TÜP BEBEK STRESİ YAŞATIYORLAR

YMP Lideri Teoman Mutlu’nun açıklaması şöyle:

“Yürürlükteki yasal düzenleme, tüp bebek tedavisi görmek isteyen çalışan bir kadını strese sokuyor. Tetkik ve tahlillerin bitiminden sonra kadının işe dönme zorunluluğu, izin için yatarak tedavi olduğunu kanıtlaması, 10 günü geçen tedavi süreçlerinde kurul onayı istenmesi, özel hayatın gizliliğinin ihlal edilmesi kadını zor durumda bırakıyor. 

Üreme süreci yalnızca biyolojik değil, psikososyal bir süreçtir. Bu yüzden, tüp bebek tedavisi gören çalışan kadının her türlü stresten uzak kalması gerekiyor. Bunun için yeni bir yasal düzenlemeye ihtiyaç var. 

21 GÜN YA DA DAHA FAZLA

Yapılacak düzenlemede, çalışan kadının, SGK anlaşmalı ya da özel kliniklerde tüp bebek tedavisine başladığını bildirmesi izin hakkı için yeterli olmalı.  

Doktorlarımızın verdiği bilgiye göre, normal şartlarda bir tüp bebek yapımı 21 gün sürüyor. Ancak çeşitli sorunlar çıktığında bu süreç uzuyor. 

Çok sayıda testler, tahliller yaptırmak zorunda olan çalışan kadın, tekrar koştura koştura mesaiye dönmemeli. Tedavi gördüğü kliniğin, kadına istirahat raporu verip vermediğine bakılmaksızın anne adayı bu süreçlerde izinli sayılmalı. 

ÇOCUK SAHİBİ OLMA UMUDU

Çalışan kadının tüp bebek tedavisi sürecinde kullandığı izinler normal hastalık izinlerinden düşülmemeli. Çalışma yasasında ‘tüp bebek izni’ başlığı altında özel bir izin hakkı oluşturulmalı.

Bir anne adayının çocuk sahibi olma umudu mesaiden daha değerlidir. 

HER DENEMEDE İZİNLİ SAYILACAKLAR

Ak Parti’den, çalışan kadınlarımızı rahatlatacak bu düzenlemeyi yapmasını bekliyorum. Yeni düzenleme yapılmazsa Yerli ve Milli Parti iktidarında, kamu kurumlarında ve özel sektörde çalışan kadınlar, tüp bebek tedavisi sürecinde izinli sayılacak. Kaç defa tüp bebek denemesi yaptırırsa yaptırsın, bu süre boyunca izinli sayılacaklar.”

Tüp bebek tedavisi gören çalışan kadınlara özel izin hakkı tanınmalı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İşte tüp bebek tedavisi ile ilgili 10 yanlış inanış:

1. “Tüp bebek tedavisi mutlaka adetin 2–3. gününde başlar”

Tüp bebek tedavisine kadınlarda mutlaka adet döneminin 2 ya da 3’üncü gününde başlanması yıllardır süregelen bir uygulamaydı. Bu bilgi halen çok yaygındır ve pek çok çift bu takvime göre planlama gerektiğini düşünmektedir. Ancak artık tedavi tek bir zaman dilimine bağlı kalınarak yapılmamaktadır. Günümüz tüp bebek uygulamalarında yumurtalık durumu, hormonal yanıt ve kişiye özel faktörler değerlendirilerek tedavi farklı döngü dönemlerinde başlatılabilmektedir. Random-start IVF protokolü de denilen bu uygulama; düşük yumurta rezervi, kanser öyküsü, polikistik over sendromu gibi zamanla yarışın önemli olduğu hastalarda büyük avantaj sağlamaktadır. 

2. “Tek embriyo başarı ihtimalini düşürür”

Bebek sahibi olmak isteyen çiftlerde tedavi ile elde edilen embriyo sayısının düşük olması eşleri umutsuzluğa düşürebilmektedir. Ancak “Ne kadar çok embriyo, o kadar yüksek başarı” inanışı artık geçerliliğini yitirmiş durumdadır. Tedavide başarıyı belirleyen en önemli faktör embriyonun genetik sağlığıdır. Günümüzde PGT-A gibi genetik tarama yöntemleri, embriyoların kromozomal yapısını inceleyerek hangi embriyonun sağlıklı olduğunu gösterebilmektedir. Dolayısıyla tek, ama kaliteli bir embriyo; birden fazla düşük kaliteli embriyodan çok daha yüksek başarı sağlayabilmektedir.

3. “Embriyo transferinden sonra kalkmadan yatmak gerekir”

Tüp bebek tedavi sürecinde kadınların embriyo transferi sonrası uzun süre yatak istirahatine alınması yakın bir zamana kadar yaygın bir uygulamaydı. Ancak yıllar içinde yapılan bilimsel çalışmalar, bunun gebelik oranlarını artırmadığını ortaya koydu. Burada öncelikle embriyonun rahme tutunma sürecinin hareket etmekle bozulacak kadar hassas bir mekanizma olmadığının bilinmesi gerekmektedir. Rahim kas yapısı embriyoyu koruyan ve sabitleyen güçlü bir yapıya sahiptir. Uzun süre yatmak ise tam aksine kişiyi strese sokabilir, anksiyeteyi artırabilir, kan dolaşımını yavaşlatabilir, dolayısıyla sürece olumsuz etki edebilmektedir. Günümüzde embriyo transferi sonrası normal günlük rutinlere dönülmesi önerilmektedir. Kişi iş ve sosyal yaşamına devam etmeli, bu süreci sağlıklı ve keyifli bir şekilde geçirmeye dikkat etmelidir. 

4. “Yapay zekâ tüp bebekte sadece görüntü işlemek için kullanılır”

Yapay zekâ artık tüp bebek alanında çok daha aktif bir rol oynamaktadır. Embriyo gelişim süreci, zaman atlamalı görüntüleme sistemleriyle saniye saniye kaydedilmektedir. Bu görüntüler yapay zekâ algoritmaları tarafından analiz edilmekte ve embriyonun gelişim modeli, tutunma ihtimali ve genetik normalliği üzerine öngörüde bulunulabilmektedir. Yapay zeka sistemleri, embriyonun hücre bölünme hızından şekil bütünlüğüne kadar birçok veriyi saniyeler içinde değerlendirerek tutunma ihtimali en yüksek embriyoyu belirler. Bu sayede embriyo seçimi sadece gözle değil, veriye dayalı olarak yapılabilmektedir. Bu da başarı şansını artıran çok önemli bir adımdır.

5. “Pıhtılaşma sorunu sadece gebeliğin ileri dönemlerinde önemlidir”

Trombofili yani pıhtılaşma sorunu sadece gebelik ilerledikçe önem kazanan bir durum değildir. Trombofili tüp bebek tedavisinde embriyonun tutunmasını zorlaştırabilir. Rahim içi kan dolaşımı bozulduğunda gebelik şansı azalır. Tekrarlayan düşük, tekrarlayan başarısız deneme veya aile öyküsü gibi durumlarda doktorun bu konuyu değerlendirmesi önemlidir. Pratik kan testleriyle bu durum saptanabilir ve uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir

6. “İleri yaşta yumurta toplama anne olma şansını azaltır”

Kadın yaşı, yumurta sayısı ve kalitesini etkileyebilmektedir. Ancak günümüzde hormon dozlarının kişiye göre ayarlanabildiği, kişiselleştirilmiş tedavi protokolleri sayesinde ileri yaşta da başarılı sonuçlar alınabilmektedir. Ayrıca bazı kadınlarda 40 yaş sonrası bile biyolojik rezerv beklenenden iyi olabilmektedir. Bilim artık yaş sınırının değil, kişisel değerlendirmenin kıymetli olduğunu göstermektedir. Bu nedenle ileri yaşta da olsa bebek hayali olan çiftlerin mutlaka bu konuda deneyimli uzmanlar tarafından değerlendirilmesi önemlidir.

