Böbreküstü bezi kitlesi (adrenalektomi) ile safra kesesi hastalığının (kolesistektomi) eş zamanlı olarak aynı anda görülmesi nadir bir durum ve her iki tablonun laparoskopik cerrahiyle eş zamanlı tedavisine ilişkin literatürdeki uygulamalar da sınırlı. Ancak kombine cerrahi yaklaşım; anestezi maruziyetini, hastanede kalış süresini ve iyileşme döneminin süresini azaltması açısından yeni bir tıbbi pratik getiriyor. Ayrıca, ameliyat sonrası dönem de hasta açısından bu duruma özel herhangi bir yan etki görülmüyor. 

Yapılan çalışmada, safra kesesi hastalığı ve böbreküstü bezi kitlesi bulunan bir hastada iki farklı laparoskopik ameliyatın tek seansta başarıyla gerçekleştirildiği bildirildi. Araştırmacılar, eş zamanlı minimal invaziv cerrahinin uygun hastalarda güvenli ve etkili bir yaklaşım olabileceğini vurguladı. Çalışma kapsamında değerlendirilen 57 yaşındaki erkek hastanın, karın sağ üst bölümünde aralıklı ağrı ve karın bölgesindeki şişlik (abdominal distansiyon) gibi şikâyetleri için ilk olarak gerekli görüntülemeler yapıldı. Safra kesesinde uzun süreli tekrarlayan iltihaplanma (kronik kolesistit) ile safra taşı (kolelitiazis) varlığı ortaya konarken, böbreküstü bezlerinde ise başka bir sebeple çekilen görüntülemede tesadüfen saptanan, hormon salgılamayan ve 8 cm boyutuna ulaşmış bir kitle tespit edildi. 

Ameliyat Sonrası Dönemde de Hastanın Konforu Yüksek 

Hastaya, her iki tablo için sorunsuz bir şekilde eş zamanlı laparoskopik cerrahi uyulandı. Uzmanlar, hastanın patoloji sonucunun, safra kesesi taşlarına bağlı gelişen kronik kolesistit ve böbrek üstü bezinde iyi huylu vasküler kitle (adrenal kavernöz hemanjiyom) varlığını doğruladığını, her iki durumun da genellikle tesadüfen saptandığını ve tedavi sonrası takiplerde de herhangi bir yaşamsal tehlike oluşturmadığını söylediler. 

Eş Zamanlı Cerrahi Her Hasta İçin Uygun Olmayabilir

Literatürde farklı organlara yönelik kombine laparoskopik cerrahilerin kronik hastalığı olan seçilmiş hasta gruplarında uygulandığını gösteren çalışmalar mevcut. Bu yaklaşım için belirli bir yaş veya cinsiyet kriteri bulunmamakla birlikte, hasta seçimi de büyük önem taşıyor. Bu süreç, her hastanın bireysel olarak değerlendirilmesi ve multidisipliner bir yaklaşımla karar verilmesini gerektiriyor. Özellikle hastanın genel sağlık durumu, ek hastalıkları, cerrahi risk düzeyi, ameliyatın teknik zorluk derecesi ve operasyon süresinin kabul edilebilir sınırlar içinde olması gibi birçok faktör göz önünde bulundurulmalı. Uygun şekilde değerlendirilen hastalarda eş zamanlı cerrahi, ikinci bir ameliyat ve ikinci bir anestezi gereksinimini ortadan kaldırabiliyor. 

“Gelecekte Daha Karmaşık Eş Zamanlı Operasyonlara Şahit Olacağız”

Prof. Dr. Selçuk Mercan, yapılan eş zamanlı cerrahinin önemine değinerek, gelecek yıllardaki tedavi yaklaşımlarına dair de bir projeksiyon sundu: “Bu çalışma, nadir görülen iki farklı patolojinin tek seansta minimal invaziv yöntemlerle güvenli şekilde tedavi edilebileceğini göstermesi açısından çok önemli. Cerrahinin geleceğinde hasta odaklı ve kişiselleştirilmiş yaklaşımlar ön plana çıkacak. Teknolojik gelişmeler, robotik cerrahi ve gelişmiş görüntüleme sistemleri sayesinde gelecekte daha karmaşık eş zamanlı operasyonların da güvenle gerçekleştirildiğine şahit olabiliriz.” Dr. Öğr. Üyesi Osman Anıl Savaş ise cerrahi planlama ve multidisipliner değerlendirmenin önemi hakkında şunları söyledi; “Literatürde oldukça sınırlı sayıda bildirilen bu kombinasyonun başarılı bir şekilde uygulanmış olması, cerrahi planlamanın ve multidisipliner değerlendirmenin önemini ortaya koyuyor. Bu çalışma, uygun hasta seçildiğinde eş zamanlı minimal invaziv cerrahinin hem hasta konforunu artırabileceğini hem de sağlık kaynaklarının daha verimli kullanılmasına katkı sağlayabileceğini göstermektedir.” 

