmesini mümkün kılıyor. 

Boyner ve Microsoft’un ortak vizyonla şekillenen iş birliği, teknoloji yatırımlarının somut iş sonuçlarına dönüşmesini sağlarken, kurumların yapay zekâ yolculuğuna da yön veriyor. İş birliğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan yöneticiler, süreci şu sözlerle aktarıyor:

İş birliğiyle ilgili görüşlerini paylaşan Microsoft Türkiye Müşteri Deneyiminden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Alp Esmer, “Boyner, yapay zekâda kısa sürede alınan büyük mesafenin en iyi örneklerinden biri. Şirketin yıllardır yaptığı veri analitiği yatırımı bize çok sağlam bir zemin sundu; biz de Azure, Azure AI Foundry, Microsoft 365 Copilot, Copilot Studio ve GitHub Copilot ile bu zeminin üzerine yapay zekâ katmanını uçtan uca inşa ettik. Sıfır sonuç oranının %40’tan %3’e düşmesi, 79.000 ürünün içeriğinin dokuz günde üretilmesi, sadece Microsoft teknolojisinin değil, doğru müşteriyle kurulan uzun vadeli iş birliğinin sonucu.” dedi.

 Boyner Büyük Mağazacılık Teknolojiden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Cihan Yıldız ise, “Veri bizim için her zaman stratejik bir yetkinlikti; yıllardır analitik alanında yaptığımız yatırım, yapay zekâ çağına çok hazırlıklı girmemizi sağladı. Microsoft ile iş birliğimiz sayesinde bu güçlü veri altyapısının üzerine Azure, Microsoft 365 Copilot, Copilot Studio ve Azure AI Foundry ile yapay zekâ katmanını inşa ettik; yapay zekâyı IT’nin ötesine taşıyarak tüm organizasyonumuza yaydık. Artık her ekip kendi agent’ını üretebiliyor.” dedi.

Agentic AI Çağına Geçiş: Boyner’in Microsoft ile Dönüşüm Hikâyesi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Robotik hassas bir dokunuş gerektirir
 Bosch Grubu Yönetim Kurulu Üyesi Tanja Rueckert, “Bosch, tekerlekler ve robot kolları aracılığıyla geleceğe yön veriyor” diyor. Şirket, bu büyüme pazarını şekillendirmede otomobilden fabrikaya ve eve kadar uzanan alanlar arası otomasyon uzmanlığını bir avantaj olarak kullanıyor. Bosch, kendini insansı robot üreticisi olarak değil, modern otomasyon ve robotiğin “beyni ve sinir sistemi” için lider bir tedarikçi ve ortak olarak konumlandırıyor. Bu esnek çözümlerin merkezinde Bosch’un açık ctrlX AUTOMATION platformu yer alıyor. Rueckert, “Bu, robotiği erişilebilir, modüler ve hızlı entegre edilebilir hale getiriyor. Müşterilerimizin, sürücüsüz taşıma sistemlerini yüksek hassasiyetli robot kollarıyla birleştirmelerini şimdiden sağlıyoruz. Bu sayede mevcut süreçlerdeki görevleri istikrarlı ve esnek bir şekilde devralabiliyorlar” diyor. Bosch Rexroth bölümü şu anda bu alanda birçok müşteri projesi yürütüyor.

Robotlar, ister fabrikada ister evde olsunlar, çevreleriyle güvenli ve hassas bir şekilde etkileşim kurabilmeleri için keskin bir dokunma hissine ihtiyaç duyarlar. Küçük ama vazgeçilmez bir teknoloji olan ve MEMS sensörleri olarak bilinen mikro elektromekanik sistemler, robotlara tam olarak bu dokunsal hissi veriyor. Bu sistemler, robotların nesneleri gerekli incelikle tutabilmelerini ve fiziksel temasa hassas bir şekilde tepki vermelerini sağlayan anahtardır. Örneğin, bu sensörler sayesinde bir robot sağlam bir su bardağını veya narin bir kadehi kavrama gücünü hassas bir şekilde ayarlayabilir. Bosch, şirketin Reutlingen’deki yarı iletken tesisi için merkezi öneme sahip olan bu kilit teknoloji alanında küresel pazar lideridir. Hartung, “İnsanların 4 milyon dokunma sensörü var. Eğer aynı sayıda sensöre sahip robotlar yapsaydık, dünya çapındaki 4 yıllık sensör üretimi 12.500 robot için ancak yeterli olurdu” dedi. Bu rakam, otomasyon ve robotiğin geleceğindeki muazzam potansiyeli ve Bosch’un bu gelecekteki kilit rolünü gözler önüne seriyor. Bir pazar araştırması ve strateji danışmanlığı şirketi olan Yole Group’a göre, Bosch’un lider olduğu MEMS sensör pazarının 2030 yılına kadar 19,2 milyar ABD dolarını aşması ve yıllık ortalama yüzde 4’lük bir büyüme oranı yakalaması bekleniyor.

Bosch, bilişsel robotları daha da geliştirmek için çalışıyor
 Bosch, otomasyon ve robotik alanındaki gelişimi hızlandırmak için hedefe yönelik şirket içi inovasyon ve açık bir ekosistem yaklaşımının birleşimine güveniyor. Bu amaçla şirket, yeni robotik çözümlerin geliştirilmesi ve ticarileştirilmesine odaklanan uzmanlaşmış bir birim olan Robert Bosch Robotics GmbH’yi kurdu. Aynı zamanda Bosch, stratejik ortaklıklar yoluyla endüstriyel ölçeklendirmeyi ilerletmeye devam ediyor. Örneğin şirket, bilişsel robotları daha da geliştirmek için Alman start-up Neura Robotics ile birlikte çalışıyor. Bosch, derin üretim uzmanlığı sayesinde İngiltere’den Humanoid’in yanı sıra diğer ABD’li ve Çinli  ortaklar da dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanından önde gelen robotik girişimleri için kilit bir ortak olarak hareket ediyor ve prototiplerini üretim ölçeğine taşıyor. Bosch, özellikle Çin’deki ortaklıklarını, yılın başında kurulan ve fiziksel yapay zekanın gelişimini ve robotik çözümlerin ticarileştirilmesini yürüten Bosch Robotik Merkezi Çin’de (BROC) bir araya getirdi.

Robotların “zekâsına” ek olarak, Bosch’un gücü, onlara fiziksel performans kazandıran kritik bileşenlerde yatıyor. Bosch Rexroth’un portföyü arasında, modern robotik ve fabrika otomasyonu için kapsamlı bir kilit bileşen bulunuyor. Bunlar arasında dinamik ve hassas hareketler sağlayan yüksek hassasiyetli elektrik motorları ve güçlü servo sürücüler ile çeşitli ortamlar ve gereksinimler için robotların akıllı, esnek kontrolünü sağlayan ctrlX AUTOMATION yer alıyor. Bosch ayrıca robotlara ihtiyaç duydukları gücü, hızı ve hassasiyeti veren karmaşık montajlar ve alt sistemler de sunuyor. Bu da bu bileşenlerin çeşitli otomasyon görevleri için teknolojik omurga görevi gördüğü anlamına geliyor. Dahası Bosch, örneğin Rexroth konveyör sistemleri ile robotik üretimi için fabrika ekipmanları konusunda da destek sağlayabiliyor.

Dünya çapında 230’dan fazla tesisten gelen benzersiz veri hazinesi
 Yapay zeka (AI), otomasyon ve robotiğe yeni yetenekler kazandıran motordur. Rueckert, “En son teknoloji elektronik ve mekaniğin yapay zeka ile birleşimi, otomasyon ve robotikte önemli teknolojik atılımları ulaşılabilir kılıyor. Örneğin, robotların çevrelerini algılamalarını, süreçleri anlamalarını ve deneyimlerinden öğrenmelerini sağlıyor” diyor. Bosch, bu kilit teknolojiyi stratejisine sıkı bir şekilde yerleştirdi ve iki düzeyde kullanıyor. İlk olarak şirket, otonom çalışmayı sağlamak için buluttaki yapay zeka modellerini doğrudan fiziksel ürünlerine taşıyor. İkinci olarak, Bosch halihazırda kendi üretiminde, örneğin üretim süreçlerinin optimizasyonunda, tahmine dayalı bakımda ve optik hata tespitinde yapay zekayı yaygın olarak kullanıyor. Bu öğrenen yapay zeka sistemlerinin temeli, Bosch’un dünya çapındaki 230’dan fazla tesisinden gelen ve sektörde benzersiz olan bir veri hazinesidir. Rueckert, “Belirleyici rekabet avantajımız sadece makineler değil, küresel üretim ağımızdan gelen verilerdir. Bu veri hazinesi, geleceğin akıllı otomasyon çözümlerini geliştirdiğimiz ham maddedir” diyor. Ayrıca Bosch, insan uzmanlığını makine tarafından okunabilir verilere dönüştürmek için karmaşık hareket dizilerini eğitim için bir temel olarak kaydeden özel veri giysileri kullanıyor. Şirket, bilişsel robotların gelişimini hızlandırmak için bu uzmanlığı Neura Robotics ile olan ortaklığına özel olarak aktarıyor.

Yapay zeka konusunda, dünya çapında 7 ülkede 11.000’den fazla kişiyle yapılan bir anket olan Bosch Tech Compass, insanların çoğunluğunun yapay zekayı önümüzdeki yılların en etkili ve en olumlu teknolojisi olarak gördüğünü gösteriyor. Bir diğer önemli bulgu ise yanıt verenlerin yüzde 70’inin yapay zekayı gelecek için çok önemli görmesiyle, bu teknolojiye olan heyecanın dünya çapında artması.

Bosch Connected World (BCW) 2026: Bosch, otomasyon ve robotik teknolojilerini ileri taşıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Genişletilen iş birliğiyle birlikte IBM Confluent’in, sistemler arasında kesintisiz veri akışı sağlayarak müşteri işlemlerinde hız ve sürekliliği artırması; IBM HashiCorp çözümlerinin ise altyapı otomasyonu ve güvenlik süreçlerini güçlendirmesi hedefleniyor. IBM Z17 ile birlikte bu yaklaşım, çekirdek bankacılık uygulamaları ve ana sistem altyapısının modernizasyonunu destekleyerek kritik iş yüklerinde süreklilik ve yüksek performans sağlayacak. Bu kapsamda Halkbank’ın, kritik iş yüklerini IBM Z platformu üzerinde modernize etmesi ve AIOps ile veri odaklı yaklaşımlar sayesinde operasyonlarını daha öngörülebilir ve dayanıklı hale getirmesi planlanıyor.

Bu dönüşümün, Halkbank’ın müşteri ihtiyaçlarına daha hızlı yanıt vermesini, hizmet güvenilirliğini artırmasını ve operasyonel verimliliğini güçlendirmesine katkı sağlaması bekleniyor.

IBM Türkiye Genel Müdürü Işıl Kılınç Gürtuna, konuyla ilgili şunları söyledi:
 “Halkbank ile uzun yıllara dayanan iş birliğimizi daha da ileri taşımaktan memnuniyet duyuyoruz. Uygulama modernizasyonu, veri ve yapay zeka odağındaki yaklaşımımızı; Confluent ve HashiCorp çözümlerimiz ile IBM Z altyapımızla birlikte konumlandırarak, daha entegre ve dayanıklı bir teknoloji mimarisi oluşturulmasına katkı sağlıyoruz. Bu iş birliği, bankanın veri ve yapay zeka odaklı kullanım alanlarını geliştirmesine güçlü bir zemin sunarken, aynı zamanda geleceğin iş modellerine hazırlanmasına destek oluyor. IBM olarak müşterilerimizin dönüşüm yolculuğunun her aşamasında güvenli, ölçeklenebilir ve sürdürülebilir teknolojilerle yanlarında olmaya devam ediyoruz.”

Halkbank Bilgi Teknolojilerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Olcay Atlıoğlu ise şunları ifade etti: “Bankamız, yapay zekâ alanında yapmış olduğu yatırımlarla teknolojik dönüşüm yolculuğuna kararlı bir şekilde sürdürüyor. Bu alanda sektörde güçlü bir konumla yer alma hedefiyle her konuyu detaylıca değerlendiriyor, oluşabilecek fırsatları Bankamız lehine bir kazanıma çevirme stratejisiyle ilerliyoruz.  IBM ile uzun yıllara dayanan iş birliğimiz de hedeflerimize önemli katkılar sunuyor. Bu iş birliği sayesinde ekosistemimize faydalı olacağına inandığımız uygulamaları bünyemize katabiliyoruz. Bu çerçevede ana Bankacılık sistemimize yaptığımız z17 yatırımı ile stratejik ortaklığımızı devam ettirerek IBM’in global tecrübesini Bankamıza transfer etmeye devam ediyoruz. Yapay zekâ yatırımlarımızın ürün bacağında da bu global tecrübeyle birlikte gelen çözümlerin, Bankamıza faydalı olacağını düşünüyoruz.”

IBM ve Halkbank İş Birliğini Genişletti: Veri ve Yapay Zeka Odaklı Bankacılıkta Yeni Adım yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kullanıcı kimlik bilgilerini doğrudan çalmayı amaçlayan klasik oltalama saldırılarının aksine gri web  siteler; ikna kabiliyetine, yanıltıcı arayüzlere ve gizli sözleşme şartlarına dayanarak kullanıcıları istismar ediyor. Çoğu zaman e-ticaret platformları, finansal araçlar, yapay zekâ servisleri veya abonelik tabanlı içerik sağlayıcıları gibi meşru hizmetleri taklit ettikleri için tespit edilmeleri son derece güçleşiyor.

Kaspersky’nin analizine göre, dünya genelindeki şüpheli çevrimiçi platformların büyük bölümü aşağıdaki kategorilerde yoğunlaşıyor:

• Sahte tarayıcı eklentileri ve “güvenlik araçları”: Kullanıcıların tarama verilerini toplayan ve çevrimiçi aktivitelerini takip eden kötü amaçlı araçlar.
• Hileli finansal platformlar: Gerçek dışı kazançlar vaat eden kripto para borsaları, alım-satım (trading) araçları ve yatırım şemaları.
• Aracı hizmetler: Hukuk veya gayrimenkul gibi alanlarda, değersiz ya da asılsız hizmetler için ücret talep ederken aynı zamanda hassas kişisel verileri toplayan yapılar.
• Abonelik tuzakları: Küçük puntolarla gizlenmiş sözleşme şartları sayesinde, düşük ücretli deneme sürümlerini yüksek maliyetli ve düzenli ödemelere dönüştüren sistemler.
• Sahte çevrimiçi mağazalar: Sipariş edilen ürünlerin sahtesini gönderen ya da hiçbir şey teslim etmeyen düzmece e-ticaret siteleri.

Gri web sitelerine bir örnek

Dikkat çeken eğilimlerden biri de yapay zekâ hizmetleri veya görüntü işleme platformları görünümünde sunulan araçların yaygınlaşması. Bu durum, saldırganların güncel dijital trendleri ne kadar hızlı benimsediğini ve özellikle genç kullanıcıları hedef almak için yeni yöntemler geliştirdiğini gösteriyor.

Kullanıcıların Windows, Linux, Android ve iOS işletim sistemlerinde gri web sitelerini fark etmesini sağlayan etkinliği kanıtlanmış güvenlik çözümleri mevcut. Bu sistemlerin tespit modeli; alan adının tescil tarihi ve itibarı, kullanılan altyapının kararlılığı, DNS yapılandırmaları, HTTP güvenlik üstbilgileri (headers), dijital kimlik ve web kaynağının popülaritesi gibi pek çok farklı kritere dayanıyor.

Siber Tehditlerde Yerelleşme: Saldırganlar Bölgesel Trendleri Nasıl Kullanıyor?

Gri web sitelerin bölgesel bazda gösterdiği farklılıklar, tehdit aktörlerinin dolandırıcılık yöntemlerini kullanıcı alışkanlıklarına ve popüler teknolojilere göre nasıl yerelleştirdiğini gözler önüne seriyor.

Avrupa’da tehdit ortamına, şüpheli tarayıcı eklentileri ve sahte “gizlilik artırıcı” araçlar hakim durumda. Bu kaynaklar genellikle daha güvenli gezinme deneyimi veya anonim arama imkânı sunduğunu iddia eden güvenlik çözümleri olarak tanıtılıyor. Ancak gerçekte tarayıcı korsanı (browser hijacker) gibi çalışarak internet trafiğini yönlendiriyor, çerezleri topluyor, kullanıcı davranışlarını takip ediyor ve reklam enjekte ediyorlar. Bu tehditlerin yaygınlığı, kullanıcıların gizlilik ve güvenlik konularındaki hassasiyetinin saldırganlar tarafından nasıl istismar edildiğini gösteriyor. Bölgede ayrıca kimlik avı amaçlı aracı hizmetler ve kripto para temalı dolandırıcılıkların da istikrarlı şekilde varlığını sürdürdüğü görülüyor.

Afrika pazarlarında ise finansal dolandırıcılıklar en yaygın şüpheli kaynak kategorisini oluşturuyor. Sahte işlem platformları, dolandırıcı aracı kurumlar ve yatırım planları sıklıkla meşru finans kuruluşlarını taklit ediyor; hatta çoğu zaman sahte lisanslar veya onay belgeleriyle destekleniyor. Bu platformlar genellikle kullanıcıların yatırdıkları parayı çekmesine izin vermiyor, bunun yerine ek ücretler veya vergiler talep ederek dolandırıcılığı uzatmaya çalışıyor. Bu tehditlerin yoğunluğu, saldırganların çevrimiçi yatırımlara yönelik artan ilgiden yararlanırken düzenleyici boşlukları ve finansal okuryazarlık eksikliklerini de fırsata çevirdiğini gösteriyor.

Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgesinde ise şüpheli kaynaklar çoğunlukla iletişim hizmetlerini (internet tabanlı telefon hizmetleri), finansal platformları veya bahis servislerini taklit ediyor. Bunun yanı sıra, meşru platformları andıran profesyonel görünümlü arayüzlerle sunulan saadet zinciri (Ponzi) tipi yatırım planları ve kripto para dolandırıcılıkları da yaygın olarak görülüyor. Tarayıcı tabanlı tehditler de önemli bir risk oluşturuyor; kötü amaçlı eklentiler kullanıcı verilerini ve internet kullanım alışkanlıklarını hedef alıyor. Bölgedeki tehdit profili, kullanıcıların hem kişisel verilerini hem de finansal varlıklarını riske atan finansal dolandırıcılık ve teknik saldırıların birleşimine işaret ediyor.

Kaspersky Web İçeriği ve Gizlilik Analizi Uzmanı Anna Larkina, konuyla ilgili şunları söyledi: “Şüpheli internet siteleri ilk bakışta zararsız görünebilir. Ancak güven duygusunu, aciliyet hissini ve kullanıcıların aşinalığını istismar ederler. Zararsız görünen bir yapay zekâ destekli görsel aracı, ‘güvenli’ olduğu iddia edilen bir tarayıcı eklentisi ya da büyük indirimler sunan bir çevrimiçi mağaza için yapılan tek bir tıklama bile para kaybına veya hassas verilerin açığa çıkmasına neden olabilir. Saldırganlar artık doğrudan hesap bilgilerini çalmak yerine, kullanıcıları abonelik başlatmaya, yatırım yapmaya veya yazılım yüklemeye yönlendiren davranışsal manipülasyon yöntemlerine başvuruyor.”

Raporun tamamına Securelist üzerinden ulaşabilirsiniz.

Kaspersky, riskleri en aza indirmek için farkındalık ve teknik kontrollerin bir arada kullanılmasını öneriyor:

• Gerçekçi olmayan tekliflere şüpheyle yaklaşın: Çok yüksek indirimler veya garanti kazanç vaat eden tekliflere karşı her zaman temkinli olun.
• Alan adı yaşını ve itibarını kontrol edin: Yeni tescil edilmiş alan adları (domain) her zaman önemli bir şüphe kaynağıdır.
• Bilinmeyen tarayıcı eklentilerini yüklemekten kaçının: Özellikle gizlilik veya güvenlik artırma iddiasında olan kaynağı belirsiz eklentilere güvenmeyin.
• Güvenli ödeme yöntemlerini tercih edin: Alıcı koruması sunan yöntemleri kullanın; tanımadığınız hizmetler için kripto para veya banka havalesiyle ödeme yapmaktan kaçının.
• Abonelik şartlarını dikkatlice inceleyin: Özellikle ücretsiz veya düşük ücretli deneme sürümlerinin sözleşme detaylarını mutlaka okuyun.
• Şeffaflık sinyallerini arayın: Meşru hizmetler her zaman doğrulanabilir iletişim bilgileri, tutarlı bir marka kimliği ve aktif bir sosyal medya varlığı sunar.
• Gelişmiş koruma kullanın: Gri web sitesi dolandırıcılıklarını tespit edebilen güvenilir siber güvenlik çözümlerinden yararlanın.

Kaspersky, Kullanıcı Güvenini İstismar Eden “Gri” Dolandırıcılık Sitelerine Karşı Uyarıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tek tip diyet anlayışı yerini kişiselleştirilmiş beslenmeye bıraktı

Beslenme ve diyetetik alanında son yılların en önemli değişiminin kişiselleştirilmiş beslenme yaklaşımı olduğunu belirten Beslenme Uzm. Çevik, “Son yıllarda beslenme bilimindeki en büyük kırılma noktası, ‘herkese tek tip diyet’ anlayışından uzaklaşılması oldu. Bugün artık ‘kişiselleştirilmiş beslenme’ ve ‘sağlıklı yaş alma (longevity)’ dönemindeyiz. Araştırmalar artık aynı besinin farklı insanlarda çok farklı metabolik yanıtlar oluşturabildiğini net biçimde ortaya koyuyor. Buna bağlı olarak mikrobiyota araştırmaları patlama yaşadı; bağırsak bakterilerinin yalnızca sindirimle değil, ruh hali, bağışıklık ve kilo yönetimiyle de doğrudan bağlantılı olduğu anlaşıldı. Yalnızca ağırlık kaybını hedefleyen geçici hedef yaklaşımları yerine, geleceğe de dokunan, yaş alırken kronik hastalıklardan uzak, dinç ve kaliteli bir yaşam sürmek üzerine şekillenen koruyucu beslenme modelleri önem kazandı. Bunun yanı sıra dünyamızın ve nesillerimizin sağlığını ve refahını konu edinen çevresel sürdürülebilirlik artık beslenme rehberlerinin ayrılmaz bir parçası haline geldi.” dedi.

Yapay zekâ beslenme bilimine yeni bir boyut kazandırdı

Yapay zekânın sağlık ve beslenme alanında farklı uygulamalarla kullanılmaya başlandığını dile getiren Çevik, “Yapay zekânın beslenme bilimine girişi birkaç farklı kanaldan oldu. Fotoğraftan besin analizi yapabilen uygulamalar, akıllı saatler aracılığıyla toplanan aktivite ve uyku verilerinin diyetle ilişkilendirilmesi, hastane sistemlerinde risk altındaki hastaların erken tespiti… Akademik dünyada ise büyük veri setlerinden kalıplar çıkarma konusunda devrim sayılabilecek çalışmalar yapılıyor. Artık binlerce kişinin genetik, mikrobiyota ve beslenme verisi bir arada değerlendirilerek bireysel öneriler üretmek mümkün hale geliyor.” diye konuştu.

Yapay zekâ liste hazırlayabilir ama insanı tam olarak anlayamaz

Yapay zekâ destekli uygulamaların kişiye özel diyet listeleri oluşturabildiğini ancak bunun belirli sınırları olduğunu vurgulayan Çevik, şöyle devam etti:

“Bu uygulamalar matematiksel olarak harika listeler çıkarabiliyor; boy, kilo, yaş ve hedef girildiğinde saniyeler içinde bir kalori ve makro hesabı yapabiliyor. Ancak burada kritik bir ayrım var: Gerçek anlamda ‘kişiye özel’ olmak, sadece rakamlardan ibaret değildir. Yapay zeka sizin o günkü stres seviyenizi, duygusal yeme krizinizi, çocukluktan gelen damak tadınızı ya da o yemeği yapacak vaktinizin olup olmadığını tam olarak anlamlandıramaz. Dolayısıyla teknik olarak bir liste oluşturabilir ama bu liste ruhsuz ve sürdürülebilirliği düşük bir liste olur. Bu yüzden, teknoloji ‘veriye dayalı’ kısmı çok iyi yapıyor; ‘insana dayalı’ kısmı için diyetisyeniniz hala vazgeçilmez.”

Diyetisyenin yerini almayacak, gücünü artıracak

Yapay zekânın diyetisyenlerin yerini alıp alamayacağını da değerlendiren Ekin Çevik, “’Yapay zekâyı kullanan diyetisyen, kullanmayanın yerini alır’ gibi düşünmek daha gerçekçi. Beslenme, sadece tabağa ne koyduğumuzla ilgili değil; tamamen psikoloji, motivasyon, şefkat ve insan ilişkisiyle ilgilidir. Bir danışanın ‘Bugün çok mutsuzdum ve diyeti bozdum’ dediğinde duymak istediği şey bir algoritmanın soğuk uyarısı değil, diyetisyeninin onu anlayan, yargılamayan empati dolu sesidir. Öte yandan bir hastanın anoreksiya gibi bir yeme bozukluğuyla mücadelesi, kronik bir hastalık yönetimi ya da anne sütü dönemindeki beslenme danışmanlığı; bunlar empati, klinik deneyim ve etik sorumluluk gerektiren süreçler. Yapay zekâ bu alanlarda yardımcı olabilir, ancak sorumluluğu üstlenemez. İşin bir diğer kritik boyutu da şu: bir bireyin yapay zekadan doğru ve güvenli bir beslenme önerisi alabilmesi için bile, ona neyi nasıl soracağını bilmesi, yani doğru komutları (prompt) kurgulayabilmesi gerekir. Bunun yolu da belirli bir beslenme okuryazarlığı ve temel bilgi düzeyine sahip olmaktan geçer. Toplumda bu doğru beslenme bilincini ve eğitimini inşa edebilecek tek meslek grubu ise diyetisyenlerdir. Yani yapay zekayı doğru yönlendirmek için bile yine bir diyetisyenin rehberliğine ve eğitimine ihtiyaç vardır.” dedi.

Popülist içerikler biyokimyasal gerçeklikle çelişiyor…

Sosyal medyada hızla yayılan beslenme önerilerine karşı da uyarılarda bulunan Ekin Çevik, “Sosyal medyada ‘beslenme uzmanı’ olarak öne çıkan isimlerin önemli bir bölümünün beslenme alanında herhangi bir eğitimi bulunmuyor. Viral olan içerik genellikle bilimsel değil, ilgi çekici olan. ‘Tek bir besin kanseri iyi eder’ ya da ‘3 günde 5 kilo verdim’ gibi iddialar ve popülist içerikler biyokimyasal gerçeklikle çelişmekte. Dolayısı ile güvenilir beslenme bilgisi için Türkiye Diyetisyenler Derneği, Sağlık Bakanlığı kaynaklı içerikler veya diyetisyen unvanlı profesyonellerin paylaşımları tercih edilmeli.” şeklinde konuştu.

Geleceğin diyetisyeni veri okuryazarı olacak

Beslenme alanında dijital dönüşümün hızlanacağını belirten Ekin Çevik, “Geleceğin diyetisyenlerinin temel bilim eğitiminin yanında veri okuryazarlığına sahip olması gerekecek. Yapay zekâ araçlarının ne söylediğini anlamak kadar ne zaman yanılabileceğini bilmek de kritik. Telebeslenme danışmanlığı, dijital takip araçlarının yorumlanması ve sosyal medya iletişimi de müfredatlara girmesi gereken alanlar. Ama bunların hepsi teknik beceri; üstüne insan anlayışı, etik farkındalık ve bilimsel eleştirel düşünce mutlaka eklenmeli. Teknolojiden korkmayan, aksine teknolojiyi arkasına rüzgâr olarak alan diyetisyenler geleceğe yön verecek.” ifadesinde bulundu.

ChatGPT ve benzeri araçlar bilgi verebilir ama tedavi sunamaz

ChatGPT, Gemini ve benzeri yapay zekâ araçlarının beslenme alanındaki kullanımına da değinen Beslenme Uzm. Ekin Çevik, “Bu araçlar, internetteki milyarlarca veriyi tarayarak size genel bir ortalama sunar. Dolayısı ile genel beslenme bilgisini aktarmak, diyet kavramlarını açıklamak ve farkındalık oluşturmak için oldukça kullanışlıdır. Ancak bunlar tıbbi müdahale değildir. Kronik bir hastalığınız (örneğin diyabet, böbrek yetmezliği, tansiyon) varsa veya hamileyseniz, bu araçların üreteceği genel geçer bir diyet listesi sağlığınızı ciddi şekilde tehlikeye atabilir. Yapay zeka araçları beslenme okuryazarlığını artırmak, pratik tarif fikirleri almak için keyiflidir ama sağlığınızı emanet edip harfiyen uygulanacak bir diyet merci değildir.” diye konuştu.

Gelecekte herkesin bir dijital beslenme asistanı olabilir

Gelecekte dijital beslenme asistanlarının günlük yaşamın bir parçası haline gelebileceğini belirten Ekin Çevik, “Teknoloji şu an yüksek gelirli ülkelerde ve refah düzeyi yüksek nüfuslarda yoğunlaşıyor. Oysa beslenme problemleri en çok ekonomik eşitsizliğin olduğu yerlerde görülüyor. İdeal senaryo şu: dijital araçlar diyetisyene ulaşamayan insanlara temel beslenme rehberliği sağlarken, karmaşık vakalar için nitelikli uzman desteği de herkes için erişilebilir olsun. Teknoloji tek başına bu denklemi çözemez; sağlık politikaları ve eğitim yatırımları da eşit ölçüde önemli.” şeklinde sözlerini tamamladı.

ChatGPT diyet yazabilir ama diyetisyenin yerini alamaz! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Eğitim, Ankara Barosu Hukuk Bilişim İnovasyon ve Teknoloji Merkezi Başkanı ve Türkiye Barolar Birliği Bilişim ve Teknoloji Komisyonu Yönetim Kurulu Üyesi Av. Cenk Levent Eroğlu tarafından verildi. Program kapsamında hem kamu kurumlarının hem de vatandaşların kişisel veriler kapsamında mahremiyetinin korunmasına yönelik önemli bilgiler paylaşıldı.

KVKK’nın temel başlıkları ele alındı

Yoğun katılımın gerçekleştiği eğitimde, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun içeriği, kişisel verilerin korunmasına ilişkin temel kavramlar, veri güvenliği süreçleri ve veri sorumlularının yükümlülükleri ele alındı. Katılımcılara ayrıca kişisel verilerin korunmasına ilişkin cezai yaptırımlar ve dijital ortamda veri güvenliğinin önemi hakkında bilgiler aktarıldı.

Sunumda; “Kişisel Veriler Neden Yasa ile Korunmalı? Kişisel Veri ile İlgili Bilinmesi Gereken Kavramlar Nelerdir? Veri Sorumlusunun Yükümlülükleri Nelerdir? Kişisel Verilerin Korunması ile İlgili Cezalar ve Yaptırımlar Nelerdir?” başlıkları üzerinden değerlendirmeler yapıldı.

Keçiören Belediyesi Personeline KVKK Eğitimi Verildi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

11 Haziran’da başlayacak olan 2026 Dünya Kupası’nın bir bölümüne Meksika ev sahipliği yapacak ve turnuva süresince ülkeye binlerce turistin akın etmesi bekleniyor. Bu doğrultuda Kaspersky GReAT araştırmacıları, ziyaretçilerin bu şehirlerde karşılaşabileceği halka açık Wi-Fi ağlarını haritalandırarak kapsamlı bir güvenlik denetimi yürüttü.

Araştırmacılar, üç ev sahibi şehirdeki popüler lokasyonlarda 69.473 halka açık Wi-Fi erişim noktasını ve 84.588 sinyal kaydını analiz etti. Çalışma, her 6 açık erişim noktasından birinin (%17) güvensiz olduğunu gösterdi. Bu oran Mexico City’de %16,5, Guadalajara’da %18,5 ve Monterrey’de %17,2 olarak kayıtlara geçti. Bu tür ağlar; kullanıcıları veri trafiğinin pasif olarak izlenmesi, yetkisiz izleme ve dinleme faaliyetleri, sahte erişim noktası (rogue access point) saldırıları ve kimlik bilgisi toplama saldırıları gibi tehditlere açık hale getiriyor.

Diğer yandan, “güvenli” olarak sınıflandırılan (WPA2/WPA3 kullanan) ağların neredeyse yarısının (%45) WPS (Wi-Fi Korumalı Kurulum) özelliğini açık bıraktığı belirlendi. Bu açık; Mexico City’deki ağların %53.7’sinde, Guadalajara’da %50.9’unda ve Monterrey’de %47.5’inde görüldü. WPS’in modası geçmiş ve kolayca manipüle edilebilen bir protokol olması nedeniyle, bu özelliği çevreye yayınlamaya devam eden ağlar yetkisiz erişimlere ve WPS tabanlı saldırılara karşı savunmasız kalıyor. Sonuç olarak bu ağlara bağlanan kullanıcılar; ağ trafiğinin izlenmesi, hassas verilerin sızdırılması, oturum çalma (session hijacking) ve aynı ağdaki kötü niyetli faaliyetler nedeniyle cihazın ele geçirilmesi gibi ciddi risklerle karşı karşıya kalabiliyor.

Kaspersky GReAT Kıdemli Güvenlik Araştırmacısı Maria Isabel Manjarrez, konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu: “Gezginlerin uçak modunu kapattıktan sonra ilk yaptığı şeylerden biri internete bağlanacak bir yer aramaktır. Navigasyon, ulaşım, ödemeler, iletişim ve sosyal medya kullanımı için artık çevrimiçi kalmak hayati bir ihtiyaç. Ancak bu kolaylık, çoğunlukla güvenlikten ödün verilerek sağlanıyor. Araştırmamız, Meksika’nın büyük şehirlerindeki kablosuz ağların %83’ünün güvenli göründüğünü, ancak birçoğunun modern şifreleme standartlarına rağmen geçmişten kalan bazı ‘kullanıcı kolaylığı’ özelliklerini açık bıraktığını gösteriyor. Seyahat edenler, halka açık Wi-Fi ağlarının ve bunların arkasındaki açıkların, özellikle turist yoğunluğunun tavan yaptığı dönemlerde siber suçlular için her zaman bir numaralı hedef olduğunu unutmamalıdır.”

Açık Wi-Fi ağlarına bağlanıldığında, veriler her türlü siber tehdide karşı savunmasız kalıyor. Güvenlik uzmanları, cihaz ile internet arasında güvenli bir tünel oluşturarak tüm veri trafiğini şifreleyen ve kullanıcının IP adresini gizleyen VPN çözümlerinin kullanılmasını öneriyor. Kaspersky VPN gibi çözümler, güvenli olmayan ağlarda dahi kişisel bilgilerin gizliliğinin korunmasına yardımcı oluyor.

Kaspersky uzmanları, kullanıcıların güvenliğini sağlamak adına şu tavsiyelerde bulunuyor:

• Hassas işlemlerden kaçının: Halka açık Wi-Fi ağlarına bağlıyken bankacılık uygulamalarına veya kritik hesaplarınıza giriş yapmaktan kaçının.
• Ağı doğrulayın: Bağlanacağınız ağın adını ve meşruiyetini, hizmeti sunan işletmeden (otel, kafe vb.) teyit edin.
• VPN kullanın: Verilerinizi korumak için güvenilir bir VPN çözümü tercih edin.
• Güvenlik duvarını aktif edin: Yetkisiz erişimleri engellemek için cihazınızın güvenlik duvarının (firewall) açık olduğundan emin olun.
• Güçlü parolalar seçin: Her zaman güçlü ve benzersiz parolalar kullanın; ek bir güvenlik katmanı olarak iki aşamalı doğrulamayı (2FA) mutlaka etkinleştirin.
• Hassas verileri güvenli yönetin: Parolalarınızı veya kurtarma kodlarınızı cihazınızın fotoğraf galerisinde ya da standart not defteri uygulamalarında saklamayın; bunun yerine Kaspersky Password Manager gibi güvenilir bir şifre yöneticisi kullanın.
• Siber güvenlik yazılımı edinin: Cihazınıza virüs bulaşmasını önlemek ve düzenli taramalar yapmak için Kaspersky Premium gibi kapsamlı bir güvenlik yazılımı kullanın.
• Yazılımları güncel tutun: En yeni tehditlere karşı korunmak için işletim sisteminizi, uygulamalarınızı ve antivirüs yazılımınızı düzenli olarak güncelleyin.
• Dosya paylaşımını kapatın: Cihazınıza dışarıdan gelebilecek yetkisiz erişimleri engellemek için dosya paylaşımı özelliklerini ve AirDrop’u kapatın.
• eSIM alternatifini değerlendirin: Halka açık Wi-Fi ağlarına bağımlı kalmamak adına, seyahate çıkmadan önce Kaspersky eSIM Store üzerinden bir eSIM satın alarak yurt dışında kesintisiz ve güvenli bir internet bağlantısı sağlayın.

Meksika genelindeki Wi-Fi güvenliği hakkında daha fazla bilgiye ulaşmak için Kaspersky Daily platformunu ziyaret edebilir; daha teknik detaylar için ise Securelist.com üzerinde yayımlanan makaleyi inceleyebilirsiniz.

Kaspersky: Dünya Kupası’na Ev Sahipliği Yapacak Meksika’da Her 6 Ücretsiz Wi-Fi Ağında Biri Güvensiz yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Üretim kapasitesi artıyor, bekleme süreleri azalıyor

Üretimde hız ve operasyonel çevikliğin merkezde olduğu yatırım kapsamında otomatik yükleme sistemleri, CNC hatları ve robotik konveyörler entegre bir yapıyla devreye alındı. Böylece kesimden hat içi transferlere kadar birçok süreç otomasyonla desteklenirken, üretim içi bekleme sürelerinin azaltılması ve akışın daha kontrollü ilerlemesi hedefleniyor. Yüksek otomasyon ve robotik sistemler, üretimde hassasiyeti ve tekrarlanabilirliği artırarak yüksek kalite standartlarının korunmasını da destekliyor.

Endüstri 4.0 uyumlu mevcut altyapısıyla halihazırda yıllık 750 bin adedin üzerinde modül üretim kapasitesine sahip olan şirket, artan otomasyon ve güçlenen hatlar arası entegrasyon sayesinde üretim kapasitesini yüzde 35-40 oranında artırmayı hedefliyor. Bu artış, 95 ülkeye ihracat yapan ORKA Banyo’ya yüksek hacimli siparişleri daha etkin yönetme kabiliyeti kazandırırken global pazarlardaki rekabet gücünü de destekliyor.

Tüm operasyonlarda yüksek görünürlük

Otomasyonu yalnızca makineleşme olarak ele almayan ORKA Banyo, üretim süreçlerini ORKA 360 Dijital Dönüşüm Programı kapsamında entegre bir veri ekosistemi üzerinden yönetiyor. SAP S/4HANA altyapısı sayesinde üretim, stok ve tedarik süreçlerine ilişkin farklı operasyonel katmanlar tek platform üzerinden izlenebiliyor. 

Tedarikten üretime, kalite kontrolden lojistiğe dijitalleştirilen süreçler operasyonel görünürlüğü artırırken karar alma süreçlerine de hız kazandırıyor. Kontrollü üretim akışı ve veri temelli yönetim yaklaşımı, kaynak kullanımının daha verimli planlanmasına zemin hazırlayarak şirketin sürdürülebilirlik hedeflerini de destekliyor.

Gelecek odağında yapay zeka ve IoT var

2026 yılı için güçlü bir büyüme hedefi ortaya koyan ORKA Banyo, dijitalleşme vizyonunu nesnelerin interneti (IoT) ve yapay zeka tabanlı projelerle daha ileri taşımayı planlıyor. Makinelerden toplanan gerçek zamanlı veriler üzerinden geliştirilecek kestirimci bakım uygulamalarıyla, üretimi etkileyebilecek olası arızaların daha ortaya çıkmadan öngörülmesi amaçlanıyor. Talep tahminleme, stok yönetimi ve üretim planlama gibi alanlarda yapay zeka destekli modellerin devreye alınması da şirketin dijital dönüşüm yolculuğundaki öncelikli adımlar arasında yer alıyor.

Karanlık fabrika dönüşümünün şirketin global rekabet gücüne etkisini değerlendiren ORKA Banyo Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Yılmaz, açıklamasında şunları söyledi: “‘Karanlık fabrika yatırımımızı yalnızca mevcut ihtiyaçlara verilmiş bir yanıt olarak değerlendirmiyoruz. Uzun yıllardır sürdürdüğümüz dijital dönüşümümüzün yeni bir aşaması olan bu adım, geleceğin rekabetini şekillendirecek üretim modeline bugünden hazırlanmanın somut bir koşulu. Üretim stratejimizi veri temelli ve sürekli gelişen bir yapı üzerine kuruyoruz. Yüksek otomasyon ve yapay zeka uygulamalarıyla üretim altyapımızı daha akıllı hale getirerek global rekabet gücümüzü artırmayı sürdüreceğiz.”

Karanlık fabrikalar üretimde yeni dönemin kapısını aralıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bir dizi ücretsiz yapay zekâ sohbet robotunun yanı sıra büyük teknoloji şirketleri, kullanıcıların tıbbi kayıtlarını yorumlamalarına ve semptomları, laboratuvar sonuçları ve tedavi seçenekleri hakkında sorular sormalarına yardımcı olan Copilot Health, ChatGPT Health ve Amazon’un HealthAI gibi hizmetlerin lansmanıyla tüketicilere yönelik sağlık yapay zekâ alanına girdi. Bir yapay zekâ aracının doktorun rolünü üstlenmesini beklemek bazı riskler barındırıyor. Risk sadece kullanıcıların yanlış tavsiye alması değil, aynı zamanda gizlilik korumaları, veri paylaşım uygulamaları ve yasal yükümlülükleri bir doktor veya hastaneninkinden farklı olabilecek sistemlerle son derece hassas kişisel bilgileri paylaşmaları ve verilerinin beklenmedik kuruluşlara maruz kalmasıdır. Bir ABD hasta güvenliği kuruluşuna göre, genel olarak yapay zekâ sohbet robotlarının kötüye kullanımı şu anda sağlık teknolojisi alanında bir numaralı tehlike konumunda.

Microsoft’a göre, insanlar mobil cihazlarında diğer tüm konulardan daha fazla kendi sağlıkları ve sevdiklerinin sağlığı hakkında konuşuyor. Sohbet robotları 7/24 hizmet veriyor ve her şeye bir cevap sunarken gergin hastaları rahatlatmaya yardımcı olan kendinden emin bir üslupla konuşuyorlar. Ulusal sağlık sistemlerinin giderek daha fazla baskı altında olduğu bir dönemde, birçok kişi tıbbi yardım almaya karar vermeden önce muhtemelen yapay zekâ yardımıyla kendi kendine teşhis koyacak.  Ancak şimdiden bazı endişeler ortaya çıkmaya başladı. Bunlardan ilki, halüsinasyonlar veya yanlış tavsiyeler. Şubat ayında Nature Medicine dergisinde yayımlanan bir Oxford Üniversitesi araştırması şu bulguları ortaya koydu: Kullanıcılar genellikle LLM ile hangi bilgileri paylaşmaları gerektiğini bilmiyorlar;  LLM’ler, kendilerine yöneltilen sorular çok az farklılık gösterse bile çok farklı cevaplar veriyor ve  modeller genellikle hem iyi hem de kötü tavsiyelerde bulunuyor ancak kullanıcılar ikisini birbirinden ayırt etmekte zorlanıyor. Çalışmanın başhekimine göre tüm bu heyecana rağmen yapay zekâ henüz bir hekimin rolünü üstlenmeye hazır değil. Hastalar, semptomları hakkında büyük bir dil modeline danışmanın tehlikeli olabileceğini, yanlış teşhisler ortaya çıkabileceğini ve acil yardım gerektiğinde bunun farkına varılamayabileceğini bilmeli. 

Yapay zekâ gizlilik riskleri 

Bireylerin bir an durup düşünmelerini gerektirecek, sağlıkla ilgili olmayan riskler de bulunuyor. Hassas tıbbi bilgileri halka açık bir sohbet robotuyla paylaşmanın, verilerin modeli eğitmek için kullanılması ve dolayısıyla başkalarına aktarılması anlamına gelebileceği. Kasıtsız da olsa modellerin kullanıcıları tarafından girilen verileri yanlışlıkla ifşa ettiği biliniyor. Sağlık verileriniz, bilgileri değiştirilip yeniden düzenlenirken dondurulabilen çalıntı bir kredi kartı gibi değildir. Ömür boyu size aittir ve bir yapay zekâ aracıyla paylaşıldığında kalıcı bir dijital kayıt hâline gelebilir. Sağlık odaklı başlıca sohbet robotlarının çoğu, bu verileri eğitim amaçlı kullanmayacaklarına dair söz veriyor. Eğitim gizlilik tablosunun sadece bir parçası ve hizmetler, üçüncü taraf veri paylaşımı konusunda aynı sözleri vermeyebilir. Kişisel tıbbi bilgileriniz, model sağlayıcısı ile sağlık hizmeti sağlayıcınız arasında yer alan bir üçüncü taraf olan veri toplayıcısının eline geçebilir. Ayrıca genellikle kullanımdan önce anonimleştirilse de doğrudan veya bu toplayıcılardan biri aracılığıyla reklam verenlerle paylaşılabilir. Sağlık verileri olağanüstü hassastır ve anonimleştirme her zaman tüm riskleri ortadan kaldırmaz.

İhlal riski katlandığında

Sağlık verileri, çeşitli nedenlerle dolandırıcılar tarafından yüksek oranda paraya çevrilebilir. Genellikle değiştirilemediği veya yeniden düzenlenemediği için uzun süre değerini korur. Sahte talepler sunmak veya sizin adınıza tıbbi hizmetler almak için kullanılabilecek sigorta bilgilerini içerebilir. Size şantaj yapmak için kullanılabilir. Bu verileri elinde bulunduran şirket sayısı ne kadar fazla olursa hackerların bu verileri ele geçirip çalma olasılığı da o kadar artar. 

Yapay zekâ ile paylaştıklarınıza dikkat edin

Bir sağlık sorunu konusunda endişeleriniz varsa genel amaçlı botlardan uzak durun ve bunun yerine sağlıkla ilgili soruları yanıtlamak üzere özel olarak tasarlanmış botları tercih edin. Hizmetin verilerinizi nasıl işlediğini açıklayıp açıklamadığını, eğitim amacıyla girdiğiniz komutları kullanıp kullanmadığını, bilgileri üçüncü taraflarla paylaşıp paylaşmadığını ve bir gizlilik düzenlemesi kapsamında olup olmadığını kontrol edin. Doğrulamak için kaynak bağlantıları yoksa çıktılara körü körüne güvenmeyin. Cevapları mutlak gerçek olarak kabul etmeyin: Her zaman bir tıp uzmanına veya resmî bir web sitesine  danışın.

Gizliliğinizi korumak için şunları  göz önünde bulundurun:

• Araçların bu verileri nasıl işlediğini anlamadığınız sürece, tıbbi belgeleri, laboratuvar sonuçlarını veya diğer hassas belgeleri bir yapay zekâ aracıyla asla paylaşmayın, yüklemeyin.
• İsim, adres, sigorta bilgileri, hasta numaraları veya diğer tanımlayıcı bilgileri girmekten kaçının.
• Eğitim ve sohbet geçmişi özelliklerinin kapalı olduğundan emin olun.
• Görev için gerekli olan minimum bilgiyi paylaşın.
• Yazdığınız her şeyin saklanabileceğini veya ifşa edilebileceğini varsayın ve komutlarınızı buna göre ayarlayın.

Yapay zekâ sohbet robotları, doktorunuza soracağınız belirli bir durumla ilgili soruları beyin fırtınası yapmak veya aşina olmadığınız bir tıbbi terimi açıklamak için yararlı olabilir. Ancak tıbbi bakım için hazırlık yapmak amacıyla yapay zekâ kullanmak ile tıbbi bakımın yerine yapay zekâyı kullanmak arasında büyük bir fark vardır. Kendinden emin bir cevabı tanı olarak kabul etmeyin ve bir makine sizi rahatlattığı için acil semptomları görmezden gelmeyin. 

Yapay zekâ doktorunuz değil, danışırken dikkat edin yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

 İşletmeler yapay zekayı operasyonel hale getirmek için hızla ilerlerken, birçok kurum parçalı veri ortamları ve manuel veri mühendisliği süreçleri nedeniyle darboğaz yaşıyor. Ayrıca mevcut yönetişim modelleri, yapay zeka destekli karar alma süreçlerinin ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalıyor.

Yapay zeka yetkinlikleri hızla gelişirken, bu teknolojilerin güvenli ve güvenilir şekilde devreye alınmasını sağlayacak veri temelleri aynı hızda ilerlemiyor. Bu durum projelerin gecikmesine, risklerin artmasına ve yapay zeka girişimlerinin üretim aşamasına geçmekte zorlanmasına yol açıyor.

SAS, analitik, otomasyon ve yapay zeka uygulamaları için veriyi hazırlamaya, yönetmeye ve aktif hale getirmeye yardımcı olmak amacıyla geliştirilen, SAS® Viya® veri ve yapay zeka platformu üzerinde çalışan bulut tabanlı SAS Data Management çözümünü duyurdu. SAS; yönetişim, veri soy izlenebilirliği (data lineage) ve performans yetkinliklerini doğrudan veri iş akışlarına entegre ederek kurumların güven ve kontrolü kaybetmeden yapay zeka projelerini ölçeklendirmesini sağlıyor.

Öne çıkan yeni ve genişletilmiş yetkinlikler şunlardır:

• Yapay zekaya hazır veri yönetimi
• Tasarımdan itibaren entegre yönetişim
• Ajan tabanlı yapay zeka (Agentic AI) ve copilot (yapay zeka destekli yardımcı araçlar) çözümleri
• Bulut tabanlı analitik hızlandırma

SAS Veri ve Yapay Zeka Stratejisi Kıdemli Direktörü Alyssa Farrell, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Kuruluşlar, insan müdahalesinin daha sınırlı olduğu ajan tabanlı yapay zeka iş akışlarına yöneldikçe, modern veri platformları kritik bir ihtiyaç haline geliyor. SAS olarak, kurumların veri altyapılarını modernize etmesine, karmaşıklığı azaltmasına ve yapay zekadan elde edilen değeri artırmasına yardımcı olarak veri yönetimini yapay zeka çağı için yeniden tanımlıyoruz. Bunu yaparken yönetişim ve güven unsurlarını da altyapının merkezine yerleştiriyoruz.”

Güven esaslı ve bütünleşik veri yönetimi

IDC ve SAS tarafından gerçekleştirilen küresel araştırmaya göre kurumların %49’u, merkezi olmayan veya yeterince optimize edilmemiş bulut veri ortamlarını yapay zeka dönüşümünün önündeki en büyük engel olarak görüyor. Bunu %44 ile yetersiz veri yönetişimi süreçleri izliyor. Sektör analistleri de bu soruna dikkat çekiyor. Gartner, yapay zeka girişimlerinin %60’ının yapay zekaya hazır veri eksikliği nedeniyle başarısız olacağını öngörüyor.

SAS Viya üzerindeki veri yönetimi çözümleri, yönetişim ve denetlenebilirliği bir uyumluluk zorunluluğu değil, temel bir tasarım ilkesi olarak ele alarak bu zorlukları gideriyor. SAS; kontrol mekanizmalarını birbirinden kopuk araçların üzerine bir katman olarak eklemek yerine; veri erişimi, hazırlığı ve etkinleştirilmesi süreçlerine veri izlenebilirliği ve şeffaflığı doğrudan dahil ederek kurumların güvenilir ve denetlenebilir bir temel oluşturuyor.

Analitiği veriye taşıyan yaklaşım

Pek çok kurum için analitik ve yapay zekayı ölçeklendirmek, bugüne kadar verinin farklı platformlar arasında taşınmasını ve çeşitli ortamlarda çoğaltılmasını gerektiriyordu. Bu durum gecikmelere, maliyet artışına ve yönetişim risklerine neden oluyordu. SAS Data Management ise farklı bir yaklaşım benimseyerek analitik ve yapay zekayı verinin bulunduğu ortama taşıyor.

Bu yaklaşımın en önemli örneklerinden biri olan SAS SpeedyStore, SAS Viya ile sıkı entegre çalışan yüksek performanslı ve bulut tabanlı bir analitik veri platformu olarak öne çıkıyor. Analitik ve yapay zekayı dağıtık veri yapılarının yanında çalıştıran SAS SpeedyStore, veri taşınmasını minimize ederken performansı artırıyor ve kurumların ihtiyaç duyduğu veri izlenebilirliği ile denetlenebilirliği koruyor.

SAS, bu yaklaşımı yalnızca kendi veri platformuyla sınırlı tutmuyor. SAS Data Accelerator çözümü sayesinde SAS analitik yetkinlikleri, kurumların halihazırda kullandığı önde gelen bulut veri ortamları içinde doğrudan çalışabiliyor. Büyük ölçekli veri ambarları ve lakehouse mimarileriyle uyumlu çalışan çözüm; gecikmeyi azaltıyor, maliyetleri düşürüyor ve veriyi bulunduğu yerde işleyerek güvenliği artırıyor. Ayrıca SAS Viya, DuckDB gibi modern gömülü analitik motorlarını destekleyerek Parquet, CSV ve JSON gibi açık veri formatlarının yönetişim kontrollü iş akışları içinde hızlı ve yerel biçimde analiz edilmesini sağlıyor.

Veri yönetimini dönüştüren  ajan tabanlı yapay zeka çözümleri

Kurumlar karar süreçlerini ve iş akışlarını otomatikleştirmek için ajan tabanlı yapay zeka ve copilot çözümlerini kullanmaya başladıkça, bu sistemleri besleyen verinin kalitesi ve yönetişimi daha da kritik hale geliyor. Pek çok yapay zeka asistanı yalnızca veri hazırlandıktan sonra devreye girerken, bu durum güven, izlenebilirlik ve denetim açısından önemli boşluklar yaratabiliyor. SAS ise farklı bir yaklaşım benimseyerek yapay zeka destekli yardım mekanizmalarını doğrudan veri yaşam döngüsünün merkezine konumlandırıyor. Böylece yapay zekanın ölçekli biçimde güvenle kullanılabilmesi için kritik temel karar süreçleri daha sağlıklı yönetilebiliyor.

SAS’ın sunduğu ajan tabanlı yapay zeka ve Copilot; kurumların veriyi anlamasına, hazırlamasına ve analitik, otomasyon ya da yapay zeka uygulamalarında güvenli biçimde kullanmasına destek oluyor. Yönetişim kontrollü veri iş akışları içinde çalışan bu yetkinlikler, manuel iş yükünü azaltırken şeffaflık ve kontrolün korunmasına yardımcı oluyor.

SAS Viya Copilot for Data Discovery, kullanıcıların yönetişim kontrollü veri ve analitik varlıklarını doğal dil kullanarak keşfetmesini sağlıyor. Böylece kullanıcılar hangi verinin mevcut olduğunu, nasıl kullanılabileceğini ve güvenilir olup olmadığını saniyeler içinde anlayabiliyor; veri keşif süreçleri günler yerine saniyeler içinde tamamlanabiliyor.

SAS Viya Copilot for Code Assistance ise yapay zeka destekli geliştirme deneyimini doğrudan SAS Studio ortamına taşıyor. Geliştiriciler, yönetilen geliştirme ortamından ayrılmadan doğal dil aracılığıyla SAS ve Python kodlarını yazabiliyor, anlayabiliyor ve iyileştirebiliyor. Bu sayede geliştirme süreçleri hızlanırken insan denetimi korunuyor.

SAS Data Maker veri erişim kısıtlarını aşmak için yüksek doğrulukta sentetik veri üretiyor. Gerçek verinin istatistiksel, ilişkisel ve zamansal özelliklerini yansıtan bu sentetik veri; gizlilik, denetlenebilirlik ve regülasyonlara uyumluluk gereksinimlerini koruyarak ekiplerin hassas verileri açığa çıkarmadan geliştirme, test ve iş birliği süreçlerini yürütmesine olanak tanıyor.

SAS, Yapay Zekaya Hazır Veri Yönetimini İleri Taşıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

EĞİTİMLERLE SÜRECE DENEYİMLİ YAKLAŞIM

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Bilgi İşlem Daire Başkanlığı’nın çağın hızla değişen ve gelişen teknolojilerine uyum sağlamak amacıyla düzenlediği “Yazılım Proje Geliştirme Analiz Eğitimi” başarıyla tamamlandı. Eğitim sayesinde yazılım geliştirme personelinin süreçlere yönelik bilgi ve yetkinlikleri güçlendirildi. Öte yandan Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı’nın personeline yönelik gerçekleştirdiği “Süreç Yönetimi Yazılımı Eğitimi” de kapsamlı bir şekilde sona erdi. Eğitimle birlikte kurum içi iş akışlarının daha düzenli, hızlı ve verimli yürütülmesine katkı sağlanırken, personelin süreç yönetimi konusundaki yetkinliği de artırıldı.

SEKTÖREL GELİŞMELER YAKIN TAKİP EDİLİYOR

Alanında uzman bir veri bilimci tarafından verilen “Veri Bilimi Eğitimi” ise geçtiğimiz nisan ayında başladı. Teorik bilgilerin yanı sıra uygulamalı çalışmalarla desteklenen programın mayıs ayı sonuna kadar devam edeceği bildirildi. Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı, eğitime ve sürekli gelişime verdiği önem doğrultusunda güncel teknolojileri ve sektörel gelişmeleri yakından takip etmeyi sürdürüyor. Kurum içi eğitimlerle donanımını artıran personel sayesinde vatandaşlara sunulan hizmetlerin daha etkin ve verimli hale getirilmesi amaçlanıyor.

Büyükşehir’de kurum içi eğitimler hız kesmiyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bu ortaklık sayesinde Acer, artık deniz, hava, kara ve demiryoluyla yapılan uluslararası sevkiyatları uçtan uca izleyebiliyor; taşıyıcılardan, kurumsal ERP sistemlerinden, lojistik platformlarından ve bağımsız uydu kaynaklarından gelen verileri, tüm tedarik zinciri için tek, merkezi ve güvenilir bir bilgi kaynağında birleştirebiliyor. Yeni sistem, Acer’ın Doğu Asya ile Batı Avrupa arasındaki rotalarda varıştan on gün öncesine kadar tahmini varış sürelerinde (ETA) daha yüksek doğruluk elde etmesini, gecikmeleri azaltmasını, maliyet tasarrufu sağlamasını ve güvenlik stokunda azalma elde etmesini sağladı. 

Geleneksel takip sisteminden öngörücü ve yapay zeka destekli bu lojistik modeline geçiş, tedarik zinciri ekiplerinin yalnızca gerçekten kritik sevkiyatlara odaklanmasını sağlayarak, karar alma süreçlerini hızlandıran ve envanter seviyelerinin optimize edilmesi ve sevkiyatların ürün kodu (SKU) düzeyine kadar takip edilmesi de dahil olmak üzere operasyonel verilerin güncellenmesi ve düzeltilmesiyle ilgili manuel görevleri önemli ölçüde azaltan “istisnai” bir yönetim yaklaşımını benimsiyor. 

Projenin başarılı lansmanının ardından Acer ve Wakeo, Barselona’da düzenlenen Gartner Supply Chain Symposium’da çözümün sağladığı temel faydaları birlikte tanıtıyor. Acer EMEA’nın Asya’dan EMEA bölgesine uzanan ve birden fazla taşıma modeline sahip karmaşık lojistik akışları göz önüne alındığında, farklı taşıma yöntemlerini kullanan her türlü akış ve kombine sevkiyatı tam olarak kapsayabilecek bir çözüm bulmak çok önemliydi. Artık Acer, en karmaşık taşıma operasyonlarında dahi doğru ve bağımsız veri takibi sağlayabilen, aynı zamanda CO2 emisyonlarını izleyebilen dijital bir çözüm kullanıyor. 

Acer EMEA Tedarik Zinciri Kıdemli Direktörü Riccardo Bernasconi konuyla ilgili “Yeni öngörücü sistem, ekibimizin daha doğru verilere erişmesini ve daha hızlı kararlar almasını sağlıyor. Giderek daha değişken hale gelen iş ortamında, güvenilir ve güncel sevkiyat verilerine erişim, tedarik zincirinin çevikliğini artırmanın yanı sıra müşteriler ve son kullanıcılar için hizmet sürekliliğini sağlamada kritik rol oynuyor. Bu projenin değeri yalnızca operasyonel görünürlüğü artırmasıyla ortaya çıkmıyor; aynı zamanda en karmaşık senaryolarda bile işi destekleyebilecek daha akıllı bir karar alma modeline doğru dönüşüm fırsatında kendini gösteriyor.” dedi. 

“Bu yolculukta Acer ekibini desteklemekten gurur duyuyoruz.” diyen Wakeo CEO’su ve Kurucu Ortağı Julien Cote, sözlerini şöyle sürdürüyor: “Bu ortaklık, küresel ölçekte ve tüm taşıma modlarında operasyon yönetme yetkinliğimizin güçlü bir göstergesi. Günümüzde tedarik zinciri dayanıklılığı yalnızca daha hızlı tepki verebilmek değil, aynı zamanda bir adım sonrasını öngörebilmek anlamına geliyor. Yapay zeka, gerçek zamanlı öneriler ve Wakeo’nun piyasa kıyaslamalarıyla desteklenen, kriz yönetimi modelinden proaktif bir modele geçişi mümkün kılıyor. Acer’ın dayanıklılık ve sürdürülebilirlik performansını güçlendirmeyi sürdürmeyi hedefliyoruz.” 

Acer EMEA, kara, hava ve deniz taşımacılığını gerçek zamanlı olarak takip etmek ve tüm lojistik ağındaki CO2 emisyonlarını izlemek için yapay zeka destekli bir platforma geçiş yapıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kaspersky araştırmacıları, yılın başından bu yana, aralarında hızla büyüyen OpenClaw gibi araçların sahte sürümlerinin de bulunduğu, “ajan tabanlı yapay zeka” (agentic AI) yazılımı süsü verilmiş 15 binden fazla kötü amaçlı yazılım örneği tanımladı. Bu örnekler arasında bankacılık truva atları, casus yazılımlar, exploit araçları ve sisteme ek zararlı içerikler yükleyebilen kötü amaçlı indirme araçları) yer alıyor.

Kaspersky Küresel Araştırma ve Analiz Ekibi (GReAT), Mayıs 2026’da “Silver Fox” gelişmiş sürekli tehdit (APT) grubuyla bağlantılı yeni bir operasyonu da gün yüzüne çıkardı. Söz konusu operasyonda saldırganlar, yapay zeks araçlarına erişmek isteyen kullanıcıları hedef alarak Windows, macOS ve Linux işletim sistemleri için sahte Claude AI uygulamaları dağıttı. Bu zararlı yükleyiciler çalıştırıldığı anda kullanıcıya fark ettirmeden cihazlara kötü amaçlı yazılım yerleştirerek, ele geçirilen sistemlere ve hassas bilgilere uzun vadeli erişim sağladı.

Kaspersky Küresel Araştırma ve Analiz Ekibi Rusya ve BDT Birimleri Başkanı Dmitry Galov, konuyla ilgili şunları söyledi: “Yapay zeka ajanlarının kurumsal ortamlara entegre edilmesi, ‘güven’ kavramının doğasını kökten değiştiriyor. Otomatikleşen her eylem; sistemlerin ve veri alışverişlerinin oluşturduğu daha geniş bir zincirin parçası haline geliyor. Bu durum, güvenliğin artık yalnızca uç noktaları korumaktan ibaret olmadığını; yapay zeka destekli birbirine bağlı süreçlerde bilginin, yetkilerin ve karar mekanizmalarının nasıl yayıldığını kontrol etmek anlamına geldiğini gösteriyor. Kullanıcılar ayrıca saldırganların, kurbanların gizli verilerini ve finansal bilgilerini ele geçirmek amacıyla popüler yapay zeka hizmetlerini yem olarak kullandığını unutmamalıdır. Günümüz tehdit ortamının gelişimi göz önüne alındığında, güvenilir güvenlik çözümleri dijital yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline gelmektedir.”

Kaspersky, kurumların geniş kapsamlı tehditlere karşı altyapılarını koruyabilmek için gerçek zamanlı koruma, tehdit görünürlüğü, olay inceleme ve gelişmiş müdahale yetenekleri sunan Kaspersky Next ürün ailesindeki çözümlerden yararlanmalarını öneriyor. Kuruluşlar, yeterli siber güvenlik personeline sahip olmamaları durumunda ise tehdit tespitinden sürekli koruma ve iyileştirme süreçlerine kadar olay yönetiminin tüm aşamalarını kapsayan Kaspersky Managed Detection and Response (MDR) ve/veya Incident Response gibi yönetilen güvenlik hizmetlerini kullanabiliyor. Ayrıca kurumların, organizasyonu hedef alan siber tehditlere ilişkin kapsamlı görünürlük sağlayacak araçlarla güvenlik ekiplerini desteklemeleri tavsiye ediliyor. Örneğin Kaspersky Threat Intelligence, olay yönetimi sürecinin tamamı boyunca zengin bağlamsal içgörüler sunarak siber risklerin zamanında tespit edilmesine yardımcı oluyor. Yapay zeka destekli açık kaynak istihbaratı arama yetenekleri ise siber güvenlik ekiplerinin yeni ortaya çıkan tehditleri daha yüksek doğrulukla belirleme ve bunlara müdahale etme kapasitesini güçlendiriyor.

Bireysel kullanıcılara ise güçlü gizlilik ve güvenlik geçmişine sahip güvenilir şirketlerin yapay zeka servislerini tercih etmeleri öneriliyor. Veri toplamak amacıyla tasarlanmış olabilecek anonim veya kaynağı belirsiz botların kullanılmaması gerektiği vurgulanıyor. Kötü amaçlı veya sahte yapay zeka botları; dolandırıcılık, oltalama saldırıları (phishing) veya şantaj amacıyla kişisel bilgileri toplamaya çalışabiliyor. Kullanıcıların verilerini korumak için oltalama sitelerine erişimi engelleyen ve kötü amaçlı yazılım yüklemelerini durduran güvenlik çözümleri kullanmaları tavsiye ediliyor.

Kaspersky, 2026’da Yapay Zeks Hizmeti Gibi Gösterilen 92 Binden Fazla Zararlı Yazılım Saldırısı Tespit Etti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Pazarlama departmanlarında yapay zeka kullanımı katlanarak artarken, pazarlama liderleri şu soruları giderek daha sık soruyor: “Yapay zeka ne kadar otonom olmalı?”, “İnsan kontrolü en çok hangi noktalarda kritik önem taşıyor?” ve “Birbirinden kopuk yapay zeka özelliklerini aşarak, sonuçları ölçülebilir şekilde iyileştiren sistemlere nasıl geçiş yapabiliriz?” SAS’ın bu konudaki yaklaşımı son derece net: Yapay zeka, insanın uzmanlığının yerini almak yerine onu güçlendirmelidir. Bu vizyon doğrultusunda SAS, pazarlama profesyonelleriyle omuz omuza çalışmak üzere tasarlanmış uzman yapay zeka ajanları ile SAS Customer Intelligence 360 platformundaki ajan yapay zeka (agentic AI) yeteneklerini genişlettiğini duyurdu.

Amaca özel geliştirilen bu yeni nesil yapay zeka ajanları, şeffaflık, yönetişim ve insan gözetimi standartlarını koruyarak kullanıcılarla iş birliği yapacak. Belirlenmiş güvenlik sınırları içinde hareket eden bu ajanlar; hedef kitleler, müşteri yolculukları, karar alma ve uygulama süreçlerinin tamamında değer yaratacak.

 İnsan denetimi neden kritik?

Yapay zeka sistemleri hızla evrilirken, sorumlu kullanım her zamankinden daha önemli hale geliyor. SAS, agentic AI yaklaşımını şu ilkeler üzerine inşa ediyor:

• Güvenilir yapay zeka ilkeleri çerçevesinde çalışır.
• Karar süreçlerinde “insan denetimli” (human-in-the-loop) kontrolünü sürdürür.
• Bağımsız birer eklenti olmak yerine, doğrudan gerçek pazarlama iş akışlarına entegre edilir

SAS Customer Intelligence 360 İçin Çoklu Ajan Mimarisine Sahip Bir Gelecek

SAS, tek ve monolitik bir yapay zeka yerine, SAS Customer Intelligence 360 içinde çoklu ajan (multi-agent) mimarisi geliştirdi. Bu yapıda her ajan belirli bir alanda uzmanlaşmış, bağlamı anlayabilen ve pazarlamacı adına aksiyon alabilen bir yapı olarak konumlanıyor; ancak tüm süreçler şeffaflık ve kontrol altında tutuluyor.

Bu ajanlar; hedef kitleler, yolculuklar, varış noktaları veya pazarlama kararları gibi mevcut

SAS Customer Intelligence 360 yeteneklerinin yerini almıyor. Aksine, doğru verileri çekmek, önerilerde bulunmak ve insan gözetimi altında uygulama sürecini hızlandırmak için tüm bu modüllerle entegre bir şekilde çalışıyor.

Bu yaklaşım, SAS Customer Intelligence 360’u güçlü bir pazarlama platformundan, müşteri etkileşimi için akıllı bir işletim sistemine dönüştürüyor. Ölçek, hız ve hassasiyet üzerindeki geleneksel kısıtları ortadan kaldırarak pazarlamacıların artık “alaka düzeyi” ile “verimlilik” arasında seçim yapmasına gerek bırakmıyor.

SAS 360 Ajanı: Zekanın Koordinasyonu

Sisteme yeni ajanlar eklendikçe, aralarındaki koordinasyon daha da kritik hale geliyor. Bu noktada SAS 360 Ajanı (SAS 360 Agent), Hedef Kitle, Müşteri Yolculuğu, E-posta, Reçeteler ve Arama ajanları gibi uzmanlaşmış birimler arasındaki etkileşimleri yöneten bir denetim katmanı olarak görev yapıyor. Pazarlamacıların birden fazla araç ve arayüz arasında gezinmesini gerektirmek yerine; müşteri verileri, pazarlama yapay zekası ve yolculuk uygulamaları arasındaki eylemleri koordine ederek kullanıcılarla iş birliği yapan bir ortak gibi çalışıyor.

Müşteri Yolculuğu Ajanı: Fikirden Uygulamaya

SAS Customer Intelligence 360 içindeki Müşteri Yolculuğu Ajanı (Journeys Agent), pazarlamacıların müşteri yolculuklarını metin özetleri, görseller ve sohbet tabanlı komutlar gibi çoklu girdilerle oluşturmasına yardımcı oluyor. Ajan; ilgili hedef kitleleri, tetikleyici olayları ve temas noktalarını tespit ederek, pazarlamacının hedefleri ve en iyi uygulamalarla uyumlu bir yolculuk yapısı oluşturuyor.

Tüm planlama ve oluşturma sürecine insan onay adımları entegre edilerek kontrol mekanizması korunurken, oluşturma süresi ve karmaşıklık önemli ölçüde azaltılıyor. Arka planda ise ajan, tutarlı ve kullanıma hazır SAS kodları üreterek kampanyaların ilk günden itibaren doğru ve uygulanabilir olmasını sağlıyor.

Global Blue Yaratıcı Hizmetler ve Operasyon Başkanı Eleonora Parlatore şu değerlendirmede bulundu:
“Müşteri Yolculuğu Ajanı (Journeys Agent), özellikle çoklu pazarlarda yürütülen karmaşık kampanyalarda kampanya oluşturma sürecini sadeleştirme ve verimliliği artırma açısından güçlü bir potansiyel sunuyor. Gelişmeye devam ettikçe otomasyonu güçlendirme ve iş akışlarını basitleştirme konusunda önemli fırsatlar görüyoruz.”

Arama Ajanı (Search Agent): Daha hızlı yanıt, daha az karmaşa

“Search Agent”, pazarlamacıların SAS Customer Intelligence 360 ortamında operasyonel ve performansa yönelik soruları doğrudan sorabilmesini sağlıyor. Başlangıçta görevler ve hedef kitleler üzerinde çalışan sistem, zamanla çözümün farklı alanlarına da genişleyecek.

Kullanıcılar artık dashboard’lar ve menüler arasında gezinmek yerine, doğrudan soru sorarak kendi verilerine dayalı bağlamsal yanıtlar alabiliyor. Bu küçük gibi görünen değişim, kullanıcı deneyiminde önemli bir verimlilik artışı yaratıyor.

SAS, Agentic AI’yi Nasıl Konumlandırıyor?

SAS, pazarlamacıların güveni koruyarak daha hızlı hareket edebilmesini şu prensiplerle sağlıyor:

• SAS Customer Intelligence 360 deneyiminin tamamına entegre yapay zeka ajanları
• Tasarımın merkezinde insan denetimi
• Yönetişim odaklı, açıklanabilir ve kurumsal kullanıma hazır yapı

SAS Customer Intelligence Başkan Yardımcısı Mike Blanchard ise şöyle belirtti: “Agentic AI, kontrolü makinelere bırakmakla ilgili değil. Asıl mesele, her biri farklı bir alanda uzmanlaşmış ajanlarla insan uzmanlığını güçlendiren sistemler tasarlıyor.”

Bu duyuru, SAS’ın 50 yıllık inovasyon yolculuğunu kutladığı SAS Innovate global veri ve yapay zeka konferansında kamuoyuyla paylaşıldı. Etkinlik, Microsoft, Intel ve AWS’nin de aralarında bulunduğu stratejik iş ortaklarının desteğiyle hayata geçiriliyor.

SAS Customer Intelligence 360, Genişletilmiş Ajan Tabanlı Yapay Zeka Yeteneklerini Tanıttı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Teknoloji destekli istismar; akıllı telefonlar, sosyal medya platformları veya çevrim içi servisler aracılığıyla gerçekleştirilen ya da bu teknolojilerle güçlendirilen her türlü istismar davranışını ifade ediyor. Bu kapsamda çevrim içi taciz, dışlama, siber takip, kimlik taklidi ve izinsiz gözetim gibi çok geniş bir alanı kapsıyor. Söz konusu davranışlar çoğu zaman fiziksel bir iz bırakmadığı ve günlük iletişimin içine gömülü şekilde gerçekleştiği için birçok kullanıcı bunları istismar olarak tanımlayamıyor. Bu durum ise zararlı davranışların normalleşmesine veya göz ardı edilmesine yol açabiliyor.

UCL Bilgisayar Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi ve Cinsiyet ve Teknoloji Araştırma Laboratuvarı Başkanı Doç. Dr. Leonie Maria Tanczer, konuyla ilgili şunları söylüyor: “Teknoloji destekli istismar hâlâ bağımsız bir zarar kategorisi olarak yeterince tanınmıyor. Bunun temel nedenlerinden biri de hangi davranışları kapsadığına dair ortak bir anlayışın bulunmaması ve araştırmamızın bu durumu açık biçimde ortaya koyması. Bu belirsizlik, birçok deneyimin isimlendirilememesine, raporlanamamasına ve destek mekanizmalarına ulaşamamasına neden oluyor. Ortak bir çerçeve olmadan sorunun boyutunu ölçmek ve etkili çözümler geliştirmek de oldukça zorlaşıyor.”

Kaspersky’nin küresel araştırma bulgularına ek olarak, siber tehdit ortamının sürekli evrilmesi de takip ve ifşa gibi teknoloji destekli istismar risklerinin giderek büyüdüğünü ortaya koyuyor. Kaspersky Dijital Ayak İzi İstihbaratı (DFI) uzmanları, karanlık ağ forumlarında fiyatları 50 ile 4 bin dolar arasında değişen ve giderek büyüyen bir “doxing” (ifşa) hizmeti ekosistemi tespit etti. Uzmanlar ayrıca, bireyleri izleme veya kişisel verileri ele geçirme yeteneğine sahip “stalkerware” adı verilen gelişmiş gözetleme araçlarının varlığına dikkat çekiyor.

Dark web forumlarında paylaşılan bir mesaj örneği

Gizli takip yazılımları (stalkerware); bir kişinin özel hayatını, mobil cihazı üzerinden gizlice gözetlemeyi sağlayan program, uygulama ve cihazları ifade ediyor. Bu yazılımları kullanan kişiler; kurbanın web aramaları, coğrafi konumu, kısa mesajları, fotoğrafları ve sesli aramaları dahil olmak üzere cihaz üzerindeki faaliyetleri uzaktan izleyebiliyor.

Kaspersky, 2024–2025 döneminde daha önce görülmemiş 33 farklı stalkerware ailesi tespit etti. Etkilenen kullanıcılar ise 160’tan fazla ülkede belirlendi.

Kaspersky Küresel Araştırma ve Analiz Ekibi (GReAT) Amerika ve Avrupa Araştırma Merkezi Başkan Vekili ve Baş Güvenlik Araştırmacısı Tatyana Shishkova, konuya dair şunları söylüyor: “İnternet bağlantısı olan herkes tarafından kolayca indirilip kurulabilen gizli takip yazılımları, faillerin kurbanın akıllı telefonuna istedikleri yerden uzaktan erişmesine olanak tanıyor. Yazılım, arka planda görünmez bir şekilde çalıştığı için kurbanların büyük kısmı attıkları her adımın izlendiğinin farkına bile varmıyor. Bu nedenle, bu tür faaliyetlerin nasıl tespit edileceğini bilmek ve takip edildiğinden şüphelenen kullanıcıların ne yapması gerektiğinin bilincinde olmak hayati önem taşıyor.”

Stalkerware kaynaklı tehditlerin giderek artması ve bu alanda koordineli mücadele ihtiyacının güçlenmesiyle birlikte Kaspersky, çevrim içi taciz ve siber takiple mücadele amacıyla kurulan Coalition Against Stalkerware oluşumunun kurucu ortakları arasında yer alıyor. Söz konusu uluslararası çalışma grubu; teknoloji şirketleri, sivil toplum kuruluşları, araştırma kurumları ve kolluk kuvvetlerini bir araya getiriyor.

Olası stalkerware mağdurlarına yönelik öneriler

• Potansiyel tehditleri tespit etmeye yardımcı olacak güvenilir güvenlik çözümleri kullanın. Örneğin Kaspersky’nin Android uygulamalarında yer alan “Who’s Spying on Me” özelliği, stalkerware yazılımlarını, izleme yeteneğine sahip şüpheli uygulamaları ve çevrim dışı takip amacıyla kullanılabilecek bilinmeyen Bluetooth cihazlarını tespit edebiliyor. Bu tür araçlar; konum verileri, mesajlar, çağrı geçmişi, internet hareketleri veya tuş kayıtları gibi hassas bilgilere gizlice erişen yazılımlar konusunda kullanıcıları uyarabiliyor.
• Şüpheli stalkerware yazılımlarını hemen kaldırmayın. Bu durum saldırganı uyarabilir ve riski artırabilir. Öncelikle mevcut durumu değerlendirin ve destek kuruluşlarıyla iletişime geçin.
• Destek hizmetlerine ulaşmak, kaynak araştırmak veya durumunuzla ilgili iletişim kurmak için güvenli olduğundan emin olduğunuz bir cihaz kullanın.
• Olağandışı hızlı pil tüketimi, açıklanamayan veri kullanımı, tanımadığınız uygulamalar veya “Bilinmeyen kaynaklar” ayarının etkin olması gibi işaretlere dikkat edin.
• Hesaplarınızı güçlü ve benzersiz parolalarla koruyun. Şifre değişikliklerini güvenli olduğundan emin olduğunuz bir cihaz üzerinden gerçekleştirin.
• Size özel yönlendirme almak için aile içi şiddet veya stalkerware destek kuruluşlarıyla iletişime geçin. En yakın destek kuruluşunu Coalition Against Stalkerware internet sitesi üzerinden bulabilirsiniz.

Kaspersky, Dijital Takip ve Kişisel Veri İfşasına Karşı Uyarıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ekim 2025 ile Şubat 2026 tarihleri arasında yürütülen operasyon; kimlik avı (phishing), zararlı yazılım tehditleri ve yaklaşık 4 bin kişiyi hedef alançevrim içi dolandırıcılık faaliyetlerinin etkisiz hale getirilmesine odaklandı. Ortak operasyon kapsamında kötü amaçlı altyapıların devre dışı bırakılması, saldırganların tespit edilerek yakalanması ve gelecekte oluşabilecek zararların önlenmesi hedeflendi.

Operasyona destek kapsamında Kaspersky Tehdit Araştırmaları uzmanlık merkezi, iş birliği yaptığı kolluk kuvvetlerine bölgeye özgü siber tehditler ile zararlı yazılımların dağıtımında veya yönetiminde kullanılan kötü amaçlı altyapılara ilişkin teknik veriler sağladı. Paylaşılan bilgiler arasında, zararlı yazılımların komuta ve kontrol (C&C) sunucularına ilişkin veriler de yer aldı.

Ramz operasyonu, INTERPOL tarafından MENA bölgesinde koordine edilen bu ölçekteki ilk siber operasyon olması açısından önemli bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Operasyon süresince soruşturmaların başlatılması ve desteklenmesi amacıyla katılımcı ülkeler arasında yaklaşık 8 bin kritik veri ve istihbarat bilgisi paylaşıldı.

INTERPOL Siber Suçlar Direktörü Neal Jetton konuya ilişkin yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Bugün siber suçluların sınır tanımadan dijital dünyayı istismar ettiği bir ortamda, Ramz operasyonu küresel iş birliğinin ne kadar etkili olduğunu açıkça ortaya koyuyor. INTERPOL olarak üye ülkelerimiz ve özel sektör iş ortaklarımızla birlikte kötü amaçlı altyapıları ortadan kaldırmak, suç gruplarının faaliyetlerini kesintiye uğratmak ve failleri adalet önüne çıkarmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz.”

Kaspersky Global Kamu İlişkileri Başkan Yardımcısı Yuliya Shlychkova ise değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi: “Ramz operasyonu, kolluk kuvvetleri ile özel sektör uzmanları arasındaki iş birliği, karmaşık siber suç ağlarının büyük ölçekte çökertilmesinde ne kadar kritik bir rol oynadığını gösteriyor. Zamanında ve yüksek kaliteli tehdit istihbaratı sağlayarak soruşturma ekiplerinin hızlı aksiyon almasına destek oluyor, kullanıcıların korunmasına katkı sağlıyor ve dijital ekosistemin daha güvenli hale gelmesine yardımcı oluyoruz.”

Ramz operasyonundan öne çıkan gelişmeler şöyle sıralandı:

• Katar: Operasyon kapsamında elde edilen istihbarat sayesinde ele geçirilmiş cihazlar tespit edildi. Etkilenen sistemler hızlı şekilde güvence altına alınırken, cihaz sahipleri gerekli önlemleri almaları için bilgilendirildi. 
• Ürdün: Polis ekipleri, finansal dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanılan bir bilgisayarın konumunu belirledi. Mağdurlar, meşru bir yatırım platformu izlenimi veren sahte bir sistem üzerinden yatırım yapmaya yönlendirildi; para transferinin ardından platform faaliyetini durdurdu. Düzenlenen baskında dolandırıcılık faaliyetlerini yürüten 15 kişi tespit edilirken, operasyonun organizatörü olduğu düşünülen iki kişi gözaltına alındı. 
• Umman: Umman’daki soruşturma ekipleri, özel bir konutta bulunan ve hassas bilgiler barındıran bir sunucuyu tespit etti. Olası ek zararların önüne geçmek amacıyla sunucu devre dışı bırakıldı. 
• Cezayir: Operasyon kapsamında “hizmet olarak kimlik avı” (phishing-as-a-service) sunan bir internet sitesi tespit edilerek kapatıldı. Şüpheli sunucunun yerinin belirlenmesinin ardından yetkililer; kimlik avı yazılımları ve script’leri içeren bir sunucuya, bilgisayara, cep telefonuna ve sabit disklere el koydu. Bir şüpheli gözaltına alındı. 
• Fas: Yetkililer, kimlik avı operasyonlarında kullanılan bankacılık verileri ile yazılımlar içeren bilgisayar, akıllı telefon ve harici depolama cihazlarına el koydu. Operasyon sonucunda üç kişi hakkında adli süreç başlatılırken, diğer şüphelilere yönelik soruşturmalar sürüyor.

Kaspersky, siber suçlarla mücadelede iş birliğine dayalı yaklaşımın güçlü savunucularından biri olarak kolluk kuvvetleri ve iş ortaklarına siber tehditlere ilişkin taktiksel ve stratejik tehdit istihbaratı sağlamayı sürdürüyor. Kaspersky Threat Intelligence çözümleri, 300’den fazla tehdit aktörü ve 500’ün üzerinde kötü amaçlı kampanyaya ilişkin görünürlük sunuyor.

Kaspersky, MENA bölgesinde INTERPOL’ün Ramz operasyonuna destek verdi: 200’den fazla kişi gözaltına alındı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Konya Büyükşehir Belediyesi ile Necmettin Erbakan Üniversitesi’nin (NEÜ) ortaklaşa yürüttüğü “PUHU” küp uydu projesi kapsamında bilgilendirme ve istişare toplantısı yapıldı. 

Konya Büyükşehir Belediyesi Konevi Yerleşkesi’nde düzenlenen toplantıya; Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Ercan Uslu, Genel Sekreter Yardımcıları Ahmet Furkan Kuşdemir, Şükrü Koyuncu, Mustafa Okcu, Mustafa Yazlık ve daire başkanları katıldı.