7. “Dondurulmuş embriyo taze embriyo kadar kaliteli değil”

Tüp bebek tedavisine başvuran pek çok çift embriyoların dondurulmadan hemen transfer edilmesi durumunda daha çabuk bebek sahibi olabileceklerini düşünmektedir. Ancak araştırmalar, dondurulmuş embriyo transferi sonuçlarının taze transfer kadar başarılı olduğunu, hatta bazı durumlarda daha iyi sonuç verdiğini göstermektedir. Modern vitrifikasyon yöntemi sayesinde embriyolar çok hızlı ve zarar görmeden dondurulup saklanabilmekte ve en uygun zamanda sağlıklı bir sonuç için transfer edilmektedir. 

8. “Genetik hastalık taşımıyorsam embriyo genetiğine baktırmama gerek yok”

Pek çok kişi genetik embriyolarda genetik taramanın sadece kalıtsal hastalıklar için yapıldığını sanmaktadır. Oysa embriyolardaki kromozomal hataların büyük bölümü anne-babadan geçmemekte; yumurta ve spermin birleşmesi sırasında rastlantısal olarak oluşmaktadır. Bu nedenle belirli durumlarda genetik tarama yapılması, tedavi sürecini daha doğru yönlendirmektedir.

9. “Tüp bebek başarısızlığının tek nedeni strestir”

Tüp bebek tedavi sürecinin seyrinde stres önemli bir faktördür ancak tek başına belirleyici özelliğe sahip değildir. Rahim hazırlığı, embriyo kalitesi, hormonal yanıt ve kişiye özel tedavi planlamasının tüp bebek tedavisinin başarısı ve sağlıklı bir gebelik için çok daha güçlü etkileri bulunmaktadır. Bu süreçte çiftler için stres kontrolü gereklidir fakat “başarı tamamen strese bağlı” anlayışı doğru değildir.

10. Tüp bebek tedavisinde tek amaç çok embriyo elde etmektir?”

Bu düşünce de geçmişte kalmış bir bakış açısının uzantısıdır. Günümüzde tüp bebek tedavisinde hedef çok embriyo üretmek değil; en doğru embriyoyu belirlemektir. Yüksek embriyo sayısı her zaman yüksek başarı anlamına gelmez. Tedavide önemli olan genetik potansiyeli yüksek embriyonun doğru zamanda rahimle buluşmasıdır.

Tüp bebek tedavisinin artık standart kalıplarla ilerleyen bir süreç olmadığının bilinmesi gerekmektedir. Her çift farklıdır ve başarı şansı, doğru değerlendirme, güncel bilgi ve kişiye özel yaklaşımla artırılmakta, modern uygulamalarla çok sayıda çift bebek hayallerine kavuşmaktadır.

Tüp Bebekte Doğru Bilinen 10 Yanlışa Dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Peki yapay zekayla tüp bebek yapılır mı?

Kadın Hastalıkları Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Op. Dr. Betül Kalay, tüp bebek tedavisinde merak edilen yapay zekâ konusunda şu bilgileri verdi:

“Her alanda olduğu gibi tüp bebekte de yapay zekâ aslında çok eski bir geçmişe sahip değil. Hala öğreniyoruz ve nerelerde nasıl kullanacağımıza dair veriler elde etmeye çalışıyoruz. Ama görünen o ki, yapay zekâ tüp bebekte özellikle laboratuvar aşamasında çok etkili olacak. Sperm seçiminde çok daha başarılı sperm seçimleri ya da tüp bebek tedavisindeki ilaçların dozunun belirlenmesi konusunda ciddi anlamda katkı sağladığını biliyoruz. Ama henüz tüp bebekte uygulanan yapay zekada tecrübeli bir embriyoloğun daha üzerinde bir embriyo seçim kriteri söz konusu değil. 

Yani yapılan çalışmalarda tecrübeli bir embriyoloğun seçtiği embriyoyu ya da onun değerlendirdiği embriyoyu aynısını yapay zekâ da yapıyor. Ancak şunun altını çizmek istiyorum: Yapay zekâ o embriyonun genetiğine bakamıyor. Yani bu embriyo uygundur, bunun genetiği düzgündür, sağlamdır diyemiyor. Sadece morfolojik görsel olarak kriterlere göre bize bir seçim yapmamızı öneriyor ve henüz bu seçim insanın yaptığı seçime üstün değil.”

Yapay zekayla tüp bebek yapılır mı? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

PRP uygulamasında hastadan küçük bir çay bardağının onda biri kadar, yani yaklaşık 10–20 cc kan alınır. PRP’nin, kan hücreleri içinde en fazla büyüme faktörü barındıran trombositleri kullandığı için önemli olduğunu vurgulayan Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Tüp Bebek Merkezi Direktörü Prof. Dr. Tayfun Kutlu, “Hastadan alınan kan özel bir işlemle ayrıştırılır ve trombositten zengin plazma elde edilir. Yaklaşık yarım saatlik hazırlığın ardından elde edilen plazma, tüp bebekteki yumurta toplama işlemine benzer şekilde fakat bu kez tersine, ultrason eşliğinde vajinal yoldan yumurtalıklara enjekte edilir. Hafif anestezi altında gerçekleştirilen işlem ortalama 15–20 dakika sürer. Daha önce dermatoloji ve ortopedide cilt ve kıkırdak yenilenmesi amacıyla kullanılan bu yöntem, artık yumurtalık rezervi azalmış hastalarda da yumurtalıkların canlandırılması için tercih ediliyor” dedi.

Yaş değil yumurtalık rezervi önemli

Yumurtanın olgunlaşma süresi 80 gün olduğundan, PRP’nin etkisini görmek için üç ay beklemek gerekir diyen Prof. Dr. Kutlu, “İşlem tekrarlanabilse de genellikle tek bir uygulamada en yüksek etki bu dönemde alınır ve tam sonuçların 3–6 ay sürdüğü düşünülür. Aynı zamanda PRP tedavisi yaşa göre değil, yumurtalık rezervine göre değerlendirilir. Örneğin genç yaşta da olsa rezervi düşük ve tüp bebek tedavisine yeterli yanıt vermeyen hastalar için uygun olabilir. PRP’ye ihtiyaç duyan hastalar halihazırda tüp bebek aşamasına gelmiş kabul edilir. Bu nedenle yalnızca PRP sonrası doğal gebeliği beklemek çoğunlukla zaman kaybına yol açar. En etkili dönem olan ilk 3–6 ayda tedaviyi tüp bebek süreciyle birleştirmek en doğru yaklaşımdır” dedi.

Deneysel bir tedavi olduğu bilinmeli

PRP tedavisinin henüz deneysel kabul edildiğinin altını çizen Kutlu, “Bazı hastalarda olumlu sonuçlar alınsa da bazı hastalarda belirgin bir fayda görülmeyebiliyor. Bu nedenle yöntemin kesin kanıtlanmış bir tedavi olmadığı bilinmeli. Ayrıca PRP tedavisi özellikle tüp bebekte en yüksek doz ilaçlara rağmen yalnızca bir ya da iki yumurta elde edilebilen ve tekrar denemelerde de sürekli düşük sayıda yumurta gelişen hastalar için uygun bir seçenektir. Yani, ilk denemelerde yeterli sayıda yumurta ve embriyo elde edilmesine rağmen gebelik sağlanamayan hastalar PRP için uygun bir teknik değildir” dedi.

Olası yan etkiler tüp bebekle aynı

Kişinin kendi hücrelerini kullanan bir yöntem olduğu için herhangi bir olumsuz etkiye sahip olmadığını ifade eden Kutlu, “Ancak yine de cerrahi bir işlem olduğu unutulmamalı. Tıpkı tüp bebek uygulamalarında olduğu gibi hastalar işlemin tüm yönleriyle ilgili bilgilendirilir ve bir onay alınır. Teknik olarak benzer bir işlem olduğundan, tüp bebekte bahsettiğimiz riskler burada da geçerlidir. Kanama, enfeksiyon ya da organ ve damar yaralanması gibi riskler her cerrahi işlemde olduğu gibi olasılıklar dahilindedir. Fakat deneyimli sağlık merkezlerinde bu ve benzeri ihtimaller çok düşüktür ve elde edilen faydalar bu risklerden çok daha fazladır” dedi.

