Küresel Astım Girişimi (GINA) tarafından belirlenen 5 Mayıs 2026 Dünya Astım Günü teması, “Astım hastası olan herkes için iltihap önleyici (anti-inflamatuar) inhalerlere erişim” (Access to Asthma Care for All – Inhaled Corticosteroids) olarak duyuruldu. Bu tema, astım kontrolünde kortikosteroid içeren anti-inflamatuvar inhaler tedavilerin doğru ve yaygın kullanımını vurgulamayı, tüm astım hastalarının etkili tedaviye ve kontrol ilaçlarına erişimini sağlamayı hedefliyor.

İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Osman El Jundi, 5 Mayıs Dünya Astım Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada astım tedavisinde dikkat edilmesi gerekenler konusunda tavsiyelerde bulundu.

Nefes darlığı, hırıltılı solunum, göğüste sıkışma hissi ortaya çıkıyor

Astımın, “hava yollarının kronik iltihabi bir hastalığı” olduğunu belirten Dr. El Jundi, “Bu iltihap nedeniyle hava yolları zaman zaman daralır, şişer ve dış uyaranlara karşı daha hassas hale gelir. Sonuç olarak hastalarda nefes darlığı, hırıltılı solunum, göğüste sıkışma hissi ve öksürük gibi yakınmalar ortaya çıkar. Bu şikayetler özellikle gece ve sabaha karşı veya egzersiz sırasında, soğuk hava ile temas sonrası, solunum yolu enfeksiyonlarında veya alerjenlere maruz kalındığında artabilir. Astımın önemli özelliklerinden biri, belirtilerin her zaman aynı şiddette olmaması  Hasta bazı dönemlerde tamamen semptomsuz olur ancak bazı dönemlerde yakınmaları birden alevlenebilir. Bu nedenle astımda düzenli takip, doğru tedavi ve hastanın kendi hastalığını tanıması çok önemlidir” uyarısında bulundu.

Astım kontrolünde inhaler tedaviler etkili oluyor

Astımın günümüzde etkili şekilde kontrol altına alınabilen bir hastalık olduğunu kaydeden Dr. El Jundi, “Burada amaç yalnızca hastanın nefesini rahatlatmak değil; gündüz ve gece şikayetlerini azaltmak, günlük yaşamını rahat sürdürebilmesini sağlamak, atakları önlemek ve akciğer fonksiyonlarını korumaktır. Güncel rehberler, astım kontrolünde kortizon içeren inhaler tedavilerin temel rolünü vurgulamaktadır; zira sadece inhaler kortikosteroid içeren tedaviler, astımın temelinde yer alan hava yolu inflamasyonunu hedef alan başlıca tedavi yaklaşımıdır” dedi.

Astım hastaları doktor kontrolünü aksatmamalı

Astımın seyrinin kişiden kişiye değiştiğini belirten Dr. El Jundi, “Astım bazı hastalarda çocukluk döneminde başlayıp yıllar içinde hafifleyebilir; bazı hastalarda ise erişkin yaşta başlayabilir ve uzun süreli takip gerektirebilir. Bu nedenle ‘Her astım mutlaka ömür boyu ağır seyreder’ demek doğru değildir. Ancak astım eğilimi olan kişilerde hastalık sessiz dönemlere girse bile, tetikleyicilerle yeniden alevlenebilir. Bu yüzden hastaların tedavilerini kendi kendine kesmemeleri, kontrol randevularını aksatmamaları ve hekim önerisiyle izlenmeleri gerekir” diye konuştu

Nefes açıcı ilaçların kullanımında önemli noktalara dikkat!

Astımda nefes açıcı ilaçların kullanımında dikkat edilmesi gereken noktalara da değinenDr. El Jundi, şunları söyledi:

 “Astım tedavisinde en önemli noktalardan biri, yalnızca geçici rahatlama sağlayan ilaçlara güvenmemektir. Özellikle 12 yaş ve üzerindeki hastalarda, sadece kortizon içermeyen kısa etkili nefes açıcı ilaçların tek başına kullanılması güncel rehberlerde önerilmemektedir. Bu ilaçlar hastayı kısa sürede geçici olarak rahatlatabilir; fakat astımın temelindeki hava yolu iltihabını tedavi etmez. GINA rehberleri, erişkin ve adölesan astım hastalarında inhaler kortikosteroid içeren tedavilerin kullanmasını önermektedir. İnhaler ilaçların etkili olabilmesi için doğru teknikle kullanılması şarttır.