AKADEMİSYENLER TARAFINDAN KAPSAMLI SUNUM YAPILDI

Toplantıda; NEÜ Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi akademisyenleri tarafından uydu teknolojileri, küp uydu ekosistemi ve belediyecilik alanında uydu verilerinin kullanım potansiyeline ilişkin kapsamlı sunum yapıldı.

İki aşamalı olarak gerçekleştirilen sunumun ilk bölümünde; insanlığın uzay macerası, Ay’a yapılan ilk yolculuklar ve küresel uzay kültürünün gelişimi ele alındı. Türkiye’nin yerli ve milli uydu üretim süreçlerindeki başarısına vurgu yapılan sunumda, günümüzün en yenilikçi uzay teknolojilerinden olan “Küpsat” (Küp Uydu) deneyimleri ve dünyadaki başarılı belediyecilik/kent planlama örnekleri paylaşıldı.

Sunumun ikinci bölümünde ise özellikle alçak dünya yörüngesinde görev yapacak küp uydu sistemlerinin; akıllı şehir uygulamaları, afet yönetimi, çevresel izleme, ulaşım ve hareketlilik analizi, tarımsal gözlem, şehir planlama, iklim ve hava olaylarının takibi gibi alanlarda sağlayabileceği katkılar ele alındı. Uydu teknolojilerinin yalnızca akademik bir çalışma değil; veri odaklı belediyecilik anlayışını güçlendirecek stratejik bir altyapı unsuru olduğuna dikkat çekildi.

“PUHU” projesi kapsamında geliştirilmesi planlanan küp uydunun muhtemel görev kabiliyetleri, teknik mimarisi ve taşıyabileceği payload (faydalı yük) bileşenleri hakkında detaylı değerlendirmelerin yapıldığı toplantıda; görüntüleme sistemleri, çevresel sensörler, veri toplama altyapıları, haberleşme modülleri ve belediyecilik hizmetlerinde kullanılabilecek farklı teknolojik senaryolar da masaya yatırıldı.

BELEDİYE YÖNETİCİLERİ DE GÖRÜŞ VE ÖNERİLERİNİ PAYLAŞTI

Belediye yöneticileri de toplantıda, kendi hizmet alanları açısından uydu teknolojilerinden nasıl faydalanılabileceğine ilişkin görüş ve önerilerini paylaştı. Dairelerin ihtiyaçları doğrultusunda oluşabilecek veri kullanım senaryoları değerlendirilirken, disiplinler arası bir çalışma modeliyle projenin uzun vadeli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulmasının önemi vurgulandı.

Toplantıda ayrıca, üniversite-belediye iş birliğinin yalnızca bir uydu üretim süreciyle sınırlı kalmayacağı; elde edilecek verilerin analiz edilmesi, anlamlandırılması ve belediyecilik hizmetlerine entegre edilmesi için çok disiplinli akademik çalışmaların da yürütüleceği ifade edildi. Bu yönüyle projenin, teknoloji geliştirme ile veri odaklı şehir yönetimini bir araya getiren örnek bir model oluşturması hedefleniyor.

Konya’nın akıllı şehircilik vizyonuna katkı sunması beklenen “PUHU” projesinin; yerli teknoloji geliştirilmesi, insan kaynağı yetiştirilmesi, üniversite-sanayi-kamu iş birliğinin güçlendirilmesi ve geleceğin şehir yönetim modellerine yönelik yeni kabiliyetlerin oluşturulması açısından önemli bir adım olduğu değerlendirildi.

Konya Büyükşehir Belediyesi’nde “PUHU” Uydu Heyecanı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Engelliler Haftası’nda, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından engelli bireylere yönelik geliştirilen yeni bir uygulama duyuruldu. “Engelli Veri Tabanı” uygulaması sayesinde İzmir’de yaşayan engelli vatandaşların ihtiyaçları daha ayrıntılı biçimde tespit edilerek belediye tarafından sağlanan destek ve hizmetler bu ihtiyaçlara göre planlanacak. Toplanan veriler doğrultusunda engelli bireylerin taleplerine daha kısa sürede yanıt verilmesi ve kaynakların daha verimli kullanılması amaçlanıyor. Engelli Veri Tabanı’nın, afet ve acil durumlarda da önemli bir rol üstlenmesi de planlanıyor. Kayıtlı bilgiler sayesinde ihtiyaç sahibi vatandaşlara daha hızlı ulaşılması ve doğru müdahalenin yapılması mümkün olacak. İzmir’de ikamet eden engelli bireyler, sisteme kayıt yaptırarak belediyenin sunduğu destek ve hizmetlerden daha etkin şekilde yararlanabilecek. Başvurular, bizvariz.izmir.bel.tr adresi⁠ üzerinden gerçekleştirilebiliyor.

Engelsiz İzmir için “Engelli Veri Tabanı” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü koordinasyonunda geliştirilen çalışma kapsamında, Veteriner İşleri Müdürlüğü’nün tüm işleyişi dijital sisteme taşındı. Hayvan takibi, sağlık kontrolleri, ilaç uygulamaları ve yatış süreçlerini kapsayan yeni yazılım ile birlikte, yıllardır süregelen yoğun kağıt kullanımı sona erdirildi. Sistem sayesinde hem veri akışı hızlandı hem de hizmet kalitesinde gözle görülür bir artış sağlandı. Dijital altyapı, sahadaki ekiplerin anlık veri erişimini mümkün kılarak operasyonel verimliliği üst seviyeye taşıdı.

Şeffaf belediyecilikte dijital takip dönemi

Yeni yazılım sistemiyle birlikte vatandaşların süreçleri doğrudan takip edebilmesinin de önü açıldı. Yapılan işlemler, kayıt süreçleri ve uygulamalar sistem üzerinden anlık olarak görüntülenebilir hale gelirken, hizmet akışı daha şeffaf ve denetlenebilir bir yapıya kavuştu. Dijital sistem sayesinde hem işlemlerin takibi kolaylaştı hem de vatandaş ile belediye arasındaki erişim daha güçlü hale geldi.

Sıfır Atık’ta öncü adım

Proje yalnızca bir yazılım dönüşümü değil; aynı zamanda Seferihisar’ın sıfır atık vizyonunun somut bir adımı olarak öne çıkıyor. Kağıt tüketiminin ortadan kaldırılmasıyla birlikte binlerce sayfalık israfın önüne geçilirken, doğaya verilen zarar da önemli ölçüde azaltıldı. Bu adım, yerel yönetimlerde sürdürülebilirlik ilkesinin teknolojiyle nasıl bütünleşebileceğini ortaya koyan güçlü bir model niteliği taşıyor.

Seferihisar Belediyesi, sıfır atık yaklaşımını yalnızca kendi bünyesinde uygulamakla kalmıyor; ilçedeki tüm kamu kurumlarında yaygınlaştırmak için aktif bir rol üstleniyor. Kurumlar arası koordinasyonla yürütülen çalışmalar kapsamında atık yönetimi sistemleri güçlendirilirken, eğitim programlarıyla da toplumsal farkındalık artırılıyor. Okullardan kamu kuruluşlarına kadar geniş bir alanda sürdürülen eğitimlerle, atığın kaynağında ayrıştırılması ve geri dönüşüm kültürü günlük yaşamın bir parçası haline getiriliyor.

Bu yönüyle Seferihisar, sıfır atık konusunda yalnızca uygulayan değil, aynı zamanda yön veren ve örnek oluşturan bir belediye kimliği kazanıyor.

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan İsmail Yetişkin, çalışmanın önemine şu sözlerle dikkat çekti:

“Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğümüzün ortaya koyduğu bu çalışma, belediyecilik anlayışımızın geldiği noktayı açıkça gösteriyor. Doğayı korumak, kaynakları verimli kullanmak ve geleceğe güçlü bir miras bırakmak temel sorumluluğumuz. Sıfır Atık yaklaşımını Seferihisar’ın her noktasına yayarken, dijitalleşme ile hizmetlerimizi daha etkin hale getiriyoruz. Vatandaşlarımızın süreçleri doğrudan takip edebilmesi de şeffaf belediyecilik anlayışımızın en önemli göstergelerinden biri. Bu proje, sürdürülebilir bir gelecek hedefimizin somut bir göstergesi olacak.”

Kağıt israfı tarih oluyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kaspersky Security Network verilerine göre, 2025 yılında fidye yazılımı saldırılarının kurumsal düzeyde en yoğun görüldüğü bölge %8,13 ile Latin Amerika oldu. Bu bölgeyi sırasıyla Asya-Pasifik (%7,89), Afrika (%7,62), Orta Doğu (%7,27), Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT, %5,91) ve Avrupa (%3,82) takip etti. Raporda; “şifreleme içermeyen” (encryption-less) şantaj odaklı saldırılardaki artış, fidye yazılımı gruplarının kuantum sonrası kriptografi (post-quantum cryptography) kullanımı ve siber suçluların ele geçirilen veri setleri ile kimlik bilgilerini yaymak için Telegram kanallarını sistematik bir şekilde kullanmaya devam etmesi öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.

2025 yılında fidye yazılımı saldırılarına maruz kalan kuruluşların genel oranında 2024’e kıyasla hafif bir düşüş görülse de, saldırganların operasyonlarını endüstriyel ölçekte organize etmesi, sızma yöntemlerini otomatikleştirmesi ve sistemleri şifrelemek yerine hassas verileri çalıp sızdırmaya daha fazla odaklanması nedeniyle kullanıcılar açısından risk yüksek seviyesini koruyor.

2025’in öne çıkan eğilimlerinden biri de, uç nokta güvenlik çözümlerini devre dışı bırakmak amacıyla tasarlanan EDR “killer” araçlarının kullanımındaki artış oldu. Saldırganlar, kötü amaçlı yazılımı çalıştırmadan önce güvenlik çözümlerini etkisiz hale getiren bu araçları artık saldırıların standart bir parçası olarak kullanıyor. Bu durum, saldırıların daha planlı ve sistematik hale geldiğini gösteriyor.

Araştırmacılar ayrıca, bazı fidye yazılımı ailelerinin post-kuantum kriptografi standartlarını benimsemeye başladığını tespit etti. Kaspersky’nin daha önce öngördüğü bu gelişme, gelecekte kuantum bilgisayarlar tarafından çözümlenmesi zor olabilecek şifreleme yöntemlerine doğru kaygı verici bir geçişe işaret ediyor.

Yeraltı forumları ve mesajlaşma platformları üzerinden önceden ele geçirilmiş kurumsal erişimleri satan siber suç aracıları olarak bilinen Initial Access Broker’ların (IAB) rolü de giderek büyüyor. Uzaktan cihaz yönetimine imkan tanıyan RDWeb portalları, fidye yazılımı gruplarının “Access-as-a-Service” modeliyle saldırıları endüstriyel ölçekte yürütmeye devam etmesi nedeniyle daha fazla hedef alınıyor. Bu durum, fidye yazılımı saldırıları gerçekleştirme eşiğini düşürüyor.

Telegram kanalları ve dark web forumları, fidye yazılımı saldırıları sonucunda ele geçirilenler de dahil olmak üzere, çalınmış veri setleri ve erişim bilgilerinin dağıtımı ile satışı için kullanılmaya devam ediyor. Tehdit aktörlerinin fidye yazılımı hizmetlerini tanıttığı ve hizmet güncellemeleri paylaştığı büyük yeraltı forumlarından biri olan RAMP, Ocak 2026’da yetkililer tarafından kapatıldı. Sızdırılmış ve ele geçirilmiş verilerin paylaşıldığı bir diğer yeraltı forumu LeakBase ise Mart 2026’da operasyon dışı bırakıldı. Ancak kolluk kuvvetleri dark web platformları ve veri sızıntısı sitelerine yönelik operasyonlarını sürdürse de, benzer platformların zaman içinde yeniden ortaya çıkabileceği belirtiliyor.

Fidye yazılımı saldırılarında öne çıkan aktörler

Kaspersky, veri sızıntısı sitelerine dayanan analizinde, RansomHub operasyonlarının çökertilmesinin ardından Qilin’i 2025’in en baskın “hizmet olarak fidye yazılımı” (RaaS) operatörü olarak belirledi. Clop en aktif ikinci grup olurken, Akira üçüncü sırada yer aldı.

2025 yılında birçok büyük fidye yazılımı grubunun faaliyetlerini sonlandırmasına rağmen, yeni aktörler ortaya çıkmaya devam ediyor. 2026’ya bakıldığında ise hızlı büyümesi, organize yapısı ve veri odaklı şantaj yöntemlerine artan ilgisi nedeniyle Gentlemen grubu en dikkat çekici yeni tehdit aktörlerinden biri olarak öne çıkıyor. Grubun, geçmişte diğer büyük fidye yazılımı operasyonlarında yer almış saldırganları da içerdiği değerlendiriliyor. Gentlemen, fidye yazılımı ekosistemindeki daha geniş dönüşümün de bir örneğini oluşturuyor. Bu dönüşüm, yüksek gürültü yaratan kaotik saldırılardan; hassas verilerin çalınmasına, itibar kaybı ve regülasyon baskısı üzerinden şantaja dayalı, ölçeklenebilir ve iş modeli gibi çalışan operasyonlara geçişi ifade ediyor.

Kaspersky GReAT Baş Güvenlik Araştırmacısı Fabio Assolini şunları söyledi: “Fidye yazılımları, çalınan veriler üzerinden gelir elde etmeye, savunma mekanizmalarını devre dışı bırakmaya ve saldırıları kurumsal bir verimlilikle ölçeklendirmeye odaklanan son derece organize bir ekosisteme dönüştü. Tehdit aktörleri; meşru araçları kötüye kullanma, uzaktan erişim altyapılarını istismar etme ve hatta post-kuantum kriptografiyi beklenenden çok daha erken benimseme konusunda hızla adapte oluyor. Fidye Yazılımıyla Mücadele Günü’nün amacı, fidye yazılımlarının oluşturduğu tehditlere yönelik küresel farkındalığı artırmak ve önleme ile müdahale konusunda en iyi uygulamaları teşvik etmektir. Bu nedenle tüm kullanıcıları katmanlı savunma stratejileri oluşturmaya, yedekleme yatırımlarını artırmaya ve siber okuryazarlık seviyelerini güçlendirmeye davet ediyoruz.”

Kaspersky, fidye yazılımı tehdidine karşı kurumların aşağıdaki adımları izlemesini tavsiye ediyor:

• Enable ransomware protection for all endpoints. There is a free Kaspersky Anti-Ransomware Tool for Business that shields computers and servers from ransomware and other types of malware, prevents exploits and is compatible with already installed security solutions.
• Always keep software updated on all the devices you use to prevent attackers from exploiting vulnerabilities and infiltrating your network.
• Focus your defense strategy on detecting lateral movements and data exfiltration to the internet. Pay special attention to outgoing traffic to detect cybercriminals’ connections to your network. Set up offline backups that intruders cannot tamper with. Make sure you can access them quickly when needed or in an emergency.
• Companies from non-industrial sector can protect themselves by installing anti-APT and EDR solutions that enable capabilities for advanced threat discovery and detection, investigation and timely remediation of incidents. Organizations can also provide their SOC teams with access to the latest threat intelligence and regularly upskill them with professional training. All of the above is available within Kaspersky Next.
• Tüm uç noktalarda fidye yazılımı korumasını etkinleştirin. Anti-Ransomware Tool  Business çözümü; bilgisayarları ve sunucuları fidye yazılımlarına ve diğer kötü amaçlı yazılımlara karşı korurken, exploit girişimlerini engelliyor ve mevcut güvenlik çözümleriyle uyumlu çalışıyor.
• Saldırganların güvenlik açıklarından faydalanarak ağınıza sızmasını önlemek için kullandığınız tüm cihazlardaki yazılımları güncel tutun.
• Savunma stratejinizi, ağ içerisindeki yatay hareketlerin ve internet üzerinden veri sızdırma girişimlerinin tespitine odaklayın. Siber suçluların ağınıza yönelik bağlantılarını belirlemek için özellikle giden trafiği dikkatle izleyin. Saldırganların müdahale edemeyeceği çevrimdışı yedeklemeler oluşturun ve ihtiyaç anında hızlı erişim sağlayabildiğinizden emin olun.
• Endüstriyel faaliyet göstermeyen şirketler; gelişmiş tehdit keşfi, tespiti, olay inceleme ve hızlı müdahale yetenekleri sunan anti-APT ve EDR çözümleri kullanarak kendilerini koruyabilir. Kuruluşlar ayrıca SOC ekiplerine güncel tehdit istihbaratı erişimi sağlayabilir ve profesyonel eğitimlerle ekiplerin yetkinliklerini düzenli olarak geliştirebilir. Bu çözümlerin tamamı Kaspersky Next kapsamında sunuluyor.

Kaspersky, fidye yazılımı trendleri ve saldırı taktiklerine ilişkin öngörülerini paylaştı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kingston A400 SATA SSD, sırasıyla 500 MB/s’ye ve 450 MB/s’ye varan okuma ve yazma hızlarıyla¹ öne çıkıyor. Bu performans artışı, kullanıcıların geleneksel sabit disklere kıyasla çok daha hızlı veri aktarımı ve daha yüksek sistem tepkiselliği elde etmesini sağladı. Sağladığı verimlilik sayesinde A400 serisi, sistem performansını artırmak isteyen kullanıcılar için tercih edilen depolama çözümlerinden biri haline geldi.

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Keith Schimmenti,“Kingston olarak performans, kalite ve güvenilirliği bir araya getiren ürünler geliştirmeye devam ediyoruz. A400 SATA SSD’nin dünya çapında geniş ölçekte benimsenmesi ve kullanıcılar tarafından olumlu karşılanması, farklı kullanıcı segmentlerinin değişen depolama ihtiyaçlarına başarılı şekilde yanıt verebildiğimizi gösteriyor.” dedi.

Schimmenti sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu başarıdan aldığımız güçle, yüksek performanslı NVMe çözümleri, kurumsal düzeyde veri merkezi SSD’leri ve entegre endüstriyel SSD ürünleri alanındaki inovasyon çalışmalarımızı hızlandırmayı sürdürüyoruz. Böylece modern veri merkezlerinin, edge ortamlarının ve kritik uygulamaların artan ihtiyaçlarını desteklemeyi hedefliyoruz.”

Kingston, Dünya Genelinde 100 Milyon A400 SATA SSD Sevkiyatını Aştı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Konya Büyükşehir Belediyesi KOSKİ Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), altyapı yönetiminde sağladığı güçlü veri altyapısı ve entegrasyon kabiliyetiyle öne çıkıyor.

DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜN MERKEZİNDE KOSKİ CBS VAR

Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, KOSKİ Genel Müdürlüğü’nün, 40 bin kilometrekareden fazla hizmet alanında bulunan altyapı verilerini KoskiCBS üzerinden merkezi olarak yönettiğini, sistem sayesinde dünyanın çevresinden daha uzun bir alana tekabül eden 41 milyon metreyi aşkın içmesuyu, atıksu, yağmursuyu, tatlısu, mor şebeke ve tarımsal sulama hatları ile yaklaşık 3 bin 900 adet üstyapı tesisini anlık olarak izleyip analiz edilebildiğini belirtti. 

Konya genelinde 31 ilçe ve 1.142 mahallede yaşayan 2,3 milyonu aşkın nüfusa hizmet veren altyapı ağının, dijital ortamda bütüncül bir yaklaşımla kontrol altında tutulduğunu ifade eden Başkan Altay, “KoskiCBS, sadece kurum içi operasyonlarda değil, vatandaş odaklı hizmetlerde de yoğun şekilde kullanılıyor. 1.150 kullanıcıya sahip olan sistem, günlük ortalama 245 bin, yıllık ise yaklaşık 65 milyon sorguya cevap vererek altyapı planlama, arıza yönetimi ve saha operasyonlarında kritik bir görev üstleniyor. Bünyesinde 300’ün üzerinde veri alt katmanı barındıran sistemde, uydu görüntülerinden imar planlarına, adres ve bina verilerinden cadde ve sokak bilgilerine kadar çok sayıda veri entegre biçimde yönetiliyor. Bu yapı sayesinde KOSKİ, Konya Kent Bilgi Sistemleri ile tam uyumlu çalışan öncü kurumlar arasında yer alıyor” dedi.

TÜRKİYE’DE BİR İLK: 6 FARKLI SU ŞEBEKESİ TEK SİSTEMDE

Başkan Altay, sistem üzerinden bugüne kadar 16 bin 950 adet Altyapı Durum Belgesi ve 6 bin 927 adet Abone Hattı Bağlantı Durum Belgesi düzenlendiğini vurgulayarak, meydana gelen arıza ve kesintilere ilişkin bilgilendirmelerin de kısa mesaj yoluyla vatandaşlara anlık olarak iletildiğine dikkat çekti. Başkan Altay, “Konya, aynı anda 6 farklı su şebekesinin birlikte yönetildiği Türkiye’deki tek şehir olma özelliğini taşıyor. Bu kompleks yapı, KoskiCBS sayesinde koordineli ve etkin bir şekilde yönetilerek altyapı hizmetlerinde sürdürülebilirlik sağlanıyor. Tamamen yerli imkânlarla geliştirilen KoskiCBS, dışa bağımlılığı ortadan kaldırmasının yanı sıra önemli bir maliyet avantajı da sağladı. Sistemin dışa bağımlılık olmadan geliştirilmiş olması sayesinde yaklaşık 47,8 milyon liralık tasarruf elde ettik. KoskiCBS, afet ve acil durum süreçlerinde de etkin bir şekilde kullanıldı. 6 Şubat depremleri sonrasında yürütülen çalışmalarda sistem aktif olarak devreye alınarak saha verilerinin hızlı, doğru ve koordineli bir şekilde yönetilmesine katkı sağladı” ifadelerini kullandı.

KoskiCBS’nin önümüzdeki süreçte yapay zekâ destekli analizler ve büyük veri çözümleriyle daha da geliştirileceğini dile getiren Başkan Altay, böylelikle Konya’nın altyapı yönetiminde dijitalleşmenin en güçlü örneklerinden biri olmaya devam edeceğini de sözlerine ekledi.

Konya Büyükşehir, KOSKİCBS ile Dünyanın Çevresinden Daha Uzun Altyapı Hattını Dijitalde Yönetiyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Avrupa Birliği destekli Çocuklar için Hesap Verebilirlik ve Hak Savunuculuğu (ACAR) projesi kapsamında İzmir Büyükşehir Belediyesi, UNICEF ve İhtiyaç Haritası iş birliği ile hayata geçirilen “UNICEF-İzmir Büyükşehir Belediyesi Çocuk Haritası” girişimi, İzmir Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde Swissotel Büyük Efes’te düzenlenen toplantıyla tanıtıldı. Tanıtım programına İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, İhtiyaç Haritası Kurucu Ortakları Mert Fırat, Dr. Ali Ercan Özgür, UNICEF Türkiye Sosyal Politikalar Sorumlusu Dr. Görkem Güner, iş dünyası ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı. 

İhtiyaç haritası tanıtıldı

Çocukların ihtiyaçlarının belirlendiği dijital platform olan İhtiyaç Haritası’nın (https://ihtiyacharitasi.org/) tanıtıldığı toplantıda, Türkiye genelinde gerçekleştirilen çocuk ihtiyaç analizlerinin sonuçları da paylaşıldı. Etkinlikte ayrıca özel sektörün çocukların ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik katkı alanları ele alınırken, farklı paydaşlar arasında geliştirilebilecek yeni iş birliği fırsatları değerlendirildi. Proje kapsamında her pilot belediyede görev yapacak 30’ar gönüllü ihtiyaç elçisinin desteklenmesi amacıyla gençlerin veri analizi, saha çalışmaları ve çocuk hakları alanındaki farkındalık çalışmalarına aktif katılımı teşvik edildi.

“Anlamlı çalışma”

Toplantıda konuşan İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, yürütülen çalışmanın önemine dikkat çekerek, “İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak projeye farklı alanlarda katkı sunmaya çalışıyor, bu katkıyı giderek artırmayı hedefliyoruz. Farklı toplumlar çocuklara farklı bakış açılarıyla yaklaşabilir. İzmir, Ankara ve Gaziantep’te yapılan değerlendirmelerin, bu farklılıklar göz önünde bulundurularak ele alınması ve verilerin buna göre yorumlanması gerekiyor. Yapılan tüm çalışmaların sonuçlarını düzenli olarak izlemek ve takip etmek büyük önem taşıyor” diye konuştu.

Hedef, en az 10 bin çocuğun ihtiyacına yanıt vermek

UNICEF Türkiye Sosyal Politika Sorumlusu Dr. Görkem Güner, dijital bir platform tanıtımının ötesinde çocuk hakları alanında yerelde önceliklerin nasıl belirlendiğini ve çözümlerin nasıl geliştirildiğini yeniden şekillendiren önemli bir adım attıklarını söyledi. Çocukların ihtiyaçlarının çoğu zaman görünmez kaldığını ve sistematik biçimde ortaya konulamadığını belirten Güner, UNICEF Çocuk Haritası girişiminin bu soruna çözüm sunduğunu ifade etti. Girişimin, çocukların ihtiyaçlarını veriyle görünür kılarak kanıta dayalı karar alma süreçlerini desteklediğini ve yerel düzeyde çocuk odaklı politika ile hizmetlerin güçlendirilmesine katkı sağladığını vurguladı. Güner, haritanın veriye dayalı hizmetler ve güçlü iş birlikleriyle en az 10 bin çocuğun ihtiyacına yanıt verilmesini hedeflediğini kaydederek, “Avrupa Birliği’nin stratejik desteği; İzmir, Ankara ve Gaziantep Büyükşehir belediyelerinin yerel sahiplenme ve uygulamadaki liderliği, sivil toplum kuruluşları ve özel sektörün çözüm üretme süreçlerinde sunduğu katkılar bu başarının temelini oluşturacak.”

“Projenin İzmir’den başlaması çok değerli”

İhtiyaç Haritası kurucu ortaklarından oyuncu Mert Fırat, projenin İzmir’den başlamasının kendileri için çok değerli olduğunu belirterek, Çocuk İhtiyaç Haritası’nın aslında uzun süredir bir hayal olduğunu söyledi. İhtiyaçların iller bazında şeffaf biçimde görülebilmesinin projenin çıkış noktası olduğunu ifade eden Fırat, destekçilerin harita üzerinden Türkiye’deki ihtiyaçları hızlı şekilde okuyabilmesinin önemine dikkat çekti. İzmir’in bu konudaki hassasiyeti ve geri dönüş hızının da süreci güçlendirdiğini belirten Fırat, İzmir’e, UNICEF’e ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne teşekkür etti.

“Belediyenin çok güzel bir yardım sistemi ve müthiş bir ekibi var”

İhtiyaç Haritası kurucu ortaklarından Dr. Ali Ercan Özgür ise “İhtiyaç sahipleriyle destekçileri bir dijital sistemde buluşturma amacıyla 12 yıl önce bir hayalle yola çıktık. Hesap verebilirlik ve şeffaflık kapsamında ihtiyaçların görünür kılınmasını amaçladık. Bu yolculuk, yoksulluk haritası, afet haritası gibi bizi yaklaşık 30 harita üretmeye sevk etti ve bir anlamda sosyal teknoloji kurumuna dönüştük. Kendimizi bir anda birçok projenin içinde bulduk” dedi. İzmir’de yapılan toplantıdaki katılım yoğunluğuna değinen Özgür, “İzmir’in çocuğa duyduğu güven, verdiği katkı çok güzel. İzmir’den başlayan bir çocuk ihtiyaçları haritamız var, belediyemizin çok güzel yardım sistemi ve müthiş bir ekibi var. Bunun yanı sıra bu masanın etrafında özel sektör, sivil toplum kuruluşları, vakıflar gibi birçok katkı sağlayıcı var. Çocuklarımız için bu masayı birlikte canlı kılmak için elimizden geleni yapacağız” sözlerine yer verdi.

10 bin çocuğa ulaşılacak

Çocuk Haritası girişimi; çocukların eğitim, sağlık ve koruma alanlarındaki ihtiyaçlarını veri temelli bir yaklaşımla belirlemeyi ve bu ihtiyaçlara yönelik çözümler geliştirmeyi amaçlıyor. Girişim aynı zamanda yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesini hedefliyor. Ankara, Gaziantep ve İzmir’in pilot il olarak yer aldığı proje kapsamında en az 10 bin çocuğa ulaşılması planlanıyor.

Neler yapıldı?

29 Ağustos-15 Eylül 2025 tarihleri arasında toplam bin 24 hanede 2 bin 48 görüşme yapıldı. Süreç içinde paydaşlarla çocuk danışma kurulları gerçekleştirildi. Çocukların en belirgin ihtiyaçları arasında “Güvenli alan ve katılım”, “Eğitimde fırsat eşitliği” ve “Katılım hakkı”  başlıkları öne çıktı. Dijital erişim, dijital okuryazarlık, dijital platformlarda güvenlik, kaliteli eğitim materyallerine ve öğrenme araçlarına erişim, akademik destek, okullarda güvenli, sağlıklı, kapsayıcı koşullar, yeterli, dengeli ve sağlıklı beslenme imkânı, temel ve koruyucu sağlık hizmetleri, engelli ve kronik hastalığı bulunan çocuklar için sağlık ve rehabilitasyon hizmetleri, oyun, spor ve güvenli oyun alanları, temel yaşam standartları ve ekonomik güvenlik gibi alanlar önemli ihtiyaçlar arasında yer aldı.

Çocukların ihtiyaçları haritalanıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

KOBİ’ler İçin Modüler Robotik ve Kodsuz Yapay Zeka       
 Eklemli kol, kavrayıcı ve motor gibi bileşenlerin bir araya getirilip tek bir çerçeve üzerinde kolayca monte edilmesiyle kısa sürede kullanıma hazır hale gelen bu sistemler, modüler tasarım anlayışının sunduğu esnekliği gözler önüne seriyor. RobCo ise bu yaklaşımı temel alarak, ölçeklenebilir ve akıllı robot çözümleri geliştiriyor. Bu çok yönlü modüler sistemler parçaları işliyor, iş parçalarını taşıyor ve son derece kolay şekilde eğitilip kullanılabiliyor. Programlama bilgisi olmayan kullanıcılar bile kendi süreçlerini dijitalleştirerek iş akışlarını esnek biçimde otomatikleştirebiliyor. Sürükle bırak yöntemiyle çalışan akıllı bir asistan, KOBİ kullanım senaryoları için bu imkanı sunuyor. Modüler robotik, kodsuz platformlar ve yapay zeka sayesinde bu artık mümkün. ZEISS da bu dönüşümün bir parçası. Şirket, tıbbi görüntüleme alanındaki onlarca yıllık deneyimini algoritmalarla sanayi uygulamalarına taşıyor. Bugün robotlar ve yapay zeka, pilleri X ray ile inceliyor. Piller tam otomatik olarak BT tarayıcıda taranıyor ve ardından makine tarafından analiz ediliyor. Yapay zeka daha önce insan dokusundaki en küçük farklılıkları tespit etmek için kullanılırken artık enerji hücrelerindeki olası güvenlik risklerini de belirleyebiliyor.

Üreticiler Yapay Zeka ile Pazarı Şaşırtıyor              
 Kendi başarılarını daha etkili şekilde güvence altına almak isteyen SAP, makine öğrenimini merkeze alarak tam da bunu yapıyor. Kırılgan tedarik zincirleri, kısa vadeli darboğazlar veya dalgalı talep gibi durumlarda üreticiler artık hazırlıksız yakalanmak yerine pazarı şaşırtıyor. Bunu mümkün kılan ise ajan tabanlı ve birbirine bağlı BT altyapıları. Büyük veri ve algoritmalar, belirsizlikleri erken aşamada tespit ederek bunları riskten fırsata dönüştürmeyi amaçlıyor. Tedarikçiler, iş ortakları ve paydaşlar verilerini elektrik akışı kadar doğal şekilde birbirine aktardığında, yapay zeka ajanları satın alma süreçlerini daha maliyet etkin hale getiriyor, lojistik ve mal hareketlerini daha dinamik yönetiyor ve üretim kapasitelerini esnek şekilde ayarlıyor. Üstelik tüm bunlar gerçek zamanlı ve proaktif şekilde gerçekleşiyor. Böylece veriden ve entegre sistemlerden değer üreten öngörülebilir bir ekonomi ortaya çıkıyor.

Yapay Zeka ile Ağlar, Ekonomik Sistemin Sinir Ağlarına Dönüşüyor 

İş akışlarını esnek şekilde otomatikleştirmek, uzmanlığı yeni alanlara taşımak ve talep henüz ortaya çıkmadan potansiyeli belirlemek gibi örnekler, yapay zekanın sanayi değer üretiminde ne kadar merkezi bir konuma geldiğini gösteriyor. Aynı zamanda dijital teknolojilerin ve altyapıların bugünün dünyasını nasıl bir arada tuttuğunu da ortaya koyuyor. Yazılım ve BT ile iş modellerini yeniden tanımlayan ve yapay zekayı giderek sunduğu hizmetlerin merkezine yerleştiren ekonomi, ağları da merkezi bir ekonomik sistemin sinir yollarına dönüştürüyor. Fiziksel varlıkların dijital hizmetlerle giderek daha fazla iç içe geçtiği bu sistemde başarı, verinin bulutlar, veri merkezleri, fabrikalar, makineler ve uygulamalar arasında ne kadar hızlı aktarılabildiğiyle ölçülüyor. Çünkü veri akışının durduğu yerde akıllı uygulamalar da duruyor. Sanayide yapay zeka veriyi beklemek zorunda kaldığında, verimsiz ağ mimarileri akıllı değer üretimini yavaşlatıyor.

Veri Akışlarını, Plazma Akışları Gibi Ekonomik Olarak Sürdürülebilir Hale Getirmek             
 İnternet Değişim Noktaları, küresel dijital ekonomide kritik bir rol oynuyor. Stellaratorların plazma akışlarını stabilize ederek geleceğin enerjisine dönüştürmesine benzer şekilde, bu noktalar da dünyanın veri akışlarını bir arada tutuyor, kontrol edilebilir hale getiriyor ve aynı zamanda hızlandırıyor. Veri paketleri doğrudan taşındığı için genel internet devre dışı bırakılıyor ve gecikme optimize ediliyor. Füzyonun aksine, bu yaklaşım halihazırda çalışıyor ve kendini kanıtlamış durumda. İleriye dönük ekonomide bu yapılar, bulut ile uç noktalar arasındaki sürekliliği sağlayarak ağları bir arada tutuyor, gecikmeyi azaltıyor ve otonom yapay zekâ ajanlarının sağladığı değeri artırıyor. Gartner’a göre 2026 sonuna kadar kurumsal uygulamaların yüzde 40’ında görev odaklı ajanlar yer alacak. 2025’te bu oran yüzde 5’in altındaydı.

Uzaydaki Veri İçin Dünya’dan Çözümler  

Artık kesin olan bir şey daha var: Algoritmaların ve ajanların yolu yalnızca fabrikalardan, veri merkezlerinden ve laboratuvarlardan geçmiyor, uzaya da uzanıyor. Veri giderek daha fazla yörüngede üretiliyor, işleniyor ve dağıtılıyor. Jeopolitik açıdan dinamik bir ortamda Dünya, uzayda yeni zorluklarla karşı karşıya. Bu nedenle uzay ekonomisinin sunduğu fırsatlar da Hannover Messe’de öne çıkan başlıklardan biri oldu.

Optik lazer bağlantıları, uydu tabanlı uç sistemler ve hibrit mimariler Dünya ile uzayı birbirine bağlıyor. Ancak bu durum stabilite, gecikme ve erişilebilirlik açısından yeni zorlukları da beraberinde getiriyor. DE-CIX ve Alman Havacılık ve Uzay Merkezi, Avrupa Uzay Ajansı’nın OFELIAS projesi kapsamında bu zorluklara yapay zeka ile çözüm geliştiriyor. Amaç, algoritmalar sayesinde Dünya ile uzay arasındaki veri iletiminin daha güvenilir hale gelmesini sağlamak. İnternet Değişim Noktaları yeryüzünde veri akışlarını nasıl bir araya getiriyorsa, aynı yaklaşım yörüngedeki ağları birbirine bağlamak için de kullanılabiliyor. DE-CIX, Space-IX ile bu prensibi artık stratosfere taşıyor. Hedef, alçak yörünge uydularını kendi aralarında ve bulutlar, platformlar ile yer tabanlı altyapılarla akıllı şekilde birbirine bağlamak. Böylece gelecekte yörüngedeki yapay zeka, sanayi uygulamaları için Dünya’da da doğal bir şekilde kullanılabilecek.

Mobil backhaul çözümlerinden uç bağlantıya ve geniş bant erişimindeki yeni olanaklara kadar veri dünyasında bugün mümkün olan pek çok şey, enerji tarafında biraz daha zaman alacak. Proxima Fusion’ın ilk stellaratorunun 2030’ların başında devreye alınması planlanıyor.

Nükleer Füzyon, Yapay Zeka ve Bağlantı: Geleceğin Endüstrisini Şekillendiren Üç Temel Güç yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Düzce’deki üretim tesislerinde hayata geçirdiği Güneş Enerjisi Santrali (GES) yatırımlarıyla elektrik ihtiyacının tamamını temiz enerjiden karşılayan ORKA Banyo, I-REC (Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sertifikası) ile bu tercihini belgeledi. Bu stratejik hamle, şirketin market bazlı karbon emisyonunu 12.205,97 tCO2e seviyesine indirerek çevresel etkisini şeffaf verilerle ortaya koydu.

Yeşil Dönüşümün Verimlilik Kaldıracı

ORKA Banyo, enerji verimliliği hamleleri kapsamında; LED dönüşümüyle aydınlatma özelinde %50, lityum-iyon akü kullanımıyla ise forklift operasyonları özelinde %20 enerji tasarrufu sağladı. 

Yenilikçi bir membran kaplama teknolojisi olan TherMold hattını devreye alarak yüzey uygulamalarında teknoloji çeşitliliğini artıran ve çevre dostu üretim standartlarını yükselten ORKA; tüm üretim hattına entegre dijital veri okuma ve etiketleme sistemleri sayesinde operasyonel süreçlerinde izlenebilirlik ve şeffaflık sağlıyor. 

Avrupa Birliği’nin Ormansızlaşmayla Mücadele Tüzüğü (EUDR) ile uyumlu olarak ürünlerinde FSC® sertifikalı hammadde kullanımını standartlaştıran ve 2030 yılına kadar FSC®  sertifikalı  model sayısını yüzde 50 artırmayı hedefleyen ORKA Banyo, hammadde tedarikinden ürün ömrü sonuna kadar tüm değer zincirini iklim odaklı bir yaklaşımla yönetiyor. 

Su Stresiyle Mücadelede Yağmur Suyu Hasadı ve Döngüsel Çözümler

Üretim süreçlerinde su tüketimine ihtiyaç duymayan ORKA Banyo, bu stratejik tercihiyle genel su ayak izini en başından düşük seviyede tutmaktadır. Şirket, toplam su ayak izinin %81’ini oluşturan mavi su ihtiyacını alternatif kaynaklarla karşılamak amacıyla yağmur suyu hasadını devreye almıştır. Bu kapsamda 2024 yılında toplanan 2.400 m³ yağmur suyu, yeşil alan sulamasında değerlendirilerek şebeke suyu kullanımı yerine doğanın sunduğu kaynakların geri kazanımı sağlanmıştır. Atık yönetiminde ise geri dönüşüm oranını en üst seviyeye taşıyan ORKA Banyo; tehlikeli atık oluşumunu minimize ederek döngüsel ekonomi modelini iş süreçlerinin merkezine koymaktadır.

İnsan Odaklı Gelişim ve Sosyal Etki

Sürdürülebilirliği toplumsal bir dönüşüm alanı olarak gören ORKA Banyo, kadın istihdamında sektör ortalamasının üzerine çıkarak ofis kadrolarında yüzde 28,2’lik bir temsil oranına ulaştı. 

2024 yılında 261 çalışanına verdiği çevre eğitimleriyle bu farkındalığı kurum geneline yaydı.

Kurum içindeki bu güçlü bilinci toplumsal katkı projeleriyle geniş bir etki alanına taşıyan ORKA Banyo; ‘Yeşilden Maviye’ projesiyle genç nesillere çevre bilinci aşılarken, köy okullarına kütüphane ve laboratuvar kazandırarak eğitimde fırsat eşitliğini destekliyor. Şirket, eş zamanlı olarak yürüttüğü üniversite iş birlikleriyle de akademik bilgi birikimini sanayi tecrübesiyle birleştirerek toplumsal refaha katkı sunmaya odaklanıyor.

2030 Yol Haritası: Ölçülebilir Hedefler ve Somut TaahhütlerGelecek dönem sürdürülebilirlik yaklaşımını ölçülebilir hedefler ve net bir takvimle yöneten ORKA Banyo, 2030 vizyonunu somut aksiyon başlıklarıyla ilerletiyor. Şirket; Kapsam 1 ve 2 emisyonlarını baz yıla göre %10 azaltmayı hedeflerken, FSC® sertifikalı ürün model sayısını artırarak hammadde tedariğinde sorumlu orman yönetimini desteklemeyi ve ekosistemi koruma taahhüdünü güçlendirmeyi planlıyor. Ekonomik sürdürülebilirlik tarafında çevreci ürünlerden elde edilen geliri artırmayı amaçlayan ORKA Banyo, sosyal boyutta ise kişi başına düşen yıllık eğitim saatini yükseltmeyi odağına alıyor. Buna ek olarak su verimliliği yönetim sisteminin altyapısını kurmayı ve tedarikçi sürdürülebilirlik anketiyle paydaş ağında izlenebilirliği her yıl düzenli olarak artırmayı önceliklendiriyor. Operasyonel alanda ise 2027’ye kadar forklift filosunun tamamını lityum-iyon (Li-ion) aküye dönüştürerek enerji verimliliğini lojistik süreçlerin geneline yaymayı hedefliyor.  “Şeffaf Dönüşümümüzün Dönüm Noktası”,

İklim değişikliği ve su stresi gibi küresel risklerin özel sektörün sorumluluklarını yeniden şekillendirdiğini belirten ORKA Banyo Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Yılmaz, şu değerlendirmelerde bulundu: “Dünya genelinde karbon emisyonlarını azaltmak ve su kaynaklarını korumak artık ertelenemez bir zorunluluk haline geldi. Bu aynı zamanda özellikle AB ülkelerine ihracat yapan üreticiler için de bir mecburiyet. ORKA Banyo olarak bu çağrıyı hem bir sorumluluk hem de üretimi yeniden kurgulamak için bir fırsat olarak değerlendiriyoruz. Banyo mobilyası sektörü olarak çevresel etkinin tam merkezinde yer aldığımızın bilinciyle; ürün tasarımından malzeme seçimine kadar her aşamayı stratejik önceliğimiz olarak kabul ediyoruz.”

Dijital dönüşümü ve operasyonel mükemmeliği sürdürülebilirlik ekseninde ele aldıklarını vurgulayan Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü: “Yayınladığımız ilk sürdürülebilirlik raporumuz, geçmiş performansımızı şeffaflıkla ortaya koymanın yanı sıra sürdürülebilirlik yaklaşımımızı somut hedeflere dayalı olarak takip edeceğimiz bir dönüm noktasını temsil ediyor. Geleceğe dair en önemli hedefimiz, karbon ve su ayak izimizi sürekli azaltmak, yenilenebilir enerji yatırımlarımızı büyütmek, doğal kaynak tüketimimizi daha verimli yönetmek ve toplumla kurduğumuz bağı sosyal projelerle güçlendirmektir. Biz, bu yolculuğu sadece kendi kurumumuz için değil, gelecek nesiller ve daha yaşanabilir bir dünya için sürdürüyoruz.”

ORKA Banyo Yeşil Dönüşümünü Tamamlıyor, 2030 Yol Haritası Hazır yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

GÜSOD ve ASIS Türkiye Güvenlik Liderleri Networking Forumu, Vadistanbul’da yer alan TAV Havalimanları Holding binasında gerçekleştirildi. G4S Türkiye Genel Müdürü Kağan GÜMÜŞ, My Security Analytics Kurucu Yönetim Kurulu Başkanı Mesut DEMİRBİLEK, Maltepe Üniversitesi, İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep TAYFUN ve Int-Tech Kurucu Ortağı Batuhan TAYFUN tarafından gerçekleştirilen sunumlarda; yapay zekâ teknolojileri, değişen güvenlik anlayışı, yapay zekâ-suç kavramı ve insan destekli yapay zekâ sistemleri gibi konulardaki son gelişmeler sektör profesyonelleriyle paylaşıldı.

“Yeni güvenlik anlayışının temelinde bağlantısallık bulunuyor”

G4S Türkiye Genel Müdürü Kağan GÜMÜŞ, ‘Güvenlik Uygulamalarında Avrupa Yaklaşımları ve Geleceğe Bakış’ başlıklı sunumunda: “Teknolojinin gelişim hızı katlanarak artmaya devam ediyor. ChatGPT’nin sadece 2 ayda 100 milyon kullanıcıya ulaştığı bir dünyada, artık eski güvenlik anlayışıyla hayatta kalmamız mümkün değil. World Security Report 2025 verilerine göre; şirketlerin %26’sı güvenlik açıkları nedeniyle gelir kaybı yaşıyor ve ekonomik istikrarsızlık en büyük tehdit olarak karşımıza çıkıyor. Yeni gelişen teknolojik çözümlerle birlikte; güvenliği sadece bir kamera sistemi veya bir güvenlik duvarı olarak görmek artık yeterli değil. Yeni güvenlik anlayışının temelinde ‘bağlantısallık’ yer alacak. Tıpkı insan beynindeki zekanın nöronların kendisinde değil, aralarındaki 100 trilyon bağlantıda gizli olması gibi; güvenlik de yapay zekâ, fiziksel güvenlik, tedarik zinciri ve yasal uyum süreçlerinin birbirine bağlanmasıyla oluşacak.  Enerjiden ulaşıma, sağlıktan dijital altyapıya kadar her alanda bu bütünleşmiş modele geçmek zorundayız. Türkiye olarak büyük bir fırsatın eşiğindeyiz. Genç nüfusumuz, dijital dönüşüm iştahımız ve stratejik konumumuzla bu alanda bölgesel bir lider olabiliriz. Ancak bunun için bugün harekete geçmeli, mevcut durum analizimizi yaparak hareket etmeliyiz.” açıklamalarını yaptı.

Yapay zekâ tarafından işlenen suçların faili kim?

My Security Analytics Kurucu Yönetim Kurulu Başkanı Mesut DEMİRBİLEK ‘Yapay Zekâ Suç İşler Mi?’ konulu konuşmasında, “Yapay zekâ, kötü olduğu için değil; empati yoksunu, sadece sonuca odaklı ve kusursuz bir mantıkla hareket ettiği için suç işleme potansiyeline sahip. Onda bir vicdan filtresi yok, sadece kendisine verilen hedefi en kısa ve doğru yoldan optimize etmeye çalışıyor. Otonom kararlar ve algoritma önyargıları bu sistemleri birer ‘otonom suçluya’ dönüştürebilir. Yapay zekâ tarafından işlenen suçlar konusunda karşımıza hukuki bir paradoks çıkıyor: Fail Kim? Algoritmayı hapse atamazsınız. Suçlu, kodu yazan yazılımcı mı, sorumluluğu reddeden şirket mi yoksa algoritmanın kendisi mi? Mevcut yasalarımızdaki kast ve niyet kavramları, optimizasyon ve yürütme odaklı dijital kriminoloji karşısında yetersiz kalıyor. Peki, çözüm ne? Geleceğin dedektifliği artık fiziksel ipuçlarından çok log kayıtları, blockchain verileri ve kod blokları arasında, dijital olay yerlerinde yapılacak. Ancak asıl güvenlik, insan kontrolünde saklı. Kritik sistemlerde son söz mutlaka insanda olmalı.” şeklinde konuştu.

İnsan destekli yapay zekâ: AEGIS

Maltepe Üniversitesi, İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep TAYFUN ve Int-Tech Kurucu Ortağı Batuhan TAYFUN ise ‘Kriz Yönetimlerinde İletişim ve Risk Uygulamaları’ konulu sunumda; güvenlik, itibar ve karar süreçlerini tek bir merkezde birleştiren, yapay zekâ destekli stratejik güvenlik istihbarat platformu AEGIS hakkındaki bilgileri katılımcılarla paylaşarak aşağıdaki açıklamaları yaptılar.

“Günümüzde güvenlik artık yalnızca fiziksel güvenlikten ibaret değil; dijital dünyadaki veriler gerçek dünyada çok ciddi ve somut sonuçlar üretiyor. Bu yeni dönemde itibar güvenliği ise kurumsal kimliğin ayrılmaz bir parçası haline geliyor. Bu süreçte karşılaştığımız asıl sorun veri eksikliği değil, verinin doğru yorumlanamaması. Veri çok ancak yorum zayıf olduğunda kararlar gecikiyor. Asıl ihtiyacımız daha çok veri değil, bilgiyi anlamlı bir bağlama dönüştürebilecek daha iyi bir yorum gücü. AEGIS tam da bu noktada stratejik bir çözüm sunuyor. İnsanı dışlamayan, aksine uzmanlık ile yapay zekayı birleştiren bu mimari; haberlerden sosyal medya yansımalarına, sahadaki operasyonel çıktılara dek çok sayıda sinyali topluyor. Bu karmaşık verileri bağlamsal analiz ve önceliklendirme süzgecinden geçirerek karar vericiler için sade, net ve aksiyon odaklı çıktılar üretiyor. AEGIS, kurumların daha isabetli ve stratejik kararlar almasını sağlıyor. Platformun, GÜSOD üyesi şirketler arasından seçilen TAV Güvenlik’te pilot uygulama olarak hayata geçirilmiş olması, insan destekli yapay zekâ yaklaşımının sahadaki uygulanabilirliğini ortaya koyan önemli bir örnek olarak değerlendiriliyor.”

“Entegre güvenlik uygulamalarının kullanımı teşvik edilmeli”

Etkinliğin kapanış konuşmasını yapan GÜSOD Başkanı Turgay ŞAHAN, “Yapay zekâ ve makine öğrenimi gibi teknolojilerin sektörümüzde daha fazla benimsenmesi gerekiyor. Özel güvenlik hizmetlerinde yapay zekaya dayalı mühendislik faaliyetleri, yeni nesil güvenlik teknolojileriyle bütünleşmiş güvenlik uygulamalarının kullanımının teşviğine yönelik yasal düzenlemeler yapılarak, bu yönde kullanılacak teknolojilerin eğitimlere eklenmesi gerekmekte. Teknolojik gelişmeleri yakından takip ederken, özel güvenlik görevlilerinin özlük haklarının geliştirilmesine yönelik çalışmalarımızı da sürdürüyoruz. Sektörümüzde, çalışma şartlarının ve özlük haklarının iyileştirilmesi, deneyimli ve nitelikli iş gücünün korunması açısından büyük önem taşıyor. Bu alanda atılacak adımların, çalışan motivasyonunu arttırarak sektörde sürdürülebilir bir istihdam yapısına katkı sağlayacağına inanıyoruz.” açıklamasını yaptı.

Özel güvenlik sektörünün geleceği insan odaklı yapay zekada yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

DÜNYANIN lider teknoloji şirketlerinden Lenovo, küresel ölçekte yakaladığı büyüme ivmesini Türkiye pazarındaki güçlü performansıyla desteklemeye devam ediyor. Şirket, 2025 yılı sonuçları ve 2026 dönemi stratejik önceliklerini kamuoyuyla paylaştı. Yapay zeka, veri merkezi çözümleri, hibrit bulut altyapıları ve uçtan uca dijital dönüşüm teknolojileriyle Lenovo, yalnızca cihaz üreticisi değil; cihaz, altyapı, yazılım ve hizmet katmanlarını bir araya getiren bütünsel bir teknoloji sağlayıcısı olarak konumlanıyor. 

2025 yılında 5,5 trilyon dolar değere ulaşan dünya bilgi iletişim teknolojileri pazarının 2026 yılında %11 büyüme göstererek 6 trilyon doları aşması bekleniyor. Türkiye’de ise bilgi ve iletişim teknolojileri pazarının toplam 40 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Dünya bilgisayar pazarının %8,1 büyüme ile 2025 yılını 285 milyon adet sevkiyatla tamamlaması bekleniyor. Türkiye’de ise bilgisayar pazarında 2025 yılının yaklaşık %5 daralmayla ile 2,5 milyon adet olarak açıklanması bekleniyor.

Türkiye’de tüm segmentlerde güçlü ve dengeli performans

Lenovo Türkiye, 2025 yılında da pazar liderliğini sürdürerek güçlü performansını devam ettirdi. IDC verilerine göre şirket; toplam PC pazarında %24,4, tüketici segmentinde %21,7 ve kurumsal müşteri segmentinde %34,4 pazar payına ulaştı. Tablet pazarında ise %16,3 pay elde edildi.

2025 Türkiye perakende pazarında da Lenovo, özellikle dizüstü, oyun, AIO, markalı masa üstü bilgisayar segmentlerinde de liderliğini sürdürdü.  

Bu sonuçlar, Lenovo’nun Türkiye’de yalnızca toplam pazarda değil; farklı ürün kategorilerinde de dengeli, sürdürülebilir ve çok katmanlı bir liderlik sergilediğini ortaya koyuyor.

Türkiye’deki başarımız sürdürülebilir bir yapının sonucu

Lenovo Türkiye Genel Müdürü Emre Hantaloğlu, değerlendirmesinde şunları söyledi; “Lenovo Türkiye olarak elde ettiğimiz başarıyı yalnızca ürün performansıyla açıklamak mümkün değil. Bu tablo; güçlü ekip yapımızın, sahadaki disiplinimizin, iş ortaklarımızla kurduğumuz güven ilişkilerinin ve doğru stratejik yaklaşımın bir sonucu. Lenovo Türkiye olarak 2025 yılını alt yapı veri çözümleri kategorisinde %20, kurumsal satışlarda yüzde %26, tüketici kategorisinde % 10, tablet kategorisinde yüzde 46, monitörlerde yüzde 46 ve servis kategorisinde ise %15 büyüme performansı sergiledik. Dünyada yapay zeka cihazlarından, alt yapı ve büyük sunuculara kadar, telefondan PC ve tablet cihazlarına kadar en geniş ürün yelpazelerinden birine sahibiz. Bütün cihazlara tek ve birleşik yapay zeka deneyimi sunacak olan Qira’yı da 2026 yılı başında Los Angeles’ta duyurduk. Yapay zekayı yalnızca konuşulan bir trend olarak değil; iş dünyasında gerçek değer yaratan, uygulanabilir ve ölçeklenebilir çözümler olarak ele alıyoruz. Türkiye’nin dijital dönüşüm yolculuğunda hem cihaz hem altyapı hem de çözüm katmanlarında aktif rol oynamaya devam edeceğiz.”

Türkiye, Lenovo’nun küresel teknoloji stratejisinde kritik rol oynuyor

Lenovo’nun Türkiye’deki faaliyetleri yalnızca PC ve tablet pazarlarıyla sınırlı kalmıyor. Şirket, yüksek performanslı bilgi işlem (HPC), veri merkezi çözümleri ve süper bilgisayar projeleriyle de Türkiye’nin dijital dönüşümüne katkı sağlıyor. TÜBİTAK ULAKBİM iş birliğiyle hayata geçirilen Lenovo ARF süper bilgisayarı, faz 1’de Top 500 sıralamasında 313. sırada yer aldıktan sonra faz 2’de 229. sıraya yükseldi. Top 500 Green listesinde ise 26. sırada yer buldu. Faz 3’te ise Türkiye’nin en yüksek GPU kapasiteli bilgisayarı olarak Top 500’de 145. sıraya yükseldi.  

Spor, teknoloji ve yapay zeka kesişiminde yeni dönem

Lenovo’nun küresel büyüme stratejisinde öne çıkan bir diğer başlık ise spor ve teknoloji entegrasyonu. Şirketin FIFA World Cup 2026 ve FIFA Women’s World Cup 2027 için resmi teknoloji ortağı olması ve David Beckham ile gerçekleştirdiği iş birliği, yapay zeka destekli çözümlerin küresel ölçekte nasıl konumlandığını ortaya koyuyor. Bu yaklaşım; performans analizinden taraftar deneyimine, operasyonel yönetimden veri odaklı karar süreçlerine kadar geniş bir etki alanı yaratıyor. 

Formula 1’in 2027 global takvimine Türkiye’nin dahil edilmesiyle, Global Teknoloji Sponsoru Lenovo, sponsorluk faaliyetlerini Türkiye’de de sürdürmeye hazırlanıyor.

Lenovo, 6 yıldır Türkiye PC pazarındaki liderliğini sürdürüyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yapay zekâ çağında artan sorumluluk

Yapay zekâ destekli cihazların kullanıcıyı daha iyi tanıdığı ve bağlamı daha derin analiz ettiği bir dönemde Samsung, artan entegrasyonun beraberinde daha güçlü bir veri koruma sorumluluğu getirdiğine dikkat çekiyor. Galaxy S26 serisi, bu anlayışla geliştirilerek kullanıcıların kişisel alanını her zamankinden daha güçlü şekilde korumayı hedefliyor.

Ekran teknolojisinde çığır açan yenilik: Pixel seviyesinde gizlilik

Galaxy S26 Ultra, gizliliği ekranın en temel yapı taşına taşıyor. Geleneksel ekran koruyucu filmlerin aksine görüntüyü karartmadan çalışan donanım tabanlı Privacy Display teknolojisi, özel “Black Matrix” yapısı sayesinde ışığın yayılımını hassas şekilde kontrol ediyor.

Bu yenilikçi mimari, kullanıcıya önden bakıldığında yüksek kontrastlı ve net bir görüntü sunarken; yan, üst veya alt açılardan bakıldığında ekranın görünürlüğünü tamamen azaltarak gerçek anlamda fiziksel gizlilik sağlıyor.

“Gizliliği donanımın bir parçası haline getiriyoruz”

Samsung Electronics MENA Pazarlama ve Online İş Birimi Bölge Başkan Yardımcısı Omar Saheb konuyla ilgili şunları söyledi: “Teknolojinin giderek daha kişisel ve sezgisel hale geldiği bir döneme giriyoruz. Bu da bilgilerimizin fiziksel güvenliğini her zamankinden daha kritik hale getiriyor. Galaxy S26 Ultra ile gizliliği işletim sisteminin ötesine taşıyarak doğrudan cihaz donanımına entegre ediyoruz. Böylece kullanıcılarımız, kalabalık ortamlardan günlük yolculuklara kadar her yerde teknolojilerini güvenle kullanabiliyor. Ekrana entegre ettiğimiz bu çözümle, Galaxy’nin premium görüntü deneyiminden ödün vermeden tam gizlilik sağlıyoruz.”

Gerçek hayata uyum sağlayan akıllı gizlilik özellikleri

One UI 8.5 ile güçlendirilen Galaxy S26 Ultra, gizliliği günlük kullanımın doğal bir parçası haline getiren yeni nesil özellikler sunuyor:

• Private Album: Kişisel fotoğraf ve videoları, ek bir uygulamaya ihtiyaç duymadan mevcut cihaz kilidiyle güvenli şekilde saklama 
• Proactive Privacy Alerts: Uygulamaların hassas verilere erişim girişimlerini anlık olarak bildirme 
• Intelligent Call Screening: Galaxy AI, bilinmeyen numaraları yanıtlayarak arayan kişinin kimliğini ve amacını özetliyor 

Sezgisel ve esnek Privacy Display deneyimi

Privacy Display teknolojisi, kullanıcıya kontrol ve esneklik sunacak şekilde tasarlandı:

• Mode Selection: Kapalı, Açık ve Maksimum Gizlilik seçenekleri 
• Intelligent Automation: Belirli uygulamalarda veya kilit ekranı PIN girişinde otomatik aktivasyon 
• Partial Screen Privacy: Bildirim içeriklerini gizlerken ekranın geri kalanını görünür tutma 

Çok katmanlı güvenlik altyapısı

Galaxy S26 Ultra’nın sunduğu yenilikler, güçlü bir güvenlik ekosistemiyle destekleniyor. Privacy Display fiziksel gizliliği sağlarken, Samsung Knox Vault biyometrik verileri donanım seviyesinde koruyor. Knox Enhanced Encrypted Protection (KEEP) ise uygulamaların yalnızca kendi şifrelenmiş verilerine erişebilmesini garanti altına alıyor.

Samsung ayrıca Galaxy S26 serisi için 7 yıl güvenlik güncellemesi sunarak uzun vadeli veri güvenliğini destekliyor.

Güven için tasarlandı: Samsung, Galaxy S26 Ultra ile mobil gizlilikte yeni bir dönemi başlatıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Adım 1: Başka bir cihaz üzerinden konumunu tespit etmeye çalışın

Telefonunuzu bulmanıza yardımcı olabilecek ilk adım, Android için “Cihazımı Bul” veya iOS için “Bul” özelliklerini aktif olarak kullanmaktır. Başka bir cihaz üzerinden Google veya Apple kimliğinizle giriş yaparak hesabınıza bağlı cihazların listesini görüntüleyebilirsiniz. Kaspersky for Android kullanıcıları ise “My Kaspersky” web portalı üzerinden “Cihazım Nerede” özelliğini kullanarak cihazlarının konumunu tespit edebilir. Ancak konum takibi gibi özelliklerin çalışabilmesi için bu işlevlerin önceden etkinleştirilmiş olması gerektiğini unutmamak önemlidir.

Adım 2: Telefonu kilitleyin ve dolandırıcılara karşı dikkatli olun

Hesabınıza giriş yapıp kayıp cihazı listeden bulduktan sonra cihazı “Kayıp Modu”na alın ve “Kilitle” seçeneğini etkinleştirin. Bu aşamada yeni bir parola belirleyebilir, telefonu bulan kişinin görebileceği bir mesaj veya iletişim numarası ekleyebilirsiniz. Cihaz internete bağlı değilse, bağlantı sağlandığı anda kilitleme işlemi devreye girecektir.

Kaspersky for Android kullanıcıları, cihazı kilitlemenin ötesine geçerek şu ek önlemleri de alabilir:

• Yüksek sesli alarm çalın: Telefon sessizde olsa bile yüksek sesli bir alarm tetiklenebilir. Bu, cihazı koltuk altına düşürdüyseniz bulmanızı sağlar veya bir hırsızı cihazı bırakmaya zorlar.
• Mugshot (Hırsızın fotoğrafını çekme): Ön kamerası olan cihazlarda Kaspersky, o an telefonu kullanan kişinin fotoğrafını çeker. Bu kanıt yetkililerle paylaşılabilir. Kaspersky’nin Mugshot özelliği, hırsız işletim sisteminin yerel kilitleme komutlarını görmezden gelse bile çalışmaya devam eder.

Telefonunuz kötü niyetli kişilerin eline geçtiyse, sizinle iletişime geçerek kişisel bilgilerinizi ele geçirmeye çalışabilirler. Bu nedenle, telefonunuzdan yapılan arama veya mesajlarla para talep edilmesi gibi durumlara karşı yakın çevrenizi önceden bilgilendirmeniz ve bu tür taleplerin dikkate alınmaması gerektiğini belirtmeniz önemlidir.

Adım 3: Erişimi engelleyin – SIM kart, banka kartları ve şifreler

En kısa sürede mobil operatörünüzle iletişime geçerek SIM kartınızı bloke ettirin. Bu sayede hattınızın kötüye kullanılmasının önüne geçebilirsiniz. Aynı zamanda bankanızla iletişime geçerek cihaza bağlı kartları geçici olarak kapatın veya hesap bağlantılarını kaldırın.

Bunun ardından, kullandığınız tüm kritik servisler için parolalarınızı değiştirin ve mümkün olan tüm platformlarda hesaplarınızdan çıkış yapın. Bir parola yöneticisi kullanıyorsanız, ana parolayı (master password) da güncelleyerek tüm kayıtlı bilgilerinizin güvenliğini sağlayın.

Kaspersky uygulamasında önceden “SIM Watch” özelliği etkinleştirildiyse, cihaza yeni bir SIM kart takıldığında cihaz otomatik olarak kilitlenir. Bu sayede hırsızların kendi SIM kartlarını kullanarak güvenlik önlemlerini aşması engellenir.

Ayrıca, Kaspersky uygulamasının kaldırılmasına karşı koruma sağlanması da önerilir. Hırsızlar genellikle ilk olarak güvenlik uygulamalarını kaldırmaya çalışır. “Cihazım Nerede” özelliğinin bir parçası olan kaldırma koruması, ekran kilidi parolası olmadan uygulamanın silinmesini ve sistem ayarlarının değiştirilmesini engeller.

Adım 4: Yedeklerinizi kontrol edin

Fotoğraflar, notlar veya mesajlar gibi verilerin geri yüklenebilmesi, yalnızca önceden yedekleme veya bulut senkronizasyonu yapılmış olması durumunda mümkündür. Eğer cihaz kaybolmadan önce düzenli yedekleme ayarları aktifse, kişilerden fotoğraflara ve mesajlara kadar pek çok veri geri yüklenebilir.

5. Adım: Umut kalmadıysa, cihazdaki verileri uzaktan silin

Yukarıdaki adımları uygularken eş zamanlı olarak yerel yetkililere kayıp bildirimi yapmanız ve onların yönlendirmelerini takip etmeniz önerilir. Ancak cihazın geri alınamayacağından emin olunması durumunda son çare olarak cihazdaki tüm verilerin uzaktan silinmesi gerekir. Bu işlem Android için “Cihazımı Bul”, iOS için “Bul” ya da Android kullanıcıları için “My Kaspersky” web portalı üzerinden gerçekleştirilebilir. 

Kaspersky Kıdemli Zararlı Yazılım Analisti Dmitry Kalinin konuyla ilgili şu değerlendirmede bulunuyor:

“Günlük hayatın akışı içinde, mobil cihazlarımıza ne kadar kritik dijital varlığı emanet ettiğimizi çoğu zaman göz ardı ediyoruz. Oysa bir telefonun kaybolması yalnızca bir konfor kaybı değil; veri kaybı, kritik hesaplara erişimin tehlikeye girmesi ve hatta kimlik hırsızlığı gibi ciddi sonuçlar doğurabilir. Kaspersky olarak, yalnızca bir antivirüs çözümünün ötesine geçerek kullanıcıların güvenliğini proaktif şekilde ele alıyoruz. Kayıp veya çalıntı bir cihazın yaratabileceği riskleri ve kesintileri çok iyi biliyor, çözümlerimizi bu riskleri en aza indirecek şekilde tasarlıyoruz.”

Adım 0: Önceden önlem alın

Telefonunuzu kaybetmenin olumsuz etkilerini henüz bir sorun yokken önemli ölçüde azaltacak bazı önleyici adımlar şunlardır:

• Konum takibini etkinleştirin. Android ve iOS cihazlarda konum takibi ve uzaktan veri silme özellikleri mevcuttur. Kaspersky for Android, “Cihazım Nerede” özelliği ile bu imkânı sunar. 
• Otomatik yedeklemeyi açın. Düzenli yedekleme sayesinde fotoğraflar, videolar, belgeler ve kişiler gibi önemli veriler geri yüklenebilir. 
• Hassas verileri güvenli formatta saklayın. Kaspersky password manager gibi çözümler, parolalar ve banka bilgileri dışında pasaport/kimlik kopyaları, PDF belgeler, adresler ve notlar için özel güvenli kasalar sunar. 
• Otomatik kilitleme süresini kısa tutun. Bu sayede cihaz kullanılmadığında hızlıca kilitlenir ve yetkisiz erişim riski azalır. 
• Fiziksel güvenliğe dikkat edin. Kalabalık ortamlarda cihazınızı gözetimsiz bırakmamaya, masa üzerinde veya arka cepte kolay erişilebilir şekilde taşımamaya özen gösterin.

Kaspersky, kaybolan telefonlar için 5 adımlı güvenlik planını paylaşıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Maltepe Belediyesi, temizlik hizmetlerinde dijital dönüşüm hamlesiyle dikkat çeken bir uygulamayı hayata geçirdi. Yapay zeka destekli sistem sayesinde ilçedeki çöp toplama süreçleri artık anlık olarak takip edilip analiz edilebiliyor. Sistem kapsamında mahallelerde bulunan çöp konteynerleri tek tek fotoğraflanarak konum bilgileriyle birlikte dijital ortama aktarılıyor. Çöp toplama araçlarına yerleştirilen ön ve arka kameralar ise mevcut durumu hareket halindeyken algılıyor. Konteynerin çöp aracına boşaltılması anında kamera sistemi devreye girerek işlemi doğruluyor ve anında merkeze veri gönderiyor.

ANALİZLE ÖNCELİKLİ BÖLGE BELİRLENİYOR
Toplanan veriler harita tabanlı bir sistem üzerinden izlenebiliyor. Konteynerler, doluluk durumlarına göre renklerle kodlanıyor. Sistem, bu kodlara göre doluluk oranını analiz ederek hangi noktalara öncelik verilmesi gerektiğini belirliyor. Bu sistemle Maltepe’de daha etkin ve etkili temizlik hizmeti sunmak amaçlanıyor.

KAYNAKLARIN VERİMLİ KULLANIMI HEDEFLENİYOR
Yetkililer, yapay zeka destekli bu sistem sayesinde kaynakların daha verimli kullanıldığını, gereksiz seferlerin önüne geçildiğini ve çevre temizliğinde daha hızlı müdahale imkanı sağlandığını belirtiyor. Maltepe’de başlatılan bu uygulamanın, yerel yönetimlerde teknoloji odaklı hizmet anlayışına örnek teşkil etmesi bekleniyor.

Maltepe’de temizlikte akıllı dönem yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Şikayetvar verilerine göre Instagram üzerinden gerçekleştirilen sahte çekiliş dolandırıcılıklarında dikkat çekici bir artış yaşanıyor. 2026 yılı nisan ayında şikayet sayısı bir önceki aya göre yüzde 35 arttı. Haftalık bazda yüzde 88’lik artış yaşandı.

 Platformdan yapılan açıklamanın devamında şu ifadelere yer verildi:

“Şikayetlere göre dolandırıcılar, kullanıcıları genellikle popüler teknoloji ürünleri – özellikle iPhone – kazandıkları yönünde Instagram’dan mesajlarla hedef alıyor. Sürecin ilk aşamasında ‘kargo’, ‘sigorta’ veya ‘vergi’ gibi gerekçelerle düşük tutarlı ödemeler talep ediliyor. İlk ödeme sonrasında ise süreç farklı bir boyuta taşınıyor. Kullanıcılardan kademeli olarak daha yüksek meblağlar talep edilirken, bazı vakalarda toplam kaybın on binlerce liraya ulaştığı görülüyor. Ödeme yapmayı reddeden kullanıcılar ise bu kez icra veya yasal işlem tehdidiyle karşı karşıya kalabiliyor. Şikayetler, dolandırıcılığın tek seferlik değil, çok aşamalı bir yapıya dönüştüğünü ortaya koyuyor. ‘Kazandınız’ mesajıyla başlayan süreçte, taklit hesaplarla güven oluşturuluyor; ardından ödeme talepleri artarak devam ediyor. Bununla birlikte kullanıcıların yalnızca maddi kayıp değil, kişisel veri riskiyle de karşı karşıya kaldığı görülüyor. Kimlik, adres ve iletişim bilgileri talep edilerek farklı dolandırıcılık türleri için de zemin hazırlanabiliyor.”

Dolandırılmamak için yapılması gerekenlere ilişkin platformdan şu öneriler verildi:

 “Kazandınız mesajlarına şüpheyle yaklaşın

Ödül için kargo, vergi veya sigorta adı altında para talep edilmesine itibar etmeyin

Şüpheli hesapları (takipçi sayısı, profil geçmişi) kontrol edin

IBAN’a para göndermeden önce alıcıyı mutlaka doğrulayın

T.C. kimlik numarası, adres ve telefon gibi kişisel bilgileri paylaşmayın

İcra veya yasal işlem tehditlerinin gerçeği yansıtmadığını unutmayın

Mağduriyet durumunda bankayla iletişime geçip resmi mercilere başvurun.”

Konuyla ilgili platforma ulaşan bazı şikayetlerse şöyle sıralandı:

“Instagram çekilişinde iPhone kazandığım söylendi. KDV vb. gerekçelerle toplam 18.750 TL ödedim, ürün gönderilmedi. Ardından ek 14.651 TL istendi, dolandırıldım.”

“Telefon kazandığım belirtilerek önce 583 TL, ardından iki kez 6.674 TL olmak üzere yaklaşık 24 bin TL ödedim. Ürün gelmedi, tehdit mesajları aldım.”

“Instagram’da iPhone kazandığım söylenerek ödeme yaptım. Süreçte kimlik, telefon ve adres bilgilerimi paylaştım. Ürün teslim edilmedi.”

“Çekilişten telefon kazandığım söylenip 462 TL kargo ücreti istendi, ödedim. Sonrasında 6.674 TL talep edildi. Reddedince icra tehdidi aldım, bilgilerimi paylaşmıştım.”

“Telefon kazandığım belirtilerek 486 TL ödedim. Sonrasında 7 bin TL ve 150 bin TL istendi, tehdit edildim. Dolandırıcılık olduğunu anlayıp süreci sonlandırdım.”

Instagram’da çekiliş tuzağı büyüyor: Şikayetler bir ayda yüzde 35 arttı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Gücünü yüksek hızlı PCIe 5.0 NVMe arayüzünden alan DC3000ME; 14 GB/s’ye kadar sıralı okuma hızları ve 2,8 milyon IOPS2’a kadar rastgele okuma performansı sunarak, yoğun hesaplama gerektiren uygulamalarda veri erişimini hızlandırıyor. PCIe 4.0 ile tam geriye dönük uyumluluk özelliği, kuruluşların DC3000ME’yi mevcut karma sunucu ortamlarında dağıtmalarına olanak tanırken, gelecekteki platform yükseltmelerine de hazırlıklı olmalarını sağlıyor. Kurumsal sınıf güvenilirlik odağında tasarlanan DC3000ME, 3D eTLC NAND teknolojisini kullanıyor ve beklenmedik güç kesintilerinde verileri korumak için yerleşik güç kesintisi korumasına (PLP) sahip. Sürücü ayrıca, kuruluşların katı güvenlik ve uyumluluk gereksinimlerini karşılamasına yardımcı olmak amacıyla AES 256-bit şifreleme ve TCG Opal 2.0 kendi kendini şifreleyen sürücü (SED) özelliklerini destekliyor.

Kingston Veri Merkezi SSD İş Birimi Müdürü Cameron Crandall, konuya ilişkin şunları söyledi: “30,72 TB DC3000ME’nin piyasaya sürülmesi, Kingston’ın veri merkezi portföyü için önemli bir dönüm noktasını temsil ediyor. AI, HPC ve bulut ortamları ölçeklenmeye devam ederken müşterilerimiz; performanstan veya güvenilirlikten ödün vermeden depolama yoğunluğunu en üst düzeye çıkarmanın yollarını arıyor. 30,72 TB kapasiteli DC3000ME tam olarak bu ihtiyacı karşılıyor.” 

Yeni tanıtılan 30,72TB modeli de dâhil olmak üzere tüm DC3000ME kapasiteleri, kurumsal ve veri merkezi kullanımları için uzun vadeli güvence sağlıyor.

Kingston, Yeni Nesil Veri Merkezleri İçin 30,72 TB Gen5 U.2 NVMe SSD Modelini Tanıttı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

5G teknolojisi, çoğu zaman mobil iletişimde hız artışının simgesi olarak gündemin ilk sıralarında yer alıyor. Prof. Dr. Oğuz Bayat bu teknolojinin asıl dönüşüm gücünün çok daha derinlerde yattığını açıkladı.

Düşük gecikme süresi, yüksek cihaz yoğunluğu ve ağ dilimleme gibi teknik kabiliyetler sayesinde 5G, makineler, sistemler ve nesneler arası iletişimi ekonomik düzenin yeni omurgasına dönüştürüyor. 4.5G döneminin insan odaklı iletişim yapısının yerini, 5G ile birlikte makineler arası anlık veri akışı alıyor.

Küresel öngörüler, 2025 itibarıyla milyarlarca kullanıcının 5G ağlarına dahil olacağına, 2030’a gelindiğinde ise mobil veri trafiğinin yaklaşık yüzde sekseninin bu altyapı üzerinden taşınacağına işaret ediyor. Bu tablonun ortaya koyduğu gerçek tek: 5G artık bir gelecek tasavvuru değil, aktif olarak inşa edilen yeni bir ekonomik sistem.

Hangi Sektörler Öne Çıkacak?

Dönüşümün en güçlü biçimde hissedileceği alanların başında üretim ve sanayi geliyor. Milisaniye düzeyine inen gecikme süreleriyle robotik sistemler ve otomasyon yapıları çok daha entegre çalışabilecek; bu durum Endüstri 4.0 ve yapay zeka uygulamalarını yeni bir seviyeye taşıyacak.

Ulaşım alanında otonom araçlar ve akıllı trafik sistemleri gerçek zamanlı karar mekanizmalarıyla desteklenirken, kentler enerji, güvenlik ve altyapı yönetiminde kendini optimize eden akıllı yapılara dönüşecek. Sağlık sektöründe ise uzaktan müdahale ve anlık veri takibi kritik operasyonlarda yeni bir dönemin kapılarını aralıyor.

Geleceğin Meslekleri ve Gençlere Tavsiyeler

5G’nin şekillendireceği iş gücü piyasasında yapay zeka mühendisleri, ağ mimarları, nesnelerin interneti (IoT) uzmanları, siber güvenlik profesyonelleri ile robotik ve otonom sistem mühendisleri ön plana çıkacak. Prof. Dr. Oğuz Bayat, bu mesleklerin ortak paydasının yalnızca teknik bilgi olmadığının altını çiziyor.

“Artık tek bir alanda uzmanlaşmak kadar, farklı disiplinleri bir araya getirebilmek de belirleyici,” diyen akademisyenler; gençlere yalnızca kod yazmanın ötesinde veri, ağ ve sistem mantığını bütünleşik biçimde kavrayabilen bir yetkinlik seti geliştirmelerini öneriyor.

Kobi’ler için Uyum Süreci

Küçük ve orta ölçekli işletmeler açısından 5G’ye geçiş süreci, salt teknolojik bir güncellemenin çok ötesine geçiyor. Prof. Dr. Oğuz Bayat, 5G ile birlikte rekabet ortamının yerel sınırları aşarak gerçek zamanlı, veri odaklı ve küresel bir boyuta taşındığını belirtiyor.

Bu yeni düzende başarıyı yakalayacak işletmeler; veri toplayabilen, analiz edebilen ve buna göre anlık karar verebilen yapılar olacak. 5G’nin sağladığı düşük gecikme ve yüksek bağlantı kapasitesi, işletmelerin üretimden lojistiğe, müşteri deneyiminden operasyon yönetimine uzanan tüm süreçlerini daha akıllı hale getirme olanağı sunuyor.

Yeditepe Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Oğuz Bayat, KOBİ’lerin bu dönüşüme ayak uydurabilmesi için süreçlerini dijitalleştirmesini, gerçek zamanlı veri akışını iş modellerine entegre etmesini ve siber güvenlik altyapılarını güçlendirmesini kritik öncelikler olarak sıralıyor.

5G İş Dünyası ve Mesleklerin Geleceğini Yeniden Yazıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kurumsal başarısızlıklar incelendiğinde sıkça tekrar eden bir örüntüye işaret eden ESET, uzun süre sorunsuz çalışan sistemlerin zamanla rehavete yol açtığını belirtti. Bu durum, hazırlık yatırımlarının azalmasına ve gerçek risk ile algılanan risk arasındaki farkın büyümesine neden oluyor. Görünürde bir saldırı yaşanmamış olması, çoğu zaman savunmanın güçlü olduğu anlamına gelmiyor; yalnızca tehditlerin henüz görünür hâle gelmemiş olabileceğine işaret ediyor. Birçok kuruluş, güvenlik durumunu değerlendirirken kritik bir yanılgıya düşüyor. Kurumlar çoğu zaman ortamlarının güncel tehditlere karşı ne kadar güvenli olduğunu sorgulamak yerine, yalnızca temel kontrollerin yerinde olup olmadığını kontrol ediyor. Bu da şirketlerin aynı anda hem uyumlu hem de risk altında olabildiği bir tablo ortaya çıkarıyor.

İstikrarın kendisi de istikrarı bozabilir

Güvenlik değerlendirmelerinde bir diğer önemli sorun ise görünenle yetinme eğilimi. Kuruluşlar, kolay erişilebilen verilerle karar verirken daha zor elde edilen ancak kritik öneme sahip bilgileri göz ardı edebiliyor. Bu durum, güvenlik açıklarının fark edilmesini zorlaştırıyor ve eksik bir tabloya rağmen yanlış bir güven hissi oluşmasına neden oluyor. Verizon’un 2025 Veri İhlali Araştırma Raporu’na göre fidye yazılımı kurbanlarının yüzde 54’ünün erişim bilgileri, saldırıdan önce yasa dışı platformlarda zaten dolaşımdaydı. Bu da bazı ihlallerin, fark edilmeden çok önce başlamış olabileceğini gösteriyor. 

Fidye yazılımı saldırıları büyük ölçekli ekonomik sonuçlar doğurabiliyor

ESET uzmanları, güvenlik sistemlerinin yalnızca kontrollerin varlığını doğrulamakla kalmaması gerektiğini, aynı zamanda şüpheli davranışları tespit edebilecek şekilde yapılandırılmasının önemine dikkat çekti. Özellikle saldırganların güvenlik süreçlerini devre dışı bırakma girişimlerinin izlenmesi, bu noktada kritik rol oynuyor. Fidye yazılımı saldırılarının etkisi ise yalnızca teknik boyutla sınırlı kalmıyor. İş sürekliliğini doğrudan etkileyen bu saldırılar, büyük ölçekli ekonomik sonuçlar doğurabiliyor. 2024 yılında Change Healthcare’e yönelik saldırının toplam maliyetinin 3 milyar dolar olduğu tahmin edilirken 2025 yılında Jaguar Land Rover’a yapılan benzer bir saldırı da ciddi mali kayıplara yol açtı. IBM verilerine göre ise bir veri ihlalinin ortalama maliyeti yaklaşık 5 milyon dolar seviyesinde bulunuyor; sağlık sektöründe bu rakam neredeyse 10 milyon dolara ulaşıyor.

Veri sızıntıları asal yükümlülükleri de beraberinde getiriyor

Veri sızıntılarının etkisi ise uzun vadeye yayılıyor. Sızdırılan kurumsal veriler, yeni kimlik avı ve iş e-postası dolandırıcılığı saldırıları için zemin hazırlarken aynı zamanda yasal yükümlülükleri de beraberinde getiriyor. Müşteri ve iş ortaklarının güven kaybı, artan sigorta maliyetleri ve yenilenmeyen sözleşmeler gibi dolaylı etkiler de tabloyu daha ağır hâle getiriyor. Güçlü bir siber güvenlik duruşu  yalnızca doğru araçlar ve insan kaynağının yanı sıra sürekli gözlem ve uyum sağlama alışkanlığıyla mümkün oluyor. Tehdit ortamının sürekli değiştiğine dikkat çeken uzmanlar, savunma tarafının da aynı hızda güncellenmesi gerektiğini vurguluyor. Tehdit istihbaratı ve zamanında aksiyona dönüşebilen güvenlik uyarıları olmadan, kurumların güvenlik algısı ile gerçek durum arasındaki fark giderek büyüyor. Bu fark siber suçlular tarafından yüksek maliyetlerle kapatılıyor. 

Fidye saldırısı önlemlerini elden bırakmayın yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

AMD Ryzen™ teknolojisiyle güçlendirilen G140, farklı sektörlerde görev yapan ve geniş operasyonel koşullar altında yüksek işlem gücü gerektiren edge AI uygulamalarını çalıştırabilecek saha uyumlu, çok yönlü cihazlara ihtiyaç duyan profesyoneller için tasarlandı.

Artan mimari süreklilik ihtiyacına yanıt

Şirketler dijital dönüşüm stratejilerini hızlandırırken, BT karar vericileri mevcut altyapılarıyla kesintisiz uyum ve platform bütünlüğünü giderek daha fazla önceliklendiriyor. İleri düzey üretim yetkinliklerine sahip Getac ise mimari sürekliliğe yönelik artan bu ihtiyaca karşılık olarak portföyünü AMD işlemcili dayanıklı çözümlerle genişletiyor. Bu kapsamda kısa bir süre önce S510AD Copilot+ PC’yi tanıtan Getac, son olarak G140 Copilot+ PC’yi tanıtarak ürün ailesine dahil etti. Bu yeni çözümler, özel entegrasyon gereksinimlerine sahip müşterilere daha fazla kurulum esnekliği sunarken, BT ortamlarının bütünlüğünü ve verimliliğini koruyor.

Gerçek zamanlı yapay zekâ destekli performans

Sahada en yüksek verimliliği sağlamak üzere tasarlanan G140, AMD Ryzen™ AI 5 340 / 7 350 işlemci, AMD Radeon™ 840M / 860M grafik birimi ve AMD XDNA™ 2 NPU (50 TOPS’a kadar) özellikleri ile kesintisiz yapay zekâ destekli işlem performansı ve yüksek kaliteli görsel deneyim sunuyor. Bu gelişmiş AMD mimarisi, verimlilik odaklı optimize edildiği için performanstan ödün vermeden uzun çalışma sürelerini destekleyen güçlü bir batarya dayanıklılığı sağlıyor.