Tüp bebeğe destek: PRP yöntemi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yapay zeka embriyo seçiminde nokta atışı yapıyor

Tüp bebek tedavisinde en kritik aşamalardan biri, kaliteli embriyonun doğru seçilmesidir. Geleneksel yöntemlerde bu seçim embriyologların gözlemleriyle yapılırken; yapay zeka, mikroskobik görüntüleri analiz ederek çok daha hassas ve objektif değerlendirme yapabilmektedir. AI yani yapay zeka sistemleri, embriyonun hücre bölünme hızından şekil bütünlüğüne kadar birçok veriyi saniyeler içinde değerlendirerek tutunma ihtimali en yüksek embriyoyu belirleyebilmektedir.

Embriyoların gelişimi, yumurtanın döllenme anından itibaren başlamaktadır. Döllenmiş yumurta, 24 saat içinde 2 hücreye, 48 saat içinde 4 hücreye, 72 saat içinde 8 hücreye bölünmektedir. 96 saate kadar bölünmeye devam eden embriyo, morula adı verilen bir yapıya dönüşür. Morula, daha sonra blastosist adı verilen bir yapıya dönüşmektedir.

Tedavi sürecinde anne ve babadan alınan örnekler eşleştirilmekte ve embriyo haline getirilmektedir. Embriyolar, laboratuvar ortamında özel kameralarla 7/24 izlenmekte ve her bir gelişim aşaması kaydedilmektedir. Yapay zeka, bu verileri analiz ederek embriyonun hangi aşamada daha sağlıklı ilerlediğini ve transfer için en uygun zamanı belirlemeye yardımcı olur. Böylece embriyo gelişimindeki en küçük sapmalar bile fark edilerek başarı şansı artırılmaktadır.

Tüp bebek tedavisinde yapay zeka, hem embriyo seçiminde, hem sperm seçiminde hem de kişiye özel tedavi planlamasında sadece hastaya değil doktora da konfor sağlamaktadır. Doğru embriyo, doğru zaman ve doğru tedavi kombinasyonu sayesinde hastalar için başarı oranları yükselmektedir.

Sperm seçimi de çok önemli

Yapay zeka ile sadece embriyo seçimi değil, sperm seçimi de çiftlerin başarını oranında rol sahibi olmaktadır. Erkekten alınan sperm örnekleri incelendikten sonra yapay zeka ile en kaliteli olanları seçilerek, yine yapay zeka tarafından seçilen en kaliteli embriyo ile eşleştirilmektedir. Bu sayede en doğru seçimle en kaliteli embriyo elde edilmek ve başarı oranını yükseltmek hedeflenmektedir.

Her hastanın öyküsü detaylı analiz ediyor

Tüp bebek tedavisinde başarı, hastanın yaşı, hormon düzeyleri, yumurta rezervi ve geçmiş tedavi deneyimleri gibi birçok faktöre bağlıdır. Yapay zeka sistemleri bu verileri derleyip analiz ederek hastaya özel bir tedavi protokolü oluşturmaktadır. Bu sayede hem ilaç dozları daha hassas planlanır hem de tedavi süresi daha verimli hale gelmektedir.

Yapay zekanın sağladığı 5 avantaj

1. Embriyo değerlendirmesinde yüksek doğruluk oranı sağlar.
2. İnsan kaynaklı gözlem hatalarını en aza indirir.
3. Tedavi sürecini öngörülebilir kılar.
4. Bireye özel protokollerle başarı oranını artırır.
5. Transfer için en uygun zamanı belirler.

Yapay Zeka Tüp Bebekte Başarı Oranını Artırıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Eksozomların temini noktasında iki türlü uygulama olduğunu dile getiren Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Tüp Bebek Merkezi Direktörü Prof. Dr. Tayfun Kutlu, “Bu küçük keseciklerin başka kişilerden elde edilmesi işlemine allojenik denir. Bebeklerin göbek kordonunda bulunan kök hücrelerin salgıladığı veziküllerin ayrıştırılması bu yönteme örnek verilebilir. Bir diğer teknik, kişinin kendisinden elde edilen otolig yöntemdir. Bu yöntemde bireyin kendi kanı belirli işlemlere tabi tutularak ayrıştırılır ve ihtiyaç duyulan dokuya enjekte edilir. Tüp bebekte eksozom yöntemi, yumurtalık rezervi düşük ya da klasik tedavilerle yeterli yumurta elde edilemeyen kişilerde uygulanır. Anestezi altında, ultrason eşliğinde ve yaklaşık 15–20 dakikada tamamlanır. Yumurta toplamanın tersine, iğneyle eksozomlar yumurtalıklara verilir. Adet sebebiyle kanamalı günler dışında, her zaman yapılabilir” dedi.

Kök hücre ‘yapıcı’, ekzosom ‘yönlendirici’

Eksozom uygulamasının sıklıkla kök hücre tedavisi ile karıştırılabildiğinden bahseden Kutlu, “Kök hücre işleminde kök hücreler ayrıştırılırken, ekosom tedavisinde kök hücrenin salgıladığı veziküller yani kesecikler ayrıştırılıyor. Kök hücreler değişim potansiyeline sahip oldukları için enjekte edilen dokuya dönüşüp oradaki canlı hücre sayısını artırıyor. Eksozomda ise kök hücreleri değil onların iletişim kurabilmek için ürettikleri maddecikleri kullanıyoruz. Özetle, kök hücreler yeni hücre üretir ve doğrudan onarım yapar, eksozomlar ise hücrelere onar mesajı gönderir, dolaylı etki eder. Bu nedenle benzer görünseler de farklı alanlarda daha etkili olabilirler” dedi.

Eksozom ikincil tedavi yöntemlerinden biri

Erken menopoz, düşük yumurtalık rezervi, prematür yumurta yetmezliği gibi durumlarda veya standart tüp bebek tedavilerinde yeterli cevabı alamadığımız kişilerde faydalandığımız eksozom yöntemi herkese uygulanabilir. PRP, ekzosom ve hormon tedavilerinin bu kişilerde tercih edilmesi işlemden alınacak verimin artırılmasını sağlar bu nedenle ilk değil ikincil tedavi yöntemleri olarak görmek gerekir. Örneğin tüp bebek tedavisi gören bir hastadan ortalama 15 yumurta toplanabiliyorsa burada bu ek çözümlere başvurmaya gerek yok” dedi.

Nadir riskler mevcut

Eksozomun özünde bir tehlike barındırmadığını ancak her tüp bebek tedavisinde uygulanan yumurta toplama işlemiyle benzer teorik riskler taşıdığını belirten Kutlu, “Eksozom tedavisinin teorik anlamda benzer tıbbi uygulamalarda görülebilecek olası risklere açık olduğunu söylemek gerekir. Uygulama, anestezi altında ve ultrason eşliğinde gerçekleştiriliyor. Bu nedenle PRP uygulaması ya da yumurta toplama işleminde olduğu gibi; kanama, enfeksiyon ve nadiren de olsa organ yaralanması gibi riskler söz konusu olabilir” dedi.

Tedavi deneysel ama umut vadediyor

Eksozom uygulamasının hâlâ deneysel bir yöntem olduğunu belirtmekte fayda var diyen Kutlu, “Bu tedavi, tüp bebek sürecinde başarı şansını artırabilecek alternatif destek uygulamaları arasında değerlendirilmeli. Şu anda halihazırda ağırlıklı olarak tüp bebek, dermatoloji ve kozmetik alanlarında kullanılmasına rağmen, önümüzdeki yıllarda eksozomun ortopedi gibi farklı branşlarda da önemli çözümler sunacağını öngörüyorum. Tedaviye dair bilimsel çalışmalar arttıkça, potansiyel kullanım alanlarının genişlemesi kaçınılmaz” dedi.

Eksozom tedavisi ile tüp bebekte destek yöntem! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Ebru Öztürk Öksüz, yaz aylarında tüp bebek tedavisi devam eden kişilere bazı tavsiyelerde bulundu.