İnhaler kullanım eğitimi verilmeli

Cihaz yanlış kullanılırsa ilaç akciğerlere yeterli miktarda ulaşamaz ve hasta ‘İlaç kullanıyorum ama fayda görmüyorum’ hissine kapılabilir. Bu nedenle her kontrolde hastanın inhaler kullanım tekniği gözden geçirilmeli, gerekirse tekrar eğitim verilmelidir.

Kullanım sonrası ağız çalkalanmalı

Kortizon içeren inhaler ilaçlar ağız yoluyla yutulan kortizonlardan farklıdır; doğrudan hava yollarına ulaştıkları için daha düşük dozlarla etki ederler. Ancak kullanım sonrası ağız ve boğazın su ile çalkalanması önemlidir. Bu basit önlem, ağızda mantar gelişimi ve boğazda tahriş gibi yan etkileri azaltmaya yardımcı olur.”

Astım krizlerinin önlenmesi için hangi önlemler alınmalıdır?

Astım krizlerini önlemenin en temel yolunun hastalığın kontrol altında tutulması olduğunu söyleyen Dr. El Jundi, “Bunun için ilaçların düzenli ve doğru teknikle kullanılması, kontrol randevularının aksatılmaması ve hastanın kendisinde atağı tetikleyen durumları bilmesi gerekir. Astım kontrolünü bozan başlıca etkenler arasında solunum yolu enfeksiyonları, sigara dumanı, hava kirliliği, alerjenler, polenler, ev tozu akarları, küf, yoğun kokular, kimyasal maddeler ve ilaçların düzensiz kullanımı yer alır. CDC ve benzeri halk sağlığı kaynakları da astımda tetikleyicilerden uzak durmayı, sigara dumanı maruziyetinin önlenmesini ve kişiye özel astım eylem planı oluşturulmasını önermektedir” dedi.

Yazılı bir “astım eylem planı” oluşturulmalı

Hastaların hekimleriyle birlikte yazılı bir “astım eylem planı” oluşturmalarının da çok değerli olduğunu vurgulayan Dr. El Jundi, “Bu plan; şikayetler artarsa ne yapılacağını, hangi ilacın ne zaman kullanılacağını ve hangi durumda acil sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini açıkça gösterilmelidir” dedi.

Astım kontrolü, düzenli takip ve doğru ilaç kullanımı ile mümkündür

Astım hastalığında düzenli takip ve ilaç kullanımının önemini vurgulayanDr. El Jundi, “Astım hastalarına en önemli tavsiyem, hastalıklarını yalnızca kriz dönemlerinde değil, iyi oldukları dönemlerde de ciddiye almalarıdır. Astım kontrolü, düzenli takip ve doğru ilaç kullanımı ile mümkündür. Hastalar ilaçlarını kendilerini iyi hissettikleri için bırakmamalı, inhaler cihazlarını doğru kullandıklarından emin olmalı ve şikayetleri arttığında bunu geçer diye ertelememelidir” uyarısında bulundu.

Bahar aylarında etkili olan polenler astım hastalarını nasıl etkiler?

Bahar aylarında polenlerin özellikle alerjik astımı olan hastalarda öksürük, hırıltı, nefes darlığı, burun akıntısı ve gözlerde kaşıntı gibi şikayetleri artırabileceğini kaydeden Dr. El Jundi, “Polen yoğunluğunun fazla olduğu günlerde açık havada uzun süre kalmamak, sabah erken saatlerde ve rüzgârlı havalarda dış ortam maruziyetini azaltmak, eve gelince kıyafet değiştirmek ve duş almak faydalı olabilir. Polen dönemlerinde pencereleri uzun süre açık bırakmamak ve dış ortam aktivitelerini mümkün olduğunca polen yoğunluğunun daha düşük olduğu saatlere planlamak da önerilebilir. Bununla birlikte astım hastaları egzersizden tamamen uzak durmamalıdır. Kontrol altında olan astımda düzenli fiziksel aktivite genel sağlık için faydalıdır. Ancak egzersizle şikayetleri artan hastaların bunu hekimleriyle paylaşmaları, gerekirse egzersiz öncesi ilaç planlarının düzenlenmesi gerekir” diye konuştu.