G140, aynı zamanda çoklu görev performansında da öne çıkıyor; zorlu saha uygulamalarını yüksek tepki hızıyla çalıştırabiliyor. Entegre grafik özellikleri sayesinde yüksek çözünürlüklü haritalar ve karmaşık şemalar üstün netlikle görüntülenebiliyor ve bu sayede harici bir GPU ihtiyacı ortadan kalkıyor. Wi-Fi 7, Bluetooth 5.4, isteğe bağlı 4G LTE ve 5G Sub-6 ile çift SIM desteğini kapsayan geniş iletişim seçenekleri, kullanıcıların uzak lokasyonlarda dahi bağlantıda kalmasını sağlıyor. Standart olarak sunulan iki adet USB 4 portu ise yüksek hızlı veri aktarımı, yüksek çözünürlüklü video çıkışı ve güç iletimini destekliyor.

Saha kullanımına uygun tasarım

G140’ın merkezinde, 1.000 nit parlaklığa sahip ve güneş ışığında okunabilir 14 inç LumiBond ekran yer alıyor. Bu ekran, değişken hava koşullarında dış mekânda çalışırken yüksek kullanım kolaylığı sunuyor. Getac’ın Smart Touch otomatik algılama teknolojisi, parmak, kalem veya eldivenle yapılan dokunuşlara manuel mod değişimine gerek kalmadan otomatik olarak uyum sağlarken, yeni çift hoparlör tasarımı cihazı gürültülü iç ve dış ortamlarda kullanıma uygun hale getiriyor.

G140 ayrıca Getac’ın değiştirilebilir batarya teknolojisine sahip olup, isteğe bağlı yüksek kapasiteli bataryalarla uzun süre kesintisiz kullanım imkânı sunuyor. TPM 2.0, Windows Hello yüz tanıma kamerası, isteğe bağlı AMD PRO, HF RFID okuyucu, parmak izi okuyucu ve akıllı kart okuyucu gibi kapsamlı güvenlik özellikleri, hassas verilerin her zaman korunmasını sağlıyor.

Geniş taşıma ve montaj seçenekleri sahada mobiliteyi artırıyor. Sabit tutma kolu, döner el askısı, manyetik montaj ve ayak standı gibi çözümler, G140 gövdesine entegre VESA montaj yapısı sayesinde mümkün hale geliyor. Bu seçenekler, cihazın kolayca taşınmasına ve/veya yakın yüzeylere sabitlenerek eller serbest kullanım imkânı sunmasına olanak tanıyor. Havis ve Gamber-Johnson araç istasyonları da araç içinde güvenli şarj ve kullanım desteği sağlıyor.

Taşınabilir ve hafif formda tam dayanıklılık

Tüm Getac cihazlarında olduğu gibi G140 da diğer cihazların veya ekipmanların yetersiz kaldığı koşullarda dahi yüksek performans gösterecek bir tasarıma sahip. MIL-STD-810H ve IP66 sertifikaları, 4 ft (1,2 m) düşme dayanımı ve -29°C ile 63°C / -20°F ile 145°F arasındaki çalışma sıcaklığı aralığı, zorlu çalışma ortamlarında yüksek güvenilirlik sağlıyor; bu sayede plansız kesintiler azaltılıyor ve sermaye ile operasyonel maliyetler düşürülüyor.

Tam dayanıklı yapısına rağmen G140 oldukça hafif bir cihaz. 1,79 kg / 3.95 lbs ağırlığı sayesinde uzun süreli kullanımlarda kolay taşınabiliyor ve rahatlıkla kullanılabiliyor.

Saha profesyonelleri için çok yönlü dijital çözüm

G140’ın güçlü teknik özellikleri ve hafif formu, kamu güvenliği, otomotiv ve üretim başta olmak üzere farklı sektörlerde kritik kullanım senaryolarına uyum sağlıyor:

• Kamu güvenliği: Polis ve itfaiye ekipleri, olay yerine ulaştıklarında G140’ı müdahale araçlarından kolayca ayırarak sahada delil toplama, durumsal farkındalık sağlama ve kritik bilgileri diğer ekiplerle doğrudan paylaşma amacıyla kullanabiliyor.

• Otomotiv: Mekanikler ve teknisyenler, G140’ın güçlü işlem kapasitesinden yararlanarak arıza tespiti yapabiliyor, iş süreçlerini yönetebiliyor, stok seviyelerini kontrol edebiliyor ve yol kenarında ya da servis merkezlerinde acil sorunlara müdahale edebiliyor.

• Üretim: Fabrika operatörleri, G140 ile varlık verilerini toplayıp tesis genelinde zamanında paylaşabiliyor. Bu sayede öngörücü planlama ve bakım süreçleri destekleniyor, plansız duruş süreleri azaltılıyor ve operasyonel verimlilik artırılıyor.

• Kamu hizmetleri: Saha mühendisleri ve teknisyenler, akıllı sayaç okuma, varlık yönetimi ve sahada güvenlik kontrollerini doğrudan cihaz üzerinden gerçekleştirebiliyor. Yapay zekâ destekli CBS (GIS) haritalama yetenekleri sayesinde ekipler, yüksek çözünürlüklü altyapı görüntülerini analiz ederek elektrik şebekeleri, gaz dağıtım hatları ve su arıtma tesislerinde arızaları daha hızlı tespit edebiliyor ve hizmet kesintilerini en aza indirebiliyor.

• Taşımacılık ve lojistik: Filo yöneticileri ve lojistik operatörleri, Getac G140 ile araç konumlarını takip edebiliyor, teslimat planlarını yönetebiliyor ve yük koşullarını gerçek zamanlı olarak izleyebiliyor. Dayanıklı tasarımı ve 5G bağlantı desteği; depolar, limanlar ve uzun mesafeli taşımacılık operasyonlarında güvenilir performans sunarken, yapay zekâ destekli analizler gecikmelerin öngörülmesine, plansız kesintilerin azaltılmasına ve tedarik zincirinin verimli şekilde yönetilmesine katkı sağlıyor.

Getac’ın kapsamlı çok platformlu portföyünün bir parçası

G140, Getac’ın sektör lideri dayanıklı Copilot+ PC portföyüne eklenen en yeni model olarak, müşterilere tercih ettikleri platform üzerinden yapay zekâ destekli performans sunuyor. Güncel ürün ailesi ise şu modellerden oluşuyor:

• UX10 tam dayanıklı tablet (Intel)
 • F120 tam dayanıklı tablet (Intel)
 • B360 Plus tam dayanıklı dizüstü bilgisayar (Intel)
 • S510AD dayanıklı dizüstü bilgisayar (AMD)
 • G140 tam dayanıklı tablet (AMD)

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Getac Technology Corporation Başkanı James Hwang, “Dünya genelinde kuruluşlar operasyonlarında yapay zekânın gücünden giderek daha fazla yararlandıkça, güçlü edge AI uygulamalarını çalıştırabilen dayanıklı dijital cihazlara olan talep üstel bir hızla artıyor” diyor.  Hwang, son olarak şu ifadelere yer veriyor: “G140 ile sahada mümkün olanın sınırlarını yeniden tanımlıyor, gerçek zamanlı analitik gücü doğrudan saha profesyonellerinin kullanımına sunuyor ve en zorlu koşullarda bile kritik görevlerini kesintisiz şekilde yerine getirmelerini sağlıyoruz.”

G140, Haziran 2026 itibarıyla satışa sunulacak.

AMD işlemcili ilk tam dayanıklı tablet olan yeni G140 Copilot+ PC, mobiliteyi yeniden tanımlamaya hazırlanıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Açığın, Qualcomm MDM9x07, MDM9x45, MDM9x65, MSM8909, MSM8916, MSM8952 ve SDX50 serilerini etkilediği belirtilirken, Mart 2025’te Qualcomm’a bildirildiği ve şirket tarafından Nisan 2025’te resmi olarak doğrulandığı ifade ediliyor. Güvenlik açığına CVE-2026-25262 kimliği atanmış durumda. Qualcomm tabanlı diğer çiplerinin de etkilenmiş olabileceği değerlendiriliyor.

Kaspersky araştırmacıları, Qualcomm çiplerinin Emergency Download Mode (EDL) olarak adlandırılan özel kurtarma moduna geçtiğinde kullanılan düşük seviyeli bir iletişim sistemi olan Sahara protokolünü inceledi. Bu protokol, cihazın işletim sistemi devreye girmeden önce bir bilgisayarın cihaza bağlanmasına ve yazılım yüklemesine olanak tanıyan ilk adımı oluşturuyor.

Yapılan analizler, bu süreçteki bir güvenlik açığının, hedef cihaza fiziksel erişim sağlayan bir saldırganın çiplerin üzerindeki temel güvenlik mekanizmalarını atlatmasına, güvenli önyükleme zincirini (secure boot chain) devre dışı bırakmasına ve bazı durumlarda zararlı uygulamalar ile arka kapıları uygulama işlemcisine yerleştirerek cihazın kontrolünü tamamen ele geçirmesine imkân tanıyabileceğini ortaya koyuyor. Örneğin hedef cihaz bir akıllı telefon ya da tablet olduğunda, saldırgan kullanıcı tarafından girilen parolalara erişebilir ve bu da dosyalar, kişiler, konum bilgileri ile kamera ve mikrofon gibi hassas verilere erişimin önünü açabilir.

Potansiyel bir saldırganın cihazı ele geçirmesi için yalnızca birkaç dakikalık fiziksel erişim yeterli olabiliyor. Bu nedenle, bir akıllı telefonun kısa süreliğine gözetimsiz bırakılması ya da onarım için gönderilmesi durumunda cihazın güvenliğinden tam olarak emin olmak mümkün olmayabilir. Araştırmacılar, riskin yalnızca son kullanıcı senaryolarıyla sınırlı kalmadığını, tedarik zinciri süreçlerinde de cihazların tehlikeye girebileceğini vurguluyor.

Kaspersky ICS CERT güvenlik uzmanı Sergey Anufrienko konuyla ilgili olarak şunları belirtiyor: “Bu tür güvenlik açıkları, tespit edilmesi ve kaldırılması zor olan zararlı yazılımların cihaza yerleştirilmesine olanak tanıyabilir. Pratikte bu durum, uzun süre boyunca gizli veri toplama faaliyetlerine ya da cihaz davranışlarının manipüle edilmesine yol açabilir. Yeniden başlatma, bu tür zararlı yazılımları ortadan kaldırmak için etkili bir yöntem gibi görünse de her zaman yeterli olmayabilir; ele geçirilmiş sistemler, gerçekte yeniden başlatma gerçekleşmeden sistemi yeniden başlatılmış gibi gösterebilir. Bu gibi durumlarda yalnızca cihazın tamamen enerjisiz kalması –bataryanın tamamen boşalması dahil– temiz bir başlangıcı garanti eder.”

Kaspersky hem kurumlara hem de bireysel kullanıcılara; tedarik, bakım ve kullanım ömrü sonlandırma süreçleri dahil olmak üzere cihazlar üzerinde sıkı fiziksel güvenlik kontrolleri uygulamalarını öneriyor. Ayrıca, ilgili çiplere giden güç tamamen kesilerek cihazın yeniden başlatılması (mümkünse) ya da bataryanın tamamen boşaltılması, zararlı yazılım yüklenmiş olması durumunda temizlenmesine yardımcı olabilir.

Detaylı teknik bilgilere Kaspersky ICS CERT’in resmi web sitesinde yayımlanan metne ulaşabilirsiniz.

Kaspersky, Qualcomm Snapdragon Çiplerinde Veri Kaybına ve Cihazın Ele Geçirilmesine Yol Açabilecek Kritik Bir Zafiyet Tespit Etti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Dışarıdan bakıldığında fidye yazılımı saldırıları, fidye notu bırakılan bir hırsızlık gibi algılanabilir. Saldırgan sisteme sızar, kritik dosyaları şifreler ve ödeme talebinde bulunur. Ancak bu, sürecin yalnızca görünen kısmıdır. Saldırıyı mümkün kılan asıl yapı, arka planda işleyen ve çoğu zaman göz ardı edilen unsurlardan oluşur. Fidye yazılımının arkasında; iş gücü ve araç pazarları, abonelik tabanlı hizmetler, tedarikçiler ve iş ortaklarından oluşan, hizmet seviyesi anlaşmalarını andıran ilişkilerle kurulu bir yapı yer alır. Bu yapı, fidye notu ortaya çıkmadan çok önce saldırıya zemin hazırlar. Kuruluşların fidye yazılımı olaylarını ani ve rastlantısal saldırılar olarak değerlendirmesi, savunma stratejilerinin de eksik kalmasına neden olabilir. Oysa tehdit, yüksek derecede organize, kaynaklı ve tekrarlanabilir bir yapıya sahiptir.

ESET’in tespit verileri, 2025’in ilk yarısında yüzde 30’luk bir artışın ardından, ikinci yarıda fidye yazılımı faaliyetlerinin önceki altı aya göre yüzde 13 arttığını gösteriyor. Verizon’un 2025 Veri İhlali Araştırma Raporu (DBIR), fidye yazılımı içeren ihlallerin oranının yüzde 32’den yüzde 44’e yükseldiğini ortaya koyarken ortalama fidye ödemesinin 150 bin dolardan 115 bin dolara gerilediğini gösteriyor. Mandiant’ın analizleri ise saldırganların, savunmaları daha az olgun olan daha küçük ölçekli kuruluşlara yöneldiğine işaret ediyor.

Fidye yazılımı operasyonları, bireysel katılımcıların yetkinliklerinden bağımsız olarak ölçeklenebilir şekilde tasarlanır. Bu yapı, katılımcılar arasındaki güvene ve onları bir arada tutan teşvik mekanizmalarına dayanır. Zaman içinde bireysel saldırganlar, organize gruplara; bu gruplar ise pazar payı için rekabet eden, birbirine bağlı uzman ağlarına dönüşmüştür. Geleneksel sektörlerde yıllar süren gelişim süreçleri, siber suç ekosisteminde çok daha kısa sürede gerçekleşmiştir. Kolluk kuvvetlerinin müdahaleleri belirli ölçüde kesinti yaratsa da rekabetçi yapı nedeniyle bir grubun ortadan kalkması pazarı ortadan kaldırmaz. Aynı teşvikler varlığını sürdürdüğü sürece yeni oyuncular ortaya çıkar, mevcut gruplar yeniden yapılanır veya iş birlikleri geliştirir. Bu dinamik, fidye yazılımı ekosisteminin sürekliliğini sağlar.

Kırmızı Kraliçe’nin yarışı

Siber tehdit ortamı sürekli değişim hâlinde. Geçmişte yaygın olan dosya şifreleme temelli saldırılar, yerini veri hırsızlığı ve ifşa tehdidini içeren çift şantaj yöntemlerine bıraktı. Ancak dönüşüm bununla sınırlı değil. Kısa süre öncesine kadar neredeyse bilinmeyen bazı teknikler, bugün yaygın şekilde kullanılıyor. Örneğin, kullanıcıları sahte hata mesajlarıyla kandırarak kötü amaçlı komutları çalıştırmaya yönlendiren ClickFix yöntemi hem siber suç grupları hem de devlet destekli aktörler tarafından kullanılmaktadır. Bu adaptasyon hızı, bir versiyonunun doğada, aslında sonsuza dek devam ettiğini fark ettiğinizde pek de şaşırtıcı değil. Rekabet içinde olan türler, sadece konumlarını korumak için sürekli olarak adapte olmak zorunda. Avcılar hızlanır, bu yüzden avlar da hızlanır. Avlar kamuflaj geliştirir, bu yüzden avcılar daha keskin bir görüş geliştirir. Biyoloji buna, Lewis Carroll’un Aynanın İçinden kitabındaki, sadece yerinde kalmak için koşmaya devam etmek zorunda olan bir karakterin adını taşıyan Kırmızı Kraliçe etkisi adını verir. Siber güvenlikte de benzer bir dinamik söz konusu: Savunma sistemleri geliştikçe saldırganlar da buna karşılık verir. Bu durumun en somut örneklerinden biri, güvenlik çözümleri ile bu çözümleri devre dışı bırakmaya yönelik araçlar arasındaki rekabette görülür. Uç nokta tespit ve müdahale (EDR) ve genişletilmiş tespit ve müdahale (XDR) çözümleri, saldırgan faaliyetlerini tespit etmede kritik rol oynarken saldırganlar da bu sistemleri etkisiz hâle getirmeye yönelik araçlar geliştiriyorlar.

ESET araştırmacıları, aktif olarak kullanılan yaklaşık 90 farklı “EDR katili” aracı izliyor. Bunların 54’ü, güvenlik açığı bulunan ancak meşru bir sürücünün sisteme yüklenmesi ve bu sayede çekirdek seviyesinde ayrıcalık elde edilmesine dayanan aynı tekniği kullanıyor. “Kendi Güvenlik Açığı Bulunan Sürücünü Getir” (BYOVD) olarak bilinen bu yöntem, farklı saldırı araçlarında tekrar tekrar karşımıza çıkıyor. EDR katili araçlar, tıpkı fidye yazılımı ekosisteminin kendisi gibi, düzenli güncellenen ve abonelik modeliyle sunulan hizmetlerle destekleniyor. Bu araçların seçimi çoğu zaman doğrudan saldırıyı gerçekleştiren operatörlerden ziyade, bağlı kuruluşlar tarafından yapılır. Savunma sistemleri güncellendikçe, bu sistemleri aşmaya yönelik araçlar da aynı hızla evrilir. Bu döngü, siber tehdit ortamında Kırmızı Kraliçe etkisinin somut bir yansımasıdır.

Kırmızı Kraliçe’ye dikkat yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Akıllı Şehircilikte öncü olan Konya Büyükşehir Belediyesi, şehrin ulaşım altyapısında devrim niteliğinde bir projeyi daha hayata geçiriyor.

Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, teknolojiyi belediyecilik hizmetlerine entegre ederek vatandaşlara daha kaliteli hizmet sunmayı hedeflediklerini belirterek, bu kapsamda “Yapay Zekâ Destekli Yol Bozuklukları İzleme Sistemi”ni (YOLBİ) devreye alacaklarını söyledi. 

YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ KAMERALAR, GPS ALTYAPISI VE GELİŞMİŞ YAPAY ZEKÂ ALGORİTMALARI İLE ŞEHİR GENELİNDEKİ YOL BOZUKLUKLARI ANLIK OLARAK TESPİT EDİLECEK

Akıllı şehircilik hizmetlerinde çığır açacak sistemin işleyişi hakkında bilgi veren Başkan Altay, “Gelişen şehir dinamikleri ve artan ulaşım yoğunluğu ile birlikte yol bakım süreçlerinin daha hızlı ve etkin yönetilmesi ihtiyacına cevap veren bu sistem, insan gücüyle uzun sürede gerçekleştirilebilecek denetim süreçlerini tamamen dijital ve otomatik hale getirmiş olacak. Belediye araçlarına entegre edilen yüksek çözünürlüklü kameralar, GPS altyapısı ve gelişmiş yapay zekâ algoritmaları sayesinde şehir genelindeki yol bozuklukları anlık olarak tespit edilerek kayıt altına alınacak. Elde ettiğimiz verileri anlık olarak merkezi yazılım platformuna aktararak ilgili ekiplerimizin bozuk yollara hızlı şekilde yönlendirilmesini sağlayacağız. Bu sayede yoldaki çukur ve deformasyonlara büyümeden müdahale ederek, sürücülerimizin güvenliğini ve konforu en üst seviyeye çıkarmış olacağız” diye konuştu.

“VERİ ODAKLI YÖNETİM ANLAYIŞIMIZLA ŞEHİR HAYATINI KOLAYLAŞTIRAN, SÜRDÜRÜLEBİLİR VE YENİLİKÇİ ÇÖZÜMLERİ BİRER BİRER HAYATA GEÇİRİYORUZ”

Konya’nın akıllı şehircilikte Türkiye’de ve uluslararası platformlarda ses getiren önemli çalışmalarla adını duyurduğunu kaydeden Başkan Altay, “Veri odaklı yönetim anlayışımızla şehir hayatını kolaylaştıran, sürdürülebilir ve yenilikçi çözümleri birer birer hayata geçiriyoruz. YOLBİ de bunlardan birisi olacak. Konya’nın akıllı şehircilikte dünyanın önde gelen şehirleri arasına girmesi için çalışmaya devam edeceğiz. Devreye alacağımız yeni sistemin şehrimiz için hayırlı olmasını diliyorum” değerlendirmesinde bulundu.
 
HİZMET STANDARTLARI YÜKSELECEK

YOLBİ’de geliştirilen merkezi yönetim yazılımı, sahadan gelen tüm verileri tek bir platformda toplayarak kapsamlı bir izleme ve analiz imkânı sunacak. Tespit edilen her bir bozukluk; konumu, zamanı, görüntüsü ve müdahale durumu ile birlikte kayıt altına alınıyor. Bu sayede geçmişe dönük raporlama yapılabilecek, bakım süreçleri ölçülebilir ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşarak hizmet standartları yükselecek.

Saha operasyonlarının dijitalleşmesini sağlayan mobil uygulama ile ekipler kendilerine atanan görevleri anlık olarak görüntüleyerek, konum bazlı yönlendirme ile en hızlı şekilde müdahale noktasına ulaşabilecek. Yapılan işlemler fotoğraf ve video ile kayıt altına alınarak sisteme entegre edilecek ve süreç uçtan uca şeffaf bir şekilde yönetilecek ve takip edilecek.

KAMU KAYNAKLARI DAHA ETKİN VE VERİMLİ KULLANILARAK MALİYETLER DÜŞÜRÜLECEK

Yapay zekâ destekli bu sistem, yalnızca operasyonel verimliliği artırmakla kalmayacak; aynı zamanda kamu kaynaklarının daha etkin ve verimli kullanılmasını sağlayarak maliyetleri düşürecek. Anlık veri analizi ve otomatik bildirim mekanizmaları sayesinde karar alma süreçlerinin hızlandırılması ve bakım planlamalarının daha isabetli hale getirilmesi hedefleniyor.

Konya, bu yenilikçi adımıyla yalnızca mevcut sorunlara çözüm üretmekle kalmıyor; aynı zamanda geleceğin şehir yönetim modellerine de yön veriyor. Teknolojiyi, altyapı yönetimiyle entegre eden bu yaklaşım, Konya’nın akıllı şehircilik alanındaki örnek projelerine bir yenisini daha ekleyerek bu alandaki öncü pozisyonunu güçlendiriyor

Konya Büyükşehir’den Akıllı Şehircilikte Çığır Açan Adım: Yapay Zekâ Destekli Yol Bozuklukları İzleme Sistemi Devreye Giriyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

AMD Ryzen™ teknolojisiyle güçlendirilen G140, farklı sektörlerde görev yapan ve geniş operasyonel koşullar altında yüksek işlem gücü gerektiren edge AI uygulamalarını çalıştırabilecek saha uyumlu, çok yönlü cihazlara ihtiyaç duyan profesyoneller için tasarlandı.

Artan mimari süreklilik ihtiyacına yanıt

Şirketler dijital dönüşüm stratejilerini hızlandırırken, BT karar vericileri mevcut altyapılarıyla kesintisiz uyum ve platform bütünlüğünü giderek daha fazla önceliklendiriyor. İleri düzey üretim yetkinliklerine sahip Getac ise mimari sürekliliğe yönelik artan bu ihtiyaca karşılık olarak portföyünü AMD işlemcili dayanıklı çözümlerle genişletiyor. Bu kapsamda kısa bir süre önce S510AD Copilot+ PC’yi tanıtan Getac, son olarak G140 Copilot+ PC’yi tanıtarak ürün ailesine dahil etti. Bu yeni çözümler, özel entegrasyon gereksinimlerine sahip müşterilere daha fazla kurulum esnekliği sunarken, BT ortamlarının bütünlüğünü ve verimliliğini koruyor.

Gerçek zamanlı yapay zekâ destekli performans

Sahada en yüksek verimliliği sağlamak üzere tasarlanan G140, AMD Ryzen™ AI 5 340 / 7 350 işlemci, AMD Radeon™ 840M / 860M grafik birimi ve AMD XDNA™ 2 NPU (50 TOPS’a kadar) özellikleri ile kesintisiz yapay zekâ destekli işlem performansı ve yüksek kaliteli görsel deneyim sunuyor. Bu gelişmiş AMD mimarisi, verimlilik odaklı optimize edildiği için performanstan ödün vermeden uzun çalışma sürelerini destekleyen güçlü bir batarya dayanıklılığı sağlıyor.

G140, aynı zamanda çoklu görev performansında da öne çıkıyor; zorlu saha uygulamalarını yüksek tepki hızıyla çalıştırabiliyor. Entegre grafik özellikleri sayesinde yüksek çözünürlüklü haritalar ve karmaşık şemalar üstün netlikle görüntülenebiliyor ve bu sayede harici bir GPU ihtiyacı ortadan kalkıyor. Wi-Fi 7, Bluetooth 5.4, isteğe bağlı 4G LTE ve 5G Sub-6 ile çift SIM desteğini kapsayan geniş iletişim seçenekleri, kullanıcıların uzak lokasyonlarda dahi bağlantıda kalmasını sağlıyor. Standart olarak sunulan iki adet USB 4 portu ise yüksek hızlı veri aktarımı, yüksek çözünürlüklü video çıkışı ve güç iletimini destekliyor.

Saha kullanımına uygun tasarım

G140’ın merkezinde, 1.000 nit parlaklığa sahip ve güneş ışığında okunabilir 14 inç LumiBond ekran yer alıyor. Bu ekran, değişken hava koşullarında dış mekânda çalışırken yüksek kullanım kolaylığı sunuyor. Getac’ın Smart Touch otomatik algılama teknolojisi, parmak, kalem veya eldivenle yapılan dokunuşlara manuel mod değişimine gerek kalmadan otomatik olarak uyum sağlarken, yeni çift hoparlör tasarımı cihazı gürültülü iç ve dış ortamlarda kullanıma uygun hale getiriyor.

G140 ayrıca Getac’ın değiştirilebilir batarya teknolojisine sahip olup, isteğe bağlı yüksek kapasiteli bataryalarla uzun süre kesintisiz kullanım imkânı sunuyor. TPM 2.0, Windows Hello yüz tanıma kamerası, isteğe bağlı AMD PRO, HF RFID okuyucu, parmak izi okuyucu ve akıllı kart okuyucu gibi kapsamlı güvenlik özellikleri, hassas verilerin her zaman korunmasını sağlıyor.

Geniş taşıma ve montaj seçenekleri sahada mobiliteyi artırıyor. Sabit tutma kolu, döner el askısı, manyetik montaj ve ayak standı gibi çözümler, G140 gövdesine entegre VESA montaj yapısı sayesinde mümkün hale geliyor. Bu seçenekler, cihazın kolayca taşınmasına ve/veya yakın yüzeylere sabitlenerek eller serbest kullanım imkânı sunmasına olanak tanıyor. Havis ve Gamber-Johnson araç istasyonları da araç içinde güvenli şarj ve kullanım desteği sağlıyor.

Taşınabilir ve hafif formda tam dayanıklılık

Tüm Getac cihazlarında olduğu gibi G140 da diğer cihazların veya ekipmanların yetersiz kaldığı koşullarda dahi yüksek performans gösterecek bir tasarıma sahip. MIL-STD-810H ve IP66 sertifikaları, 4 ft (1,2 m) düşme dayanımı ve -29°C ile 63°C / -20°F ile 145°F arasındaki çalışma sıcaklığı aralığı, zorlu çalışma ortamlarında yüksek güvenilirlik sağlıyor; bu sayede plansız kesintiler azaltılıyor ve sermaye ile operasyonel maliyetler düşürülüyor.

Tam dayanıklı yapısına rağmen G140 oldukça hafif bir cihaz. 1,79 kg / 3.95 lbs ağırlığı sayesinde uzun süreli kullanımlarda kolay taşınabiliyor ve rahatlıkla kullanılabiliyor.

Saha profesyonelleri için çok yönlü dijital çözüm

G140’ın güçlü teknik özellikleri ve hafif formu, kamu güvenliği, otomotiv ve üretim başta olmak üzere farklı sektörlerde kritik kullanım senaryolarına uyum sağlıyor:

• Kamu güvenliği: Polis ve itfaiye ekipleri, olay yerine ulaştıklarında G140’ı müdahale araçlarından kolayca ayırarak sahada delil toplama, durumsal farkındalık sağlama ve kritik bilgileri diğer ekiplerle doğrudan paylaşma amacıyla kullanabiliyor.

• Otomotiv: Mekanikler ve teknisyenler, G140’ın güçlü işlem kapasitesinden yararlanarak arıza tespiti yapabiliyor, iş süreçlerini yönetebiliyor, stok seviyelerini kontrol edebiliyor ve yol kenarında ya da servis merkezlerinde acil sorunlara müdahale edebiliyor.

• Üretim: Fabrika operatörleri, G140 ile varlık verilerini toplayıp tesis genelinde zamanında paylaşabiliyor. Bu sayede öngörücü planlama ve bakım süreçleri destekleniyor, plansız duruş süreleri azaltılıyor ve operasyonel verimlilik artırılıyor.

• Kamu hizmetleri: Saha mühendisleri ve teknisyenler, akıllı sayaç okuma, varlık yönetimi ve sahada güvenlik kontrollerini doğrudan cihaz üzerinden gerçekleştirebiliyor. Yapay zekâ destekli CBS (GIS) haritalama yetenekleri sayesinde ekipler, yüksek çözünürlüklü altyapı görüntülerini analiz ederek elektrik şebekeleri, gaz dağıtım hatları ve su arıtma tesislerinde arızaları daha hızlı tespit edebiliyor ve hizmet kesintilerini en aza indirebiliyor.

• Taşımacılık ve lojistik: Filo yöneticileri ve lojistik operatörleri, Getac G140 ile araç konumlarını takip edebiliyor, teslimat planlarını yönetebiliyor ve yük koşullarını gerçek zamanlı olarak izleyebiliyor. Dayanıklı tasarımı ve 5G bağlantı desteği; depolar, limanlar ve uzun mesafeli taşımacılık operasyonlarında güvenilir performans sunarken, yapay zekâ destekli analizler gecikmelerin öngörülmesine, plansız kesintilerin azaltılmasına ve tedarik zincirinin verimli şekilde yönetilmesine katkı sağlıyor.

Getac’ın kapsamlı çok platformlu portföyünün bir parçası

G140, Getac’ın sektör lideri dayanıklı Copilot+ PC portföyüne eklenen en yeni model olarak, müşterilere tercih ettikleri platform üzerinden yapay zekâ destekli performans sunuyor. Güncel ürün ailesi ise şu modellerden oluşuyor:

• UX10 tam dayanıklı tablet (Intel)
 • F120 tam dayanıklı tablet (Intel)
 • B360 Plus tam dayanıklı dizüstü bilgisayar (Intel)
 • S510AD dayanıklı dizüstü bilgisayar (AMD)
 • G140 tam dayanıklı tablet (AMD)

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Getac Technology Corporation Başkanı James Hwang, “Dünya genelinde kuruluşlar operasyonlarında yapay zekânın gücünden giderek daha fazla yararlandıkça, güçlü edge AI uygulamalarını çalıştırabilen dayanıklı dijital cihazlara olan talep üstel bir hızla artıyor” diyor.  Hwang, son olarak şu ifadelere yer veriyor: “G140 ile sahada mümkün olanın sınırlarını yeniden tanımlıyor, gerçek zamanlı analitik gücü doğrudan saha profesyonellerinin kullanımına sunuyor ve en zorlu koşullarda bile kritik görevlerini kesintisiz şekilde yerine getirmelerini sağlıyoruz.”

G140, Haziran 2026 itibarıyla satışa sunulacak.

AMD işlemcili ilk tam dayanıklı tablet olan yeni G140 Copilot+ PC, mobiliteyi yeniden tanımlamaya hazırlanıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

BT departmanının denetimi dışında kullanılan yetkisiz yazılım, cihaz veya hizmetler olarak tanımlanan Shadow IT, günümüzde kritik bir iş riski haline gelmiş durumda. Çoğu zaman çalışanların verimlilik arayışıyla ortaya çıkan bu durum, BT birimleri için ciddi kör noktalar yaratıyor. Hibrit çalışma modellerinin yükselişi, bulut tabanlı araçlara olan bağımlılığın artması ve yapay zeka araçlarının yaygınlaşması bu eğilimi daha da hızlandırdı. Güçlü bir siber güvenlik yönetimi ve denetimi olmaksızın kurumlar; fidye yazılımı (ransomware) saldırıları, veri sızıntıları ve yasal yaptırımlar gibi tehditlerle karşı karşıya kalıyor.

Türkiye’de araştırmaya katılanların %17’si, şirketlerinde kurumsal olmayan cihazların kullanımına yönelik herhangi bir politika bulunmadığını ifade etti. Çalışanların %35,5’i, bireysel düzeyde (tüketici tipi yazılımlar dahil) bir siber güvenlik korumasına sahip olmak kaydıyla işle ilgili verilere erişmek için kendi cihazlarını kullanabildiklerini belirtti. Olumlu bir tablo çizen %16’lık kesim, kendi cihazlarını ancak sıkı kurumsal BT güvenlik denetimlerinden geçtikten sonra kullanabildiklerini söylerken; katılımcıların %31,5’i iş amaçlı olarak yalnızca BT birimi tarafından tahsis edilen cihazların kullanımına izin verildiğini bildirdi.

Kurumsal cihazlara BT onayı olmaksızın yazılım yükleme yetkileri konusunda ise durumun daha kontrollü olduğu görülüyor. Katılımcıların %48’i yazılım yükleme yetkisinin yalnızca BT uzmanlarında olduğunu, %37’si ise bu yetkinin sadece üst yönetim veya yetkilendirilmiş kullanıcılarda bulunduğunu bildirdi. Çalışanların %11’i yalnızca BT ekibi tarafından onaylanmış yazılımları yükleyebilirken, %4’lük bir kesim herhangi bir onay almadan herhangi bir yazılımı yükleyebildiklerini ifade etti. 

Öte yandan, profesyonellerin %13’ü geçtiğimiz yıl içinde iş cihazlarına BT denetimi olmaksızın yazılım yüklediklerini belirtti. Bu durum, kurumları güvenlik açıklarına, uyumluluk risklerine ve veri ihlallerine maruz bırakan Shadow IT sorununun devam ettiğini gösteriyor.

Kaspersky META Bölgesi Genel Müdürü Toufic Derbass konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu: “Shadow IT artık operasyonel risklerin ana unsurlarından biri haline geldi. Her beş çalışanların önemli bir kısmının BT denetimi olmadan yazılım yüklemesi, politika tarafında önemli bir boşluk olduğuna işaret ediyor. Pek çok kuruluşun zaten güvenlik politikaları mevcut; ancak çalışanların bu politikaları nasıl algıladığı da en az uygulama kadar önemli. Kurumların yalnızca kısıtlayıcı kontrollerle ilerlemek yerine, teknoloji ile çalışan farkındalığını ve sorumlu kullanım alışkanlıklarını bir araya getiren, kullanıcı odaklı ve akıllı siber güvenlik stratejilerine yönelmesi gerekiyor.”

Kaspersky, kurumların savunmalarını güçlendirmeleri için şunları öneriyor:

• Kurumsal verilere erişen tüm yetkisiz yazılımları, bulut hizmetlerini ve kişisel cihazları belirlemek için bir Shadow IT denetimi gerçekleştirin.
• Onaylanmamış uygulama kullanımını ve cihaz davranışlarını izleyebilmek için Kaspersky Next ürün ailesinin EDR ve XDR katmanları gibi güçlü izleme ve siber güvenlik çözümlerini devreye alın.
• Kişisel cihaz kullanımına (BYOD) izin veriliyorsa, minimum güvenlik gereksinimlerini net bir şekilde tanımlayın ve bunları Mobil Cihaz Yönetimi (MDM) veya uç nokta yönetim araçlarıyla denetleyin.
• Kullanıcı dostu siber güvenlik politikalarınızı, gerçek hayattaki riskleri ve bunlardan kaçınma yollarını gösteren eğitimlerle destekleyin. Bu noktada Kaspersky Automated Security Awareness Platform gibi çözümlerden faydalanabilirsiniz.

Kaspersky uzmanları çalışanlar için şu tavsiyelerde bulunuyor:

• Şirketinizin siber güvenlik politikalarını tam olarak anladığınızdan emin olun; net olmayan noktaları BT biriminize danışın.
• Yalnızca BT departmanı tarafından onaylanmış uygulamaları kullanın ve özel bir kaynağa ihtiyaç duyduğunuzda resmi talepte bulunun.
• İş için sadece yetkilendirilmiş cihazları kullanın. Kişisel cihaz kullanımına izin veriliyorsa, cihazın tüm güvenlik standartlarını karşıladığından ve gerekli koruma yazılımlarına sahip olduğundan emin olun.
• İş dosyalarını yalnızca kurum tarafından onaylanmış platformlar üzerinden paylaşın ve depolayın.

Kaspersky Araştırması: Siber Güvenlik Politikaları ile Çalışan Davranışları Arasındaki Uçurum Derinleşiyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bankacılıkta güven bir tercih değil, temel bir gerekliliktir. Ancak bankalar yapay zeka yatırımlarını diğer sektörlere kıyasla daha hızlı artırıyor. Buna rağmen çoğu kurum, bu teknolojiyi güven oluşturacak yönetişim, gözetim ve altyapıdan yoksun şekilde hayata geçiriyor. IDC’nin araştırma verilerine dayanan SAS Veri ve Yapay Zeka Etki Raporu: Güven Esası (The Trust Imperative), sektördeki bu temel çelişkiye dikkat çekiyor.

Araştırmada, incelenen dört sektör arasında bankacılık; hem yapay zeka harcamalarında hem de güvenilir yapay zeka uygulamalarının benimsenmesinde kamu, sigorta ve yaşam bilimleri sektörlerini geride bırakıyor. Nitekim bankaların yaklaşık dörtte biri (%23), IDC’nin Güvenilir Yapay Zeka Endeksi’nde en yüksek seviyede yer alıyor. Ancak bu avantajlara rağmen, kurumların büyük çoğunluğu raporun “ideal durum” olarak tanımladığı “yüksek iç güven ve kanıtlanmış güvenilirlik” kombinasyonunun çok uzağında kalıyor. Rapora göre:

• Bankaların yalnızca %11’i hem kurum içi yapay zekâ güvenini yüksek seviyede tesis edebilmiş hem de somut olarak güvenilirliği kanıtlanmış yapay zekâ sistemlerine sahip. 
• Bankaların yaklaşık yarısı (%47) IDC’nin “güven ikilemi” olarak tanımladığı noktada konumlanıyor. Bu kurumlar ya güven eksikliği nedeniyle güvenilir yapay zekayı yeterince kullanamıyor ya da doğrulanmamış sistemlere aşırı bağımlı hale geliyor.

SAS Risk, Dolandırıcılık ve Uyum Çözümlerinden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Stu Bradley, konuya ilişkin şunları söyledi: “Güvenilir yapay zeka söz konusu olduğunda bankacılık, bu çalışmadaki tüm sektörlerin önünde yer alıyor. Buna rağmen çoğu bankanın temel hazırlık seviyesi olması gereken noktanın oldukça gerisinde kalıyor. Yaklaşık 10 bankadan 9’u henüz güven algısını somut kanıtlarla hizalayamadı ve her beş bankadan biri hâlâ izole edilmiş (silo) veri yapılarıyla çalışıyor. Yapay zeka hedefleri ile hazırlık seviyesi arasındaki bu boşluğu kapatmak, tüm bankalar için yönetim katında bir öncelik olmalıdır.”

Yatırımlar artıyor, ancak temeller hâlâ kırılgan

Dünya genelinde 2.375 BT ve iş dünyası liderinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırma, endişe verici bir tabloyu ortaya koyuyor: Yapay zeka yetkinliklerine yapılan yatırımlar; bu teknolojiyi güvenilir kılan “sorumlu inovasyon” ilkeleri ile yapılan yatırımlarla eşleşmiyor. Tek bir model hatasının bile ağır düzenleyici cezalara yol açabileceği veya müşteri güvenini bir gecede yerle bir edebileceği bu sektörde, söz konusu kopukluk ciddi bir risk arz ediyor.

Sorun yatırım eksikliği  değil: Bankaların yapay zeka harcama grafiği, araştırmadaki diğer tüm sektörlerin üzerinde seyrediyor. Bankaların %60’ı bu alanda %4 ile %20 arasında bir büyüme beklerken, %12’lik bir kesim çok daha keskin artışlar öngörüyor. Bu ivmeye rağmen, çalışmada şu kritik temel yapısal zayıflıklara dikkat çekiyor:

• Veri siloları: Bankaların %19’u hâlâ silo veri altyapısıyla faaliyet gösteriyor; bu oran araştırmadaki en yüksek seviye.
• Yetersiz veri temelleri: Bankaların önemli bir bölümü etkin veri yönetişimi (%45) ve/veya merkezi ya da optimize edilmiş veri altyapısından (%41) yoksun.
• Yetenek açığı: Kurumların %42’si uzmanlaşmış yapay zekâ yetkinliklerinde eksiklik yaşıyor.

Bu sorunları aşmak için bankaların %52’si yapay zekâ mimarisini genişletmeyi, %43’ü ise özel yapay zekâ ekipleri kurmayı veya büyütmeyi planlıyor. Ancak yalnızca %31’i doğrudan yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi ve iyileştirilmesine odaklanmayı hedefliyor. Bu da karşı karşıya olunan engellerin teorik değil, doğrudan yapısal olduğunu ortaya koyuyor.

IDC Yapay Zeka ve Otomasyon Bölümü Araştırma Direktörü Kathy Lange, “Bankacılık sektörü yapay zekanın potansiyelini açıkça anlıyor, ancak anlamak ile uygulamak aynı şey değil. Güçlü veri mimarileri, yönetişim çerçeveleri ve yetkin insan kaynağı olmadan bankalar, yatırım getirisi (ROI) sağlayamayan projelere kaynak ayırma riskiyle karşı karşıya kalır. Daha da önemlisi, bu durum güven temelini zedeleyebilir.” uyarısında bulundu.

Yapay zekada gerçek değer: maliyet değil, inovasyon

Rapor, yapay zekânın bankacılıktaki temel değerinin maliyet azaltımı olduğu yönündeki yaygın varsayımı da sorguluyor. Buna karşılık bankacılık sektörü, yapay zekâdan elde edilen değerin ana kaynağı olarak süreç verimliliği yerine ürün ve hizmet inovasyonunu önceliklendiren tek sektör olarak öne çıkıyor.

Sektörler arası yatırım getirisi (ROI) verileri de bu yaklaşımı destekliyor. Yapay zekayı müşteri deneyimini iyileştirmek için kullanan kurumlar, yapılan her 1 dolarlık yatırım karşılığında 1,83 dolar ile en yüksek getiriyi elde ediyor. Pazar payını artırmaya odaklananlar 1,74 dolar ile ikinci sırada yer alırken, maliyet tasarrufuna odaklananların getirisi 1,54 dolar ile en düşük seviyede kalıyor. Ayrıca güvenilir yapay zekâyı önceliklendiren kurumların, yapay zekâ yatırımlarından elde ettikleri toplam getiriyi iki katına çıkarma olasılığı %60 daha yüksek.

Bankalar aynı zamanda agentic AI (ajan tabanlı yapay zeka) konusunda diğer sektörlere göre daha kararlı adımlar atıyor. Kurumların yaklaşık üçte biri, daha otonom sistemleri desteklemek için güvenilir yapay zeka yatırımlarını artırmayı planlıyor. Ancak yapay zeka sistemleri daha fazla karar verme yetkisi kazandıkça, zayıf yönetişimin doğuracağı sonuçlar da bir o kadar ağırlaşıyor.

SAS Global Finansal Hizmetler Direktörü Alex Kwiatkowski ise şunları söyledi: “Düzenleyici kurumlar ve müşteriler süreci yakından takip ediyor. Şu anda bankaların neredeyse yarısı ya doğrulanmamış yapay zekalar kullanıyor ya da onayladıkları teknolojileri hayata geçirmekte tereddüt ediyor,” diyerek ekledi: “Hiçbir banka bu rekabetçi rekabette geri planda kalan oyuncu olmak istemez ancak maliyet tasarrufu tek başına onları yarışta tutmaya yetmeyecektir. Kazananlar; yönetişim, açıklanabilirlik, şeffaflık ve güçlü veri temellerine işi ölçeklendirmeden önce, yani henüz bir şeyler bozulmadan yatırım yapan bankalar olacak.” dedi.

Daha fazla bilgi almak Data and AI Impact Report’a erişmek için SAS.com/ai-impact adresini ziyaret edebilirsiniz.

Bankaların yalnızca %11’i güvenilir yapay zeka yetkinliğine ulaşabildi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Vodafone Business’ın yıl içerisindeki en büyük ve en kapsamlı buluşmalarından biri olan Tech Connect, bu yıl “dijital dayanıklılık çağı” temasıyla gerçekleştirildi. Etkinlik; ilham veren içerikleri, deneyim alanları ve networking imkânlarıyla iş dünyasının dijital dönüşüm yolculuğuna ışık tuttu. 

14 Ocak 2026’da Ankara’da kamu ve özel sektör temsilcilerini 5G odağında bir araya getiren Tech Connect buluşmasının ardından, İstanbul etkinliği de Türkiye’nin önde gelen şirketlerinin yöneticileri, teknoloji liderleri ve sektör temsilcilerinin yoğun katılımıyla gerçekleşti. 

5G ve yeni nesil teknolojiler masaya yatırıldı

Tech Connect İstanbul kapsamında; akıllı fabrikalardan otonom sistemlere, yüksek hızlı bağlantı çözümlerinden verimlilik artıran IoT uygulamalarına kadar geniş bir teknoloji ekosistemi katılımcılarla buluştu.

Ana sahnede gerçekleşen keynote konuşmaları ve panellerde; 5G’nin iş dünyasına etkisi, dijital dayanıklılık ve güçlü altyapı, yapay zekâ ve veri güvenliği, bulut ve IoT ile dönüşen sektörler gibi başlıklar ele alınırken, deneyim alanlarında Vodafone Business çözümlerinin gerçek iş senaryolarındaki kullanım örnekleri interaktif olarak sergilendi. 

Aksoy: “Dijital dayanıklılık iş sürekliliğinin temel şartı oldu” 

Vodafone Türkiye CEO’su Engin Aksoy, etkinlikte yaptığı konuşmada şunları söyledi: “Bugünün iş dünyasında hayat dijital bir nabızla atıyor; bağlantı ile hızlanan, gözle görülmeyen algoritmalarla yönetilen sistemlerimiz beklentiyi yeniden tanımlıyor. 

Vodafone olarak, bu yolculukta en başından beri merkezi bir rol oynamış ve oynamaya devam eden bir kurumuz. Bugün Avrupa ve Afrika’nın en büyük teknoloji şirketlerinden biriyiz; 330 milyondan fazla bireysel müşteriye ve 4,7 milyon işletmeye hizmet sunuyor, dünya genelinde 220 milyondan fazla cihazı birbirine bağlıyoruz. 

Teknoloji kabiliyetlerimiz ve değerlere dayalı iş yapış biçimimizle yapay zekâ ve hiper bağlantılı sistemlerin hayatımızın giderek daha büyük bir parçası hale geldiği, ‘veri egemenliği’ ve ‘veri özerkliği’ kavramlarının daha fazla önem kazandığı ‘dijital dayanıklılık’ çağına da en hazır kurumlardan biriyiz. 

Dijital dayanıklılık artık kurumların iş sürekliliğinin temel şartı, bizim için de ‘teknik bir başlık’ değil; iş modelimizin merkezindeki stratejik bir alan. İşletmelerin dijital dayanıklılığını artırmak için risk, iş sürekliliği, teknoloji dayanıklılığı, kriz yönetimi ve iç kontrol fonksiyonlarını entegre bir şekilde yönetiyoruz. İş ortaklarımıza sadece teknoloji sunmuyor; hangi teknolojiyi nasıl kullanacakları, iş süreçlerine nasıl entegre edecekleri konusunda da rehberlik ediyoruz. Vodafone Business olarak;  iş ortaklarımızla birlikte düşünen, birlikte tasarlayan, birlikte uygulayan ve birlikte büyüyen bir yol arkadaşı olmayı önemsiyoruz. Önümüzdeki dönemde de bu güçlü ekosistemi daha da büyüterek, Türkiye’nin dijital dönüşümünde birlikte daha büyük başarılara imza atacağımıza yürekten inanıyoruz.”

Kestioğlu: “Dijital rönesans iş dünyasını yeniden tanımlayacak”

Etkinlikte konuşma yapan Vodafone Türkiye İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Özlem Kestioğlu, işletmelerin en önemli gündemlerinden birinin dijital dayanıklılık olması gerektiğine dikkat çekti. Kestioğlu, konuşmasında şunları söyledi: “Yapay zekâ, veri ve bağlantının kesişiminde yeni bir ‘dijital rönesans’ dönemine giriyoruz. Bu dönemde şirketler yalnızca teknolojiyi kullanan değil, teknolojiyi iş modelinin merkezine alan yapılara dönüşüyor. 2045’e doğru ilerlerken, iş dünyası sadece dönüşmeyecek, ‘dijital rönesans’ ile yeniden tanımlanacak. Çünkü bu dönem; teknolojinin iş modellerini dönüştürdüğü değil, işin kendisini yeniden yazdığı bir dönem olacak. 

Bugün dayanıklılık artık sadece ayakta kalabilmek değil; belirsizlik içinde yön bulabilmek ve bu belirsizliği avantaja çevirebilmek anlamına geliyor. Dayanıklılığı da güçlü bir dijital çekirdek, güvenliğin yeniden tasarlanması, değer üreten yapay zekâ ve adaptif insan kaynağı ile sağlayabiliriz. Tech Connect İstanbul da bu dönüşümü anlamak, gerçek iş senaryolarını deneyimlemek ve liderlere yeni bir perspektif sunmak açısından önemli bir buluşma noktası.”

Deneyim alanları ve vizyon oturumları öne çıktı

Tech Connect İstanbul; ana sahne oturumlarının yanı sıra, siber güvenlik odağında gerçekleştirilen özel oturumlar ve deneyim alanları ile kapsamlı bir içerik sundu. Tech Connect İstanbul kapsamında; akıllı üretimden otonom sistemlere, bağlantılı cihazlardan veri odaklı perakende senaryolarına kadar geniş bir teknoloji ekosistemi katılımcılarla buluştu.

Bu sayede gerçek iş senaryolarındaki uygulamaları interaktif olarak sergilenerek katılımcılara birebir deneyim fırsatı sunuldu. Bu alanlar, teorik bilgiyi pratiğe dönüştüren yapısıyla etkinliğin öne çıkan bölümleri arasında yer aldı. Etkinlikte iş dünyası liderleri, teknoloji sağlayıcıları ve sektör uzmanları; dijital dönüşüm, yeni nesil iş modelleri ve teknoloji yatırımlarının geleceği üzerine görüşlerini paylaşırken, katılımcılar Vodafone Business çözümlerini birebir deneyimleme fırsatı buldu.

Vodafone Business Tech Connect İstanbul’da İş Dünyasının Dijital Geleceği Konuşuldu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bu durum, dolandırıcılar için artan bir fırsat anlamına geliyor. Dolandırıcılar, birçok kişinin bu bildirimleri beklediğini biliyor ve bir bildirim aldıklarında, içinde yer alan tavsiyelere uymaya daha yatkın olabilirler. Siber güvenlik şirketi ESET veri ihlali uyarılarının bir tuzak olabileceği uyarısında bulunarak dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgilendirmede bulundu. 

Her gün gerçek ihlaller yaşanıyor ve meşru bir bildirimi görmezden gelmek, sahte bir bildirime tıklamak kadar tehlikeli olabilir. Otomatik tepki vermekten vazgeçerek gerçek bir uyarıyı sahte olandan ayırt edebilmek çok önemli. Dolandırıcılar gerçek bir ihlali bekler ve haberleri fırsat bilerek sahte bir bildirim gönderir. Bu senaryoda, kurbanlar bir bildirim bekledikleri için dolandırıcılığa inanma olasılıkları daha yüksektir. Diğer alternatifte ise  dolandırıcılar var olmayan bir olayın ayrıntılarını içeren bir ihlal ve sahte bildirim uydurur. Alıcı için hem alakalı hem de güvenilir görünmesi amacıyla büyük olasılıkla tanınmış ve popüler bir markadan gönderilmiş gibi taklit edilir. Ancak dolandırıcılar, kurbanın işyerindeki BT departmanının kimliğine de bürünebilir.

Her iki durumda da dolandırıcılar, sahte bildirimlerin oluşturulmasını otomatikleştirmek ve geliştirmek için giderek daha fazla kimlik avı kitleri ve yapay zekâ araçları kullanmaktadır. Yapay zekâ, gerçek bildirimlerin kelime seçimini ve üslubunu kopyalayarak, yerel dillerde kusursuz bir şekilde benzer tuzaklar oluşturmada özellikle başarılıdır. Daha fazla meşruiyet katmak için ilgili marka ve logolar da eklenecektir. Tüm bunlar dakikalar içinde yapılabilir; bu da bir olaydan sonra sahte bildirimlerin hızla ve büyük ölçekte e-posta yoluyla gönderilebileceği anlamına gelir. Nihai amaç, sizi kandırarak kötü amaçlı bir bağlantıya tıklamanızı veya kötü amaçlı bir eki açmanızı sağlamak olabilir; bu da örneğin bilgi çalan kötü amaçlı yazılımların yüklenmesine neden olabilir. Ya da kişisel ve finansal bilgilerinizi veya parolalarınızı ele geçirmek için bir bahane olabilir. 

Tehlike işaretlerini fark etmek

Nereye dikkat etmeniz gerektiğini bilirseniz sahte güvenlik ihlali bildirimlerini tespit etmek kolay olacaktır. 

• Acilen harekete geçmeniz gerekiyor: Dolandırıcılar, sizi kişisel bilgilerinizi vermeye veya zararlı bir bağlantıya tıklamaya ikna etmek için klasik sosyal mühendislik tekniklerini kullanacaktır. Bu genellikle, parolanızı güncellemezseniz veya kişisel bilgilerinizi onaylamazsanız verilerinizin risk altında olduğunu söylemek gibi sizi aceleyle harekete geçirmek için bir aciliyet hissi yaratmaya çalışmakla gerçekleşir. 
• Olağan dışı gönderen e-postası: Dolandırıcılar genellikle gönderen e-postasını taklit ederek, e-postanın taklit ettikleri kuruluştan gelmiş gibi görünmesini sağlamaya çalışır. Bu nedenle, isimdeki yazım hatalarına dikkat edin ve görüntülenen isim rastgele  bir gönderen etki alanını gizliyor olabilir, bu nedenle imleci üzerine getirin.
• Yazım ve dil bilgisi hataları: Daha önce de belirtildiği gibi, tehdit aktörleri kimlik avı kampanyalarını geliştirmek için üretken yapay zekâyı (GenAI) ne kadar çok kullanırsa bu durumun ortaya çıkma olasılığı o kadar azalır. Ancak yine de bu, gerçekleştirilmesi gereken yararlı bir ilk kontrol adımdır.
• Bağlantılar ve ekler: Bu mesajların çoğu, kişisel/finansal bilgilerinizi ve parolalarınızı çalmak için tasarlanmış kimlik avı sitelerine yönlendiren bağlantılarla doludur. Ayrıca gizlice kötü amaçlı yazılım yükleyen bildirimler gibi görünen ekler de içerebilirler.
• Belirsizlik: Güvenlik ihlali yaşayan bir şirketten meşru bir mektup alırsanız bu mektupta genellikle hesap numarası ve kullanıcı adı gibi bazı kişisel bilgileriniz yer alır. Ancak dolandırıcılar bu bilgilere sahip olmadığından gönderdikleri mesajlar belirsiz ve ayrıntılardan yoksun olacaktır. 

Güvende kalmak

Veri ihlali bildirim dolandırıcılıklarından korunmanın ilk adımı nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlamaktır.Bir şey ters geliyorsa ne yapacağınıza dair aceleci bir karar vermeyin. Derin bir nefes alın ve sakin olun. Bir bildirim alırsanız her zaman görünür kaynağa doğrudan danışın; ancak bunu, gönderene yanıt vererek veya bildirimin içindeki iletişim bilgilerini kullanarak yapmayın. Gerçek hesabınıza giriş yapın veya şirketi arayın ya da e-posta göndererek veri ihlali olayının gerçek olup olmadığını kontrol edin. Saygın güvenlik yazılımlarıyla birlikte gelen kimlik koruma özellikleri ve HaveIBeenPwned.com gibi hizmetler, bilgilerinizin ele geçirilip geçirilmediğini kontrol etmenin yararlı bir ikincil yolu olabilir. Parola yöneticisinde saklanan güçlü ve benzersiz parolalar kullanarak ve bunları çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) ile destekleyerek riski daha da azaltın. Bu sayede, bilgisayar korsanları kimlik bilgilerinizi ele geçirse bile hesaplarınıza erişemezler. Saygın bir sağlayıcıdan sağlam bir e-posta güvenliği yazılımı yüklediğinizden emin olun. Bu yazılım, ideal olarak yapay zekâyı kullanarak kimlik avı girişimlerini ve kötü amaçlı yazılımları tespit edip engellemeye yardımcı olur.

Veri ihlali mağduruysanız hemen yapmanız gerekenler

Bir dolandırıcılığın kurbanı olduğunuzu düşünüyorsanız hızlı hareket etmeniz önemlidir. Hackerlarla paylaşmış olabileceğiniz tüm parolaları (kullandığınız tüm sitelerde) değiştirin. Parola yöneticisi, çok sayıda site ve uygulamada benzersiz kimlik bilgilerini saklamak için en iyi seçenektir. 

• Tüm hassas hesaplar için MFA’yı etkinleştirin, böylece kötü niyetli kişiler parolalarınızı ele geçirseler bile hesabınıza giremezler,
• Güvenilir bir güvenlik yazılımı kullanarak kötü amaçlı yazılım taraması yapın,
• Finansal bilgilerinizi paylaştıysanız bankanızla iletişime geçin ve durumu bildirin. Mümkünse kredi/banka kartlarınızı dondurun,
• Şüpheli faaliyet olup olmadığını kontrol etmek için finansal hesaplarınızı takip edin
• Olayı ilgili yerlere bildirin.

Dünya veri ihlali bildirimleriyle dolup taşarken bu tür haberlere o kadar alışmış hâle gelebiliriz ki gelen kutumuza düşen en son bildirimlere otomatik olarak inanmaya başlayabiliriz. Her ne kadar yorucu olsa da bu tür bildirimleri dikkatle incelemek çok önemlidir. Bu, sadece dolandırıcılıktan kaçınmanıza yardımcı olmakla kalmaz; aynı zamanda meşru bildirimleri daha ciddiye almanızı da sağlar.

Sahte veri ihlali bildirimlerine dikkat yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Perakende sektörünün yalnızca satışın gerçekleştiği bir alan değil; verinin üretildiği, müşteri deneyiminin anlık olarak yönetildiği, deneyimin uçtan uca yönetildiği ve kararların gerçek zamanlı alındığı bir yapıya dönüştüğünü belirten Vodafone Türkiye İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Özlem Kestioğlu, “5G, IoT ve veri analitiğinin birlikte kullanımı sayesinde mağazalar; veriye dayalı karar alma süreçlerinin merkezine yerleşirken, operasyonel verimlilik ve müşteri memnuniyetinde de önemli artışlar sağlanıyor. E-ticaret hacmindeki büyümeye rağmen satışların büyük bölümü hâlâ fiziksel mağazalarda gerçekleşiyor. Bu da mağazaların rolünü ortadan kaldırmak yerine yeniden tanımlıyor: mağazalar artık veri üreten ve deneyim yöneten merkezlere dönüşüyor.” dedi. 

Vodafone Business’ın bu dönüşümü üç temel katmanda ele aldığını ifade eden Kestioğlu, açıklamasına şöyle devam etti: “Dönüşümü güçlü ve kesintisiz bağlantı altyapısı, bu altyapı üzerinde çalışan IoT ve dijital çözümler ve tüm süreci kapsayan uçtan uca servis modeli yaklaşımımızla gerçekleştiriyoruz. Bu sayede işletmeler yalnızca teknolojiye değil, doğrudan iş sonuçlarına odaklanan bir dönüşüm sürecine dahil oluyor. Ipekyol, Penti ve Yargıcı ile hayata geçirdiğimiz projeler, mağazaların veriyle yönetilen, bağlantıyla güçlenen ve müşteri deneyimini merkeze alan yapılara dönüştüğünü somut olarak ortaya koyuyor. Önümüzdeki dönemde fiziksel mağazaların rolü daha da güçlenecek. Ancak bu mağazalar artık yalnızca satış noktaları değil, aynı zamanda veri üreten ve deneyim yöneten merkezler olacak. Biz de Vodafone Business olarak, iş ortaklarımızla birlikte bu dönüşümün öncüsü olmaya devam edeceğiz.”

Ipekyol: Kesintisiz bağlantı ile operasyonel verimlilik arttı

Ipekyol mağazalarında kurulan güçlü bağlantı altyapısı sayesinde mağaza içindeki tüm dijital sistemlerin kesintisiz çalışması sağlandı. Stok yönetiminden kasa süreçlerine, müşteri etkileşiminden kampanya yönetimine kadar tüm operasyonlarda veri akışı sürekli ve güvenilir hale getirildi. Bu yapı, mağaza performansının artırılmasına ve müşteri deneyiminin iyileştirilmesine doğrudan katkı sağladı.

Vodafone Business iş birliğiyle hayata geçirilen 5G ve IoT tabanlı altyapının, mağazalarda operasyonel verimliliği önemli ölçüde artırdığına dikkat çeken Ipekyol Group IT Direktörü Tarık Zengin şunları söyledi: “Perakende sektöründe teknoloji artık yalnızca operasyonları destekleyen bir unsur değil, aynı zamanda müşteri deneyimini yeniden tanımlayan stratejik bir kaldıraç haline geldi. Gerçek zamanlı stok takibi, kesintisiz bağlantı sayesinde sorunsuz kasa süreçleri ve veriye dayalı karar alma mekanizmaları, hem maliyetlerimizi optimize etmemizi hem de tedarik zincirimizi daha etkin yönetmemizi sağlıyor. Bu dönüşüm, müşterilerimize daha hızlı ve kesintisiz bir alışveriş deneyimi sunarken, Ipekyol Group olarak perakende sektöründe veri odaklı ve sürdürülebilir büyümenin öncülerinden biri olmamıza katkı sağlıyor.”

Penti: Enerji yönetimi dijitalleşmenin parçası oldu

Penti ile gerçekleştirilen iş birliğinde, bağlantı altyapısının ötesine geçilerek enerji yönetimi de dönüşümün bir parçası haline getirildi. Vodafone Business’ın 5G destekli altyapısı ve Red Enerji çözümü ile mağazaların enerji tüketimi anlık olarak izlenebilir ve yönetilebilir hale geldi. Bu sayede enerji verimliliği sağlanırken maliyetler optimize edildi ve sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sunuldu.

Penti CHRO & COO’su Selim Arda Üçer ise konuyla ilgili şunları söyledi: “Penti’de bizim için mağazacılık, ürünlerimizi misafirlerimizle buluşturduğumuz alanlar olmasının yanı sıra aynı zamanda iyi hissettiren bir deneyim alanını da ifade ediyor. Vodafone Business ile hayata geçirdiğimiz bu iş birliği sayesinde 5G destekli altyapı ve akıllı çözümlerle mağazalarımızı daha verimli, sürdürülebilir ve müşteri deneyimini odağına alan yapılara dönüştürüyoruz.”

Yargıcı: Mağaza içi deneyim veriye dönüştü

Vodafone Business ile hayata geçirilen proje kapsamında Yargıcı mağazaları, müşteri davranışlarının anlık olarak analiz edilebildiği yapılara dönüştürüldü. 5G destekli bağlantı ve IoT çözümleri sayesinde mağaza içi yoğunluk, müşteri akışı ve ziyaretçi davranışları ölçülebilir hale geldi. Bu sayede mağaza içi yerleşimden operasyonel planlamaya kadar birçok alanda veriye dayalı karar alma mümkün hale geldi.

Yargıcı Pazarlama ve E-ticaret Direktörü Erdem Aklan ise konuyla ilgili şunları söyledi: “Perakendede bugüne kadar ağırlıklı olarak satış verisi üzerinden karar alıyorduk. Ancak satış verisi, müşterinin mağaza içindeki yolculuğunu ve gerçek ilgisini anlamak için tek başına yeterli değil. Vodafone Business ile hayata geçirdiğimiz bu proje sayesinde, artık satış verisinden davranış verisine geçiş yapıyoruz. Müşterinin mağazada nerede vakit geçirdiğini, hangi ürünlere ilgi gösterdiğini ve nasıl bir etkileşim kurduğunu ürün ve reyon bazında ölçümleyebiliyoruz. Bu da bize yalnızca neyin satıldığını değil, neden satıldığını anlama imkânı sunuyor. Bu iş birliğini Yargıcı mağazacılık dönüşümü için bir adım olarak görüyoruz. Vodafone Business’ın güçlü bağlantı altyapısı ve çözüm ortaklığı sayesinde mağazalarımızı gerçek zamanlı içgörü üreten yapılara dönüştürüyoruz. Bu yaklaşımın, müşteri deneyimini sürekli geliştirme vizyonumuzda önemli bir rol oynayacağına inanıyoruz.” 

Perakende sektöründe veriyle çalışan mağaza dönemi

Vodafone Business’ın hayata geçirdiği bu projeler, fiziksel mağazaların yalnızca satış noktası olmaktan çıkarak, veriyle çalışan ve müşteri deneyimini merkeze alan yapılara dönüştüğünü ortaya koyuyor. 5G ile birlikte daha fazla verinin, daha hızlı ve güvenli bir şekilde yönetilebildiği bu yeni dönemde, perakende sektörü de teknolojiyle birlikte yeniden şekilleniyor. Vodafone Business, iş ortaklarıyla birlikte bu dönüşümü hızlandırmaya ve perakende sektöründe yeni nesil iş modellerinin yaygınlaşmasına katkı sağlamaya devam ediyor.

Vodafone Business, Perakendede Dijitalleşmeyi 5G ile Hızlandırıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tamamı yerli yatırım ve mühendislikle geliştirilen Farmicca, tarımı doğa koşullarına bağımlı bir faaliyet olmaktan çıkararak ölçülebilir, öngörülebilir ve yüksek verimli bir üretim modeline dönüştürüyor. İklim kontrollü dikey tarım tesislerinde yılın 365 günü kesintisiz üretim sağlayan sistemler, yalnızca 500 m² alanda aylık 75 bin adet kıvırcık yetiştirme kapasitesine ulaşıyor. Kapalı üretim modeli sayesinde iklim koşulları ve doğal afetlerden tamamen bağımsız çalışan bu yapı, Farmicca’yı tarımda yeni bir verimlilik standardının temsilcisi haline getirirken, dünyadaki önde gelen dikey tarım tesislerine kıyasla 2,5 kat daha yüksek verim sunuyor.

Farmicca, tesis tasarımından mühendisliğe, kurulumdan devreye almaya kadar tüm süreci kapsayan anahtar teslim dikey tarım fabrikaları kurarak, tarımı bir üretim hattı disipliniyle ele alıyor. Donanım, yazılım ve üretim süreçlerini tek bir çatı altında entegre eden bu yaklaşım, yatırımcılar için hızlı devreye alınabilen, öngörülebilir getirisi olan ve sürdürülebilir üretim altyapıları sunuyor. Şirket, yakın gelecekte Türkiye’nin önde gelen tarım teknolojileri ihracatçılarından biri olmayı hedeflerken; Orta Asya, Orta Doğu ve Avrupa pazarlarında aktif büyüme stratejisi izliyor.

Tam otomatik, 365 gün kesintisiz, yüksek verimli üretim modeli

Farmicca’nın geliştirdiği teknolojik altyapının merkezinde yer alan Farmisense yazılım platformu, iklim kontrollü dikey tarım tesislerinin tüm operasyonunu uçtan uca ve tam otomatik olarak yönetir. Sıcaklık, nem, CO₂, ışık ve besin dengesi gibi kritik parametreleri anlık olarak izleyip optimize eden sistem, üretimi insan müdahalesine ihtiyaç duymadan en verimli seviyede sürdürür.

Gelişmiş veri analitiği ve senaryo yönetimi kabiliyetleri sayesinde Farmisense, üretimi ölçülebilir ve öngörülebilir hale getirirken, kaynak kullanımını minimuma indirerek maksimum çıktı elde edilmesini sağlar. Bu yapı, Farmicca tesislerini klasik bir tarım alanı olmaktan çıkarıp tamamen dijital olarak yönetilen bir “akıllı üretim sistemi”ne dönüştürür.

Akıllı Büyütme LED’i Çözümleri

Farmicca’nın geliştirdiği Illuminator LED aydınlatma sistemi, bitkilere yalnızca ihtiyaç duydukları ışık yoğunluğunu sağlayarak maksimum verimlilikle minimum enerji tüketimini mümkün kılar. Akıllı dimleme altyapısı ve gün doğumu–gün batımı simülasyonu ile bitkilerin doğal büyüme döngüsü taklit edilirken, farklı dalga boylarının kontrolü sayesinde her bitki türüne özel ışık reçeteleri uygulanır.

Bu yaklaşım, bitki stresini azaltarak daha homojen ve kaliteli üretim sağlarken, gereksiz enerji tüketimini ortadan kaldırır. Farmicca, bu ölçekte ve aktif üretim ortamında gelişmiş büyütme ışığı teknolojilerini kullanan öncü şirketlerden biri olarak sektörde belirgin bir teknolojik üstünlük ortaya koymaktadır.

Pestisitsiz üretim ve yüksek besin değerine sahip yeşillikler

Farmicca’nın iklim kontrollü topraksız tarım tesislerinde üretim, dış ortamdan tamamen izole bir yapıda gerçekleştirilir. Bu sayede pestisit, herbisit ve zararlı kimyasallara ihtiyaç duyulmadan üretim yapılabilir. Kapalı devre ve kontrollü ortamda yetiştirilen ürünler, ideal besin dengesiyle büyürken maksimum hijyen standartları korunur.

Sonuç olarak tüketicilere yılın her günü aynı kalite, tazelik ve besin değerine sahip, güvenli ürünler sunulur. Bu model, sağlıklı gıdaya erişim açısından yeni bir standart tanımlar.

Farmicca Campus

Farmicca, Ar-Ge yatırımlarını güçlendirmek amacıyla İstanbul Çatalca’da 1.000 metrekarelik Farmicca Campus projesini hayata geçirmektedir. Birbirinden bağımsız iklimlendirme altyapısına sahip 10 farklı Ar-Ge odasından oluşan bu merkezde, farklı ürün grupları ve yetiştirme teknikleri üzerine ileri düzey çalışmalar yürütülmektedir.

Farmicca Campus, yalnızca yeni teknolojilerin geliştirilmesine değil, aynı zamanda bu alanda uzmanlaşacak insan kaynağının yetiştirilmesine de katkı sağlamayı hedeflemektedir. Bu yatırım, geleceğin iklim kontrollü tarım mühendislerinin yetişmesine zemin hazırlarken, sektörün sürdürülebilir büyümesine de doğrudan katkı sunmaktadır.

Gıda Güvenliği İçin Kritik Fark: 1,5 Ton Suya Karşı 8 Litre

Geleneksel tarımda 1 kilogram kıvırcığın üretimi için yaklaşık 1,5 ton su tüketilirken, Farmicca’nın iklim kontrollü topraksız tarım tesislerinde bu miktar yalnızca 8 litreye kadar düşmektedir. Bu fark, sadece bir verimlilik artışı değil; su krizinin derinleştiği günümüzde tarımın geleceğini yeniden tanımlayan stratejik bir dönüşümdür.

Farmicca’ya göre topraksız tarım artık bir alternatif değil; Türkiye’nin gıda güvenliği, su kaynaklarının korunması ve toplumun sağlıklı gıdaya erişimi açısından stratejik bir zorunluluktur. Bu yaklaşımın, sürdürülebilir tarım politikalarının merkezinde konumlandırılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Farmicca’dan Küresel Rekabete Yerli Yanıt: %30 Enerji Verimliliği, %99 Su Tasarrufu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Veri odaklı karar alma kültürü güçleniyor, yapay zekâ ile hız ve verimlilik artıyor.

ING Türkiye, yapay zekâyı yazılım geliştirme sürecinin merkezinde konumlandırıyor. ING’nin kurum içinde geliştirmekte olduğu ajan tabanlı yapay zekâ ile desteklenen orkestrasyon yapısı; ihtiyaç analizinden yazılım geliştirmeye, test ve devreye alma süreçlerinden operasyonel izlemeye kadar pek çok adımı daha akıllı ve otomatik hale getiriyor. Teknoloji ekipleri için sanal bir çalışma arkadaşı gibi konumlanan yapay zekâ, görev atamadan kodlama ve test otomasyonuna, değişim yönetiminden kök sebep analizlerine kadar süreçleri 7/24 destekleyerek hizmet kalitesinin sürekliliğine ve verimliliğine katkı sağlamayı amaçlıyor. 

ING Türkiye, veri odaklı karar alma kültürünü güçlendirmek amacıyla hayata geçirdiği Yeni Nesil Data Programı ile veri ve analitik alanındaki dönüşümünü bütünsel bir yaklaşımla ele alıyor. Yeni Nesil Data Programı; veri yönetiminden raporlamaya, veri platformlarından yapay zekâ uygulamalarına kadar tüm alanlarda kurumsal standartları güçlendirmeyi, sürdürülebilirliği sağlamayı ve veri değer zincirini kurum genelinde olgunlaştırmayı amaçlıyor. Program, ölçeklenebilir ve gerçek zamanlı veri akışını destekleyen küresel bir veri ve analitik platformu üzerine inşa edilirken; içgörü üretimini hızlandırıyor, karar destek mekanizmalarını güçlendiriyor ve operasyonel verimliliği artırıyor. Aynı zamanda, banka genelinde veri ve analitik yetkinlikleri ileri seviyeye taşıyan; güvenli, ölçeklenebilir ve kurumsal düzeyde etkin bir üretken yapay zekâ platformu da bu dönüşümün temel yapı taşlarından biri olarak öne çıkıyor.

Çiğdem İltemir Carino: Veri ve yapay zekayı stratejik bir yetkinlik olarak ele alıyoruz. 

Veri ve yapay zekayı stratejik bir yetkinlik olarak ele aldıklarını aktaran ING Türkiye Teknoloji Genel Müdür Yardımcısı Çiğdem İltemir Carino, “Yapay zekâ ve veri odaklı yatırımlarımızla, hem müşterilerimizin değişen beklentilerine yanıt vermeyi hem de geleceğin bankacılığına yönelik güçlü bir altyapı oluşturmayı hedefliyoruz. Gerçekleştirdiğimiz bu dönüşüm, karar süreçlerinden yazılım geliştirmeye kadar pek çok alanda hız ve verimlilik sağlarken, müşterilerimize sunduğumuz dijital deneyimin kalitesini de sürdürülebilir şekilde artırmamıza olanak sağlıyor. Bu sayede birçok kritik işi daha hızlı ve pürüzsüz bir şekilde hayata geçirebiliyoruz.  Bu kapsamda, bankamızı geleceğe hazırlayacak temel bileşenlerden biri olarak gördüğümüz ajan tabanlı yapay zekâ ile desteklenen orkestrasyon yapısını kurum içinde kendi mühendislerimizle geliştirme kararı aldık ve çalışmalarımızı bu doğrultuda sürdürüyoruz. Ayrıca, dönüşümün bir parçası olarak, müşterilerimize en iyi deneyimi sunma hedefiyle mobil bankacılık deneyimini yeniden tasarlayarak geliştirdik; ek olarak yatırım hizmetlerinde birçok yeni fonksiyonu devreye alarak daha bütüncül bir deneyim sunmaya başladık. Bu yeniliklerle ING Mobil’i her kullanıcı için erişilebilir, güvenilir ve geleceğin dijital finans ihtiyaçlarına yanıt veren kapsamlı bir dijital platform haline getirmeye devam edeceğiz” dedi.

ING, yapay zekâ ve veri odaklı yatırımlarla dijital altyapısını güçlendiriyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Geleneksel finansal oltalama (phishing) saldırıları hâlâ varlığını sürdürüyor. E-ticaret sitelerini taklit eden sayfalar, finansal oltalama ekosisteminde başı çekiyor (2025’te %48,5; 2024’e göre %10,3 artış). Bunu bankalar (2025’te %26,1; 2024’e göre %16,5 düşüş) ve ödeme sistemleri (2025’te %25,5; 2024’e göre %6,2 artış) izliyor. Bankalara yönelik oltalama girişimlerindeki düşüş, bu hizmetlerin taklit edilmesinin giderek zorlaştığını ve dolandırıcıların kullanıcıların finansal verilerine erişmek için daha kolay yöntemlere yöneldiğini gösteriyor olabilir.

Saldırganlar, kampanyalarını bölgelerin dijital alışkanlıklarına göre uyarlıyor. Orta Doğu’da finansal oltalama faaliyetlerinin %85,8’i e-ticaret siteleri üzerinde yoğunlaşırken bu durum bölgedeki çevrimiçi perakende odaklı tuzakların etkisini gösteriyor. Afrika’da ise banka temalı oltalama saldırıları %53,75 ile başı çekiyor; bu da bölgedeki kullanıcı hesap güvenliğinin hâlâ yetersiz olduğunun bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Latin Amerika’da e-ticaret ve banka hedefli saldırılar arasında dengeli bir dağılım görülürken, Asya-Pasifik (APAC) ve Avrupa’da saldırıların her üç kategoriye de (banka, e-ticaret, ödeme sistemleri) eşit yayıldığı gözlemleniyor. Bu durum, söz konusu bölgelerde saldırı stratejilerinin çeşitlendiğine işaret ediyor.

2025’te, kullanıcıların finansal işlemler için giderek daha fazla mobil cihazlara yönelmesiyle birlikte PC tabanlı finansal zararlı yazılımlardan etkilenen kullanıcı sayısındaki düşüş devam etti. Buna karşın mobil bankacılık zararlı yazılımlarına yönelik saldırılar, bir önceki yıla kıyasla 1,5 kat arttı.

Geleneksel finansal zararlı yazılımları tamamlayan infostealerlar, hem PC’lerde hem de mobil cihazlarda finansal suçların finansal suçların kritik bir parçası haline geldi. Bu zararlı yazılımlar; oturum açma bilgileri, çerezler, banka kartı numaraları, kripto cüzdan seed ifadeleri ve tarayıcılar ile uygulamalardaki otomatik doldurma verileri gibi hassas bilgileri toplayarak saldırganların hesap ele geçirme ya da doğrudan finansal dolandırıcılık gerçekleştirmesine olanak tanıyor. Kaspersky verilerine göre, infostealer tespitlerinde küresel ölçekte %59, Afrika’da %53 ve Orta Doğu’da %26 artış yaşandı (2024’ten 2025’e, PC tarafında). Bu artış, kimlik bilgisi temelli saldırıların yaygınlaşmasını hızlandırdı.

Kaspersky Dijital Ayak İzi İstihbaratı (DFI) verilerine göre, 2025 yılında dünyanın en büyük 100 bankasından hizmet alan bir milyondan fazla çevrimiçi banka hesabı bilgi çalıcıların kurbanı oldu ve bu hesaplara ait kimlik bilgileri karanlık web’de açık şekilde paylaşıldı. Banka başına düşen ortalama ele geçirilmiş hesap sayısının en yüksek olduğu ülkeler Hindistan, İspanya ve Brezilya olarak kayda geçti.

Daha da çarpıcı olanı, 2025 yılında ele geçirilen ve karanlık web kaynaklarında paylaşılan ödeme kartlarının %74’ünün, Mart 2026 itibarıyla hâlâ geçerliliğini koruyor olmasıdır. Bu durum, saldırganların aylar hatta yıllar önce çalınmış kartları hâlâ aktif olarak kullanabildiği anlamına geliyor.

Kaspersky Digital Footprint Intelligence analisti Polina Tretyak, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulunuyor: “Dark web, finansal siber suçlar için merkezi bir platform haline geldi. Infostealer’lar tarafından ele geçirilen kimlik bilgileri ve banka kartları burada toplanıyor, yeniden paketleniyor ve satışa sunuluyor. Aynı zamanda finansal ürün kullanıcılarını hedefleyen oltalama kitleri de kullanıma hazır hizmetler olarak sunuluyor. Bu durum, veri hırsızlığı ile dolandırıcılık faaliyetlerinin birbirini beslediği, kendi kendini sürdüren bir ekosistem yaratıyor. Böylece saldırılar ölçeklenebilir hale geliyor ve sınırlı deneyime sahip dolandırıcılar tarafından dahi kolaylıkla gerçekleştirilebiliyor. Bu döngüyü kırmak, kurumlar için proaktif tehdit istihbaratını, bireyler için ise daha yüksek farkındalık ve dikkat seviyesini gerektiriyor.”

Kaspersky, güvende kalmak için şu önlemlere dikkat çekiyor:

Bireysel Kullanıcılar İçin:

• Şüpheli mesajlardaki bağlantılara tıklamayın; kimlik bilgilerinizi veya kart detaylarınızı girmeden önce web sayfalarının doğruluğunu mutlaka kontrol edin.
• Mümkün olan her yerde çok faktörlü kimlik doğrulamayı (MFA) etkinleştirin; güçlü, benzersiz parolalar oluşturun ve bunları güvenli bir parola yöneticisinde saklayın.
• Sahte e-ticaret sitelerinden ve oltalama sayfalarından korunmak için güvenilir bir güvenlik çözümü kullanın. Örneğin Kaspersky Premium, web sitesi özelliklerini ve URL’leri analiz ederek şüpheli kalıpları tespit eden gelişmiş teknolojisiyle kullanıcıları dolandırıcılık girişimlerinden korur.

İşletmeler İçin:

• Tüm altyapınızı düzenli olarak analiz edin, güvenlik açıklarını giderin ve gizli riskleri ortaya çıkarmak için dış uzmanlardan destek alarak tarafsız bir bakış açısı edinin.
• Organizasyon genelinde hızlı tespit ve müdahale yeteneği sağlayan, tüm saldırı vektörlerini tek bir merkezden izleyen entegre platformlar kullanın. Kaspersky Next ürün ailesi; gerçek zamanlı koruma, tehdit görünürlüğü ve her ölçekteki işletmeye uygun EDR/XDR yetenekleriyle bu süreçte yardımcı olabilir.
• Karanlık web kaynaklarının sürekli izlenmesi, potansiyel tehdit kaynaklarının kapsamını genişletir ve tehdit aktörlerinin planlarını takip etmenize olanak tanır. Bu tür bir izleme kapasitesine Kaspersky’s Digital Footprint Intelligence servisi aracılığıyla ulaşabilirsiniz.

Kaspersky Raporu: Finansal Tehditlerin Kimlik Bilgisi Hırsızlığına Evrilmesiyle Bir Milyondan Fazla Banka Hesabı Ele Geçirildi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“5G, küresel ekonomide çarpan etkisine sahip”

5G’nin faydasının hız artışıyla sınırlı olmadığına dikkat çeken Tansan şunları söyledi:

“5G küresel ekonomide hem yeni kullanım alanları yaratmasıyla hem de mevcut sektörleri hızlandırmasıyla çarpan etkisine sahip. Özellikle üretim ve lojistik gibi Türkiye’nin güçlü olduğu alanlarda operasyonel verimlilik ile yeni iş modellerini aynı anda tetikleyebilecek teknolojiyi sunuyor.

Daha düşük gecikme, daha yüksek kapasite ve aynı anda çok daha fazla cihazı bağlayabilme kabiliyeti; üretimde otomasyonu, lojistikte gerçek zamanlı görünürlüğü, sağlıkta uzaktan hizmetleri ve dijital kamu uygulamalarını ileri taşıyor. BCG araştırmasına göre 5G uygulamaları küresel ölçekte şimdiden 1 trilyon doların üzerinde ekonomik etki yarattı. 2035’e kadar kümülatif katkının 18,2 trilyon dolara yaklaşması bekleniyor.”

“Sıfır gecikmeli yönetim modeline geçiş başlıyor”

5G’de ticarileşme, bu dönüşümün temel itici gücü olarak öne çıkıyor. Fiber altyapıyı tamamlayan sabit kablosuz erişim (FWA) ve yüksek mobil hızların, Türkiye’de bağlantı yaygınlığını artırarak kamu hizmetlerinden sanayi operasyonlarına kadar her alanda dijital dönüşümü hızlandırması öngörülüyor. Geriye dönük analiz döneminin kapanmaya başladığını aktaran Tansan, “5G ile işletmeler, bir sorun yaşanmadan önce tahminleme yapabilecek ve tedarik zincirindeki bir aksamaya milisaniyeler içinde tepki verebilecek.  Bu, ‘sıfır gecikmeli yönetim’ modeline geçiş demek.” açıklamasını yaptı.