Yaz enfeksiyonları 

Ortak havuz gibi hijyenik olmayan yerlerden kapılabilecek enfeksiyonlar embriyo transferini ya da yumurta toplama işlemini olumsuz etkileyebilir bu nedenle hijyen kurallarına çok dikkat edin. Benzer şekilde hijyenik olup olmadığından emin olmadığınız yerlerde herhangi bir şey yiyip içmeyin.

Sıvı kaybı

Sıcak hava, terlemeyi artırarak vücutta sıvı kaybına yol açabilir. Buna karşın günlük yeterli su tüketimi çok önemli. Kahve ve çayı sınırlayarak günde en az 2-2,5 litre su içmeye gayret edin.

Tatil planlaması

Tedavi dönemine denk gelen tatil planlarını doktorunuza danışarak organize etmeyi unutmayın. Tatilde değişen düzen ile birlikte ilaç saatlerini kaçırmamaya özen gösterin.

Uzun süre ıslak kalmamak

Deniz sonrası ıslak bikini ya da mayoyla zaman geçirmeyin. Yüzdükten sonra hafif bir duşla kurulanın sonrasında da gölgede istirahat edin.

Cilt hassasiyeti

Kullanılan bazı hormon ilaçları ciltte hassasiyet oluşturabilir. Güneşin en dik geldiği 11.00–16.00 saat aralığında güneşe direkt maruz kalmaktan kaçının. Koruyucu kremler kullanmayı da ihmal etmeyin. 

Tüp bebek tedavisinde havuza girilmemeli yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tüp bebek tedavisi sürecinde kaygıyı yönetmek çok önemli

Bu stresli döneme hastaların büyük çoğunluğunun kolaylıkla uyum sağladığı gözlemlenmektedir. Çiftler kendi aralarında bu durumla baş etme stratejileri geliştirebilir. Edinilen yeni iletişim şekilleri ve duygusal yakınlığın artması bu süreçte uzun vadeli yarar sağlar. Tüp bebek tedavisi hem emek isteyen bir tedavi süreci olması hem de çoğunlukla çocuk sahibi olamayan çiftlerin başvurduğu en son tedavi seçeneği olması sebebiyle; tedavi olumlu sonuçlanmazsa hayatları boyunca anne-baba olamayacakları ihtimalini düşünmelerine ve yoğun bir kaygı hissederek sürece başlamalarına sebep olabilmektedir.

Gün boyu süren rahatsızlık verici düzeyde kaygı, huzursuzluk, iyi hissetmeme, mide bulantısı baş ağrıları gibi sebebi bulunamayan bedensel şikayetleri yaşama, uyku, iştah ve enerji düzeyinde değişiklikler ile tüp bebek süreciyle aşırı uğraş gibi belirtileri gösteren çiftlerin ise bir psikiyatri uzmanından destek alması önerilmektedir.

Tekrarlayan kayıplar depresyona neden olabilir

Tüp bebek tedavisi sırasında kullanılan bazı ilaçların da ruhsal durum üzerine etkileri olabilmektedir. Bu tedavilerde başarısız girişimler yaşanma olasılığı vardır. Her başarısız girişimden sonra anne baba adayları umutların ve emeklerin kaybıyla ilişkili yas süreci yaşar. Bu durum; anne baba adaylarının hem bireysel olarak ruhsal durumlarını hem de aile evlilik ilişkilerini etkileyebilmektedir. 

Ek olarak; gebe kalınması halinde ise tüp bebek ebeveynleri her türlü riski en düşük düzeyde tutabilmek için fazlaca kontrolcü ve kuralcı davranabilmektedir.  Benzer şekilde ileri gebelik haftalarında yaşanabilen düşükler, evlat kaybı olarak yas tutmalarına sebep olmaktadır ki bunların her biri psikiyatrik açıdan önemle ele alınması gereken durumlardır. 

Tüp bebek tedavisinde psikolojik desteğin başlıca faydaları şunlardır;

• Duygularınızı, şüphelerinizi ve endişelerinizi açıkça ifade edebileceğiniz güvenli bir alan sağlar.
• Stres, kaygı ve duygusal dalgalanmalarla başa çıkmanıza yardımcı olan duygusal yönetim için araçlar sunar.
• Seçeneklerinizi değerlendirmenizde ve seçimleriniz konusunda kendinize güvenmenizde size rehberlik eder böylece karar vermeyi destekler.
• Tekrarlayan olumsuz düşünceleri nasıl yöneteceğinizi ve olumlu yönlere nasıl odaklanacağınızı öğretir yani olumlu düşünmeyi teşvik eder.
• Üreme yolculuğunuzda kontrolü ve güveni yeniden kazanmanıza yardımcı olur. Sizi güçlendirir.

Tüp bebek sürecine başlayan çiftlere öneriler;

• Tüp bebek sürecine başlamadan önce partnerinizle açık ve dürüst bir iletişim kurun, böylece prosedür boyunca birlikte güçlü olabilirsiniz. Tedavi sırasında birbirinizden beklentilerinizi, örneğin tüm randevulara birlikte gitmek isteyip istemediğinizi ve beklenmedik prosedürlere girmeniz gerekirse ne yapmanız gerektiğini tartışın.
• Arkadaşlarınızdan ve ailenizden destek alın. Eşinizden ayrı bir destek çemberine sahip olmak önemlidir. Bu çember, sizi anlayan ve tanıyan insanlardan oluşmalıdır. Çalışmalar, iyi bir destek grubunun stresi azaltabileceğini ve buna karşılık olumlu gebelik sonuçlarını artırabileceğini göstermiştir.
• Stresinize neyin sebep olduğunu belirleyin ve başa çıkma yollarını düşünün. Bu stres faktörlerine yönelik çözümler düşünün. Siz ve partneriniz stresle farklı şekillerde başa çıkabilirsiniz. Bu farklılıkları fark etmek ve partneriniz ile paylaşmak önemlidir. Birbirinizi destekleyin ve çatışmayı azaltmayı öğrenin.
• Ruhunuza ve bedeninize iyi gelecek şeylere yönelin. Egzersiz stresi azaltmanın iyi bir yoludur. Stresi azaltmanın diğer yolları arasında müzik dinlemek, meditasyon yapmak ve ruh halinizi iyileştirmek için mizah yapmak yer alabilir. Zihninizi ve bedeninizi sakinleştirmek için yoga veya nefes tekniklerini deneyin. Duygularınızı bir günlükte ifade etmeyi deneyin.
• Sağlıklı, besleyici yiyecekler tercih edin.
• İşyerinde büyük bir proje üstlenmek, yeni bir yere taşınmak veya iş değiştirmek gibi hayatınızda büyük değişiklikleri erteleyebilirsiniz. Stres seviyenizi artırabilecek her şeyden kaçının.

Ruh sağlığına yapılan yatırım sadece tedavi başarısı için değil aynı zamanda ebeveynliğe hazırlık, ilişkilerin korunması ve yaşam doyumu açısından da önemlidir. İhtiyacınız olduğunu düşünüyorsanız profesyonel destek almaktan çekinmeyin. 

Tüp Bebekte Kaygıyı Yönetmek Anne Baba Olma Şansını Artırıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tüp bebek tedavisine başlamadan önce hastanın kromozom analizlerinin yapılmasının kritik olduğunu vurgulayan Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Erkut Attar, bu noktada iyi bir genetik ünitesinin hastayı doğru hazırlamanın anahtarı olduğunu söyledi. Prof. Attar, sözlerine şöyle devam etti: 

“Özellikle, ülkemizde hala yüksek oranda bulunan, akraba evliliği yapmış çiftlerde, genetik testler daha gebelik başlamadan yapılmalı. Gebelik düşünen çiftlerde SMA taraması da günümüzde önemli hale geldi.   Embriyo oluştuktan sonra genetik sorgulama teknolojik olarak mümkün, ancak ideal olan bu sürecin gebelik başlamadan önce yürütülmesidir.  Gebelik döneminde embriyo üzerinde yapılan genetik testler de bizi yönlendiriyor ve uygun olgularda başarıyı artırmamızı sağlıyor.”

