Bakırköy Belediyesi, olası İstanbul depremine yönelik farkındalığı artırmak amacıyla “Bakırköy depreme hazır mı?” başlıklı bir panel düzenledi. Bakırköy Belediyesi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen panele, Bakırköy Belediye Başkanı Doç. Dr. Ayşegül Ovalıoğlu’nun yanı sıra alanında uzman akademisyenler katıldı. Panelde; Prof. Dr. Haluk Eyidoğan, Doç. Dr. Burcu Zeybek ve Dr. Öğr. Bülent Tansel, deprem riski, kentsel dayanıklılık, yapı güvenliği, afetlere hazırlık ve afet durumunda sağlıklı iletişim konularında değerlendirmelerde bulundu. Moderatörlüğünü Bakırköy Belediyesi Meclis Üyesi Nesrin Sümeyye Özbay’ın üstlendiği panelde, Bakırköy özelinde yürütülen çalışmalar ve atılması gereken adımlar ele alındı.

Depreme dair görsel hafıza güçlendirildi

Panel öncesinde ise belediyenin fuaye alanında “6 Şubat: O Günden Kalanlar” adlı sergi ziyaretçilere açıldı. Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından yaşananları görsel anlatımlarla aktaran sergi, depremin bıraktığı izleri ve toplumsal hafızadaki yerini gözler önüne serdi. Sergiye Bakırköy Belediye Başkanı Doç. Dr. Ayşegül Ovalıoğlu da katıldı.

“Tüm kurumlarımız dayanışma ve sorumluluk bilinciyle çalışmalı”

6 Şubat depremlerinde yitirilen canları rahmetle anarak konuşmasına başlayan Bakırköy Belediye Başkanı Doç. Dr. Ayşegül Ovalıoğlu, “Depremin üzerinden tam 3 yıl geçti, bugün hala daha konteynerlerde yaşayan vatandaşlarımızın yaşadığı sıkıntıları konuşuyoruz. Hem depremle mücadele konusunda hem de deprem bölgesindeki vatandaşlarımızın yaşamsal koşulları hakkında tüm kurumlarımızın dayanışma ve sorumluluk bilinciyle çalışması gerektiğini düşünüyorum. Depremin hemen ardından Bakırköy Belediyesi tarafından dayanışma ağı kuruldu ve binlerce komşumuzun desteğiyle Sanatçılar Parkı’nda temel ihtiyaç malzemeleri ve kıyafetler toplandı. Ayrıca Hatay’ın Samandağ ilçesinde belediyemiz tarafından aşevi, revir ve kreş kuruldu. Aşevinden öğlen ve akşam olmak üzere her gün iki öğün 1000 kişilik sıcak yemek dağıtımı gerçekleştirildi. Kreşimiz günde 20 çocuğun yuvası oldu. Tüm bu hizmetlerimiz Haziran ayı itibariyle Samandağ Belediyesi’ne devredildi” dedi.

“Önceliğimiz deprem güvenliği ve kentsel dönüşüm”

Göreve geldikten itibaren deprem güvenliği ve kentsel dönüşüm konusunda yaptıkları çalışmalardan bahseden Başkan Ovalıoğlu, “6 Şubat depremlerinden tam bir yıl sonra göreve geldiğimiz Bakırköy’de ilk önceliğimiz deprem güvenliği ve kentsel dönüşüm oldu.  Göreve gelir gelmez Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü ve Afet İşleri Müdürlüğü kurduk. Arama Kurtarma Ekibimiz BAKUT’u güçlendirdik. 1999 depreminden sonra, 25 yıl boyunca çözümsüzlüğe terk edilen, kentsel dönüşüm sorunumuzu Bakırköy Belediyesi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi işbirliği ile bir yıl gibi kısa bir sürede çözdük. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanımız Ekrem İmamoğlu’nun desteği ile 13 Mart 2025 tarihinde imar planlarımız İBB Meclisimizde onaylandı. Yıllardır binalarımızı dönüştürmemize engel olan pek çok sorunu imar planlarımız sayesinde ortadan kaldırdık” diye konuştu.

“Deprem dirençli bir geleceği inşa etmeye kararlıyız”

Olası İstanbul depremine karşı gerçekleştirilen çalışmalardan da bahseden Başkan Ovalıoğlu şunları söyledi: “Bakırköy’deki çok hasarlı bina sayısı 782, ağır hasarlı bina sayısı bin 306, orta hasarlı bina sayısı 3 bin 394, hafif hasarlı bina sayısı 3 bin 939 olarak tahmin edilmektedir. Bu verileri öğrenir öğrenmez harekete geçtik. İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirilen Hızlı Tarama Sistemi’ni Bakırköy’de uygulamaya başladık. Hızlı Tarama Sistemi ile risk önceliğini tespit ettiğimiz 200 bina için belediye olarak karot alma işlemlerini başlattık. Planlarımızın onaylanmasıyla birlikte belediyemize başvurulara bağlı olarak riskli yapı tespitinde %100’ün üzerinde bir artış yaşandı. Son bir yıl içinde 261 binada riskli yapı tespit ettik, 122’sinin yıkımını gerçekleştirdik. 1268 İmar durum belgesi düzenledik. Toplam 84 milyon 587 bin 594 TL kira desteği sağladık. Afetle mücadele kapsamında, en başta personelimize ve Bakırköylü komşularımıza afetle mücadele ve temel ilk yardım eğitimleri verdik. 17 eğitim kurumunda 3 bin 555 öğrencimize afet eğitimi verdik. Sorumluluğumuzun bilinciyle hareket ediyoruz. Bakırköylü komşularımızla birlikte kentimizi dönüştürmeye, güvenli, deprem dirençli bir geleceği inşa etmeye kararlıyız.”