“Veri ve yapay zekâ tek bir dijital ekonomide birleşecek’’

BCG Türkiye Teknoloji, Medya ve Telekomünikasyon Sektörü Lideri Seçkin Akar, mobil bağlantının ekonomik ve sosyal etkisine dikkat çekerek, “Mobil teknolojiler sayesinde 2 milyardan fazla kişi finansal hizmetlere erişim sağladı; mobil sağlık uygulamaları ise gelişmekte olan ülkelerde aşılama gibi temel göstergelerde yüzde 20’den fazla iyileşme yarattı. 5G ile birlikte bu etki, bireysel kullanımın ötesine geçerek endüstriyel uygulamalar, nesnelerin interneti ve akıllı altyapılarla daha da derinleşiyor. Önümüzdeki dönemde ise 6G ile bağlantı, veri ve yapay zekânın birleştiği çok daha entegre bir dijital ekonomi göreceğiz.” dedi.

Türkiye’nin 5G’ye geçiş yaptığını ancak cihaz tarafında da aynı hızın yakalanması gerektiğini vurgulayan Akar, “Asıl ekonomik sıçrama, şebeke ile cihazın eş zamanlı olgunlaşmasıyla gerçekleşecek. Hem bireysel kullanıcıların hem de şirketlerin 5G uyumlu cihazlara daha hızlı erişimi; operatörlerin yatırım geri dönüşünü desteklerken, yerli uygulama, servis ve donanım ekosistemi için de yeni fırsatlar yaratacak.” değerlendirmesinde bulundu.

6G lansmanlarının 2029’un sonu veya 2030’un başında başlaması bekleniyor. Bunun nedeni, yapay zekâ tabanlı yeni nesil uygulamaların yalnızca daha fazla veri değil, çok daha dengeli ve kesintisiz bir veri akışı talep etmesi. Ağlar artık sadece indirme tarafında değil, yükleme tarafında da çok daha yüksek performans vermek zorunda kalacak. Bu nedenle 6G, yapay zekâ odaklı iş yüklerini daha düşük gecikme ve daha akıllı ağ mimarisiyle taşıyan yeni bir bağlantı katmanı olarak öne çıkıyor.

Akar; “6G, yapay zekâyı yalnızca daha hızlı taşımayacak; edge ile veri merkezi arasındaki iş bölümünü yeniden tanımlayacak. Gerçek zamanlı AI deneyimleri kaynağa yakın hızlanırken, ağır model iş yükleri veri merkezi tarafında çok daha ölçeklenebilir hale gelecek.” dedi.

Türkiye için doğru stratejinin, 5G ihalesiyle yakalanan ivmeyi hızla cihaz dönüşümüne çevirmek ve bugünün yatırımını yarının 6G standartları, kullanım alanları ve ekosistemiyle tamamlamak olduğuna işaret ediliyor. Yeni rekabetin artık yalnızca kapsamada değil; cihazda, uygulamada ve platformda kazanılacağı vurgusu yapılıyor.

5G hamlesi: Türkiye dijital yarışta vites artırıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bulut servis sağlayıcıları yeni sanal makinelerin oluşturulmasını kolaylaştırıyor ancak devreden çıkarılması çoğu zaman aynı hızla yapılmıyor. Çoklu bulut ortamlarında bu durum, güvenlik operasyonlarının dışında kalan iş yüklerinin artmasına neden oluyor. Genel bulut hizmeti sağlayıcıları  (CSP) temel koruma sağlasa da işletim sistemi güncellemeleri, izleme ve erişim politikalarının güncellenmesi müşteriye ait sorumluluklar arasında yer alıyor. Bu nedenle sanal makinelerin fark edilmeden “kontrolden çıkma” riski artıyor.

Bulut görünürlüğü ise birçok kuruluş için kalıcı bir sorun. Kuruluşların yalnızca yüzde 23’ü tüm iş yüklerine kapsamlı şekilde hâkim olduklarını belirtiyor. VM filolarının kontrolsüz büyümesi bu sorunu daha da derinleştiriyor. Yanlış yapılandırılmış depolama alanları ve açık API’ler ihlallerde öne çıkarken sanal makine kötüye kullanımı genellikle fark edilmesi zor bir şekilde gerçekleşiyor. Bir makine öğrenimi mühendisi için hazırlanan ve geniş okuma, yazma erişimi verilen bir VM, proje sona erdikten sonra çoğu kez olduğu gibi kendi hâline bırakılabiliyor. Bu ise saldırganlar için önemli bir fırsat alanı oluşturuyor.

Google’ın H2 2025 Bulut Tehdit Ufukları Raporu’na göre, kimlik bilgilerinin ele geçirilmesi ve yanlış yapılandırma, 2025’in ilk yarısında tehdit aktörlerinin bulut ortamlarına giriş noktalarında başlıca etkenler olmaya devam etti. Yayımlanan raporun H1 2026 sayısına göre, geçen yılın ikinci yarısında ilginç bir gelişme yaşandı; her iki ilk erişim vektörü de yazılım tabanlı istismarlar tarafından geride bırakıldı. IBM’in 2025 Veri İhlali Maliyet Raporu’na göre, birden fazla ortamı içeren bir veri ihlalinin ortalama maliyeti 5,05 milyon ABD doları iken “sadece” genel bulutu içeren bir veri ihlalinin ortalama maliyeti 4,68 milyon ABD doları ile çok geride kalmıyor. 

Çok az sayıda kuruluş, bulutu çeşitli şekillerde çekici kılan esnekliği ve maliyet verimliliğinden vazgeçmeyi göze alabilir. Daha gerçekçi bir hedef, karmaşıklığı anlaşılır ve yönetilebilir hâle getirmektir ve bu da görünürlükle başlar. Endişe verici bir şekilde, Cloud Security Alliance tarafından yapılan bir ankette, kuruluşların yalnızca %23’ünün bulut ortamlarına tam görünürlük sağladığı ortaya çıkmıştır. 

 Bulut iş yükü güvenliğinde görünürlük ve kontrol

Göremediğiniz şeyi güvence altına alamazsınız. Ancak “ham” görünürlük tek başına yeterli değildir. Tam bir resim oluşturmaya yardımcı olan bağlam ve korelasyon olmadan elde edeceğiniz şey, biraz daha iyi aydınlatılmış bir kaostan öteye geçmez. Ortamlar genelinde birleşik bir politika uygulamanın ve ardından kuralları, birden çok buluttaki sanal makineler ve kimlik katmanları dâhil olmak üzere çeşitli sistemlerde uygulamanın bir yoluna ihtiyacınız vardır. Muhtemelen bu tür bir birleşme, ortamı daha küçük hâle getirmez ancak saldırı yüzeyini azaltırken ortamı yönetilebilir hâle getirir.

Her kimlik doğrulama denemesi, işlem başlatma, ağ bağlantısı ve dosya değişikliği bir yerde iz bıraktığında, telemetri verilerinin hacmi çok büyük olabilir. Bu nedenle, dikkatli bir şekilde uygulandığında otomasyon da aynı derecede önemlidir. Otomasyon, saldırganların sığınmayı sevdiği boşlukları kapatmaya yardımcı olur ve ağlar büyüdükçe doğal olarak ortaya çıkan “entropiye” karşı koyar. Ayrıca rutin görevler ve farklı kaynaklardan gelen telemetri verilerinin korelasyonu, yorulmayan ve dikkati dağılmayan bir sistem tarafından yönetilir. Böylelikle, insan operatörler, insan yargısı gerektiren olay müdahalesi kısımlarına odaklanabilir. 

Elbette asıl sorun bulutun kendisi değildir. Ölçeklenebilir ve değişime açık olarak tasarlanmış sistemlerde, özellikle de iş hacmi büyüdükçe bir dereceye kadar karmaşıklık kaçınılmazdır. Bulut iş yüklerinin güvenliğini sağlamak, dijital altyapınız büyüdükçe görünürlük ve kontrolünüzün de buna paralel olarak artmasını sağlamaya bağlıdır. Böylelikle, olaylardan gerçekten acı dersler çıkarmak zorunda kalmazsınız.

Bulut iş yükü güvenliğinde güvenlik açıklarına dikkat edin yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

B2B habercilik neden farklı bir kulvara geçti?

Genel haber akışında dikkat ekonomisi belirleyici olabilir. Ancak B2B yayıncılıkta dikkat kadar güven, hız kadar bağlam, erişim kadar uzmanlık önem kazanıyor. Çünkü bu alandaki okur kitlesi haberi tüketmek için değil, karar vermek, pozisyon almak, sektör okumak ve kurum içi iletişimi beslemek için takip ediyor.

Bu nedenle B2B habercilik, son birkaç yılda klasik basın bülteni mantığından uzaklaşıp çok daha editoryal, çok daha veri destekli ve daha yeniden kullanılabilir bir yapıya evrildi. Kurumlar görünür olmak istiyor, yayıncılar ise sadece içerik sayısını değil içerik kalitesini ve yeniden yayınlanabilirliğini düşünmek zorunda kalıyor. Özellikle telifsiz ve ücretsiz içerik modelleri bu dönüşümde ciddi bir alan açıyor.

B2B habercilik trendleri içinde hız tek başına yetmiyor

İlk büyük değişim, hızın artık tek başına rekabet avantajı olmaktan çıkması. Bir gelişmeyi ilk veren mecra olmak hâlâ önemli. Fakat B2B tarafta asıl fark, o gelişmenin sektörel etkisini hızlı biçimde açıklayabilmekte ortaya çıkıyor.

Örneğin savunma sanayisinde yapılan bir iş birliği haberi ile enerji depolama alanındaki yeni yatırım haberi, aynı editoryal kalıpla verilemez. İki haber de iş dünyası için anlam taşır ama okurun aradığı şey farklıdır. Birinde tedarik zinciri ve ihracat kapasitesi öne çıkar, diğerinde regülasyon, maliyet ve teknoloji ölçeği öne geçer. Bu yüzden uzmanlaşmış dikey habercilik, B2B medyada artık ayrıcalık değil temel gereklilik haline geliyor.

Kısa haber formatı da önemini koruyor, ancak tek başına yeterli değil. Haberin yanında arka plan, sektör etkisi, yönetici yorumu ve gerektiğinde görsel destek sunulması bekleniyor. Hızlı ama yüzeysel içerik, kısa vadede trafik getirebilir; uzun vadede güven inşa etmez.

Sektörel uzmanlık haberin kendisine dönüştü

Eskiden uzman görüşü haberin yanında konumlanırdı. Şimdi uzmanlık, haberin temel bileşeni. B2B habercilikte editoryal ekiplerin belirli sektör dinamiklerine hakim olması bir tercih değil, yayın kalitesinin omurgası.

Bu durum özellikle yapay zeka, sürdürülebilirlik, tarım teknolojileri, üretim dönüşümü ve lojistik altyapı gibi alanlarda daha görünür. Çünkü bu başlıklarda haberin görünen kısmı çoğu zaman küçük, etkisi ise büyüktür. Okur sadece duyuru değil, sinyal arar. Bu sinyali yakalayabilen yayınlar öne çıkıyor.

Çoklu format dönemi kalıcı hale geldi

B2B habercilik trendleri denildiğinde ikinci büyük başlık çoklu format üretimi. Metin merkezli yayıncılık devam ediyor, ancak artık tek formatlı içerik stratejisi yetersiz kalıyor. Bir haberin metin, kısa video, foto galeri, yönetici alıntısı ve sosyal medya uyarlamasıyla birlikte dolaşıma girmesi bekleniyor.

Buradaki mesele sadece görünürlük değil. Aynı içeriğin farklı yayın ihtiyaçlarına göre paketlenebilmesi, özellikle dijital gazeteler ve içerik ortakları için ciddi bir operasyonel kolaylık sağlıyor. Yayıncılar bir gelişmeyi kendi okur kitlesine uygun biçimde kurgulamak istiyor. Bu da modüler içerik yaklaşımını öne çıkarıyor.

Video tarafı özellikle yönetici röportajları, fabrika yatırımları, ürün lansmanları ve saha hikayelerinde güç kazanıyor. Foto galeriler ise savunma, sanayi, etkinlik ve kurumsal tören haberlerinde hâlâ güçlü bir tamamlayıcı. Burada kritik nokta, format çeşitliliğinin editoryal çizgiyi zayıflatmaması. Her içerik her formata çevrilmemeli. Doğru haber, doğru formatla eşleştiğinde etkisini artırıyor.

Telifsiz içerik modeli daha stratejik bir rol üstleniyor

Dijital yayıncılıkta içerik maliyeti, birçok yerel ve tematik yayın için temel baskı unsurlarından biri. Bu nedenle telifsiz ve ücretsiz haber akışı artık sadece ekonomik bir çözüm değil, yayın sürdürülebilirliği açısından stratejik bir araç.

Özellikle düzenli içerik akışına ihtiyaç duyan internet gazeteleri, sektörel portallar ve niş yayınlar açısından telifsiz model önemli avantajlar sunuyor. Hızlı erişim, yeniden kullanım kolaylığı ve düşük operasyon yükü, haber ekosisteminde daha çevik bir yapı oluşturuyor. Ancak burada da bir denge var. Telifsiz içerik, standart ve sıradan içerik anlamına gelmemeli. Aksi halde yaygınlaşır ama değer üretmez.

Bu noktada kalite filtresi belirleyici oluyor. Haber dili, doğrulama standardı, başlık kurgusu, görsel desteği ve sektörel isabet düzeyi, telifsiz içeriğin gerçek etkisini belirliyor. Kapsül Haber Ajansı gibi bu modeli sektörel uzmanlıkla birleştiren yapılar, yalnızca içerik sağlayan değil, yayın partnerlerinin editoryal kapasitesini destekleyen bir rol üstleniyor.

Kurumsal görünürlük ile editoryal güven arasındaki çizgi daha net

B2B medyada markalar, yöneticiler ve kurumlar görünür olmak istiyor. Bu doğal. Fakat görünürlük talebi ile editoryal güven arasında hassas bir çizgi var. Son dönemde öne çıkan eğilim, kurum haberlerinin daha gazetecilik odaklı bir formatta sunulması.

Yani artık sadece “şirket X yeni ürün tanıttı” dili yeterli görülmüyor. Bunun yerine yatırım etkisi, pazar karşılığı, istihdam boyutu, teknoloji farkı veya bölgesel sonuçları da habere dahil ediliyor. Böylece kurumsal içerik daha okunur, daha inandırıcı ve daha yayınlanabilir hale geliyor.

Bu değişim iletişim ekipleri için de önemli. Basın materyali hazırlarken medya mantığını anlamak, haberin yayılma ihtimalini artırıyor. Yayıncı tarafında ise reklam kokan metinlerden uzak durmak, uzun vadeli güven açısından kritik.

Röportaj ve görüş içerikleri yeniden değer kazandı

Sadece olay haberi değil, karar verici perspektifi de önem kazanıyor. Yönetici röportajları, sektör değerlendirmeleri ve görüş yazıları özellikle dönüşüm dönemlerinde daha fazla ilgi görüyor. Çünkü B2B okuru çoğu zaman veriden sonra yorum, yorumdan sonra yön arıyor.

Ancak burada da seçicilik şart. Her yönetici açıklaması röportaj değeri taşımaz. Gerçek bir içgörü sunan, sektörün gidişatına temas eden ve okurun işine yarayan konuşmalar öne çıkıyor. İçeriğin itibarı, konuşanın unvanından çok ne söylediğiyle belirleniyor.

Veri, arşiv ve bağlam haberciliğin yeni güven katmanı

B2B yayıncılıkta güven sadece kaynak göstermekle kurulmaz. Okur, haberi daha geniş bir resim içinde görmek ister. Bu yüzden veri destekli haber kurgusu, son dönemin en belirgin yönelimlerinden biri.

Yatırım haberinde önceki dönem verileri, ihracat haberinde pazar karşılaştırmaları, enerji haberinde kapasite ve regülasyon bilgisi, teknoloji haberinde kullanım alanları ve ölçek etkisi verildiğinde içerik güçleniyor. Bu yaklaşım aynı zamanda arşiv değerini de artırıyor. Sadece bugünü anlatan değil, yarın da referans alınabilecek içerikler daha fazla kıymet görüyor.

Arşivlenebilirlik B2B medya için kritik çünkü bu yayınların okurları anlık heyecandan çok kurumsal hafıza üretir. Editör, iletişim profesyoneli, yatırımcı veya sektör temsilcisi bir içeriğe haftalar sonra geri dönebilir. Bu nedenle başlık kadar içerik derinliği de önemlidir.

Yapay zeka destek olacak, editoryal akıl belirleyecek

Yapay zeka haber üretim süreçlerinde giderek daha fazla kullanılıyor. Özet çıkarma, başlık önerme, veri sınıflandırma, çeviri ve çoklu format uyarlaması gibi alanlarda ciddi verimlilik sağlıyor. B2B habercilikte bunun etkisi daha da güçlü çünkü yüksek hacimli, çok kategorili ve hızlı işleyen bir yayın düzeni söz konusu.

Buna rağmen editoryal aklın yerini alması kısa vadede beklenmemeli. Çünkü B2B içerikte en zor mesele dil üretmek değil, önem sırası kurmak. Hangi gelişme gerçekten manşet değerindedir, hangi veri hangi bağlamda anlamlıdır, hangi kurum açıklaması haber niteliği taşır? Bu soruların yanıtı hâlâ insan editörlük refleksi gerektiriyor.

En sağlıklı model, yapay zekayı hız ve operasyon için kullanırken editoryal değerlendirmeyi merkezde tutmak. Özellikle itibar riski taşıyan sektörlerde bu ayrım daha da kritik.

Çok dilli yayıncılık ve sınır aşan dağıtım büyüyecek

Türkiye merkezli B2B haberlerin etkisi artık yalnızca yerel okuyucuyla sınırlı değil. Savunma, enerji, lojistik, üretim, teknoloji ve tarım gibi alanlarda uluslararası yatırımcı, tedarikçi ve paydaş ilgisi yükseliyor. Bu yüzden çok dilli yayıncılık, önümüzdeki dönemde daha fazla önem kazanacak.

Ancak çeviri yapmak ile çok dilli yayıncılık aynı şey değil. Doğru terim kullanımı, sektörel bağlamın korunması ve hedef kitlenin bilgi ihtiyacına göre uyarlama yapılması gerekiyor. Aksi halde içerik çevrilmiş olur ama etkili olmaz.

Önümüzdeki dönemde kazanan yayın modeli, sadece çok haber üreten değil; hızlı, doğru, sektörel, yeniden kullanılabilir ve farklı formatlarda dağıtılabilir içerik sunan model olacak. B2B habercilikte asıl yarış görünürlük için değil, güvenilir etki için yaşanacak. Bu etkiyi kurabilen yayıncılar, sadece trafik kazanmaz; ekosistem içinde referans noktası haline gelir.

2025’te B2B habercilik trendleri yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bu kapsamda KOSKİ personeline, dijital dönüşüm vizyonu doğrultusunda “Yapay Zeka Okuryazarlığı” eğitimi verildi. Eğitim programında, günümüzün en önemli teknolojik gelişmelerinden biri olan yapay zekânın doğru anlaşılması için kurumsal süreçlerde etkin kullanımı anlatıldı.

Eğitimin ilk bölümünde, yapay zekânın nasıl çalıştığı detaylı şekilde ele alınırken, kamuoyunda doğru bilinen yanlışlara da açıklık getirildi. Yapay zekânın bir bilinç sistemi olmadığı, aksine veri analizi ve olasılık hesaplamaları üzerinden tahminler üreten bir teknoloji olduğu örneklerle katılımcılara aktarıldı.

Programın devamında, içerik üretiminden tasarıma, veri analizinden kurumsal iş süreçlerine kadar birçok alanda kullanılabilecek yapay zekâ araçları katılımcılara tanıtıldı. Bu teknolojilerin sağladığı hız, verimlilik ve kolaylıklar uygulamalı örneklerle paylaşıldı.

Eğitim kapsamında ayrıca, yapay zekâ kullanımında karşılaşılabilecek hatalı bilgi üretimi riskine dikkat çekildi. Doğru komut (prompt) kullanımının önemi vurgulanırken, güvenli, bilinçli ve etik kullanım ilkeleri üzerinde duruldu.

Eğitime iki ayrı grupta toplam 300 personel katıldı. Eğitim programı kapsamında, ilk kez QR kod üzerinden kayıt süreci uygulanarak katılım süreçlerinde pratik ve dijital bir deneyim sağlandı. Kayıt yaptıran personele yönelik değerlendirme anketleri de dijital ortamda gerçekleştirilerek geri bildirimler hızlı ve etkin şekilde toplandı. Ayrıca eğitime katılan personele dijital sertifika verilerek sürecin tüm aşamaları dijital olarak tamamlandı.

Eğitimleri kurum bünyesinde çalışan bilgisayar mühendislerinin verdiği program sonunda anlatılan konularla alakalı online bir yarışma yapıldı. Yarışmada bilgi ve hız konusunda dereceye girenler ödüllendirildi.

Eğitimlerin ikinci etabında daire başkanları ve şube müdürlerine de eğitimler verilmeye devam edilecek.

Koski’den Personeline Yapay Zekâ Okuryazarlığı Eğitimi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Soğutma teknolojisi su tüketimini doğrudan etkiliyor

YZ kullanımında su tüketimini azaltmaya yönelik ilk önerinin “Veri Merkezi Soğutmasını Daha Verimli Hale Getirmek” olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, şunları söyledi:

“Sıvı ortam soğutma yerine hava soğutma, kapalı çevrim sistemler ve ‘daldırma soğutma’ gibi su ihtiyacını azaltan teknolojilerin tercih edilmesi önemlidir. Daldırma soğutma yönteminde sunucular, iletken olmayan özel bir sıvıya tamamen daldırılır. Bu sistem, hava soğutmaya kıyasla ısıyı çok daha verimli biçimde uzaklaştırır; sıcaklıkların dengeli kalmasını sağlar ve donanımın uzun süre yüksek performansta çalışmasına imkan tanır.”

Enerjinin kaynağı da su tüketimini belirliyor

Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, ikinci önerinin “Enerji Kaynağını Seçmek” olduğunu ifade ederek, şu bilgileri paylaştı:

“Kömür ve doğalgaz santralleri, buhar türbinleriyle çalışır ve türbin döndükten sonra buharın tekrar yoğunlaşması gerekir. Bu yoğunlaşma süreci için büyük miktarda su kullanılır. Bunun yerine yenilenebilir enerji kaynakları (güneş, rüzgar vb.) kullanmak, çalışma sırasında soğutma suyu gerektirmediğinden dolaylı su tüketimini önemli ölçüde azaltır.”

Veri merkezleri su stresi düşük bölgelere kurulmalı

Üçüncü önerinin “Veri Merkezi Konumunu Su Stresi Düşük Bölgelere Taşımak” olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, “Su kaynakları kısıtlı bölgelerde yoğun YZ altyapısı kurmak yerine su açısından daha güvenli lokasyonları seçmek etkili olur.” dedi.

Dördüncü başlığın “Operasyonel ve Yazılım Verimliliği” olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, “Gereksiz model çalıştırmayı azaltmak, sadece amacı net olan ve yüksek değer üreten sorgulara odaklanmak, Gereksiz YZ etkileşimlerini minimize etmek tüm su tüketimini düşürmeye katkı sağlamaktadır.” vurgusunda bulundu.

Beşinci önerinin “Soğutma Verimliliğini Artırmak” olduğunu dile getiren Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, “Evaporatif soğutma, yani suyun buharlaştırılmasıyla yapılan soğutma, en çok su harcayan yöntemlerden biridir. Buna karşın doğrudan sıvı soğutma veya daldırma soğutma gibi yöntemler, buharlaşma gerektirmediği için su tüketimini ciddi şekilde azaltır. Evaporatif soğutmada yüksek su kullanılırken, sıvı soğutma daha düşük, daldırma soğutma ise çok düşük su kullanımı sağlar. Bu nedenle soğutma teknolojisini değiştirmek, su tüketimini önemli ölçüde düşürür.” diye konuştu.

Enerji kaynağını değiştirmek su tasarrufu sağlar

Altıncı önerinin “Enerji Kaynağını Değiştirmek” olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, “Elektrik üretimi genellikle suyla soğutulan santraller tarafından gerçekleştirilmektedir. Yenilenebilir enerji kaynakları (güneş, rüzgâr) su tüketimi açısından çok daha avantajlıdır çünkü operasyonel olarak neredeyse hiç su kullanmazlar. Dolayısıyla yalnızca soğutma değil, enerjinin kaynağı da su tüketimini etkilemektedir.” ifadesinde bulundu.

Yedinci önerinin “Verimli Altyapı Planlaması ve Bölgesel Su Koşulları” olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, “Veri merkezlerinin su kıtlığı yaşanan bölgelere kurulması mevcut su kaynakları üzerindeki baskıyı artırır.” diye konuştu.

Politika ve standartlar belirlenmeli

Sekizinci önerinin “Politika ve Standartlar” olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, “Belirlenecek politikalarla veri merkezlerinin su kullanımı şeffaf raporlanmalı, su kullanım verimliliği standart haline getirilmeli ve yeni altyapılar su açısından hassas olmayan bölgelere yönlendirilmelidir.” dedi.

Bireysel kullanıcılar da katkı sağlayabilir

YZ kullanımında bireylerin de sorumluluğu bulunduğunu vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, bireysel düzeyde yapılabilecekleri şöyle sıraladı:

“Gereksiz sorgu ve tekrarları azaltmak; aynı soruyu küçük varyasyonlarla defalarca sormak yerine tek, net ve kapsamlı soru yöneltmek.

Uzun metinleri parça parça değil, tek seferde analiz ettirmek.

Büyük dosya işleme taleplerini azaltmak.

Yüksek çözünürlüklü gereksiz görsel ve uzun video üretiminden kaçınmak.

Tekrar tekrar görsel revizyonu istememek.

Bulut depolamada veri temizliği yapmak; kullanılmayan büyük dosyaları silmek ve gereksiz yedeklemeleri azaltmak.”

Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, mümkünse yenilenebilir enerji kullanan internet ve hosting servislerinin tercih edilmesinin de su ve enerji tasarrufuna katkı sağlayacağını sözlerine ekledi. 

Yapay zeka su tüketimine dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Bilişimi ve Biyoistatistik Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Uğur Sezerman liderliğinde yürütülen proje, Organoid alanındaki çalışmalarıyla tanınan İzmir Biyotıp ve Genom Merkezi Baş Araştırmacısı ve bir organoid firması kurucusu Prof. Dr. Esra Erdal iş birliğiyle, kolon kanserinde kişiye özel tedaviyi somut bir laboratuvar modeline taşıyor. Proje kapsamında geliştirilen sistemle, yaklaşık 6 hafta gibi kısa bir sürede hastanın tümörüne en etkili ilacın belirlenmesi hedefleniyor.

Bioinformatik alanında uzun yıllardır çalışmalar yürüttüklerini belirten Prof. Dr. Uğur Sezerman, kanserde artık çok katmanlı veri analizinin kaçınılmaz olduğunu vurguluyor. Tümörün dijital ve biyolojik haritasını çıkardıklarına dikkat çeken Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Bioinformatik; tıbbi verileri bilgisayar tabanlı yaklaşımlarla analiz ederek tanı ve tedavide kullanılacak yöntemler geliştiren bir alan. Günümüzde DNA dizileme teknolojileri sayesinde elimizde çok büyük miktarda veri var. Özellikle kanserde, tümör dokusunu ve kandan elde edilen DNA’yı dizileyerek tümöre özgü somatik varyasyonları tespit edebiliyoruz” diyor.

Bu analizler sayesinde tümörün hangi genetik değişimlerle tetiklendiği, hangi sinyal mekanizmaları üzerinden büyüdüğü ortaya konuyor. Ancak tümör tek tip bir yapı değil. Heterojen, yani farklı klonlardan oluşan karmaşık bir yapı. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Tümör içindeki farklı klonları ve her birinin ‘driver’ dediğimiz tetikleyici mekanizmalarını belirleyebiliyoruz. Böylece tümördeki çeşitliliği yakalamış oluyoruz” ifadelerini kullanıyor.

Sadece DNA Yetmiyor: Çok Katmanlı “Omik” Analiz

Kolon kanseriyle ilgili yürüttükleri proje yalnızca DNA dizilemesiyle sınırlı değil. Transkriptom analizleriyle hangi genin ne kadar üretildiği ölçülüyor; sağlıklı ve tümör dokusu karşılaştırılıyor. Epigenetik mekanizmalar da incelenerek hangi genlerin aktif, hangilerinin baskılanmış olduğu ortaya konuyor. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Tümörün genetik yapısından hücre içinde üretilen proteinlere ve metabolik ürünlere kadar çok sayıda biyolojik veriyi, yani ‘omik veri’yi bir araya getirerek hastanın tümörünün detaylı bir modelini oluşturuyoruz. Bu kadar büyük ve karmaşık veriyi insanın tek başına analiz etmesi mümkün olmadığı için yapay zekâdan yararlanıyoruz. Bu analizlerin ardından geliştirdiğimiz PANACEA yöntemi devreye giriyor. Ağ temelli algoritmalarla tümörün tetikleyici genleri ve ilaçlarla hedef alınan genler haritalanıyor. Amaç; tüm tetikleyici mekanizmaları aynı anda susturabilecek en uygun ilaç ya da ilaç kombinasyonunu belirlemek” diyor. 

Laboratuvarda “Mini Organlar” Oluşturuluyor

Prof. Dr. Uğur Sezerman laboratuvar ortamında üretilen organoidlerin çok önemli olduğunu vurguluyor: “Hastadan alınan dokudan laboratuvar ortamında üretilen, üç boyutlu ve gerçek organa biyolojik olarak oldukça benzeyen mini doku modellerine ‘organoid’ diyoruz. Bu yapılar, tümörün hücresel mimarisini ve biyolojik davranışını büyük ölçüde taklit eder. Bu sayede ilaçlar, doğrudan hastanın tümörünün kopyası üzerinde denenebilir. Böylece hayvan deneylerine de ihtiyaç kalmaz”…

Kolon Kanseri Çalışması Dünyada ve Türkiye’de Bir İlk

Kolon kanseriyle ilgili yürütülen yeni projede, kolon kanseri hastasından alınan dokudan kişiye özel bir organoid oluşturulacak. Önce yapay zekâ ile tümörün tetikleyici mekanizmaları belirlenecek, ardından bu mekanizmaları hedefleyen ilaç adayları seçilecek. Bu ilaçlar, kök hücre ve organoid teknolojileri laboratuvarında üretilecek organoid modelleri üzerinde test edilecek.

Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Organoidler özellikle kolon kanserinde kanseri mimik edecek şekilde başarıyla üretilebiliyor; ancak bizim farkımız, kişinin kanser mekanizmasını aydınlatıp doğrudan hedefe yönelik ilaçların bu model üzerinde denenmesini sağlamak. Yüzlerce ilaç denemektense, birkaç deneyle hızlı bir şekilde organoid tümör üzerinde hastaya uygun tedaviyi belirlemenin mümkün olduğu bu yöntem dünyada da bir ilk. Omik verilerden hastanın dirençli olduğu ilaçları da, geliştirdiğimiz yapay zeka yöntemleri ile belirliyoruz. Böylece hastanın yanıt verebileceği ilaçlar ile deneme yapılmasını sağlayarak hem ekonomik yükü hafifletiyor hem de denemelerin hızlanması açısından sürece önemli katkıda bulunuyoruz” diyor.  

Bu çalışma sayesinde yaklaşık 6 hafta içinde hangi ilacın etkili olduğu belirlenecek ve sonuç doğrudan klinisyene bildirilecek. Sonrasında da hekim, en etkili tedaviyi hastaya uygulayacak. Bu tedavilerin rutine girebilmesi için tabii ki uluslararası kapsamlı klinik çalışmalara ihtiyaç olacak.

İlk Aşamada Son Evre Hastalarda Uygulanacak

Organoidlerin ilaç denemelerinde kullanımı FDA tarafından da onaylanmış durumda. Bu yaklaşım, deney hayvanı kullanımını önemli ölçüde azaltma potansiyeli de taşıyor. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Organoid üzerinde deneyeceğimiz ve çalışan tedavinin, gerçek tümörde de çalışmasını hedefliyoruz. Bu model sayesinde hayvan deneylerine ihtiyaç büyük ölçüde ortadan kalkabilir” diyor.

Çalışma ilk etapta, mevcut tüm tedavileri almış ve yanıt alınamamış son evre kolon kanseri hastalarında uygulanacak. Ancak hedef çok daha büyük. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Yöntemler geliştikçe bunu son aşamadaki hastalarda değil, hastaya ilk tanı konduğu anda uygulayabileceğiz. Böylece hasta zaman kaybetmeyecek; gereksiz ve etkisiz tedavilerle maddi ve biyolojik yük altına girmeyecek. Kolon kanserinin tüm alt türlerinde uygulanabilecek olan bu yöntem, tamamen kişiye özel bir yaklaşım sunuyor” ifadelerini kullanıyor.

2 Yılda 30 Hasta, 5 Yılda Klinik Rutine Girebilir

TEYDEB onayı alan proje kapsamında iki yıl içinde 30 hasta üzerinde uygulama tamamlanacak. Ardından yöntemin diğer kanser türlerinde, özellikle meme kanserinde uygulanması planlanıyor. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Kanser ciddi bir yara. Gereksiz ve etkisiz tedaviler hastanın en değerli şeyi olan zamanını alıyor. Artık tıbbın özüne gidip, hastalık yoktur hasta vardır yaklaşımıyla hastalığın tetikleyici mekanizmasını bulup onu hedefleyen çözümler üretmek zorundayız. Tıpta bu yaklaşımın 5 yıl içinde çok daha yaygın hale geleceğine inanıyorum. Kanserde yeni dönem artık çok net: Tümörü tam olarak anlamadan tedaviye başlanmamalı. İlaç hastaya verilmeden önce, laboratuvarda oluşturulan tümörün kopyasında denenmeli” diyor.

Kolon kanseriyle başlayan bu çalışma; gelecekte diğer kanserlerde olduğu gibi ülseratif kolit, irritabl bağırsak sendromu gibi hastalıklarda da organoid modelleri üzerinden kişiye özel tedavilerin geliştirilmesinin önünü açabilir… 

Hastaya Özel Tümör Kopyasıyla Laboratuvarda En Etkili İlaç Belirleniyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kaspersky Global Research & Analysis Team (GReAT), daha önce belgelenmemiş, oldukça geniş yetenek setine sahip bir RAT’in dağıtıldığı aktif bir zararlı yazılım kampanyasını ortaya çıkardı. Standart uzaktan erişim truva atı işlevlerinin ötesine geçen bu zararlı; stealer (veri hırsızı), keylogger (tuş kaydedici), clipper ve casus yazılım özelliklerini tek bir yapıda birleştiriyor. Siber suçlular tarafından MaaS (malware-as-a-service / hizmet olarak zararlı yazılım) modeliyle üçüncü taraflara sunulan bu araç, YouTube ve Telegram üzerinden tanıtılıyor. Bu durum, daha az teknik bilgiye sahip aktörler de dahil olmak üzere çok daha geniş bir kullanıcı kitlesi tarafından kullanılma riskini artırıyor.

Stealer özellikleri sayesinde zararlı yazılım, kurban hakkında geniş kapsamlı veri toplayabiliyor: sistem bilgilerini derliyor, Steam, Discord ve Telegram hesaplarına ait kimlik bilgilerini ele geçiriyor ve web tarayıcılarından veri çekebiliyor. Ayrıca kripto para kullanıcıları için de ciddi bir tehdit oluşturuyor; tarayıcı tabanlı clipper özelliği ile kripto cüzdan adreslerini değiştirerek işlemleri manipüle edebiliyor.

Veri hırsızlığının ötesinde, CrystalX RAT tam kapsamlı bir gözetim aracı olarak da konumlanıyor. Ekran görüntüsü alma, mikrofon üzerinden ses kaydetme ve hem web kamerasından hem de ekran üzerinden video yakalama gibi yeteneklere sahip.

Zararlının dikkat çeken unsurlarından biri ise geliştiriciler tarafından özellikle öne çıkarılan “eğlenceli” prankware (şaka yazılımı) özellikleri. Bu işlevler sayesinde saldırganlar, kurbanın sistemine doğrudan müdahale edebiliyor: fare imlecini hareket ettirmek, masaüstü arka planını değiştirmek, ekran yönünü döndürmek, masaüstü simgelerini gizlemek, sistemi zorla kapatmak ve hatta gerçek zamanlı açılır mesajlar göndermek mümkün. İlk bakışta zararsız gibi görünen bu özellikler, saldırıya görünürlük ve psikolojik baskı boyutu ekleyerek kurban üzerinde rahatsız edici bir etki yaratıyor.

Kaspersky, saldırıların şu an için Rusya’daki kullanıcıları hedef aldığını bildiriyor. Ancak satış ve dağıtım modeli göz önüne alındığında, zararlının farklı ülkelere yayılma potansiyeli oldukça yüksek.

Kaspersky GReAT Kıdemli Güvenlik Araştırmacısı Leonid Bezvershenko konuyla ilgili olarak şunları söylüyor: “Bu denli kapsamlı bir yetenek seti, kurbanın adeta 360 derece ele geçirilmesine ve gizliliğin tamamen ortadan kalkmasına yol açıyor. Hesap erişim bilgilerinin ele geçirilmesinin ötesinde, çalınan veriler şantaj amacıyla da kullanılabilir. İlk bulaşma vektörü henüz net olarak belirlenebilmiş değil, ancak şimdiden onlarca kurbanı etkilediği görülüyor. Telemetri verilerimiz, zararlının yeni versiyonlarının da tespit edildiğini gösteriyor; bu da aktif olarak geliştirilmeye ve sürdürülmeye devam ettiğine işaret ediyor. Önümüzdeki dönemde hem kurban sayısının hem de coğrafi yayılımın önemli ölçüde artmasını bekliyoruz.”

CrystalX RAT ve göstergeleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için Securelist.com üzerindeki detaylı rapor incelenebilir.

Kaspersky, kullanıcıların güvende kalabilmesi için şu önerilerde bulunuyor:

• Mesajlaşma uygulamaları veya e-posta yoluyla alınan ve zararlı yazılım çalıştırma riski taşıyan dosyaları açarken veya indirirken son derece dikkatli olun.

• İndirmeler konusunda seçici davranın. Oyunları ve modları yalnızca resmi kaynaklardan veya güvenilir web sitelerinden yüklemek daha güvenlidir. Gayriresmi kaynaklar zararlı yazılım içerebilir.

• Tüm bilgisayar ve mobil cihazlarınızda, sizi uyaracak ve olası enfeksiyonları önleyecek  Kaspersky Premium gibi güçlü bir güvenlik çözümü kullanın.

• Windows ayarlarından “dosya uzantılarını göster” seçeneğini etkinleştirebilirsiniz. Bu, potansiyel olarak zararlı dosyaları ayırt etmenizi kolaylaştıracaktır. Truva atları birer program olduğu için; “exe”, “vbs” ve “scr” gibi dosya uzantılarına sahip şüpheli dosyalardan uzak durmalısınız. Siber suçlular, zararlı bir dosyayı video, fotoğraf veya belge gibi göstermek için birden fazla uzantı kullanabilir.

• E-posta yoluyla gönderilen bildirimlere karşı tetikte olun. Siber suçlular genellikle bir çevrimiçi mağaza veya bankadan gelmiş gibi görünen sahte e-postalar hazırlayarak kullanıcıyı zararlı bir bağlantıya tıklamaya ve yazılımı yaymaya teşvik eder.

CrystalX RAT hakkında daha fazla bilgi edinmek ve güvenlik ihlali göstergelerini (IoC) incelemek için Securelist.com üzerindeki raporu ziyaret edebilirsiniz.

Kaspersky, veri çalan ve kullanıcıları hedef alarak sistemlerine müdahale eden CrystalX RAT’i tespit etti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Değerli verilerimizi nerede saklıyoruz?

Kaspersky’nin Pazar Araştırma Merkezi tarafından gerçekleştirilen araştırma*, Türkiye’deki kullanıcıların büyük çoğunluğunun önemli bilgilerini dijital olarak saklamayı tercih ettiğini gösteriyor. Katılımcıların %88’i; kimlik bilgileri, finansal veriler, sağlık bilgileri veya fotoğraf arşivleri gibi hassas kişisel verilerini elektronik ortamda sakladığını belirtiyor.

Dijital veri saklama yöntemleri incelendiğinde ise katılımcıların %58’i önemli kayıtlarını bilgisayarlarında veya sabit disklerinde tuttuğunu ifade ederken, %39’u bulut çözümlerini tercih ediyor. %28’i ise verilerini kamuya ait dijital hizmetlerde saklamayı seçiyor.

Dijital ortam gerçekten daha güvenli mi? 

Her veri saklama yönteminin kendine özgü avantajları ve sınırlamaları bulunuyor. Fiziksel ortamlar kaybolabilir veya zarar görebilirken, harici diskler hareket halindeyken kullanım açısından her zaman pratik olmayabiliyor. Bulut servisleri ise erişim kolaylığı sağlasa da yetkisiz erişim risklerine açık olabiliyor.

Dijital verilerin güvenliğini en üst seviyeye çıkarmak için Kaspersky uzmanları şu temel uygulamaları öneriyor:

1. Bir yedekleme stratejisi oluşturun

Veri saklama için tek bir doğru yöntem bulunmadığı gibi, her dosyanın yedeklenmesi de şart değildir. Ancak özellikle hassas veriler veya yeniden oluşturulması mümkün olmayan dosyalar için düzenli yedekleme alışkanlığı edinmek kritik önem taşır.

Yaygın olarak kullanılan 3-2-1 yedekleme stratejisine göre; önemli verilerinizin en az üç kopyasını oluşturmalı, bunları iki farklı depolama ortamında saklamalı ve en az bir kopyayı farklı bir fiziksel konumda (bulut ya da harici bir ortam) tutmalısınız.

Parolalar, kimlik bilgileri veya finansal veriler gibi en hassas bilgiler ise ekstra koruma gerektirir. Bu tür veriler için, kullanıcı kimlik bilgileri ve banka kartlarının yanı sıra taranmış pasaport/kimlik belgeleri, PDF dosyaları, adresler ve notları güvenli şekilde saklamaya olanak tanıyan özel “gizli kasa” özelliği sunan Kaspersky password manager gibi çözümler tercih edilmelidir.

2. Dijital kasalarınızı koruyun

Kaspersky verilerine göre, katılımcıların %98’inin kişisel veri depolarını korumak için en azından bazı önlemler alması umut verici bir gelişme. Ancak katılımcıların %30’u, kişisel verilerini korumak için kolay hatırlanan parolalar kullanmaya devam ediyor. Yalnızca basit parolalara güvenmek, dijital kasalarınızı kaba kuvvet (brute force) saldırılarına karşı savunmasız bırakır. Bu nedenle uzmanlar, mümkün olan her yerde iki faktörlü kimlik doğrulamayı (2FA) etkinleştirmenizi veya geçiş anahtarı (passkey) teknolojisini benimsemenizi öneriyor. Geçiş anahtarları bir password manager ile güvenli bir şekilde saklanabilir ve yetkilendirilmiş herhangi bir cihazdan sorunsuz bir şekilde erişilebilir.

3. Mümkün olan yerlerde otomatik yedekleme ayarlayın

Yedekleme işlemlerini sürekli hatırlamak zorlayıcı olabilir. Bu süreci kolaylaştırmak için kullandığınız tüm cihazlarda yerleşik yedekleme hizmetlerini aktif hale getirmeniz önerilir (örneğin iPhone/iPad/Mac için iCloud, Android/Windows için Google Drive veya OneDrive).

Ayrıca yedeklerin düzgün çalıştığından emin olmak için ayda bir veya iki ayda bir tek bir dosyayı geri yükleyerek test yapılması tavsiye edilir. Kaspersky Premium, kullanıcıların Windows cihazlarında düzenli yedekleme yapmasına ve verilerini geri yüklemesine olanak tanır. Yedekler, çıkarılabilir sürücülerde veya bulut depolama alanlarında şifrelenmiş biçimde güvenle saklanabilir.

Kaspersky Tüketici İş Birimi Başkan Yardımcısı Marina Titova konuya ilişkin şunları söylüyor:
“Yedeklemenin önemli olduğunu hepimiz biliyoruz, ancak çoğu zaman tüm verileri tek seferde yedeklemeye çalıştığımız için bu süreci erteliyoruz. Oysa daha akıllı yaklaşım, yedeklemeyi günlük iş akışının bir parçası haline getirmektir. Dosyalarınızı ‘kritik’, ‘önemli’ ve ‘düşük öncelikli’ olarak sınıflandırın. Kritik veriler için gerçek zamanlı yedekleme otomasyonu kurun, diğerleri için haftalık veya aylık planlar oluşturun. Parolalar ve kimlik bilgileri gibi hassas veriler için ise özel güvenli kasa çözümlerini tercih edin. Otomasyon ve önceliklendirme sayesinde, gereksiz yük oluşturmadan gerçekten önemli olan verileri koruyabilirsiniz.”

* Araştırma, Kaspersky Pazar Araştırmaları Merkezi tarafından Kasım 2025’te gerçekleştirilmiştir. Arjantin, Şili, Çin, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Malezya, Meksika, Suudi Arabistan, Güney Afrika, İspanya, Türkiye, Birleşik Krallık ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden toplam 3.000 katılımcı araştırmaya dahil olmuştur.

Kaspersky: Türkiye’deki Kullanıcıların %88’i Hassas Verilerini Dijital Ortamda Saklamayı Tercih Ediyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı koordinesinde Atatürk Gençlik Merkezi’nde düzenlenen eğitimi, Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) uzman eğitmeni Kadir Efe Oruç verdi. Genel Sekreter Yardımcısı Pınar Mine Hacıalibeyoğlu’nun da takip ettiği ve yaklaşık 300 personelin katıldığı program, interaktif bir formatta sürdürüldü.

Yapay Zekânın Temelleri ve Geleceği

Eğitimin ilk bölümünde makine öğrenmesi ile derin öğrenme arasındaki farklar, görüntü işleme sistemleri ve büyük dil modellerinin çalışma yapısı uygulamalı olarak anlatıldı. Arama motorları ile yapay zekâ tabanlı dil modellerinin karşılaştırmalı analizinin yapıldığı oturumda, teknolojinin güncel trendleri ve geleceğe yönelik öngörüler paylaşıldı.

3 Milyon Veri ile Uygulamalı Analiz

İkinci oturumda teorik bilgiler pratiğe döküldü. Katılımcılar, 3 milyon satırdan oluşan dev bir veri seti üzerinde Google Colab ortamında kodlama uygulaması yaptı. Müşteri görüşlerinin yapay zekâ destekli istatistiksel yöntemlerle analiz edildiği çalışmada, elde edilen çıktıların kurumsal karar alma süreçlerine nasıl entegre edilebileceği somut örneklerle gösterildi.

Yerel Yönetimlerde Dijital Dönüşüm

Eğitimin son bölümünde ise yapay zekânın yerel yönetimlerdeki başarılı uygulama örneklerine odaklanıldı. Dijital ikiz teknolojileri, ulaşım ve çevre yönetimi gibi alanlardaki güncel projeler katılımcılara tanıtıldı. Program, teknoloji kullanımı ve yapay zekâ etiği üzerine yapılan değerlendirmelerin ardından sona erdi.

Büyükşehir Personeline Yapay Zekâ ve Veri Yönetimi Eğitimi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Red Business tarifeleri; KOBİ’lerden büyük ölçekli kurumlara, saha ekiplerinden hibrit çalışan yapılara kadar farklı iş modellerine sahip şirketlerin iletişim ihtiyaçları dikkate alınarak tasarlandı. Veri yoğun çalışan ekipler, sahada aktif operasyon yürüten kadrolar ya da toplantı, görüntülü görüşme ve mesaj trafiğini yöneten yönetim ekipleri için farklı kullanım alışkanlıklarına yanıt veren esnek paket seçenekleri sunuluyor.

Bu yapı sayesinde işletmeler, operasyonel ihtiyaçlarına en uygun tarifeyi seçebiliyor; gereksiz maliyetleri ortadan kaldırırken ihtiyaç duydukları bağlantı gücüne kesintisiz erişebiliyor.

Şirketlere teknolojiye erişim ve maliyet avantajı sunuluyor

Vodafone Business’ın çözümü olan Red Business tarifeleri, KOBİ’lerin ileri iletişim teknolojilerine erişimini kolaylaştırırken, maliyet avantajı sağlayan paket yapısıyla bütçe yönetimlerini de destekliyor. Business Pass özelliği sayesinde şirketler; en çok kullandıkları iş uygulamalarında internet kotası kaygısı yaşamadan iletişimlerini sürdürebiliyor. Bu yaklaşım, özellikle sınırlı kaynakla maksimum verimlilik hedefleyen küçük ve orta ölçekli işletmeler için önemli bir avantaj sunuyor. Vodafone Business, yalnızca teknoloji sunmakla kalmıyor; bu teknolojiyi erişilebilir ve sürdürülebilir kılarak KOBİ’lerin rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.

Business Pass kapsamında şu uygulamalar yer alıyor: WhatsApp, Facebook Messenger, Telegram, Signal Microsoft Teams, Skype Kurumsal, iOS Mail, Outlook, Gmail, Yandex Mail, Yahoo Mail ve Yandex Navigasyon. Bu uygulamalar üzerinden gerçekleştirilen mesajlaşma, e-posta ve iş iletişimi trafiği paket kotasından düşmüyor. Böylece saha ekipleri, satış temsilcileri, lojistik operasyonları ve yönetim kadroları; veri kotası kaygısı yaşamadan iletişimlerini sürdürebiliyor. Vodafone Business, sektörde bir ilk olan bu özellik sayesinde kurumsal mobil iletişimde farklılaştıran önemli bir unsur ile öne çıkıyor. 

Mevcut aboneler ek paket olarak “Business Pass” özelliğini satın alabilecek 

Kontrat yenileme dönemine yaklaşan müşteriler de bu özellikten faydalanabilecek. Müşteriler, Vodafone Yanımda uygulaması ek paketler menüsünden “Business Pass” özelliğini aylık yenilenecek şekilde faturasına ek olarak veya kredi kartından ödeme seçeneği ile satın alabilecek. Alım sonrası müşteriler mevcut tarife özelliklerine ek olarak “Business Pass” paketini de anında kullanabilecek.

“Tüm işletmeleri 5G’ye hazır hale getireceğiz”

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Vodafone Türkiye İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Özlem Kestioğlu, şunları söyledi: “Türkiye’de 5G kullanımının başlayacağı 1 Nisan 2026 tarihi, iş dünyası için yeni bir eşik anlamına geliyor. 5G yalnızca daha yüksek hız demek değil; daha çevik operasyonlar, gerçek zamanlı veri akışı ve rekabet avantajı demek. Vodafone olarak 5 kıtadaki 5G deneyimimizi Türkiye’ye taşıyor, işletmelerimizin bu dönüşüme bugünden hazır olmasını sağlıyoruz. İşletmeler için özel olarak tasarladığımız Red Business tarifelerimiz ve Business Pass özelliğimiz ile kurumların en kritik iş uygulamalarında iletişim sınırlarını ortadan kaldırıyoruz. Özellikle KOBİ’lerimizin ileri teknolojilere erişimini kolaylaştırarak hem operasyonel verimliliklerini artırmayı hem de maliyet avantajı sağlamayı hedefliyoruz.”

5G’ye hazır altyapı ve global deneyim Türkiye’ye taşınıyor

Vodafone, 5 kıtada edindiği 5G deneyimini Türkiye’ye taşıyarak işletmelerin yeni nesil bağlantı teknolojilerine sorunsuz geçişini destekliyor. 5G ile birlikte daha düşük gecikme süresi, daha yüksek veri hızları ve artan bağlantı kapasitesi; üretimden perakendeye, finanstan lojistiğe kadar birçok sektörde operasyonel verimliliği artıracak.

5G’ye hazır Red Business tarifeleri, yalnızca bugünün ihtiyaçlarına değil, 1 Nisan 2026 itibarıyla başlayacak yeni dönemin gereksinimlerine de yanıt verecek şekilde tasarlandı. Vodafone Business, işletmelerin dijital dönüşüm yolculuğunda yalnızca bir bağlantı sağlayıcısı değil; farklı ihtiyaçlara özel çözümler sunan stratejik bir iş ortağı olarak konumlanıyor. 5G’ye hazır altyapısı ve yenilikçi tarifeleriyle şirketlerin iletişim süreçlerinde sınırları kaldırmayı hedefliyor.

Vodafone Business Pass ile şirketler, iş uygulamalarında sınırsız internete kavuştu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Araştırma bulgularına göre, Türkiye’deki çalışanların %80’i mesai saatleri dışında da iş süreçlerini takip etmeye devam ediyor. Katılımcıların %87’si anlık mesajlaşma uygulamaları üzerinden gelen işle ilgili tüm mesajlara yanıt verirken, %81’i boş zamanlarında iş e-postalarını kontrol ediyor. Hatta çalışanların %77’si, tatildeyken veya kişisel zamanlarında iş e-postalarını yanıtladığını itiraf ediyor.

Sürekli ulaşılabilir olma baskısı, iş yerindeki stres seviyelerinin yükselmesine neden oluyor. İşle ilgili yaşanan aksaklıklar da önemli birer stres kaynağı; örneğin çalışanların %45’i, bir iş grubuna yanlışlıkla rastgele bir mesaj gönderdiklerinde ciddi bir kaygı yaşıyor. Öte yandan, her dijital hata aynı derecede kritik algılanmıyor: Katılımcıların %33’ü, eksik kalmış bir e-postayı göndermeyi daha soğukkanlılıkla karşılıyor; bu da bazı hataların diğerlerine kıyasla daha az “hasar verici” görüldüğünü kanıtlıyor.

Özel hayat ile profesyonel hayat arasındaki sınırların belirsizleşmesi ve anlık iletişim araçlarının yaygınlaşması, çalışanlarda sürekli izlenme hissini ve dijital hata yapma korkusunu pekiştiriyor. Katılımcıların %37’si, iş yerinde çalışmak yerine sosyal medyada vakit geçirirken yöneticilerine yakalanma ihtimalinin kendilerini aşırı derecede rahatsız ettiğini, hatta korkuttuğunu belirtiyor. Bu “sürekli bağlantıda kalma” kültürü, uzun vadede çalışan refahını sarsma, tükenmişlik riskini artırma ve genel verimliliği düşürme potansiyeli taşıyor.

Kaspersky Teknik Uzmanı Brandon Muller, konuya ilişkin şu değerlendirmelerde bulunuyor: “Dijital kaygı yalnızca çalışan refahını etkilemekle kalmıyor, aynı zamanda kurumlar için siber güvenlik risklerini de beraberinde getiriyor. Mesajlara ve e-postalara anında yanıt verme baskısı hisseden bireyler; bağlantıları, ekleri veya gönderici kimliklerini dikkatlice doğrulamadan daha dürtüsel hareket etme eğilimi gösteriyor. Bu aceleci tavır, çalışanları oltalama (phishing) saldırılarına ve sosyal mühendislik teknikleri kullanılan diğer dolandırıcılıklara karşı çok daha savunmasız hale getiriyor.”

Kaspersky, dijital kaygıyı ve bununla bağlantılı siber riskleri en aza indirmek adına çalışanlara şu önerilerde bulunuyor:

• Tıklamadan veya yanıtlamadan önce yavaşlayın: Dijital kaygı, otomatik tepkileri tetikleyebilir. Gönderici bilgilerini, URL’leri veya ekleri kontrol etmek için verilecek kısa bir ara, olası bir güvenlik ihlalini önleyebilir.
• Aciliyet duygusuna şüpheyle yaklaşın: Siber suçlular genellikle baskı ve korku unsurlarını kullanır. Beklenmedik veya “acil” kodlu talepleri yanıtlamadan önce mutlaka doğrulayın.
• Hassas verileri güvensiz ağlar üzerinden yönetmeyin: Mesai saatleri dışında çalışırken sıkça kullanılan halka açık Wi-Fi ağları, siber tehditlere karşı korumasızdır. Bu tür durumlarda mobil veri veya VPN kullanımı tercih edilmelidir.
• Riskleri azaltan teknolojilerden faydalanın: Örneğin Kaspersky Premium, kullanıcıları potansiyel tehditlere karşı uyarmak için tasarlanmış yapay zeka destekli anti-phishing (oltalama önleme) özelliklerini bünyesinde barındırır.

Kurumlar ise çalışanların dijital kaygısından kaynaklanan siber güvenlik risklerini azaltmak için, personelin tehditleri tanımasını ve stres altında dahi doğru tepki vermesini sağlayacak düzenli siber güvenlik eğitimleri sunabilir. Bununla birlikte, insan hatasının etkisini minimize etmek için güçlü siber güvenlik çözümlerinin kullanılması da kritik önem taşır. Kaspersky Next’in esnek ve güçlü bulut tabanlı koruma yapısı, şirketin benzersiz siber güvenlik deneyimiyle desteklenerek bu alanda öne çıkan çözümlerden biridir. Ayrıca, Kaspersky Security for Mail Server gibi anti-phishing özelliklerine sahip e-posta sunucusu güvenlik çözümleri, oltalama e-postaları üzerinden gerçekleşebilecek enfeksiyon riskini daha da azaltmaya yardımcı olur.

“Sürekli Bağlantıda” Olma Hali: Çalışanların %80’i Mesai Dışında da İşten Kopamıyor, Bu Durum Dijital Anksiyeteyi Tetikliyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

En yeni Intel Core Ultra 200HX Plus Serisi işlemciler artık bir dizi yeni oyuncu dizüstülerine güç veriyor ve bu seri, önceki nesle göre daha yüksek performans sağlıyor. Bu işlemciler sayesinde cihazlar hızlı tepki süreleri, stabil FPS değerleri ve akıllı performans ayarları sunuyor. Aynı zamanda güçlü pil performansıyla kullanıcıların oyun ve uygulamalarda kesintisiz deneyim yaşamasına yardımcı oluyor.

NVIDIA Blackwell mimarisinden güç alan NVIDIA GeForce RTX™ 50 Serisi dizüstü bilgisayar ekran kartları ise oyunculara ve içerik üreticilerine yeni nesil grafik performansı sunuyor. Güçlü yapay zeka işlem kapasitesiyle öne çıkan seri, daha gelişmiş görseller ve yeni deneyimler sağlıyor. NVIDIA DLSS 4.5 teknolojisi ise performansı artırarak daha hızlı ve akıcı görüntü üretimi sağlıyor.

Predator Helios Neo 16S AI

Serinin ince modeli olarak öne çıkan Predator Helios Neo 16S AI (PHN16S-I71), hareket halindeyken de oyun performansından ödün vermek istemeyen oyuncular için tasarlandı. 18,9 mm’nin altındaki ince kasasıyla dikkat çeken cihaz, Intel Core Ultra 9 290HX’e kadar işlemci ve NVIDIA GeForce RTX™ 5080’e kadar dizüstü bilgisayar ekran kartı donanımını kullanıcılara sunuyor. Cihazın OLED HDR ekranı, ultra akıcı ve hızlı bir oyun deneyimi sağlıyor. 240 Hz yenileme hızı, WQXGA çözünürlük ve 1 ms tepki süresi sayesinde görüntüler son derece net ve akıcı şekilde yansıtılıyor. Ekran ayrıca Calman Verified yüzde 100 DCI-P3 renk doğruluğu ile daha canlı ve gerçekçi renkler sunuyor. Yüksek soğutma performansını desteklemek için cihaz, Predator AeroBlade 3D Fan teknolojisi ve sıvı metal termal macun içeren gelişmiş soğutma sistemiyle donatıldı. 

Predator Helios Neo 16 AI

Predator Helios Neo 16 AI (PHN16-I71), masaüstü seviyesindeki performansı ve gelişmiş yapay zeka özelliklerini 16 inçlik bir tasarımda sunuyor. Cihaz, Intel Core Ultra 9 290HX’e kadar uzanan işlemci seçenekleri ve NVIDIA GeForce RTX™ 5080 dizüstü bilgisayar ekran kartı alternatifleriyle geliyor. Modelin öne çıkan özelliklerinden biri OLED HDR ekranı. 1 ms tepki süresi, WQXGA çözünürlük ve yüzde 100 DCI-P3 renk gamını kapsayan Calman Verified renk doğruluğu sunan ekran, oyunları son derece akıcı ve canlı detaylarla yansıtıyor. Yüksek performans sırasında verimli soğutma sağlamak için cihazda Predator AeroBlade 3D Fan teknolojisi, sıvı metal termal macun ve vektör ısı boruları kullanılıyor. Bu sistem, ısının etkili şekilde dağıtılmasına yardımcı oluyor. Bağlantı konusunda Intel Killer Ethernet E3100, oyun ve yayın izleme için ideal olan hızlı, istikrarlı ve akıllı önceliklendirme özelliğine sahip ağ performansı sunarken, Thunderbolt 4 ise ultra hızlı veri aktarımı sağlar.

Predator Helios Neo 18 AI

Predator Helios Neo 18 AI (PHN18-I71), serinin 18 inçlik modeli olarak öne çıkıyor. Cihaz, Intel Core Ultra 9 290HX’e kadar işlemci ve NVIDIA GeForce RTX™ 5080’e varan dizüstü bilgisayar GPU’su alternatifleri sunuyor. 240 Hz yenileme hızına ve yüzde 100 DCI-P3 renk gamına sahip WQXGA ekranı, yeni Ambient Contrast Ratio (ACR) katmanı sayesinde parlak ortamlarda da daha iyi kontrast ve daha net görüntüler sağlıyor. Bu teknoloji aynı zamanda göz yorgunluğunu azaltarak daha konforlu bir izleme deneyimi sunuyor. Yüksek performansı sürdürebilmek için cihaz, Predator AeroBlade 3D Fan teknolojisi, sıvı metal termal macun ve vektör ısı borularından oluşan gelişmiş bir soğutma sistemiyle donatıldı. Bu sistem, yoğun kullanım sırasında bile cihazın verimli ve serin çalışmasına yardımcı oluyor.

Üç yeni Predator Helios Neo oyun dizüstü bilgisayar, birçok gelişmiş yapay zeka özelliği de sunuyor. Performans modları ve fan hızları üzerinde gerçek zamanlı kontrol sağlayan PredatorSense uygulaması, oyuncuların cihazlarını dört bölgeli RGB arka aydınlatmalı klavye ve aydınlatmalı logo ile kişiselleştirmelerine de imkan tanıyor. Sorunsuz co-op oyun deneyimi ve canlı yayınlar için geliştirilen Acer PurifiedVoice ve PurifiedView teknolojileri ise yapay zekadan yararlanarak arka plan gürültüsünü azaltıyor ve video kalitesini önemli ölçüde iyileştiriyor. Acer Intelligence Space[2] ise donanımı otomatik olarak algılayan ve uyumlu yapay zeka araçlarını öneren akıllı bir merkez olarak çalışıyor. 

Bulunabilirlik 

Predator Helios Neo 16S AI (PHN16S-I71), Predator Helios Neo 16 AI (PHN16-I71), Predator Helios Neo 18 AI (PHN18-I71) EMEA bölgesinde 2026 Haziran ayı itibariyle satışta olacak. 

Kesin özellikler, fiyatlar ve bulunabilirlik bölgelere göre değişiklik gösterebilir. Belirli pazarlarda bulunabilirlik, ürün özellikleri ve fiyatlar hakkında daha fazla bilgi edinmek için lütfen www.acer.com adresinden size en yakın Acer ofisi ile iletişime geçin. 

Acer, Masaüstü Seviyesinde Performans İçin Predator Helios Neo Oyun Dizüstü Bilgisayarlarını Yeni Nesil İşlemci ve Ekran Kartlarıyla Yeniledi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bioinformatik alanında uzun yıllardır çalışmalar yürüttüklerini belirten Prof. Dr. Uğur Sezerman, kanserde artık çok katmanlı veri analizinin kaçınılmaz olduğunu vurguluyor. Tümörün dijital ve biyolojik haritasını çıkardıklarına dikkat çeken Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Bioinformatik; tıbbi verileri bilgisayar tabanlı yaklaşımlarla analiz ederek tanı ve tedavide kullanılacak yöntemler geliştiren bir alan. Günümüzde DNA dizileme teknolojileri sayesinde elimizde çok büyük miktarda veri var. Özellikle kanserde, tümör dokusunu ve kandan elde edilen DNA’yı dizileyerek tümöre özgü somatik varyasyonları tespit edebiliyoruz” diyor.

Bu analizler sayesinde tümörün hangi genetik değişimlerle tetiklendiği, hangi sinyal mekanizmaları üzerinden büyüdüğü ortaya konuyor. Ancak tümör tek tip bir yapı değil. Heterojen, yani farklı klonlardan oluşan karmaşık bir yapı. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Tümör içindeki farklı klonları ve her birinin ‘driver’ dediğimiz tetikleyici mekanizmalarını belirleyebiliyoruz. Böylece tümördeki çeşitliliği yakalamış oluyoruz” ifadelerini kullanıyor.

Sadece DNA Yetmiyor: Çok Katmanlı “Omik” Analiz

Kolon kanseriyle ilgili yürüttükleri proje yalnızca DNA dizilemesiyle sınırlı değil. Transkriptom analizleriyle hangi genin ne kadar üretildiği ölçülüyor; sağlıklı ve tümör dokusu karşılaştırılıyor. Epigenetik mekanizmalar da incelenerek hangi genlerin aktif, hangilerinin baskılanmış olduğu ortaya konuyor. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Tümörün genetik yapısından hücre içinde üretilen proteinlere ve metabolik ürünlere kadar çok sayıda biyolojik veriyi, yani ‘omik veri’yi bir araya getirerek hastanın tümörünün detaylı bir modelini oluşturuyoruz. Bu kadar büyük ve karmaşık veriyi insanın tek başına analiz etmesi mümkün olmadığı için yapay zekâdan yararlanıyoruz. Bu analizlerin ardından geliştirdiğimiz PANACEA yöntemi devreye giriyor. Ağ temelli algoritmalarla tümörün tetikleyici genleri ve ilaçlarla hedef alınan genler haritalanıyor. Amaç; tüm tetikleyici mekanizmaları aynı anda susturabilecek en uygun ilaç ya da ilaç kombinasyonunu belirlemek” diyor. 

Laboratuvarda “Mini Organlar” Oluşturuluyor

Prof. Dr. Uğur Sezerman laboratuvar ortamında üretilen organoidlerin çok önemli olduğunu vurguluyor: “Hastadan alınan dokudan laboratuvar ortamında üretilen, üç boyutlu ve gerçek organa biyolojik olarak oldukça benzeyen mini doku modellerine ‘organoid’ diyoruz. Bu yapılar, tümörün hücresel mimarisini ve biyolojik davranışını büyük ölçüde taklit eder. Bu sayede ilaçlar, doğrudan hastanın tümörünün kopyası üzerinde denenebilir. Böylece hayvan deneylerine de ihtiyaç kalmaz”…

Kolon Kanseri Çalışması Dünyada ve Türkiye’de Bir İlk

Kolon kanseriyle ilgili yürütülen yeni projede, kolon kanseri hastasından alınan dokudan kişiye özel bir organoid oluşturulacak. Önce yapay zekâ ile tümörün tetikleyici mekanizmaları belirlenecek, ardından bu mekanizmaları hedefleyen ilaç adayları seçilecek. Bu ilaçlar, kök hücre ve organoid teknolojileri laboratuvarında üretilecek organoid modelleri üzerinde test edilecek.

Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Organoidler özellikle kolon kanserinde kanseri mimik edecek şekilde başarıyla üretilebiliyor; ancak bizim farkımız, kişinin kanser mekanizmasını aydınlatıp doğrudan hedefe yönelik ilaçların bu model üzerinde denenmesini sağlamak. Yüzlerce ilaç denemektense, birkaç deneyle hızlı bir şekilde organoid tümör üzerinde hastaya uygun tedaviyi belirlemenin mümkün olduğu bu yöntem dünyada da bir ilk. Omik verilerden hastanın dirençli olduğu ilaçları da, geliştirdiğimiz yapay zeka yöntemleri ile belirliyoruz. Böylece hastanın yanıt verebileceği ilaçlar ile deneme yapılmasını sağlayarak hem ekonomik yükü hafifletiyor hem de denemelerin hızlanması açısından sürece önemli katkıda bulunuyoruz” diyor.  

Bu çalışma sayesinde yaklaşık 6 hafta içinde hangi ilacın etkili olduğu belirlenecek ve sonuç doğrudan klinisyene bildirilecek. Sonrasında da hekim, en etkili tedaviyi hastaya uygulayacak. Bu tedavilerin rutine girebilmesi için tabii ki uluslararası kapsamlı klinik çalışmalara ihtiyaç olacak.

İlk Aşamada Son Evre Hastalarda Uygulanacak

Organoidlerin ilaç denemelerinde kullanımı FDA tarafından da onaylanmış durumda. Bu yaklaşım, deney hayvanı kullanımını önemli ölçüde azaltma potansiyeli de taşıyor. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Organoid üzerinde deneyeceğimiz ve çalışan tedavinin, gerçek tümörde de çalışmasını hedefliyoruz. Bu model sayesinde hayvan deneylerine ihtiyaç büyük ölçüde ortadan kalkabilir” diyor.

Çalışma ilk etapta, mevcut tüm tedavileri almış ve yanıt alınamamış son evre kolon kanseri hastalarında uygulanacak. Ancak hedef çok daha büyük. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Yöntemler geliştikçe bunu son aşamadaki hastalarda değil, hastaya ilk tanı konduğu anda uygulayabileceğiz. Böylece hasta zaman kaybetmeyecek; gereksiz ve etkisiz tedavilerle maddi ve biyolojik yük altına girmeyecek. Kolon kanserinin tüm alt türlerinde uygulanabilecek olan bu yöntem, tamamen kişiye özel bir yaklaşım sunuyor” ifadelerini kullanıyor.

2 Yılda 30 Hasta, 5 Yılda Klinik Rutine Girebilir

TEYDEB onayı alan proje kapsamında iki yıl içinde 30 hasta üzerinde uygulama tamamlanacak. Ardından yöntemin diğer kanser türlerinde, özellikle meme kanserinde uygulanması planlanıyor. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Kanser ciddi bir yara. Gereksiz ve etkisiz tedaviler hastanın en değerli şeyi olan zamanını alıyor. Artık tıbbın özüne gidip, hastalık yoktur hasta vardır yaklaşımıyla hastalığın tetikleyici mekanizmasını bulup onu hedefleyen çözümler üretmek zorundayız. Tıpta bu yaklaşımın 5 yıl içinde çok daha yaygın hale geleceğine inanıyorum. Kanserde yeni dönem artık çok net: Tümörü tam olarak anlamadan tedaviye başlanmamalı. İlaç hastaya verilmeden önce, laboratuvarda oluşturulan tümörün kopyasında denenmeli” diyor.

Kolon kanseriyle başlayan bu çalışma; gelecekte diğer kanserlerde olduğu gibi ülseratif kolit, irritabl bağırsak sendromu gibi hastalıklarda da organoid modelleri üzerinden kişiye özel tedavilerin geliştirilmesinin önünü açabilir… 

“Kolon Kanserinde Yeni Çağ: Tümör Laboratuvarda Kopyalanıyor, En Etkili İlaç Kopya Üzerinde Denenerek Hastaya Veriliyor” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Konak Belediyesi’nin GEKO ve 1923 Vakfı iş birliğiyle Türkan Saylan Kültür Merkezi’nde düzenlediği Hibrit Kariyer Zirvesi, çok sayıda gencin katılımıyla gerçekleştirildi. Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu’nun da gençleri yalnız bırakmadığı zirvenin ilk gününde çağın gereklilikleri ve dijital dönüşüm odak noktası oldu. Prof. Dr. Ferit Acar Savacı’nın “Yapay Zeka ile İşbirliği” konulu sunumuyla başlayan oturumlar; Av. Çağatay Akar’ın “Kişisel Marka Yönetimi ve Dijital Ayak İzi”, CHP Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi Sanayi ve Teknoloji Politika Kurulu Üyesi Andaç Pamuk’un “Veri Okuryazarlığı ve Analitik Düşünme” ve Prof. Dr. Ethem Duygulu’nun “Girişimlerin Sürdürülebilirliği ve Döngüsel Ekonomi” başlıklı konuşmalarıyla derinlik kazandı. Etkinliğin ikinci gününde ise kişisel gelişim ve profesyonel yetkinlikler öne çıktı. Katılımcılar; İlker Beyhan ile “Eleştirel Düşünme ve Kompleks Problem Çözme”, Mesut Şimşek ile “Etkili İletişim”, Ali Sinan Avşar ve Gülsüm Kaya ile “Öğrenmeyi Öğrenmek ve Gönüllülük” konularında interaktif oturumlar gerçekleştirdi. Program, Doç. Dr. Cemile Çetin’in “Kariyer Tasarımı” başlıklı ufuk açıcı sunumuyla noktalandı.

Mutlu: Belediye olarak yapay zekayı aktif kullanıyoruz

“Yapay Zeka Rakibin Değil, Yardımcı Pilotun” mottosuyla gerçekleştirilen Hibrit Kariyer Zirvesi’nin açılış konuşmasını yapan Başkan Mutlu, Konak Belediyesi olarak yapay zekayı aktif kullandıklarını ve teknolojiyi Konak’a daha iyi hizmet için dönüştürmeye gayret ettiklerini ifade etti. Başkan Mutlu, konuşmasında şu sözlere yer verdi: “Yapay zeka her yerde. Biz de belediye olarak yapay zekayı aktif kullanıyoruz. Neredeyse bütün müdürlüklerimiz profesyonel yapay zeka sistemlerine geçti. Bu, hayatın bir gerçeği. O yüzden bugün düzenlediğimiz etkinlik bizim için de çok önemli.”

Gençlere “Ferdi Zeyrek Gençlik Merkezi” müjdesi

Konak’a ay sonunda ikinci bir gençlik merkezi kazandıracaklarının müjdesini veren Başkan Mutlu, “Ay sonunda yeni gençlik merkezimizin açılışını gerçekleştireceğiz. İki katlı, içinde espor da yapılabilecek çalışma odaları olan bir merkez; adı da Ferdi Zeyrek Gençlik Merkezi olacak. Biz gençlerden gelecek her türlü öneriye açığız. Nasıl mekanlara ihtiyacınız var, nasıl çalışma ortamlarına ihtiyacınız var; yerel yönetimlerin, sizlerin talepleriyle bunlara yönelik çalışma üretmesini ve mekanları biçimlendirmesini daha kıymetli buluyorum” diye konuştu.

Pamuk: Ben merkezdeyim, yapay zeka yanımda

Zirvenin dikkat çeken sunumlarından biri de CHP Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi Sanayi ve Teknoloji Politika Kurulu Üyesi Andaç Pamuk’un “Veri Okuryazarlığı ve Analitik Düşünme” başlıklı konuşması oldu. Gençlerin ilgiyle dinlediği ve sorularını yönelttiği sunumda Pamuk, bilgisayar ve yapay zekanın gelişimi ile veri kullanımının önemine değindi. “Ben merkezdeyim, yapay zeka yanımda” vurgusu yapan Pamuk, “Veri olmadan yapay zeka çalışmaz. Anlamlı veriler sayesinde yapay zeka desen görür, önerir ve stratejik anlam çıkarmamızı sağlar. Yapay zekaya bir desen verdiğinizde, anomali dediğimiz o desenin aykırısını tespit etmede insandan katbekat daha başarılı sonuçlar veriyor. Doğruluğu yüzde yüze yakın” ifadelerini kullandı.

Gençler ‘Hibrit Kariyer Zirvesi’ için Konak’ta bir araya geldi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Dijital altyapısı ve akıllı teknolojileriyle toplumu geleceğe bağlarken çevresel ayakizini de azaltmayı hedefleyen Vodafone Türkiye, 1 Nisan 2024 – 31 Mart 2025 mali yılına ait Çevre, Sosyal ve Yönetişim performansının ele alındığı “Vodafone Türkiye 2025 ÇSY Raporu”nu yayımladı. Rapora göre, şirketin Kapsam 1 ve Kapsam 2 emisyonları baz yıl olan 2020’ye göre %94,77 oranında azalırken, Kapsam 3 emisyonlarının toplamı 436.415 ton karbondioksit eşdeğeri olarak ölçüldü. Nisan 2021’den bu yana IREC sertifikalı %100 yenilenebilir enerji kullanan Vodafone, kendi tesislerinde ürettiği 1,36 GWh yenilenebilir elektrikle bir önceki yıla göre üretim kapasitesini %14,28 artırırken, yenilenebilir enerji kaynaklarından 702,53 GWh elektrik sağlayarak Kapsam 2 emisyonlarını sıfırladı. Şebeke kaynaklı e-atıklarının %100’ünü yeniden kullanım veya geri dönüşüm yoluyla ekonomiye kazandıran Vodafone, müşterilerine sunduğu IoT çözümleriyle bir önceki yıla kıyasla yaklaşık %77’lik artışla müşterilerinin 933.371 ton karbon emisyon salımına engel olmalarına destek oldu.

Vodafone Türkiye İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Hasan Süel, şunları söyledi:

“Vodafone olarak, sürdürülebilirliği iş stratejimizin temel unsurlarından biri olarak görüyoruz. Türkiye’de faaliyete başladığımız ilk günden bu yana dijital teknolojilerin gücünü kullanarak dünya ve içinde yaşadığımız toplum için daha iyi bir gelecek inşa etmek amacıyla faaliyetlerimizi sürdürüyor, etkimizi paydaşlarımızla şeffaflıkla paylaşıyoruz. Ekosistemimize karşı taşıdığımız sorumluluğun farkında olarak, 2010 yılından bu yana sürdürülebilirlik raporlaması alanında elde ettiğimiz deneyimle raporlarımızı hazırlıyor; faaliyetlerimizin çevresel, sosyal ve ekonomik boyutlarını değerlendirerek, performansımızı şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda uluslararası standartlarda raporluyoruz. Son raporumuzda da paydaşlarımıza çevre, sosyal ve yönetişim alanlarındaki faaliyetlerimizin bir özetini sunuyoruz. Yarattığımız etkiyi Vodafone Grubu’nun Amaç Odaklı Yaklaşımı rehberliğindeki değer alanları çerçevesinde ele alıyoruz. Sürdürülebilir bir geleceğin yanında durmaya devam edeceğiz.”

Enerji yönetim sistemleriyle tasarruf

Vodafone, operasyonel süreçlerindeki enerji ihtiyacını yüksek enerji verimliliği sağlayan enerji yönetim sistemleriyle yönetiyor. Teknoloji merkezlerinin iklimlendirme altyapısını yönetmek için Yapay Zekâ Destekli Dijital Termal Yönetim Uygulaması’nı kullanan şirket, bu sayede Güç Kullanım Verimliliği parametresinde %10 iyileşme sağlarken, iklimlendirme altyapısında %30’a varan enerji tasarrufu elde etti. Diğer yandan, 4 veri merkezinde hayata geçirdiği Değişken Frekanslı Sürücü uygulamasıyla, yıllık yaklaşık 1.100 MWh enerji tasarrufu elde ederek, yaklaşık 525 ton karbon emisyonunu engelledi ve 23 bin ağaç dikimine eşdeğer bir çevresel katkı sağladı. Ayrıca, yapay zekâ destekli optimizasyonlar sayesinde yıllık 9,6 GWh enerji tasarrufu elde ederek, yaklaşık 3 bin kişinin yıllık elektrik tüketimine ve 30 bin ağaçla sağlanabilecek 4.700 ton karbondioksit tasarrufuna eşdeğer bir oran yakaladı.

Şebeke kaynaklı e-atıkların %100’ü ekonomiye geri kazandırıldı

Vodafone, döngüsel ekonomi ilkeleri doğrultusunda, geri dönüştürülebilir ve yeniden kullanılabilir ürünlerin geliştirilmesine önem veriyor. Şirket, raporlama döneminde, şebeke kaynaklı 2.137 ton e-atığın geri kazanım ve geri dönüşümünü, 4.508 kilo atığın ise yeniden kullanımını sağladı. Şebeke kaynaklı atıkların yanı sıra 28,57 ton operasyonel atığın ise tümünün geri dönüşümü sağlandı. Telefonların yanı sıra arızalı ve hasarlı şebeke ekipmanlarını da ikinci el olarak değerlendiren Vodafone, 18.839 mobil cihazı yeniden kullanıma uygun hale getirdi. Türkiye’de lansmanı 2023 yılında yapılan ve tüm dünyada toplam bir milyon telefon toplanmasının hedeflendiği Gezegen İçin Bir Milyon Telefon projesi kapsamında bugüne kadar 500 bini aşkın telefon toplandı.

Kadın çalışanları desteklemeye devam etti

Vodafone, bünyesindeki Vodafone Vakfı ile toplumsal gelişim ve sürdürülebilir değişimi destekleyen projeler yürütüyor. Raporlama döneminde, Vakıf projelerinden “Yapay Zekâ Yıldızları” ile 55 bini aşkın çocuk ve gence, “Dijital Benim İşim” projesiyle ise 7 bini aşkın kadına ulaşıldı. Bu projelerde 289 Vodafone çalışanı gönüllü olarak görev aldı. Kırmızı Işık uygulaması 382.000’den fazla kez indirilirken, aylık 1.000 aktif kullanıcısıyla önemli bir etki yarattı. Vodafone, kadın yönetici oranını 2030’a kadar %40’a çıkarma hedefi kapsamında, 2024-25 mali yılında %44 kadın yönetici oranına ulaştı. Tüm çalışanların %43’ünü kadınlar oluştururken, işe yeni alınan çalışanlar arasında kadın çalışan oranı %47 olarak gerçekleşti. Şirketin genç istihdam programı Discover Genç Yetenek Programı’na 10 bini aşkın başvuru yapılırken, 21 farklı üniversiteden 52 genç yetenek Vodafone ailesine katıldı. 

Ekonomiye katkısını sürdürdü

Vodafone, raporlama döneminde, altyapıyı güçlendirmeye, yenilikçi çözümler geliştirmeye ve dijitalleşmenin hızlanmasına katkı sağlamaya da devam etti. 2024-25 mali yılı içinde 19,1 milyar TL yatırım gerçekleştiren Vodafone’un servis gelirleri %83,4 büyüme oranı ile 101,8 milyar TL’ye yükseldi. Şirketin dönem sonu itibariyle mobil abone sayısı 25,2 milyona ulaştı. Doğrudan 3.021 kişiye istihdam sağlayan Vodafone, Türkiye’nin dört bir yanındaki operasyonlarıyla yerel ekonomilerin canlanmasına destek veriyor.

Raporlanan Kapsam 3 emsiyonlarının içeriği genişletildi 

Vodafone, sürdürülebilirlik raporlarını her yıl bir yenilik içerecek şekilde hazırlıyor. Son raporda, Kapsam 3 emisyon verileri Vodafone Grubu’nun açıkladığı yeni metodoloji çerçevesinde, 15 alt kategoriden 11 alt kategoriyi  kapsayacak şekilde  2020’den günümüze yeniden hesaplandı. Son mali yılda da Grubun iç ve dış denetiminden başarıyla geçen Vodafone Türkiye, ÇSY Komitesi’ni ve çalışma gruplarını yeniden yapılandırdı. Vodafone, ilk kez geçen yıl yayınladığı TSRS (Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları) uyum tablosuna ÇSY Raporu’nda bu yıl da yer verdi. Bu tablo, şirketin Türkiye pazarındaki faaliyetlerinin şeffaflığını artırarak, yerel düzenlemelere uyum sağlama konusundaki kararlılığını ortaya koyuyor. Vodafone, ÇSY Raporu’nun web tabanlı bir versiyonunu da hazırlayarak interaktif veri ve içeriklerle daha geniş bir kitleye ulaşmayı hedefledi.

Küresel raporlama standartlarıyla uyumlu

Küresel Raporlama Girişimi (Global Reporting Initiative – GRI) tarafından yayımlanan GRI Standartları’na uyumlu hazırlanan “Vodafone Türkiye 2025 ÇSY Raporu”, şirketin imzacısı olduğu Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (United Nations Global Compact – UNGC) İlerleme Bildirimi olma özelliği taşırken, Kadının Güçlenmesi Prensipleri (Women’s Empowerment Principles – WEPs) ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na (SKA) katkısını da içeriyor.

Vodafone Grubu hakkında

Vodafone, Avrupa ve Afrika’nın önde gelen telekomünikasyon şirketlerinden biridir. 15 ülkede işlettiğimiz şebekelerin yanı sıra 5 ayrı ülkede yaptığımız yatırımlar ve 40’tan fazla ülkedeki ortaklıklarımız ile toplamda 360 milyonu aşkın müşteriye mobil ve sabit iletişim hizmetleri sunuyoruz. İnternetin omurgasını oluşturan 70’i aşkın denizaltı kablo sisteminde kapasitemiz bulunuyor. Buna ek olarak, kapsama alanı dışında kalan bölgelere bağlantı sağlamaya yönelik yeni bir doğrudan mobil uydu iletişim hizmeti geliştiriyoruz. Vodafone, dünya genelinde 230 milyonu aşkın bağlantıyla dünyanın en büyük IoT platformlarından birini işletiyor. Ayrıca, 7 Afrika ülkesinde yaklaşık 94 milyon müşteriye finansal hizmetler sağlayarak, diğer tüm hizmet sağlayıcılardan daha fazla işlem gerçekleştiriyoruz. Amacımız, deniz tabanından gökyüzüne kadar her yerde sunduğumuz teknolojilerle herkesi bağlantıda tutmak.