“KADIN HER AÇIDAN AYRINTILI İNCELENMELİ”

Tüp bebek tedavisinde başarı oranlarının tüm dünyanda ortalama yaklaşık yüzde 50-60 olduğunun altını çizen Prof. Dr. Attar, “Dolayısıyla, bir tüp bebek tedavisi başarısız olduğunda bu durumun verilen oran içinde gerçekleşebildiği bilinmeli. Ancak hastaların bu sonuçta hemen umutsuzluğa düşmemeleri önemli” dedi. Başarısız sonuçların hastaların yeterince incelenmemesinden kaynaklanabildiğini de işaret eden Prof. Dr. Attar, sözlerini şöyle sürdürdü: “Örneğin, polikistik over sendromu veya endometriozis (çikolata kisti) gibi hastalıklarda mutlaka ön araştırma yapılmalı. Bu hastalıklar, infertiliteye yol açan ciddi sorunlardır. Bu tür sorunlar önceden saptanıp tedavi edilmezse, tüp bebek tedavisi başarısız olabilir. Tüp Bebek olgularında hormonal durumlar da değerlendirilmeli; endometriozis hastalarında hastalığın derecesi belirlenmeli ve tüp bebek tedavisine geçmeden önce bu konular üzerinde titizlikle çalışılmalı. Eğer hasta gelir gelmez tüp bebeğe başlanırsa, başarısızlık riski artabilir. Bunun yanında embriyonun rahme tutunması için zamanlama da oldukça önemli. Her şey yolunda olsa bile bu durum başarısızlığa yol açabilir. Bu nedenle bir veya iki başarısızlık, büyük bir başarısızlık olarak görülmemeli ve moraller bozulmamalı.”

“BAŞARI İÇİN ÖN DEĞERLENDİRME ŞART”

Tüp bebek tedavisinde sonucu etkileyen iki ana faktörün rahmin gebeliğe hazır olması ve embriyo kalitesi olduğunu ifade eden Prof. Dr. Attar, sözlerini şöyle sürdürdü: “Başarısızlıkları değerlendirirken genellikle embriyonun kalitesi ön plandadır. Embriyonun kalitesinden kaynaklanan sorunlar başarısızlığın yüzde 80-90’ını oluşturur. Rahimin hazır olmama oranı ise yüzde 10-20 civarındadır. Dolayısıyla hasta geldiğinde ön değerlendirme ve genetik araştırma büyük önem taşıyor. Bu adımlar atılmazsa başarı şansı düşebilir. Örneğin, sağlıklı bir kadına tüp bebek işlemi esnasında elde edilen 10 embriyonun yaklaşık yarısında genetik soruna rastlanmaktadır. Bu sorun sadece genetik testlerle saptanabilir.” 

“Bu testler her hastada rutin olarak yapılmamalı, ancak uygun olgularda kullanmak gerekir” diyen Prof. Dr. Attar, sözlerine şöyle devam etti: “Biz bu uygulamaları yapıyoruz ve devlet de buna önem veriyor. Bazı genetik testler SGK kapsamında karşılanıyor. Böylece tüp bebek tedavisine başlamadan önce başarı şansını artırmak mümkün olabiliyor.” 

‘AKRABA EVLİLİKLERİNDE GENETİK TARAMA ŞART’

 Akraba evliliklerinde genetik hastalık riskinin arttığını belirterek bu konuya özellikle dikkat çeken Prof. Dr. Attar, “Akraba evliliklerinde Preimplantasyon Genetik Tanı (PGT) doğrudan uygulanmalı. Hastalar bu konuda artık daha bilinçli. Akraba evliliklerinde mutlaka karyotip analizi gibi yöntemlerle başlanmalı. Bu sayede tüp bebek tedavisine bilinçli bir şekilde ilerlenir ve tekrarlayan başarısızlıklar ve sorunu gebelikler büyük ölçüde önlenir” dedi.

“35 YAŞ ÜSTÜ KADINLARDA DİKKAT!

Yaş faktörünün tüp bebek başarısını ciddi şekilde etkilediğini vurgulayan Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Kadın Doğum, Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Erkut Attar, “35 yaş üstü kadınlarda gebelik şansı azalıyor. Kariyer veya sosyal nedenlerle gebeliği ertelemek başarıyı zorlaştırabilir. Bu grupta tekrarlayan düşükler, Down sendromu veya diğer genetik anomalilerin riski artıyor. Genetik testler bu hastalarda özellikle faydalı. Bu grupta ön genetik çalışmalar çok yarar sağlıyor. Yaş, çevresel faktörler ve stres, başarıyı ciddi şekilde etkiliyor. Hastalara stres yapmamalarını öneriyorum. Bir veya iki deneme başarısız olabilir, bu tedavinin doğasında var. Ancak ek bir hastalık varsa ve hekim bunu teşhis etmiş veya şüpheleniyorsa, hastanın hormonal, genetik ve diğer açılardan iyi hazırlanması başarı şansını artırır” dedi. 

“EMBRİYO KALİTESİ ve RAHİMİN GEBELİĞE HAZIR OLMASI GİBİ FAKTÖRLER ÖNEMLİ”

Prof. Dr. Attar, endometriumun (rahim iç zarı) önemine de değindi: “Rahimdeki yapısal sorunlar film, ultrason veya histeroskopi ile tespit edilebilir. Embriyonun doğru zamanda transfer edilmesi başarı açısından oldukça  kritik bir durıımdur. Kaliteli embriyolar transfer edilmesine rağmen başarısızlık yaşanıyorsa, sorun rahimden kaynaklanabilir. Bu durumda biyopsi veya daha özel yöntemlerle rahmi değerlendiriyoruz.”

“TEDAVİNİN OLMAZSA OLMASI HASTA-HEKİM İLETİŞİMİ”

Prof. Dr. Attar, hasta-hekim iletişiminin başarıyı artırdığını belirterek, sözlerini şöyle tamamladı: “Hastalar sabırlı olmalı ve hekimleriyle aynı dili konuşmalı. Yaş faktörü önemli olsa da, doğru hazırlık ve genetik testlerle başarı oranı önemli ölçüde artırılabilir. Kaliteli laboratuvar ve deneyimli embriyologlar bu süreçte büyük rol oynuyor.”

“Tüp Bebekte Başarı İçin Ön Değerlendirme ve Genetik Tarama Şart” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Gaziosmanpaşa bölgesinde hizmet veren kurum, kuruluş ve sivil toplum örgütlerinin de büyük ölçüde destek verdiği bağış kampanyası, akşam saatlerine kadar devam ederken, Hematoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Barış Malbora, Dr. Öğretim Üyesi Hasan Sami Göker, Dr. Öğretim Üyesi Aslıhan Sezgin günün önemine ilişkin açıklamalarda bulundular. Kemik İliği Nakil Merkezi’nden Prof. Dr. Barış Malbora “Halkımız, kemik iliği bağışçısı olmakta birçok ileri ülkeye kıyasla oldukça duyarlı; fakat doku grubu uyumu sağlandığı tespit edildiği ve Türkök tarafından hasta için verici olması talep edildiği noktada, verici adaylarının kan verdikten sonraki sürecin sonuna kadar gitmeleri çok önemli. Bununla birlikte, kemik iliği bekleyen bazı hastalarımızın birden fazla tam uyumlu verici adayı olabiliyor ve bu hastalarımız ise daha şanslı. Eğer bir verici adayı vazgeçerse hemen diğerine yönelebiliyoruz; ancak bazen bir hastaya bu koskoca dünyada yalnızca bir verici adayı uygun olabiliyor. Bu durumda bu tek gönüllü bireyin bağışçı olmaktan vazgeçmesi hem bizler için hem de küçük masum çocuklarımız ve onların ebeveynleri için tam bir hayal kırıklığı yaratıyor.” diyerek, bağışçı olmak için gereken tüm şartları sağlayan herkesi gönüllü olmaya çağırdı.

Prof. Dr. Malbora aynı zamanda bağışçı olmakla ilgili kafasında soru işareti olanlar için ise “Halka bu konuda yeterli bilgiyi sunmak ve halkı bilgilendirmek gerekiyor. Kişi, yapılan işlemin kendi hayatını tehlikeye atmayacağını net bir şekilde bilirse, bağış süreci hızlı ve etkin bir biçimde yol alacaktır.” diyerek vatandaşları gönüllü olmaya davet etti.