İnhaler kortizonlar konusunda endişe edilmemeli

Dr. El Jundi, sözlerini şöyle tamamladı: “Astımda en önemli mesajlardan biri şudur: Astım, doğru tedavi ve bilinçli hasta eğitimiyle kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Hastaların nefes açıcı ilaçlara sık ihtiyaç duyması, gece öksürük veya nefes darlığı ile uyanması, günlük aktivitelerinin kısıtlanması ya da acil başvurularının olması astımın yeterince kontrol altında olmadığını düşündürür. Bu durumda mutlaka hekim kontrolü gerekir. Toplumda ‘kortizon’ kelimesi bazen gereğinden fazla endişe yaratabilmektedir. Oysa astım tedavisinde kullanılan inhaler kortizonlar, uygun dozda ve doğru teknikle kullanıldığında hastalığın temelindeki iltihabı kontrol altına alarak atak riskini azaltan çok önemli tedavilerdir. Dünya Astım Günü’nün bu yılki temasının da vurguladığı gibi, astım kontrolü yalnızca nefesi geçici olarak açmakla değil, doğru inhaler tedaviyi doğru teknikle kullanmakla mümkündür.”

Astım ilaçlarının etkili olması için bu uyarılara dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

11.09.2023

Artan faiz oranları, kredi kartı ve nakit avans kullanımını etkilemiyor. Vatandaşlar ihtiyaçları için kredi kartı ve nakit avans kullanmaya devam ediyor. Karşılaştırma sitesi encazip.com, kredi kartı ve nakit avans kullanımının ‘uygun’a getirmenin püf noktalarını araştırdı. Kredi kartı harcamalarında ve nakit avans kullanımlarında dikkat edilmesi gerekenleri sıraladı.

1 Eylül’den itibaren faiz oranları tekrar yükseldi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın verilerine göre, 1 Aralık 2022’den 1 Temmuz 2023’e kadar sabit tutulan faiz oranları temmuz ve ağustos aylarında değiştirilmiş ve 1 Ağustos’tan itibaren geçerli olmak koşuluyla kredi kartı kullanımında, azami akdi faiz oranı yüzde 2,13’e, azami gecikme faiz oranı yüzde 2,43’e ve nakit avanslarda ise azami akdi faiz oranı yüzde 2,89’a, azami gecikme faiz oranı ise yüzde 3,19’a çıkarılmıştı. 1 Eylül’den itibaren geçerli olmak şartıyla ise kredi kartı kullanımında, azami akdi faiz oranı yüzde 2,81’e, azami gecikme faiz oranı yüzde 3,11’e ve nakit avanslarda ise azami akdi faiz oranı yüzde 3,57’ye, azami gecikme faiz oranı ise yüzde 3,87’ye çıkarıldı.

Kredi kartı kullanımında aylık gelirinizin üzerine çıkmayın

• Kredi kartı faizleri 1 Eylül’den itibaren geçerli olmak üzere yeniden yükseldi ancak ihtiyacı olan vatandaşlar kredi kartı kullanımına devam ediyor. Kredi kartı kullanırken dikkat edeceğiniz birkaç püf noktasıyla faiz artışlarından daha az etkilenebilir, kredi borcunuzu daha rahat yönetebilirsiniz. 
• Öncelikle ilk dikkat edilmesi gereken nokta, kredi kartı kullanırken aylık gelirin üzerinde bir harcama yapılmaması. Mevzuata göre aylık gelirinizin 4 katına kadar kredi kartı limiti tanımlatabilirsiniz ancak kredi kartının aylık bütçe sınırları dahilinde kullanılması öneriliyor. 
• Bankaların mobil uygulamalarını kullanarak bir harcama limiti belirleyebilir ve aylık harcamanız bu tutarın üzerine çıkarsa otomatik olarak uyarı alabilirsiniz.
• Yalnızca kredi kartının asgari tutarını ödemek, aylık faiz işlenmesine neden olur. Bu nedenle asgari tutar yerine ekstre tutarının tamamı ödenmeli.
• Kredi kartı harcamalarının SMS veya mobil bildirim olarak iletilmesini isteyebilir, böylece harcamalarınızı kolayca görebilir ve kontrol altına alabilirsiniz.
• Kredi kartlarının bankadan bankaya değişen yıllık aidat ücretleri vardır. Bunları araştırıp en düşük ücret alan kartı seçebilirsiniz.
• Bankaların mobil uygulamalarından kampanyaları takip edebilir ve kampanyalara katılabilirsiniz. Böylece harcama yaparken puan kazanabilirsiniz.
• Bazı bankların sağladığı karta özel indirim kampanyalarını da takip ederek ödemelerde avantaj sağlayabilirsiniz.
• Kart güvenliğine dikkat etmek de büyük önem taşıyor. Bilinçsiz bir şekilde internet üzerinden alışveriş yapmak kart güvenliğini tehlikeye sokabilir. Bu nedenle güvenilir ve bilinirliği yüksek platformlardan alışveriş yapılmaya özen göstermelisiniz.

