Neden “akıllı” diyoruz?

Akıllı ev sistemleri çeşitli cihazları birbirine entegre ederek bir “yaşam ortamı” yaratıyor ve cihazlar ile kullanıcılar arasında kesintisiz etkileşim sağlıyor. Bunlar genellikle akıllı evin beyni olarak işlev gören merkezi bir hub veya kontrolöre sahip. Akıllı ev sistemleri kameralar, sensörler, buzdolabı, tost makinesi, çamaşır makinesi ve elektrikli süpürge gibi çok sayıda ev aleti ve cihazını içerebiliyor. Bu cihazlar da birbirleriyle ve diğer sistemlerle internet üzerinden bağlantı kurabiliyor.

Kullanıcılar akıllı evleriyle etkileşime geçerken farklı seçenekler arasından seçim yapabilirler:
 

• Kullanıcıların cihazları kontrol etmesine, programları ayarlamasına ve ev dışında da bildirim almasına olanak tanıyan mobil uygulamalar
• Sesli komutlarla cihazlarını kontrol etmelerini sağlayan sesli asistanlar
• Kullanıcı hesabında oturum açtıktan sonra cihaz ayarlarına ve izlemeye erişim sağlayan Web Portalları ve çevrimiçi panolar

Konfor ve kullanım kolaylığı, akıllı ev sistemlerinin başlıca avantajlarıdır. Kullanıcılar, cihazların belli eylemleri gerçekleştirmesi için belirli zamanlar ayarlayabiliyor. Örneğin ışıklar gün batımında açılabiliyor. Cihazlar kullanıcı eve geldiğinde termostatı açmak gibi belirli senaryolara yanıt verecek şekilde programlanabiliyor. Yerleşik yapay zeka teknolojisine sahip TV’ler ekrandaki programlarda yer alan yemekleri keşfetmenize, tarifi bulmanıza, hazırlamak için gereken ürünleri buzdolabınızdakilerle karşılaştırmanıza ve bir alışveriş listesi oluşturmanıza yardımcı olabiliyor.

Akıllı ev sistemlerinin sunduğu tüm bu avantajlara rağmen, işin zayıf noktasını internet bağlantısı oluşturuyor. Tüm cihazların yerel bir Wi Fi ağına bağlanması ve kişisel hesaplarda oturum açma ihtiyacı, akıllı cihazları potansiyel olarak bilgisayar korsanlığına karşı savunmasız hale getiriyor. Saldırganların Ecovacs robot süpürgelerine yetkisiz erişim sağlayarak sahiplerini gözetlediği ve aşırı yüksek sesler çıkararak ve kontrolsüz hareketlere zorlayarak onları rahatsız ettiği örnekler zaten mevcut. Teorik olarak internet bağlantılı bir yatak bile hacklenebilir ve bu da cihazı potansiyel olarak güvensiz hale getirebilir.

Elektrikli süpürgeniz sizi gözetliyor!

Her gün etrafınızı saran sıradan ev eşyalarının kişisel verilerinizi paylaştığı, konuşmalarınıza kulak misafiri olduğu ve hatta sizi izliyor olabileceği fikri kulağa korkutucu gelebilir. Ancak, bunun için favori cihazlarınızdan vazgeçmenize gerek yok. Akıllı ev cihazlarına saldırı örnekleri nadir olsa da akıllı teknolojinin avantajlarından güvenle yararlanmak ve bilgisayar korsanlarının bunları size karşı kullanmasını önlemek için aşağıdaki temel güvenlik kurallarından faydalanabilirsiniz.

1. Wi-Fi ağınızın güvenliğini sağlayın: Birçok Wi-Fi yönlendiricinin varsayılan şifresini daha karmaşık ve güvenli bir şifreyle değiştirmenizi tavsiye ederiz. Daha güçlü bir parolanın nasıl oluşturulacağına dair bazı ipuçlarını burada bulabilirsiniz.
2. Ağınızı düzenli olarak izleyin: Yerel ağınızdaki şüpheli etkinliklere dikkat edin. Wi-Fi güvenlik ayarları zayıfsa ya da Wi-Fi veya akıllı ev cihazlarınıza yetkisiz erişime izin verebilecek açık bağlantı noktaları varsa, sizi uyaran Kaspersky Wi-Fi Security Check ve Wi-Fi ağınıza yeni bir cihaz katıldığında bağlantıyı kesebilmeniz için sizi bilgilendiren Smart Home Monitor gibi özel izleme araçlarını kullanmayı değerlendirin.
3. Cihazınızın aktivitelerini takip edin: Herhangi bir cihazın olağandışı davranışı, birinin ona eriştiğine dair bir işaret olabilir. Şüpheli bir etkinlik fark ederseniz, cihazda oturum açtıysanız hesap parolanızı değiştirmenizi ve yerel ağ trafiğinizi kontrol etmenizi öneririz.
4. Ayarları düzenli olarak gözden geçirin: Cihazınızda gizliliğiniz veya güvenliğiniz için risk oluşturabilecek gereksiz özellikleri veya hizmetleri devre dışı bırakın. Örneğin eğer kullanmıyorsanız bir cihazın kamerasına ve mikrofonuna erişimi devre dışı bırakabilirsiniz.
5. Seçiminizi doğru yapın: Mümkün olduğunca çok sayıda akıllı cihaz kullanma olasılığı çok cazip görünebilir. Ancak her yeni aygıtın güvenliğinize yönelik potansiyel riski artırdığını unutmayın. Bu nedenle dikkatli seçim yapın ve ürününü arkasında duran, sorumlu üreticileri tercih edin.