Binlerce kişiye umut olan kök hücre bağışının 18- 50 yaş arası her vatandaş tarafından yapılabileceğini söyleyen uzmanlar halka çağrıda bulunarak duyarlı olunması gerektiğine de dikkat çekti.

Eğer siz de 18-50 yaş arasında bir bireyseniz ve kök hücre bağışçısı olmak istiyorsanız Kızılay kan merkezlerine giderek kayıt formu ve 3 tüp kan örneği ile ilk adımı atabilirsiniz. Birisi ile eşleştiğinizde sizden kan örneği tekrar istenir ve ileri eşleşme sağlanırsa nakil için hazırlıklar başlar. Tüm bu işlemlerden sonra da ya kan verir gibi ya da ufak bir operasyon ile kalça kemiğinden kök hücre toplanır ve siz de bir kişinin yaşama tutunmasına vesile olabilirsiniz.

Gün boyunca devam eden etkinlik hastane çalışanları, kamu kurum ve kuruluşları ve vatandaşlar tarafından büyük ilgiyle desteklendi.

YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ GAZİOSMANPAŞA HASTANESİ HAKKINDA

Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi, 1992 yılında bölgenin ilk özel yataklı sağlık kuruluşu olarak 24 saat uzman hekim kadrosuyla hizmet vermeye başlamıştır. 60.000 metrekare kapalı alanı, depreme dayanıklı akıllı bina teknolojisi, 12 ameliyathanesi, 350 yatak kapasitesi ile Türkiye’de ki öncü sağlık kuruluşlarından biridir. Bünyesinde barındırdığı Organ Nakil Merkezi ve  Onkoloji Merkezi ile uluslararası standartlarda sağlık hizmeti sunmaktadır. 2008 yılından bu yana ISO 9001-2008 kalite belgesine sahip olan Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi aynı zamanda JCI akreditasyonuna sahiptir.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

3 Tüp Kan Vererek Kök Hücre Bağışçısı Olun yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Embriyo kalitesi çok önemli  

Tüp bebek tedavisi için yumurta sayısı kadar yumurta kalitesi de çok önemlidir. Tek bir kaliteli yumurta ile kadınların anne olma şansı vardır. 

Yumurta kalitesini etkileyen önemli faktörler:

•  Kadın yaşı
•  Sigara kullanımı
•  FSH düzeyi
•  Yumurtalıkların uyarılmasında kullanılan hormonların dozu
•  Yumurta toplama işleminin zamanında ve uygun şekilde yapılması
• Genetik bozukluklar

Kaliteli sperm seçimi, sperm seçim teknikleri, yumurtanın spermle döllendiği ICSI işleminin tecrübeli embriyologlar tarafından yapılması, merkezin laboratuvar teknolojisi ve yüksek teknoloji kullanımı tüp bebek tedavilerinde başarıyı artıran diğer önemli faktörlerdir.  

Embriyo kalitesi tüp bebek başarı oranını etkileyen önemli kriterlerin başında gelmektedir. Çoğu merkezde embriyolar hücre sayılarına, şekillerine, hücre boyutlarının eşitliğine göre değerlendirilip embriyo kalitesi belirlenmektedir. Tüp bebek tedavilerinde gebelik şansını artırmak için 5.gün embriyosu (blastokist) transferi hedeflenmektedir. Çünkü 5. güne ulaşmış kaliteli bir embriyonun tutunma şansı 3. güne göre daha yüksektir.

Kaliteli embriyoların elde edilmesinde embryoskop adı verilen embriyoların devamlı takip sisteminin kullanımı ve embriyoların genetik analizinde kullanılan NGS yöntemi tüp bebek tedavisinde başarı şansını arttırmada tercih edilen diğer yöntemlerdendir.

İyi kalitede embriyolarda genetik anormallik görülme ihtimali çok düşüktür; ancak bu embriyolarda da genetik anormallik olabileceği akılda tutulmalıdır. Bu nedenledir ki iyi kalitede embriyo transferine rağmen tekrarlayan tüp bebek başarısızlıkları olan çiftlerde embriyonun genetik analizi (NGS) sonrası transferi tüp bebek başarısını artırmak için yapılmalıdır.

Tüpleri tıkalı olan veya tüplerinde sıvı biriken kadınlarda öncelikle bu tüplerin laparoskopik olarak çıkarılması ya da tüple rahim arasındaki ilişkinin kesilmesi gebelik şansını artıracaktır. Rahim filminde saptanan yapışıklık, miyom ve poliplerin embriyo transferinden önce histeroskopi (kapalı rahim ameliyatı) ile temizlenmesi tedavi başarısını artıracaktır.  Yine tüp bebek tedavisi sırasında ilaçların etkisiyle rahim içinde belirgin hale gelen poliplerin histeroskopi ile çıkarıldıktan sonra embriyo transferinin gerçekleştirilmesi tüp bebek tedavi başarısını olumlu yönde etkileyecektir. 

Tüp bebek tedavisinde başarıyı artıran yaşam tarzı değişiklikleri

Kadınlarda kilo arttıkça (VKİ >30) tüp bebeği takiben canlı doğum oranlarının azaldığı görülmektedir. Obez kadınlar için ideal olan kilo verdikten sonra tüp bebek yapmak ve gebe kalabilme şansını artırmaktır. Polikistik over sendromu ve kısırlığı olan fazla kilolu/obez kadınlarla yapılan çalışmalarda yaşam tarzı değişikliği ve kilo kaybından sonra yumurtlama ve canlı doğum oranlarında iyileşme gösterilmiştir. 

Yağ oranı düşük, protein, demir, magnezyum, kalsiyum ve potasyum oranı yüksek bir diyet önemlidir. Yeşil yapraklı sebzeler idealdir. Doğurganlığı artırmaya yönelik avokado, yumurta, kuruyemiş, fasulye ve somon gibi Omega-3 yağ asitleri ve kepekli tahıllar tavsiye edilmektedir. Şeker oranı yüksek gıdalardan, işlenmiş gıdalardan uzak durulmalıdır.

Amerikan Kalp Derneği haftada 5 gün, günde en az 30 dakika egzersizi teşvik etmektedir. Kalp atış hızınızı artıran herhangi bir aktivite yapılabilir. Düzenli egzersiz yapmak tansiyonunu düşürecek, diyabetle mücadele ve IVF başarısı şansını artıracaktır. 

Sigara içmek, yumurta ve sperm kalitesi üzerinde olumsuz bir etkiye sahiptir. Sigara içen kadınlarda yumurtalıkların uyarılması için daha yüksek dozda hormon ilacı kullanılmakta ve sigara içmeyenlere kıyasla daha fazla tüp bebek denemesi gerekmektedir. Bu nedenle tüp bebek tedavisi planlanan çiftlerde gebelik şansını artırmak için tedavi öncesi sigaranın bırakılması tavsiye edilir. 

Son araştırmalar, fazla miktarda kafein alımının tüp bebek yoluyla gebe kalma şansını azalttığına işaret etmektedir. Çalışmalar, kadınların günde üç fincandan fazla kahve veya kafein eşdeğeri tüketmemelerini önermektedir.

Gebelik öncesi multivitamin takviyesi çoğu zaman tavsiye edilmektedir. Ancak kadın ve erkekte kısırlık nedenine yönelik standart multivitamin içeriğine ilaveten bazı adjuvan (ek tedavi) kullanımı gerekebilmektedir. Kadında androjen(DHEA, testesteron gibi) ve Antioksidan(Koenzim Q10) kullanımının yumurta kalitesi üzerine artırıcı yönde etkisi olduğuna inanılmaktadır. Erkekte de sperm DNA hasarını azaltıp sperm kalitesini artırmaya yönelik antioksidan takviyesi(L Karnitin gibi) çoğu zaman önerilmektedir.