Vodafone Türkiye’nin karbon emisyonu 5 yılda %94,77 azaldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yapay zekâ destekli yüksek performans

NevoPro P40, entegre NPU (Neural Processing Unit) mimarisi sayesinde yapay zekâ destekli görevleri CPU ve GPU’dan bağımsız olarak işleyebiliyor. Bu yapı; görüntü işleme, toplantı iyileştirme ve üretkenlik uygulamalarında sistem kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlıyor. Gelişmiş soğutma teknolojisi, yoğun iş yüklerinde performans sürekliliğini korurken; Intel®   vPro ve Yazılımsal TPM desteği, çok katmanlı güvenlik altyapısı sunuyor. Parmak izi okuyucu ile biyometrik erişim sağlanırken, uzaktan erişim ve merkezi cihaz yönetimi özellikleri BT ekipleri için operasyonel kontrol sağlıyor. Windows 11 Pro altyapısı ise kurumsal uyumluluğu destekliyor.; böylece sistem performansını düşürmeden daha verimli sonuçlar elde edilmesini sağlıyor.

Tüm gün verimlilik, konfor ve sürdürülebilir tasarım

60 Whr kapasiteli akıllı batarya, yoğun kullanımda 12 saati aşan çalışma süresi sunarken, USB Type-C hızlı şarj desteği ile 1 saatte %80 şarj imkânı sağlıyor. Smart Battery teknolojisi, pil ömrünü uzatarak uzun vadeli kullanım avantajı oluşturuyor. 18.1 mm inceliğe ve 1.4 kg ağırlığa sahip full metal alüminyum gövde, dayanıklılık ve taşınabilirliği bir araya getiriyor. 3 kademeli aydınlatmalı ve 200 ml’ye kadar sıvı dökülmesine dayanıklı klavye uzun süreli kullanımda konfor sağlarken, 14” 16:10 ekran oranı ve 300 NIT parlaklık seviyesi geniş bir çalışma alanı sunuyor. Wi-Fi 6E desteği yüksek hız ve düşük gecikme sağlarken, ENERGY STAR® sertifikası ve %25 geri dönüştürülmüş malzeme kullanımı sürdürülebilirlik yaklaşımını güçlendiriyor.

Casper NevoPro P40 ile akıllı çalışmanın yeni standardı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Vodafone Türkiye İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Hasan Süel, şunları söyledi:

“Vodafone olarak, sürdürülebilirliği iş stratejimizin temel unsurlarından biri olarak görüyoruz. Türkiye’de faaliyete başladığımız ilk günden bu yana dijital teknolojilerin gücünü kullanarak dünya ve içinde yaşadığımız toplum için daha iyi bir gelecek inşa etmek amacıyla faaliyetlerimizi sürdürüyor, etkimizi paydaşlarımızla şeffaflıkla paylaşıyoruz. Ekosistemimize karşı taşıdığımız sorumluluğun farkında olarak, 2010 yılından bu yana sürdürülebilirlik raporlaması alanında elde ettiğimiz deneyimle raporlarımızı hazırlıyor; faaliyetlerimizin çevresel, sosyal ve ekonomik boyutlarını değerlendirerek, performansımızı şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda uluslararası standartlarda raporluyoruz. Son raporumuzda da paydaşlarımıza çevre, sosyal ve yönetişim alanlarındaki faaliyetlerimizin bir özetini sunuyoruz. Yarattığımız etkiyi Vodafone Grubu’nun Amaç Odaklı Yaklaşımı rehberliğindeki değer alanları çerçevesinde ele alıyoruz. Sürdürülebilir bir geleceğin yanında durmaya devam edeceğiz.”

Enerji yönetim sistemleriyle tasarruf

Vodafone, operasyonel süreçlerindeki enerji ihtiyacını yüksek enerji verimliliği sağlayan enerji yönetim sistemleriyle yönetiyor. Teknoloji merkezlerinin iklimlendirme altyapısını yönetmek için Yapay Zekâ Destekli Dijital Termal Yönetim Uygulaması’nı kullanan şirket, bu sayede Güç Kullanım Verimliliği parametresinde %10 iyileşme sağlarken, iklimlendirme altyapısında %30’a varan enerji tasarrufu elde etti. Diğer yandan, 4 veri merkezinde hayata geçirdiği Değişken Frekanslı Sürücü uygulamasıyla, yıllık yaklaşık 1.100 MWh enerji tasarrufu elde ederek, yaklaşık 525 ton karbon emisyonunu engelledi ve 23 bin ağaç dikimine eşdeğer bir çevresel katkı sağladı. Ayrıca, yapay zekâ destekli optimizasyonlar sayesinde yıllık 9,6 GWh enerji tasarrufu elde ederek, yaklaşık 3 bin kişinin yıllık elektrik tüketimine ve 30 bin ağaçla sağlanabilecek 4.700 ton karbondioksit tasarrufuna eşdeğer bir oran yakaladı.

Şebeke kaynaklı e-atıkların %100’ü ekonomiye geri kazandırıldı

Vodafone, döngüsel ekonomi ilkeleri doğrultusunda, geri dönüştürülebilir ve yeniden kullanılabilir ürünlerin geliştirilmesine önem veriyor. Şirket, raporlama döneminde, şebeke kaynaklı 2.137 ton e-atığın geri kazanım ve geri dönüşümünü, 4.508 kilo atığın ise yeniden kullanımını sağladı. Şebeke kaynaklı atıkların yanı sıra 28,57 ton operasyonel atığın ise tümünün geri dönüşümü sağlandı. Telefonların yanı sıra arızalı ve hasarlı şebeke ekipmanlarını da ikinci el olarak değerlendiren Vodafone, 18.839 mobil cihazı yeniden kullanıma uygun hale getirdi. Türkiye’de lansmanı 2023 yılında yapılan ve tüm dünyada toplam bir milyon telefon toplanmasının hedeflendiği Gezegen İçin Bir Milyon Telefon projesi kapsamında bugüne kadar 500 bini aşkın telefon toplandı.

Kadın çalışanları desteklemeye devam etti

Vodafone, bünyesindeki Vodafone Vakfı ile toplumsal gelişim ve sürdürülebilir değişimi destekleyen projeler yürütüyor. Raporlama döneminde, Vakıf projelerinden “Yapay Zekâ Yıldızları” ile 55 bini aşkın çocuk ve gence, “Dijital Benim İşim” projesiyle ise 7 bini aşkın kadına ulaşıldı. Bu projelerde 289 Vodafone çalışanı gönüllü olarak görev aldı. Kırmızı Işık uygulaması 382.000’den fazla kez indirilirken, aylık 1.000 aktif kullanıcısıyla önemli bir etki yarattı. Vodafone, kadın yönetici oranını 2030’a kadar %40’a çıkarma hedefi kapsamında, 2024-25 mali yılında %44 kadın yönetici oranına ulaştı. Tüm çalışanların %43’ünü kadınlar oluştururken, işe yeni alınan çalışanlar arasında kadın çalışan oranı %47 olarak gerçekleşti. Şirketin genç istihdam programı Discover Genç Yetenek Programı’na 10 bini aşkın başvuru yapılırken, 21 farklı üniversiteden 52 genç yetenek Vodafone ailesine katıldı. 

Ekonomiye katkısını sürdürdü

Vodafone, raporlama döneminde, altyapıyı güçlendirmeye, yenilikçi çözümler geliştirmeye ve dijitalleşmenin hızlanmasına katkı sağlamaya da devam etti. 2024-25 mali yılı içinde 19,1 milyar TL yatırım gerçekleştiren Vodafone’un servis gelirleri %83,4 büyüme oranı ile 101,8 milyar TL’ye yükseldi. Şirketin dönem sonu itibariyle mobil abone sayısı 25,2 milyona ulaştı. Doğrudan 3.021 kişiye istihdam sağlayan Vodafone, Türkiye’nin dört bir yanındaki operasyonlarıyla yerel ekonomilerin canlanmasına destek veriyor.

Raporlanan Kapsam 3 emsiyonlarının içeriği genişletildi 

Vodafone, sürdürülebilirlik raporlarını her yıl bir yenilik içerecek şekilde hazırlıyor. Son raporda, Kapsam 3 emisyon verileri Vodafone Grubu’nun açıkladığı yeni metodoloji çerçevesinde, 15 alt kategoriden 11 alt kategoriyi  kapsayacak şekilde  2020’den günümüze yeniden hesaplandı. Son mali yılda da Grubun iç ve dış denetiminden başarıyla geçen Vodafone Türkiye, ÇSY Komitesi’ni ve çalışma gruplarını yeniden yapılandırdı. Vodafone, ilk kez geçen yıl yayınladığı TSRS (Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları) uyum tablosuna ÇSY Raporu’nda bu yıl da yer verdi. Bu tablo, şirketin Türkiye pazarındaki faaliyetlerinin şeffaflığını artırarak, yerel düzenlemelere uyum sağlama konusundaki kararlılığını ortaya koyuyor. Vodafone, ÇSY Raporu’nun web tabanlı bir versiyonunu da hazırlayarak interaktif veri ve içeriklerle daha geniş bir kitleye ulaşmayı hedefledi.

Küresel raporlama standartlarıyla uyumlu

Küresel Raporlama Girişimi (Global Reporting Initiative – GRI) tarafından yayımlanan GRI Standartları’na uyumlu hazırlanan “Vodafone Türkiye 2025 ÇSY Raporu”, şirketin imzacısı olduğu Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (United Nations Global Compact – UNGC) İlerleme Bildirimi olma özelliği taşırken, Kadının Güçlenmesi Prensipleri (Women’s Empowerment Principles – WEPs) ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na (SKA) katkısını da içeriyor.

Vodafone Türkiye’nin Karbon Emisyonu 5 Yılda %94,77 Azaldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Dijital dönüşümü sürdürülebilir büyümenin temel koşulu olarak gören Özak Global Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Akbalık, projeye dair şu değerlendirmede bulundu: “Özak Tekstil; 40 yılı aşan birikimi, deneyimli tasarım ve Ür-Ge ekipleriyle bugün dünya markalarına koleksiyon hazırlayan, 25’ten fazla global devle çalışan ve 30’u aşkın ülkeye ihracat yapan en güçlü şirketlerimizden biri. Bugüne kadar imza attığımız başarıları küresel ölçekte çok daha ileriye taşımak; ancak veriye dayalı ve bütüncül bir yönetim anlayışıyla mümkün. MARATHON+ SAP S/4HANA projesiyle veri odaklı iş yapış biçimimizi ve yönetim yaklaşımımızı daha da güçlendirerek, sektördeki farkımızı çok daha net bir şekilde ortaya koyacağız.”

Dönüşümle %35’e varan iyileştirme potansiyeli

Dönüşümün operasyonel sonuçlarına dikkat çeken Özak Tekstil Grup Başkanı Urfi Akbalık, şunları söyledi: “Hazır giyim sektörü; sadece maliyetleri yönetenlerin değil, veriden aldığı gücü sürdürülebilir büyümeye dönüştürenlerin geleceği şekillendirdiği yeni bir döneme giriyor. NTT DATA Business Solutions Türkiye iş birliğiyle başlattığımız MARATHON + SAP S/4HANA projesiyle Özak Tekstil olarak tüm süreçlerimizi uçtan uca dijitalleştiriyoruz. Amacımız, operasyonel tekrarları ortadan kaldırarak veriyi tek doğru kaynaktan yönetmek. Ön analizlerimiz, bazı iş süreçlerinde %35’e varan bir iyileştirme potansiyeli öngörüyor. Bu hamleyle operasyonel gücümüzü çok daha verimli kullanırken, veriyle karar alan çevik yönetim modelimizi de pekiştireceğiz.”

NTT DATA Business Solutions META Bölgesi Profesyonel Hizmetlerden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Serdal Mermer de şunları söyledi: “Özak Tekstil’in dijital dönüşüm vizyonunu hayata geçireceği bu maratonu birlikte koşmaktan büyük mutluluk duyuyoruz. Farklı sektör ve coğrafyalarda edindiğimiz 35 yılı aşkın deneyimle, en yeni teknolojileri kullanarak müşterilerimizin iş süreçlerini uçtan uca tasarlıyoruz. Bu projeyle Özak Tekstil’de süreçler arasındaki koordinasyon güçlendirilecek, karar alma mekanizmaları daha şeffaf ve izlenebilir hale gelecek. Operasyonel yetkinlikler ortak standartlarla pekiştirilirken, maliyet yönetiminde etkinliği ve iş yapış biçimlerinde tutarlılığı ileri seviyeye taşıyan bir altyapı da oluşturulacak.” 

Projeyle ilgili değerlendirmelerini paylaşan SAP Türkiye Genel Müdürü Uğur Candan ise “Tekstil ve hazır giyim sektörü, Türkiye’nin küresel arenadaki rekabet gücü açısından kritik bir öneme sahip, lider sektörlerden biri. Özak Tekstil’in, iş ortağımız NTT DATA Business Solutions ile başlattığı bu dönüşüm yolculuğu, sektörün dijital yetkinliğini gösteren önemli bir adımdır. Tüm iş süreçlerinin modern, güvenli ve ölçeklenebilir bir ERP altyapısı olan SAP S/4HANA’ya taşınması, sadece bir teknoloji değişimi değil, veriye dayalı yönetim anlayışıyla sürdürülebilir büyüme için atılmış sağlam bir temeldir. RISE with SAP ile gerçekleşen bu dönüşümün, Özak Tekstil’in operasyonel hızını ve çevikliğini artırarak, kuruma küresel standartlarda verimlilik sağlayacağına inanıyorum. Türkiye’nin köklü sanayi kuruluşlarının dijitalleşme kararlılığı, iş dünyamıza ilham vermeye devam ediyor. Bu başarı hikayesinin bir parçası olmaktan büyük gurur ve memnuniyet duyuyoruz.” dedi.

Özak Tekstil, Küresel Rekabet Gücünü SAP S/4HANA ile Dijital Zirveye Taşıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kaspersky tarafından yapılan son araştırmaya göre, her üç şirketten biri gelişmiş ve güvenilir bir koruma sağlamak amacıyla EDR (Uç Nokta Algılama ve Yanıt) veya XDR (Genişletilmiş Algılama ve Yanıt) çözümlerini güvenlik operasyon merkezlerine (SOC) altyapısına entegre etmeyi hedefliyor. Bu eğilim, kuruluşların giderek karmaşıklaşan siber tehditlere karşı koymada bütünleşik ve proaktif güvenlik çözümlerinin kritik önemini her geçen gün daha fazla kavradığını gösteriyor. Bu ihtiyaçtan yola çıkan Kaspersky, işletmelerin en etkili ve kapsamlı siber güvenlik teknolojileriyle donatılmasını sağlamak amacıyla Kaspersky Next çözümünü güncelledi.

Kaspersky Next, gerçek zamanlı koruma, tehdit görünürlüğü ile EDR ve XDR tabanlı olay inceleme ve müdahale yeteneklerini tek bir platformda sunan Kaspersky’nin amiral gemisi B2B ürün ailesidir. Platform; Kaspersky Next Optimum (küçük ve orta ölçekli işletmeler için) ve Kaspersky Next Expert (her ölçekteki kurumlar için) olmak üzere iki temel çözümden oluşur. Yeni sürümde Kaspersky Next Expert, yapay zekâ destekli teknolojiler, EDR yetenekleri ve esnek dağıtım seçenekleri açısından önemli güncellemeler aldı.

Hepsi Bir Arada: Kaspersky Next EDR Expert’te Daha Fazla Bütünlük ve Görünürlük

Kaspersky Next EDR Expert, EPP, EDR, XDR ve SIEM gibi temel güvenlik operasyon merkezi (SOC) araçlarını tek bir yönetim konsolunda birleştiren Açık Tekli Yönetim Platformu’na (OSMP) taşındı. Bu geçiş, bileşenler arasında kusursuz bir etkileşim sağlarken hem Kaspersky çözümlerinin hem de üçüncü taraf çözümlerin konsola entegre edilmesine olanak tanıyor. Aynı zamanda Kaspersky; EDR ve NDR süreçlerinin eş zamanlı, basit ve hızlı yönetilebilmesi için Tekli Oturum Açma (SSO) hizmeti aracılığıyla OSMP ile Kaspersky Anti Targeted Attack/Network Detection and Response arayüzleri arasındaki geçişleri korudu.

Büyük ölçekli kurulumlar için sunulan bu güncelleme, kaynak kullanımını optimize ederek Kaspersky Next EDR Expert kullanıcıları için %30, Kaspersky Next XDR Expert kullanıcıları için ise %60‘a varan oranlarda donanım gereksinimi tasarrufu sağlıyor.

Yeni sürümle birlikte şirketler aşağıdaki gelişmiş yapay zekâ özelliklerine erişebiliyor:

• DLL hijacking saldırılarının hassas tespiti: Sistem, bu saldırı türünü tespit ettiğinde otomatik uyarı oluşturuyor. DLL hijacking, saldırganların meşru yazılımların kötü amaçlı bir dinamik kütüphaneyi (DLL) yüklemesini sağlamasına dayanan yaygın bir saldırı tekniğidir. Yapay zekâ, program başlatma ve çalışma parametrelerini analiz ederek kötü amaçlı kütüphanelerle çalışan meşru yazılımları tespit edebiliyor.
• Potansiyel olarak ele geçirilmiş kullanıcı hesaplarının tespiti: Yapay zekâ destekli mekanizma, yeni korelasyon kuralları kullanarak normal giriş davranışlarının temel profilini oluşturuyor ve anormal aktiviteleri tespit ederek hesap ele geçirilmesi riskine karşı uyarı veriyor.

Bunlara ek olarak Kaspersky Investigation and Response Assistant (KIRA AI) da Kaspersky Next platformuna entegre edildi. Ürün ailesindeki ilk GenAI destekli asistan olan KIRA, SOC analistlerine gizlenmiş veya karmaşıklaştırılmış komut satırlarını çözümlenebilir hale getirme, detaylı analiz sunma ve kısa raporlar üretme konusunda yardımcı olarak bilişsel yükü azaltmayı hedefliyor.

KIRA’nın sunduğu başlıca yetenekler şunlardır:

• Doğal dilde tehdit avcılığı sorguları oluşturma: Analistler, doğal dilde yazdıkları sorguların sistem tarafından otomatik olarak telemetri veritabanıyla uyumlu yapılandırılmış sorgulara dönüştürülmesini sağlayabiliyor. Üretilen sorgular analistler tarafından incelenip gerekli durumlarda düzenlenebiliyor.
• Olay özetlerinin hızlı şekilde oluşturulması: Olay kartı içerisinde yapay zekâ tarafından oluşturulan bir özet yer alıyor. Bu özet, saldırının başlangıç vektörü ve saldırganın olay boyunca gerçekleştirdiği eylemler dahil olmak üzere yaşananları açıklıyor. Böylece analistler tüm olay verilerini incelemeden kritik detayları hızla anlayabiliyor.

Geliştirilmiş EDR Yetenekleri

Kaspersky Next Expert, artık daha ileri düzey EDR işlevsellikleri sunarak güvenlik ve operasyonel verimliliği yeni bir boyuta taşıyor:

• Kaspersky MDR Entegrasyonu: Tehditlere karşı daha hızlı ve koordineli müdahale için Kaspersky MDR ile kusursuz iş birliği sağlar.
• Sistem Sağlık İzleme: Sunucu bileşenleri için geliştirilen “sağlık” metrikleri izlemesi, optimum performans ve güvenilirlik sağlarken kesinti sürelerini minimize eder.
• Gelişmiş Linux EDR Ajanı: Kurumların farklı ortamlardaki tehditleri daha etkili bir şekilde tespit etmesine ve etkisiz hale getirmesine yardımcı olur.
• Playbook desteği: Tehdit tespiti ile etkisiz hale getirme arasındaki süreyi kısaltan otomatik veya manuel müdahale senaryoları (playbook) eklenmiştir.
• Uyarıların Olaylarla Birleştirilmesi: Analistlerin saldırı resminin tamamına odaklanmasını sağlar, bilgi kirliliğini azaltır ve en kritik tehditlere öncelik verilmesine olanak tanır.
• Saldırı Gelişim Grafiği: Saldırı zincirinin görsel bir özetini sunarak analistlerin tehdidin ölçeğini, vektörlerini, aşamalarını ve müdahale noktalarını hızla değerlendirmesine yardımcı olur.
• Live Shell ile Uzak Terminal Erişimi: Korunan cihazlarda uzak terminal üzerinden doğrudan müdahale yapılmasına olanak tanır. Bu özellik müdahale süresini önemli ölçüde azaltır ve sonuçların gerçek zamanlı izlenmesini sağlar.
• Gelişmiş Rol Tabanlı Erişim Kontrolü (RBAC): Hesap yönetimi ve esnek rol atamaları için gelişmiş kabiliyetler sunar.

Kaspersky Birleşik Platformlar Başkanı Ilya Markelov güncelleme hakkında şunları söyledi: “Bu güncelleme, siber güvenlik ekiplerini daha akıllı ve daha entegre çözümlerle güçlendirme kararlılığımızın bir göstergesidir. SOC araçlarını tek bir platformda birleştirerek, EDR ve yapay zeka yeteneklerini geliştirerek, daha hızlı ve hassas tehdit tespiti ile daha verimli operasyonlar sağlıyor; proaktif siber güvenlik korumasında çıtayı yükseltiyoruz.”

Kaspersky Next hakkında daha fazla bilgi için lütfen web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

*Kaspersky Araştırma ve Yanıt Asistanı (KIRA) özelliğine erişmek için ek bir lisans ve bir LLM (Büyük Dil Modeli) sağlayıcısı ile entegrasyon gereklidir.

Kaspersky Next, Hepsi Bir Arada SOC Yönetim Konsolunu Güncelleyerek Yapay Zeka Yeteneklerini Artırıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sağlık teknolojileri ve yapay zekânın (YZ) dental teşhis, tedavi ve planlama süreçlerindeki dönüştürücü rolünü akademik bir zeminde ele almak amacıyla düzenlenen sempozyumda, diş hekimliğinde yapay zekâ algoritmalarının teşhis doğruluğunu artırma, klinik karar destek sistemlerini güçlendirme ve kişiselleştirilmiş tedavi planlamaları oluşturma potansiyeli bilimsel yönleriyle ele alındı. 

Prof. Dr. Ergün Yücel: “Yapay zekâ günümüzde bir klinik pratiğidir”

Program, Üsküdar Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ergün Yücel’in açılış konuşmasıyla başladı. Prof. Dr. Ergün Yücel, yapay zekânın artık bir gelecek tasavvuru değil, sağlık alanında günlük uygulamanın parçası haline geldiğini vurguladı.

Yapay zekâ konusunun teorik bir tartışma başlığı olmaktan çıktığını ifade eden Prof. Dr. Yücel, “Yapay zekâ günümüzde bir gelecek senaryosu değil, artık günümüzün bizim açımızdan bir klinik pratiğidir. Teşhisten tedavi planlamasına kadar her aşamada mesleğimizin bütün ana bilim dallarında oyunun kuralları adeta yeniden yazılmaktadır.” diye konuştu.

Hata ihtimali sıfıra inecek

Prof. Dr. Yücel, “Yıllarca diş hekimliğinde ‘önce zarar verme’ dedik. Ama artık günümüzde yapay zekâ teknolojileri ile bir adım öteye geçtik ve ‘Hata yapma ihtimalini sıfıra indir’ diyoruz. Bu belki de yapay zekayla birlikte bir konsept olacak.” ifadesinde bulundu.

Yapay zekâ hali hazırda kullanılıyor

Yapay zekânın hâlihazırda birçok alanda aktif olarak kullanıldığını dile getiren Prof. Dr. Yücel, “Radyolojide insan gözünden kaçabilecek detayları yakalayabiliyoruz. Cerrahide milimetrik hassasiyetle rehberlik eden uygulamalar kullanıyoruz. Ortodontiden endodontiye, pedodontiden diğer alanlara kadar klinik destek mekanizması olarak bu teknolojilerden yararlanıyoruz.” dedi.

Ancak teknolojinin kutsallaştırılmaması gerektiğini de vurgulayan Prof. Dr. Yücel, yapay zekânın hekimlik sanatının yerini alamayacağını söyledi ve “En gelişmiş algoritma bile bir hekimin hastasıyla kurduğu güven bağının ve insani dokunuşun yerini tutamaz. Hiçbir algoritmanın empati yeteneği yoktur” diye konuştu.

Prof. Dr. Yücel, yapay zekânın mesleği tehdit etmediğini, aksine hata payını azalttığını ve zaman yönetiminde avantaj sağladığını ifade ederek, “Bu toplantının bir ilk olmasını ve bilimsel altyapı açısından daha farklı uygulamalarla geliştirilmesini diliyorum.” diyerek sözlerini tamamladı.

Prof. Dr. Türker Tekin Ergüzel: “Geliştirdiğimiz sistemler hekimin yerine geçmez”

Açılışın ardından gerçekleştirilen birinci oturumda yapay zekânın sağlık alanındaki genel çerçevesi ve etik boyutu ele alındı. Oturumda konuşan Üsküdar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Türker Tekin Ergüzel, “Yapay Zekâ ve Sağlıktaki Uygulamaları” başlıklı sunumunda özellikle klinik veriye dayalı gerçek uygulamaları paylaştı.

Yaklaşık 15 yıldır üniversite bünyesinde faaliyet gösteren NPİSTANBUL Hastanesi’nde üretilen klinik veriler üzerinden çalışmalar yürüttüklerini belirten Prof. Dr. Ergüzel, “Geliştirdiğimiz sistemlerin tamamı bir ön tanı sistemidir. Bunlar karar destek sistemleridir. Karar hekime aittir, bizim sistemlerimiz o karara destek olur.” dedi. 

Yapay zekânın en büyük ihtiyacı veri 

Yapay zekâ uygulamalarının temelinde büyük veri olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Ergüzel, Endüstri 4.0 süreciyle birlikte seri üretim mantığından “büyük veri odaklı” bir yapıya geçildiğini ifade etti ve “Günlük hayatta hepiniz veri üretiyorsunuz. Telefonlarınız yüzünüzü tanıyor, sesinizi tanıyor. Bunun arkasında sinyal işleme ve görüntü işleme algoritmaları var.” ifadesinde bulundu.

Makine öğrenmesinden derin öğrenmeye geçişle birlikte veri hacminin katlanarak arttığını, bu nedenle GPU’lu ve nöromorfik bilgisayarların devreye girdiğini ifade eden Prof. Dr. Ergüzel, “Nöromorfik bilgisayar nöronu taklit eder. Hem veri işler hem geçici hem kalıcı hafıza gibi çalışır. Müthiş hızlıdır.” şeklinde konuştu.

Karınca, sürü ve arı algoritmaları

Sunumunda biyomimetik (doğadan esinlenen) optimizasyon algoritmalarına da yer veren Prof. Dr. Ergüzel, karınca kolonisi, sürü zekâsı ve arı algoritmalarının sağlık verisi analizinde kullanıldığını anlattı. Karıncaların feromon yoluyla en kısa yolu bulma mekanizmasını örnek gösteren Prof. Dr. Ergüzel, bu mantığın veri içerisinden en anlamlı öznitelikleri seçmekte kullanıldığını söyledi ve “48 öznitelikle %60 doğruluk elde ediyorduk. Karınca koloni optimizasyonu kullandığımızda 22 öznitelik seçildi ve doğruluk %80’e çıktı.” dedi.

Sürü zekâsı ile sürü psikolojisinin karıştırılmaması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Ergüzel, “Sürü psikolojisinde sorgusuz taklit vardır. Sürü zekâsında ise başkalarının tecrübelerinden istifade ederek rasyonel karar verme vardır.” ifadesinde bulundu.

Arı algoritmasını ise “waggle dance” (arı dansı) üzerinden örnekleyen Prof. Dr. Ergüzel, arıların 6 kilometreye kadar noktasal doğrulukta nektar kaynağı adresi verebildiğini belirtti.

40 bin veriyle duygu tanıma modeli

Psikiyatrik hastalıkların yanı sıra yüz üzerinden duygu tanıma çalışmaları da yürüttüklerini belirten Prof. Dr. Ergüzel, 40 binin üzerinde veri kullanarak 7 temel duyguyu sınıflandırdıklarını açıkladı.

Konuşmasının sonunda yapay zekânın sunduğu fırsatların yanında eğitim sistemine düşen sorumluluğa dikkat çeken Prof. Dr. Ergüzel, gençlerin makinelerin kolayca yapamayacağı alanlarda yetiştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Prof. Dr. Bellaz: “Yapay zekâ diş hekimliğinde yeni bir cihaz değil, paradigmayı değiştirecek”

Üsküdar Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalından öğretim üyesi ve Üsküdar Üniversitesi Diş Hastanesi Protetik Diş Tedavisi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Berk Bellaz, “Bilimsel Bilgi, Etik Sorunları ve Toplumsal Ön Yargılar” başlıklı konuşmasında yapay zekâ çalışmalarının etik sınırlarını ve toplumsal yansımalarını değerlendirerek, yapay zekânın yalnızca teknolojik bir yenilik değil, bilimsel düşünceyi ve hekim kimliğini dönüştürebilecek bir paradigma değişimi anlamına geldiğini söyledi.

Yapay zekânın diş hekimliğinde yalnızca yeni bir cihaz gibi algılanmasının eksik bir yaklaşım olduğunu belirten Prof. Dr. Bellaz, “Bilimsel doğrunun bile mutlak olmadığı bir dönemde yapay zekâ kararlarına nasıl yaklaşacağız?” sorusunu yöneltti.

Yapay zekâ karar vermez, karar desteği sunar

Yapay zekânın “her şeyi bilen bir falcı” gibi görülmesinin tehlikeli olduğunu ifade eden Prof. Dr. Bellaz, “Yapay zekâ mevcut verileri tarar, olasılıkları ortaya koyar ve bir karar destek mekanizması sunar. Kararın kendisini vermez.” dedi.

Yapay zekâ ile birlikte etik ve hukuki tartışmaların kaçınılmaz olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Bellaz, “Bilimsel doğrunun kesin olmadığı bir dönemde verilen karardan kim sorumlu olacak? Hekim mi, yazılımcı mı, algoritma mı?” sorusunu gündeme getirdi.

Hekim kimliği değişecek

Otonom robotların devreye girmesiyle fiziksel yorgunluk, manipülasyon hatası gibi insana özgü sınırlılıkların azalacağını söyleyen Prof. Dr. Bellaz, “Yeni hekim; empati odaklı, karar koordinatörü ve koruyucu hekimlik merkezli bir profile evrilecek.” diye konuştu.

Prof. Dr. Bellaz, yapay zekânın teşhis ve tedavide kullanımı için zorunlu bir “yapay zekâ formasyon eğitimi”nin de gündeme gelebileceğini ifade ederek, “Nasıl öğretmenlik için formasyon gerekiyorsa, belki de yapay zekâ kullanan hekimler için de benzer bir eğitim şart olacak” dedi.

Prof. Dr. Yumuşhan Günay: “Yapay zekâ planlamada pusula olabilir ama tasarımda hâlâ yolun başındayız”

Üsküdar Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Yumuşhan Günay, sempozyumda “Subperiostal İmplantların Yapımında Yapay Zekânın Kullanımı” başlıklı sunumuyla yapay zekânın implant planlamasındaki rolünü ve sınırlarını kapsamlı biçimde ele aldı.

Sunumunu, tez öğrencisi ve aynı zamanda intern diş hekimi Furkan Hastaoğlu ile birlikte hazırladıklarını belirten Prof. Dr. Günay, “Bu konu aynı zamanda öğrencimizin tez çalışması. Birlikte yürüttüğümüz bir araştırma sürecinin ara çıktıları niteliğinde.” dedi.

Yüzde 30’a yakın bir popülasyonda klasik implant uygulanamıyor

Subperiostal implantların önemine değinen Prof. Dr. Günay, günümüzde implant tasarımında hâkim olan konseptin “dübel mantığı” olarak ifade edilen yaklaşım olduğunu hatırlattı. “Bu tür implantların klinikte uygulanamadığı %30’a yakın bir popülasyon var” diyen Prof. Dr. Günay, ek cerrahi girişim gerektiren ya da buna rağmen uygulanamayan vakaların ciddi bir hasta grubunu oluşturduğunu vurguladı.

Literatür ve planlamada güçlü, üç boyutlu tasarımda zayıf

Yapay zekanın literatür ve planlamada güçlü, üç boyutlu tasarımda zayıf olduğunu söyleyen Prof. Dr. Günay, “Yapay zekânın tasarım aşamasındaki zayıflığının iki temel nedeni olabilir. Birincisi veri tabanının fakirliği. İkincisi görsel işleme yeteneğindeki zafiyet.” diye konuştu.

Planlama ve literatür derleme aşamasında yapay zekânın “inanılmaz bir tasarruf ve kolaylık” sağladığını vurgulayan Prof. Dr. Günay, üç boyutlu gerçek anatomik modelleme söz konusu olduğunda ise henüz klinik beklentileri karşılamadığını ifade etti.

Prof. Dr. Günay, yapay zekânın kolaycılık aracı olarak görülmemesi gerektiğini söyleyerek, “Beklentilerimizi kolaycılıkla eşleştirerek yapay zekâyı kullanmak sakat bir yaklaşım olur. İpin ucu bizim elimizde olmalı. Şu an itibarıyla yapay zekâ; yardımcı teşhis ve planlama aracı olarak çok güçlü, ama tasarımın sorumluluğunu devredeceğimiz bir noktada değil.” dedi.

Sempozyumda neler yapıldı?

İkinci oturumda Dr. Öğr. Üyesi Fatma Aslı Konca Taşova ortodontide yapay zekâ uygulamalarını ele alırken, Dr. Öğr. Üyesi Anıl Özgün Karatekin endodontide dijital rehberlik, artırılmış gerçeklik ve robotik destek konularını anlattı. Prof. Dr. Hacer Şahin Aydınyurt, periodontolojide akıllı tanı sistemlerinden kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarına uzanan süreci değerlendirdi. Dr. Öğr. Üyesi Büşra Sınmaz, derin öğrenme yöntemleriyle MR görüntüleri üzerinden temporomandibular eklem (TME) yapısal bileşenlerinin segmentasyonunu bilimsel veriler ışığında aktardı. Sempozyumun son bölümünde Dr. Öğr. Üyesi Hazal Abat, gömülü üçüncü molar dişlerde oluşan patolojik durumların yapay zekâ modelleriyle tespitini ele aldı. Dr. Öğr. Üyesi Ece İrem Ravalı Ertan, ağız, diş ve çene cerrahisinde yapay zekâ uygulamalarına ilişkin güncel gelişmeleri paylaştı. Programın son sunumu ise Öğr. Gör. Yaren Dilci Halmedow tarafından gerçekleştirildi. Halmedow, protetik diş tedavisinde yapay zekâ ve akıllı ajanların kullanımına dair gelecek perspektifini katılımcılarla paylaştı. Sempozyumda katılımcılarla toplu fotoğraf da çekildi.

Diş hekimliğinde yapay zekâ her yönüyle ele alındı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Vodafone Grubu’nun tüm dünyada “Daha iyi bir gelecek için bağlantı” vizyonuyla faaliyetlerini sürdürdüğünü belirten Engin Aksoy, şunları söyledi:

“Bugün, Avrupa ve Afrika’nın en büyük telekom ve teknoloji şirketlerinden biriyiz. Toplamda 60 ülkenin 15’inde kendi markamızla faaliyet gösteriyoruz. 330 milyondan fazla bireysel müşteriye ve 4,7 milyon işletmeye hizmet sunuyoruz. Dünya genelinde 230 milyondan fazla cihazı birbirine bağlıyoruz. Avrupa’nın en büyük mobil ağlarından birine sahibiz. Aynı zamanda 52 milyon haneye süper hızlı bağlantı sağlayan, Avrupa’nın en hızlı büyüyen fiber ağlarından birini işletiyoruz. Dahası, deniz tabanında bulunan 1 milyon kilometre uzunluğunda kabloyla, dünya genelinde milyonlarca kişinin bağlantıda kalmasını sağlıyoruz. Geçen yıl yine Barselona’da duyurduğumuz AST SpaceMobile işbirliğiyle, bu yılın sonuna kadar akıllı telefonların doğrudan uydu üzerinden bağlantı kurabildiği bir hizmeti devreye alacağız. Vodafone’un bu global gücü bağımsız kurumlar tarafından da onaylanıyor. Gartner’a göre, IoT alanında 11 yıldır dünya lideriyiz; 20 ülkede sanayi dönüşümünde lideriz. umlaut’a göre, 6 ülkede 4.5G ve 5G lideriyiz. Gartner Magic Quadrant raporlarında da Yönetilen IoT ve M2M hizmetlerinde hem uygulama yeteneği hem de vizyon bütünlüğü kategorilerinde liderliğimizi sürdürüyoruz.”

“Güçlü global işbirlikleri yapıyoruz”

Vodafone’un global gücü sayesinde Mobil Dünya Kongresi’nde 5 global işbirliği açıkladıklarını ifade eden Engin Aksoy, şöyle konuştu:

“Vodafone olarak, dünya genelinde en fazla ülkede 5G hizmeti sunan mobil operatör markasıyız. 5 kıtada edindiğimiz 5G tecrübemizi Türkiye pazarında güçlü global teknoloji işbirlikleriyle birleştiriyoruz. Bu kapsamda, Google, Meta, Huawei, Samsung ve Xiaomi firmalarıyla önemli işbirlikleri yapıyoruz. Bu işbirliklerinde temel motivasyonumuz, 5G’ye geçiş sürecinde yalnızca altyapımıza odaklanmakla yetinmeyip, müşterilerimizin de yeni nesil dijital deneyimlere hazır olmasını sağlamak. Örneğin, Google işbirliğiyle, müşterilerimiz için en çok kullandıkları uygulamalarda fayda yaratıyoruz. Meta işbirliğiyle, müşterilerimizi 5G destekli sosyal iletişim deneyimine hazırlıyoruz. Samsung işbirliğiyle, Türkiye’deki 5G penetrasyonunun artması için çalışıyoruz. Huawei ve Xiaomi işbirlikleriyle, 5G ile yaşanacak teknoloji dönüşümünü yeni nesil ürün portföyleriyle destekliyoruz. Dünyanın bir numaralı 5G markası olarak, dünyanın en güçlü teknoloji oyuncularıyla bir araya gelerek dijital dünyanın potansiyelini Türkiye’de katlanan ve gerçek deneyimlere dönüştürmeye devam edeceğiz.”

“Türkiye’de 20’nci yaşımızı kutluyoruz”

Vodafone’un Türkiye’de 20’nci yaşını kutladığını ifade eden Engin Aksoy, şöyle devam etti: 

“Cumhuriyet tarihinin en büyük uluslararası doğrudan yatırımcılarından biriyiz. Bugüne kadar yaptığımız toplam yatırımın reel değeri 480 milyar TL’yi aştı. Son 5 yılda şebekemize 80 milyar TL’nin üzerinde yatırım yaptık; kapasitemizi üç kattan fazla artırdık. Bugün 30 bin baz istasyonuyla nüfusun %99,81’ini kapsıyor, 25 milyondan fazla bireysel müşterimize en iyi dijital deneyimi sunmak için çalışıyoruz. Diğer yandan, 2,1 milyon KOBİ’nin ve 6 bin büyük kurumun teknoloji ortağıyız. Hem global deneyimimizi Türkiye’ye getiriyoruz, hem de Türkiye’deki başarılı uygulamalarımızı ihraç ediyoruz. Türk mühendislerinin geliştirdiği Vodafone Happy sadakat platformunu Portekiz, Romanya, Almanya, İspanya, İtalya, İrlanda, Çekya ve Gürcistan’a ihraç ettik. Müşteri deneyiminden şebeke yönetimine her alanda yapay zekâdan yararlanarak süreçlerimizi daha verimli hale getiriyoruz. Bugün sistemlerimizde 100’den fazla yapay zekâ modeli çalışıyor.  Veri merkezleri tarafında da önemli yatırımlarımız var. Önümüzdeki günlerde DAMAC Digital ortaklığıyla 150 milyon dolar yatırımla İzmir’de yeni bir veri merkezi açacağız. Ankara’daki veri merkezimizin kapasitesini de 18 milyon avroluk yatırımla kayda değer ölçüde artırıyoruz. Yenilenebilir enerjiye yöneliyoruz. YEO Teknoloji işbirliğiyle 100 milyon dolarlık bir güneş enerjisi santrali projesi yürütüyoruz. Sosyal alanda Vodafone Vakfı çatısı altında yaptığımız çalışmalarla 2007’den bu yana yaklaşık 4,5 milyon kişinin hayatına dokunduk; yaklaşık 2 milyar TL’lik sosyal katkı sağladık. Uluslararası bağımsız itibar ölçümleme kuruluşu olan RepTrak’e göre 2025 yılını sektörümüzün en yüksek itibara sahip kurumu olarak kapattık. Türkiye’nin itibarı en yüksek kurumları arasında ön sıralarda yer aldık.”

“5G için heyecanlıyız”

Türkiye’de 5G için geri sayıma başladıklarını söyleyen Engin Aksoy, şu açıklamada bulundu: 

“5G’yi Türkiye pazarına yönelik yeni bir yatırım ve hizmet fırsatı olarak görüyoruz. 5G yetkilendirme ihalesi için yaptığımız yatırımla, Türkiye’ye 2025 yılında yapılan en büyük üçüncü uluslararası doğrudan yatırıma imza attık. Şimdi de çok güçlü bir yatırım programıyla müşterilerimize en iyi 5G hizmetini vermeyi hedefliyoruz. Son 5 yıldır 5G için yoğun bir biçimde çalışıyoruz. Bu süreçte, yalnızca baz istasyonlarımızı değil; çekirdek şebeke, yazılımlar, veri merkezleri ve saha operasyonlarımızı 5G’ye uygun hale getirdik. Türkiye’nin ilk canlı 5G hologram konserinden 5G’nin Vodafone Sultanlar Ligi ve Milletler Ligi kapsamında şahin gözü sistemine entegre edilmesine ve gaming alanında dünyada bir ilk olan Vodafone FreeZone 5G Kıtalar Arası Brawl Stars Turnuvası’na kadar pek çok çalışmaya imza attık. Tüm bu hazırlıklarımız, 5 kıtada 5G deneyimimizden edindiğimiz global gücümüzle şekillendi. Bugün, dünya genelinde en fazla ülkede 5G hizmeti veren mobil operatör markasıyız. 1 Nisan’da Türkiye ile birlikte toplam 23 ülkede Vodafone markasıyla 5G hizmeti veriyor olacağız. 5G bizim için bir ‘ilk adım’ değil, globalde öğrendiğimizi, test ettiğimizi ve ölçeklediğimizi Türkiye’ye taşıdığımız ‘bir sonraki adım’ olacak. Tüm bu avantajlarımız sayesinde 1 Nisan itibarıyla 81 il ve 922 ilçeyi 5G ile buluşturacağız. Bu, kapsama ve kullanıcı sayısı itibarıyla Vodafone’un dünyada yaptığı en büyük 5G lansmanı olacak. 5G ile hızlanacak dijital devrime global tecrübemizle, yerel uygulama gücümüzle, sağlam altyapımızla dünden hazırız.”

Vodafone Türkiye CEO’su Engin Aksoy: ‘Global 5G Tecrübemizi Global Teknoloji İş Birlikleriyle Pekiştiriyoruz yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Uygulama izinleri, uygulamalarınızın hangi tür verilere ve cihazlara erişebileceğini belirleyen, neredeyse görünmez bir nöbetçi gibidir. Yeni bir uygulama indirdiyseniz veya yeni bir özelliği etkinleştirdiyseniz muhtemelen bir izin istemi ile karşılaşmışsınızdır.  Bazı izinler uygulama için uygunken bazıları gerekli olan sınırları aşabilir. Ayrıca bazıları  tamamen kötü niyetli olabilir. Hangilerini kabul edip hangilerini engelleyeceğinizi anlamak önemlidir.  

Uygulama izinleri ne işe yarıyor?

Uygulama izni açılır penceresi, mobil işletim sisteminiz ile sizin aranızdaki bir diyalogdur. Bu pencere, yeni bir uygulamanın belirli verilere veya özelliklere erişmek istediğini size bildirir. Uygulamanın bunu yapması için onayınızı ister. Bu istekler eskiden kurulum öncesinde gelirdi. Ancak modern iOS sürümleri, uygulamayı ilk kez kullanmaya başladığınızda çalışma sırasında izin istemleri gösterir. Android her ikisini de yapar ve yalnızca düşük riskli izinler için kurulum sırasında istemler gösterir. Geliştiriciler için izinler, kullanıcılara sorunsuz ve zengin özellikli deneyimler sunmanın kritik bir yoludur. Bir uygulama, cihaz verilerine veya işlevlerine her kullandığında erişim izni istemek zorunda olsaydı neredeyse kullanılamaz hâle gelirdi. 

Uygulama izinleri tehlikeleri nelerdir?

Kötü niyetli olsun ya da olmasın, bazı uygulamalar ihtiyaç duyduklarından daha fazla erişim izni ister. Örneğin, rehberinize erişim izni isteyen bir mobil oyun veya mikrofonunuza ve kameranıza erişim izni isteyen bir hesap makinesi uygulaması düşünün. Düşünmeden izinleri onaylayarak, kötü niyetli geliştiricilerin akıllı telefonunuzdaki hassas verilere (takvim, mesajlaşma uygulamaları, SMS, dosyalar ve depolama alanı, kişiler, arama kayıtları, konum, mikrofon ve kamera gibi) erişmesine olanak sağlayabilirsiniz. Siz yazarken ekranınızı bile okuyabilirler. Bu erişimle şunları yapabilirler:

• En hassas hesaplarınızın parolalarını toplayabilir,
• Tek kullanımlık SMS parolalarını ele geçirebilir,
• Cihazınızı yüksek ücretli abonelik hizmetlerine kaydettirebilir,
• Dijital yaşamınızın bir resmini oluşturup reklamcılara satabilir,
• Konumunuzu izleyerek fiziksel güvenliğinizi tehlikeye atabilir,
• Kamerayı/mikrofonu açarak akıllı telefonunuzu dinleme cihazına dönüştürebilir,
• Dosyalarınızı şifreleyip ve fidye için elinde tutabilir,
• Cihazınıza kötü amaçlı yazılım yükleyebilir 

Yapay zekâ asistan uygulamaları  özellikle dikkat edilmesi gereken, giderek artan bir izin riski oluşturmaktadır. Birçoğu, uyandırma kelimesini algılamak için her zaman açık mikrofon erişimi ayrıca kişiler, takvim ve bazı durumlarda ekran içeriği erişimi talep eder. Yapay zekâ uygulamalarına diğer kategorilerle aynı titizlikle yaklaşın. Sağlık ve fitness verileri, bir başka göz ardı edilen risk unsurudur. Sağlık verilerinize erişimi olan uygulamalar, bu verileri gerçek dünyada sonuçları olan şekillerde paylaşabilir veya satabilir; bu durumun sigorta ve veri aracılığı gibi alanlarda etkileri olabilir. 

Uygulama izinleri güvenli bir şekilde yönetilmelidir

·    Her şeyden önce, yalnızca güvenilir mağazalardan (Google Play/App Store) uygulama indirin.

·       İndirmeye karar vermeden önce uygulamaların yorumlarını okuyun.

·       Saygın bir güvenlik sağlayıcısından bir mobil güvenlik çözümü yükleyin.

·       İzin vermeden veya engellemeden önce, söz konusu uygulamanın çalışması için izin gerekli olup olmadığını her zaman değerlendirin.  

·       Bir başka iyi kural da yalnızca “bir kez izin ver” veya “kullanım sırasında izin ver” seçeneğini kullanmaktır. 

·       Birçok uygulamada izinlerinizi düzenli olarak gözden geçirmeniz istenir. Ancak izinleri proaktif olarak denetlemek iyi bir fikir olabilir.

Mobil uygulamalarda izin tuzağına dikkat yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Küresel yapay zeka uçurumunun derinleşmesini önleme konusu, özellikle Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu başta olmak üzere son haftalarda uluslararası gündemde geniş yer tutuyor.

SAS Güvenilir Yapay Zeka Baş Uzmanı Dr. Josefin Rosén ile Global Center on AI Governance’dan Dr. Rachel Adams ve Selamawit Engida Abdella tarafından kaleme alınan “Kısıtlamadan Kapasiteye: Küresel Güney’de Yapay Zeka Anlatısını Dönüştürmek” başlıklı rapor, doğru yatırım yapıldığında; veri eksikliği, altyapı yetersizliği veya eğitim noksanlığı gibi engellerin nasıl birer avantaja dönüştürülebileceğini ortaya koyuyor.

SAS Güvenilir Yapay Zeka Baş Uzmanı Dr. Josefin Rosén, konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu: “Küresel yapay zeka uçurumu, yeni bir eşitsizlik biçimi yaratma riski taşıyor. Ancak yatırımları; yapay zeka yetkinlikleri, temsil gücü yüksek veriye erişim ve kapsayıcı yönetişim modelleri gibi doğru alanlara yönlendirirsek, Küresel Güney, yapay zekanın geleceğini şekillendirmede aktif ve anlamlı bir rol üstlenebilir. Buradaki asıl mesele, bakış açısını kısıtlamalardan fırsatlara kaydırmaktır.”

Raporda özellikle iki temel faktöre dikkat çekiliyor:

• Büyüyen, dijital yerli bir nüfus: Dünya genç nüfusunun çoğunluğu Küresel Güney’de bulunuyor ve bu nesil dijital teknolojilerle iç içe büyüyor.
• Yapay zeka yönetişimini temelden inşa etme fırsatı: Miadını doldurmuş teknik sistemlere (legacy systems) sahip olmayan ülkeler, etik ve sürdürülebilir modelleri en baştan geliştirme şansına sahip.

Global Center on AI Governance CEO’su Dr. Rachel Adams ise şunları ekledi: “Bu bir yardım meselesi değil, potansiyeli değerlendirme ve küresel istikrara katkıda bulunma meselesidir. Dünyanın büyük bir kısmını dışlayan bir yapay zeka gelişimi, hem ekonomik hem de jeopolitik güvenliği sarsma riski barındırır. Bu rapor, daha kapsayıcı bir yapay zeka ekosisteminin sadece mümkün değil, aynı zamanda zorunlu olduğunu gösteriyor.”

Rapor, günümüzdeki yapay zeka geliştirme süreçlerinin genellikle Batı merkezli modellere ve kapsayıcı olmayan verilere dayandığı, bunun da bağımlılık riskini artırarak Küresel Güney’in kendi kaderini tayin etme gücünü zayıflattığı konusunda uyarıda bulunuyor. Öte yandan; kırsal bölgelerde yapay zeka eğitimi, yerel dil modellerine yapılan yatırımlar ve kamu, akademi ile iş dünyası arasındaki yenilikçi iş birlikleri gibi somut çözüm örnekleri de sunuluyor.

Raporu değerlendiren SAS Türkiye ve Orta Asya Genel Müdürü Rasim Eğri şu ifadeleri kullandı: “Yapay zekadaki küresel deneyim önemli bir referans çerçevesi sunuyor. Ancak sürdürülebilir ve ölçülebilir değer yaratmak için bu birikimin yerel mevzuata, veri yapılarına ve sektör dinamiklerine uyarlanması şart. Gerçek dönüşüm, veriden değer üretilerek topluma katkı sağlandığı noktada anlam kazanır. Şeffaflık, hesap verebilirlik ve güçlü veri yönetişimi ilkeleriyle yaklaşıldığında, güvenilir yapay zeka hem kurumlar hem de ülkeler için uzun vadeli rekabet avantajı sağlar ve bu değeri gelecek nesiller için korur. Türkiye’de yapay zeka adaptasyonunun hızlandığı bu dönemde, küresel en iyi uygulamalar ile yerel öncelikler arasında doğru dengeyi kurmak kritik önem taşıyor.”

Yapay zeka, yalnızca teknolojik bir değişim değil, aynı zamanda ekonomik ve idari bir dönüşümü temsil ediyor. Bugün atılan stratejik adımlar, ülkelerin yapay zeka çağında sadece birer “teknoloji tüketicisi” mi kalacağını yoksa aktif birer “değer üreticisi ve oyun kurucu” mu olacağını belirleyecek.

Rapor ayrıca; eğitim seferberliği, dijital altyapı yatırımları, veri egemenliği yönetimi ve yapay zeka modellerinin eğitimine daha fazla insanı dahil etmek için sentetik veri kullanımı gibi konularda somut strateji önerileri içeriyor.

Küresel Yapay Zeka Deneyimi Yerel Dönüşümü Hızlandırabilir mi? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ev Eksperi, N Kolay’ın kullanıcı deneyimini; Fizbot’un gayrimenkul veri ve analitik altyapısı ile birleştiren bir iş birliğiyle hayata geçirildi. Bu sayede konut sahipleri, gayrimenkullerini; veriye dayalı, daha anlaşılır ve takip edilebilir bir finansal değer olarak izleyebiliyor.

Gayrimenkul Değerini Anlık ve Profesyonel Verilerle Takip Etme Kolaylığı

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Aktif Bank Perakende ve Dijital Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Cem Martı, “Ev Eksperi ile konut sahipleri evlerinin değerini en güncel piyasa koşullarına göre ölçülebilir hale getirirken, evlerini kayıt ettiği andan itibaren düzenli olarak takip edilebilir bir finansal değer olarak görmeleri mümkün hale geliyor. Bunun yanında kiracı olanlar ise kaydettikleri evlerinin kira değerini görme imkânı kazanıyorlar. Mobil bankacılık uygulamamız N Kolay üzerinden sunduğumuz bu yeni servisle; dijital, zahmetsiz ve kullanıcı dostu bir deneyim sunuyoruz. Amacımız, gayrimenkul gibi değer tespiti yapmanın görece zor olduğu varlıkları herkes için şeffaf, erişilebilir ve anlaşılır hale getirerek, her zaman olduğu gibi kullanıcılarımızın hayatını kolaylaştırmak” dedi.

Gayrimenkul pazarına yönelik veri, analiz ve üretkenlik çözümleri geliştiren global bir teknoloji markası olan Fizbot’un Co-Founder & CEO’su Emre Kaya ise iş birliğine ilişkin şu değerlendirmede bulundu: “Gayrimenkul verisini daha anlaşılır hale getirmek ve kullanıcıların daha güvenli karar verebilmesini sağlamak için çalışıyoruz. N Kolay ile gerçekleştirdiğimiz bu iş birliğiyle, konut sahiplerinin evlerinin değerini düzenli takip edebileceği pratik bir deneyimi, veriye dayalı bir yaklaşımla buluşturuyoruz. Amacımız, gayrimenkulü herkes için daha şeffaf ve erişilebilir bir şekilde izlenebilir kılmak.”

Ev sahiplerine dijital çözüm: Konut piyasası takibi Ev Eksperi ile kolaylaşıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Toplumsal cinsiyet eşitsizliğine analitik bir çerçeve

2025 yılı mezunlarından Beyza Fidangül, Buket Hocaoğulları, Doğa Bolcan, Miray Irmak ve Neda Esmaeilzadeh’in hayata geçirdiği “Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğinin İnsani Gelişme Üzerindeki Etkisinin Analizi” isimli proje; UNDP’nin Gender Inequality Index (GII) ve Human Development Index (HDI) verilerini birlikte analiz ederek, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin ülkelerin insani gelişmişlik düzeyi üzerindeki etkisini ortaya koymayı hedefliyor. Böylece eğitim, sağlık, yaşam beklentisi ve ekonomik katılım gibi alanlarda cinsiyet temelli eşitsizliklerin kalkınma üzerindeki yapısal etkileri veri temelli olarak görünür kılınıyor. Proje küresel çapta sosyal bir problem olan toplumsal cinsiyet eşitsizliğini çok boyutlu veri göstergeleriyle birlikte ele alarak, politika yapıcılar ve karar vericiler için karşılaştırmalı, analitik bir çerçeve sunmasıyla öne çıkıyor.

Sağlık hizmetlerine erişimde yapay zekâ ile kişiselleştirilmiş öneriler

Mezun projelerinin arsından öne çıkan bir diğer proje ise Mustafa Guruş, Hasan Ali Özgür, İpek Özgür Yalçın, Mustafa Uras İplikçi ve Muhammed Said Mirza Bal’ın “Yapay Zeka Destekli Hastane Randevusu Bulma ve Öneri Sistemi” isimli projesi. Sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan zorlukları azaltmak amacıyla yapay zekâ destekli bir hastane randevu bulma ve yönlendirme sistemi öneren bu proje, kullanıcıların konum, ihtiyaç, yoğunluk ve uygunluk gibi kriterlerine göre en uygun sağlık hizmetine erişimini kolaylaştırmayı amaçlıyor. Sağlık gibi temel ihtiyaçlara erişim problemini odağına alan proje, AI tabanlı akıllı yönlendirme algoritmalarıyla kullanıcıya kişiselleştirilmiş öneriler sunmasıyla fark yaratıyor.

Ergen gençlerin dijital dünyayla daha dengeli ilişki kurması için bütüncül yaklaşım

Sudenur Şenol, Sedanur Çalı, Oğuzhan Bayrakçı ve İkranur Sayım’ın hayata geçirdiği “Dijital Yaşam Asistanı” isimli proje de günümüz problemlerine yenilikçi bir bakış açısı sunan projelerden biri olarak göze çarpıyor. Proje, sosyal medya kullanımının ergen gençlerin stres düzeyi, psikolojik anlamda iyi oluşu ve dijital alışkanlıkları üzerindeki etkisini analiz ediyor. Böylece dijital yaşamda sağlıklı kullanım farkındalığı oluşturmak ve gençlerin dijital dünyayla daha dengeli bir ilişki kurmasına katkı sağlamak amaçlanıyor. Proje; dijital davranış verileri ile psikolojik iyi oluş göstergelerini birlikte ele alarak, dijital refah (digital well-being) kavramına odaklanan bütüncül bir yaklaşım sunmasıyla dikkat çekiyor.

Program bugüne dek 688 mezun verdi

18-29 yaş aralığındaki iş arayışındaki gençleri hedefleyen Innovation Campus programına 5 yılda 81 il, 200 üniversiteden 25 binden fazla kişi başvurdu. Programdan bugüne dek 688 genç mezun oldu. Mezunların yüzde 90’ı istihdama katılırken geri kalanı da öğrenimine devam etti. Kapsamlı ve çok katmanlı tasarlanan eğitim programı 350 saat yapay zekâ, 240 saat nesnelerin interneti, 87 saat kodlama ve programlama gibi ileri teknolojileri içeriyor. Öğrencilere dijital eğitimlerin yanında sosyal beceriler de kazandırmayı amaçlayan program kapsamında işe hazırlık sürecine yönelik eğitimler de veriliyor.  

BM’nin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın 6’sını doğrudan kapsayan programda eğitim alan öğrenciler, bugüne dek tüm amaçlara hizmet eden 100’ü aşkın bitirme projesi hazırladı. Samsung Türkiye ve UNDP Türkiye profesyonelleri, katılımcılara bitirme projelerini desteklemek amacıyla mentörlük desteği de sağlıyor. Mentörlük süreci gençlerin bireysel ihtiyaç ve beklentilerine göre tasarlanıyor. Samsung çalışanları da gençlerin kariyerlerini şekillendirmelerine destek veriyor. Eğitimi başarıyla tamamlayan gençler, uluslararası geçerliliği olan bir sertifikayla ödüllendiriliyor. 

Sektör Kampüste Programıyla birlikte üniversitelere yayılıyor

Son olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı öncülüğünde hayata geçirilen Milli Teknoloji Akademisi’nin dijital öğrenme platformu Sektör Kampüste Programı’nın paydaşı olan Innovation Campus Programı, yapay zekâ eğitimlerini daha fazla üniversite kampüsüne taşıyor.  Bu iş birliği ile program 2026 yılında da Yıldız Teknik Üniversitesi’nde kapılarını yeni öğrencilere açmaya devam ediyor.

Samsung ve UNDP Türkiye’nin Innovation Campus programı mezunlarından toplumsal sorunlara teknolojik çözümler yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

 Bugüne kadar Yeşil Dönüşüm Kredi Programı kapsamında enerji verimliliği yatırımlarına kaynak sağlayan Odeabank, bu iş birliğiyle küresel emisyon veri tabanlarına ve ileri teknik metodolojilere erişim sağlayarak finanse edilen emisyon hesaplamalarını uluslararası standartlarla uyumlu şekilde güçlendirmeyi hedefliyor.

“Güçlendiren ve Dönüştüren Bankacılık” yaklaşımı doğrultusunda sürdürülebilirliği stratejisinin merkezine alan Odeabank, Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefiyle uyumlu ilerleyişini sürdürürken, iklim etkisinin ölçülmesi ve yönetilmesi kapsamında PCAF’e imzacı oldu. Altı kıtada 700’ü aşkın finans kuruluşunu bir araya getiren PCAF’in imzacısı olarak sürdürülebilirlik yolculuğunu uluslararası bir boyuta taşıyan Odeabank kapsamlı eğitimlere, küresel emisyon veri tabanlarına ve ileri teknik metodolojilere erişim sağlayarak, finanse edilen emisyon hesaplamalarını uluslararası standartlarla uyumlu şekilde güçlendirmeyi hedefliyor.

Odeabank enerji verimliliği yatırımlarını destekliyor

PCAF’e üye olan Türkiye merkezli 4. banka olarak sürdürülebilirlik yolculuğunu yeni bir boyuta taşıyan Odeabank, bugüne kadar Yeşil Dönüşüm Kredi Programı aracılığıyla kendi kaynaklarıyla enerji verimliliği yatırımlarını finanse etti. Banka, çevresel ve sosyal risk izleme altyapısında bulunan veri ve bilgiler ile, kredi portföyünün yarısından fazlasını kapsayacak şekilde finanse edilen emisyonlarını hesaplayarak, çevresel etkisini veri temelli, şeffaf ve uluslararası standartlarla uyumlu bir çerçevede yönetmeye yönelik somut bir zemin oluşturdu.

Düşük karbon dönüşümüne katkı 

Yeşil dönüşüm yolculuğunu operasyonlarla sınırlamayan Odeabank, iklim etkisini değer zinciri ve finanse edilen emisyonlar odağında bütüncül bir yaklaşımla ele alıyor. Bu doğrultuda sürdürülebilir finansman ürünleriyle dönüşüm sürecini desteklerken, finanse edilen emisyonların hesaplanmasına yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Operasyonel tarafta ise yağmur suyu kullanımı, LED dönüşümleri, otomasyon ve atık yönetimi uygulamalarını yaygınlaştıran Banka, elektrik tüketiminin %100’ü oranında yenilenebilir enerji sertifikası temin ederek düşük karbon dönüşümünü destekliyor. 2025 yılında şubelerde tamamlanan aydınlatma çalışmalarıyla yüzde 8 enerji tasarrufu sağlanırken, araç filosunda dizel kullanımının sonlandırılmasıyla mobil yanma emisyonlarında yaklaşık yüzde 20 azalma kaydedildi. Bodrum Şube ve Ataşehir İletişim Merkezi’nde güneş enerjisi santrali (GES) ve Ataşehir İletişim Merkezi’nde elektrikli araç şarj istasyonu kurulumuyla, yenilebilir kaynaklardan elektrik üretimini artıran projeler hayata geçirildi.  

PCAF imzacısı olarak çevresel etkimizi uluslararası standartlarda ölçülebilir kılıyoruz

Odeabank Finansal Kurumlar, Fonlama ve Sürdürülebilirlik faaliyetlerinden Sorumlu Lideri Burcu Akın Öztemel, PCAF iş birliğiyle finanse edilen emisyon hesaplamalarına yönelik kapasitesini artıracaklarını belirterek, “Sürdürülebilirliği, uluslararası ölçekte tanımlanmış standartlar, ortak metodolojiler ve şeffaf veri setleriyle yönettiğimiz bütüncül bir sorumluluk alanı olarak ele alıyoruz. Attığımız bu adımla çevresel etkimizi küresel finans ekosistemiyle ortak bir dil üzerinden ölçülebilir kılıyor, finansal kararlarımızın iklim ve çevre üzerindeki etkisini uluslararası platformlarda karşılaştırılabilir ve izlenebilir hale getiriyoruz.” dedi.

Odeabank Finansal Karbon Muhasebesinde Küresel İş Birliği PCAF’e imza attı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Önemli bir tarım şehri olan Manisa için çalışmalarını yürüten Manisa Büyükşehir Belediyesi, özellikle çiftçilerin üretim süreçlerini doğrudan etkileyen hava olaylarını yakından takip etmeleri, vatandaşların da hava koşullarına karşı hazırlıklı olmasını sağlamak amacıyla ‘Hava Olayları Erken Uyarı ve Bölgesel Bilgi Sistemi’ni vatandaşların kullanımına sundu. Vatandaşlar sisteme, “hava.manisa.bel.tr” üzerinden ya da “Üzüm” uygulaması üzerinden erişebilecekler.

Üretici İçin Güçlü Bir Planlama Aracı

Manisa’nın önemli bir tarım kenti olduğunu vurgulayan sistem altyapısı, özellikle çiftçilerin üretim süreçlerini doğrudan etkileyen hava olaylarını yakından takip etmelerini sağlıyor. Sistem sayesinde üreticiler, tarlasına en yakın istasyonun güncel verilerine ulaşabilecek. Don riskini önceden görerek gerekli tedbirleri alabilecek. Sistem ile üreticiler şiddetli yağış ve taşkın ihtimaline karşı da hazırlık yapabilecek. Kuvvetli rüzgar durumuna göre ilaçlama ve gübreleme zamanlamasını planlayabilecek olan üreticiler, aşırı sıcaklık dönemlerini takip ederek sulama programını düzenleyebilecek. Yedi günlük hava görünümü ile hasat planlaması da yapabilecek olan sistem, ani hava değişimlerinin üretimde oluşturabileceği zararların en aza indirilmesini hedefleniyor.

Tüm Vatandaşlar İçin Güvenli ve Planlı Yaşam

Sistem yalnızca üreticilere değil, günlük yaşamını hava koşullarına göre planlamak isteyen tüm Manisalılara da hizmet veriyor. Mahalle ve ilçe düzeyinde hava durumunu takip edebilecek olan vatandaşlar, aktif riskleri harita üzerinden görebilecek, günlük planlarını hava koşullarına göre düzenleme imkanına kavuşacak.

Canlı Harita ve Anlık Uyarılar

Sistem üzerinde meteorolojik istasyonları canlı harita üzerinden görebilecek olan vatandaşlar ve üreticiler, seçilen istasyonda sıcaklık, nem, rüzgar ve yağış gibi temel verilere anlık olarak ulaşabilecek. Şiddetli yağış, don riski, kuvvetli rüzgar ve aşırı sıcaklık gibi hava olaylarını açık ve anlaşılır bir dille aktaran sistemde, kullanıcılar isterlerse SMS ya da Üzüm APP üzerinden bildirim alabilecek ya da bildirim tercihlerini kişisel olarak yönetebilecek.

Güncel ve Güvenilir Veri Altyapısı

Sahadan gelen istasyon ölçümleri ile tahmin verilerini birlikte değerlendirebilen sistem üzerinden vatandaşlar ve üreticiler, verileri güncel olarak ekranda görebilecek. Böylece kullanıcılar, hem mevcut durumu hem de yaklaşan riskleri net biçimde görebiliyor olacak.

Dijital Belediyecilikte Yeni Adım

Hava Olayları Erken Uyarı ve Bölgesel Bilgi Sistemi, Manisa Büyükşehir Belediyesi’nin dijital belediyecilik vizyonunun önemli adımlarından biri olarak hayata geçirildi. Özellikle tarımsal üretimin yoğun olduğu Manisa’da, üreticinin hava risklerine karşı erken bilgiye ulaşması sağlanırken; tüm vatandaşların da günlük yaşam kararlarını daha bilinçli şekilde alabilmesi hedefleniyor.

Büyükşehir’den Dijital Erken Uyarı Sistemi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Son dönemde bellek piyasasında yaşanan sert fiyat artışlarının temelinde yapay zeka sistemlerinin hızla yayılması bulunuyor. Büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezlerine yaptığı yatırım patlaması, özellikle DRAM ve yüksek bant genişlikli bellek (HBM) üretim kapasitesinin önemli bölümünü tüketici elektroniğinden uzaklaştırmış durumda. Yapay zeka sunucuları, klasik PC’lere kıyasla katbekat fazla bellek kullandığı için üreticiler daha karlı olan bu segmente öncelik veriyor. Bu kayma sonucunda tüketici tarafında arz daralırken, fiyatlar da hızlı biçimde yukarı yönlü hareket ediyor.

Fiyat artışı ne kadar sürecek?

Sektör analizleri, kısa vadede belirgin bir rahatlama beklenmediğine işaret ediyor. Yeni “yarı iletken” fabrikalarının kurulumu ve verimli üretime geçmesi yıllar aldığı için mevcut kapasite sıkışıklığının 2027’ye kadar hissedilmesi muhtemel görünüyor. Bu süreçte bellek sözleşme fiyatlarında dalgalanma devam edebilir ve özellikle DDR5 tarafında yüksek seviyeler korunabilir. Uzmanlar, yapay zeka talebinin yapısal olarak kalıcı hale geldiğini, bu nedenle eski “ucuz RAM” dönemine hızlı bir dönüş beklenmemesi gerektiğini vurguluyor.

PC oyun pazarı nasıl etkilenecek?

Bellek maliyetlerindeki artışın en hızlı hissedileceği ve hissedilmekte olduğu alanlardan biri oyuncu bilgisayarları. RAM fiyatları doğrudan sistem maliyetine yansıdığı için giriş ve orta segment oyun bilgisayarlarında fiyat artışları kaçınılmaz görünüyor. Ayrıca ekran kartlarında kullanılan GDDR belleklerin de aynı tedarik zincirinden etkilenmesi, GPU fiyatlarının düşmesini zorlaştırabilir. Bu ortamda üreticilerin ya donanım konfigürasyonlarını daha muhafazakar tutması ya da fiyat etiketlerini yukarı çekmesi bekleniyor. Son kullanıcı tarafında ise donanım yükseltme döngülerinin yavaşlaması muhtemel.

Yeni nesil konsollar gecikir mi?

Şu ana kadar konsol üreticilerinden resmi bir erteleme sinyali gelmiş değil, ancak bellek maliyetlerindeki baskı yakından izleniyor. Modern oyun konsolları birleşik bellek mimarisine bağımlı olduğu için RAM fiyatlarındaki oynaklık doğrudan üretim maliyetini etkiliyor. Bu nedenle sektör gözlemcileri, önümüzdeki dönemde çıkacak ara model veya yeni nesil konsollarda ya daha yüksek lansman fiyatları ya da daha temkinli donanım konfigürasyonları görülebileceğini belirtiyor. En kötü senaryoda ise üreticilerin lansman takvimlerini piyasa koşullarına göre esnetmesi ihtimal dahilinde.

Oyun geliştiricileri nasıl tepki verebilir?

Donanım maliyet baskısı yalnızca üreticileri değil, oyun stüdyolarını da etkiliyor. Geliştiricilerin önümüzdeki dönemde bellek optimizasyonuna daha fazla odaklanması bekleniyor. Texture streaming, daha agresif veri sıkıştırma teknikleri ve ölçeklenebilir grafik ayarları gibi yöntemler daha yaygın hale gelebilir. Amaç, hem mevcut oyuncu kitlesini dışlamamak hem de artan donanım maliyetlerinin pazar daraltıcı etkisini sınırlamak olacak. Bu süreç aynı zamanda bulut oyun çözümlerine olan ilgiyi de artırabilir.

Bellek üreticileri neden kapasiteyi hızla artırmıyor?

Küresel bellek üretiminin çok büyük bölümü birkaç dev şirketin kontrolünde bulunuyor ve bu firmalar geçmiş döngülerde yaşanan arz fazlası krizlerinden ders çıkarmış durumda. Yeni yatırımlar milyarlarca dolarlık risk anlamına geldiği için üreticiler kapasiteyi agresif biçimde artırmak yerine karlılığı korumaya odaklanıyor. Üstelik yapay zeka tarafındaki yüksek marjlı ürünler, şirketlerin önceliklerini tüketici RAM’inden uzaklaştırıyor. Bu stratejik tercih, kısa vadede arz sıkışıklığının devam etmesine yol açabilir.

2026–2028 dönemi için genel görünüm

Mevcut veriler, 2026 boyunca bellek piyasasında sıkı koşulların süreceğine işaret ediyor. 2027 civarında yeni üretim hatlarının devreye girmesiyle fiyat artış hızında bir yavaşlama görülebilir, ancak talep güçlü kaldığı sürece dramatik düşüşler beklenmiyor. Uzun vadede piyasa dengeye otursa bile yapay zeka çağının getirdiği yüksek bellek ihtiyacı, donanım fiyatlarının geçmiş yıllardaki kadar düşük seviyelere inmesini zorlaştırabilir.

Oyunfor’a göre yapay zeka devrimi, teknoloji dünyasında görünmeyen ama derin etkiler yaratan bir donanım dönüşümünü tetikliyor. Bellek üretiminin veri merkezlerine kayması; oyunculardan donanım üreticilerine, hatta oyun tasarımcılarına kadar tüm ekosistemi etkileyen yeni bir maliyet gerçekliği yaratmış durumda. Önümüzdeki birkaç yıl, oyun dünyasında daha pahalı donanım, daha dikkatli nesil geçişleri ve optimizasyon odaklı yazılım yaklaşımının öne çıktığı bir dönem olabilir.

Yapay Zeka Talebi RAM Piyasasını Zorluyor: Oyun Dünyası İçin Kritik Dönem yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Nilüfer Belediyesi, kamu verilerini herkesin erişimine açan Açık Veri Platformu’nu hayata geçirdi. Kent yönetiminde ortak aklı büyüten bu önemli adım sayesinde belediyenin ürettiği veriler ücretsiz ve erişilebilir hale gelirken; vatandaşların hizmetleri daha yakından takip edebilmesi, araştırmacıların veri üretmesi ve girişimcilerin yeni çözümler geliştirmesi mümkün oluyor. Veriye dayalı bu yaklaşım; şeffaflığı artırıyor, katılımı güçlendiriyor, kararların daha doğru alınmasını sağlıyor ve kamuya duyulan güveni büyütüyor.

Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir’in seçim sürecinde açıkladığı “100 Güldüren Proje” arasında yer alan Açık Veri Platformuna acikveri.nilufer.bel.tr adresinden erişilebiliyor. Vatandaşlar, akademisyenler, girişimciler ve sivil toplum kuruluşları, belediye verilerine kayıt veya ücret olmadan ulaşabiliyor.

DİJİTAL DÖNÜŞÜMDE YENİ EŞİK
Yapay Zeka Bürosu ve dijitalleşme projeleriyle Türkiye’de rol model gösterilen Nilüfer Belediyesi, açık veri platformunu devreye alan Türkiye’deki sayılı ve Bursa’daki ilk ilçe belediyesi oldu. Böylece Nilüfer, dijital belediyecilik alanındaki öncü konumunu pekiştirdi. Platform; Belediye Hizmetleri, Çevre ve İklim, Ulaşım, Kültür-Sanat ve Spor, Nüfus ve Demografik veriler ile Coğrafi Bilgi Sistemleri gibi başlıklarda veri setlerini kamuoyunun erişimine açıyor. Veriler, birçok farklı ve açık formatlarda sunulurken, platformda yer almayan veriler için talep mekanizması da bulunuyor.

“VERİ PAYLAŞMAK TERCİH DEĞİL, SORUMLULUK”

Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir, açık veri yaklaşımını “Ortak Akıl” vizyonunun doğal bir uzantısı olarak tanımlayarak şunları söyledi:

“Nilüfer Belediyesi olarak kentle ilgili verileri vatandaşlarımızla paylaşmayı bir tercih değil, sorumluluk olarak görüyoruz. Açık Veri Platformumuz yalnızca şeffaflığımızı artıran bir araç olmayacak; aynı zamanda vatandaşlarımızın, araştırmacılarımızın ve girişimcilerimizin Nilüfer için değer üretmesine olanak tanıyan bir ekosistem yaratacak. Bursa’da bu adımı atan ilk ilçe belediyesi olmaktan da gurur duyuyoruz. Veriye dayalı bir kent yönetimi, halkla birlikte daha güçlü bir Nilüfer için çalışmaya devam edeceğiz.”

BURSA’DAKİ VERİ EKOSİSTEMİNE KATKI SUNACAK

Türkiye’de açık veri portallarının ağırlıklı olarak büyükşehir belediyeleri ile İstanbul’daki bazı ilçe belediyeleri tarafından kullanıldığını ifade eden Başkan Şadi Özdemir, “Nilüfer Belediyesi olarak açık veri platformunu devreye alan Türkiye’deki sayılı ve Bursa’daki ilk ilçe belediyesi olduk. Böylece, Bursa’daki veri ekosisteminin derinleşmesine katkı sunarak, büyükşehir düzeyindeki çalışmalara tamamlayıcı bir yapı da oluşturacağız” dedi.

Nilüfer’de Açık Veri Platformu ile şeffaf ve katılımcı yönetimde yeni dönem yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Gayrimenkul fiyatlarının hızla değiştiği günümüz koşullarında konut sahipleri, mülklerinin güncel piyasa değerini takip etmekte zorlanıyor. Kullanıcılarının akıllarındaki belirsizlikleri veri odaklı ve dijital bir deneyimle ortadan kaldırmayı hedefleyen N Kolay, sahip ya da kiracısı olunan evlerin piyasa değerini kolayca ve düzenli olarak takip edebilmeyi mümkün hale getiriyor.

Ev Eksperi, N Kolay’ın kullanıcı deneyimini; Fizbot’un gayrimenkul veri ve analitik altyapısı ile birleştiren bir iş birliğiyle hayata geçirildi. Bu sayede konut sahipleri, gayrimenkullerini; veriye dayalı, daha anlaşılır ve takip edilebilir bir finansal değer olarak izleyebiliyor.

Gayrimenkul Değerini Anlık ve Profesyonel Verilerle Takip Etme Kolaylığı

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Aktif Bank Perakende ve Dijital Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Cem Martı, “Ev Eksperi ile konut sahipleri evlerinin değerini en güncel piyasa koşullarına göre ölçülebilir hale getirirken, evlerini kayıt ettiği andan itibaren düzenli olarak takip edilebilir bir finansal değer olarak görmeleri mümkün hale geliyor. Bunun yanında kiracı olanlar ise kaydettikleri evlerinin kira değerini görme imkânı kazanıyorlar. Mobil bankacılık uygulamamız N Kolay üzerinden sunduğumuz bu yeni servisle; dijital, zahmetsiz ve kullanıcı dostu bir deneyim sunuyoruz. Amacımız, gayrimenkul gibi değer tespiti yapmanın görece zor olduğu varlıkları herkes için şeffaf, erişilebilir ve anlaşılır hale getirerek, her zaman olduğu gibi kullanıcılarımızın hayatını kolaylaştırmak” dedi.

Gayrimenkul pazarına yönelik veri, analiz ve üretkenlik çözümleri geliştiren global bir teknoloji markası olan Fizbot’un Co-Founder & CEO’su Emre Kaya ise iş birliğine ilişkin şu değerlendirmede bulundu: “Gayrimenkul verisini daha anlaşılır hale getirmek ve kullanıcıların daha güvenli karar verebilmesini sağlamak için çalışıyoruz. N Kolay ile gerçekleştirdiğimiz bu iş birliğiyle, konut sahiplerinin evlerinin değerini düzenli takip edebileceği pratik bir deneyimi, veriye dayalı bir yaklaşımla buluşturuyoruz. Amacımız, gayrimenkulü herkes için daha şeffaf ve erişilebilir bir şekilde izlenebilir kılmak.”

Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı

 Konut Piyasası Takibi Ev Eksperi ile Kolaylaşıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ev Eksperi, N Kolay’ın kullanıcı deneyimini; Fizbot’un gayrimenkul veri ve analitik altyapısı ile birleştiren bir iş birliğiyle hayata geçirildi. Bu sayede konut sahipleri, gayrimenkullerini; veriye dayalı, daha anlaşılır ve takip edilebilir bir finansal değer olarak izleyebiliyor.

Gayrimenkul Değerini Anlık ve Profesyonel Verilerle Takip Etme Kolaylığı

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Aktif Bank Perakende ve Dijital Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Cem Martı, “Ev Eksperi ile konut sahipleri evlerinin değerini en güncel piyasa koşullarına göre ölçülebilir hale getirirken, evlerini kayıt ettiği andan itibaren düzenli olarak takip edilebilir bir finansal değer olarak görmeleri mümkün hale geliyor. Bunun yanında kiracı olanlar ise kaydettikleri evlerinin kira değerini görme imkânı kazanıyorlar. Mobil bankacılık uygulamamız N Kolay üzerinden sunduğumuz bu yeni servisle; dijital, zahmetsiz ve kullanıcı dostu bir deneyim sunuyoruz. Amacımız, gayrimenkul gibi değer tespiti yapmanın görece zor olduğu varlıkları herkes için şeffaf, erişilebilir ve anlaşılır hale getirerek, her zaman olduğu gibi kullanıcılarımızın hayatını kolaylaştırmak” dedi.

Gayrimenkul pazarına yönelik veri, analiz ve üretkenlik çözümleri geliştiren global bir teknoloji markası olan Fizbot’un Co-Founder & CEO’su Emre Kaya ise iş birliğine ilişkin şu değerlendirmede bulundu: “Gayrimenkul verisini daha anlaşılır hale getirmek ve kullanıcıların daha güvenli karar verebilmesini sağlamak için çalışıyoruz. N Kolay ile gerçekleştirdiğimiz bu iş birliğiyle, konut sahiplerinin evlerinin değerini düzenli takip edebileceği pratik bir deneyimi, veriye dayalı bir yaklaşımla buluşturuyoruz. Amacımız, gayrimenkulü herkes için daha şeffaf ve erişilebilir bir şekilde izlenebilir kılmak.”

Ev sahiplerine dijital çözüm: Konut piyasası takibi Ev Eksperi ile kolaylaşıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Siber suçlar yaşanan dönemin özelliklerine ve teknolojinin gelişimine göre değişiyor. Siber şantaj, daha geniş bir suç kategorisi olarak kalıcılığını kanıtlamış olsa da en zararlı türlerinden biri olan fidye yazılımı artık yalnızca şifreleme ile sınırlı değil.  Geçmişte saldırganlar dosya veya sistemleri kilitleyerek şifre çözme anahtarı karşılığında ödeme talep ederken son yıllarda kampanyalar şifrelemeyi veri sızdırma ve çalınan bilgileri yayımlama tehditleriyle birleştiriyor. Bu noktada özel sızıntı siteleri veya veri sızıntı siteleri (DLS’ler) devreye giriyor. İlk olarak 2019’un sonlarında ortaya çıkan bu siteler, çift şantaj stratejisinin bel kemiği hâline geldi. Tehdit aktörleri kurumsal verileri şifrelemeden önce çalıyor ve ardından bu verileri kamuya açık şekilde kullanarak bir güvenlik olayını doğrudan bir  krize dönüştürüyor.

Fidye yazılımı artık yalnızca sistemlerin kilitlenmesi değil, aynı zamanda veri hırsızlığı ve şantaj sorunu olarak değerlendiriliyor. Kamuya açık takip projeleri de bu eğilimi doğrulasa da sızıntı sitelerinin yalnızca suçluların duyurmayı seçtiği olayları yansıttığı, gerçek kurban sayısının daha yüksek olabileceği belirtiliyor.

Veri sızıntı siteleri nasıl kullanılıyor?

Dark web üzerinde barındırılan ve Tor ağı üzerinden erişilen veri sızıntı siteleri, genellikle çalınan verilerin bir bölümünü yayımlıyor. Ödeme yapılmazsa tüm verilerin açıklanacağı tehdidinde bulunuyor. Bazı durumlarda kurban ödeme yapmayı reddettiğinde veriler yayımlanıyor ve baskı daha da artıyor. Kurbanlara ait bilgiler, çalınan verinin kapsamı ve belirlenen son tarihler bu stratejinin parçası olarak sunuluyor. Bu yaklaşımın yıkıcı etkisi, hız ve görünürlükten kaynaklanıyor. Olay kamuoyuna duyurulduğu anda birden fazla risk aynı anda ortaya çıkıyor ve çoğu zaman kuruluşlar saldırının kapsamını tam olarak anlamadan yoğun belirsizlik altında kalıyor. 

Veri sızıntı siteleri bu nedenle doğrudan bir baskı aracı olarak kullanılıyor. Saldırganlar blöf yapmadıklarını göstermek için genellikle sınırlı miktarda veri yayımlıyor. Kurban ödeme yapmazsa daha fazlası paylaşılmaya devam ediyor. Zarar çoğu zaman ilk kurbanla sınırlı kalmıyor. Sızdırılan veya yeniden satılan veriler kimlik avı, iş e-postası dolandırıcılığı ve kimlik sahtekârlığı gibi sonraki suçların kaynağı hâline geliyor. Tedarik zinciri olaylarında ihlal müşterilere ve iş ortaklarına kadar yayılabiliyor. Bu domino etkisi, fidye yazılımının münferit olaylar değil sistemik bir risk olarak değerlendirilmesinin nedenlerinden biri olarak görülüyor.

Sızıntı sitesinin her öğesi, psikolojik baskıyı en üst düzeye çıkarmak için tasarlanıyor.

Yetkisiz erişimin kanıtı. Çeteler, saldırının gerçek olduğunu ve tehdidin inandırıcı olduğunu göstermek için sözleşmeler ve şirket içi e-postalar gibi örnek belgeler yayımlar. 

Aciliyet: Zamanlayıcılar ve geri sayımlar, zamanın dolmakta olduğu hissini uyandırır çünkü zaman baskısı altında alınan kararlar genellikle saati kontrol eden tarafın lehine olur.