Kaspersky’den Akıllı Evler İçin Koruma Tüyoları: Evler Akıllanıyor, Tehditler Artıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sigara dumanı ve elektronik sigaralar 

Sigara içmek, elektronik sigara kullanmak ya da sigara dumanına maruz kalmak (pasif içicilik), akciğerleri tahriş ederek astımı tetikleyebiliyor. Tütün dumanında bulunan binlerce kimyasal madde, hava yollarını daraltarak nefes almayı zorlaştırıyor. 

Temizlik ürünleri, parfümler ve kimyasal maddeler

Ev temizliğinde sık kullanılan çamaşır suyu, sprey temizleyiciler ve parfümlü kimyasal ürünler, solunum yollarını tahriş ederek astım hastalarında boğaz yanması, öksürük, bronşlarda kasılma, ödem oluşumu ve nefes darlığı gibi şikayetlere yol açarak astım krizlerini tetikleyebiliyor.  

Hava kirliliği

Hava kirliliği, solunum yollarını doğrudan etkileyen en önemli çevresel riskler arasında yer alıyor. Egzoz gazları, sanayi tesislerinden yayılan partiküller ve tozlu hava astım krizlerini tetiklerken, bu etkenlere kronik maruz kalma durumunda hastalık belirtileri şiddetlenip tedaviye yanıt azalabiliyor.

Ev tozu akarları 

Evlerdeki halılar, yataklar, perdeler ve yastıklar, mikroskobik ev tozu akarları için ideal yaşam alanlarını oluşturuyor. Bu akarlar, astım hastalarında alerjik reaksiyonlara neden olarak nefes darlığı, öksürük ve göğüste sıkışma hissi yaratabiliyor. 

Polenler

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Sertaç Arslan “İlkbahar ve yaz aylarında doğada yoğun şekilde bulunan polenler, özellikle çimen, ağaç ve yabani otlardan salınır. Rüzgarlı havalarda polenlerin havadaki yoğunluğu artar ve bu da astım hastalarında burun tıkanıklığı, hapşırık, göz yaşarması ve nefes darlığı gibi belirtilere yol açabilir” diyor. 

Evcil hayvan tüyleri

Evcil hayvanların tüyleri, derileri ve tükürükleri duyarlı bazı kişilerde güçlü alerjik reaksiyonlara neden olabiliyor. Bu alerjenler solunum yoluyla alındığında astım krizini tetikleyebiliyor. 

Nemli ortamlar ve küf sporları 

Küf, özellikle nemli, karanlık ve havalandırması yetersiz ortamlarda çoğalıyor. Küf sporları solunum yoluyla alındığında, bağışıklık sisteminde tepkiye yol açarak astım semptomlarını artırabiliyor.

Soğuk/ kuru hava ve klima 

Doç. Dr. Sertaç Arslan “Ani ısı değişimlerinin yanı sıra soğuk ve kuru hava astım hastalarında bronşların daralmasına ve spazmına yol açabilir. Hava yollarında kasılmalar meydana gelir ve nefes almak zorlaşır. Klima da havayı kurutarak astım ataklarını tetikleyebilir” diyor. 

Yoğun egzersiz 

Egzersiz sırasında özellikle hızlı nefes alıp vermek, hava yollarının kurumasına ve daralmasına neden olabiliyor. Bu durum, egzersize bağlı astım olarak adlandırılan özel bir astım tipine yol açabilirken, özellikle soğuk ve kuru havada yapılan spor aktiviteleri bu riski artırıyor. 

Aşırı stres ve duygusal travmalar 

Psikolojik stresin, bedensel hastalıkları tetikleyebildiği artık bilimsel olarak da kabul ediliyor. Ani korku, üzüntü, öfke ya da travmatik durumlar, solunum kaslarını olumsuz etkileyerek astım atağını başlatabiliyor. Uzun süreli stres altında kalmak, bağışıklık sistemini de zayıflatarak astımın kötüleşmesine neden olabiliyor. 

xxxxxx Kutu Bilgisi xxxxxx

Astıma Karşı 10 Etkili Öneri!