Stres, bireyin üreme potansiyelini çeşitli mekanizmalar yoluyla, hormon sistemi, santral sinir sistemi ve bağışıklık sistemini etkileyerek azaltabilir. Fizyolojik olarak kronik strese maruz kalma üreme performansını etkilerken, akut stres özellikle ovulasyon döneminde istenmeyen durumlar ortaya çıkarabilir.Stres, hipotalamustan gonadotropin hormonu (GnRH) salgılanmasını, dolayısıyla hipofiz bezinden lüteinleştirici hormon(LH), folikül uyarıcı hormon(FSH) ve yumurtalıklar tarafından da östrojen hormon salınımını azaltır. Bu durumun doğurganlık üzerinde olumsuz sonuçları olmaktadır. Bu nedenledir ki stresle başa çıkmak çok önemlidir. Akupunktur, yoga, masaj, meditasyon, yürüyüş, günlük tutma gibi aktiviteler stresle başa çıkabilmenizde size faydalı olabilecek aktivitelerdir.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Tüp Bebek Tedavisinde Şansınızı Artırmak İçin Bunlara Dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tedavi için gecikmemek

Tüp bebek tedavisinin başarısını belirleyen en önemli etken kadının yaşı oluyor. Zira, kadınlarda üreme yeteneği 20-40 yaş arasında en yüksek seviyedeyken, 40 yaşından sonra hızlı bir şekilde düşüyor. Dolayısıyla tüp bebek yönteminde gecikmemek tedavinin başarısında kilit rol oynuyor.

Yumurta rezervine dikkat

Yumurta sayısı kadın yaşından sonra tedavi başarısını belirleyen en önemli 2. faktörü oluşturuyor. İyi yumurtalık rezervine sahip kadınlarda, yumurta sayısının normalde her bir yumurtalıkta 7-8 civarında olması bekleniyor. Yumurta sayısı azlığında anti-müllerian hormonunun seviyesi düşüyor. Dr. Çağlar Yazıcıoğlu, “Yumurtalık rezervi düşük olduğunda, genç yaşta olsalar bile anne adaylarının tüp bebek tedavisine başvurmaları gerekiyor. Bebek planını ertelemek durumunda olan anne adaylarının da embriyo ya da yumurta dondurma işlemini yaptırmalarında fayda var” diyor. 

Kaliteli yumurta ve sperm seçmek

Kaliteli yumurta geliştirmek, kaliteli sperm seçmek, kaliteli embriyo oluşturmak ve iyi yapılan bir transfer, yüksek hamilelik oranını sağlayan en önemli etkenleri oluşturuyor. Zira, kaliteli embriyolar sayesinde hamilelik şansı yüksek oranda artıyor.

Rahim filmi (HSG) önemli 

Tüplerde sıvı (hidrosalpinx) veya polip, perde gibi rahim içi sorunlar, embriyo kaliteli de olsa hamileliği engelleyebiliyor ya da düşüklere sebep olabiliyor. İyi çekilmiş rahim tüp filmi bu sorunların tespitinde büyük önem taşıyor. 

Üreme organı hastalıklarına dikkat!

Tüp bebek tedavisinde embriyo transferi öncesinde, tüplerde sıvı varsa, rahime sıvı akmaması için tüpler laparoskopiyle kapatılıyor. Rahimde polip, perde ve yapışıklık gibi sorunlarda da rahim içi dokuya zarar vermemeye özen gösterilerek histeroskopi (vajinal yoldan girilerek kamera ile endoskopik olarak yapılan kesisiz ameliyat) operasyonu gerekebiliyor.

Genetik analiz yapmak

Tekrarlayan tüp bebek denemelerinin bir başka önemli sebebi ise eşlerde görülen ancak bulgu vermeyen genetik anomaliler olabiliyor. İhtiyaç halinde embriyolardan biyopsi alınıyor. Tek tek dondurulan embriyolardan kromozomları sağlıklı olanları belirleniyor ve rahim hazırlanıyor. Ardından genetik olarak sağlıklı embriyo çözülerek transfer yapılıyor. 

İltihaplanmayı gidermek

Vücutta oluşan ve toplumda iltihaplanma olarak bilinen inflamasyon, tüp bebek tedavisinde başarı şansını düşüren bir başka önemli faktörü oluşturuyor. İnflamasyon, mikrobik ya da mikropsuz toksik etkenlere karşı vücudun kendisini korumaya yönelik savunma cevabıdır. Ancak inflamasyon sürekli devam ettiğinde doku ödemi ve yangısal reaksiyon nedeniyle vücuda zarar veriyor. Erkekte ve kadında üreme hücreleri de bundan ciddi anlamda etkileniyor. Sonuç embriyo kalitesine yansıyor. Dolayısıyla tüp bebek yönteminden yüksek başarı elde edilmesi için inflamasyonun mutlaka tedavi edilmesi gerekiyor.  

Sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinmek

Obezite, sigara ve kalitesiz uyku gibi etkenler de tüp bebek tedavisinde başarıyı önleyebiliyor. Dolayısıyla çiftlerin sigarayı bırakmaları, sağlıklı beslenerek fazla kilolarından kurtulmaları, düzenli spor yapmaları, uyku hijyeni sağlamaları ve antioksidan desteğiyle vücuttaki inflamasyonu azaltmaları, sperm ile yumurtanın kalitesini artırabiliyor. Bu sayede kaliteli embriyo gelişimi ve hamilelik şansı önemli oranda artabiliyor.

Sperm DNA hasarı varsa!

Erkeklerde özellikle aşırı sigara kullanımı, yüksek ısıya maruz kalmak, ortamdaki kimyasal maddeler, bazı hastalıklar nedeniyle kullanılan ilaçlar, kemoterapi ile radyoterapi gibi etkenler spermlerde DNA hasarına yol açabiliyor. Tüp bebek tedavisinde başarıyı artırmak için yüksek sperm DNA hasarı varlığında sigarayı bırakmak, vücut yağ oranını azaltmak, enfeksiyon varsa tedavi etmek, antioksidan kullanmak ve hormonal regülasyon sağlamak embriyonun kalitesi ile tedavi başarısını belirgin olarak artırıyor. 

Enfeksiyonları tedavi etmek

Bazı bulgu vermeyen trikomonas ve üreoplazma gibi üreme enfeksiyonları da sperm kalitesini olumsuz etkiliyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Çağlar Yazıcıoğlu, “Bu etkenlerin genital panel PCR testiyle tespit edilip tedavi öncesinde giderilmesi, özellikle başarısız denemeleri olan çiftlerde kaliteli sperm ve kaliteli embriyo gelişimi açısından önemli oluyor” diyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Her 7 çiftten biri tüp bebek tedavisine başvuruyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Fazla kilo kısırlık riskini artırıyor

Üreme sağlığı için beslenmenin önemi giderek daha fazla kabul görmektedir. Yaşam biçimi ile ilgili faktörlerin genel sağlık ve doğurganlık (infertilite) üzerine olan etkisi konusundaki kanıtlar her geçen gün artmaktadır. İnfertilite ile ilgili olumsuz yaşam biçimi davranışları, fertiliteyi olumsuz etkileyen değiştirilebilir alışkanlıklar, davranışlar ya da durumlardır. Bu faktörler; sigara kullanımı, alkol tüketimi, obezite, zayıflık, beslenme, egzersiz, çevresel zararlı maddeler/meslek, stres gibi değiştirilebilir faktörlerdir. İnfertilitenin diğer bir nedeni de hormonlu ve genetiği değiştirilmiş organizma (GDO) içeren gıdalardır. Hormonlu gıdalardaki östrojen hormonu, erkeklerde meme büyümesine, cinsel güç kaybına, kadınlarda da ovulasyon yani yumurtlamanın baskılanmasına neden olmaktadır. Kadın ve erkek kısırlığı üzerine etkili olan yaşam tarzının üreme performansı üzerine olumsuz etkilerini önlemek amacıyla çiftlerin olumlu sağlık alışkanlıklarının kazanılması önemlidir. Obezite hastası kadınlarda sık görülen problemler; adet döngüsü (siklus) bozuklukları, polikistik over sendromu (PKOS), fertilitede ve cinsel istekte azalma olup, hormonal dengelerdeki değişiklikler sonucu ortaya çıkmaktadır. Doğurganlık çağındaki tüm kadınlar gebelik öncesi obezite, gebelikte aşırı kilo alımı ve doğum sonrası kilo ile ilişkili maternal ve fetal riskler hakkında eğitim almalıdır.