Nakit avansı uzun vadeli olarak kullanacaksanız yüksek faiz ödeyebilirsiniz

• Bir diğer seçenek de nakit avans. Taksitli nakit avanslar genellikle kredi kartına tanımlanıyor ve kredi kartının kullanıldığı yerden anında çekilebiliyor. 
• Kredi kartından dolayı kişi bilgileri zaten bankada olduğu için ekstra bir ek belge veya evrak talep edilmiyor. Bu nedenle süreç hızlı ilerliyor.
• Nakit avansta geri ödeme kolaylığı için taksit seçenekleri de mevcut. Vade seçenekleri ise her bankaya göre farklılık gösteriyor. Bankaların vadelerini araştırarak ödeme kolaylığı sağlayabilirsiniz.
• Taksitli nakit avanslar genellikle kredi kartı faiz oranlarına yakın veya daha yüksek faiz oranları ile geliyor. Eğer nakit avansı uzun vadeli olarak kullanacaksanız toplamda yüksek faiz ödeyebilirsiniz. Kullanımın süresini göz önünde bulundurmakta yarar var.
• Taksitli nakit avans kullanımı, kredi kartı limitinden düşüyor ve ek harcama yapılmasını kısıtlayabiliyor. Nakit avans kullanırken bu da göz önünde bulundurulmalı.
• Taksitli nakit avansın toplam maliyetini öğrenmek için kredi karşılaştırma sitelerinin ya da bankaların taksitli nakit avans hesaplama modüllerini kullanılabilirsiniz. Böylece, ihtiyaç kredilerinde olduğu gibi daha bilinçli olarak taksitli nakit avans kullanabilirsiniz.
• Bankaların yeni müşteri kampanyalarını takip ederek, faizsiz nakit avans seçeneklerinden yararlanabilirsiniz. Birçok banka anında müşteri olma seçeneği ile uzaktan müşteri olan kişilere özel, sıfır faizli nakit avans veya kampanyalı faiz oranları ile ihtiyaç kredisi seçeneği sunuyor. Tüketiciler bankaların güncel kampanyalarını takip ederek nakit avans ve kredi kullanımlarında uygun avantajlar yakalayabilirler.

encazip.com hakkında

2013 yılında kurulan encazip.com, ücretsiz, tarafsız bir karşılaştırma sitesidir. Tüketicilerine doğru bilgiler ve güncel veriler ile elektrik, bankacılık, sigorta ve telekom sektörlerindeki fiyatları saniyeler içinde karşılaştırarak en cazip seçeneği bulmalarını sağlayan Encazip, tüketicilerin tüm bu sektörlerde işlemlerini internet üzerinden kolayca gerçekleştirilmesine olanak sağlıyor. Çağada Kırım ve Onur Orakçıoğlu tarafından kurulan şirketin ortakları arasında uluslararası yatırımcılardan oluşan Cazip Enerji Holdings Limited bulunuyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Kredi Kartı ve Nakit Avans Kullanırken Bu Uyarılara Dikkat Edin yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Hava sıcaklıkları son aylarda rekor üzerine rekor kırıyor. Sıcaklıklar mevsim normallerinin üzerinde seyrederken serinlemek isteyenler klima ve vantilatör gibi cihazlara yöneliyor. 27000 BTU’luk ortalama bir klima günde 9 saat çalışınca bu faturaya ayda 900 TL olarak yansıyor, bir vantilatör ise günde 10 saat çalışırsa aylık ortalama 151TL’lik elektrik tüketiyor. Artan elektrik fiyatlarının faturalara yansımasını da düşünenler ise tasarruf yapabilmenin yollarını arıyor. Karşılaştırma sitesi encazip.com yaz aylarında ev ve iş yerleri için elektrikten tasarruf etmenizi sağlayacak önerilerde bulundu.