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Sertaç Arslan “Astımı tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmasa da, tetikleyici faktörlerden uzak durmak krizlerin sıklığını ve şiddetini ciddi oranda azaltır. Kişiye özel korunma stratejileri ve düzenli takip bu süreçte çok önemlidir” diyor. Doç. Dr. Arslan, astıma karşı 10 önerisini şöyle sıralıyor; 

1. Sigara dumanından uzak durun. Hem aktif hem pasif içicilik astımı kötüleştirir. 
2. Kapalı ve nemli ortamlar küf oluşumunu artırdığından evinizi sık sık havalandırın. 
3. Halı, perde, tüylü oyuncak, toz barındıran eşyalar ve evcil hayvan tüyleri gibi alerjen etkenleri azaltın. Nevresimlerinizi yüksek ısıda yıkayın ve sık değiştirin.
4. Polen dönemlerinde dışarı çıkış saatlerinizi sınırlayın. Özellikle sabahları dikkatli olun. 
5. Temizlik ürünlerini dikkatli kullanın. Kokusuz, doğal içerikli ürünleri tercih edin. Sprey formundaki ürünlerden kaçının ve kokusuz, hipoalerjenik veya doğal temizlik ürünlerini seçin.
6. Soğuk havalarda ağzınızı atkıyla kapatın. Klimalı ortamlarda serin havanın doğrudan üzerinize gelmemesine dikkat edin.   
7. Stresi yönetmeyi öğrenin, yeterli ve kaliteli uyumaya özen gösterin.
8. Temizlik yaparken solunum yollarını korumak için tıbbi maske (mümkünse N95 tipi), lateks olmayan eldiven ve gerekirse gözlerinizi korumak için gözlük kullanın. Temizlik yaparken pencere ve kapıları açık tutun. Temizlik sonrası kokular tamamen dağılmadan odaya girmeyin. 
9. Oda spreyleri, kumaş kokulandırıcılar ve parfümlü çamaşır deterjanları da astımı tetikleyebildiğinden bu ürünlerden uzak durun.
10. Spor öncesi mutlaka ısının. Size uygun olan spor türü ile ilgili doktorunuza danışın.

Astım hastalarına çok önemli temizlik tüyoları! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Doğumdan kısa süre sonra emzirmeye başlayın

Emzirme fikrine hamilelik sürecinde hazırlanın. Bebek Dostu Hastanelerde bebek doğumdan çok kısa süre sonra anne ile buluşturulur. Zira, bebeğin emmeye en çok istekli olduğu saat, doğumundan sonraki bir saattir. Bebeğiniz çok az emse de yenidoğanın midesinin bir çay kaşığı süt ile dolacağını sakın aklınızdan çıkarmayın. Ayrıca ilk sütünüz yani kolostrum çok değerli bir süttür. Bağışıklık sistemini güçlendirecek, büyüme ve gelişmeyi sağlayacak özel bir içeriğe sahip. Mucizevi bir öneme sahip, adeta ‘aşı’ denilebilecek bu sütten bebeğinizin yararlanmasını sağlayın.  

Bol su için

Emziren annenin mutlaka günde üç litre su içmesi gerektiğini, suyun anne sütünü artıran temel besin maddesi olduğunu vurgulayan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Çiğdem Yavrucu, günlük sıvı alımının üç litre olmasına, bu sıvının çoğunlukla su içilerek karşılanması gerektiğini belirterek “Suyun yanı sıra ayran, kefir, taze sıkılmış meyve suyu ve çorba da içilebilir. Ancak kahve, çay, gazlı içeceklerle bazı bitki çaylarından uzak durulmalıdır. Anne sütünün içerisinde bebeğin ihtiyacı olan su da bolca bulunduğundan bebeğinize özellikle ilk altı ayda su vermeyin. Tıbbi bir gereklilik olmadığı takdirde mamadan, emzirme döneminde ‘süt artırıcı’ olduğu iddia edilen bitkisel takviye adı altındaki ürünlerin kullanımından kesinlikle kaçınılmalıdır” diyor.

“Sütüm gelmiyor” diye emzirmeyi bırakmayın!