Tüp bebek tedavisi için ideal kiloda olmak önemli

Obezite kadar yaygın olmamakla birlikte aşırı zayıflığın da infertilite (kısırlık) üzerinde olumsuz etkileri bulunmaktadır. Vücut kitle indeksinin altında ve düzensiz menstrüasyonu (adet kanaması) olan ya da menstrüasyonu olmayan kadınlara vücut ağırlıklarının artması ile döllenme şansının da artacağı belirtilmelidir. Tüp bebek tedavisi sırasında yeterli ve dengeli beslenmek sperm ve yumurta sağlığını geliştirici etkilerinden dolayı çok önemlidir. Pek çok çalışma, mevsiminde taze meyve ve sebzeleri, bitkisel protein kaynaklarını, kepekli tahılları, balık ve tekli doymamış yağları içeren bir diyet modelinin tüp bebek tedavisinin başarısını iyi yönde etkilediğini bildirmiştir. Tüp bebek tedavisinde başarıyı artıran etkenlerden biri de ideal kiloda olmaktır. Tedaviye başlamadan önce ideal kiloyu yakalamak için diyetisyen yardımı alınabilir. Yapılan bilimsel çalışmalar, tüp bebek tedavisi (IVF) sonrası artan gebelik kaybı oranının kaynağı, obezitenin neden olduğu anormal endokrin, metabolik ve inflamatuar uterin ortam ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Obezite arttıkça düşük riski, doğum sırası ve sonrası anomalileri de artmaktadır.

Tüp bebek tedavisinde bu besinler öneriliyor

1. Folik asit ve Omega 3 açısından zengin gıdalar doğurganlık oranlarıyla pozitif ilişkilidir. Ayrıca doğum kusurlarını ve diğer riskleri azaltarak sağlıklı bir hamileliği desteklemektedir. Folik asit erkekler için de önemlidir, sperm sayısını artırmaya yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Folik asit bakımından zengin gıdalar: ıspanak, mercimek, börülce, kuşkonmaz, fasulye, brokoli, avokado, pancar, Brüksel lahanası vb. vitaminler ve mineraller açısından zengin bir diyet önerilmektedir. 

2. D vitamini ve iyot eksikliğini gidermek için kan konsantrasyonlarını kontrol etmek ve gerekirse takviyeyi düşünmek hayati önem taşır. 

3. Doğru karbonhidrat kaynağı seçimi çok önemlidir. Özellikle içinde bulunan kompleks karbonhidratlar, lifler, vitaminler, mineraller açısından zengin tam tahıllı ürünler, kuru baklagiller mutlaka beslenme de yer almalıdır. 

4. Bu dönemde kişiler yeterli protein tüketmeye özen göstermelidirler. Protein kaynakları olarak da bitkisel olanlara ağırlık verilmelidir. Bitkisel protein kaynakları: Mercimek, kinoa, chia, ceviz vb. Hayvansal proteinlerden tavuk, hindi ve balık tüketimine ağırlık verilebilir. Balık omega-3 açısından da yararlı etkilere sahiptir. 

Tüp bebek tedavisi sürecinde kaçınılması gereken yiyeceklerde bulunmaktadır. Trans yağlar (kızartılmış gıdalarda, işlenmiş gıdalarda, unlu mamullerde ve margarinde bulunur) Fast food,

şekerle tatlandırılmış ve asitli içecekler, fazla kafein ve şeker yerine kullanılan tatlandırıcılar kullanılmamalıdır.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Tüp Bebek Tedavisinde Beslenme Başarı Oranını Etkileyebiliyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Erken dönem menopoz, kanser tedavileri veya herhangi bir nedenle yumurtalıkları ameliyat ile alınmak zorunda kalan kadınların yumurta dokusu dondurma yöntemi sayesinde doğurganlıkları korunmaktadır. Dondurulan yumurtalık dokusu ihtiyaç veya kür halinde özel yöntemler ile çözülerek yine cerrahi olarak yumurtalıklara yerleştirilir ya da transplante edilir. 

Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi Tüp Bebek bölümünde, Dr. Öğr. Üyesi Murat Keskin ‘yumurtalık dokusu dondurma’ hakkında bilgiler verdi.

Kadınlar yumurtalıklarında yumurta dolu olarak doğarlar ve ergenlikten itibarende her ay bir tane yumurta yumurtlayarak gebe kalma ve çocuk sahibi olma şansı yakalarlar. Bununla beraber her ay gelişen bu yumurtadan salgılanan Östrojen denen kadınlık hormonu cilt, kalp, kemik metabolizması, cinsellik gibi vücudun tüm bölümlerinin sağlıklı olmasına katkıda bulunmaktadır. Ancak bu yumurtalarında bir ömrü vardır ve her kadın eninde sonunda bu yumurtaları kaybederek menapoza girmektedir.

Kadınlar ortalama 49-50 yaşlarında regl görmemeye başlasalarda yumurtalıklardaki sağlıklı yumurtalar ortalama 45 yaş civarında bitmektedir. Kadınların yaklaşık %1 inde de erken menopoza rastlanmaktadır.

Kadın menopozda östrojen hormonunun azalmasıyla birlikte de erken dönemde ateş basması, nefes darlığı, çarpıntı, psikolojik sorunlar geç dönemde de kemik erimesi, kalp hastalıkları gibi çeşitli problemler yaşamaktadır. Günümüzde insan hayatının uzaması ile kadınlar hayatlarının önemli bir kısmını menapozda geçirmektedir.

Bunun için de çeşitli hormon tedavileri uygulanabilmekle beraber az da olsa meme kanser riskini artırdığına dair bulgular varolduğundan her kadına uygulanmamaktadır. Bu amaçla kadının uzun yıllar daha kendi yumurtalıklarından üretilen östrojen hormonundan mahrum kalmaması sağlanarak menopoz geciktirilebilmektedir.

Bilindiği gibi kanser tedavilerinde uygulanan kemoterapi, radyoterapi gibi yöntemler yada yumurtalık ameliyatları gibi cerrahi işlemler bayanlarda yumurtaların zarar görmesine neden olur ve bu hastaların çocuk sahibi olma şansları yok denecek kadar azalabileceği gibi tamamen de bitebilir. Kanser tedavisi görecek kız çocuklarında ve doğurmamış kadınlarda çocuk sahibi olabilme şanslarını koruyabilmek amacıyla yirmi yıldan uzun süredir uygulanan  yumurtalık dondurma yöntemleri daha da gelişmiş ve günümüzde dondurulan yumurtalık dokusu tekrar hastanın kendisine nakledilerek çocuk sahibi olabilmeleri sağlanmaktadır. Bu yöntem artık deneysel olmaktan çıkmış klinik uygulamada yerini almıştır.

Bu yöntemin yumurta dondurmaya göre en önemli avantajı binlerce yumurta dondurulabilmesidir. Bilindiği gibi günümüzde doğurganlığı korumak için daha yaygın uygulanan yumurta dondurma yöntemi ile dondurulabilecek yumurta sayısının sınırlı olması, bu yöntemin önemli bir dezavantajıdır.

Bu çalışmalar bize yumurtalık dondurma ve tekrar nakletme yönteminin  menopozu da geciktirebileceği fikrini vermiştir. Menopoza girmeden önce alınıp dondurulacak yumurtalık dokusu menapoz sonrası tekrar hastaya nakledilerek yumurtalık fonksiyonlarının devam ettirilmesi ve böylece yine kendi östrojen hormonuna kavuşması mümkündür. Üstelik dondurulan yumurtalık parçaları tek seferde değil bölünerek birkaç kez bu işlem tekrarlanarak kadının uzun yıllar menopoza girmemesi sağlanabileceği ön görülmektedir. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Tüp Bebek Tedavisinde Yeni Umut: Yumurtalık Dokusu Dondurma yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.