Deprem Gerçeği Bakırköy’de Uzmanlarla Masaya Yatırıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın inisiyatifiyle, ulusal ve uluslararası alanda tarihçilerden, arkeologlardan, yer bilimcilerden, şehir plancılarından ve mimarlardan oluşan bir çalışma grubuna liderlik eden Türkiye Tasarım Vakfı, Bilim Kurulu’nun çalışmalarında gönüllü yer alarak koruma planları ile Hatay’ı, aslına uygun şekilde ihya süreçlerinde çalışmaya başladı.

Hatay’da tarihi ve arkeolojik araştırmalar, bölgenin doğal ve sosyolojik yapısı, kent hafızası ve mimari dokusu üzerine çalışmalar yapıldıktan sonra kurulan tasarım ve planlama sürecini üstlenen ve danışma ekibini koordine eden Türkiye Tasarım Vakfı, Atatürk Kültür Merkezi’nin fuaye alanında 1 Eylül’de bir çalıştay düzenledi. 15 farklı disiplinden yerli ve yabancı fikir önderlerinin ve Hatay’a gönül verenlerin katılımıyla yapılan çalıştayda, ‘Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ ve ‘Kültür ve Turizm Bakanlığı’ ile Foster+ Partners, KEYM (Kentsel Yenileme Merkezi) ve DB Architects iş birliğinde yürütülen çalışmalar masaya yatırıldı. Çalıştay, bölgede yaşayanların ihtiyaç ve beklentilerini de dikkate alan kolektif bir disiplinle, katılımcı ve şeffaf bir şekilde yürütüldü.

Yapısal mühendislik ve felaket risk azaltma alanlarında uluslararası düzeyde çalışmalar yapan Dr. Kit Miyamato çalıştaya çevrim içi olarak katılan isimler arasında yer aldı. Yapı Mühendisi Dr. Kit Miyamato şöyle konuştu: “Bu tür bir felaket sonrası Hatay’ın toplumsal sermayesini yeniden kurabilmek için doğru strateji ve çabalar gerekiyor. Öte yandan, dünya genelindeki iyi ve kötü örneklerden ders çıkarabiliriz. Bazı ülkeler benzer felaketlerin ardından başarılı bir şekilde toparlanmayı başarırken, diğerleri zorlanmıştır. Burada unutmamamız gereken önemli nokta; şehirdeki tüm planlamanın kamusal kaynaklarla finanse edilmediğidir, çünkü büyük bir bölümü özel yatırıma dayanıyor. Örneğin, Japonya’nın Kobe şehrinde 1995 yılında yaşanan yıkıcı depremde 6 binden fazla insan hayatını kaybetti ve büyük zararlar meydana geldi. Ancak Japonya, bölgeyi yatırıma uygun hale getirmek için düzenlemeleri basitleştirerek ve özel yatırımı teşvik ederek adımlar attı. Bu, Kobe’nin sadece birkaç yıl içinde daha güçlü bir şekilde toparlanmasına yol açtı. Hatay’ın ise zengin bir tarihe ve canlı bir kültüre sahip olması gibi bir özgünlüğü var. Bu özgünlük, uluslararası yatırımcılar için büyük bir çekicilik unsuru olabilir. Buraya özel sektör yatırımlarını çekmek için çaba göstermeliyiz.”

Türkiye Tasarım Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kalyoncu, katıldığı çalıştaya ilişkin şu değerlendirmede bulundu: “Hepimiz için tarihsel ve millî bir önemi olan Hatay’ımızın tarihi merkezinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın öncülüğünde yürütülecek koruma amaçlı planlama çalışmalarına Türkiye Tasarım Vakfı olarak gönüllü katkı için yakın zamanda aksiyon almaya başladık. Değerli paydaşlarımızın da katılımıyla düzenlediğimiz çalıştayda bu aksiyon planlarını tartıştık. Ulusal ve uluslararası uzmanlarla birlikte oluşturduğumuz çalışma grubumuz ve Hatay’a gönül veren tüm paydaşlarımızın katkısı ile bu eşsiz mirasın bizden sonraki nesillere aktarılmasını ve tarihi Hatay merkezinin korunmuş kültür mirasıyla birlikte daha yaşanabilir ve dayanıklı bir hale gelmesini amaçlıyoruz. Çalıştay raporumuzun, ülkemizin tarihi kent merkezlerinin geleceğine ışık tutacak bir değer ortaya koyacağına inanıyoruz.”