Kamuya ifşa: Çalınan veriler hiçbir zaman kamuya açıklanmasa bile ihlalle ilişkilendirilmek bile itibar kaybına neden olur ve bu zararın giderilmesi yıllar alabilir.

Yasal risk: Giderek genişleyen eyalet düzeyindeki gizlilik yasaları gibi çerçeveler altında, kişisel verileri içeren doğrulanmış bir ihlal, zorunlu açıklamalar, soruşturmalar ve para cezalarına yol açabilir.

Geniş etkiler ve kalıcı sonuçlar

Veri sızıntısı ihtimali; itibar kaybı, müşteri güveninin zedelenmesi, finansal zararlar ve yasal yaptırımlar gibi çok sayıda riski aynı anda tetikliyor. Çalınan verilerin satılması suç ekonomisini besliyor ve yeni saldırıların önünü açıyor. Bazı grupların şifrelemeyi tamamen atlayarak yalnızca veri ele geçirip yayımlama tehdidiyle şantaj yaptığı da görülüyor.

Kurban durumunda olan kuruluşlar çoğu zaman yeterli değerlendirme süresi olmadan karar vermek zorunda kalıyor. İhlalden etkilenen bireyler ise uzun süren temizlik süreçleri, hesap ele geçirmeleri ve kimlik dolandırıcılığı gibi risklerle karşılaşıyor. Fidyeyi ödemek kolay bir çözüm gibi görünse de dosyaların geri alınacağını ya da verilerin gizli kalacağını garanti etmiyor. Ödeme yapan birçok kuruluşun kısa süre içinde yeniden saldırıya uğradığı biliniyor ve yapılan her ödeme yeni saldırıların finansmanına katkı sağlıyor.

Kuruluşlar için fidye yazılımı tehdidi  kapsamlı savunma önlemleri gerektirir:

• EDR/XDR/MDR özelliklerine sahip gelişmiş güvenlik çözümleri kullanmak. Bu çözümler, yetkisiz işlem yürütme ve şüpheli yanal hareket gibi anormal davranışları izleyerek tehdidi anında durdurur.
• İyi tanımlanmış, sıkı erişim kontrolleriyle yanal hareketleri kısıtlama. Sıfır Güven ilkeleri, herhangi bir varlık için varsayılan güven varsayımlarını ortadan kaldırarak şirketin güvenlik durumunu güçlendirir. 
• Tüm yazılımların güncel tutulması. Bilinen güvenlik açıkları, fidye yazılımı aktörleri için başlıca giriş vektörlerinden biridir. 
• Fidye yazılımının erişemeyeceği veya değiştiremeyeceği, izole edilmiş, hava boşluğu olan ortamlarda yedeklemeler saklayın. Fidye yazılımının birincil amacı, hassas verileri bulmak ve şifrelemektir. Dayanıklı yedeklemeler ve fidye yazılımı giderme yetenekleri, tehdidin neden olduğu hasarı azaltmada büyük rol oynar.
• İyi tasarlanmış güvenlik farkındalığı eğitimleriyle etkili bir savunma bariyeri oluşturulabilir. Kötü amaçlı e-postaları erken tespit edebilen bir çalışan, fidye yazılımı aktörlerinin en sevdiği giriş noktalarından birini ortadan kaldırır ve bu tek başına, tüm kuruluşunuzu mağdur eden bir saldırı riskini önemli ölçüde azaltabilir.

Kilitle, ifşa et, baskı kur yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Konya Büyükşehir Belediyesi ile Necmettin Erbakan Üniversitesi (NEÜ) arasında yapılan protokolle yerli ve millî imkanlarla yapılacak “Küp Uydu Projesi” hayata geçecek.

Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, belediyecilik tarihi açısından önemli bir başlangıç yaptıklarını, Necmettin Erbakan Üniversitesi ve Konya Büyükşehir Belediyesi olarak uydu yapma konusunda ilk imzaları atacaklarını söyledi. Uydu konusunda Büyükşehir Belediyesi ile Necmettin Erbakan Üniversitesi arasında bir sinerji oluştuğunu kaydeden Başkan Altay, uyduyu imardan trafiğe, kuraklıktan su kaynaklarının korunmasına ve moloz atıklarının denetimine kadar birçok alanda faydalanabileceklerini ifade etti.

“İNŞALLAH BU İMZALAR DİĞER ŞEHİRLERİMİZE, DİĞER ÜNİVERSİTELERİMİZE DE ÖRNEK OLUR”

Diğer şehirlerde temel belediyecilik hizmetleriyle uğraşıldığı bir dönemde Konya Büyükşehir olarak uydu yapmayı, fırlatmayı ve bu teknolojiyi kullanmayı konuştuklarını vurgulayan Başkan Altay, “İnşallah bu imzalar diğer şehirlerimize, diğer üniversitelerimize de örnek olur. Üniversitemizde yetişen öğrencilerimiz Türkiye’nin uzay yolculuğunda çok önemli işler yaparlar. Biz de onların geliştirdiği bu uydu sayesinde şehrimizi çok daha akıllı hale getirecek, şehirde belediyecilik uygulamalarımızı çok daha ekonomik, hızlı ve verilerin kontrolünün bizde olduğu bir süreci başlamış olacağız. Aslında dünya üzerinde birçok uydu var. Bizler de ciddi bedeller ödeyip bu uydulardan bilgiler alıyoruz. Şimdi inşallah bu ilk adımla birlikte bu maliyetten de kurtulmuş olacağız” ifadelerini kullandı. 

KENDİ UYDUSUNU YAPAN İLK BELEDİYE

Başkan Altay, “Kendi uydusunu yapan ilk belediye olarak Türkiye’de tarihe not düşecek bir işi birlikte yapıyoruz. Konya Büyükşehir Belediyesi olarak kurumlar arası iş birliğine çok önem veriyoruz. Bu konudaki en önemli partnerlerimizden birisi de Necmettin Erbakan Üniversitemiz. Birlikte birçok alanda çalışıyoruz. İnşallah bu başlangıçta yine teknoloji ve uzay alanında hayırlı bir başlangıç olacak. Sayın Rektörümüze bugüne kadar verdiği desteklerden dolayı teşekkür ediyorum. Kıymetli hocalarımıza teşekkür ediyorum” dedi.

“BENİ ÇOK HEYECANLANDIRAN BİR İŞ OLDU”

Projenin gençler için de önemli bir deneyim olacağını aktaran Başkan Altay, “Fiilen bir uydunun yapımına başlamak, onu tasarlamak, ortaya çıkarmak sonraki hayatlarında da çok önemli bir tecrübe ve başlangıç olacak. En önemlisi de üniversitemiz bu yeterliğe sahip bir üniversite haline gelecek. Bundan sonra hem bizim talebimiz olan uyduların yapılması, hem ülkemizin ihtiyacı olan uyduların yapılması konusunda bir başlangıç yapıyoruz. Beni çok heyecanlandıran bir iş oldu ilk duyduğumdan itibaren. İnşallah bu heyecanımız artarak devam eder ve ülkemize faydalı işler yapmaya devam ederiz” açıklamasını yaptı.

“GEREKLİ ALTYAPI TESİSLERİNİ İNŞA EDECEĞİZ”

Necmettin Erbakan Üniversitesi Uzay ve Havacılık Bilimleri Fakültesi ile birlikte bir uydu inşa etmek için yolculuğa çıktıklarının altını çizen Başkan Altay, “İnşallah 3 yıllık bir süre zarfında öncelikle üniversitemizin bu yeterliliği kazanması için gerekli altyapı tesislerini inşa edeceğiz. Öğrencilerimiz bunun tasarımından yapılmasına kadar süreçte yeni yeterlilikler kazanmış olacak. İnşallah imkanlar dahilinde bu uyduyu da fırlatarak belediyecilik hizmetlerini planlı bir şekilde devam ettirmeyi arzu ediyoruz. İnşallah imkanlar el verir bu uyduyu fırlatmayı başarabilirsek Konya Türkiye tarihine önemli bir not düşmüş olacak. Türkiye belediyeciliği adına böyle bir çalışma yürütmekten büyük bir mutluluk diyorum” değerlendirmesini yaptı.

“AKILLI ŞEHİR NOKTASINDA ÖNEMLİ BİR BAŞLANGIÇ YAPIYORUZ”

Başkan Altay, Konya Büyükşehir Belediyesi’nin akıllı şehir uygulamalarında Türkiye’de hep örnek olduğunu anımsatarak, “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan Akıllı Şehir Endeks çalışmalarında son 4 yıldır akıllı şehir uygulamalarında Büyükşehir Belediyemiz 1. sırada. Güney Kore’de, Barcelona’da ödüller aldık. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan ödüller aldık. Bugün de Necmettin Erbakan Üniversitemizle birlikte akıllı şehir noktasında önemli bir başlangıç yapıyoruz” dedi.

PROF. DR. ZORLU: “BU TÜRKİYE’DE İLK”

NEÜ Rektörü Prof. Dr. Cem Zorlu, üniversitenin sahip olduğu birikimi icraata geçirebilmek için her türlü ilişkiyi kurmaya çalıştıklarını ifade ederek, “Sanayi ile ilişkimiz var. Odalarla, borsalarla ilişkilerimiz var. Üniversite belediye iş birliği çok önemli bir noktada. Sağ olsun Sayın Başkanımızla bu konuda çok uyumlu çalışıyoruz. Birçok alanda beraberliğimiz var. Bizde akademik birikim var. Belediyede bizde olmayan imkanlar var. Bunların ikisini birleştirdiğimiz andan itibaren işte bu uydu ortaya çıkıyor. Bu, Türkiye’de ilk” diye konuştu.

“VERİ, DÜNYADA EN KIYMETLİ HAZİNE”

Veri madenciliğinin önemine değinen Prof. Dr. Zorlu, “Tabii veri olmayınca icraatlar da projeler de isabetli ve doğru sonuçlar ortaya koymayabilir. Veri çok önemli bir hazine. Yani dünyada en kıymetli şey ne diye sorarsanız altın madeni falan değil, veri. Veri madeni. Bunu eğer siz yakalayabilirseniz çok rahat önünüzü görebilirsiniz ve ciddi projeler üretebilirsiniz. Bu uydu inşallah veri sağlayacak. Belediyemizin, içinde yaşadığımız şehrimizin birtakım konularda projeksiyonunu yapacak ve yeni projeler üretmesine vesile olacak. Değerli hocalarım, Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi ve yine Havacılık ve Uzay Bilimleri Bölümü bu işi üstlenecek. Bu, Türkiye’deki belediyelere ve belki de dünyadaki birçok belediye örnek olacak. Hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum. Katkısı olan bütün arkadaşlarımıza, Sayın Başkanımıza teşekkür ediyorum” ifadelerine yer verdi.

Konuşmaların ardından Başkan Altay ile Rektör Prof. Dr. Zorlu tarafından “Küp Uydu” Projesinin imzaları atıldı.

“ÖĞRENCİLERİMİZ GERÇEK BİR PROJENİN PARÇASI OLARAK YETİŞECEK”

NEÜ Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ömer Faruk Keser de yaptığı değerlendirmede, projenin öğrenciler için öneminin de çok değerli olduğuna değinerek, “Bu işte farazi yapılan çalışmalarla veya laboratuvarda yapılan varsayımsal, deneysel çalışmalarla değil öğrencilerimiz gerçek bir projenin parçası olarak yetişecek. Uydumuzu düşük Dünya irtifasında kutupsal yörüngeye yerleştirmek planlanmaktadır” İfadelerini kullandı.

“KÜP UYDU” PROJESİ 

Konya Büyükşehir Belediyesi ve NEÜ arasında yapılan protokol kapsamında hayata geçecek uydu projesi ile uydu üzerine dâhil edilecek kamera ve sensörlerden elde edilecek verilerin belediye proje ve hizmetlerinde kullanılması hedefleniyor. Ayrıca tasarım, üretim, entegrasyon ve test süreçlerinin içinde olduğu bir alt yapı oluşturulacak proje ile bu alanda Ar-Ge kültürünün gelişmesi için eğitimsel etkinliklere doğrudan ve dolaylı katkılar sağlanması amaçlanıyor.

Konya Uzaya Çıkıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Güçlü donanım, üstün performans

Casper Nirvana X650, Intel® Core™ Series 2 işlemci seçenekleriyle performans çıtasını yükseltiyor. Kullanıcılar ihtiyaçlarına göre: 13. Nesil Intel® Core™ i7 13620H, Intel® Core™ i5 13420H, Intel® Core™ i3 1315U ve Series 2 Intel® Core™ 5 210H işlemci alternatiflerinden birini tercih edebiliyor. 8GB’tan 64GB’a kadar DDR5 4800MHz RAM desteği ve 500GB’tan 2TB’a kadar M.2 SSD PCIe 4.0 depolama seçenekleri sayesinde çoklu görevlerde yüksek verimlilik sağlanıyor. PCIe 4.0 teknolojisiyle 6400MB/s okuma ve 5000MB/s yazma hızına ulaşabilen SSD’ler, sistem açılış ve veri erişim sürelerini önemli ölçüde hızlandırıyor.

Ergonomik ve esnek ekran deneyimi

15.6” FHD IPS ekranı (45% NTSC renk gamı, 250 NIT parlaklık) canlı renkler ve geniş izleme açıları sunuyor. 180 derece açılabilen ekran tasarımı, farklı kullanım senaryolarına uyum sağlayarak çalışma ve eğlence deneyimini daha konforlu hale getiriyor. Yalnızca 1.6 kg hafifliğinde ve 19.2 mm inceliğinde olan X650, taşınabilirliği ön planda tutuyor. %15 PC ABS malzeme kullanılan dayanıklı gövdesi ve metalik gri tasarımı ise modern ve sağlam bir yapı sunuyor.

Akıllı güvenlik ve gelişmiş bağlantı

Intel® Wi-Fi 6 AX101 teknolojisi yüksek hızlı ve stabil kablosuz bağlantı sağlıyor. Cihazda; USB 3.2 (x2), USB 2.0, HDMI, Type-C 3.0, RJ45, SD kart okuyucu ve mikrofon girişi gibi bağlantı seçenekleri yer alıyor. Dolby destekli 2x2W hoparlör sistemi net ve güçlü ses deneyimi sunarken; 2 hücreli 38Wh ve 3 hücreli 54Wh batarya seçenekleri uzun süreli kullanım sağlıyor. İşlemci modeline göre 40W ve 65W adaptör alternatifleri ile enerji verimliliği optimize ediliyor.

Kurumsal güç: Nirvana X750

Kurumsal kullanıcılar için geliştirilen Nirvana X750, yüksek çoklu görev performansı sunan 13. Nesil Intel® Core™ işlemcileriyle veri analizi, raporlama ve kurumsal yazılım süreçlerinde verimlilik sağlıyor. PCIe 4.0 SSD teknolojisi dosya erişim ve yedekleme sürelerini kısaltarak ekiplerin zaman kaybını minimize ediyor.

Güvenlik ve IT yönetimi avantajı

TPM 2.0 desteği, BIOS seviyesinde koruma ve uzaktan erişim ve sistem yönetimi kolaylığı sayesinde çok lokasyonlu kurumlarda operasyonel maliyetlerin azaltılmasına katkı sağlanıyor ve iş sürekliliği güvence altına alınıyor.

Dayanıklı tasarım, kesintisiz çalışma 

19.2 mm incelik ve 1.6 kg hafifliğe rağmen dayanıklı gövde yapısı sayesinde X750 hem ofis hem saha kullanımına uygun. 2MP kamera ve Dolby Ses Sistemi, online toplantılarda net görüntü ve ses kalitesi sunuyor. 65W adaptör ve 54Wh batarya kombinasyonu, yoğun iş temposuna uyum sağlayarak priz bağımlılığını azaltıyor ve mobil çalışanlar için kesintisiz performans sağlıyor.

Casper Nirvana X650 ve X750 ile yeni nesil bilgisayar deneyimi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Şirketlerin SOC süreçlerini nasıl inşa ettiğini ve sürdürdüğünü inceleyen Kaspersky, YZ’nin SOC performansını artırmadaki rolüne dair öncelikleri, beklentileri ve zorlukları mercek altına alan kapsamlı bir küresel araştırma gerçekleştirdi. Araştırma sonuçları, katılımcıların %99 gibi ezici bir çoğunluğunun güvenlik operasyonlarına yapay zekayı dahil etmeyi planladığını gösteriyor. Türkiye özelindeki verilere bakıldığında; katılımcıların %71’i yapay zekayı operasyonlarına “muhtemelen” dahil edeceğini söylerken, %29’u “kesinlikle” dahil edeceğini belirtiyor. Bu tablo, yapay zekanın tehdit tespitini güçlendirme, inceleme süreçlerini hızlandırma ve SOC verimliliğini artırmadaki rolünün yaygın biçimde kabul gördüğünü ortaya koyuyor.

Pratik kullanım senaryolarına bakıldığında kurumlar, yapay zekadan öncelikle veri analizi süreçlerini otomatikleştirerek anormallikleri ve şüpheli faaliyetleri tespit etme kapasitesini güçlendirmesini (%57) ve önceden tanımlanmış olay müdahale senaryolarını hızlı şekilde devreye almayı mümkün kılan yanıt otomasyonunu desteklemesini (%50) bekliyor. Bu beklentiler, SOC’lerde yapay zekayı benimsemesini yönlendiren temel motivasyonlarla da örtüşüyor: genel tehdit tespit etkinliğini artırmak (%51), rutin görevleri otomatikleştirmek (%42) ve yanlış pozitifleri azaltarak doğruluğu yükseltmek (%43). Büyük ölçekli işletmelerin ise yapay zekayı SOC fonksiyonlarının daha geniş bir yelpazesinde ve daha iddialı kullanım senaryolarıyla konumlandırdığı görülüyor.

Bununla birlikte, yapay zekanın uygulanması aşamasında belirgin bir yürütme açığı ortaya çıkıyor. En temel engel olarak kurumların %25’i, YZ modellerinin doğruluğunu ve bağlamsal uygunluğunu sınırlayan yüksek kaliteli eğitim verisi eksikliğine işaret ediyor. Buna ek olarak; kurum içi ekiplerde nitelikli yapay zeka uzmanı bulunmaması (%35), YZ kullanımına bağlı yeni tehdit ve zafiyetlerin ortaya çıkması (%24) ve YZ tabanlı çözümlerin geliştirilmesi ile sürdürülebilirliğine ilişkin yüksek maliyetler (%19) kritik risk başlıkları arasında yer alıyor. Tüm bu unsurlar, YZ stratejilerinin operasyonel başarıya dönüşmesini zorlaştırırken, daha yapılandırılmış ve güçlü şekilde desteklenen bir yaklaşımın gerekliliğini ortaya koyuyor.

Kaspersky CTO’su Anton Ivanov konuya ilişkin değerlendirmesinde şunları söylüyor:
 “Kuruluşlar yapay zekanın SOC’lere sağlayabileceği değerin farkında. Ancak deneme aşamasından gerçek operasyonel etkiye geçiş hâlâ zorlu bir süreç. Siber güvenlik alanında yaşanan yetenek açığına ek olarak YZ uzmanlığının da sınırlı olması, SOC bünyesinde kurum içi YZ kabiliyetleri geliştirmeyi arzu edilen ancak ulaşılması güç bir hedef haline getiriyor. Bu nedenle siber güvenlik şirketleri, amiral gemisi ürünlerine YZ destekli özellikler entegre etmeye yatırım yapıyor. Kaspersky olarak geçtiğimiz yıl boyunca B2B portföyümüz genelinde kapsamlı bir YZ destekli çözümler setini devreye aldık. Amacımız, daha gelişmiş tehditlere karşı zamanında tespit kapasitesini artırmak ve çözümlerimizi daha verimli ve kullanıcı dostu hale getirmek.”

Başarılı ve güvenilir bir SOC kurmak ve işletmek için Kaspersky şu önerilerde bulunuyor:

• SOC kurulumunun ilk aşamasında ya da mevcut güvenlik operasyonlarınızı geliştirme sürecinde Kaspersky SOC Consulting hizmetlerinden yararlanın. Kapsamlı danışmanlık hizmetlerimiz, sağlam bir SOC mimarisi oluşturmanıza ve süreçlerinizi optimize etmenize yardımcı olur.
• Gelişmiş YZ kabiliyetleriyle güçlendirilen Kaspersky SIEM çözümüyle güvenlik performansınızı artırın. Bu çözüm, BT altyapınız genelindeki log verilerini merkezi olarak toplar, analiz eder ve saklar; bağlamsal zenginleştirme ve aksiyona dönüştürülebilir tehdit istihbaratı içgörüleri sunar. Çözüm yakın zamanda, dinamik bağlantı kütüphanesi (DLL) hijacking belirtilerini tespit edebilen YZ yeteneğiyle daha da güçlendirilmiştir.
• Her ölçekten ve sektörden kuruma yönelik, gerçek zamanlı koruma, tehdit görünürlüğü ile YZ destekli EDR ve XDR araştırma ve yanıt kabiliyetleri sunan Kaspersky Next ürün ailesiyle şirketinizi geniş bir tehdit yelpazesine karşı koruyun.
• Siber güvenlik ekibinizi, kuruluşunuzu hedef alan tehditlere ilişkin derinlemesine görünürlükle donatın Kaspersky Threat Intelligence’ın en güncel versiyonu, olay yönetimi döngüsünün tamamında zengin ve bağlamsal içgörüler sunarak siber risklerin zamanında tespit edilmesini sağlar. Çözüm, yakın zamanda YZ destekli açık kaynak istihbaratı (OSINT) arama yetenekleriyle güçlendirilerek yeni ve gelişen tehditlerin daha hassas biçimde ortaya çıkarılmasına katkı sağlamıştır.

SOC kurulum ve geliştirme süreçlerinize yönelik Kaspersky çözümleri ve hizmetleri hakkında daha fazla bilgi almak için ilgili bağlantıyı ziyaret edebilirsiniz.

Yapay Zeka-SOC paradoksu: Yüksek beklentiler uygulama zorluklarıyla karşı karşıya yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Siber suçlular, küçük işletmelerin ve mikro işletmelerin genellikle özel BT personeli ve sağlam güvenlik önlemlerinden yoksun olduğunu bilerek bu işletmeleri aktif olarak hedef alırlar. Sadece birkaç saniyelik dikkatsizlik veya dalgınlık, maddi kayba veya hesabın ele geçirilmesine yol açabilir.  

Meşgul ve stresli insanları hedef alan siber suçlular, para veya veri çalmak için her geçen gün yöntemlerini daha sofistike hâle getiriyor ve işletmeleri itibar kaybı, mali kayıp ve hatta iflas riskiyle karşı karşıya bırakıyor. Dahası, yapay zekâ araçlarının yardımıyla bu dolandırıcılık yöntemleri artık daha hızlı oluşturulabilir, daha ikna edici hâle getirilebilir ve daha geniş ölçekte uygulanabilir.  Özellikle özel BT personeli veya kurumsal düzeyde siber güvenlik çözümleri için bütçesi olmayan işletmeler kolay bir çıkış yolu arayışındadır. Kapsamlı koruma, zihniyet değişikliği, önleme ve mikro işletmelere özel, güvenilir ve uygun maliyetli bir siber güvenlik çözümü ile başlar.

Siber suçların kurbanlarının çoğunluğunu sıradan insanlar oluştursa da genellikle hedef alınanlar işletmelerdir ve sadece büyük oyuncular da değildir. Çünkü her işletmenin bir adı, adresi, lisansı, vergi numarası ve banka hesabı vardır ve çeşitli müşteri verilerini işler; bunların tümü dolandırıcılar için son derece değerlidir. Paranızı doğrudan hedef almazlarsa bile verileri karaborsada satabilir veya daha fazla dolandırıcılık ve siber saldırı için kullanabilirler.

Araştırmalara göre mikro işletmeler hedefte

Global State of Scams 2025 verilerine göre  son 12 ayda dünya çapında dolandırıcılık nedeniyle tahmini 444 milyar dolar kaybedildi.  ITRC Tüketici ve İşletme Etki Raporu 2024’e göre son 12 ayda ABD’deki küçük işletmelerin yüzde 80’inden fazlası saldırıya uğradı. Bir başka araştırma sonucuna göre İngiltere’deki mikro işletmelerin (yani 1 ila 9 çalışanı olan işletmeler) %40’ından fazlası 2024 yılında veri ihlali veya siber saldırı yaşadı 

Yapay zekâ her şeyi daha hızlı hâle getirdi

ESET telemetri verileri, işletmelere yönelik siber saldırıların çoğunun kimlik avı e-postalarıyla başladığını gösteriyor. Geleneksel olarak, kimlik avı dolandırıcıları kişileri kişisel verilerini ifşa etmeye veya kötü amaçlı yazılım indirmeye ikna eder. Spearphishing ise daha da ileri gider ve saldırganlar belirli bir hedef hakkında ayrıntılı bilgi topladıktan sonra kişiselleştirilmiş mesajlar kullanır. Günümüzde yapay zekâ bu süreci otomatikleştirerek spearphishing’i giderek daha yaygın hâle getiriyor. Örneğin, sosyal medyada bir konferansa katıldığınızı belirten bir gönderi yayımlayabilirsiniz ve ertesi gün, orada tanıştığını iddia eden bir kişiden sahte bir e-posta alabilir, fotoğraflar gönderilebilir ve sizinle bağlantı kurmak istenebilir. Farkındalığı olmayan bir kişi için bu tuzağa düşüp kötü amaçlı bir bağlantıya tıklamak çok kolaydır.

Küçük işletmeler için güvenlik ipuçları

Dolandırıcılık hakkında bilgi edinin: Yeni tehditlerden haberdar olun ve şüpheli bağlantılar veya ekler, olağan dışı ödeme talepleri, acil veya tehditkâr dil veya hassas bilgi talepleri gibi uyarı işaretlerine dikkat edin. ESET’in ücretsiz, kullanımı kolay bağlantı denetleyicisi, tehlikeli URL’lerden kaçınmanıza yardımcı olabilir.

Çalışanlarınıza siber güvenlik farkındalık eğitimi verin: ESET Siber Güvenlik Farkındalık Eğitimi’nin ücretsiz sürümüyle başlayabilirsiniz.

Çok Faktörlü Kimlik Doğrulama (MFA) özelliğini etkinleştirin: Mümkün olduğunda MFA ile hesaplarınıza ekstra bir güvenlik katmanı ekleyin.

Yazılım güncellemelerini takip edin: Siber suçlular, bilinen güvenlik açıklarını yorulmadan aramak için otomatik araçlar kullanır. İşlerini kolaylaştırmayın ve yazılımınızı düzenli olarak güncelleyin. 

Düzenli yedeklemeler yapın: Bu, siber saldırılardan kurtulmanıza ve işinize hızlı bir şekilde geri dönmenize yardımcı olur. 

Güvenilir siber güvenlik  çözümlerini kullanın: Ücretsiz veya düşük maliyetli siber güvenlik çözümleri ve diğer yazılımlara dâhil edilmiş siber güvenlik çözümleri cazip görünebilir ancak sınırlamaları vardır. Dolandırıcılık önleme özelliklerine sahip, SOHO odaklı siber güvenlik çözümleri arayın. Tüm cihazlarınızı (PC’ler, telefonlar, tabletler ve sunucular) koruduğunuzdan emin olun.  

Hedef alındığınızda ne yapmalısınız?

Devam eden bir dolandırıcılığın ortasında bulursanız paniğe kapılmayın.  Zarar görmeden kurtulma umudu olabilir. Dolandırıcılık şüphesi duyduğunuzda atabileceğiniz bazı acil adımlar şunlardır:

• Şüpheli saldırganlara daha fazla bilgi vermeyin.
• Etkilenen tüm sistemleri ağdan ayırın ve kötü amaçlı yazılım taraması yapın.
• Hesaplarınızda olağan dışı hareket olup olmadığını kontrol edin ve tüm parolalarınızı değiştirin.
• Olayı yetkililere ve ilgili siber güvenlik kurumlarına bildirin.
• Diğer çalışanları bilgilendirin ve müşteri verileri söz konusuysa net bir iletişim planı hazırlayın. İhlal bildirimleri ile ilgili yasal yükümlülüklerinizi kontrol edin.
• Dolandırıcılık vakasıyla ilgili tüm belgeleri ve elektronik iletişimleri toplayın ve saklayın. 
• Olası kimlik hırsızlığına karşı dikkatli olun; dolandırıcılar çalınan verileri sahtekârlık amaçlı dolandırıcılık için kullanabilir.
• Tetikte olun — daha fazla kişisel veriye sahip saldırganlar sizi tekrar mağdur etmeye çalışabilir.

Küçük işletmeler büyük risk altında yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yeni nesil girişimler ‘önce doğrula sonra ölçekle’ yaklaşımını benimsiyor

Doç. Dr. Müge Ensari Özay, 21. yüzyılda girişimciliğin geleneksel modellerden hız, esneklik ve belirsizlik yönetimi açısından belirgin biçimde ayrıldığını belirterek, “Geçmişte girişimcilik daha çok sermaye, fiziksel yatırım ve uzun vadeli planlamaya dayanıyordu. Bugün ise dijital altyapılar sayesinde düşük maliyetle hızlı deneme-yanılma yapılabilen çevik yapılar öne çıkıyor. Yeni nesil girişimler ‘önce kur sonra büyüt’ yerine, ‘önce doğrula sonra ölçekle’ yaklaşımını benimsiyor. Bu dönüşüm, üniversiteleri yalnızca eğitim veren kurumlar olmaktan çıkararak girişimcilik ekosisteminin aktif bir parçası haline getirmektedir. Nitekim Üsküdar Üniversitesi BrainPark Teknoloji transfer ofisin bünyesinde yürütülen çalışmalar, akademik bilginin ticarileşmesi ve toplumsal faydaya dönüşmesi açısından bu yeni yaklaşımın somut örneklerini oluşturmaktadır.” dedi.

Rekabet artık bilgi üretme kapasitesiyle ölçülüyor

Ar-Ge ve inovasyonun günümüzde bir tercih değil zorunluluk haline geldiğini dile getiren Doç. Dr. Müge Ensari Özay, “Artık kurumlar yalnızca üretim kapasitesiyle değil, bilgi üretme ve bu bilgiyi ürüne dönüştürme becerisiyle yarışıyorlar. Bu noktada teknoloji transfer ofisleri, akademik araştırmalar ile sanayi arasındaki köprüyü kurarak bilginin ekonomik değere dönüşmesini sağlıyor. Üniversite içinde geliştirilen projelerin fikri mülkiyet süreçlerinin yönetilmesi, patentlenmesi, lisanslanması ve şirketleşmesi gibi adımlar, sistematik destek mekanizmalarıyla mümkün hale getirmektedir. Bu süreçler, Ar-Ge’nin teorik bir faaliyet olmaktan çıkıp doğrudan ekonomik kalkınmanın motoru olmasını amaçlamaktadır.” diye konuştu.

Dijitalleşme girişim fikirlerini kökten dönüştürüyor

Dijitalleşme, yapay zekâ ve veri odaklı teknolojilerin girişimcilik anlayışını dönüştürdüğünü ifade eden Doç. Dr. Müge Ensari Özay, şöyle devam etti:

“Dijitalleşme, yapay zekâ ve veri odaklı teknolojiler, girişim fikirlerinin şekillenmesini kökten değiştirirken, teknoloji transfer yapılarının da çalışma modelini dönüştürüyor. BrainPark Teknoloji Transfer Ofisi tarafından yürütülen mentorluk programları, proje geliştirme eğitimleri, üniversite-sanayi iş birliği organizasyonları ve girişim hızlandırma faaliyetleri; araştırmacıların ve genç girişimcilerin dijital temelli iş modelleri geliştirmesine olanak tanımaktadır. Üsküdar Üniversitesinde veri analitiği, sağlık teknolojileri, yapay zekâ uygulamaları, iş sağlığı ve güvenliği ve nöroteknoloji gibi alanlarda geliştirilen projeler, disiplinler arası çalışmanın girişimcilikteki belirleyici rolünü ortaya koymaktadır.”

Girişimci kimliği çok boyutlu yetkinlik gerektiriyor

21.yüzyıl girişimcisinin yalnızca bir iş fikrine sahip olmasının yeterli olmadığını vurgulayan Doç. Dr. Müge Ensari Özay, “21. yüzyıl girişimcisinde bulunması gereken temel yetkinlikler, teknik uzmanlık ile yenilikçi düşünme becerisinin birleşimini gerektiriyor. Günümüz girişimcisi yalnızca bir iş fikrine sahip olmakla yetinmeyip; proje yazma, fon kaynaklarına erişme, ulusal ve uluslararası destek programlarını yönetme, fikri hak süreçlerini anlama ve çok paydaşlı iş birlikleri kurabilme yetkinliğine sahip olmalı. Teknoloji transfer ofisleri tarafından verilen eğitim, danışmanlık ve kuluçka destekleri bu yetkinliklerin gelişmesini sağlayarak araştırmacıları aynı zamanda girişimci kimliğiyle güçlendirmektedir.” ifadesinde bulundu.

İnovasyon artık sosyal etki de üretmeli

Sürdürülebilirlik ve yeşil inovasyon başlıklarının öne çıktığını belirten Doç. Dr. Müge Ensari Özay, “Sürdürülebilirlik, yeşil inovasyon ve sosyal etki konularının öne çıkması, girişimciliğin yalnızca ekonomik değil, çevresel ve toplumsal değer üretme sorumluluğu taşıdığını gösteriyor. Günümüzde destek programları ve yatırım mekanizmaları, sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu projelere öncelik veriyor. Üniversite-temelli girişimcilik yapıları da sağlık, çevre, toplumsal refah ve yaşam kalitesini artırmaya yönelik çözümleri destekleyerek ‘sosyal etki odaklı inovasyon’ anlayışını yaygınlaştırıyor.” dedi.

Üniversiteler üretilen bilginin ticarileşmesini destekleyen stratejik merkezler haline geliyor

Türkiye’de Ar-Ge temelli girişimciliğin gelişen teknoparklar, artan kamu destekleri ve üniversite-sanayi iş birlikleri sayesinde ivme kazandığını belirten Doç. Dr. Müge Ensari Özay, “Teknoloji geliştirme bölgeleri ve teknoloji transfer ofisleri; akademisyen, öğrenci ve sanayi temsilcilerini aynı ekosistemde buluşturarak araştırmanın ticarileşme sürecini hızlandırıyor. Önümüzdeki dönemde uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesi ve derin teknoloji alanlarına yapılan yatırımların artmasıyla, üniversiteler yalnızca bilginin üretildiği değil, aynı zamanda üretilen bilginin ticarileşmesini destekleyen stratejik merkezler haline gelmektedir.” şeklinde sözlerini tamamladı. 

AR-GE ve inovasyon artık zorunluluk! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yaşar Üniversitesi Tasarım Araştırma Merkezi (YÜTAM) ortaklığında mobilya sektörü özelinde tasarlanan çalıştayda; yapay zekâ araçlarıyla tasarım, üretim ve yönetim süreçlerinin entegrasyonu ele alındı. 

Çalıştaya Ege Mobilya Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcımız Hikmet Güngör ile Ege Mobilya Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Mobilya Çalışma Komitesi Başkanımız Müjdat Kemer katıldı. Yaşar Üniversitesi Tasarım Uygulama ve Araştırma Merkezi (YÜTAM) Müdürü Dr. Can Güvenir ile mobilya sektörü profesyonelleri sunumlar gerçekleştirdi.

Sektörün yapay zeka temelli rekabet gücünü güçlendirmeyi hedefliyoruz

Ege Mobilya Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Hikmet Güngör, “Yüksek teknolojiye sahip üretim altyapısı ve dijitalleşme; sektörümüzün rekabet gücünü kalıcı şekilde artıracak en önemli kaldıraçlar arasında yer alıyor. Yapay zekâ ise bu dönüşümün merkezinde konumlanıyor. Tasarımdan üretime, planlamadan pazarlamaya kadar pek çok alanda yapay zekâdan etkin biçimde yararlanmak; verimliliği artırırken, firmalarımıza hız, esneklik ve farklılaşma kazandıracaktır. Bu tür çalıştaylar sayesinde firmalarımız, yapay zekânın yalnızca bir teknoloji başlığı değil; iş yapma kültürünü dönüştüren stratejik bir araç olduğunu doğrudan deneyimleme imkânı buluyor. Önümüzdeki dönemde bu dönüşümü daha geniş bir katılımla yaygınlaştırmayı ve sektörün teknoloji temelli rekabet gücünü güçlendirmeyi hedefliyoruz.” dedi. 

Yapay zekâdan yararlanmak, sektörümüz için önemli bir çıkış yolu

Ege Mobilya Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Mobilya Çalışma Komitesi Başkanı Müjdat Kemer, “Mobilya sektörünü her yönüyle geliştirmek istiyoruz. Bugün sektörümüz emek yoğun, düşük teknolojiyle çalışan ve ağırlıklı olarak fiyat rekabetine sıkışmış bir yapıda. Bu kısır döngüden çıkmamız gerekiyor. Gelişmiş ülkeler, yüksek teknolojiye dayalı üretimle bu sayede çok daha katma değerli ve fazla sayıda ürün üretebiliyor. Yapay zekâdan yararlanmak, sektörümüz için önemli bir çıkış yolu sunuyor. Farklılaşma, tasarım ve verimlilik alanlarında yapay zekâyı etkin kullanmak; sürdürülebilir rekabet açısından ciddi avantaj sağlayacak. Önümüzdeki dönemde bu alanda yeni çalıştaylar düzenleyerek, yapay zekânın tasarım ve üretim süreçlerine nasıl entegre edilebileceğini birlikte öğrenmeyi hedefliyoruz.” diye konuştu. 

Sektör için çok güçlü bir sıçrama yaratabileceğimize inanıyoruz

Yaşar Üniversitesi Tasarım Uygulama ve Araştırma Merkezi (YÜTAM) Müdürü Dr. Can Güvenir, “Yapay zekânın; iş süreçlerine, departmanlaşmaya ve çalışma kültürüne nasıl etki edeceğini somut verilerle ortaya koymak istiyoruz. Şu anda ciddi bir dönüşüm sürecindeyiz ve bu dönüşüme bireylerin ve kurumların nasıl entegre olabileceğini, hangi potansiyele sahip olduklarını iş süreçleri üzerinden görünür kılmayı hedefliyoruz. Yapay zekâyı mevcut üretim süreçlerimize ve insan kaynağımıza entegre edebilirsek, sektör için çok güçlü bir sıçrama yaratabileceğimize inanıyoruz. Çalıştayın ilk kısmında; konsept geliştirme, tasarım üretimi, pazarın ihtiyaçlarını analiz etme, güncel trendleri okuma, hedef kitle belirleme ve mevcut teknolojileri yeniden ele alarak yeni konseptler geliştirme süreçlerini konuştuk. İkinci kısımda ise geliştirilen bu konseptlerin üretime nasıl aktarılacağını; mevcut üretim altyapılarına ve ürün yönetim süreçlerine nasıl entegre edileceğini, maliyet, operasyonel yük ve hız gibi unsurların nasıl planlanabileceğini çalışıyoruz. Veri üzerinden katma değer yaratmaya başladığımız bu yaklaşımda; yapay zekânın tasarımdan üretime sektörün neresinde konumlanabileceğini ortaya koyuyoruz.” dedi. 

Mobilyada Yeni Oyun Kurucu: Veri ve Yapay Zekâ yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Nilüfer Belediyesi, 2024 ve 2025 yıllarını kapsayan hava kirliliği ile 2025 yılına ait su kirliliği izleme çalışmalarının sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Sabit ve mobil ölçüm istasyonlarından elde edilen bilimsel veriler, Nilüfer’de çevresel risklerin yerinde, sürekli ve karşılaştırmalı biçimde izlendiğini ortaya koyarken; bu verilerin halk sağlığını önceleyen önleyici politikalara rehberlik ettiği vurgulandı.

HAVA KİRLİLİĞİNDE SANAYİ VE TRAFİK KAYNAKLI ETKİ BELİRGİNLEŞİYOR

Nilüfer ilçesinde hava kalitesini yakından izlemek amacıyla Ata Bulvarı’nda bulunan sabit Hava Kalitesi Ölçüm İstasyonu’nun yanı sıra; Çalı Sanayi Bölgesi, Kayapa Organize Sanayi Bölgesi ve Lefkoşe Caddesi’nde konumlandırılan mobil hava kalitesi izleme istasyonlarıyla çok noktalı ölçüm yapılıyor. Bu sayede sanayi ve trafik yoğunluğunun etkisi, zamana ve mekâna bağlı olarak somut verilerle takip edilebiliyor.

2024 ve 2025 yıllarına ait ölçümlerde; Zararlı Partikül Madde (PM10) ve Solunabilir Partikül Madde (PM2,5) değerlerinin ölçüm yapılan birçok ayda Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sınır değerlerinin üzerinde seyrettiği, NO₂ (Azot Dioksit) değerlerinin özellikle sanayi ve trafik yoğun bölgelerde hem DSÖ hem de bazı aylarda ulusal sınır değerleri aştığı, SO₂, CO ve O₃ değerlerinin ise genel olarak sınır değerlerin altında kaldığı tespit edildi.

Nilüfer’in Bursa genelinde yüksek kirlilik potansiyeline sahip bölgeler arasında yer aldığını belirten yetkililer, bu nedenle hava kalitesinin sürekli ve yerinde ölçülmesinin yalnızca durum tespiti değil, önleyici yönetim açısından da kritik bir araç olduğunu ifade ettiler.

BAŞKAN ŞADİ ÖZDEMİR: “ÖLÇTÜĞÜMÜZ HER VERİ, ÖNLEYİCİ BİR ADIMIN BAŞLANGICIDIR”

Çevresel izleme çalışmalarının yalnızca veri üretmekle sınırlı olmadığını belirten Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir, elde edilen bilgilerin doğrudan karar süreçlerine yön verdiğini vurguladı. Başkan Şadi Özdemir, “Çevreyle ilgili riskleri yönetmenin ilk koşulu, onları doğru ve sürekli biçimde ölçmektir. Nilüfer’de elde ettiğimiz her veri, yalnızca bir tespit değil; halk sağlığını korumaya yönelik önleyici adımların temelidir” dedi.

Ölçüm sonuçlarının vatandaşlarla paylaşılmasını bir şeffaflık gereği olarak gördüklerine vurgu yapan Başkan Şadi Özdemir, “Hava ve su kalitesine ilişkin verileri kamuoyuna açık biçimde sunuyoruz. Aynı zamanda bu verileri, denetimden kent planlamasına kadar birçok alanda yol gösterici bir yönetim aracı olarak kullanıyoruz. Çevresel izleme çalışmalarının temel amacı sorun oluştuktan sonra müdahale etmek değil; bilimsel veriler ışığında riskleri önceden görerek sağlıklı bir kent yaşamını güçlendirmektir” diye konuştu.

VERİLER VATANDAŞIN BİLGİSİNE SUNULUYOR, KARARLARA REHBERLİK EDİYOR

Öte yandan hava kalitesi ölçüm sonuçlarına Nilüfer Belediyesi’nin resmi internet sitesi ile Nilüfer Her Yerde mobil uygulaması üzerinden anlık olarak erişilebildiği hatırlatıldı. Bu uygulamanın, vatandaşların günlük yaşamlarına ilişkin bilinçli tercihler yapabilmesine katkı sunduğu belirtildi.

Paylaşılan verilerin aynı zamanda belediyenin denetim, planlama ve önceliklendirme süreçlerinde aktif biçimde kullanıldığını kaydeden yetkililer, riskli bölgeler ve zaman dilimlerine yönelik hedefli çalışmaların bu sayede geliştirildiğini vurguladı.

SU KALİTESİ İZLEME ÇALIŞMALARINDA GÜVEN VEREN SONUÇLAR

Nilüfer Belediyesi’nin 2005 yılından bu yana sürdürdüğü Su Kirliliği İzleme Çalışmaları kapsamında da, 2025 yılı boyunca kent ve kırsal mahallelerde düzenli analizler gerçekleştirildi.

2025 yılı verilerine göre; Kent merkezindeki 42 mahallede, 73 noktadan alınan örneklerde yapılan 873 ölçümün tamamında serbest klor seviyelerinin yönetmeliklere uygun olduğu, 22 kırsal mahallede yapılan ölçümlerde örneklerin yaklaşık yüzde 85’inin uygun, yaklaşık yüzde 15’inde ise düşük klor seviyesi tespit edildiği, kent ve kırsal mahallelerin hiçbirinde mikrobiyolojik kirliliğe rastlanmadığı açıklandı.

Ölçüm sonuçlarının her ay BUSKİ Genel Müdürlüğü ve Nilüfer İlçe Sağlık Müdürlüğü ile paylaşıldığı, ayrıca belediyenin https://www.nilufer.bel.tr/kategoriler/hizmet/hava-ve-su-kalitesi-izleme/su-kalitesi-izleme web adresinden düzenli olarak kamuoyunun bilgisine sunulduğu belirtildi.

Nilüfer’de çevresel veriler önleyici politikalara rehber yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Mobilya sektöründe ortalama ihraç fiyatını 3,5 dolardan 6 dolara çıkarmayı hedeflediklerini dillendiren Ege Mobilya Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Başkanı Ali Fuat Gürle, Yaşar Üniversitesi Tasarım Araştırma Merkezi (YÜTAM) ortaklığında mobilya sektörü özelinde tasarlayacakları “Des-ai-gn Man-ai-gment Workshop”un yapay zekâ araçlarını kullanarak fikirden üretime uzanan sürece bütünsel bir perspektif kazandıracak bir çalıştay olacağını vurguladı.

13 Şubat 2026 Cuma günü Ege ihracatçı Birlikleri’nde düzenlenecek “Des-ai-gn Man-ai-gment Workshop” isimli çalıştaya katılacak kişilerin mobilya sektöründe karar verici konumundaki profesyoneller olacağının altını çizen Gürle, “Genel Müdür, Fabrika Müdürü, Üretim & Operasyon, Ar-Ge, Ürün Geliştirme, Mühendislik, Tasarım ve Dijital Dönüşüm yöneticileri pazardaki ihtiyaçları doğru okuma, ürün konsepti geliştirme, üretilebilirlik değerlendirmesi, üretim planlaması ve maliyet hesabı adımlarını ele alacaklar. Ayrıca üretimde dijital ikiz yaklaşımı, süreç inovasyonu, yapay zekâ destekli karar verme ve dijitalleşme başlıkları, mobilya sektörünün üretim gerçekleriyle ilişkilendirilerek uygulama örnekleri üzerinden değerlendirilecek” şeklinde konuştu.

Çalıştayda yapılacak çalışmaları özetleyen Gürle sözlerini şöyle tamamladı; “Yapay zekâ araçlarıyla pazar ihtiyacına yanıt veren ürün konsepti geliştirme, konsepti mevcut üretim altyapılarıyla eşleştirerek üretim planlaması oluşturma, alternatifler üzerinden maliyet/üretilebilirlik değerlendirmesi yapma, dijital ikiz ve üretimde dijitalleşmenin süreçlere etkisini tartışma, firmalar için uygulanabilir bir aksiyon çerçevesi çıkartma başlıklarına odaklanılacak.”

Can Güvenir: Yapay zekâ tüm değer zincirini yeniden tanımlıyor

Yapay zekânın günümüzde yalnızca yeni bir araç değil; üretimden tasarıma, pazarlamadan karar verme süreçlerine kadar tüm değer zincirini yeniden tanımlayan güçlü bir kırılım olduğunu vurgulayan Yaşar Üniversitesi Tasarım Uygulama ve Araştırma Merkezi (YÜTAM) Müdürü Dr. Can Güvenir, (YÜTAM) olarak bu dönüşümün hem büyük bir potansiyel taşıdığının hem de beraberinde getirdiği risk ve tehditlerin farkında olduklarını vurguladı.

Yapay zekâ ile ilgili sürece ilişkin değerlendirmelerle bulunan Güvenir; “Asıl soru şudur: Bu kırılımda sıçrayacak mıyız, yoksa geride kalıp görünmez mi olacağız? Biz, bu soruya yanıtın; teknolojiyi izlemekle değil, onu anlayarak kişisel ve kurumsal olarak uyum sağlamakla, veriye dayalı çalışmayı benimserken insanı ve kültürü merkezde tutmakla mümkün olduğuna inanıyoruz. Elbette verilerle çalışmak artık bir zorunluluk; ancak tek başına veri yetmez. Bu coğrafyanın çok kıymetli üretim kültürü, zanaat mirası, estetik dili ve yaratım potansiyeli; yapay zekâ ile birleştiğinde global pazarda gerçek bir fark yaratma gücüne dönüşebilir. “Des-ai-gn Man-ai-gment Workshop”u tam da bu nedenle, sektörün karar vericilerini aynı zeminde buluşturan, fikirden üretime uzanan süreci somutlaştıran ve harekete geçiren bir başlangıç adımı olarak görüyoruz. Amacımız; üniversitede yetiştirdiğimiz insan kaynağını bu dönüşüme hazırlarken, sektörümüzün de zamanı yakalamasına, rekabet gücünü artırmasına ve bu değişimi fırsata çevirmesine güçlü bir katkı sunmak” ifadelerini kullandı.

Mobilya sektöründe tüm zincir yapay zekayla yeniden kurgulanıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Veri Kapitalizmi ve Dijital Sömürünün Küresel Yüzü

Rapora göre, veri kapitalizmi bireylerin dijital ortamda ürettiği verilerin sistematik olarak toplanması, işlenmesi ve bu veriler üzerinden ekonomik ve siyasi kazanç elde edilmesi sürecini ifade ediyor. Büyük dijital platformların, algoritmik tahakküm aracılığıyla ekonomik faktörlerin yanı sıra aynı zamanda siyasi ve kültürel alanda da belirleyici bir güç haline geldiği belirtiliyor. Bu sürecin, kullanıcıları “dijital serf”, platformları ise “dijital derebeyi” konumuna sürükleyen teknofeodal bir düzenin doğmasına yol açtığının altı çiziliyor. Raporda, bu dönüşümün ekonomik tekelleşme, kişisel gizliliğin aşınması, toplumsal manipülasyon ve kültürel sömürü gibi çok boyutlu sonuçlarına dikkat çekiliyor.

Türkiye’nin Veri Ekonomisindeki İkili Konumu ve Riskler

Türkiye, küresel veri sistemine önemli ölçüde veri sağlayan ancak bu verileri ekonomik, teknolojik ve kültürel değere dönüştürmede sınırlı kalan bir ülke konumunda. Raporda vurgulandığı üzere, dijital reklam pazarının yaklaşık %80’i yabancı platformların kontrolünde. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (KVKK) Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ile tam uyumlu olmaması, denetim mekanizmalarının yetersizliği ve dijital okuryazarlık seviyesinin düşüklüğü, Türkiye’yi “veri kolonisi” olma riskiyle karşı karşıya bırakıyor. Özellikle KOBİ’ler ve dijital platform çalışanları, algoritmik ekosistemlere bağımlı hale gelerek tek taraflı kurallara tabi oluyor.

KOSAM’ın Politika Önerileri: Dijital Egemenlik İçin Çok Boyutlu Bir Yol Haritası

Rapor, Türkiye’nin dijital sömürüden çıkışı ve dijital egemenliğini güçlendirmesi için beş ana başlıkta somut öneriler sunuyor. Hukuki ve kurumsal alanda KVKK’nın GDPR ile tam uyumlaştırılması, dijital rekabet yasalarının hayata geçirilmesi ve bağımsız bir Veri Koruma Kurumu’nun oluşturulması öne çıkıyor. Teknolojik bağımsızlık için yerli ve açık kaynak çözümlerin kamu kurumlarında yaygınlaştırılması, yerli bulut ve veri merkezlerinin kurulması öngörülüyor. Toplumsal dönüşüm kapsamında dijital okuryazarlık eğitimlerinin müfredata eklenmesi, veri kooperatiflerinin desteklenmesi ve algoritmik farkındalığın artırılması hedefleniyor. Kültürel bağımsızlık için yerli dijital medya platformları ve içerik üreticilerinin desteklenmesi, anlatı hakkının yasal güvenceye alınması vurgulanıyor. Uluslararası iş birlikleri çerçevesinde ise OECD, G20 ve bölgesel platformlarda etkin rol alınması, dijital egemenlik politikalarının küresel ölçekte savunulması öneriliyor.

Rapor, dijital egemenlik mücadelesinin aşamalı bir plan dahilinde yürütülmesini öneriyor. Kısa vadede (0-2 yıl) KVKK reformunun tamamlanması, dijital okuryazarlık eğitimlerinin başlatılması ve açık kaynak dönüşüm programlarının hayata geçirilmesi hedefleniyor. Orta vadede (2-5 yıl) yerli bulut ve veri merkezlerinin kurulması, veri kooperatiflerinin yaygınlaştırılması ve yerli yapay zekâ altyapılarının desteklenmesi öngörülüyor. Uzun vadede (5 yıl ve sonrası) ise uluslararası veri diplomasisinin güçlendirilmesi, kültürel anlatı altyapılarının tamamlanması ve kapsamlı bir dijital anayasa ile dijital vatandaşlık sistemlerinin oluşturulması amaçlanıyor.

KOSAM’ın bu raporu, dijital dönüşümün yalnızca teknolojik bir meseleden ibaret olmadığını; ekonomik, siyasi, kültürel ve toplumsal boyutlarıyla bütüncül bir politika yaklaşımını gerektirdiğini ortaya koyuyor. Türkiye’nin dijital egemenlik yolculuğu, ancak çok paydaşlı, şeffaf ve hak temelli bir stratejiyle başarıya ulaşabilir. Rapor, akademi, kamu, özel sektör ve sivil toplum için yol gösterici bir kaynak olmayı amaçlıyor.

Raporun tam metnine KOSAM web sitesinden (kosam.org) ulaşılabilir.

KOSAM’dan Çarpıcı Rapor: Yeni Yüzyılın Sömürgeciliği Dijital Veri İmparatorlukları ve Türkiye’nin Egemenlik Stratejisi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Etkinlik izleyicileri hedefte 

Olimpiyatlar, ev sahibi ülkeye seyahat eden binlerce kişiyi bir araya getiriyor. Fiziksel izleyiciler, dolandırıcılar tarafından yayılan sahte biletler gibi tatsız sürprizlerle karşılaşabilir. Bu durum, sporseverlerin etkinlik alanına girmek yerine banka hesaplarının boşaltılmasına veya kripto para cüzdan bilgilerinin çalınmasına yol açabilir. Diğer yandan, oyunları çevrimiçi takip eden hayranlar ise sahte canlı yayınlar ve favori sporcularının ürünlerini sattığını iddia eden dolandırıcı web sitelerinin riskine maruz kalıyor.

Gezginlerin karşılaşabileceği bir diğer tehlike ise hücresel veri planı sunuyormuş gibi görünen ve kişisel/finansal bilgileri ele geçirmeyi hedefleyen sahte hizmetler veya platformlardır. Bu tür fiziksel SIM kart karmaşasından ve dolandırıcılık risklerinden korunmak için, güvenli bağlantı sunan  Kaspersky eSIM Store gibi çözümler tercih edilebilir.

Sporculara yönelik saldırılar 

Siber suçlular, yarışmalara katılan sporcuların popülerliğinden ve kamuya açık bilgilerinden faydalanabiliyor. Hedefli oltalama (phishing) saldırıları ve deepfake tabanlı operasyonlar; veri hırsızlığı veya şantaj amacıyla kullanılabiliyor. Sosyal medya hesaplarının ele geçirilmesi de sporcular açısından önemli riskler arasında yer alıyor. Ayrıca, özel bilgilerin rıza dışı ifşa edilmesi (doxxing) ve benzeri dijital taciz yöntemleri, sporcuların kişisel güvenliğini doğrudan tehdit edebiliyor

Tehdit aktörleri, çevrim içi güvenlik açıklarından ve kullanıcı verilerini etkileyen veri sızıntılarından da yararlanabiliyor. Kaspersky Premium içerisinde yer alan Data Leak Checker özelliği, kullanıcıların hesaplarının olası bir veri ihlalinde etkilenip etkilenmediğini tespit ederek risklere karşı erken uyarı sağlıyor.

Kentsel altyapıya yönelik saldırılar

Kâr odaklı veya farklı motivasyonlara sahip tehdit aktörleri; ulaşım, enerji, iletişim ağları ve özellikle güvenliği zayıf halka açık Wi-Fi noktaları gibi kritik şehir altyapılarını hedef alabiliyor. Kaspersky’nin 2024 yılında Paris Yaz Olimpiyatları öncesinde yaptığı bir araştırmaya göre, şehir genelinde incelenen yaklaşık 25 bin ücretsiz Wi-Fi noktasının yüzde 25’inde zayıf ya da hiç şifreleme bulunmadığı tespit edildi. Bu durum, kullanıcıların kişisel ve bankacılık verilerinin çalınması riskini ciddi ölçüde artırıyor.

Bu tür saldırılar; kötü amaçlı yazılımlar, ağ ihlalleri veya bağlı sistemlerin manipülasyonu yoluyla gerçekleştirilebiliyor ve şehir hizmetlerinin sürekliliğini tehdit edebiliyor. Kaspersky Premium gibi kapsamlı güvenlik çözümleri ve VPN kullanımı, internet bağlantısını şifreleyerek çevrim içi aktivitelerin güvenliğini artırıyor.

Fidye yazılımı (Ransomware) tehditleri

Yüksek kazanç hedefleyen fidye yazılımı grupları, büyük organizasyonları ve bu organizasyonlarla bağlantılı tedarik zinciri aktörlerini cazip hedefler olarak görüyor. Ev sahibi şehirdeki otel ağları, stadyumlar, resmi bilet satış platformları ve etkinlikle ilişkili diğer dijital kaynaklar bu saldırıların odağında yer alabiliyor.

APT saldırıları

Gelişmiş Kalıcı Tehdit (APT) aktörleri, küresel görünürlükleri ve karmaşık BT altyapıları nedeniyle büyük uluslararası etkinlikleri stratejik hedefler olarak değerlendiriyor. 2018 PyeongChang Kış Olimpiyatları’nda kullanılan Olympic Destroyer zararlı yazılımı, bu tür saldırılara çarpıcı bir örnek oluşturuyor. Saldırı, ele geçirilen kimlik bilgileri aracılığıyla organizatörlerin ağı içinde yayılarak etkinliğin işleyişini sekteye uğratmayı amaçlamıştı.

Aktivizm Odaklı Saldırılar (Hacktivism)

Hacktivist gruplar, stratejik hedeflerine ulaşmak ve kamuoyunda görünürlük sağlamak amacıyla etkinlikle bağlantılı kurumlara yönelik saldırılar düzenleyebiliyor. Veri hırsızlığı ve sızıntılar, yanlış bilgi yayılımı veya yayın altyapısı ile biletleme sistemlerinin devre dışı bırakılması gibi saldırılar; hem izleyicileri hem de organizasyonları doğrudan etkileyebiliyor.

Kaspersky Küresel Araştırma ve Analiz Ekibi (GReAT) Direktörü Igor Kuznetsov, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulunuyor: “Olimpiyat Oyunları gibi büyük ölçekli etkinlikler, siber suçluların yoğun ilgisini çeker. Bu tehditler; izleyicilerden şehir altyapılarına, sporculardan dijital hizmetleri kullanan milyonlarca kişiye kadar geniş bir etki alanına sahiptir. Uluslararası boyutu ve geniş kitlesi, bu tür organizasyonları özellikle sofistike tehdit aktörleri için cazip hale getiriyor. Bu nedenle etkinliğe dahil olan herkesin risklere karşı hazırlıklı olması büyük önem taşıyor.”

Kaspersky, 2026 Kış Olimpiyat Oyunları Öncesinde Siber Tehditlere Karşı Uyarıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kaspersky tarafından dünya genelinde gerçekleştirilen güncel bir araştırmaya göre, Güvenlik Bilgileri ve Olay Yönetimi (SIEM) platformları, Güvenlik Operasyon Merkezi (SOC) kurmayı planlayan şirketlerin en çok talep ettiği ilk üç çözüm arasında yer alıyor. Kurumların %40’ı, gelişmiş bir siber güvenlik birimi oluşturmak için SIEM’i temel bir teknolojik bileşen olarak görüyor.

Bu pazar ihtiyacına yanıt olarak Kaspersky, SIEM çözümünü düzenli olarak yeni ve katma değerli özelliklerle güncelleyerek, gelişmiş tehdit tespiti kabiliyetleri ve sektör standartları ile regülasyonlara daha güçlü uyum sağlamayı hedefliyor.

En son güncelleme kapsamında öne çıkan yeni temel yetenekler şunlar:

Kişiselleştirme İçin Esnek Rol Modeli

Yeni sistem; kullanıcıların rolleri oluşturmasına, kopyalamasına ve değiştirmesine olanak tanıyarak dahili iş akışları ve kurumsal ihtiyaçlarla tam uyum sağlıyor. Bu geliştirme, şirketlerin sistemi kendi özgün yapılarına göre terzi usulü ölçeklendirmesine imkan tanıyan yüksek bir esneklik sunuyor.

Correlator 2.0 Beta ve YZ Destekli Hesap Hırsızlığı Tespiti

Hata toleranslı ve yatayda ölçeklenebilir yapıya sahip Correlator 2.0, beta sürümüyle kullanıma sunuldu. Bu yeni sürüm, performansta önemli iyileştirmeler sağlarken donanım gereksinimlerini de azaltıyor.

Ayrıca, oturum açma aktivitelerini analiz eden, normal davranış kalıplarını belirleyen ve anormal hareketleri tespit ederek olası hesap ele geçirme girişimleri için zamanında uyarılar üreten yapay zekâ destekli hesap ele geçirme tespiti gibi gelişmiş özellikler sunuyor. Bu yetenek, kurumların hem güvenlik seviyesini hem de operasyonel verimliliğini artırıyor.

Veri Bütünlüğü ve Uyumluluk İçin Yedekleme ve Geri Yükleme

Yeni işlevsellik sayesinde, olay verileri güvenli ve değiştirilemez arşiv dosyaları halinde dışa aktarılabiliyor. Bu özellik, inceleme süreçleri, denetimler ve regülasyon uyumluluğu kapsamında verilerin bütünlüğünü koruyarak, yetkisiz değişikliklere karşı güvence sağlıyor.

Gelişmiş Kullanıcı Deneyimi İçin Arka Plan Sorguları

Arka plan arama işleme özelliği, analistlerin düşük öncelikli sorguları sistem arka planında çalıştırmasına olanak tanıyor. Böylece kullanıcılar çalışmalarına kesintisiz devam edebiliyor; sorgu sonuçları tamamlandığında anında erişilebilir hale geliyor. Bu özellik, kullanılabilirliği ve operasyonel verimliliği önemli ölçüde artırıyor.

Kaspersky Birleşik Platform Ürün Hattı Başkanı Ilya Markelov konuyla ilgili şu değerlendirmede bulunuyor: “Kaspersky olarak, ürünlerimizin yeteneklerini sürekli geliştirerek hızla evrilen siber tehditlerin önünde kalmayı temel önceliğimiz olarak görüyoruz. Kaspersky SIEM’de yenilikçi yapay zekâ teknolojilerinden faydalanarak karmaşık veri analizlerini sadeleştiriyor ve kritik süreçleri otomatikleştiriyoruz. Böylece siber güvenlik profesyonellerinin gelişmiş olayları araştırmaya ve proaktif güvenlik önlemleri almaya odaklanmasını sağlıyoruz. Bu iyileştirmeler, kurumların dayanıklılığını önemli ölçüde artırarak, ortaya çıkan tehditlere karşı güçlü bir koruma sunuyor.”

Kaspersky SIEM; tüm BT altyapısı genelinde günlük (log) verilerini toplayan, bir araya getiren, analiz eden ve saklayan bir platform olarak, siber güvenlik ekiplerine bağlamsal zenginleştirme sağlıyor. Platform, davranış kalıplarındaki sapmaları tespit etmeye yardımcı olan özel bir Kullanıcı ve Varlık Davranış Analitiği (UEBA) kural setinden yararlanarak, gelişmiş kalıcı tehditlerin (APT), hedefli saldırıların ve içeriden gelen tehditlerin zamanında tespit edilmesini mümkün kılıyor. Ayrıca, platform üzerindeki kural eşleştirmeleri, MITRE ATT&CK çerçevesinin en güncel sürümleriyle uyumlu olacak şekilde düzenli olarak güncelleniyor.

Kaspersky SIEM, Yapay Zeka Destekli Tehdit Algılama ve Gelişmiş Özelleştirme Özellikleriyle Güncellendi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Veri biliminin giderek artan önemi veri mühendisliğini de popüler ve çok kazandıran bir meslek haline dönüştürüyor. İstinye Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Alper Tunga, veri mühendisliğinin gelecek 10 yılın en gözde ve en yüksek gelirli meslekleri arasında ilk sıralarda yer alacağını söyledi. Tunga, günümüzde verinin neden şirketlerin en kritik stratejik varlığı hâline geldiğini, ise “Veri, dijital dünyanın ‘yeni pusulasıdır’. Eskiden şirketler kararlarını tecrübelere dayanarak alırken, bugün milyonlarca veriyi analiz ederek en doğru adımı atıyorlar. Bu sayede şirketler, hangi ürünün sevileceğini veya gelecekte neye ihtiyaç duyulacağını önceden bilerek rakiplerinin önüne geçiyor” diyerek açıkladı.

“Kişiye özel hizmet sunma gibi dev fırsatlar kapısı aralanıyor”

Veri miktarındaki hızlı artışın işletmeler için yarattığı riskler ve fırsatlarla ilgili de konuşan Prof. Dr. Tunga, şunları söyledi:

“Elimizdeki veri miktarının katlanarak artışını doğru değerlendirdiğimizde kişiye özel hizmet sunma gibi dev fırsatlar kapısı aralanıyor. Ancak bu devasa yığını yönetemeyen şirketler, bilgi kirliliği içinde boğulma ve yanlış kararlar alma riskiyle karşı karşıya kalabilir. Genç mühendis adaylarımız için bu durum, çözülmeyi bekleyen dev bir bulmaca ve uçsuz bucaksız bir istihdam alanı anlamına geliyor.”

Yapay zekayı besleyen devasa sistemlerin mimarlığı

Veri mühendisliğinin basit bir “veri depolama” işinden, yapay zekayı besleyen devasa sistemlerin mimarlığına dönüştüğünün altını çizen Tunga, “Artık veri sadece bir yerden bir yere taşınmıyor; verinin bulut sistemlerde anlık olarak işlendiği, kendi kendine öğrenen akıllı altyapılar kuruluyor. Bu disiplin, yazılım ve bilgisayar mühendisliğinin en hızlı büyüyen ve en çok aranan uzmanlık alanlarından biri haline geldi” dedi.

Bir veri mühendisinin en kritik sorumluluklarına dair ise “Bir veri mühendisi, dijital dünyanın ‘altyapı mimarıdır’. En büyük sorumluluğu; milyarlarca verinin akacağı güvenli, hızlı ve temiz boru hatlarını inşa etmektir. Veri bilimcilerin analiz yapabilmesi için ham veriyi işlenebilir ve anlamlı bir hale getirmek, sistemlerin verimli çalışmasını sağlamak modern bir veri mühendisinin temel görevidir” yorumunu yaptı.

“Size anında öneri sunulması bu teknoloji sayesindedir”

Gerçek zamanlı veri işlemenin hangi sektörlerde kritik hale geldiğini de belirten Tunga, şöyle konuştu:

“Bankacılıkta bir kredi kartı işleminin saniyeler içinde onaylanması, sahtekarlık işlemlerinin hızlıca tespit edilerek önlenmesi veya e-ticaret sitelerinde size anında öneri sunulması bu teknoloji sayesindedir. Sürücüsüz araçların anlık yol analizleri yapması veya fabrikalardaki robotların hata payını sıfıra indirmesi için verinin “ışık hızında” işlenmesi gerekir. Bu nedenle finans, sağlık, oyun ve otomotiv gibi pek çok sektörde veri mühendisliği vazgeçilmezdir.

Çalışanların siber güvenlik bilincinin düşük olması sızıntılara davetiye çıkarıyor

Veri mahremiyeti ve güvenliğiyle ilgili de konuşan Prof. Dr. Tunga, şunları söyledi:

“Şirketlerin en büyük hatası, veri güvenliğini sadece teknik bir kilit olarak görüp işin insani boyutunu ihmal etmeleridir. Verilere kimlerin erişebileceği konusunda sıkı politikalar uygulanmaması ve çalışanların siber güvenlik bilincinin düşük olması sızıntılara davetiye çıkarıyor. Güvenlik, sadece bir yazılım değil, bir kurum kültürü olarak benimsenmelidir. Dijital dünyada yüzde 100 ‘Hiçbir şey olmaz’ demek zordur, ancak modern koruma yöntemleriyle hırsızlığı neredeyse imkânsız hale getirmek mümkündür. Veriyi en başından şifrelemek, en gelişmiş yapay zekâ koruma kalkanlarını kullanmak ve sistemleri sürekli test etmek savunmayı güçlendirir. Mühendislik fakültelerimizde yetiştirdiğimiz uzmanlar, bu saldırıları daha gerçekleşmeden fark edecek donanıma sahip olmaktadır.”

“Veri okuryazarlığı çalışanlar için temel yetenek hâline gelecek”

Veri okuryazarlığının çalışanlar için zorunlu temel yetenek hâline geleceğine dikkat çeken Profesör, “Gelecekte veri okuryazarı olmayan bir çalışan, okuma yazma bilmeyen biri kadar zorlanacaktır. Sadece mühendislerin değil; doktorların, avukatların, pazarlamacıların, öğretmenlerin, tüm meslek kollarının verileri doğru yorumlayabilmesi gerekecek. Veriyi okuyabilen bireyler, iş hayatında daha doğru tahminlerde bulunacak ve daha başarılı olacaktır” dedi.

Şirketlerin karar alma mekanizmalarının tam merkezinde

Veri mühendisliğinin geleceğiyle ilgili öngörüleri de paylaşan Prof. Dr. Tunga, “Veri mühendisliği, önümüzdeki 10 yılın en gözde ve en yüksek gelirli meslekleri arasında ilk sıralarda yer alacaktır. Şirketlerin karar alma mekanizmalarının tam merkezinde yer alacakları için bu uzmanlar, sadece teknik eleman değil, aynı zamanda yönetici adayı olarak görülecektir. Üniversite adayı gençlerimize, bu heyecan verici ve geleceği parlak alana yönelmelerini gönül rahatlığıyla tavsiye ediyorum” diyerek sözlerine şöyle devam etti:

“Gelecekte veri mühendisliği, yapay zekayı sadece kullanan değil, onu ‘eğiten ve yöneten’ bir konuma gelecek. Rutin ve sıkıcı işlerin birçoğunu yapay zekâ üstlenirken, mühendisler sistemin etik tasarımı ve yaratıcı çözümler ile karmaşık mimariler üzerine kafa yoracak. Bu meslek, statik bir işten ziyade, sürekli yenilenen ve dijital dünyanın kalbinde yer alan bir ‘strateji merkezine’ dönüşecek.”

Veri bilimci ile veri mühendisi arasındaki fark

Prof. Dr. Mehmet Alper Tunga, veri mühendisliği ile veri bilimi arasındaki farkı ise şöyle açıklıyor:

“Bu iki alanı bir restoranın işleyişine benzetebiliriz: Veri mühendisi, mutfağın altyapısını kuran, malzemelerin taze ve kesintisiz bir şekilde depodan tezgâha gelmesini sağlayan kişidir; yani sistemin mimarıdır. Veri bilimci ise o malzemeleri kullanarak harika yemekler yapan, veriden geleceğe dair tahminler ve anlamlı sonuçlar çıkaran şeftir. Kısacası; veri mühendisi verinin güvenli ve ulaşılabilir ‘yolculuğunu’ tasarlarken, veri bilimci o yolculuğun sonunda elde edilen veriden ‘stratejik anlamlar’ çıkarır. Biri olmadan diğerinin başarılı olması mümkün değildir; bu yüzden her iki alan da dijital dönüşümün ayrılmaz iki parçasıdır.”

“Öğrencilerimizi yarının teknolojilerine de hazırlıyoruz”

Adaylara ve ailelerine seslenen Tunga, şöyle devam etti:

“Veri mühendisliği, ‘inşa etmeyi, sistem kurmayı ve kodlamayı’ sevenlere; Veri bilimi ise, ‘istatistiği, modelleme yapmayı ve analiz etmeyi’ sevenlere hitap eder. Buradan hem adaylarımıza hem de kıymetli ailelerine seslenmek isterim: Mühendislik sadece teknoloji üretmek değil, dünyayı daha iyi ve güvenli bir yer haline getirmektir. Fakültemizde öğrencilerimizi sadece bugünün değil, yarının teknolojilerine de hazırlıyoruz. Veri mühendisliği gibi vizyoner alanları seçen gençlerimiz, sadece bir meslek sahibi olmayacak, geleceğin mimarları arasına isimlerini yazdıracaklardır.”

Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı

Veri Mühendisliği, Gelecek 10 Yılın En Yüksek Gelirli Meslekleri Arasında İlk Sıralarda Yer Alacak yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Veri biliminin giderek artan önemi veri mühendisliğini de popüler ve çok kazandıran bir meslek haline dönüştürüyor. İstinye Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Alper Tunga, veri mühendisliğinin gelecek 10 yılın en gözde ve en yüksek gelirli meslekleri arasında ilk sıralarda yer alacağını söyledi. Tunga, günümüzde verinin neden şirketlerin en kritik stratejik varlığı hâline geldiğini, ise “Veri, dijital dünyanın ‘yeni pusulasıdır’. Eskiden şirketler kararlarını tecrübelere dayanarak alırken, bugün milyonlarca veriyi analiz ederek en doğru adımı atıyorlar. Bu sayede şirketler, hangi ürünün sevileceğini veya gelecekte neye ihtiyaç duyulacağını önceden bilerek rakiplerinin önüne geçiyor” diyerek açıkladı. 

“Kişiye özel hizmet sunma gibi dev fırsatlar kapısı aralanıyor”

Veri miktarındaki hızlı artışın işletmeler için yarattığı riskler ve fırsatlarla ilgili de konuşan Prof. Dr. Tunga, şunları söyledi:

“Elimizdeki veri miktarının katlanarak artışını doğru değerlendirdiğimizde kişiye özel hizmet sunma gibi dev fırsatlar kapısı aralanıyor. Ancak bu devasa yığını yönetemeyen şirketler, bilgi kirliliği içinde boğulma ve yanlış kararlar alma riskiyle karşı karşıya kalabilir. Genç mühendis adaylarımız için bu durum, çözülmeyi bekleyen dev bir bulmaca ve uçsuz bucaksız bir istihdam alanı anlamına geliyor.”

Yapay zekayı besleyen devasa sistemlerin mimarlığı

Veri mühendisliğinin basit bir “veri depolama” işinden, yapay zekayı besleyen devasa sistemlerin mimarlığına dönüştüğünün altını çizen Tunga, “Artık veri sadece bir yerden bir yere taşınmıyor; verinin bulut sistemlerde anlık olarak işlendiği, kendi kendine öğrenen akıllı altyapılar kuruluyor. Bu disiplin, yazılım ve bilgisayar mühendisliğinin en hızlı büyüyen ve en çok aranan uzmanlık alanlarından biri haline geldi” dedi. 

Bir veri mühendisinin en kritik sorumluluklarına dair ise “Bir veri mühendisi, dijital dünyanın ‘altyapı mimarıdır’. En büyük sorumluluğu; milyarlarca verinin akacağı güvenli, hızlı ve temiz boru hatlarını inşa etmektir. Veri bilimcilerin analiz yapabilmesi için ham veriyi işlenebilir ve anlamlı bir hale getirmek, sistemlerin verimli çalışmasını sağlamak modern bir veri mühendisinin temel görevidir” yorumunu yaptı.

“Size anında öneri sunulması bu teknoloji sayesindedir”

Gerçek zamanlı veri işlemenin hangi sektörlerde kritik hale geldiğini de belirten Tunga, şöyle konuştu:

“Bankacılıkta bir kredi kartı işleminin saniyeler içinde onaylanması, sahtekarlık işlemlerinin hızlıca tespit edilerek önlenmesi veya e-ticaret sitelerinde size anında öneri sunulması bu teknoloji sayesindedir. Sürücüsüz araçların anlık yol analizleri yapması veya fabrikalardaki robotların hata payını sıfıra indirmesi için verinin “ışık hızında” işlenmesi gerekir. Bu nedenle finans, sağlık, oyun ve otomotiv gibi pek çok sektörde veri mühendisliği vazgeçilmezdir.

Çalışanların siber güvenlik bilincinin düşük olması sızıntılara davetiye çıkarıyor

Veri mahremiyeti ve güvenliğiyle ilgili de konuşan Prof. Dr. Tunga, şunları söyledi:

“Şirketlerin en büyük hatası, veri güvenliğini sadece teknik bir kilit olarak görüp işin insani boyutunu ihmal etmeleridir. Verilere kimlerin erişebileceği konusunda sıkı politikalar uygulanmaması ve çalışanların siber güvenlik bilincinin düşük olması sızıntılara davetiye çıkarıyor. Güvenlik, sadece bir yazılım değil, bir kurum kültürü olarak benimsenmelidir. Dijital dünyada yüzde 100 ‘Hiçbir şey olmaz’ demek zordur, ancak modern koruma yöntemleriyle hırsızlığı neredeyse imkânsız hale getirmek mümkündür. Veriyi en başından şifrelemek, en gelişmiş yapay zekâ koruma kalkanlarını kullanmak ve sistemleri sürekli test etmek savunmayı güçlendirir. Mühendislik fakültelerimizde yetiştirdiğimiz uzmanlar, bu saldırıları daha gerçekleşmeden fark edecek donanıma sahip olmaktadır.”

“Veri okuryazarlığı çalışanlar için temel yetenek hâline gelecek”

Veri okuryazarlığının çalışanlar için zorunlu temel yetenek hâline geleceğine dikkat çeken Profesör, “Gelecekte veri okuryazarı olmayan bir çalışan, okuma yazma bilmeyen biri kadar zorlanacaktır. Sadece mühendislerin değil; doktorların, avukatların, pazarlamacıların, öğretmenlerin, tüm meslek kollarının verileri doğru yorumlayabilmesi gerekecek. Veriyi okuyabilen bireyler, iş hayatında daha doğru tahminlerde bulunacak ve daha başarılı olacaktır” dedi.

Şirketlerin karar alma mekanizmalarının tam merkezinde

Veri mühendisliğinin geleceğiyle ilgili öngörüleri de paylaşan Prof. Dr. Tunga, “Veri mühendisliği, önümüzdeki 10 yılın en gözde ve en yüksek gelirli meslekleri arasında ilk sıralarda yer alacaktır. Şirketlerin karar alma mekanizmalarının tam merkezinde yer alacakları için bu uzmanlar, sadece teknik eleman değil, aynı zamanda yönetici adayı olarak görülecektir. Üniversite adayı gençlerimize, bu heyecan verici ve geleceği parlak alana yönelmelerini gönül rahatlığıyla tavsiye ediyorum” diyerek sözlerine şöyle devam etti:

“Gelecekte veri mühendisliği, yapay zekayı sadece kullanan değil, onu ‘eğiten ve yöneten’ bir konuma gelecek. Rutin ve sıkıcı işlerin birçoğunu yapay zekâ üstlenirken, mühendisler sistemin etik tasarımı ve yaratıcı çözümler ile karmaşık mimariler üzerine kafa yoracak. Bu meslek, statik bir işten ziyade, sürekli yenilenen ve dijital dünyanın kalbinde yer alan bir ‘strateji merkezine’ dönüşecek.”

Veri bilimci ile veri mühendisi arasındaki fark

Prof. Dr. Mehmet Alper Tunga, veri mühendisliği ile veri bilimi arasındaki farkı ise şöyle açıklıyor:

“Bu iki alanı bir restoranın işleyişine benzetebiliriz: Veri mühendisi, mutfağın altyapısını kuran, malzemelerin taze ve kesintisiz bir şekilde depodan tezgâha gelmesini sağlayan kişidir; yani sistemin mimarıdır. Veri bilimci ise o malzemeleri kullanarak harika yemekler yapan, veriden geleceğe dair tahminler ve anlamlı sonuçlar çıkaran şeftir. Kısacası; veri mühendisi verinin güvenli ve ulaşılabilir ‘yolculuğunu’ tasarlarken, veri bilimci o yolculuğun sonunda elde edilen veriden ‘stratejik anlamlar’ çıkarır. Biri olmadan diğerinin başarılı olması mümkün değildir; bu yüzden her iki alan da dijital dönüşümün ayrılmaz iki parçasıdır.”

“Öğrencilerimizi yarının teknolojilerine de hazırlıyoruz” 

Adaylara ve ailelerine seslenen Tunga, şöyle devam etti:

“Veri mühendisliği, ‘inşa etmeyi, sistem kurmayı ve kodlamayı’ sevenlere; Veri bilimi ise, ‘istatistiği, modelleme yapmayı ve analiz etmeyi’ sevenlere hitap eder. Buradan hem adaylarımıza hem de kıymetli ailelerine seslenmek isterim: Mühendislik sadece teknoloji üretmek değil, dünyayı daha iyi ve güvenli bir yer haline getirmektir. Fakültemizde öğrencilerimizi sadece bugünün değil, yarının teknolojilerine de hazırlıyoruz. Veri mühendisliği gibi vizyoner alanları seçen gençlerimiz, sadece bir meslek sahibi olmayacak, geleceğin mimarları arasına isimlerini yazdıracaklardır.”

Veri mühendisliği, gelecek 10 yılın en gözde ve en yüksek gelirli meslekleri arasında ilk sıralarda yer alacak yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Vertiv Ürün ve Teknoloji Direktörü Scott Armul, konuyla ilgili şunları söyledi: “Veri merkezi sektörü, yapay zeka uygulamalarının ihtiyaç duyduğu yüksek işlem gücü ve hızlı kurulum beklentilerine uyum sağlamak için tasarım, kurulum ve işletme süreçlerini hızla değiştiriyor. Artan işlem yoğunluğu, veri merkezlerinin artık gigawatt seviyelerinde ve çok daha büyük ölçekte kurulmasını gerektiriyor. Bu da daha yüksek voltajlı DC güç altyapıları ve gelişmiş sıvı soğutma sistemleri gibi yeni teknolojilerin öne çıkmasına yol açıyor. Ayrıc a, yerinde enerji üretimi ve dijital ikiz gibi çözümlerin, yapay zekânın daha hızlı yaygınlaşmasına ve ölçeklenmesine önemli katkı sağlamasını bekliyoruz.”

Vertiv Frontiers raporu, Vertiv’in önceki yıllarda paylaştığı Veri Merkezi Trendleri öngörülerini bir adım ileri taşıyor. Raporda, veri merkezlerini dönüştüren başlıca etkenler yer alıyor. Bunlar arasında, yapay zekâ ve yüksek performanslı bilişimin (HPC) yol açtığı işlem yoğunluğundaki hızlı artış, veri merkezlerinin artık çok daha büyük ölçekte ve çok daha kısa sürede, gigawatt seviyelerinde kurulması, tesislerin yapay zekâ çağında tek bir “bili im birimi” olarak tasarlanıp işletilmesi gereği ve artan çip ve işlemci çeşitliliğine uyum sağlama ihtiyacı öne çıkıyor.

Raporda, bu büyük değişimlerin veri merkezlerinin farklı alanlarını etkileyen beş temel trendi nasıl şekillendirdiği detaylı şekilde ele alınıyor.

1. Yapay zekâ için güç altyapısının dönüşümü

Günümüzde pek çok veri merkezi, şebekeden BT kabinlerine kadar uzanan hibrit AC/DC güç dağıtım sistemleriyle çalışıyor. Ancak bu yapı, birden fazla enerji dönüşüm aşaması içerdiği için verimlilik kayıplarına neden oluyor. Yapay zekâ uygulamalarının beraberinde getirdiği yüksek güç yoğunluğu ise mevcut sistemleri giderek daha fazla zorlamaya başladı.

Daha yüksek voltajlı DC mimarilerine geçiş, akımın azalmasını, kablo kesitlerinin küçülmesini ve dönüşüm adımlarının sadeleşmesini sağlıyor. Ayrıc a güç dönüşümünün oda seviyesinde merkezi olarak yapılmasına imkân tanıyarak sistemi daha verimli ve ölçeklenebilir hale getiriyor.

Bugün hibrit AC ve DC çözümler yaygın olsa da, tam DC standartları ve teknolojileri olgunlaştıkça, artan raf yoğunluklarıyla birlikte yüksek voltajlı DC altyapıların daha yaygın şekilde kullanılacağı öngörülüyor. Yerinde enerji üretimi ve mikro şebekeler de bu dönüşümü destekleyen ve hızlandıran önemli faktörler arasında yer alıyor.

2. Dağıtık Yapay Zekâ (Distributed AI)

Bugüne kadar büyük dil modellerini (LLM) desteklemek için yapay zekâ veri merkezlerine yapılan milyarlarca dolarlık yatırımlar, yapay zekâ çözümlerinin hem bireyler hem de kurumlar tarafından yaygın şekilde kullanılmasını amaçladı. Vertiv’e göre yapay zeka, şirketler için artık kritik bir iş bileşeni haline geliyor; ancak bu servisler in nerede ve nasıl sunulacağı, her kurumun kendi ihtiyaçlarına ve çalışma koşullarına göre farklılık gösterecek.

Finans, savunma ve sağlık gibi regülasyonun yoğun olduğu sektörlerde ise veri güvenliği, verinin bulunduğu ülke sınırları içinde kalması ve düşük gecikme gereksinimleri nedeniyle yapay zekâ uygulamalarının, bulut yerine özel ya da hibrit ortamlarda, kurum içi veri merkezleri üzerinden çalıştırılması gerekebilecek.