Klima saatte 4 TL harcıyor

Önerilerini liste haline paylaşan encazip.com, ortalama bir klimanın saatte 4 TL’lik elektrik tükettiğinin altını çizerek şu bilgileri verdi.

Salonda ve odalarda: 

• Standart bir klimanın her saat ortalama 4 TL tükettiğini aklınızda bulundurun ve gerekli durumlarda klimayı tercih edin, mümkün olduğunca düşük güçte kullanın.
• Gündüzleri özellikle eviniz güneş alan bir cephede ise güneşlikleri kapalı tutabilir ya da çok koyu olmayan perdeleri kullanabilirsiniz. Böylece güneş ışığının odayı fazla ısıtmasına engel olabilirsiniz. Bu şekilde klima ve vantilatör kullanımı azalacaktır.  
• Yaz aylarında sık yapılan hatalardan bir tanesi hem serinlik yapması için pencereleri açmak hem de aynı anda klimayı çalıştırmak. Pencereleri açık unutmak, sıcak havanın içeri girmesine neden olur. Bu da klimanın etkisini azaltır. Klima çalışırken pencereleri kapatmakta fayda var.
• Hava nemliyken hissedilen sıcaklık da yüksek oluyor. Klimanızı nem alma modunda çalıştırırsanız hem hissedilen sıcaklık azalacaktır hem de nem alma modu, soğutma modundan daha az elektrik tükettiği için tasarruf sağlayacaksınız. 
• Klimanızın bakımını yaptırmayı ihmal etmeyin. Bu hem sağlıklı bir ortam elde etmeniz hem de enerji tasarrufu açısından faydalıdır. 
• Klima derecesini düşük tutarak çalıştırabilir, vantilatör sayesinde soğuk havanın yayılmasını sağlayabilirsiniz.
• Klimalara göre daha az elektrik harcayan tavan vantilatörleri kullanmak da bir başka tasarruf yöntemi.
• Eğer eviniz fazla güneş alan bir bölgedeyse panjur yaptırabilirsiniz. Panjurları kapatmak, güneşin sıcağını engelleyecektir ve böylece odalar daha az ısınacaktır. 
• Pencerelerinizde yansıtıcı cam kullanarak ısıyı yansıtabilir böylece klima ihtiyacını azaltabilirsiniz. Ayrıca çift cam kullanarak da evin içindeki ısının sabit kalmasını sağlayabilir ve elektrik faturasından tasarruf edebilirsiniz. 
• Klimanızı enerji verimliliği sınıfı yüksek olanlarından seçebilirsiniz. Bu, elektrik faturanıza önemli bir katkı sunacaktır.

Mutfakta:

• Herhangi bir yemeği sadece ısıtacaksanız normal fırın yerine mikrodalga fırını kullanın. Çünkü ocak hem havayı ısıtır hem de daha uzun süre çalışacağı için ekstra elektrik harcanmasına neden olur. 
• Tüketilecek kadar yiyeceği ısıtmak da fırın kullanımını düşürecektir. Mikrodalga fırında kendi porsiyonunuz kadarını 2-3 dakika gibi kısa sürede ısıtabilir, enerji tasarrufu sağlayabilirsiniz. 
• Mutfağın ısınmasını istemiyorsanız yemek yaparken fırının kapağını da sık sık açıp kapatmayın. Bunu yaparsanız ortam ısınacaktır ve soğutucu kullanma ihtiyacı artacaktır.

Banyoda:

• Yaz aylarında sıcak suyla duş almak çok fazla tercih edilmediği için sıcak su seçeneğini kapatabilirsiniz. 
• Güneşle ısınma özelliği bulunan sıcak su depoları kullanarak kombi ve elektrik tasarrufu sağlayabilirsiniz.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Sıcak havalar cebinizi de bunaltmasın diye, Bu uyarılara dikkat edin yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.