Şehri yeniden kalkındırmayı kendilerine vazife edindiklerini ifade eden Kalyoncu, kentleri ileriye taşımak amacıyla hareket ettiklerini ve Cumhuriyetin 100. yılına yakışır kentsel stratejiler oluşturarak şehirlerin kentsel refah seviyesini artırmayı amaçladıklarını vurguladı.

Günümüzde iklim krizi, küresel ısınma, göç gibi küresel sorunların tüm dünyanın gündeminde yer aldığını belirten Kalyoncu, bunun çözümünde iş birliğine dikkat çekti. Kalyoncu, “Bizim hayalimiz iş birliği kurgusunun Türkiye’den çıkıp tüm dünyaya bir model olabilmesi. Hatay’daki çalışmalarımızı başarıyla tamamlayabilirsek bu iş birliği ruhunu daha fazla gecikmeden İstanbul’un problemlerinin çözümüne de dahil ederek etkili ve faydalı sonuçlara ulaşabiliriz” dedi.

Proje paydaşlarından Foster + Partners Ortağı ve Stüdyo LideriNigel Dancey, “6 Şubat’ta yaşanan felaketten sonra, bölge halkı ile birlikte çalışmak ve Türkiye’deki mimarlık, planlama, kentsel tasarım ve mühendislik uzmanlarıyla iş birliği yaparak tarihsel Antakya kenti için yapılacak planlamalara yardımcı olmak için sabırsızlanıyoruz” dedi.

Keym Kentsel Yenileme Merkezi Kurucu Ortağı Cem Yılmaz, şunları ifade etti: “Kurduğumuz iş birliğiyle Hatay’ı hep beraber el ele vererek umudun mekânı, şehri yapmak için yola çıktık. Bu süreçte şunu söyleyebilirim ki kuracağımız ulusal ve uluslararası iş birlikleri hem ülkemize ve dünyaya birlikte çalışmayı ve yaşamayı öğretecek; hem de zamanımızın en önemli kentsel problemlerinden olan kopuk kentsel kamusal mekânlar sorununu ortadan kaldıracak… Önce biz umudun şehri Hatay’ı yeniden ihya edeceğiz, sonra da o bizi ve umutlarımızı ihya edecek.” 

DB Mimarlık Kurucu Ortak Bünyamin Derman ise Hatay’da kendi kendine yetebilen, dirençli yapılar kurmayı planladıklarının altını çizdi. 18 Şubat’ta çalışmaya başladıklarını anlatan Derman, 7 ayın sonunda çalışmalarını tamamlayacaklarını paylaştı. Bu planlama dönemindeki en önemli unsurun ‘toprak kaybetmeden dönüşüm’ olduğunun önemini anlatan Derman, “Hatay’da iki tane önemli antik kent bulunuyor; Seleukeia Pieria ve Antiokheia. Hatay tam olarak katman katman bir şehir. Biz planlamalarımızı yaparken arkeoloji hocalarımızın da katkıları ile ilerliyoruz. Şehri 1940’ların eski Hatay’ına kavuşturmak istiyoruz.  

Asi Nehri’nin yeniden kimliklendirilmesinden, yeşil alan planlarına; Uzun Çarşı’nın, kiliselerin, camilerin, hamamların ve havraların, dolayısıyla şehrin taşıyıcı ayaklarının yeniden yapılanmasına kadar çalışmalarımızı titizlikle yürütüyoruz” dedi. 

Derman sözlerine şöyle devam etti: “Hatay, Efes’ten sonraki en büyük antik kentleri barındıran bir Roma şehri. Tarihteki büyük depremlerde 7 defa yıkılmış. Hatta bazı uzmanlar 33 kez yıkıldığını söylüyor. Bu son depremde ise kentin yüzde 80’i yıkılmış durumda. Bu yüzden depremden diğer etkilenen şehirlerden daha özel bir durumu var. Ayrıca hem arkeolojik hem de dini mozaik özelliği, Hatay’ın daha özel bir şehir planlamasına ihtiyacı olduğunu ortaya koyuyor. Bu ihtiyaçlar ışığında geleceğin dünyasını göz önünde bulunduracak şekilde altyapı çalışmaları ve akıllı şehir uygulamaları öneriyoruz. Buna göre; merkez bölgeleri, idari binaları şehrin çeperlerine atmamız, şehrin alt tarafında akan bir ulaşım, üst tarafında da raylı sistemleri oturtmamız gerekiyor. Ayrıca camileri, kiliseleri ve havraları öne çıkararak şehrin siluetini oluşturmasını, böylece kimliğini korumasını planlıyoruz.”

Derman sözlerini şöyle tamamladı: “Hatay, sur içi bir şehir olduğu için yaya odaklı ve tarım avlularının yaygın olduğu bir şehir planlamasına ihtiyaç var. Öte yandan, küresel ısınmayla birlikte sel sıkıntıları ortaya çıktığı için nehir yataklarının yeniden düzenlenmesi gerekiyor. Hatta bundan sonraki tartışılacak konu su, orman, zeytincilik ve hayvancılık olmalı.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Türkiye Tasarım Vakfı, Hatay’ın yeniden ihyası için uzmanlarla buluştu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.