Bu noktada esnek ve ölçeklenebilir, yüksek yoğunluklu sistemleri destekleyen güç altyapıları ile sıvı soğutma çözümleri; ister yeni veri merkezi yatırımlarıyla ister mevcut tesislerin dönüştürülmesiyle, dağıtık yapay zeka mimarileri için gerekli kapasitenin hızlı ve güvenli şekilde hayata geçirilmesini sağlayacak.

3. Enerji Otonomisinin Hızlanması

Veri merkezlerinde kısa süreli yerinde enerji üretimi, uzun yıllardır kesintilere karşı dayanıklılığı sağlamak için kullanılıyor. Ancak bugün, özellikle yapay zeka veri merkezlerinin hızla artan enerji ihtiyacı ve şebeke kapasitesindeki sınırlamalar, daha uzun süreli ve daha bağımsız bir enerji yapısına geçişi zorunlu kılıyor.

Doğal gaz türbinleri ve benzeri teknolojilerle tesis içinde enerji üretimine yapılan yatırımlar; esneklik, güvenilirlik ve operasyonel süreklilik gibi önemli avantajlar sunsa da bu dönüşümün asıl itici gücü enerjiye erişimde yaşanan kısıtlar oluyor. Bu nedenle “Kendi Enerjini (ve Soğutmanı) Getir” gibi yaklaşımlar, veri merkezlerinin gelecekte daha otonom ve şebekeye daha az bağımlı çalışmasını sağlayacak stratejilerin temel parçaları arasında yer alacak.

4. Dijital İkiz Odaklı Tasarım ve Operasyonlar

Yapay zekâ iş yüklerinin giderek yoğunlaşması ve GPU’ların daha güçlü hale gelmesi, bu karmaşık “AI fabrikalarının” çok daha hızlı şekilde devreye alınmasını zorunlu kılıyor. Yapay zekâ destekli araçlar sayesinde veri merkezleri artık dijital ikizler aracılığıyla sanal ortamda birebir modellenebiliyor. BT ve kritik altyapı sistemleri prefabrik ve modüler tasarımlar halinde entegre edilerek birer “bilişim birimi” (unit of compute) olarak sahaya kurulabiliyor.

Bu yaklaşım, kurulum ve devreye alma sürelerini ciddi ölçüde kısaltarak, yapay zekâ uygulamalarında “time-to-token” süresini yüzde 50’ye varan oranlarda azaltma potansiyeli sunuyor. Dijital ikiz tabanlı bu model, gelecekte yapay zekâ için gerekli olacak gigawatt ölçeğindeki veri merkezi yatırımlarının daha hızlı ve verimli şekilde hayata geçirilmesinde kritik bir rol oynayacak.

5. Uyarlanabilir ve Dayanıklı Sıvı Soğutma

Yapay zeka iş yükle rinin hızla artması, sıvı soğutma teknolojilerini veri merkezlerinin vazgeçilmez bir parçası haline getirdi. Ancak yapay zekâ sadece daha güçlü soğutma ihtiyacı yaratmakla kalmıyor; aynı zamanda bu sistemlerin çok daha akıllı ve verimli çalışmasını da sağlıyor.

Yapay zeka destekli izleme ve kontrol mekanizmaları sayesinde sıvı soğutma altyapıları, olası arızaları önceden öngörebilen, akışkanları ve ekipmanları en verimli şekilde yöneten ve kendi performansını sürekli optimize edebilen yapılara dönüşüyor.

Bu yaklaşım, yüksek değerli donanımların ve üzerlerinde çalışan kritik iş yüklerinin daha güvenilir, kesintisiz ve dayanıklı bir şekilde çalışmasına olanak tanıyor.

Vertiv, 130’dan fazla ülkede faaliyet göstererek dünya genelinde veri merkezleri, iletişim ağları ile ticari ve endüstriyel tesislere yönelik kritik dijital altyapı çözümleri sunuyo r. Güç yönetimi, ısı yönetim ve BT altyapısını kapsayan geniş ürün ve servis portföyü, buluttan ağın uç noktasına kadar uzanan tüm dijital ekosistemi destekliyor. Bu bütüncül yaklaşım sayesinde müşteriler, giderek karmaşıklaşan dijital dünyada operasyonlarını kesintisiz sürdürebiliyor, yüksek performans elde edebiliyor ve güvenle ölçeklenebiliyor.

Veri Merkezlerinin Tasarım ve Operasyonları Yeniden Şekillenecek yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın göreve gelmesinin ardından etki alanı genişletilen İzmir Planlama Ajansı (İZPA) kentin gelecek vizyonuyla ilgili önemli çalışmalara imza attı. İZPA, bu dönemde beş stratejik eylem planı üretti. Kentin sorunlarını, kentte yaşayanlarla birlikte ele alma hedefiyle çok sayıda panel, atölye ve buluşma düzenledi. 2054 İzmir Nazım İmar Planı’na altlık teşkil edecek sosyal, ekonomik ve teknik analizler gerçekleştirildi. “İzmir için ne yapılmalı?” sorusu etrafında ilerleyen çalışma, iyi yaşam şehirciliğine odaklanıyor. Katılımcı süreçlerle oluşturulacak planla, İzmir’in gelişimi bütüncül biçimde izlenebilir hale gelecek. İZPA tarafından yerel demokrasinin güçlendirilmesi yönündeki adımlardan biri olarak “Kent Denetçileri” uygulaması da başlatıldı. Proje kapsamında beş bölgede sahaya inildi. Türkiye’de ilk kez uygulanan ve bu kapsamdaki tek belediye projesi olan çalışma kapsamında yurttaşların yaşadıkları kentte sadece gözlemci değil, denetleyici ve karar verici olmasının önü açıldı.

“Yurttaş Meclisleri olarak yaygınlaştıracağız”

İZPA Başkanı Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu, kentin geleceğinin bilimsel, veri odaklı ve katılımcı yaklaşımlarla şekillendirildiğini belirtti. Sosyal, ekonomik ve çevresel dinamiklerin gözetilerek, sürdürülebilir kalkınmanın ve sağlıklı bir kent yaşamının teşvik edilmesi amacıyla çözümler üretildiğini söyleyen Velibeyoğlu, “İZPA, Cemil Tugay Başkanımızın öncülüğünde yeniden yapılandırıldı. Bir buçuk yıllık süreçte önemli çalışmalara imza atıldı. Veri odaklı analize yoğunlaştık. Katılımcı bir yaklaşımla 30’un üzerinde rapor ürettik, 50’nin üzerinde panel ve çalıştay gerçekleştirdik. İnsanlarla birlikte veri oluşturmak, ihtiyaçları tespit etmek için çalıştık. Kent Denetçileri programı, AB destekli bir proje oldu. Proje, insanların kente bakış açısını değiştirme konusunda katkı vericiydi. Önümüzdeki dönemde bunu Yurttaş Meclisleri olarak yaygınlaştıracağız. Nazım İmar Planı çalışmaları yaptık. Bu plan, kentimizin 30 yıl içinde nasıl gelişeceğine dair önemli ipuçları verecek. Kentin havzalarını yeniden ele alacağımız bir yerel kalkınma çalışmasını yürütüyor olacağız” dedi.

“Kentin ufkuna bakıyoruz”

Kentin aktörleriyle birlikte 2030’da kentin iklim nötr, karbonsuz, çevreye duyarlı bir biçimde gelişimi için katkı sağlayacak çalışmaları da yürüttüklerini belirten Velibeyoğlu, sözlerine şöyle devam etti: “2030, 2054 ve 2074 ufuklarına bakıyoruz. Kent nereye gidecek, nereler gelişecek, su kaynaklarına, ormana, yaşam alanlarına, depreme duyarlı kent gelişimi nasıl gerçekleştirilecek? Yol gösterici analiz ve raporlamaları yapıyoruz. Sonra geriye gidip ilk atmamız gereken adım nedir, onu tespit etmeye çalışıyoruz. İzmir’in dünya kentleriyle birlikte nasıl hareket etmesi gerektiğini anlamaya, aktarmaya çalıştığımız bir çalışma” ifadelerini kullandı.

Yeni adımlar, yeni hedefler

İZPA, 2026 hedeflerini de belirledi. Elde ettiği birikimi daha da ileri taşımayı amaçlayan kurum; katılımcı planlama, veri temelli analiz, ortak akıl üretimi ve uygulamaya dönük politika geliştirme ekseninde adımlar atacak. İZPA tarafından, İzmir’in uzun vadeli vizyonu için yeni raporlar ve eylem planları üretilecek.

İZPA’nın vizyonu hakkında

İZPA; kenti yenilikçi, öğrenen ve küresel ölçekte rekabet edebilir bir hale getirmek amacıyla uluslararası iş birliklerini güçlendirmeyi stratejik öncelik olarak görüyor. Stratejik ortaklıklar, protokoller ve bilgi paylaşım mekanizmalarıyla kentin uluslararası ağlardaki etkileşimi artırılırken, İzmir Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde çok taraflı iş birlikleri ile uluslararası temsiliyet güçlendiriliyor. Bu yaklaşım, sadece temsille sınırlı kalmayıp, kentin ekonomik, sosyal ve çevresel dönüşümünü destekleyen yenilikçi projelere de zemin hazırlıyor. Süreç, başarılı ulusal ve uluslararası örneklerin analiz edilip İzmir’e özgü stratejilere uyarlanmasıyla, etkili çözümlerin yerel ölçekte sürdürülebilir biçimde uygulanmasını sağlıyor.

İZPA, İzmir’in geleceği için yol haritasını çiziyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Veri, dijital çağın yeni petrolü 

Verinin neden “yeni petrol” olarak tanımlandığını açıklayan Hakan Özdemir, “Sanayi devriminde petrol, makineleri çalıştıran ve ekonomiyi büyüten ana güçtü. Dijital devrimde ise bu güç ‘veri’dir. Ancak veriyi petrolden ayıran önemli bir fark vardır. Petrol kullanıldıkça tükenir, veri ise kullanıldıkça çoğalır ve değerlenir. Günümüzde finans, sağlık, e-ticaret ve ulaşım gibi sektörlerin tamamı, kararlarını artık sezgilerle değil, işlenmiş verilerle alıyor. Ham veri değersiz bir sayı yığınıdır; ancak işlendiğinde ‘bilgiye’ ve ‘içgörüye’ dönüşerek şirketlere ve ülkelere rekabet üstünlüğü sağlar.” dedi.

Asıl veri, farkında olmadan ürettiklerimiz

Bireylerin büyük kısmının yalnızca sosyal medyada paylaşım yaptığında veri ürettiğini düşündüğünü ifade eden Hakan Özdemir, “Biz sadece fotoğraf paylaştığımızda veya mesaj attığımızda veri ürettiğimizi sanıyoruz. Oysa ‘pasif veri’ dediğimiz devasa bir trafik var. Akıllı saatimizden kalp ritmimiz, navigasyondan hızımız, e-ticaret sitelerinde fareyi hangi ürünün üzerinde ne kadar beklettiğimiz bile kaydediliyor. Özellikle ‘Nesnelerin İnterneti’ (IoT) dediğimiz akıllı ev cihazlarının yaygınlaşmasıyla, dijital ayak izimiz artık evimizin içine kadar girdi. Ürettiğimiz verinin büyük çoğunluğu, biz ekranı kapattıktan sonra arka planda akmaya devam ediyor.” diye konuştu.

Miktar değil, anlam önemli

Veriyi değerli kılan unsurun miktar değil anlam olduğunu vurgulayan Hakan Özdemir, “Geçmişte ‘Ne kadar çok verimiz varsa o kadar iyi’ anlayışı (Big Data) hakimdi. Bugün ise ‘Doğru ve temiz veri’ (Smart Data) dönemi başladı. Milyarlarca gereksiz veri satırı, sistemi yavaşlatmaktan başka işe yaramaz. Önemli olan, veriler arasındaki ilişkileri kurabilmek ve bir sonraki adımı öngörebilmektir. Bir marketin milyonlarca fiş bilgisine sahip olması değil; o fişlerden yola çıkarak müşterinin bebeğinin doğduğunu anlayıp ona uygun teklif sunabilmesi veriyi değerli kılar.” şeklinde konuştu.

Siber hijyen eksikliğine dikkat!

Kişisel verilerin en çok risk altında olduğu alanlara da dikkat çeken Hakan Özdemir, şöyle devam etti:

“En büyük risk, kaynağı belirsiz mobil uygulamalar ve açık Wi-Fi ağlarında. Özellikle son dönemde popüler olan, fotoğrafınızı yükleyip sizi farklı karakterlere dönüştüren eğlence uygulamaları, aslında dünyanın en büyük biyometrik veri havuzlarını oluşturuyor. Bireylerin en sık yaptığı hata ise ‘siber hijyen’ eksikliğidir; yani doğum tarihi gibi tahmin edilebilir şifreler kullanmak ve her uygulamaya düşünmeden kamera/rehber erişim izni vermektir.”

Dijital dünyada bedava yok, takas var!

Ücretsiz uygulamaların işleyişine dair önemli bir hatırlatmada bulunan Hakan Özdemir, “Dijital ekonomide ‘bedava’ diye bir kavram yoktur, ‘takas’ vardır. Bir navigasyon uygulamasını ücretsiz kullanırsınız, karşılığında konum verinizi ve sürüş alışkanlıklarınızı verirsiniz. Bir mesajlaşma uygulamasını ücretsiz kullanırsınız, kiminle ne sıklıkla konuştuğunuzun bilgisini verirsiniz. Bu platformlar, kullanıcıyı bir ‘müşteri’ olarak değil, reklam verenlere sunulacak bir ‘hedef kitle’ olarak görür. Kısacası, hizmetin bedelini kredi kartımızla değil, mahremiyetimizle ödüyoruz.”

Veri okuryazarlığı artık temel bir yurttaşlık becerisi

Deepfake videolar ve sahte haberlerin yayılma hızına da değinen Hakan Özdemir, “Veri okuryazarlığı, dijital dünyada karşımıza çıkan bilginin kaynağını sorgulama, nasıl üretildiğini anlama ve bir grafiğin veya istatistiğin bizi yanıltıp yanıltmadığını fark etme becerisidir. Bugün deepfake (yapay kurgu) videoların ve sahte haberlerin bu kadar hızlı yayılmasının sebebi, teknolojik yetersizlik değil, toplumsal veri okuryazarlığının düşük olmasıdır. Manipüle edilmemek ve dijital haklarımızı savunabilmek için bu yetkinlik artık okuma-yazma bilmek kadar elzemdir.” dedi.

Veri toplamak bir arşivcilik, veriyi anlamlandırmak ise dedektiflik

Geleceğe yönelik riskleri değerlendiren Hakan Özdemir, “Veri toplamak bir arşivcilik, veriyi anlamlandırmak ise dedektifliktir. Elinizde binlerce parçalık bir yapboz kutusu olduğunu düşünün; parçaları kutuda biriktirmek veri toplamaktır. O parçaları birleştirip manzarayı ortaya çıkarmak ise anlamlandırmaktır. Teknoloji dünyası artık veri depolamayı aştı; şu anki büyük yarış, bu veriden kimin daha hızlı ve isabetli ‘sonuç’ çıkaracağı üzerine kurulu.

Dijital sistemler ve algoritmaların, insanlar tarafından ve geçmiş verilerle eğitildiğini kaydeden Hakan Özdemir, “Eğer geçmiş verilerde toplumsal bir önyargı varsa (örneğin; belirli bir meslek grubunda sadece erkekler çalışmışsa), algoritma bunu bir kural zannedebilir ve gelecekteki kadın adayları eleyebilir. Teknoloji tarafsız gibi görünse de verinin kendisi kirliyse veya yanlıysa, çıkan sonuç da ayrımcı olabilir. Bu, dijital etiğin en büyük tartışma konularından biridir.” diye konuştu.

En büyük tehlike veri manipülasyonu

Veri ihlallerinin (şifre çalınması, kart kopyalanması) maddi hasar vereceğini ve bunun da telafi edilebilir olduğunu anlatan Hakan Özdemir, “Ancak veri manipülasyonu çok daha tehlikeli bir boyuta evriliyor. Özellikle ses ve görüntü kopyalama teknolojilerinin gelişmesiyle, ‘gerçeklik algımızın’ manipüle edilmesi riskiyle karşı karşıyayız. İnsanların söylemedikleri sözleri söylemiş gibi gösteren, olayları çarpıtan içerikler, sadece bireyleri değil, toplumun güven duygusunu ve toplumsal hayatı tehdit eder hale gelecektir.” ifadesinde bulundu.

‘Saklayacak bir şeyim yok’ çağın en büyük yanılgısı… 

“Benim verimden ne olur ki?” düşüncesinin büyük bir yanılgı olduğunu vurgulayan Hakan Özdemir, sözlerini şu uyarıyla tamamladı:

“Ben önemli biri değilim, saklayacak bir şeyim yok” düşüncesi dijital çağın en büyük yanılgısıdır. Sizin veriniz tek başına anlamsız gelebilir ama milyonlarca kişinin verisiyle birleştiğinde toplumsal davranışları yönlendirmek için kullanılır. Ayrıca bireysel olarak da; sesiniz, yüzünüz veya kimlik bilgileriniz kopyalanarak adınıza suç işlenebilir veya yakınlarınız dolandırılabilir. Verinizi korumak, dijital dünyadaki ‘benliğinizi’ ve itibarınızı korumaktır.”

Dijital dünyada bedava yok, takas var! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

KP200 serisi, üzerinde bulunan tuş takımı sayesinde işletim sisteminden bağımsız olarak çalışabiliyor. Bu sayede standart Windows® ve macOS® sistemlerinin yanı sıra Linux®, ChromeOS™, hatta USB-A veya USB-C® bağlantısı üzerinden iOS ve Android™ cihazlarla da kullanılabiliyor. Bu özellikleriyle seri; USB arayüzüne sahip tıbbi, bilimsel, endüstriyel ve benzeri cihazlara yazılım yükleme veya bu cihazlardan yazılım alma ihtiyacı olan kullanıcılar için ideal bir çözüm sunuyor. Operasyonel Teknoloji (OT) altyapısına sahip kurumlar için ise NIST, yeni yayımladığı Special Publication (SP) 1334 kılavuzu kapsamında USB belleklerde artırılmış güvenlik önlemlerini öneriyor.

Kingston Global İş Geliştirme Müdürü Richard Kanadjian konuyla ilgili şunları söyledi: “NIST tarafından yürütülen FIPS 140-3 Seviye 3 sertifikasyon süreci, son on yılın en yoğun ve zaman alıcı çalışmasıydı. Ancak müşterilerimize en iyi çözümleri sunma konusundaki kararlılığımız sayesinde Kingston, bugün D500S, KP200 ve KP200C olmak üzere üç farklı donanım şifrelemeli USB bellek modeliyle bu fiili küresel veri güvenliği standardını karşılayan dünyanın ilk tedarikçisi oldu. FIPS 140-3 Seviye 3 sertifikasıyla IronKey KP200 ve KP200C, veri saklama güvenliği açısından istisnai çözümler sunuyor ve dünya genelinde kamu ve askeri standartlarla tam uyum sağlıyor. Veri kaybı ve hırsızlığının giderek arttığı bir dönemde bu sürücüler, kuruluşların kaybolan ya da çalınan cihazlardan kaynaklanan risk ve maliyetleri azaltmasına yardımcı olurken; HIPAA, GDPR, NIS2, CCPA ve diğer bölgesel veri koruma düzenlemelerine uyumu da destekliyor.”

KP200 serisi, çift yönetici (Admin) ve kullanıcı PIN desteği sunarak, bir parolanın unutulması durumunda sürücüye alternatif erişim imkânı sağlıyor. Gelişmiş özellikler arasında yöneticinin sürücüyü sıfırlanana kadar Genel Salt Okunur (Global Read-Only) modda çalışacak şekilde yapılandırabilmesi ya da güvenilmeyen sistemlerde veya cihazlarda kötü amaçlı yazılım ya da istenmeyen değişikliklere karşı koruma sağlamak amacıyla Oturum Bazlı Salt Okunur (Session Read-Only) modunu etkinleştirebilmesi yer alıyor. KP200 serisi ayrıca IP68 sertifikası ile toza ve suya karşı dayanıklılık sunuyor¹.

KP200 serisi; Co-Logo özelleştirme seçeneğiyle, USB Type-A ve USB Type-C² bağlantı tiplerinde, 512 GB’a kadar kapasite seçenekleriyle³ sunuluyor. Daha fazla bilgi için kingston.com/ironkey adresi ziyaret edilebilir.

Kingston IronKey Keypad 200 Serisi, NIST FIPS 140-3 Seviye 3 Sertifikasını Aldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yapay zekâ destekli sistemler, dünya genelinde göç yönetiminden sınır güvenliğine, vize değerlendirmelerinden biyometrik kimlik doğrulamaya kadar pek çok alanda aktif olarak kullanılıyor. Ancak bu teknolojilerin yeterli şeffaflık ve denetimden yoksun şekilde uygulanması, ayrımcılıktan veri ihlallerine kadar ciddi riskleri de beraberinde getiriyor. İstinye Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Yiğit Bekir Kaya, yapay zekânın göç yönetimindeki kullanımını, beraberinde getirdiği siber güvenlik ve insan hakları sorunlarını değerlendirdi.

Türkiye ve dünyada yaygın kullanım

Dr. Öğr. Üyesi Kaya’ya göre yapay zekâ, bugün göç yönetiminin neredeyse tüm aşamalarında yer alıyor. Türkiye’de GöçNet sistemi 5,5 milyon yabancının kaydını tutarken, 20’den fazla kamu kurumuyla entegre çalışıyor. Göç İdaresi Başkanlığı’nın YİMER 157 çağrı merkezi ise yapay zekâ destekli konuşma tanıma sistemiyle yedi dilde hizmet veriyor. Türkiye’nin biyometrik alandaki kapasitesine de dikkat çeken Kaya, “Milli Biyometrik Parmak İzi Sistemi sayesinde Türkiye, kendi biyometrik algoritmasını geliştiren dünyadaki yedinci ülke konumunda” dedi. Uluslararası alanda ise Avrupa Birliği’nin Frontex ajansının drone’larla göçmen geçişlerini izlediğini, ABD’nin otonom gözetim kuleleri ve plaka tanıma sistemleri kullandığını hatırlattı. Dr. Öğr. Üyesi Kaya şöyle konuştu:

“Suriye’de iç savaş öncesi nüfus kayıt oranı yüzde yüze yakınken, çatışmalarla birlikte birçok nüfus müdürlüğü kısmen veya tamamen tahrip oldu. BM verilerine göre Suriyeli mültecilerin yüzde 70’i temel kimlik belgelerinden yoksun. Türkiye, belge şartı aramaksızın milyonlarca Suriyeliye kapılarını açtı; bu insani yaklaşım, aynı zamanda kayıt sistemlerinin öz beyana dayalı verilerle kurulması anlamına geldi. Biyometrik sistemler kişinin daha önce kayıt yaptıran kişiyle aynı olduğunu doğrulayabiliyor, ancak ilk kayıttaki bilgilerin doğruluğunu teyit edemiyor. Bu konular, İstinye Üniversitesi’nin UNESCO ile birlikte Temmuz 2025’te düzenlediği ‘Göç Alanında Temel Yapay Zekâ Kullanımı’ okulunda ve Göç İdaresi Başkanlığı’nın 23 Ekim 2025’te Ankara’da düzenlediği etkinlikte ele alındı. Kanada’da yapay zekâ destekli sistemle Afrikalı öğrencilerin vize red oranı yüzde 75’e ulaşırken Çinli öğrencilerin yüzde 90’ı kabul alıyor. Yüz tanıma algoritmalarında koyu tenli yüzleri yanlış tanıma oranı açık tenli yüzlere göre 100 kata kadar daha yüksek. Güvenilir yapay zekâ için şeffaflık, hesap verebilirlik ve bağımsız denetim gerekiyor; ancak bu standartlar göç sistemlerinde henüz yeterince sağlanmıyor.”

“Algoritmalar tarafsız değil”

Yapay zekânın en büyük risklerinden birinin algoritmik ayrımcılık olduğunu vurgulayan Kaya, yüz tanıma sistemlerinin koyu tenli bireylerde hata oranının açık tenlilere göre 100 kata kadar çıkabildiğini söyledi. “ABD’de yüz tanıma hataları nedeniyle yapılan hatalı tutuklamaların tamamının Siyahi bireyleri kapsaması tesadüf değil,” diyen Kaya, İngiltere ve Kanada gibi ülkelerde de belirli ülke vatandaşlarının otomatik olarak daha ‘riskli’ sınıflandırıldığını belirtti.

Kaya’ya göre sorun, sistemlerin açıkça ırk ya da etnik köken sorması değil; posta kodu, ülke, lehçe gibi ‘tarafsız’ görünen değişkenlerin dolaylı ayrımcılık aracı haline gelmesi.

Dr. Öğr. Üyesi Kaya, “Türkiye’de Milli Biyometrik Sistemi yüzde 99,42 hassasiyet ve yüzde 99,995 doğruluk oranı açıklıyor. Ancak bu rakamların bağımsız denetim sonuçları kamuoyuyla paylaşılmadı. Biyometrik sistemlerin temel sınırlılığı şu: kayıt anında beyan edilen bilgilerin doğruluğunu teyit edemiyorlar, yalnızca aynı kişinin tekrar geldiğini doğrulayabiliyorlar” dedi.

Biyometrik veriler geri döndürülemez riskler taşıyor

Göç yönetiminde tutulan biyometrik verilerin siber güvenlik açısından son derece hassas olduğuna dikkat çeken Kaya, “Şifre değiştirilebilir ama parmak izi ya da yüz geometrisi değiştirilemez. Bir kez sızdırıldığında, bu veriler kişinin hayatı boyunca risk yaratır” ifadelerini kullandı. Göçmenlere ait biyometrik ve kişisel verilerin yapay zekâ sistemlerinde işlenmesinin, siber güvenlik açısından yarattığı tehlikelerle ilgili örnek de veren Dr. Öğr. Üyesi Kaya, “2022’de Amerika Göçmenlik Dairesi’nin sitesindeki bir hata yüzünden 6 bin 252 sığınmacının bilgileri herkese açık hale geldi. İçlerinden 103 Kübalı sığınmacının verileri yanlışlıkla Küba hükümetine gönderildi. Federal mahkeme bu sızıntının ‘işkence veya zulüm riskini artırdığını’ kabul etti” dedi.

ABD ve Avustralya’da yaşanan veri sızıntılarını hatırlatan Kaya, bu tür ihlallerin sığınmacıların yalnızca kendilerini değil, geldikleri ülkelerde kalan ailelerini de tehlikeye atabileceğini söyledi. Merkezi veri depolama yapıları ve denetimsiz taşeron firmaların, saldırı yüzeyini daha da genişlettiğini vurgulayan Kaya, şöyle devam etti:

“Göç sistemlerindeki güvenlik açıklarının önemli bir kaynağı, bağımsız denetimden geçmeyen taşeron firmalar ve merkezi veri depolama yapıları. Amerika’nın 290 milyon kişinin biyometrik verisini saklayan HART sistemi, kamu denetim raporlarına göre gerekli 12 gizlilik korumasından yalnızca 5’ini karşılıyor. Beş Göz İstihbarat İşbirliği anlaşmasıyla ABD, İngiltere, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda arasındaki göçmen verisi paylaşımı son yıllarda 100 kat arttı; yılda 8 milyon veri sorgusu yapılıyor. En trajik örnek ise BM Mülteciler Örgütü’nün 830.000 Rohingya mültecisinin parmak izi ve fotoğraflarını Myanmar hükümetiyle paylaşması; mültecilerin büyük çoğunluğu verilerinin bu şekilde kullanılacağından habersizdi. Veri egemenliği ve yerel kontrol, bu alanda giderek daha kritik hale geliyor. Güvenilir yapay zekâ sistemleri şeffaflık, hesap verebilirlik ve bağımsız denetim gerektirir. Oysa göç veri tabanları çoğu zaman taşeron firmalarının ihmaline ve devletlerarası gizli anlaşmalara dayanıyor.”

Uluslararası hukukla gerilim

Yapay zekâ destekli göç sistemlerinin uluslararası hukuk ve insan hakları normlarıyla tam uyumlu olmadığını belirten Kaya, Avrupa Birliği Yapay Zekâ Yasası’nın göç ve iltica uygulamalarını “yüksek riskli” olarak sınıflandırmasına rağmen, sığınmacılar için bazı yasaklı teknolojilere hâlâ izin verildiğine dikkat çekti.

“Vatandaşlar üzerinde kullanılsaydı sıkı denetime tabi tutulacak sistemler, en savunmasız gruplar olan sığınmacılar üzerinde daha gevşek kurallarla uygulanıyor,” diyen Kaya, geri göndermeme ilkesinin bireysel değerlendirme gerektirdiğini hatırlattı.

Gelecekte neler öne çıkacak

Önümüzdeki yıllarda göç politikalarını en çok etkileyecek gelişmeler arasında yapay zekâ destekli sahte belge üretimi, büyük dil modellerinin iltica değerlendirmelerinde kullanılması ve devasa biyometrik veri tabanlarının birbirine bağlanması yer alıyor. Kaya, deepfake teknolojileriyle üretilen sahte belgelerin artık insan gözüyle ayırt edilemez hale geldiğini, buna karşı denetim mekanizmalarının aynı hızda gelişmediğini ifade etti. Avrupa’da ve Türkiye’deki çalışmalarla ilgili de bilgi veren Dr. Öğr. Üyesi Kaya, şunları söyledi:

“Avrupa Birliği’nin 2030’a kadar tamamlayacağı ‘Birlikte Çalışabilirlik Çerçevesi’ altı büyük veri tabanını birbirine bağlayarak dünyanın en büyük biyometrik deposunu oluşturacak; 6 yaşındaki çocukların bile yüz tanıma verileri bu sisteme girecek. Aralık 2025’te kurulan Kamu Yapay Zekâ Genel Müdürlüğü, Türkiye’nin bu alandaki kurumsal kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor. Türkiye’de İstanbul Havalimanı tamamen kağıtsız ve temassız seyahat deneyimi için biyometrik sistemler test ediyor; THY Boston ve Miami’de yüz tanıma ile uçuşa kabul süresini yüzde 50’ye kadar kısalttı. Milli Biyometrik Sistemi’ne gelecekte yüz, iris ve ses tanıma entegrasyonu planlanıyor. Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2021-2025 kapsamında 50 bin yapay zekâ uzmanı ve 1.000 girişim hedefleniyor.”

“Asıl soru hukuk mekanizmalarının bu hıza nasıl yetişeceği”

Dr. Öğr. Üyesi Yiğit Bekir Kaya, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:

“Yapay zekâ göç yönetiminde verimlilik sağlıyor, ancak güvenilirlik, şeffaflık ve hesap verebilirlik olmadan her algoritma potansiyel bir hak ihlali aracına dönüşebilir. Asıl soru, teknolojinin ne kadar hızlı geliştiği değil; bu hıza denetim ve hukuk mekanizmalarının nasıl yetişeceğidir.”

Yapay Zekâ Göç Yönetiminde Etkili Ama Riskli: “Denetimsiz Algoritmalar Hak İhlallerine Yol Açabilir” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İZMİT KÖRFEZİ’NDE BİLİM TEMELLİ BİR PROJE

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, hayata geçirdiği Dip Çamuru Temizliği projesini İzmit Körfezi’nin geleceği için bir adım daha ileriye taşıyor. Büyükşehir’in finansman desteğiyle ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü tarafından yürütülecek olan İzmit Körfezi Dijital İkiz Projesi başlıyor. Türkiye ve Marmara için örnek teşkil edecek proje ile Körfez’in çevresel durumu detaylı biçimde analiz edilecek. Bu kapsamda kirlilik ve besin yükleri belirlenirken, su kalitesi de gerçek zamanlı verilerle izlenecek ve iyileştirme senaryoları bilimsel olarak test edilebilecek. Bu sayede Körfez’in sürdürülebilir yönetimi için bilime dayalı, etkili karar destek mekanizmaları geliştirilecek.

GERÇEK ZAMANLI VERİ, GÜÇLÜ KARAR DESTEĞİ

Proje kapsamında İzmit Körfezi genelinde detaylı oşinografik ölçümler, su kolonu boyunca örneklemeler ve Scanfish ölçümleri gerçekleştirilecek. Osmangazi Köprüsü civarına konumlandırılacak ADCP (Akustik Doppler Akıntı Profili) cihazı ile Körfez’e giren ve çıkan su kütlelerinin hızı, yönü ve miktarı sürekli olarak ölçülecek. Ayrıca Körfez içinde kullanılacak mikro insansız sualtı aracı (AUV) ile yüksek çözünürlüklü veriler elde edilecek. Toplanan tüm veriler, oluşturulacak entegre veri tabanı ve web tabanlı Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ara yüzü üzerinden paydaşların ve karar vericilerin erişimine sunulacak.

ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUN ÇÖZÜMLER

Bu sistem sayesinde kirlilik kaynakları daha hızlı tespit edilebilecek, iklim değişikliği senaryolarının Körfez üzerindeki etkileri değerlendirilebilecek ve su kalitesini iyileştirmeye yönelik somut çözüm önerileri geliştirilebilecek. Geliştirilecek dijital ikiz uygulamaları, “AB Dijital İkiz Okyanus” çekirdek altyapısına katkı sağlayacak, uluslararası standartlara uyumlu ve ilerleyen süreçte diğer deniz alanlarına da uyarlanabilir bir yapıda olacak.

PROJE 25 AYDA TAMAMLANACAK

İzmit Körfezi özelinde geliştirilecek ekolojik temelli su kalitesi ve çevresel yönetim modelleriyle Marmara Denizi genelinde yeni bir bakış açısı kazandıracak projenin 25 ayda tamamlanması bekleniyor. Proje, yerel yönetimlerin deniz ekosistemlerini bilimsel yöntemlerle yönetmesi konusunda Türkiye’deki diğer belediyelere de örnek teşkil edecek. İzmit Körfezi için hayata geçirilen bu kapsamlı dijital ikiz çalışması bilim, teknoloji ve çevre yönetimini bir araya getirerek, sürdürülebilir bir gelecek için önemli bir adım olarak öne çıkıyor.

Türkiye ve Marmara için örnek model yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Toplumun her kesiminin kendini geliştirebilmesine imkan sunmayı hedefleyen Osmangazi Belediyesi, hayata geçirdiği Dijital Pazarlama Uzmanlığı Eğitim Programı ile katılımcılara e-ticarette başarılı satışın temel dinamiklerini aktarıyor. Program kapsamında; e-ticarette hangi adımların izlenmesi gerektiği, hedefleme araçlarının etkin kullanımı, sosyal medya ve Google’ın e-ticaret sitelerine entegrasyonu gibi pek çok başlık ele alınıyor.

Gençlik ve Girişimcilik Merkezi’nde ilk kez düzenlenen eğitimlere katılan işletme sahipleri, eğitmen Parkan Uzaslan’dan dijital pazarlamanın püf noktalarını uygulamalı olarak öğrenme fırsatı buluyor. Katılımcılar; e-ticaret sitelerine entegre edilen araçlardan elde edilen verilerin nasıl analiz edileceği, bu verilerin satış stratejilerine nasıl dönüştürüleceği konusunda kapsamlı bilgiler ediniyor.

Beş gün sürecek eğitim programı boyunca kursiyerler, hedef kitleye ulaşma yöntemlerinden ürünlerin doğru platformlarda satışa sunulmasına, sosyal medya üzerinden satış yapmanın inceliklerinden kargolama ve gönderim süreçlerine kadar birçok konuda donanım kazanıyor. Ayrıca müşteri takibinin etkin şekilde nasıl yönetileceği de eğitimlerin önemli başlıkları arasında yer alıyor.

“Pazarlamanın Birinci Önceliği Müşteriyi İyi Anlamaktan Geçiyor”  

E-ticarette sürdürülebilir başarının inceliklerini öğrettiklerini ifade eden Eğitmen Parkan Uzaslan, sözlerine şu şekilde devam etti:

“Herkesin bir ürünü var ve satmak istiyor. Aslında burada yapılması gereken iyi bir veri analizi. Müşteri neden almıyor, fiyata mı takılıyor, ürün kalitesi mi yetersiz, sitede güven ya da kullanım sorunları mı var? Bunların neler olabileceğini tespit etmeyi anlatıyoruz. Böylece e-ticaretle uğraşanlar o umutsuzluktan çıkıyor ve veriyi daha doğru analiz etmeye başlıyor. Pazarlamanın ilk ve en önemli adımı müşteriyi iyi anlamaktır. Müşteri kimdir, ona ne satılabilir; bunu doğru analiz etmek gerekir. İyi bir dijital pazarlamacı, satışa başlamadan önce veriyi analiz eden kişidir. Dijital pazarlama işine yeni girecek işletme sahiplerinin, web sitelerinin ve veri analiz araçlarının nasıl kurulacağını öğrenmeleri, ardından e-ticaret platformlarının nasıl kullanıldığını akademiler aracılığıyla kavramaları gerekiyor. Sosyal medya tarafını da küçümsememek lazım. Pazarlamanın ne olduğunu kısa süreli bir eğitimle öğrenip küçük denemeler yaparak tecrübe kazanmalarını tavsiye ediyoruz.”

“E-ticaret Platformlarında Satış Yapmanın İnceliklerini Öğretiyoruz”

Şu anda en güzel pazarlamanın Google ve Instagram üzerinden verilen reklamlardan yapıldığını belirten Uzaslan, “Bir girişimci e-ticarete başlarken ilk etapta her şeyi kendi yapmalı. Ürününü seçmesi, ürünü için reklam görsellerini ve videolarını hazırlaması gibi konularda başlangıçta işi sahiplenmesi gerekiyor. Satışlar arttıkça ise bir ekip kurmaları şart. Biz de bu kapsamda 5 günlük bir eğitim programı düzenliyoruz. E-ticaret platformlarında satış yapmanın inceliklerini ve püf noktalarını detaylı şekilde anlatıyoruz. Bugün gerçekleştirdiğimiz ilk eğitimde hedef kitleye nasıl ulaşılacağını ele aldık. İkinci eğitimde ürünlerin nerelerde satılabileceğini, üçüncü eğitimde sosyal medya platformlarında satış yapmanın püf noktalarını öğreteceğiz. Dördüncü gün kargolama ve gönderim süreçlerine odaklanacağız. Beşinci ve son eğitimimizde ise müşteri takibi ile müşteri yönetimi konularını ele alacağız” diye konuştu. 

Eğitime katılan işletme sahibi ile vatandaşlar da, işlerinin büyümesine katkı sağlayacak Dijital Pazarlama Uzmanlığı Eğitim Programı’na destek veren Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın’a teşekkür etti. 

Osmangazi Belediyesi’nden E-ticarette Yol Gösteren Eğitim yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Fidye yazılımları, sektör için ciddi bir risk unsuru olmayı sürdürüyor. Geçtiğimiz yıl perakende ve e-ticaret şirketlerinin %8,25’i fidye yazılımı kaynaklı olaylar yaşadı. Ayrıca, sektörde fidye yazılımı tespitlerinden etkilenen benzersiz B2B kullanıcı sayısı 2023’e kıyasla %152 artarak, hedefli saldırılarda keskin bir tırmanışa işaret etti.

Oltalama (phishing) saldırıları da önemli bir tehdit vektörü olmaya devam ediyor. Kaspersky, 2025 yılında çevrimiçi mağazalar, teslimat hizmetleri ve ödeme sistemlerini hedef alan 6,7 milyon oltalama saldırısı tespit etti. Bu saldırıların yarıdan fazlasının (%50,58) doğrudan çevrimiçi mağazaları hedef alması, siber suçluların e-ticaret platformlarını dolandırıcılık ve veri hırsızlığı açısından yüksek değerli hedefler olarak gördüğünü ortaya koyuyor.

2025 Perakende ve E-ticaret Siber Güvenlik Özeti: Trendler ve Yaşananlar

Pizza teslimatına düşkün bir bilgi hırsızı (stealer), metaforuyla özetlenebilecek bu tehdit ortamında alışveriş ve yemek siparişi uygulamaları üzerinden mobil kullanım, kullanıcılar için günlük rutinin bir parçası haline geldi. Ancak 2025 yılı, resmi uygulama mağazalarından indirilen “güvenilir” görünen uygulamaların dahi mutlak güvenlik sağlamadığını gösterdi. Bu tür uygulamalar, kullanıcı verilerinin ve finansal bilgilerin tehlikeye atılmasına neden olabiliyor.

B2B tarafında fidye yazılımı tespitlerindeki artış tek bir baskın aktörle ilişkilendirildi.
Perakende ve e-ticaret sektöründe fidye yazılımı tespitleriyle karşılaşan benzersiz kullanıcı sayısı, 2025’te 2023’e kıyasla %152 arttı (Kasım 2024 – Ekim 2025 ile Kasım 2022 – Ekim 2023 dönemlerinin karşılaştırması). Bu artışın büyük bölümü, bazı pazarlarda sektörde yaygın şekilde görülen Trojan-Ransom.Win32.Dcryptor ailesinin hızlı yayılımından kaynaklandı. Bu zararlı yazılım, meşru DiskCryptor aracını kullanarak hedef sistemlerde disk bölümlerini şifreleyen trojanlaştırılmış bir fidye yazılımı varyantı olarak öne çıkıyor.

Çevrimiçi perakendede oltalama saldırıları dikkat çekti. Uzun süredir bilinen bir saldırı yöntemi olmasına rağmen oltalama, çevrimiçi alışveriş bağlamında etkisini koruyor. Kasım 2024 – Ekim 2025 döneminde Kaspersky ürünleri, çevrimiçi mağazalar, ödeme sistemleri ve teslimat hizmetlerini hedef alan 6.651.955 oltalama girişimini engelledi. Bu girişimlerin %50,58’i çevrimiçi alışveriş yapan kullanıcıları, %27,3’ü ödeme sistemlerini, %22,12’si ise teslimat şirketlerinin kullanıcılarını hedef aldı. 

Satış dönemleri saldırganlar için fırsat yaratmaya devam ediyor. Yoğun kampanya ve indirim dönemleri, saldırganlara kullanıcı odaklı saldırıları ölçeklendirmek için öngörülebilir fırsatlar sunuyor. Artan pazarlama trafiği, kullanıcıların dikkat seviyesini düşürürken, oltalama ve spam içeriklerin meşru iletişimlerle daha kolay harmanlanmasına ve etkilerinin artmasına yol açıyor.

2026’da Perakende ve E-Ticarette Siber Güvenlik Gündemi

Sohbet botları, ürün keşfinde yaygın bir araç haline gelebilir Çevrimiçi pazaryerlerinde sohbet botlarının ürün keşfi için standart bir araç haline gelmesi bekleniyor. Geleneksel aramaların aksine, sohbet tabanlı arayüzler kullanıcıları daha ayrıntılı ve doğal dilde talepler paylaşmaya teşvik ediyor. Bu durum, tercihlerin, kısıtların ve bağlamsal bilgilerin açığa çıkmasına neden olarak gizlilik risklerini artırıyor. Sohbet kayıtlarının, işlem verileri kadar hassas hale gelmesi; aşırı veri toplama, kötüye kullanım veya veri sızıntısı risklerini beraberinde getiriyor.

Kaspersky Web Veri ve Gizlilik Analizi Uzmanı Anna Larkina, konuyla ilgili şunları söylüyor:
“Arama alışkanlıkları, insanların ürünleri nasıl bulduğuyla birlikte değişiyor. 2025’te basit anahtar kelime sorgularından daha sohbet tabanlı ve görsel yöntemlere doğru kademeli bir geçiş gördük. Bu modeller daha geniş kullanıcı girdilerine dayandığı için, söz konusu verilerin dikkatle yönetilmesi kullanıcı güvenini korumada kritik olmaya devam edecek.”

Yapay zekâ destekli alışveriş asistanları platform dışına taşabilir. Yapay zekâ tabanlı alışveriş asistanlarının, tarayıcılara, mobil uygulamalara ve üçüncü taraf hizmetlere entegre olarak perakende platformlarının dışına taşınması bekleniyor. Bu araçlar kullanıcı deneyimini kolaylaştırsa da veri toplama sürecini perakendecilerin doğrudan kontrolü dışına çıkararak yeni ve daha az görünür gizlilik riskleri yaratıyor. Sürekli erişim gereksinimi, kullanıcı davranışlarının çok daha ayrıntılı profiller halinde toplanmasına yol açabiliyor.

Görsel tabanlı ürün aramaları yeni gizlilik riskleri doğurabilir. Daha önce e-ticarette görsellerle ilgili gizlilik endişeleri, çoğunlukla ürün yorumlarında paylaşılan fotoğraflarla sınırlıydı. Ancak görsel tabanlı ürün aramasının yaygınlaşmasıyla birlikte fotoğraf yükleme, alışveriş deneyiminin rutin bir parçası haline geliyor. Kullanıcıların paylaştığı görseller; yüzler, ev içi ortamlar veya kargo etiketleri üzerindeki kişisel bilgiler gibi hassas detaylar içerebileceğinden, güvenli işleme, veri minimizasyonu ve sınırlı saklama politikaları kritik önem taşıyor.

Perakende ve e-ticaret sektörüne ilişkin raporun tamamına link üzerinden erişilebilir.

• Akıllı araçlarla gizliliğinizi koruyun. Paylaştığınız bilgilere dikkat edin; sorgularınızda kişisel görseller veya detaylar yüklemekten kaçının. Etkileşimleriniz, reklamlar ve hizmet iyileştirmeleri için kullanılan bir profilin oluşturulmasına katkı sağlar.
• Gönderenleri ve bağlantıları doğrulayın. E-posta veya mesajlarla gelen indirimlere ya da sipariş bildirimlerine güvenmeyin. Gönderenin adresini mutlaka kontrol edin ve aldığınız bağlantılara tıklamak yerine mağazanın web sitesini tarayıcınıza manuel olarak yazın.
• Satın almadan önce mağazayı araştırın. Yeni veya tanımadığınız bir çevrimiçi mağazadan alışveriş yapıyorsanız, meşruiyetini kontrol edin: müşteri yorumlarına bakın, web adresinin doğru yazıldığından emin olun ve site sayfalarının profesyonel ve özenli göründüğünü doğrulayın.
• Kart işlemlerinizi düzenli olarak izleyin. Sahte işlemler fark edilmeden geçebilir. Haftada bir gibi düzenli aralıklarla internet bankacılığına veya mobil uygulamanıza girerek son işlemleri kontrol edin. Şüpheli bir durum fark ederseniz kartınızı hemen bloke edin ve bankanızla iletişime geçin.
• Kötü amaçlı yazılımlar ve veri hırsızlığına karşı proaktif bir güvenlik yaklaşımı benimseyin. Enfeksiyonları önlemek ve cihazınızı düzenli olarak taramak için Kaspersky Premium gibi güvenilir siber güvenlik yazılımları kullanın. Enfekte bir uygulama tespit ederseniz derhal kaldırın ve temiz olduğu doğrulanmış bir güncelleme yayınlanana kadar yeniden yüklemeyin. Ayrıca hassas verileri güvenli şekilde yönetin: parolaları veya kurtarma ifadelerini fotoğraf galerinizde ya da notlarınızda saklamaktan kaçının; bunun yerine Kaspersky Password Manager gibi güvenilir, özel bir parola yöneticisi kullanın.
• Kurumsal altyapıyı oltalama (phishing) ve fidye yazılımları dahil geniş bir tehdit yelpazesine karşı koruyun. Gerçek zamanlı koruma, tehdit görünürlüğü, inceleme ve gelişmiş müdahale yetenekleri sunan Kaspersky Next ürün ailesinden çözümler kullanın. Siber güvenlik uzmanı eksikliği olan şirketler, tehdit tespitinden sürekli koruma ve iyileştirmeye kadar tüm olay yönetimi döngüsünü kapsayan  Kaspersky Managed Detection and Response (MDR) ve/veya  Incident Response yönetilen güvenlik hizmetlerini tercih edebilir.

Yapay Zeka Destekli Alışverişte Gizlilik Çıkmazı: Kaspersky’den 2026 Perakende ve E-Ticaret Öngörüleri yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İsviçre merkezli otomasyon ve elektrifikasyon teknoloji lideri ABB, veri merkezlerindeki soğutma süreçlerini yapay zekâ ile daha verimli hale getiren Birleşik Krallık merkezli OctaiPipe’a stratejik bir yatırım gerçekleştirdi. OctaiPipe’ın geliştirdiği yapay zekâ tabanlı yazılım, veri merkezlerinde hava ve sıvı akışını anlık olarak analiz ederek soğutma ihtiyacını en doğru şekilde optimize ediyor. ABB, bu yazılımı kendi elektrifikasyon ve otomasyon çözümleriyle birleştirerek enerji tüketimini azaltmayı, aynı zamanda operasyonel sürekliliği ve sistem dayanıklılığını artırmayı amaçlıyor.

Bu iş birliğiyle ABB, veri merkezlerinde daha akıllı, verimli ve sürdürülebilir soğutma çözümleri sunmayı hedefliyor.

Küresel veri merkezi kapasitesi talebinin 2023’ten 2030’a kadar yıllık yüzde 19 ila 22 arasında artması beklenirken, bu aynı zamanda enerji tüketimini de hızla artırıyor. 2024 yılında veri merkezleri dünyanın toplam elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 1,5’ini oluşturdu. Sadece soğutma sistemleri bir tesisin elektrik tüketiminin ortalama yüzde 40’ını oluşturuyor. Sürdürülebilir bir gelecek için enerji verimliliğini tüm ürünlerinde en üst düzeye taşımayı hedefleyen ABB, bu noktada veri merkezlerinin soğutma sistemlerinin enerji verimliliğini ve operasyonel dayanıklılığı en üst düzeye çıkarmak için OctaiPipe’ın Federated AI çözümüne yatırım yaptı. Federated AI herhangi bir donanım yenilemesi gerektirmeden veri merkezlerinin soğutma sistemlerinde yüzde 30’a kadar enerji tasarrufu sağlanmasına imkân tanıyor.

OctaiPipe CEO’su ve kurucu ortağı Eric Topham, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Veri merkezleri dijital ekonominin lokomotifleridir; ancak enerji tüketimlerinde radikal yenilikler olmadan sürdürülebilir bir şekilde devam etmeleri mümkün değil. Federated AI platformumuzu bir orkestra şefi gibi düşünün; soğutma sisteminin performansını, gerçekten ihtiyaç duyulan seviyeye göre akıllıca ayarlıyor. ABB ile güçlerimizi birleştirerek veri merkezlerinin altyapılarını geleceğe hazırlamalarına yardımcı oluyoruz” ifadelerini kullandı.

ABB Hareket Servis İş Kolu Enerji Verimliliği Program Lideri Ankush Gulati ise “Enerji verimliliği, üretim tesislerinin daha çevik, daha temiz ve daha verimli çalışabilmesi için anahtar konumda. Bu bir tercih değil, zorunluluk. OctaiPipe’ın ileri yapay zekâ teknolojisini entegre ederek kanıtlanmış çözüm portföyümüzü gelişmiş yazılım yetenekleriyle genişletiyoruz ve veri merkezlerinin soğutma altyapısındaki enerji tüketimini optimize etmelerini sağlıyoruz. ABD ekonomisinin 2030 yılında veri işleme için tüm yüksek enerji tüketen sanayiden daha fazla elektrik tüketeceği öngörülüyorken bu yatırımımızın etki potansiyeli oldukça büyük” açıklamasında bulundu.

Federated AI, gelişmiş ve özel yapay zekâ teknolojilerini kullanarak soğutma ayar noktalarını dinamik şekilde optimize ediyor; bunu yaparken de güvenliği ve regülasyonlara uyumu garanti altına alıyor. Bu yapay zekanın gizlilik öncelikli şirket içi mimarisi; bulut tabanlı çözümlere temkinli yaklaşan veri merkezi operatörleri için de en iyi çözümü sunuyor.

Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı

ABB, Veri Merkezi Soğutmasında Yapay Zekâya Yatırım Yaptı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kamu Bilişim Derneği’nin Kamu Dijital Dönüşüm Zirvesi kapsamında düzenlediği yarışmada Konya Büyükşehir Belediyesi ile KOSKİ Genel Müdürlüğü’nün projeleri ödüle layık görüldü.

Ankara’daki Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Yerleşkesinde iki gün süren etkinliğin ilk gününde, Veriye Dayalı Şehir Yönetimi kapsamında Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen birçok uygulama hakkında “Veri Yolculuğu ve Mobil Asistan Uygulaması” konulu detaylı bir sunum gerçekleştirildi.

Kurumda ve şehirde yapılan veri envanterinin oluşturulması için yapılan Veri Ambarı Çalıştayları, Yerel Veri Envanteri Platformu, hizmet performanslarının takip edildiği Datavizyon Uygulaması, internete bağlı sensörlerin anlık takip edildiği Konya Takip Uygulaması ve kaynak olarak değerlendirilen diğer uygulamalarla ilgili detaylı bilgi verildi. Bu uygulamaların belediye yönetimi, saha personelleri ve vatandaşlara gösterim arayüzü olarak Mobil Asistan Uygulaması, Açık Veri Portalı ve İş Zekası uygulamalarının kullanıldığı belirtildi.

Etkinliğin ikinci gününde ise Online KOSKİ Projesi hakkında anlatım yapıldı. Online KOSKİ işlemleri kapsamında abonelik süreçleri, fatura işlemleri, fatura oluşturma, fatura düzeltme, e-Taksit, mesafeli abonelik sözleşmesi, altyapı durum belgesi, kurumsal üyelikler ve resmi daire işlemleri, mobil muhtar uygulaması, arıza ve kesinti bildirimi gibi konu başlıklarını içeren dijital dönüşüm örnek projesi ile ilgili detaylı sunum yapıldı.

Kamu Dijital Dönüşüm Zirvesi kapsamında düzenlenen yarışmada, Konya Büyükşehir Belediyesi’nin veriye dayalı karar destek mekanizmasını desteklemek amacıyla hayata geçirdiği “Mobil Asistan Uygulaması” ile dijital hizmet süreçleri ve su yönetiminde dijital dönüşüm amacıyla KOSKİ tarafından hizmete alınan “Online KOSKİ Projesi” ödüle layık görüldü. Ödüller Zirve kapsamında takdim edildi.

“Konya Modeli Belediyecilik” anlayışıyla birçok projesi ile örnek ve öncü olan, bünyesinde birçok Akıllı Şehir Uygulaması ile hizmet veren Konya Büyükşehir Belediyesi, ortaya koyduğu yenilikçi ve dijital çözümlerle de birçok yerel yönetime rol model olmaya devam ediyor.

Konya Büyükşehir ve KOSKİ’ye Dijital Dönüşüm Ödülü yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kişisel olarak tanımlanabilir bilgiler (PII), kimlik bilgileri ve finansal veriler, çeşitli yollarla siber suçluların eline geçebilir. Bunlar içerisinde veri ihlalleri ilk sıralarda yer alır. Müşteri veya çalışan bilgilerinin büyük ölçekli hırsızlığını içerir ve bu bilgiler genellikle karanlık web’de satışa çıkar. Bir diğer neden Infostealer kötü amaçlı yazılım olabilir. Bu kötü amaçlı yazılım, meşru görünen mobil uygulamalarda, web sayfalarında, kötü amaçlı reklamlarda ve kimlik avı bağlantılarında ya da eklerinde ve diğer yerlerde gizlenebilir. Topladığı veriler daha sonra tehdit aktörleri tarafından bir araya getirilir ve dark web’de satılır.

Kimlik avı, kurbandan bilgi çalmak için her zaman popüler bir yöntem olmuştur. Ancak üretken yapay zekâ (GenAI) araçlarının ortaya çıkması, tehdit aktörlerinin saldırıları ölçeklendirmesini kolaylaştırırken aynı zamanda saldırıları kişiselleştirmesini ve başarı şansını artırmak için kusursuz yerel dilde yazmasını da kolaylaştırmıştır. Farkında olmadan bir kimlik avı sitesine tıklayıp bilgilerinizi girerseniz bu bilgiler dark web’de satışa çıkabilir.

Yanlışlıkla sızıntılar, genellikle çevrimiçi veri tabanlarına erişmek için parola gerektirilmemesi gibi bulut sistemlerinin yanlış yapılandırılması nedeniyle internette sıkça görülür. Bu, verileri nerede arayacağını bilen  herkese açık hâle getirebilir. Yeterince uzun süre açık bırakılırsa bir veri tabanı çalınabilir ve karanlık web’de satılabilir.

Tedarik zinciri saldırıları, normal veri ihlallerine benzer ancak verilerinizi paylaştığınız şirketin yerine, bir tedarikçi veya ortak kuruluş hacklenir. Bu şirketlere bu bilgilere erişme ve kullanma izni verilmiştir ancak genellikle aynı sağlam güvenlik önlemlerine sahip değildirler. Tek bir saldırı, birden fazla kurumsal müşterinin verilerine erişmelerine yardımcı olabileceğinden tehdit aktörleri için cazip bir hedeftirler. 

Siber suçlular neye ulaşmak istiyorlar?

Siber suçluların gerçekte istediği şey, finansal bilgileriniz (banka hesap numaraları, kart bilgileri ve giriş bilgileri), PII ve hesap giriş bilgileri. Bunlarla, hesapları ele geçirip verileri ve fonları boşaltabilir, muhtemelen depolanan kart bilgilerine erişebilir veya finansal bilgileri ele geçirmek için tasarlanmış sonraki kimlik avı girişimlerinde PII’nizi kullanabilirler. Alternatif olarak, bu PII’yi yeni kredi limitleri, tıbbi tedavi veya sosyal yardımlar için başvuruda bulunmak gibi kimlik sahtekârlığında kullanabilirler. Biyometrik veriler, parola gibi “yeniden düzenlenemeyen” veya sıfırlanamayan veriler olduğundan özellikle hassastır. Oturum belirteçleri/çerezler de tehdit aktörleri için yararlıdır çünkü bunlar MFA’yı atlatmalarına yardımcı olabilir.

Dark web’de bilgilerinizi bulursanız ne yapmalısınız?

Dark web’de bazı kişisel veya finansal bilgilerinizin ortaya çıktığı konusunda uyarıldıysanız aşağıdaki önlemleri alın:

• Güvenliği ihlal edilmiş parolaları değiştirin ve yalnızca parola yöneticisinde saklanan güçlü, benzersiz kimlik bilgilerini kullandığınızdan emin olun.
• Tüm hesaplar için MFA’yı etkinleştirin ve SMS (ele geçirilebilir) yerine bir kimlik doğrulama uygulaması veya donanım güvenlik anahtarı kullanın.
• Oturum çerezlerinizi çalmış olabilecek bilgisayar korsanlarını durdurmak için tüm cihazlardan çıkış yapın.
• Bankanızla iletişime geçin, kartlarınızı dondurun ve yeniden düzenlenmelerini sağlayın.
• Bilgisayarınızı, cihazlarınızı bilgi hırsızlığı amaçlı kötü amaçlı yazılımlara karşı tarayın.
• Sızıntıyı  bulunduğunuz yerdeki yetkili birimlere  bildirin.

Kişisel bilgileriniz dark web’e düşmesin

Hassas bilgilerin karanlık web’de ortaya çıkma riskini azaltmak için yapabileceğiniz şeyler de var. Şirketlerin depoladığı kişisel bilgi miktarını azaltmak için Hide My Email gibi hizmetleri düşünün. Ayrıca üçüncü taraf bir siteden alışveriş yaparken misafir olarak ödeme yapmak ve kart bilgilerinizi asla kaydetmemek de iyi bir fikirdir. 

Tüm cihazlarınıza ve bilgisayarlarınıza saygın bir güvenlik yazılımı yükleyerek bilgi hırsızlığı ve kimlik avı saldırılarına maruz kalma olasılığını azaltın. Yalnızca resmî mağazalardan uygulama indirin. Ayrıca bağlantı veya ek içeren istenmeyen e-postalara, mesajlara, sosyal medya mesajlarına karşı dikkatli olun.  Tüm sosyal hesaplarınızı “özel” olarak ayarlayarak aracıların erişebileceği veri hacmini azaltın. Şifreli iletişim hizmetleri ve gizlilik özelliği geliştirilmiş tarayıcılar ve arama motorları kullanın. Ayrıca gerekli uzmanlığa sahip hizmetler aracılığıyla veri aracılarına “unutulma hakkı” talepleri göndermeyi düşünün. 

Son olarak, kimlik koruma hizmetlerine ve HaveIBeenPwned gibi sitelere kaydolun; bu hizmetler, herhangi bir PII dark web’de göründüğünde sizi uyaracaktır. Kişisel bilgilerin ve giriş bilgilerinin ihlali, duygusal olarak üzücü olabileceği gibi, maddi olarak da zarar verebilir. İş hesaplarınızda giriş bilgilerini yeniden kullanıyorsanız bu durum hackerların şirket kaynaklarına erişmesine olanak tanıyarak kariyerinize bile olumsuz etki edebilir. Sonuç olarak, dijital hayatımızı daha güvenli hâle getirmek için hepimizin proaktif olması gerekir.

Kişisel bilgilerinizi karanlıkta bırakmayın yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kaspersky’nin yeni çalışmasına temel teşkil eden bağımsız “Siber Güvenlikte Şeffaflık İncelemesi ve Hesap Verebilirlik” araştırması, 2025 yılında Tirol Ticaret Odası (WKO) tarafından talep edildi ve AV-Comparatives iş birliğiyle MCI | The Entrepreneurial School® ile Studio Legale Tremolada tarafından gerçekleştirildi. Araştırma, sağlayıcıları çok geniş bir şeffaflık ve hesap verebilirlik kriterleri yelpazesinde değerlendiriyor ve temel uyumluluğun yaygın olmasına rağmen, doğrulanabilir güven uygulamalarının sektör genelinde hâlâ nadir görüldüğünü ortaya koyuyor.

Değerlendirme, Kaspersky’yi ayrıştıran temel unsurları da net biçimde ortaya koydu. İncelenen 14 sağlayıcıdan yalnızca üçü, müşterilerine kaynak kodu, veri işleme uygulamaları ve güncelleme süreçlerinin bağımsız olarak incelenmesine imkân tanıyan Şeffaflık Merkezlerine erişim sunuyor. Bu üç şirket arasında Kaspersky, tehdit algılama kurallarının incelenmesi ve yazılım derlemelerinin herkese açık sürümlerle birebir örtüştüğünü doğrulayan kontrolleri de kapsayan en geniş Şeffaflık Merkezi yaklaşımıyla öne çıkıyor. Kaspersky, Küresel Şeffaflık Girişimi kapsamında dünya genelinde 10’dan fazla Şeffaflık Merkezi açarak kurumsal ve kamu paydaşlarına farklı inceleme seçenekleri sunuyor.

Kaspersky, aynı zamanda Yazılım Malzeme Listesi’ne (Software Bill of Materials – SBOM) erişim sağlayan yalnızca üç sağlayıcıdan biri olurken, kolluk kuvvetleri ve kamu kurumlarından gelen talepleri düzenli şeffaflık raporlarıyla kamuoyuyla paylaşan sadece dört şirketten biri konumunda bulunuyor. Bu tablo, sektörde beyan edilen taahhütlerle fiili hesap verebilirlik uygulamaları arasındaki belirgin farkı da gözler önüne seriyor.

Kaspersky, Niş Şeffaflık Uygulamalarında Üstünlük Sergiliyor

Değerlendirilen 60 kriterin 57’sinde sektör kıyaslamalarını karşılayan veya aşan Kaspersky, incelenen tüm sağlayıcılar arasında en yüksek sonuca ulaştı. Ayrıca Kaspersky, güvenlik duruşuna ilişkin tüm kriterleri eksiksiz karşılayan yalnızca üç şirketten biri oldu. Bu kriterler arasında güvenlik açığı bildirimleri, güvenlik duyuruları, iş birliği yaklaşımı, “Safe Harbor” taahhüdü, güvenlik denetimi sonuçları ve güvenli Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü (SDLC) süreçleri yer alıyor. Raporda bu unsurlar, “güvenilirliğin ve uzun vadeli dayanıklılığın temel göstergeleri” olarak tanımlanıyor.

Değerlendirme kapsamında, siber güvenlik ürünlerine yönelik uygulamalı bir teknik analiz de gerçekleştirildi. Kaspersky Next EDR Optimum, testler sırasında minimum düzeyde veri toplamasıyla dikkat çekti. Ayrıca müşterilere, bulut tabanlı itibar servislerini ve EDR işlevlerini tamamen devre dışı bırakabilme imkânı sunması nedeniyle takdir edildi.

Araştırma, ürün güncellemeleri üzerindeki müşteri kontrolünün sağlayıcılar arasında ciddi farklılıklar gösterdiğini de ortaya koydu. Neredeyse tüm sağlayıcılar güncelleme geçmişlerini kamuya açık şekilde paylaşsa da yalnızca sekizi kademeli güncelleme dağıtımını destekliyor. Sadece altı sağlayıcı — Kaspersky de dahil — müşterilerin virüs tanımlarını incelemesine olanak tanıyor. Bu yetkinlikler, değişiklik yönetimi ve doğrulamanın kritik önem taşıdığı regülasyona tabi veya hassas sektörlerde faaliyet gösteren kuruluşlar için belirleyici rol oynuyor.

Araştırmaya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kaspersky Kurucusu ve CEO’su Eugene Kaspersky, şeffaflığın ancak somut biçimde ortaya konulduğunda güvenilir olabileceğini vurguladı: “Siber güvenlik çözümleri müşterilerimizin sistemlerinin en derin katmanlarında çalışıyor; bu nedenle hesap verebilirlik son derece kritik.” diyen Kaspersky, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bağımsız uzmanlar çalışmalarımızı incelediğinde, şeffaflık soyut bir kavram olmaktan çıkıp ölçülebilir bir değere dönüşüyor. Kuruluşlara, kime güveneceklerine karar verirken kullanabilecekleri somut kanıtlar sunarken, aynı zamanda tüm siber güvenlik sektöründe daha yüksek standartların oluşmasını teşvik ediyoruz.”

Uç nokta tespit ve yanıt (EDR) platformları; telemetri verilerini işler, otomatik güncellemeleri yönetir ve koruma sağlamak için bulut tabanlı servislerden yararlanır. Bu nedenle şeffaflık ve hesap verebilirlik, artık yalnızca teknik özellikler olarak değil; yönetişim, mevzuata uyum ve tedarik zinciri riskiyle doğrudan ilişkili unsurlar olarak değerlendiriliyor.

Şeffaflık, belirleyici bir kriter

Raporda, CISO’lar ve kurumsal karar vericiler için şeffaflığın, sağlayıcı seçiminde temel değerlendirme kriterlerinden biri olması gerektiği sonucuna varılıyor. SBOM erişimi, doğrulanabilir güncelleme süreçleri, yayımlanmış denetim sonuçları ve müşteri kontrolünde veri akışları gibi yapılandırılmış şeffaflık unsurlarını güçlü koruma yetenekleriyle birleştiren sağlayıcılar, kurumlara daha yüksek güvence sunuyor.

Sektör genelinde ise araştırma, hesap verebilirlik odaklı siber güvenlik yönetişimine doğru daha geniş bir dönüşüme işaret ediyor. Regülasyonlar, giderek artan biçimde izlenebilirlik, güvenli yazılım geliştirme ve pazara sunum sonrası şeffaflık konularını ön plana çıkarıyor. Bugün sınırlı benimsenen uygulamaların, yakın gelecekte sektör için asgari standart hâline gelmesi bekleniyor. Bağımsız değerlendirmeler, bu beklentiler evrilirken hem sağlayıcılar hem de müşteriler için önemli bir referans noktası oluşturuyor.

Kaspersky, CISO’ların üçüncü taraf risk yönetimini güçlendirmelerine destek olmak amacıyla kapsamlı rapora, yazılım sağlayıcılarının güvenilirliğini değerlendirmeye ve tedarik zinciri dayanıklılığını artırmaya yönelik uygulanabilir bir kontrol listesi de ekledi.

“Siber Güvenlikte Şeffaflık İncelemesi ve Hesap Verebilirlik” başlıklı raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Kaspersky, siber güvenlik sağlayıcılarına yönelik bağımsız şeffaflık ve hesap verebilirlik değerlendirmesinde lider konumda yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yapay zekâ ajanları dijital meslektaşlar hâline gelirken ve insan yönlendirmesiyle belirli görevleri üstlenirken, kurumlar da yeni risklere ayak uydurmak için güvenliği güçlendiriyor. Öte yandan bu gelişmeleri destekleyen altyapı da olgunlaşıyor; daha akıllı ve daha verimli hâle geliyor. Microsoft, 2026’da izlenmesi gereken 7 trendi şöyle sıralıyor;

1 — Yapay zekâ, insanların birlikte başarabileceklerini artıracak

Microsoft Yapay Zekâ Deneyimleri Ürün Şefi Aparna Chennapragada’ya göre 2026, teknoloji ve insanlar arasındaki ittifakların yeni çağı olacak. Son yıllarda odak yapay zekânın soruları yanıtlaması ve problemleri mantık yürüterek çözmesi üzerineyken, sıradaki dalga gerçek iş birliği üzerine olacak. “Gelecek insanları değiştirmekle ilgili değil; onları güçlendirmekle ilgili” diyen Cheenapragada’ya göre yapay zekâ ajanları dijital çalışma arkadaşlarımız olacak. Üç kişilik bir ekibin, yapay zekânın veri işleme, içerik oluşturma ve kişiselleştirme gibi işleri üstlendiği bir dünyada, küresel bir kampanyayı birkaç günde başlatabilecek noktaya geleceğiz. İnsanlar ise strateji ve yaratıcılığı yönetecek. Chennapragada’nın meslek profesyonellerine tavsiyesi ise yapay zekâ ile rekabet etmek yerine onunla birlikte çalışmayı öğrenmeleri. Ona göre önümüzdeki yıl “insan rolünü elimine edenlerin değil onu ileri taşıyanların yılı” olacak.

2 – Yapay zeka ajanları, iş gücüne katılırken yeni güvenlik önlemleriyle donatılacak

Microsoft Güvenlik Kurumsal Başkan Yardımcısı Vasu Jakkal’a göre, yapay zeka ajanları 2026’da çoğalacak ve günlük işlerde daha büyük bir rol oynayarak, araçlardan ziyade takım arkadaşları gibi davranacaklar. “Kuruluşlar bu ajanlara görevlerde ve karar alma süreçlerinde yardımcı olmaları için güvendikçe, güvenlik alanından başlayarak onlara duyulan güvenin oluşturulması çok önemli olacak. Ajanların, kontrolsüz risk taşıyan ‘çift ajan’ haline gelmelerini önlemek için insanlarla benzer güvenlik korumalarına sahip olması gerekiyor”  diyor Jakkal. Bu, her ajana net bir kimlik vermek, erişebileceği bilgi ve sistemleri sınırlamak, oluşturduğu verileri yönetmek ve onu saldırganlardan ve tehditlerden korumak anlamına geliyor. Güvenlik ise sonradan eklenen bir şey olmaktan çıkıp ortamsal, otonom ve yerleşik bir unsura dönüşüyor. Ayrıca, saldırganlar yapay zekayı yeni yollarla kullandıkça, savunucuların da bu tehditleri tespit etmek ve daha hızlı yanıt vermek için güvenlik ajanlarını kullanacağını görüyoruz.

3- Yapay zeka, dünya sağlık çalışanı açığını kapatmaya hazır

Microsoft Yapay Zeka’nın Sağlıktan Sorumlu Başkan Yardımcısı Dr. Dominic King, sağlık alanında kullanılan yapay zekanın bir dönüm noktası olduğunu söylüyor. “Yapay zekanın teşhis uzmanlığının ötesine geçip semptom triyajı ve tedavi planlaması gibi alanlara da yayıldığını göreceğiz” diyen King, sözlerine şöyle devam ediyor: “Sağlık hizmetlerine erişim küresel bir sorun. Dünya Sağlık Örgütü, 2030 yılına kadar 11 milyon sağlık çalışanı açığı öngörüyor; bu da 4,5 milyar insanın temel sağlık hizmetlerinden mahrum kalmasına yol açacak bir açık”. Bu noktada Microsoft Yapay Zeka’nın Teşhis Orkestratörü (MAI-DxO) sistemi başarısıyla dikkat çekiyor. Bu sistem 2025 yılında karmaşık tıbbi vakaları %85,5 doğrulukla çözdü; bu oran, deneyimli hekimlerin ortalama %20’lik doğruluk oranının çok üzerinde. Copilot ve Bing uygulamaları da halihazırda günde 50 milyondan fazla sağlık sorusunu yanıtlıyor.

4 – Yapay zeka araştırma sürecinin merkezinde yer alacak

Microsoft Araştırma Başkanı Peter Lee, yapay zekanın iklim modellemesi, moleküler dinamik ve malzeme tasarımı gibi alanlarda çığır açan gelişmeleri hızlandırdığını söylüyor. Ancak bir sonraki sıçrama geliyor. 2026’da yapay zeka sadece makaleleri özetlemek, soruları yanıtlamak ve rapor yazmakla kalmayacak; fizik, kimya ve biyolojideki keşif sürecine aktif olarak katılacak. Lee, “Yapay zeka hipotezler üretecek, bilimsel deneyleri kontrol eden araçlar ve uygulamalar kullanacak ve hem insan hem de yapay zeka araştırma meslektaşlarıyla iş birliği yapacak” diyor. Bu değişim, yakında her bilim insanının yeni deneyler önerebilen ve hatta bunların bazı kısımlarını yürütebilen bir yapay zeka laboratuvar asistanına sahip olabileceği bir dünya yaratıyor. 

5- Yapay zeka altyapısı daha akıllı ve verimli hale gelecek

Microsoft Azure’un Baş Teknoloji Sorumlusu, Bilgi Güvenliği Sorumlusu Yardımcısı ve Teknik Uzmanı Mark Russinovich‘e göre, yapay zekanın büyümesi artık sadece daha fazla ve daha büyük veri merkezleri inşa etmekle ilgili değil. Bir sonraki dalga, her bir bilgi işlem gücünün en iyi şekilde kullanılmasını sağlamakla ilgili. Russinovich, “En etkili yapay zeka altyapısı, bilgi işlem gücünü dağıtılmış ağlar üzerinde daha yoğun bir şekilde paketleyecektir. Gelecek yıl, maliyetleri düşürecek ve verimliliği artıracak esnek, küresel yapay zeka sistemlerinin, yani yeni nesil bağlantılı yapay zeka süper fabrikalarının yükselişine tanık olacağız. Yapay zeka artık sadece büyüklüğüyle değil, ürettiği zekanın kalitesiyle ölçülecek” diyor.

6 – Yapay Zeka, kod dilini ve arkasındaki bağlamı öğreniyor

Yazılım geliştirmede patlama yaşanıyor ve GitHub’daki aktivitelerin 2025’te yeni seviyelere ulaştığı görülüyor. Geliştiricilerin her ay 43 milyon isteği yanıtlamış olması, ekiplerin kodlarında değişiklik önerme ve inceleme yöntemlerinden birinde bir önceki yıla göre %23’lük bir artış anlamına geliyor. Bu değişiklikleri izleyen yıllık commit (kod gönderimi) sayısı ise bir önceki yıla göre %25 artarak 1 milyara ulaştı. Bu benzeri görülmemiş hız, yapay zekanın yazılımın nasıl oluşturulduğu ve geliştirildiği konusunda giderek daha merkezi bir rol oynamasıyla birlikte sektörde büyük bir değişime işaret ediyor.

GitHub’ın Baş Ürün Sorumlusu Mario Rodriguez, bu muazzam hacimden “depo zekası” olarak bahsediyor ve 2026’nın yeni bir avantaj getireceğinin habercisi olduğunu söylüyor. Basitçe ifade etmek gerekirse, “depo zekası”, yalnızca kod satırlarını değil, bunların arkasındaki ilişkileri ve geçmişi de anlayan yapay zeka anlamına geliyor. Bir dönüm noktasında olduğumuza işaret eden Rodrigez, “Yapay zeka ekiplerin oluşturdukları her şeyi depoladıkları ve organize ettikleri ana merkezler olan kod depolarındaki kalıpları analiz ederek neyin değiştiğini, nedenini ve parçaların nasıl bir araya geldiğini anlayabilir. Bu bağlam, daha akıllı önerilerde bulunmasına, hataları daha erken yakalamasına ve hatta rutin düzeltmeleri otomatikleştirmesine yardımcı olur. Sonuç, geliştiricilerin daha hızlı hareket etmesine yardımcı olan daha yüksek kaliteli yazılım olacaktır. Depo zekası, daha akıllı, daha güvenilir yapay zeka için yapı ve bağlam sağlayarak rekabet avantajı haline gelecektir” diyor.

7 – Bilgisayar bilimindeki bir sonraki sıçrama, çoğu insanın düşündüğünden daha yakın

Microsoft Discovery ve Quantum’dan Sorumlu Başkan Yardımcısı Jason Zander, ‘’Kuantum hesaplama uzun zamandır bilim kurgu gibi geliyordu. Ancak araştırmacılar, kuantum makinelerinin klasik bilgisayarların çözemediği sorunları ele almaya başlayacağı çağa giriyorlar. Kuantum avantajı olarak adlandırılan bu atılım, toplumun en zorlu sorunlarını çözmeye yardımcı olabilir. Şimdi farklı olan şey, kuantumun yapay zeka ve süper bilgisayarlarla birlikte çalıştığı hibrit bir sisteme geçiş. Yapay zeka verilerdeki kalıpları bulur. Süper bilgisayarlar devasa simülasyonlar çalıştırır. Ve kuantum, molekülleri ve malzemeleri modellemek için çok daha yüksek doğruluk sağlayacak yeni bir katman ekliyor. Bu ilerleme, hataları tespit edip düzeltebilen ve hesaplama yapabilen fiziksel kuantum bitleri olan mantıksal kuantum bitlerindeki gelişmelerle örtüşüyor; bu da güvenilirliğe doğru kritik bir adım. Microsoft’un Majorana 1’i, daha sağlam kuantum sistemlerine doğru önemli bir gelişmeyi işaret ediyor. Majorana 1, kırılgan kuantum bitlerini doğal olarak daha kararlı ve güvenilir hale getiren bir tasarım olan topolojik kuantum bitleri kullanılarak inşa edilen ilk kuantum çipi olduğu gibi, aynı zamanda hataları yakalamak ve düzeltmek için tasarlanmış tek kuantum çözümü. Bu mimari, tek bir çip üzerinde milyonlarca kuantum biti bulunan makinelerin yolunu açarak, karmaşık bilimsel ve endüstriyel sorunlar için gereken işlem gücünü sağlıyor. Kuantum avantajı, malzemelerde, tıpta ve daha birçok alanda çığır açacak gelişmelere yol açacak. Yapay zeka ve bilimin geleceği sadece daha hızlı olmayacak, temelden yeniden tanımlanacak” diyor.

Yapay zekâda sırada ne var? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Finale kalan 10 girişim ve yenilikçi çözümleri 

Actins AI: E-ticaret ekiplerinin ürün verileri, SEO, pazarlama ve içerik gibi günlük işleri otomatikleştirmesine yardımcı olur. Her mağazadan öğrenir, gerekli adımları atar ve ekstra çaba gerektirmeden operasyonların sorunsuz şekilde devam etmesini sağlar.

AdBenchmarkLab: Dijital reklamlar için sektör ortalamaları sunan bir araştırma aracıdır. Google, Meta ve TikTok’ta CPM, CPC, CTR ve dönüşüm oranları gibi metriklerle markaların reklam performansını ve maliyetlerini karşılaştırmasına yardımcı olur. Veriler anonimdir ve API veya CSV ile toplanır.

Eluvium: Satın alma taleplerini, tedarikçi bulmayı ve RFQ süreçlerini yöneten yapay zekâ ajanlarıyla dolaylı satın almayı otomatikleştirir. E-posta ve manuel süreçlerin yerini alan bu otomasyon sayesinde satın alma süreleri %55 kısalır, harcama uyumu 2 kat artar. Çalışanlar ve tedarikçiler için daha hızlı ve kolay bir satın alma deneyimi sunar.

Factory Of Us: %100 geri dönüştürülebilir biyo-kompozit malzemelerden 3D yazıcı teknolojisiyle mobilya ve iç mekân ürünleri üreten sürdürülebilir bir üretim girişimidir.

Graffiti: Fiziksel mağazalarda müşterilerin doğru ürünü seçmesine yardımcı olan yapay zekâ destekli mağaza içi asistanlar geliştirir. Ürünleri anlık olarak karşılaştırır ve mağazanın kendi ürün kataloğuna dayalı, net ve tarafsız yönlendirme sunar. Özellikle elektronik ve beyaz eşya gibi karar süresi uzun kategorilerde dönüşümü artırmayı ve satış ekiplerini desteklemeyi hedefler.

Meaningful: Dağınık verileri tek bir yerde toplayarak net ve aksiyona dönük içgörüler üreten bir pazar ve tüketici zekâsı platformudur. Birincil–ikincil araştırma, yapay zekâ destekli algı analizi ve sosyal medya takibini CRM, CX ve satış verileriyle birleştirerek daha kapsamlı analiz yapılmasını sağlar.

MonitEye: Üretim, güvenlik ve operasyonel süreçleri optimize etmek için gerçek zamanlı video analizi kullanan yapay zekâ destekli bir bilgisayarlı görü çözümüdür. Modüler yapısıyla üretim hatlarında verimlilik takibi ve perakende ortamlarında güvenlik ya da davranış analizi gibi farklı sektörlerde kullanılabilir. Veriye dayalı içgörülerle daha hızlı karar almayı, çalışan verimliliğini artırmayı ve operasyonel riskleri azaltmayı sağlar.

Punchline.ai: Anında yanıt veren yapay zekâ destekli bir müşteri destek asistanıdır. Canlı sipariş ve hesap verilerini kontrol eder, sipariş durumunu sorgular ve iadeleri yönetir. Hızlı kurulum için tasarlanmış olup, işletmelerin destek maliyetlerini azaltırken müşterilere daha sorunsuz ve tatmin edici bir deneyim sunar.

Tinkery: Satış, pazarlama ve operasyon verilerini tek bir kaynaktan takip etmek isteyen perakendeciler ve KOBİ’ler için tasarlanmış yapay zekâ tabanlı bir ticari veri deposudur. CRM, ERP ve pazarlama araçları gibi dağınık sistemleri hızlıca bağlar, verileri temizler ve bağlamlandırır; gelir, dönüşüm performansı ve müşteri etkileşimi hakkında öngörüler sunar—üstelik özel bir veri ekibine gerek kalmadan.

TailorCast: Perakende ürün listelerini oluşturmayı, güncellemeyi ve optimize etmeyi otomatikleştiren yapay zekâ destekli bir içerik yönetim asistanı sunar. Farklı kaynaklardan ürün verisi toplar, satış trendlerini, rakip performansını ve müşteri geri bildirimlerini analiz eder ve eksik veya geliştirilmiş içerik üretir. İnsan ekipler sadece son çıktıları kontrol eder; böylece manuel iş yükü azalırken ürün sayfaları güncel ve yüksek performanslı kalır.

MediaMarkt Startup Challenge’ta 10 girişimci final için hazır! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bu ölçek mobil bankacılığın hızını ve konforunu Türkiye’de bir standart haline getirirken, müşterinin beklentisini ise tek bir eksende keskinleştiriyor: Dijital güven. 12 sektörde güven algısını ölçen 2025 Türkiye Dijital Güven Raporu, kullanıcıların bir kuruma güvenmesi için en kritik belirleyicilerin veri güvenliği (%76,4) ve yasal denetim/uyum (%73,4) olduğunu ortaya koyuyor.² Hızın standart hale geldiği bu yeni dönemde, müşteriler deneyimlerinin aynı zamanda güvenli, şeffaf, kolay ve kesintisiz olmasını istiyor.

Hız artık standart, yeni rekabet alanı “güvenli orkestrasyon”

Dijitalleşen bankacılık deneyimi daha esnek ve yenilikçi hale gelirken, temas noktalarının sayısı da artıyor. Müşterinin bir kanalda başlattığı yolculuğun başka bir kanalda tamamlanması, üçüncü taraf entegrasyonlarıyla süreçlerin parçalanması ve kimlik doğrulama beklentilerinin yükselmesi, deneyimin “uçtan uca tasarlanmasını” kritik hale getiriyor. Bu karmaşık tabloda müşteri deneyimini bütünleştirmeyi başarmak, süreci çoklu kanalda uçtan uca güvenli akışla yöneten bir yaklaşımla ele almayı gerektiriyor.

Sektörün içinden geçtiği güven odaklı dijitalleşme sürecine dikkat çeken fzlPLUS Genel Müdürü Hüseyin Yerçok, finansal deneyimde ibrenin hızdan güven ve bütünselliğe kaydığını vurguladı: “Mobilin baskın kanal olduğu bir dünyada, müşteri deneyimini tek başına uygulama hızıyla yönetmek artık mümkün değil. Müşteri bir sorun yaşadığında karşısında otomatik yanıtlar yerine; hızlı, yetkin ve gerçekten çözüm üreten bir destek yapısı görmek istiyor. Üstelik finans söz konusu olduğunda aynı zamanda yasal uyum, veri güvenliği ve denetlenebilirlik de bekleniyor.” 