Çiçeği burnunda birçok annenin anne sütü yerine mamayı tercih etmesinin başlıca etkenlerinden biri sütünün gelmediği ya da az geldiği için bebeğinin aç kalabileceği endişesi oluyor. Bu endişenin yersiz olduğunu vurgulayan Dr. Çiğdem Yavrucu şöyle konuşuyor: “Annenin tıbbi bir rahatsızlığı yoksa sağlıklı ve dengeli besleniyor, bol bol su içiyor, olumlu ve güzel düşüncelerle kendini rahatlatıp emzirme tekniklerini doğru uyguluyorsa sütü bebeğine mutlaka yeterli gelecektir. Bebek memeyi emdikçe annenin beynine ‘bebek aç ve süte ihtiyacı var’ mesajı gidecek ve emzirme yolları açılarak yeterince süt üretilecektir. Öyle ki, ikiz bebekleri olan anneler bile, her iki bebeğe yetecek kadar süt üretebilirler”

Bebeğinizi sık aralıklarla ve emmek istedikçe emzirin

Bebeğinizi emzirmek için özellikle ilk haftalarda zaman aralıkları yapmayın, sık sık ve emmek istedikçe mutlaka emzirin. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Çiğdem Yavrucu, emzirdikçe sütünüzün geleceğini ancak memelerin yeterince boşaltılamaması durumunda süt yapımının azalacağını belirterek “Bu nedenle memeleriniz iyice boşalana kadar emzirmeye devam edin. Memeden süt gelmesi için en önemli uyaran bebeğinizin memenizle buluşması ve sonuna kadar emmesidir. Bu nedenle emzirmeye başlamadan önce memenizin ucundan birkaç damla sütü bebeğinize damlatarak motive edin. Toplumda yanlış inanışlardan biri; uyuyan bebeğin emzirme için uyandırılmaması gerektiği düşüncesi. Ancak bebeği özellikle ilk aylarda günde 10-12 kez emzirmek gerektiği için, uyuyor olsa da iki saati geçmişse uyandırarak emzirin” diyor. 

Emzirmeden önce mutlaka ellerinizi yıkayın

Gün içerisinde en fazla kirlenen organımız ellerimiz. Eller etraftaki bakteri ve virüslerin de bulaşmasında çok önemli bir etken olduğundan ellerinizi sık sık yıkayın. Özellikle de bebeğinizi her emzirmeden önce mutlaka yıkamaya özen gösterin. Meme başınızın ve çevresinin temiz olduğundan emin olun. Meme uçlarını tahriş etmemesi için suyla temizleyin, emzirmeden sonra da memenizdeki bir iki damla sütle etrafını yumuşakça silmeniz yeterli. Meme başlarınızı sabun, ıslak mendil ve alkol içeren ürünlerle temizlemekten kaçının. Bebeğiniz için anne kokusu büyük önem taşıdığından emzirme süreniz boyunca parfüm sıkmayın.” 

Meme başında çatlak ve yaraya karşı bu önlemleri alın

Birçok annenin mustarip olduğu ve bebeğini emzirmekten alıkoyan etkenlerden biri de; meme başındaki çatlaklar ve yara oluyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Çiğdem Yavrucu, “Meme başındaki çatlak ve yaranın önüne geçmek için, bebeğinizin sadece memenin uç kısmını değil çevresindeki kahverengi kısmı da ağzına vermeye dikkat edin. Bebeğiniz sadece memenizin uç kısmını emerse çatlak ve yara oluşumuna neden olabilir ve canınız yanacağı için emzirmeye ara vermenize ya da son vermenize neden olabilir. Ancak bu basit önlemlerle bu sorunun üstesinde kolaylıkla gelebilirsiniz” diyor. 

Kendi diyetinize çok dikkat edin!

Lohusalık dönemi, özel bir süreçtir. Doğru beslenmeniz emzirme sürecinizi etkileyebilir. Bu süreçte sağlıklı besinler yemeyi tercih edin. Akdeniz diyeti ve bol su, sizin için ideal olanı. Yediğiniz her besin, sütünüzün içeriğini etkiler. Bebeğinizin de yediğiniz sağlıklı gıdalardan oluşan bir süt menüsünden beslendiğini hayal edin. Her bebeğin gelişimi kendine özgü olsa da genel olarak ilk 6 ayda bebekler ortalama ayda 800 gr alırlar. Boyları da 1.5-2 cm kadar uzar. 6 aydan sonra kilo alımı ayda 200-500 gr arasına düşer, boyu da 1 cm kadar uzayabilir. Boy ve kilosu normal gelişiyorsa, siz bu işi başardınız demektir!

Size iyi gelen şeylere odaklanın

Psikoloji, fiziksel sağlık kadar önemli diyen Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Çiğdem Yavrucu, “Annelerin ruhsal olarak kendilerini iyi hissetmeleri emzirmenin devam etmesi için çok önemli. Emzirme sürecinde üzüntü yaşanması, birçok annenin sütünün azalmasına yol açar. O nedenle, anne de bilinçli davranarak, bebeğini düşünerek, çevreden gelen olumsuz etkilerden uzak durmaya çalışmalıdır. Annenin çevresindekiler özellikle babalar bu özel süreci düşünerek, anneye moral olarak destek vermelidir. Kendini iyi hisseden anneler, emzirmeye daha iyi odaklanabilirler” dedi. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Çiçeği burnunda annelere özel emzirme tüyoları yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.