Bankacılık süreçlerini, yapay zekayı ve insan kaynağını tavizsiz uyum ve denetime açıklık prensibiyle tek bir merkezden yönetebilmenin kritik bir başarı faktörüne dönüştüğünü belirten Yerçok, sözlerini şöyle sürdürdü: “Biz bu yaklaşımı deneyim orkestrasyonu olarak tanımlıyoruz. Farklı kanallardaki tüm temasları tek bir deneyim akışında birleştiriyor, doğru adımı doğru zamanda doğru kanala ve ekibe yönlendiriyor, tüm süreci uçtan uca izlenebilir kılıyoruz. Böylece hız, güven ve kesintisizlik aynı deneyimde buluşuyor.”

Fuzul Akva Sigorta’da çözüm hızı ve satış performansı arttı

Bu yaklaşımın iş sonuçlarına etkisi, fzlPLUS’ın 2024 sonunda Fuzul Akva Sigorta için hayata geçirdiği dönüşüm projesinde ölçülebilir şekilde ortaya kondu. Artan müşteri hacmi ve düşen çözüm hızı nedeniyle başlatılan projede operasyon, fzlPLUS’ın Diyarbakır’daki entegre müşteri deneyimi merkezine taşındı. Dönüşümün ardından ilk yanıt ve tam çözüm süresi ¼ oranında düştü. Satış tarafında trafik branşında ürün penetrasyonu %200 artarak yaklaşık üç katına çıktı; yenileme prim performansı ise 2025’in ilk altı ayında bir önceki yılın toplamını yakaladı. Tekliften satın almaya dönüşüm oranı %33’ten %47’ye yükselirken, müşteri elde tutma oranında da %27 artış kaydedildi.

Kesintisiz omnichannel akış

Çok kanallı etkileşimleri tek platformdan uçtan uca yöneten müşteri deneyimi orkestrasyonu sunan fzlPLUS, omnichannel akışı kesintisiz kılan yapısını denetime hazır bir operasyon modeliyle tamamlıyor. Merkez Bankası BDDK, SPK, MASAK ve KVKK yükümlülükleri doğrultusunda kurgulanan bu model; çağrı, işlem, raporlama ve kayıt yönetimi süreçlerinde uçtan uca izlenebilirlik ve şeffaflık sağlıyor. Kurumların iç denetim, bağımsız denetim ve regülasyon denetimleri için talep ettiği bilgi, kayıt ve erişim logları da düzenli ve eksiksiz şekilde yönetiliyor.

Önümüzdeki dönemde ana trendin “kanal bağımsız ve kesintisiz deneyim” olacağını belirten Hüseyin Yerçok, konuyla ilgili değerlendirmesini şöyle tamamladı: “Müşteriler artık kanallar arasında kaybolmak istemiyor. fzlPLUS olarak “İnsandan İlham, Teknolojiden Güç” mottosuyla geliştirdiğimiz omnichannel deneyim orkestrasyonu ile tüm dağınık temas noktalarını güvenli, hızlı ve şeffaf bir deneyim akışında birleştiriyoruz. 100 yerli sermayesiyle finansal kuruluşların operasyonel verimliliğini ve dijital itibarını garanti altına alıyor, kurumlar için ‘denetime açık, kesintisiz bir hizmet evreni’ inşa ediyoruz.”

Dijital Finansta Yeni Rekabet Alanı Güvenli Orkestrasyon yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Göz sağlığında erken tanının hayati önem taşıdığını vurgulayan Dünyagöz Hastaneler Grubu Medikal Direktörü Prof. Dr. Bozkurt Şener, Türkiye’de kullanılmaya başlanan yapay zekâ destekli göz muayene cihazları ile göz muayenesinin daha da detaylı bir şekilde yapılabildiğini söyledi.

Prof. Dr. Bozkurt Şener, “Günümüzde göz hastalıklarının büyük bir kısmı, hasta farkına varmadan ilerleyebiliyor. Bu nedenle düzenli ve detaylı göz kontrolleri, görme kayıplarının önlenmesinde en etkili yaklaşım haline geliyor. Yapay zekâ destekli bu yeni nesil muayene cihazları sayesinde artık hastalarımıza çok hızlı ölçümler yaparak çok daha fazla veri sunarak detaylı göz muayenesi yapabiliyoruz. Yapay zeka destekli göz muayene cihazının bu verileri ölçüp sunabilmesi için yaklaşık 6-7 dakikada yeterli olabiliyor. Bu veriler ışığında göz doktorunun kişiye özel tedavi uygulayabilmesi için kapsamlı bir değerlendirme yapmasına imkan doğuyor” dedi.

Yapay Zekâ ile Hızlı, Kapsamlı ve Objektif Değerlendirme

Yapay zekâ destekli göz muayene cihazının çalışma prensibini anlatan Prof. Dr. Şener, sistemin tek bir platformda çok sayıda ölçümü bir araya getirdiğini belirterek şunları söyledi:

“Bu teknoloji, gözün optik ve anatomik yapısına ait 100’ün üzerinde parametreyi birkaç dakika içinde ölçüyor. 120’nin üzerinde göz rahatsızlığını; semptomlar, risk faktörleri, görsel testler ile tespit ediyor. 30 yapay zeka algoritması tarafından elde edilen veriler yapay zekâ algoritmalarıyla analiz edilerek detaylı ve görsel bir rapora dönüştürülüyor. Bu sayede hekimin değerlendirmesi çok daha objektif, hızlı ve güvenilir hale geliyor.”

Kişiye Özel Göz Sağlığı Verileri Sunuluyor

Yapay zekâ destekli göz muayene cihazının sunduğu kapsamlı veri setine dikkat çeken Prof. Dr. Bozkurt Şener, şu bilgileri paylaştı:

Yapay zekâ destekli göz muayenesi ile yaklaşık 6-7 dakika içerisinde; kornea, retina ve göz tansiyonu alanlarında:

Kornea topografisi ve kornea kalınlığı,Retinada görme siniri ve sarı nokta değerlendirmesi,Göz tansiyonunun gerçek değeri,Gözün ön ve arka yapısına ilişkin detaylı ölçümler,Gözün refraksiyon kusurlarına dair bilgiler vermektedir.

Bu kapsamlı ölçümlerin, göz sağlığının mevcut durumunu net biçimde ortaya koyduğunu belirten Prof. Dr. Şener, erken tanının ötesine geçen bir avantaj sağladığını ifade etti:

“Aynı zamanda bu veriler, hastanın lazer göz cerrahisine ve premium lens (akıllı lens) cerrahisine uygun olup olmadığı konusunda da bize çok değerli bilgiler sunuyor. Hastanın göz yapısı, kornea kalınlığı ve diğer biyometrik parametreler yapay zekâ ile analiz edilerek, cerrahiye uygunluk objektif şekilde değerlendirilebiliyor. Bu da hem hasta güvenliğini artırıyor hem de doğru hasta doğru tedavi yaklaşımını güçlendiriyor.”

Göz hastalıklarının ciddi bir bölümünün belirti vermeden ilerlediğine dikkat çeken Prof. Dr. Bozkurt Şener, erken tanının önemini şu sözlerle vurguladı:

“Göz sağlığında erken tanı, tedavi başarısını artırmanın yanı sıra geri dönüşü olmayan görme kayıplarının önüne geçilmesini sağlar. Yapay zekâ destekli muayene ile tespit edilen risklere göre hastalar, tüm göz branşlarındaki uzman hekimlere yönlendirilerek değerlendirilir. Bu bütünleşik yaklaşım sayesinde her hasta, ihtiyacına özel bir tedavi sürecine dahil edilir. Risklerin doğru branşlarda ele alınması hem hasta güvenliği hem de sonuç başarısı açısından son derece büyük önem taşır.”

Donanımlı Merkezlerde Muayene Büyük Avantaj Sağlıyor

Gelişmiş teknolojinin, uzman hekim kadrosuyla birlikte anlam kazandığını belirten Prof. Dr. Şener sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu tür ileri teknolojiye sahip muayene sistemlerinin, tam donanımlı merkezlerde kullanılması son derece önemlidir. Yapay zekâ destekli bu teknoloji, hastalara hızlı, güvenilir ve kapsamlı bir göz sağlığı hizmeti sunarken, aynı zamanda dünyadaki ileri teknolojilerin deneyimlenmesine de imkân tanıyor. Yapay zekâ geliştikçe hekimlerin daha fazla bilgiye ulaşması, öğrenmesi ve kendini geliştirmesi mümkün oluyor. Bu bilgiler, doğru değerlendirildiğinde cerrahide ve medikal tedavi planlamalarda başarıyı ve güveni artırıyor.”

Yapay Zekâ Gücüyle Detaylı Göz Muayenesi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) değerlendirmeleri ve küresel piyasa verilerine göre, kripto varlıkların toplam piyasa değeri 2025 yılı itibarıyla 3,5 trilyon dolar seviyesini aşmış durumda bulunuyor. IMF, kripto varlık faaliyetlerinin artık yalnızca bireysel yatırımcıların değil; bankalar, ödeme kuruluşları, varlık yönetim şirketleri ve büyük ölçekli finansal kurumların bilanço yapıları, risk yönetimi süreçleri ve uzun vadeli stratejilerinin de bir parçası hâline geldiğine dikkat çekiyor. Bu tablo, kripto varlıkların finansal sistemin çevresinden merkezine doğru ilerlediğine işaret ediyor.

Bu dönüşümün merkezinde sabit değerli kripto varlıklar yer alıyor. Reuters ve Bloomberg tarafından yayımlanan piyasa verilerine göre, bu varlıkların toplam piyasa değeri 2025 ortası itibarıyla 250 milyar dolar eşiğini aşarken, günlük işlem ve dolaşım hacimleri bazı dönemlerde 70–100 milyar dolar bandına ulaştı. IMF hesaplamaları, sabit değerli kripto varlıkların yıllık işlem hacminin 2024 yılında yaklaşık 23 trilyon dolar seviyesine çıktığını gösteriyor.

Bu büyüklük, küresel ödeme altyapılarının neden yeniden ele alındığını da açık biçimde ortaya koyuyor. IMF’nin SWIFT verilerine dayanan analizleri ile Avrupa Merkez Bankası (ECB) değerlendirmeleri, toptan ve perakende işlemleri kapsayan küresel sınır ötesi ödeme hacminin 1 katrilyon dolar ölçeğine yaklaştığını ortaya koyuyor. Bu ölçek, mevcut ödeme sistemlerinin hız, maliyet ve şeffaflık açısından neden yapısal bir baskı altında bulunduğunu gösteriyor.

Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), sabit değerli kripto varlıklara ilişkin analizlerinde bu dönüşümün parasal boyutuna dikkat çekiyor. BIS’e göre bu varlıkların yüzde 99’dan fazlası ABD doları referanslı yapılardan oluşuyor. Finansal İstikrar Kurulu (FSB) ise sabit değerli kripto varlıkların büyümesinin ancak güçlü rezerv yapıları, şeffaf raporlama, düzenli denetim ve etkin düzenleyici gözetimle birlikte finansal istikrara katkı sağlayabileceğini vurguluyor.

Sabit değerli kripto varlıklarla birlikte gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonu da dijital finans dönüşümünün kritik başlıkları arasında yer alıyor. Dünya Ekonomik Forumu, Citi, Standard Chartered ve Bloomberg Intelligence gibi küresel kurumların analizleri; tahvil, fon, emtia, gayrimenkul ve karbon kredileri gibi varlıkların blokzincir altyapıları üzerinde dijital varlık birimleri hâline getirilmesinin piyasalarda erişimi genişletme, likiditeyi artırma ve işlem maliyetlerini düşürme potansiyeline sahip olduğunu ortaya koyuyor. Reuters’ın aktardığı projeksiyonlara göre, tokenlaştırılmış gerçek dünya varlıklarının toplam piyasa büyüklüğünün orta vadede trilyon dolar ölçeğine ulaşması öngörülüyor.

Bu dönüşümün kamusal boyutunu merkez bankası dijital paraları oluşturuyor. Uluslararası takip çalışmalarına göre, dünya genelinde 130’dan fazla ülke merkez bankası dijital paralarına yönelik çalışmalar yürütüyor ve bu ülkeler küresel gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 98’ini temsil ediyor. Halihazırda bazı ülkelerde merkez bankası dijital paraları sınırlı veya kontrollü biçimde kullanılırken, çok sayıda ülkede pilot uygulamalar devam ediyor.

Dijital finans dönüşümünün ayrılmaz bir diğer boyutu ise dijital güvenlik ve siber riskler olarak öne çıkıyor. Uluslararası güvenlik kurumları ve düzenleyici otoritelerin raporları, kripto varlıklar ve dijital ödemelerle bağlantılı dolandırıcılık yöntemlerinde son yıllarda kayda değer artışlar yaşandığına işaret ediyor. Yapay zekâ destekli dolandırıcılık yöntemleri ve sentetik kimlikler, küresel ölçekte düzenleyici uyum ve veri paylaşımını daha kritik hâle getiriyor.

Yapay zekâ, yalnızca risk alanında değil, finansal verimlilik tarafında da belirleyici bir rol üstleniyor. McKinsey, BIS ve küresel danışmanlık kuruluşlarının analizlerine göre, yapay zekâ destekli finansal otomasyon çözümleri operasyonel maliyetlerde yüzde 30–40 bandında düşüş potansiyeli sunuyor.

Vatansever, kripto varlıklar, sabit değerli kripto varlıklar, merkez bankası dijital paraları ve gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonunun artık geçici trendler olmadığını belirterek, uluslararası kurumlar ve küresel piyasalar tarafından ortaya konan verilerin dijital finans altyapısının kalıcı biçimde yeniden şekillendiğini gösterdiğini ifade etti. Vatansever Platformu ve Dijital Biz editoryal ekibi tarafından, IMF, BIS, FSB, ECB ve SWIFT verileri ile Reuters ve Bloomberg gibi uluslararası kaynakların rapor ve analizleri esas alınarak derlenen bu değerlendirmede, 2026 ve sonrasında dijital finans dönüşümünde belirleyici unsurun hızdan ziyade güven, düzenleyici uyum ve gerçek ekonomik değer üretimi olacağı vurgulandı.

1 Katrilyon Dolara Yaklaşan Ödeme Hacmi Dijital Finans Dönüşümünü Hızlandırıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) değerlendirmeleri ve küresel piyasa verilerine göre, kripto varlıkların toplam piyasa değeri 2025 yılı itibarıyla 3,5 trilyon dolar seviyesini aşmış durumda bulunuyor. IMF, kripto varlık faaliyetlerinin artık yalnızca bireysel yatırımcıların değil; bankalar, ödeme kuruluşları, varlık yönetim şirketleri ve büyük ölçekli finansal kurumların bilanço yapıları, risk yönetimi süreçleri ve uzun vadeli stratejilerinin de bir parçası hâline geldiğine dikkat çekiyor. Bu tablo, kripto varlıkların finansal sistemin çevresinden merkezine doğru ilerlediğine işaret ediyor.

Bu dönüşümün merkezinde sabit değerli kripto varlıklar yer alıyor. Reuters ve Bloomberg tarafından yayımlanan piyasa verilerine göre, bu varlıkların toplam piyasa değeri 2025 ortası itibarıyla 250 milyar dolar eşiğini aşarken, günlük işlem ve dolaşım hacimleri bazı dönemlerde 70–100 milyar dolar bandına ulaştı. IMF hesaplamaları, sabit değerli kripto varlıkların yıllık işlem hacminin 2024 yılında yaklaşık 23 trilyon dolar seviyesine çıktığını gösteriyor.

Bu büyüklük, küresel ödeme altyapılarının neden yeniden ele alındığını da açık biçimde ortaya koyuyor. IMF’nin SWIFT verilerine dayanan analizleri ile Avrupa Merkez Bankası (ECB) değerlendirmeleri, toptan ve perakende işlemleri kapsayan küresel sınır ötesi ödeme hacminin 1 katrilyon dolar ölçeğine yaklaştığını ortaya koyuyor. Bu ölçek, mevcut ödeme sistemlerinin hız, maliyet ve şeffaflık açısından neden yapısal bir baskı altında bulunduğunu gösteriyor.

Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), sabit değerli kripto varlıklara ilişkin analizlerinde bu dönüşümün parasal boyutuna dikkat çekiyor. BIS’e göre bu varlıkların yüzde 99’dan fazlası ABD doları referanslı yapılardan oluşuyor. Finansal İstikrar Kurulu (FSB) ise sabit değerli kripto varlıkların büyümesinin ancak güçlü rezerv yapıları, şeffaf raporlama, düzenli denetim ve etkin düzenleyici gözetimle birlikte finansal istikrara katkı sağlayabileceğini vurguluyor.

Sabit değerli kripto varlıklarla birlikte gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonu da dijital finans dönüşümünün kritik başlıkları arasında yer alıyor. Dünya Ekonomik Forumu, Citi, Standard Chartered ve Bloomberg Intelligence gibi küresel kurumların analizleri; tahvil, fon, emtia, gayrimenkul ve karbon kredileri gibi varlıkların blokzincir altyapıları üzerinde dijital varlık birimleri hâline getirilmesinin piyasalarda erişimi genişletme, likiditeyi artırma ve işlem maliyetlerini düşürme potansiyeline sahip olduğunu ortaya koyuyor. Reuters’ın aktardığı projeksiyonlara göre, tokenlaştırılmış gerçek dünya varlıklarının toplam piyasa büyüklüğünün orta vadede trilyon dolar ölçeğine ulaşması öngörülüyor.

Bu dönüşümün kamusal boyutunu merkez bankası dijital paraları oluşturuyor. Uluslararası takip çalışmalarına göre, dünya genelinde 130’dan fazla ülke merkez bankası dijital paralarına yönelik çalışmalar yürütüyor ve bu ülkeler küresel gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 98’ini temsil ediyor. Halihazırda bazı ülkelerde merkez bankası dijital paraları sınırlı veya kontrollü biçimde kullanılırken, çok sayıda ülkede pilot uygulamalar devam ediyor.

Dijital finans dönüşümünün ayrılmaz bir diğer boyutu ise dijital güvenlik ve siber riskler olarak öne çıkıyor. Uluslararası güvenlik kurumları ve düzenleyici otoritelerin raporları, kripto varlıklar ve dijital ödemelerle bağlantılı dolandırıcılık yöntemlerinde son yıllarda kayda değer artışlar yaşandığına işaret ediyor. Yapay zekâ destekli dolandırıcılık yöntemleri ve sentetik kimlikler, küresel ölçekte düzenleyici uyum ve veri paylaşımını daha kritik hâle getiriyor.

Yapay zekâ, yalnızca risk alanında değil, finansal verimlilik tarafında da belirleyici bir rol üstleniyor. McKinsey, BIS ve küresel danışmanlık kuruluşlarının analizlerine göre, yapay zekâ destekli finansal otomasyon çözümleri operasyonel maliyetlerde yüzde 30–40 bandında düşüş potansiyeli sunuyor.

Vatansever, kripto varlıklar, sabit değerli kripto varlıklar, merkez bankası dijital paraları ve gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonunun artık geçici trendler olmadığını belirterek, uluslararası kurumlar ve küresel piyasalar tarafından ortaya konan verilerin dijital finans altyapısının kalıcı biçimde yeniden şekillendiğini gösterdiğini ifade etti. Vatansever Platformu ve Dijital Biz editoryal ekibi tarafından, IMF, BIS, FSB, ECB ve SWIFT verileri ile Reuters ve Bloomberg gibi uluslararası kaynakların rapor ve analizleri esas alınarak derlenen bu değerlendirmede, 2026 ve sonrasında dijital finans dönüşümünde belirleyici unsurun hızdan ziyade güven, düzenleyici uyum ve gerçek ekonomik değer üretimi olacağı vurgulandı.

Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı

1 Katrilyon Dolara Yaklaşan Ödeme Hacmi Dijital Finans Dönüşümünü Hızlandırıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Finansal operasyonlardan yetenek yönetimine kadar iş dünyasının her katmanında yapay zeka teknolojilerinin dönüştürücü etkisinin hissedileceği 2026 için Doğuş Teknoloji, iş yapış biçimlerini kökten değiştirecek 5 temel teknoloji trendini sıralıyor.

2026’da İş Dünyasını Dönüştürecek 5 Teknoloji Trendi

1. “Agentic AI” ile yapay zeka, yalnızca asistan olmaktan çıkacak. Doğuş Teknoloji’nin 2026 teknoloji trendlerinin en başında gelen “Agentic AI” kavramı, 2026 yılında işletmelerde operasyonel yapıları kökten dönüştürecek. Yazılım dünyasında, yapay zekanın kod asistanı olmanın ötesine geçerek süreçleri yönettiği “AI-Native” mimariler standart hale gelecek. Sistemlerin karmaşık süreçleri optimize edebildiği bu yapıda, görev tabanlı yapay zeka ajanları, BT operasyonları ve müşteri deneyiminde uçtan uca sorumluluk alarak dijital iş gücünü oluşturacak.

2. Yapay zeka ile artan siber tehditlere karşı savunma milisaniyelere inecek: 2026’da bütün şirketleri yakından ilgilendiren bir diğer trend ise siber tehditlerin, yapay zekanın hızıyla evriliyor olması. Böylesi bir dünyada, güvenliğin de sürekli öğrenen ve önleyici yaklaşımlarla güçlenmesi kaçınılmaz hale geliyor. 2026’da siber tehditler otonom yapay zeka ile daha da karmaşıklaşırken, savunma mekanizmaları da “Zero-Trust” (Sıfır Güven) mimarileri ve kuantum sonrası kriptografi ile şekillenecek. Tehditlere tepki süresinin saniyelerden milisaniyelere ineceği bu yeni dönemde, kendi kendine karar veren ve aksiyon alan otonom siber koruma katmanları iş hayatının merkezine yerleşecek.

3. Yapay zeka, IoT cihazlarıyla fiziksel dünyamıza daha fazla dahil olacak.Yapay zeka ile gelişen teknolojilerin fiziksel dünyada da karar verici olacağını vurgulayan Doğuş Teknoloji, IoT cihazlarının basit sensörlerden çıkarak, veriyi yerinde işleyen ve anında karar verebilen “Edge AI” yapılara dönüşeceğini belirtiyor. İnşaat ve enerji sektörlerinde iş gücü dönüşümünün merkezinde yer alacak robotik sistemlerde ise çok sayıda robotun merkezi kontrolünü sağlayan filo yönetim sistemlerinin ve otonom koordinasyonun standartlaşması bekleniyor.

4. Finans ve yönetişimde “Otonom Şirket” dönemi başlayacak.2026 trendlerinin öne çıkan bir başka başlığında ise finans fonksiyonlarında otonom veri işleme katmanlarına ve gerçek zamanlı AI modellerine geçiş yer alıyor. Muhasebe, raporlama ve mutabakat süreçlerinin RPA ve LLM (Büyük Dil Modelleri) tabanlı mekanizmalarla %80’e varan oranda otomatikleşeceği öngörülüyor. Böylece finans ekipleri operasyonel yükten arınarak senaryo simülasyonları ve stratejik risk optimizasyonuna odaklanan bir karar destek merkezine dönüşecek. BT yönetişiminde ise veri odaklı çalışma kültürü ve yapay zeka destekli risk öngörüleri, operasyonel mükemmelliği ve uyum süreçlerini garanti altına alacak.

5. İnsan Kaynakları, insanla yapay zeka arasında köprü kuran dönüşümün merkezine yerleşecek.2026’da öne çıkacak bir diğer trend ise insan kaynakları profesyonellerinin artık teknolojiyi insan odaklı yönlendiren stratejistler olarak konumlanacak olması. Beceriden ziyade “yeni bilgi öğrenme hızının” ön plana çıkacağını belirten Doğuş Teknoloji’ye göre 2026’da yapay zeka destekli öğrenme platformlarının yetenekleri geliştirmede önemi artacak. Yapay zeka asistanların gerçek ekiplerle birlikte sorumluluk aldığı hibrit çalışma modelleri ise rekabet avantajını belirleyen en önemli unsur olacak.

Doğuş Teknoloji Hakkında:

Doğuş Teknoloji, bugün 10’un üzerinde sektörde pek çok firmaya hizmet veren, odağına insanı alan, hızlı, yenilikçi, proaktif ve derin analiz yetkinlikleriyle ihtiyaca özel teknoloji çözümleri sunan bir teknoloji şirketidir.

Aynı zamanda Ar-Ge merkezi de bulunan Doğuş Teknoloji, 35 farklı global iş ortağının gücü ve desteğiyle RPA, veri analitiği ve tahminleme, yapay zekâ ve makine öğrenmesi, Generative AI, Mobil ve WEB uygulamaları, ERP ve CRM gibi kurumsal çözümler konularda üst düzey uzmanlıkları bulunmaktadır. Özellikle siber güvenlik alanındaki öncü uygulamalarıyla servis verdiği bölgelerin tek iş ortağı konumundadır. Değişen dünyaya hızlıca uyum sağlayabilmek için yeni teknolojileri yakından takip ederek Blockchain, mobil ve giyilebilir teknolojiler odağında çalışmalarını sürdürmektedir.

Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı

Doğuş Teknoloji 2026’da İş Dünyasını Dönüştürecek 5 Teknoloji Trendini Açıkladı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yapay Zeka Çıkmazı: Veri Güvenliği Riski Altında mı?

Raporun en dikkat çekici bölümlerinden biri, sanayicinin teknolojiye olan bakış açısı oldu. Sektörlerin yapay zeka ve dijitalleşme konusunda oldukça istekli olduğu görülse de iki büyük engel öne çıkıyor:

KVKK İhmali: Yapay zeka projelerinde Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) yeterince önemsenmiyor. Doç. Dr. Balbay, “KVKK’nın göz ardı edildiği bir yapay zeka hamlesi, sektörel veri güvenliğini doğrudan riske atmaktadır” uyarısında bulundu.

Veri Toplama Zayıflığı: Yapay zekayı besleyecek yeterli verinin toplanamaması ve süreç optimizasyonundaki hatalar, teknolojik dönüşümün verimini düşürüyor.

KOBİ’ler İçin “Yeşil Finansman” Şart

Türkiye sanayisinin bel kemiği olan KOBİ’ler, yeşil dönüşümde yalnız bırakılmamalı. Rapor, KOBİ’lerin önündeki iki temel bariyeri şu şekilde tanımlıyor:

• Raporlama Maliyetleri: Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları’na (TSRS) uyum sağlamak KOBİ’ler için mali bir yük.
• Bürokratik Engeller: Dönüşüm için gerekli finansmana erişimdeki zorluklar ve destek mekanizmalarının yetersizliği süreci yavaşlatıyor.

En Büyük Tehdit: “Yetkin Uzman Eksikliği”

Rapor, Türkiye’nin sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmasında en büyük yapısal sorunun insan kaynağı olduğunu ortaya koydu.

• Koordinasyon Eksikliği: Kamu, üniversite ve sanayi arasındaki iş birliğinin zayıf kalması, projelerin kağıt üzerinde kalmasına neden oluyor.
• Stratejik Karar Verici Sorunu: Sürdürülebilirlik alanında stratejik kararlar alabilecek, teknik donanıma sahip uzman eksikliği sektörler için ciddi bir “tehdit” olarak tanımlanıyor.

Eğitimde “Toplum 5.0” Modeli

Üniversitelerden beklentinin değiştiğini belirten Doç. Dr. Balbay, klasik eğitim modellerinin yerine disiplinler arası ve “insan merkezli teknoloji eğitimi” anlayışının getirilmesi gerektiğini savundu. Sektör, üniversitelerden daha fazla uygulamalı eğitim programı talep ediyor.

Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı

Yeşil Dönüşümde Yapay Zeka Riski: “İştah Yüksek, KVKK Farkındalığı Düşük!” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Prof. Dr. Bozkurt Şener, “Günümüzde göz hastalıklarının büyük bir kısmı, hasta farkına varmadan ilerleyebiliyor. Bu nedenle düzenli ve detaylı göz kontrolleri, görme kayıplarının önlenmesinde en etkili yaklaşım haline geliyor. Yapay zekâ destekli bu yeni nesil muayene cihazları sayesinde artık hastalarımıza çok hızlı ölçümler yaparak çok daha fazla veri sunarak detaylı göz muayenesi yapabiliyoruz. Yapay zeka destekli göz muayene cihazının bu verileri ölçüp sunabilmesi için yaklaşık 6-7 dakikada yeterli olabiliyor. Bu veriler ışığında göz doktorunun kişiye özel tedavi uygulayabilmesi için kapsamlı bir değerlendirme yapmasına imkan doğuyor” dedi.

Yapay Zekâ ile Hızlı, Kapsamlı ve Objektif Değerlendirme

Yapay zekâ destekli göz muayene cihazının çalışma prensibini anlatan Prof. Dr. Şener, sistemin tek bir platformda çok sayıda ölçümü bir araya getirdiğini belirterek şunları söyledi:

“Bu teknoloji, gözün optik ve anatomik yapısına ait 100’ün üzerinde parametreyi birkaç dakika içinde ölçüyor. 120’nin üzerinde göz rahatsızlığını; semptomlar, risk faktörleri, görsel testler ile tespit ediyor. 30 yapay zeka algoritması tarafından elde edilen veriler yapay zekâ algoritmalarıyla analiz edilerek detaylı ve görsel bir rapora dönüştürülüyor. Bu sayede hekimin değerlendirmesi çok daha objektif, hızlı ve güvenilir hale geliyor.”

Kişiye Özel Göz Sağlığı Verileri Sunuluyor

Yapay zekâ destekli göz muayene cihazının sunduğu kapsamlı veri setine dikkat çeken Prof. Dr. Bozkurt Şener, şu bilgileri paylaştı:

Yapay zekâ destekli göz muayenesi ile yaklaşık 6-7 dakika içerisinde; kornea, retina ve göz tansiyonu alanlarında:

• Kornea topografisi ve kornea kalınlığı,
• Retinada görme siniri ve sarı nokta değerlendirmesi,
• Göz tansiyonunun gerçek değeri,
• Gözün ön ve arka yapısına ilişkin detaylı ölçümler,
• Gözün refraksiyon kusurlarına dair bilgiler vermektedir.

Bu kapsamlı ölçümlerin, göz sağlığının mevcut durumunu net biçimde ortaya koyduğunu belirten Prof. Dr. Şener, erken tanının ötesine geçen bir avantaj sağladığını ifade etti:

“Aynı zamanda bu veriler, hastanın lazer göz cerrahisine ve premium lens (akıllı lens) cerrahisine uygun olup olmadığı konusunda da bize çok değerli bilgiler sunuyor. Hastanın göz yapısı, kornea kalınlığı ve diğer biyometrik parametreler yapay zekâ ile analiz edilerek, cerrahiye uygunluk objektif şekilde değerlendirilebiliyor. Bu da hem hasta güvenliğini artırıyor hem de doğru hasta doğru tedavi yaklaşımını güçlendiriyor.”

Göz hastalıklarının ciddi bir bölümünün belirti vermeden ilerlediğine dikkat çeken Prof. Dr. Bozkurt Şener, erken tanının önemini şu sözlerle vurguladı:

“Göz sağlığında erken tanı, tedavi başarısını artırmanın yanı sıra geri dönüşü olmayan görme kayıplarının önüne geçilmesini sağlar. Yapay zekâ destekli muayene ile tespit edilen risklere göre hastalar, tüm göz branşlarındaki uzman hekimlere yönlendirilerek değerlendirilir. Bu bütünleşik yaklaşım sayesinde her hasta, ihtiyacına özel bir tedavi sürecine dahil edilir. Risklerin doğru branşlarda ele alınması hem hasta güvenliği hem de sonuç başarısı açısından son derece büyük önem taşır.”

Donanımlı Merkezlerde Muayene Büyük Avantaj Sağlıyor

Gelişmiş teknolojinin, uzman hekim kadrosuyla birlikte anlam kazandığını belirten Prof. Dr. Şener sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu tür ileri teknolojiye sahip muayene sistemlerinin, tam donanımlı merkezlerde kullanılması son derece önemlidir. Yapay zekâ destekli bu teknoloji, hastalara hızlı, güvenilir ve kapsamlı bir göz sağlığı hizmeti sunarken, aynı zamanda dünyadaki ileri teknolojilerin deneyimlenmesine de imkân tanıyor. Yapay zekâ geliştikçe hekimlerin daha fazla bilgiye ulaşması, öğrenmesi ve kendini geliştirmesi mümkün oluyor. Bu bilgiler, doğru değerlendirildiğinde cerrahide ve medikal tedavi planlamalarda başarıyı ve güveni artırıyor.”

Yapay Zekâ Gücüyle Detaylı Göz Muayenesi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yapay zeka, bilet alma, film izleme ve oyun oynama alışkanlıklarımızı kökten değiştirirken, kötü niyetli aktörlerin bu deneyimleri hedef alma yöntemlerini de dönüştürüyor. Eğlence sektörü, Yapa zekaya karşı özellikle hassas bir noktada duruyor; çünkü bu teknoloji yalnızca arka ofis iş akışlarını otomatize etmekle kalmıyor; doğrudan “insan odaklı” hikayeleri, performansları ve görsel deneyimleri taklit ederek sektörün temel ürününü yeniden üretiyor.

Kaspersky araştırmacıları, yapay zekanın eğlence iş akışlarına ve tüketici deneyimlerine daha derinlemesine entegre olmasıyla ortaya çıkan beş kritik tehdidin altını çiziyor:

Bilet piyasaları algoritmalar ve karaborsacılar arasında bir silahlanma yarışına dönerse ne olur? 

Kaspersky, yapay zekanın dinamik fiyatlandırmayı daha hızlı ve mikro ölçekli hale getireceğini öngörüyor. Bu durum, karaborsacılara kârlı etkinlikleri belirleme, botları büyük ölçekte devreye alma ve farklı platformlardaki yeniden satış fiyatlarını yönetme konusunda daha gelişmiş araçlar sağlayacak. Sanatçılar sabit fiyatlar belirlese bile, yapay zeka destekli aracı kurumlar, talep sinyallerine göre fiyatları gerçek zamanlı ayarlayarak ikincil piyasalarda kendi “dinamik” fiyatlandırmalarını oluşturabilecek.

Yapay zeka ile metalaşan görsel efektler (VFX) sızıntı riskini nasıl etkileyecek?

Üst düzey bilgisayar tabanlı görsellerin (CGI) bulut tabanlı YZ platformları aracılığıyla daha erişilebilir hale gelmesiyle, büyük stüdyolar geniş bir küçük ölçekli tedarikçi ve freelancer ağına bağlanacak. Kaspersky; saldırganların, stüdyoların sıkı korunan ana sistemlerini pas geçerek, yayınlanmamış sekansları, dijital varlıkları veya bölümleri çalmak amacıyla “render” çiftliklerini, eklentileri (plug-in) veya küçük post-prodüksiyon evlerini hedef alacağını öngörüyor.

İçerik Dağıtım Ağları (CDN) doğrudan bir hedef haline gelebilir mi? 

Günümüzde CDN’ler, pek çok büyük eğlence markasının henüz yayınlanmamış bölümlerini, oyun sürümlerini ve canlı yayınlarını taşıyor; bu da değerli içeriğin az sayıda sağlayıcıda yoğunlaşmasına neden oluyor. Yapay zeka destekli saldırganlar, CDN altyapılarını daha verimli bir şekilde haritalandırabilecek, değerli içeriğin konumunu saptayabilecek ve zayıf kimlik bilgilerini veya yapılandırma hatalarını kolayca bulabilecek. Tek bir başarılı ihlal, birden fazla yapımın aynı anda ifşa olmasına veya meşru yayın akışlarına kötü amaçlı kod enjekte edilmesine yol açabilir.

Üretken araçlar oyunlardaki ve hayran topluluklarındaki istismar modellerini nasıl değiştirecek?

Oyuncular ve “power user” olarak adlandırılan ileri düzey kullanıcılar, oyun içi yapay zeka yoldaşlarını ve içerik düzenleyicilerini kırmaya (jailbreak) devam edecek. Normalde engellenmesi gereken aşırı şiddet veya cinselleştirilmiş içerikler üretmek için harici üretken modeller kullanılarak bu içerikler oyunlara, modlara veya hayran videolarına yeniden dahil edilecek. Ayrıca, eğitim verilerinin (şarkı sözleri, diyaloglar veya görseller) düzgün şekilde temizlenmemesi durumunda, gerçek isimler veya kimlik bilgileri gibi kişisel verilerin “yaratıcı” çıktılarda istem dışı olarak yer alması riski bulunuyor.

Yapay zeka kullanımında mevzuat ve uyumluluğun rolü ne olacak? 

Yasa yapıcılar ve endüstri birlikleri; yapay zeka tarafından üretilen medyanın şeffaflığı ile telifli materyallerin eğitim verisi olarak kullanımı için net onay ve lisanslama süreçleri getiren kurallara yöneliyor. Kaspersky, bu durumun eğlence şirketleri bünyesinde yeni rolleri tetikleyeceğini öngörüyor. Film setlerindeki “COVID uyum yöneticilerine” benzer şekilde, YZ araçlarının nasıl eğitildiğini, üretim ve pazarlamada nasıl kullanıldığını ve yasal/sözleşmeli gerekliliklere uygunluğunu denetleyen “YZ Yönetişim Yöneticileri” sektörde yerini alacak.

Kaspersky Web İçerik Analizi Uzmanı Anna Larkina konuyu şöyle değerlendiriyor: “Endüstrinin farklı alanlarını incelediğimizde, yapay zekanın ortaya çıkan çoğu riskin ortak paydası olduğu açıkça görülüyor. Bu analizi yaparak, yapay zekanın yalnızca savunma tarafında anomalileri daha hızlı tespit etmeye yardımcı olmayacağını; aynı zamanda saldırganlara pazarları modelleme, altyapıları tarama ve ikna edici kötü amaçlı içerikler üretme konusunda da güç vereceğini vurgulamak istedik. Stüdyoların, platformların ve hak sahiplerinin; yapay zeka sistemlerini ve bu sistemlerin arkasındaki verileri sadece yaratıcı birer araç olarak değil, temel bir saldırı yüzeyi olarak görmeleri ve güvenlik stratejilerini bu gerçeklik üzerine inşa etmeleri gerekiyor.”

Kaspersky, eğlence sektöründeki kuruluşlara şunları öneriyor:

• Biletleme, prodüksiyon, dağıtım ve hayran platformlarında yapay zekanın nerede kullanıldığını haritalandırın ve bu sistemleri tehdit modelleme ile risk değerlendirme süreçlerinize dahil edin.
• Özellikle bulut tabanlı veya yapay zeka destekli araçlar kullanan görsel efekt (VFX) ve post-prodüksiyon tedarikçileri için güvenlik gerekliliklerini ve izleme süreçlerini sıkılaştırın.
• İçerik Dağıtım Ağları (CDN) mimarilerini gözden geçirin; güvenilir sağlayıcılar üzerinden yönlendirilen trafik de dahil olmak üzere, tüm erişim modelleri için daha derinlemesine anomali tespiti uygulayın.
• Oyun, pazarlama ve tüketici odaklı hizmetlerde kullanılan üretken yapay zeka uygulamaları için eğitim verisi, veri saklama ve izin verilen çıktılar konusunda net kurallar belirleyerek güvenlik ve gizlilik incelemeleri yapın.

Yapay zekâ ve eğlence sektörüne yönelik senaryoların tamamına Kaspersky Güvenlik Bülteni üzerinden erişilebilir.

Kaspersky: 2026’da Eğlence Sektöründeki Güvenlik Tehditlerinin Ortak Paydası “Yapay Zeka” Olacak yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yeni altyapı sayesinde ODAŞ’ın sanallaştırma sistemleri modernize edildi; veri merkezi süreçleri ise yüzde 99,9 kesintisiz çalışma ve yüksek erişilebilirlik hedefiyle yeniden yapılandırıldı. Yedekleme, kurtarma sistemleri ve profesyonel hizmet seviyeleri Vodafone Business güvencesine alınırken; siber güvenlik saldırılarına karşı DDOS koruması ve güvenlik duvarı (firewall) hizmetleri devreye alınarak proaktif tehdit önleme sağlandı. Ağ yönetimi ve veri merkezi tarafında tüm cihazlar merkezi olarak izlenebilir hale gelirken, trafik anormalliklerinin anında tespit edilmesi mümkün oldu. Bu sayede ODAŞ’ın, operasyonları hem daha güvenli hem de daha verimli şekilde yönetebilir bir yapıya kavuştu.

“Enerji sektörüne örnek olacak bir iş birliği gerçekleştirdik”

İş birliğiyle ilgili bir açıklama yapan Vodafone İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Özlem Kestioğlu şu değerlendirmeyi yaptı: “ODAŞ, bu iş birliğiyle Türkiye’de enerji sektöründe Vodafone Business hizmetlerini kullanan şirketlerden biri haline geldi. Şirketin kendi fiziksel ortamında kurulu ve çalışıyor olduğu bir yapıdan hibrit bulut modeline geçiş, yalnızca teknik bir dönüşüme değil; enerji sektörünün ihtiyaçlarına özel kurguladığımız fiyatlandırma modelleri, güvenlik katmanları ve yönetimli hizmet yapısıyla sektörde örnek gösterilebilecek bir iş birliğine dönüştü. Vodafone Business olarak yarattığımız bu yeni nesil altyapının, ODAŞ’ın operasyonel verimliliğini ve dijital güvenlik seviyesini önemli ölçüde güçlendirdiğine inanıyoruz.”

“Dijital güvenlik ve süreklilikte stratejik bir adım”

ODAŞ COO’su Caner Demirayak iş birliğiyle ilgili şöyle konuştu: “Bu adımı yalnızca bir hizmet alımı değil, uzun vadeli bir teknoloji ortaklığı olarak görüyoruz. Bu iş birliği sayesinde teknoloji altyapımızın dijital güvenlik ve sürekliliğini güçlendirdik; operasyonlarımızı siber tehditlere karşı daha güvenli, daha verimli ve regülasyonlara uyumlu şekilde yönetiyoruz.

Vodafone Business ile gerçekleştirdiğimiz bu kapsamlı dijital dönüşüm, yalnızca bugünün ihtiyaçlarına yanıt vermekle kalmıyor, aynı zamanda yarının akıllı, güvenli ve sürdürülebilir enerji dünyasını da inşa etmemize olanak sağlıyor. Bu iş birliği sayesinde, operasyonel verimliliğimizi artırırken inovasyon odaklı bir altyapıyla sektörün dijitalleşme yolculuğuna öncülük ediyoruz.” dedi.

ODAŞ’ın teknik altyapısı daha güçlendi

ODAŞ, Vodafone Business ile yaptığı iş birliği kapsamında bulut çözümlerinin birleşimi olan hibrit bulut çözümlerini kullanmaya başladı. Böylelikle daha esnek, ölçeklenebilir ve operasyonel maliyetleri düşüren bir yapı oluşturmuş oldu. Hibrit Bulut çözümlerinde sistemlerin bir bölümü kendi fiziksel ortamlarında (on-prem), bir bölümü de bulut ortamında çalışarak esneklik ile güvenliği birleştiriyor.  

Vodafone Business ile ODAŞ’tan stratejik teknoloji hamlesi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde Folkart iş birliğinde Kültürpark Atlas Pavyon Sanat Galerisi’nde 29 Ağustos’ta kapılarını açan ve 21 Aralık’ta son bulan dünyaca ünlü medya sanatçısı Refik Anadol’un “Şifanın Algısı” ve “Makine Rüyaları: Ege” sergileri kapsamında  “Yapay Zekâ Çağında Yeni Medya ve Dijital Sanat” masterclass programı düzenlendi. Programa medya sanatçısı, RAS Direktörü Refik Anadol çevrimiçi olarak katılırken; Etkinlik İletişimi Stratejisti ve Ayyıldız Comm. Kurucu Başkanı Cengiz Ayyıldız, akademisyen, yazar, sanatçı Prof. Dr. Selçuk Artut, küratör Ayşe Demirci ve akademisyen, multimedya sanatçısı, deneysel film yönetmeni İrem Çoban konuşmacı olarak yer aldı. Masterclass programını, Yaşar Üniversitesi, İzmir Ekonomi Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi ve Ege Üniversitesi’nin İletişim Fakültesi ile Güzel Sanatlar Fakültesi’nden akademisyenler ile lisans ve yüksek lisans öğrencileri takip etti.

Yapay zeka önemli bir role sahip
Günün ilk oturumu, “Dijital Deneyim Ekonomisinde Ekosistem Üyeleri İçin Fırsatlar” başlığıyla düzenlendi. Cengiz Ayyıldız konuşmasında, Türkiye’de ve dünyada dijital sanat ve dijital deneyim endüstrilerinin gidişatı, yaratıcı endüstriler bağlamında kamu ve özel sektör destekleri ile sanatçıların ve stüdyoların kendilerini ifade edebilecekleri alanlar konularına değindi. Ayyıldız, “Sizin için bazı veriler topladım. 2021 yılında dijital sanatlarla ilgilenen, 1 milyon doların üzerinde varlığa sahip koleksiyonerlerin sanata yaptıkları yatırımlar içinde dijital eserlerin payı yüzde 12 iken, bu oranın 2026’da  yüzde 40’a çıkacağı öngörülüyor. PricewaterhouseCoopers’ın bir araştırmasına göre, deneyimsel dijital sanat pazarının küresel büyüklüğü 2024 yılında yaklaşık 19 milyar dolar seviyesinde. 2030 yılı için yapılan öngörüler ise bu pazarın 60–65 milyar dolara ulaşacağını gösteriyor. Türkiye’de ise bu ekonominin mevcut büyüklüğü yaklaşık 600 milyon dolar seviyesinde. Türkiye pazarının da 2033 yılına kadar yaklaşık 4 milyar dolara ulaşması bekleniyor. 2020–2024 yılları arasında dijital sergi sayısında yaklaşık iki kat artış yaşandı. Ayrıca dijital işler, klasik sergilere kıyasla yüzde 30–45 oranında daha uzun ziyaret süresi yaratıyor” dedi.

Eser ve mekân ilişkisi 
Program, Ayşe Demirci ve İrem Çoban’ın anlatımlarıyla “Yeni Medya Sanatının Küratöryel ve Sergileme Boyutları” başlığıyla devam etti. Dijital eserlerin galerilerdeki sergilenme sorunlarından arşivlemeye, donanım bağımlılığından “etkileşim” temelli sergilere kadar pek çok kritik başlığı ele alındı. Küratör Ayşe Demirci sergileme ve mekân ilişkisinden bahsederken, multimedya sanatçısı, akademisyen İrem Çoban ise eserleri üzerinden açıklamalarda bulundu.
Yazar ve sanatçı Prof. Dr. Selçuk Artut, “Yapay Zeka ve Yaratıcılık: Yapay Zeka Araçlarıyla Uygulamalı Görüntü Oluşturma” atölyesini gerçekleştirdi. Uygulamalı atölyede, yaratıcı görüntü oluşturma için hızlı mühendislik teknikleri, ComfyUI arayüzünün ve iş akışı mantığının temelleri katılımcılara aktarıldı.

Refik Anadol ile final söyleşisi
Masterclass programının kapanış etkinliğinde çevrimiçi olarak katılan Refik Anadol, “Sanatın Geleceği, Veri ve Bilinç” başlıklı söyleşide sanal mekânların sınırlarını, kolektif bilinç kavramını ve dünyaca ünlü “Makine Rüyaları” fikrinin felsefi kökenlerini ele aldı. Anadol, “Şu anda oldukça zorlu bir çalışma sürecindeyiz. Dataland isimli yapay zekâ müzemizin inşaatının son aşamalarına gelmiş bulunuyoruz. Milyarlarca pikselden oluşan bir mekân ve çok sayıda süper bilgisayardan oluşan bir sistem kurmaya çalışıyoruz” dedi. Üç yaşından itibaren İzmir’e gelmeye başladığını ve 19 yıl boyunca her yaz bu şehirde bulunduğunu dile getiren Anadol, İzmir’e duyduğu sevgiyi katılımcılarla paylaştı. Çocukluk yıllarında, bir yılbaşı gecesi annesinden hediye olarak aldığı bilgisayarın hayatında bir dönüm noktası olduğunu belirten Anadol, çalışmalarından ve projelerinden de söz etti. Anadol, veriye bakışını şu sözlerle ifade etti: “Veri benim için sadece rakamlardan ibaret değil; bir sistemin kendi içinde konuşma biçimi ve sakladığı hatıraların ötesinde, başlı başına bir hatıra formu. Veriyi bu şekilde düşünmeye başladığımda, onun görsel anlamda renk, form, hız, animasyon, tekstür ve daha pek çok unsur üzerinden dönüştürülebilen bir yapıya sahip olduğunu fark ettim. Yani demek istediğim şu: Veri, klasik bir pigmentin ötesine geçip erimeyen, donmayan ve fizik kurallarının dışına rahatlıkla çıkabilen bir maddeye dönüştüğünde, üretimlerimde en yoğun biçimde kullandığım unsur hâline geliyor.”
“Yapay Zeka Çağında Yeni Medya ve Dijital Sanat” masterclass programı, toplu fotoğraf çekimi ve katılımcı belgelerinin takdimiyle sona erdi.

Atlas Pavyon’da yapay zeka ele alındı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen Konya Açık Veri Portalı, şehrin dijital dönüşüm vizyonu doğrultusunda her geçen yıl büyüyerek gelişimini sürdürüyor.

2021 yılından beri hizmet veren Konya Açık Veri Portalı, açık veriye dayalı şeffaf, katılımcı ve yenilikçi bir yönetim anlayışını desteklerken; kamu kurumları, akademi, özel sektör ve vatandaşlar arasında güçlü bir veri ekosistemi oluşturmayı hedefliyor.

Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, veriye dayalı yönetimin önemine dikkat çekerek, “Konya Büyükşehir Belediyesi olarak veriye dayalı bir karar destek mekanizmasını ve şehir yönetimini benimsiyoruz. ‘Konya Modeli Belediyecilik’ anlayışının başarısındaki en önemli unsurlardan biri de bu bakış açımızdır. Şehrimiz için değer ifade eden verileri açık hale getirerek açık veriyi yalnızca bir paylaşım modeli olarak değil, tüm paydaşların birlikte değer ürettiği ortak bir ekosistem olarak ele alıyoruz. Verilerini şeffaf şekilde paylaşan kurumlarımıza teşekkür ediyor, açık veri ekosistemine dahil olmak isteyen tüm kamu kurumlarını, akademik kuruluşları ve özel sektör temsilcilerini Konya Açık Veri Portalı’na davet ediyorum.”

20 PAYDAŞ, 230’DAN FAZLA VERİ SETİ

Bugün itibarıyla Konya Açık Veri Portalı, 20 paydaş kurum ve 230’un üzerinde veri seti ile hizmet veriyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Konya Büyükşehir Belediyesi daire başkanlıkları, KOSKİ, Selçuklu Belediyesi, MEDAŞ, EPDK ve Konya Teknik Üniversitesi’nin ekosisteme dahil olmasıyla birlikte portalın kurumsal yapısı daha da güçlendi.

Portal kapsamında; Afet ve Acil Durum Yönetimi, Çevre, Enerji, Ekonomi, Hareketlilik, Sağlık, Sosyal Belediyecilik, Tarım, Yaşam ve Yönetişim olmak üzere 10 ana kategori altında geniş bir veri yelpazesi kullanıcıların erişimine sunuluyor. Bu yapı, veri temelli analizlerin ve yenilikçi uygulamaların geliştirilmesine önemli katkı sağlıyor.

DATATHONLAR VE BAŞARILI ÖRNEKLER DİKKAT ÇEKİYOR

Açık veri tabanlı inovasyonu teşvik etmek amacıyla düzenlenen Datathon yarışmaları, yaratıcı proje fikirlerinin ve veri analizlerinin ortaya çıkmasına olanak tanıyor. Bu çalışmalar, portalda “Başarılı Örnekler” başlığı altında paylaşılarak açık verinin somut faydalarının daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlıyor.

ZİYARETÇİ SAYISINDA YÜZDE 220 ARTIŞ

Konya Açık Veri Portalı’nın 2025 yılı ziyaretçi sayısı, bir önceki yıla göre yüzde 220 oranında artış gösterdi. Bu artış, açık verinin karar alma süreçleri, akademik çalışmalar ve yenilikçi uygulamalar açısından giderek daha kritik bir rol üstlendiğini ortaya koyuyor. Özellikle yapay zekâ ve veri analitiği uygulamalarının yaygınlaşması, nitelikli ve erişilebilir veriye olan ihtiyacı artırırken, portala gösterilen yoğun ilgi bu katkının somut bir göstergesi olarak öne çıkıyor.

VERİ ODAKLI GELECEK İÇİN ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR

Hazırlanan Açık Veri Strateji Belgesi doğrultusunda yürütülen çalışmalarla veri odaklı karar alma süreçleri desteklenirken, şehrin daha şeffaf ve katılımcı bir yapıya kavuşması hedefleniyor. Bu kapsamda 2025 Konya Açık Veri Portalı Gelişim Raporu hazırlanırken, her yıl potansiyel paydaşlara yönelik anket çalışmaları gerçekleştiriliyor. Böylece ekosistemin sürekli iyileştirilmesi amaçlanıyor.

Vatandaşlar ve araştırmacılar, Konya Açık Veri Portalı’nı ziyaret ederek veri setlerini inceleyebiliyor, ihtiyaç duydukları veriler için talepte bulunabiliyor ve daha önce gerçekleştirilen çalışmalardan faydalanarak veriye dayalı çözümler geliştirebiliyor.

Girişimcilerden akademisyenlere, öğrencilerden araştırmacılara kadar geniş bir kullanıcı kitlesine hitap eden Konya Açık Veri Portalı sayesinde Konya’ya ilişkin güncel ve güvenilir veriler acikveri.konya.bel.tr adresi üzerinden herkesin erişimine açık şekilde sunuluyor.

Konya Açık Veri Portalı, Büyüyen Ekosistemiyle Veri Odaklı Yönetime Katkı Sağlıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yılbaşı tatili öncesinde Kaspersky, Türkiye’deki kullanıcıların tatil hazırlıklarını kolaylaştırmak ve boş zamanlarını daha verimli değerlendirmek için yapay zekâ destekli araçlardan nasıl yararlandıklarını ve buna eşlik eden potansiyel siber tehditleri ortaya koymak amacıyla bir araştırma gerçekleştirdi. Araştırma sonuçlarına göre, 2025/2026 tatil döneminde yapay zekâ kullanımı oldukça yaygın. Katılımcıların %78’i tatil aktivitelerinde yapay zekâyı kullanmayı planladığını belirtiyor. Yapay zekâya en yüksek ilgiyi ise genç kullanıcılar gösteriyor; 18–34 yaş aralığındaki katılımcıların %86’sı tatil döneminde yapay zekâdan yararlanmayı düşünüyor.

Araştırmaya göre, yapay zekâ kullanıcılarının yarıdan fazlası tatil döneminde tarif aramak (%47) ya da restoran ve konaklama seçeneklerini incelemek (%60) için bu araçlara başvurmayı planlıyor. Bu bulgu, yapay zekânın araştırma süreçlerini basitleştirme ve zaman tasarrufu sağlama konusundaki rolünü bir kez daha ortaya koyuyor.

Öte yandan yapay zekâ, bir fikir üretim aracı olarak da kullanıcılar tarafından yoğun ilgi görüyor. Katılımcıların %47’si hediye fikirleri, kutlama önerileri veya yılbaşı dekorasyonu konusunda ilham almak için yapay zekâdan destek almayı planlıyor. Kullanıcıların %48’i boş zamanlarını nasıl değerlendireceklerine dair fikir üretiminde de yapay zekâya güveniyor. Tatil döneminde katılımcıların %52’si ise alışveriş listeleri oluşturma, en iyi fırsatları bulma veya kullanıcı yorumlarını analiz etme gibi konularda yapay zekâyı bir alışveriş asistanı olarak görüyor.

Modern yapay zekâ araçları, tatil alışverişi yapan kullanıcıların yalnızca birkaç tıklamayla kişisel tercihlerine ve bütçelerine en uygun teklifleri bulmasını mümkün kılıyor. Ancak sohbet botları tarafından sunulan bilgilerin güvenilirliği önemli bir endişe kaynağı olmaya devam ediyor. Uzmanlar, yapay zekâ tarafından paylaşılan bağlantıların tıklanmadan önce mutlaka kontrol edilmesini öneriyor; zira bu bağlantılar kötü amaçlı ya da oltalama (phishing) içerikler barındırabilir. Bu riski azaltmak için, yapay zekâ tabanlı oltalama tespit teknolojileriyle güçlendirilmiş bir güvenlik çözümünün kullanılması tavsiye ediliyor.

Yapay zekâ, farklı ihtiyaçlara yanıt verme ve yeni fikirler üretme kapasitesinin ötesinde, yeni bir rol daha üstlenmiş durumda: duygusal destek sunan sanal bir yol arkadaşı olmak. Tatil döneminde yapay zekâ kullanan katılımcıların %29’u, kendilerini mutsuz hissettiklerinde yapay zekâ ile sohbet etmeyi tercih ettiklerini ifade ediyor. Z ve Y kuşağı, yapay zekâ destekli bu tür etkileşimlere en fazla ilgi gösteren yaş grupları olarak öne çıkıyor.

Kaspersky Yapay Zekâ Teknoloji Araştırma Merkezi Grup Yöneticisi Vladislav Tushkanov konuyla ilgili şunları söylüyor: “Büyük dil modelleri hızla geliştikçe, kullanıcılarla daha anlamlı diyaloglar kurma potansiyelleri de artıyor. Ancak bu sistemlerin, büyük ölçüde internetten toplanan verilerle eğitildiğini ve bu nedenle hataları ve önyargıları yeniden üretebildiğini unutmamak gerekiyor. Yapay zekâdan gelen önerilere temkinli yaklaşmak ve aşırı kişisel bilgi paylaşımından kaçınmak son derece önemli.” 

Yapay zekâ servisleriyle kurulan iletişim kişisel ve özel gibi görünse de bu araçların büyük çoğunluğunun ticari şirketler tarafından işletildiğini ve kendilerine ait veri toplama ve işleme politikalarına sahip olduğunu hatırlamak gerekiyor. Veri gizliliğini güçlendirmek için dikkat edilmesi önerilen bazı temel güvenlik adımları şunlardır:

• Bir yapay zekâ aracıyla sohbet etmeye başlamadan önce gizlilik politikasını mutlaka inceleyin. Sohbetlerinizin model eğitimi veya pazarlama amacıyla kullanılmasını devre dışı bırakma seçeneği olup olmadığını kontrol ederek toplanan veri miktarını sınırlayın.
• Yapay zekâ sohbet botlarıyla derinlemesine kişisel, kimlik belirleyici veya finansal bilgiler paylaşmaktan kaçının. Mesajlarınızı, herkese açık bir sosyal medya paylaşımı yapıyormuş gibi düşünün; mutlak gizlilik varsayımıyla hareket etmeyin.
• Güçlü gizlilik ve güvenlik geçmişine sahip, güvenilir şirketlerin sunduğu yapay zekâ servislerini tercih edin. Veri toplamak amacıyla tasarlanmış anonim veya bilinmeyen botlardan uzak durun. Kötü amaçlı veya sahte yapay zekâ botları, dolandırıcılık, kimlik avı veya şantaj amacıyla kişisel bilgileri ele geçirmeye çalışabilir. Verilerinizi korumak için, güvenilir olmayan bağlantılara tıklamayı engelleyen Kaspersky Premium gibi bir güvenlik çözümü kullanın.

*Araştırma, Kaspersky’nin pazar araştırma merkezi tarafından Kasım 2025’te gerçekleştirildi. Arjantin, Şili, Çin, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Malezya, Meksika, Suudi Arabistan, Güney Afrika, İspanya, Türkiye, Birleşik Krallık ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden toplam 3.000 kişi çalışmaya katıldı.

Kaspersky’nin araştırmasına göre, Türkiye’de kullanıcıların %78’i tatil aktivitelerine yapay zekâyı dahil etmeyi planlıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sağlık hizmetlerinin yönetimsel boyutunu kapsayan stratejik bir alan

Sağlık Kurumları İşletmeciliği veya Sağlık Yönetimi sağlık hizmetlerinin yalnızca tıbbi boyutuyla değil; yönetim, planlama ve sürdürülebilirlik ekseninde de ele alınması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tuğba Altıntaş, “Sağlık Kurumları İşletmeciliği ve Sağlık Yönetimi, sağlık hizmetlerinin sadece tıbbi değil; aynı zamanda yönetimsel, ekonomik ve organizasyonel boyutunu kapsayan stratejik bir alandır. Bu programlardan mezun olanlar, sağlık kurumlarının etkin, verimli ve hasta odaklı şekilde yönetilmesinde aktif rol üstlenmektedir.” dedi.

Mezunlar çok yönlü bir yönetim becerisi kazanıyor

Programın mezunlara kazandırdığı temel yetkinliklere değinen Prof. Dr. Altıntaş, “Mezunlarımız; yönetim ve organizasyon, finansal planlama ve bütçe yönetimi, insan kaynakları, kalite ve akreditasyon süreçleri, sağlık mevzuatı ile hasta memnuniyeti ve hizmet kalitesi gibi alanlarda donanım kazanıyor. En önemli kazanım ise sağlık hizmetlerini hem hasta hem kurum hem de çalışan perspektifinden değerlendirebilmeleridir. En önemli kazanımlardan biri, mezunların sağlık hizmetlerini hem hasta hem kurum hem de çalışan perspektifinden değerlendirebilme yeteneği elde etmeleridir. Böylece sağlık hizmetlerinin daha düzenli ve sürdürülebilir sunulmasına katkı sağlarlar.” diye konuştu.

İstihdam alanı oldukça geniş

Sağlık Kurumları İşletmeciliği mezunlarının Türkiye’de çok geniş bir yelpazede görev alabildiğini belirten Prof. Dr. Altıntaş, “Mezunlarımız; kamu ve özel hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri, tıp merkezleri, aile sağlığı merkezleri, özel sağlık şirketleri, ilaç ve medikal firmalar, sağlık sigortası ve özel emeklilik şirketleri ile sağlık turizmi firmalarında istihdam edilebilmektedir. Mezunlar genellikle idari kadrolarda; hasta hizmetleri, kalite birimleri, insan kaynakları, satın alma ve planlama gibi bölümlerde görev alırlar.” ifadesinde bulundu.

Uluslararası alanda da geçerliliği olan bir meslek

Sağlık yönetiminin küresel ölçekte geçerli bir alan olduğunun altını çizen Prof. Dr. Altıntaş, “Yabancı dil yeterliliğini geliştiren mezunlar, yurt dışındaki hastanelerde, sağlık turizmi firmalarında, uluslararası sağlık kuruluşlarında ve sağlık danışmanlığı ile proje yönetimi alanlarında çalışma imkânı bulabilmektedir. Özellikle sağlık turizmi ve uluslararası hasta yönetimi alanları, mezunlar için önemli fırsatlar sunmaktadır.” şeklinde konuştu.

Özel sektör daha hızlı fırsatlar sunuyor

Kamu ve özel sektör karşılaştırmasına da değinen Prof. Dr. Altıntaş, “Mezunların istihdamında özel sektör daha hızlı ve esnek fırsatlar sunmaktadır. Özel hastaneler, sağlık grupları ve sağlık şirketleri bu mezunlara yoğun talep göstermektedir. Kamu sektöründe ise Sağlık Bakanlığı ve bağlı kurumlarda görev alma imkânı bulunmaktadır; ancak bu alanda atamalar daha sınırlı ve rekabetçidir. Bu nedenle mezunların büyük bir kısmı kariyerine özel sektörde başlamayı tercih etmektedir.” dedi.

Dijitalleşme ve veri temelli yönetim öne çıkacak

Önümüzdeki yıllarda sağlık yönetimi alanında öne çıkacak trendlere de değinen Prof. Dr. Altıntaş, “Dijitalleşme, sağlık bilişim sistemleri, yapay zekâ destekli karar mekanizmaları, veriye dayalı yönetim, hasta deneyimi ve memnuniyeti odaklı yaklaşımlar ile kalite ve hasta güvenliği uygulamaları önümüzdeki dönemin belirleyici başlıkları olacak. Bu gelişmeler, sağlık kurumları işletmeciliği mezunlarının önemini her geçen gün artırmaktadır.” diye konuştu.

Sağlık yöneticileri sistemin görünmeyen kahramanları

Prof. Dr. Tuğba Altıntaş, sağlık yöneticilerinin sistemdeki hayati rolüne dikkat çekerek, “Sağlık Kurumları İşletmeciliği, sağlık sisteminin arka planda ama hayati rol üstlenen bir alanıdır. İyi yönetilen sağlık kurumları hem sağlık çalışanlarının yükünü azaltır hem de hastalara daha kaliteli hizmet sunar.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Sağlıkta sürdürülebilirliğin anahtarı iyi yönetim! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İstinye Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Bestami Özkaya, küresel enerji krizinin nedenlerinden geleceğin enerji teknolojilerine uzanan geniş bir perspektifte önemli değerlendirmelerde bulundu. Özkaya’ya göre dünya, artan enerji talebi, fosil yakıtlara bağımlılık ve jeopolitik gerilimlerin tetiklediği kırılgan bir enerji sistemiyle karşı karşıya. Bu durum hem arz güvenliğini hem de ekonomik istikrarı tehdit ediyor. İklim değişikliğinin enerji üretimini doğrudan etkilediğini aktaran Prof. Dr. Özkaya, değerlendirmeleri şöyle:

Krizin ana nedenleri kesintiler ve fiyat dengesizlikleri

Küresel enerji krizinin ana nedenleri; hızla yükselen talebe karşın fosil yakıt (petrol, doğalgaz) arzındaki jeopolitik şoklar (savaşlar, istikrarsızlıklar) kaynaklı kesintiler ve fiyat dengesizlikleridir. Enerji Krizi, enerji sistemlerinin sürdürülebilirlik ve arz güvenliği açısından yetersiz olduğunu net bir şekilde gözler önüne sermektedir. Geleneksel fosil yakıtlara aşırı bağımlılık sürerken, yenilenebilir enerjiye geçiş sürecinde altyapı ve depolama eksikliklerine yapılan yetersiz yatırımlar, krizin yapısal boyutunu derinleştiren ve küresel ekonomileri tehdit eden kritik sorunlardır. Ayrıca, Rusya-Ukrayna savaşı gibi jeopolitik krizler enerji arzını daraltarak fiyatları yükseltmiştir. Bu zorlu süreç, akademik birimlerin yenilikçi enerji çözümleri, enerji verimliliği ve akıllı şebekeler alanındaki uzmanlığıyla topluma ve sanayiye rehberlik etme vizyonunun önemini pekiştirmektedir.

Aşırı hava olayları enerji üretimini olumsuz etkiler

İklim değişikliği ve aşırı hava olayları enerji üretimini olumsuz etkiler. Kasırgalar, fırtınalar, sel ve kuraklık gibi ekstrem olaylar enerji altyapılarına zarar verir; örneğin Küba’da enerji santralleri ciddi hasar görmüştür. Kuraklık hidroelektrik üretimi düşürürken, aşırı sıcaklar termik ve nükleer santrallerin verimliliğini azaltır. Fırtına ve seller iletim hatlarına zarar vererek şebeke esnekliğini sınırlar. Güneş, rüzgâr, biyokütle ve jeotermal gibi temiz enerjiye geçiş, fosil yakıt bağımlılığını azaltarak emisyonları düşürür ve sürdürülebilir büyümeyi destekler.

Akıllı lojistik, veri odaklı altyapı yönetimi kritik öncelik

Mevcut küresel enerji altyapıları, aşırı hava olayları, siber tehditler ve merkezileşmiş yapıları nedeniyle yeterince dayanıklı değildir. Bu nedenle, Akıllı Şebekeler (Smart Grids) ve Dağıtık Enerji Üretim Sistemleri (örneğin mikro şebekeler) gibi modernizasyon adımları, şebekenin esnekliğini artırarak iklim ve jeopolitik risklere karşı güvenliği sağlar. İSÜ CONNECTOM’un “SOLAR ÇATI-Yeşil Enerji Dönüşümü” semineri ve LMSCM2024 kongresi, enerji dönüşümü ve akıllı şehir uygulamalarının mühendislik çözümleri bağlamında üniversite ekosisteminde paylaşılmasını sağlamıştır. Artan talep, iklim riskleri ve şehirleşme baskıları, akıllı lojistik, veri odaklı altyapı yönetimi ve Afet Dayanımı planlamalarını kritik öncelik hâline getirmektedir.

Yenilenebilir enerji entegrasyonu ve atık ısı geri kazanım teknolojileri öne çıkıyor

Enerji krizine karşı hızlı ve maliyet etkin çözüm sunan enerji verimliliği alanında, mühendislik dünyası akıllı sistemler ve yenilikçi teknolojilere odaklanmaktadır. Bunlar arasında Akıllı Bina Yönetim Sistemleri (BMS), endüstriyel enerji geri kazanım sistemleri, yüksek verimli malzemeler, yenilenebilir enerji entegrasyonu ve atık ısı geri kazanım teknolojileri öne çıkmaktadır. IEA’ya göre bu teknolojiler 2050 net sıfır hedefine ulaşmada yüzde 40’a varan kritik katkı sağlayacaktır. İSÜ’de düzenlenen projeler ve etkinlikler, yapay zekâ, sensör tabanlı enerji yönetimi ve yüksek verimli elektronik tasarımları gibi geleceğin enerji verimliliği çözümlerinin uygulanabilirliğini göstermektedir.

Enerji depolamada BESS ve yeşil hidrojen çözümleri kritik

Enerji depolama teknolojileri, özellikle Batarya Enerji Depolama Sistemleri (BESS) ve yeşil hidrojen çözümleri, enerji krizinin yönetiminde kritik rol oynar. Depolama, yenilenebilir kaynakların kesintili üretimini dengeleyerek sürekli enerji sağlar ve arızalarda veya yoğun talepte şebekeyi destekler. Uzun vadede, mevsimlik ve büyük ölçekli depolama çözümleri fosil yakıt bağımlılığını azaltarak enerji dönüşümünü hızlandırır. İSÜ IEEE Kulübü’nün etkinlikleri, bu teknolojilerin ulaşımda enerji verimliliğini artırmadaki stratejik önemini göstermektedir.

Yatırımlar, sistem entegrasyonu ve esnekliğini artırmaya odaklanmalı

Enerji dönüşümünün hızlanması ve sürdürülebilir enerji hedefleri doğrultusunda mühendislik yatırımları, sistem entegrasyonu ve esnekliğini artırmaya odaklanmalıdır. Öncelikler; yüksek kapasiteli enerji depolama (BESS ve yeşil hidrojen), akıllı şebeke modernizasyonu, iletim ve dağıtım altyapısının güçlendirilmesi ve ileri malzeme ile üretim teknolojileridir. Bu alanlar, küresel krizlere karşı arz güvenliğini sağlamak ve karbon emisyonlarını azaltmak için kritik öneme sahiptir. İstinye Üniversitesi’nde yürütülen fotokatalitik hidrojen üretimi ve elektrikli araç şarj altyapısı projeleri, yüksek verimli ve sürdürülebilir teknolojilerin geliştirilmesine ve enerji dönüşümüne doğrudan katkı sunmaktadır.

Enerji sektörü, köklü bir dönüşüm sürecinde

Enerji sektörü, küresel krizler ve iklim baskısı nedeniyle köklü bir dönüşüm sürecindedir. 2030’a kadar fosil yakıt talebi zirve yaptıktan sonra azalacak, güneş ve rüzgâr enerjisi maliyet avantajı sayesinde elektrik üretiminde öne çıkacaktır. Elektrikli araçlar petrol talebini düşürürken, enerji depolama teknolojileri kesintili üretimi dengeleyecektir. Türkiye, rüzgâr ve güneş kapasitesini dört katına çıkarmayı ve enerji depolama yatırımlarını hızlandırmayı hedeflemektedir. 2053 net sıfır vizyonu doğrultusunda doğal gaz geçiş yakıtı olarak kullanılacak, ancak yenilenebilir enerji stratejik öncelik olacaktır. 2030, enerji krizinin sona erdiği değil, sistemin köklü dönüşüm yaşadığı bir dönüm noktası olacak ve güçlü politikalar ile yatırımlar gerektirecektir.

Enerji dönüşümünde nitelikli işgücüne olan talep arttı

Enerji mühendisliği, son yıllarda akademi, STK ve diğer kurumların odağına girmiştir. YÖK’ün Geleceğin Meslekleri çalışmasında “Yenilenebilir Enerji Teknikerliği” ve “Hidrojen ve Enerji Depolama Teknikerliği” gibi programlar 2025-YKS Tercih Kılavuzu’nda yer almaktadır. Hızla değişen dünya koşulları, enerji dönüşümünde nitelikli işgücüne olan talebi dramatik biçimde artırmıştır. Uluslararası kuruluşlar (IRENA, Dünya Bankası) güneş, rüzgâr, batarya üretimi, hidrojen ve şebeke modernizasyonu alanlarında istihdamın yükseldiğini raporlamış; Skills for the Green Transition, Energy Workforce Development Initiative ve Green Talent Strategy gibi programlar da bu alandaki eğitim önceliklerini göstermektedir.

12’nci Kalkınma Planı’ndaki enerji sektörü öncelikli gelişme alanları

12’nci Kalkınma Planı’nda enerji sektörü öncelikli gelişme alanları arasında yer almakta ve birincil enerji talebi, elektrik tüketimi, yenilenebilir kurulu güç, enerji verimliliği ve batarya depolama kapasitesi gibi hedefler belirlenmiştir. Enerji Verimliliği ve Çevre Dairesi Başkanlığı (EVÇED), uluslararası eğitim ve kapasite geliştirme projeleri yürütmekte; JICA ve TİKA işbirliğiyle “Sanayide Enerji Verimliliği ve Yönetimi” eğitimleri verilmiş ve YEVDES projesi kapsamında belediyeler ile üniversitelere teknik destek sağlanmıştır. EVÇED’in European Energy Network (EnR) üyeliği ve Danimarka ile yürütülen stratejik işbirlikleri, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve düşük karbonlu ısıtma-soğutma sistemleri alanlarında politika geliştirme ve kapasite artırma çalışmalarını güçlendirmektedir.

Türkiye’deki akıllı ve sürdürülebilir enerji çözümleri örnekleri

Günümüzde enerji kullanımında amaç, yüksek verimlilik ve tasarruf sağlayan yenilenebilir temelli sistemlerle yönetimdir. Akıllı enerji ağları, enerji depolama sistemleri, akıllı üretim ve dağıtım, uzaktan gözetim ve otomasyon (SCADA), dağıtık üretim yönetimi ve alternatif enerji sistemleri, kaynakların etkin kullanımını sağlar ve şebeke güvenliğini artırır. Akıllı sayaçlar, LED aydınlatmalar ve enerji izleme sistemleri, talep odaklı optimizasyon ve tasarruf sağlar. Türkiye’de Mardin GES Santrali, Manisa elektrikli otobüs projesi, İzmir Jeotermal Balçova Projesi ve Balıkesir çöp gazından enerji üretimi gibi uygulamalar, akıllı ve sürdürülebilir enerji çözümlerinin örneklerindendir.

İstinye Üniversitesi’nde de projeler yürütülüyor

İstinye Üniversitesi’nde “Atıktan Enerjiye Dönüşüm” ve “Mev Enerjili Elektron Hızlandırıcısı Tasarım Yazılım” projeleri yürütülmektedir. Ayrıca, nanogözenekli fotokatalizörler ve yapay zekâ destekli biyo-elektrokimyasal sistemler ile yeşil hidrojen üretimi projeleri ulusal ve uluslararası başvurularla desteklenmektedir. Üniversitede kurulan Temiz Enerji Araştırma Merkezi, yeşil enerji alanını geliştirmeyi ve sürdürülebilir bir gelecek sağlamayı hedeflemektedir. Bu kapsamda, Uluslararası Hidrojen Teknolojileri Kongresi (IHTEC) 10’uncusu, 10–13 Mayıs 2026 tarihlerinde İstinye Üniversitesi ev sahipliğinde İstanbul’da gerçekleştirilecek ve hidrojen teknolojilerinde üretim, depolama, taşımacılık, güvenlik, endüstriyel uygulamalar ve politika alanlarında güncel bilimsel ve teknolojik gelişmeler tartışılacaktır.

İstinye Üniversitesi’nden Enerji Krizi Analizi: Dönüşüm Kaçınılmaz, Mühendislik Çözümleri Belirleyici Olacak yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kâmil Koç’un bir asra yaklaşan yolculuğunu, sektördeki dijital dönüşümü ve global iş ortağı Flix ile hayata geçirilen yenilikleri öğrencilerle paylaşan Çağatay Kepek, “1926’da Türkiye’nin ilk seyahat firması olarak çıktığımız bu yolculukta 100. Yılımıza girmenin heyecanını yaşıyoruz. Kâmil Koç’un hikâyesi bir markanın ötesinde, Türkiye’nin yolculuk hikâyesidir. Bugün, bu köklü mirası geleceğe taşırken hizmet kültürümüzü Flix’in yenilikçi uygulamalarıyla birleştiriyoruz. Yerelin tecrübesini korurken, aynı zamanda küresel bir vizyonla büyüyoruz” dedi.

Kâmil Koç Genel Müdürü Çağatay Kepek, Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) GİKAM ile Uluslararası Ticaret ve Finansman Kulübü iş birliğiyle düzenlenen Lojistik Zirvesi’nde öğrencilerle buluştu.

“100 yıllık bir mirası, küresel bir vizyonla büyütüyoruz” 

Üniversite öğrencilerinin yoğun ilgi gösterdiği etkinlikte sektörün geleceğini değerlendiren Çağatay Kepek, şunları söyledi:

“Türkiye’nin en çok tercih edilen firması olarak, bir asrı aşkın süredir Türk halkının seyahatteki ilk tercihiyiz. Cumhuriyet’in ilk yıllarıyla başlayan bu yolculukta bugüne kadar sektöre birçok ilki ve yeniliği taşıdık. Dolayısıyla Kâmil Koç’un hikâyesi bir markanın ötesinde, Türkiye’nin yolculuğunun hikâyesidir. Bugün bu hikâyenin 100 yıllık birikimini taşırken, aynı zamanda yeni bir dönemin de kapılarını aralıyoruz. Yerel tecrübeyi korurken, küresel bir vizyonla büyümeyi esas alıyoruz.

Kâmil Koç’un güven, sadakat ve köklü hizmet kültürü, Flix’in teknoloji, veri odaklı yönetim anlayışı ve sürdürülebilirlik perspektifiyle birleşiyor. Kâmil Koç, artık yalnızca Türkiye’nin en güçlü seyahat markalarından biri değil; küresel iş ortağımız Flix sayesinde dünyanın en büyük mobilite ağlarından birinin Türkiye’deki temsilcisidir.

“Dönüşümün anahtarı sürdürülebilir değer yaratmakta”

Bugün geldiğimiz noktada şehirlerarası taşımacılık sektörü bugün büyük bir dönüşümden geçiyor. Maliyet baskıları, artan rekabet ve değişen yolcu beklentileri, bu dönüşümün temel dinamiklerini oluşturuyor. Bu ortamda sürdürülebilir değer yaratmak her zamankinden daha kritik hâle geliyor. Özellikle güvenli ve tutarlı operasyonlar, veri ve teknolojiyle yönetim, yüksek müşteri memnuniyeti bu değerin temel yapı taşlarını oluşturuyor. Özetle; sektörde kalıcı olmanın yolu yalnızca bugünün sorunlarına çözüm üretmekten değil, yarının beklentilerini öngörebilecek esneklik ve inovasyon kültürü oluşturmaktan geçiyor.

“Flix’in desteğiyle birçok dijital altyapıyı Türkiye’ye uyarladık”

Küresel iş ortağımız Flix’in ekosistemi, dünyanın en dijital kara yolu mobilite şirketlerinden biri. Biz de bu küresel gücün desteğiyle bu alanda çok önemli yenilikleri hayata geçirdik. Kâmil Koç’un bu yapıya entegre olması büyük bir dönüşümü beraberinde getirdi. Hâlihazırda rota optimizasyonu, fiyatlandırma algoritmaları, talep tahmini ve operasyon planlaması gibi birçok dijital altyapıyı Flix’in desteğiyle Türkiye’ye uyarladık.

Artık tek bir teknoloji altyapısıyla biletleme, müşteri yönetimi ve operasyon sistemlerimiz, Flix’in küresel platformlarıyla entegre hâle geliyor. Veri odaklı yönetim yaklaşımı sayesinde Türkiye’deki operasyonlarımız, Almanya ve ABD’deki operasyonlarla aynı standartlarda takip ediliyor. Sürdürülebilirlik alanında ise karbon emisyon analizleri, filo verimliliği ve enerji optimizasyonu gibi uygulamaları Türkiye operasyonlarımızda aktif olarak hayata geçiriyoruz.

Bununla birlikte, yakın dönemde gençlerin somut olarak deneyimleyeceği birçok yeniliği devreye almayı amaçlıyoruz. Gerçek zamanlı yolculuk takibi, kişiselleştirilmiş bilet önerileri, yapay zekâ destekli seyahat planlama araçları, akıllı rota sistemleri ve uygulama içi yolculuk deneyim modülleriyle Türkiye’deki seyahat deneyimini global standartlara taşımayı hedefliyoruz.

“Kaptanlık bir meslekten daha fazlasıdır”

Türkiye seyahat sektörünün öncü markası olarak, kaptanlık konusuna da özel bir önem veriyoruz. Kaptanlık, sektörümüzde yalnızca bir meslek değil; çok boyutlu bir uzmanlık alanıdır. Direksiyon hâkimiyetinin yanı sıra iletişim, kriz yönetimi ve teknoloji kullanımı gibi yetkinlikler büyük önem taşıyor. Bu nedenle kaptanlarımızı yalnızca aracı kullanan kişiler olarak değil, markamızın yolcuya açılan vitrini olarak görüyoruz. Yetkinliğe dayalı işe alım yaklaşımımızla adayları sürüş becerilerinin yanı sıra iletişim yetkinlikleri, sorumluluk bilinci ve güvenlik algılarıyla değerlendiriyoruz. Mevcut kaptanlarımız için de sürekli eğitimler, öngörülebilir vardiya sistemi ve adil kariyer planlarıyla çalışan odaklı bir yapı sunuyoruz. Yolculuk koşullarının iyileştirilmesi, araçların son teknolojiyle donatılması, yasal sürüş sürelerine titizlikle uyulması ve kaptan konforunun gözetilmesi önceliklerimiz arasında yer alıyor.

Ayrıca kaptan memnuniyetini artırmaya yönelik projelerimizle de sektörde fark yaratmayı sürdürüyoruz. 30 Kasım Dünya Şoförler Günü’nü kaptanlarımıza özel bir organizasyonla kutlamamız ve ‘Kaptan Köşkü’ projesiyle anlık geri bildirimler almamız bu yaklaşımın somut örneklerini oluşturuyor. Kaptanlarımızın hem bugünü hem de geleceği için güçlü ve sürdürülebilir bir mesleki ekosistem oluşturmayı en önemli sorumluluklarımızdan biri olarak görüyoruz.

Kâmil Koç Genel Müdürü Çağatay Kepek, “Kâmil Koç’un hikâyesi, Türkiye’nin yolculuğunun hikâyesidir” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

VERİ MERKEZİ KAPASİTESİ ARTACAK

2026 yılı içerisinde veri merkezinin inşaat ve mimari çalışmalarını büyük oranda tamamlamayı planladıklarını belirten Bakan Uraloğlu, “Kritik bilişim merkezimizi 2027 yılı içerisinde ise hizmete almayı hedefliyoruz. Yapılacak yatırım ile Türksat’ın mevcut veri merkezinin fiziksel kapasitesi ilk fazda 3 kat, ikinci fazda ise 8 katın üzerinde artırılacak.” açıklamasında bulundu.

Türksat Gölbaşı Veri Merkezi’nin 6 sistem salonu, 2 adet 20’şer kabinlik yüksek performans odası ve 6 bin metrekare beyaz alana sahip olması planlanırken, tesiste 200 kişi kapasiteli ofis çalışma alanın da bulunacağını belirten Bakan Uraloğlu, açıklamasında şunları kaydetti:

“Merkez; enerji verimliliğinde LEED-Gold sertifikasına, veri merkezi standartlarında ise Uptime Institude TIER-III ve TSE 50600 uyumlu olarak kurulacak. Kurulacak veri merkezi; yapay zekâ uygulamaları, derin öğrenme, veri madenciliği, makine öğrenmesi gibi başlıklar altında veri analizi, veri kümelerinin işlenmesi, algoritmaların eğitimi, modelleme, tahmin, sınıflandırma, yüksek hızlı matematiksel hesaplamalar yapılması gibi hizmetlerin sunumu için gerekli altyapıya sahip olacak. Türkiye’nin en büyük kurum ve kuruluşlarının olağanüstü durumlarda dahi güvenli ve kesintisiz hizmet almasını sağlayacak merkez ile e-Devlet projeleri kapsamındaki hizmetlerde kesinti yaşanmasının önüne geçilecek.”

Düşük karbon salımı ve yüksek enerji verimliliğine sahip olacak veri merkezi ile Türkiye’ye çevreye de duyarlı bir tesis kazandırılmayı planladıklarını anlatan Uraloğlu, “Ayrıca sektörde rekabetin sağlanması ve kamuda tasarruf için büyük bir oyuncu olarak görev yapacak Türksat, ülkemizin kaynaklarının etkin kullanılması amacına hizmet etmiş olacak” dedi.

Türkiye’nin Dijital Kalesi Gölbaşı’nda Yükseliyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.