Bilimsel Raporlamaya Katkısı Büyük 

Nadir klinik senaryolarının bilimsel olarak raporlanmasının önemine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Mehrdad Sheikhvatan, ameliyatla ilgili şunları söyledi; “Bu vaka yalnızca başarılı bir cerrahi uygulamayı değil, aynı zamanda nadir klinik senaryoların bilimsel olarak raporlanmasının önemini de vurguluyor. Benzer çalışmaların artmasıyla birlikte hangi hasta gruplarının bu yaklaşımdan en fazla fayda göreceği daha net ortaya konabilecek ve gelecekte kılavuzlara yön verebilecek veriler elde edilebilecektir.” İnt. Dr. Amir Mahdi Akbari, ise operasyon ekseninde yapay zekâ destekli cerrahi planlama ve robotik teknolojilerin önemine değinerek şunları söyledi: “Bu çalışma, tıp öğrencileri ve genç araştırmacılar açısından da önemli bir örnek. Nadir görülen vakaların bilimsel yayınlara dönüştürülmesi, klinik pratiğin gelişimine katkı sağlarken aynı zamanda yeni araştırma alanlarının oluşmasına da zemin hazırlıyor. Gelecekte yapay zekâ destekli cerrahi planlama ve robotik teknolojilerin gelişmesiyle eş zamanlı cerrahi uygulamaların daha yaygın hale geleceğini düşünüyoruz.”

Tıpta Yeni Dönemin Adı: Eş Zamanlı Kombine Cerrahiler yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Sigara içtiğiniz zaman radyasyona maruz kalıyorsunuz”

Etkinliğin ilk oturumunda, radyasyonun modern tıptaki temel kullanım alanları ve potansiyel riskleri değerlendirildi. Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Merdan Fayda, Radyasyon tedavilerindeki uzmanlığını ve deneyimlerini katılımcılarla paylaştı. Mamografi ve akciğer taramaları gibi erken teşhis yöntemlerinin yanı sıra, yüksek enerjili X-ışınlarıyla uygulanan radyoterapi ve brakiterapi tekniklerine dair güncel bilgiler paylaşıldı. Doz kontrolü, hasta güvenliği ve teknolojik gelişmelerin bu süreçlere etkisi bilimsel çerçevede ele alındı. Prof. Dr. Merdan Fayda, radyasyon tedavisinin tedavi süreçlerindeki kritik önemini şu sözlerle vurguladı: 

“Sigara içtiğiniz zaman radyasyona maruz kalıyorsunuz. Günde iki paket sigara içiyorsanız yılda 80 akciğer grafisi çektirme dozu alıyorsunuz. Siz sigarayı yaktığınızda polonyum oluşturuyorsunuz. Mukozanız radyasyona maruz kalıyor. Günlük hayatımızda da radyasyon var. Etrafımızdaki yalıtımda kullanan malzemelerde bile radyasyon var. Evde de biraz radyasyona maruz kalıyoruz. Ama doğru yapılandırılan radyasyonun işe yaradığı noktalar da var. Örneğin, radyasyonla tümör yok oluyor. Kanser yok oluyor. Doğru dozda doğru şekilde uygulandığında radyasyon insanlara çok faydalı olabiliyor. Yıllar içerisinde tıbbi görüntüleme çok gelişti. Nereyi radyoterapi yapabileceğimizi görüyoruz. Tedavi planlamalarının önü açıldı. MR ile dokular çok daha rahat görülüyor.”

“PET ve benzeri cihazlarla vücut hakkında bilgi elde edebiliyoruz”

İkinci oturumda, temel bilimler çerçevesinde parçacık fiziğinin tıp alanında nasıl dönüştürücü bir etki yarattığına odaklanıldı. Parçacık hızlandırıcısı teknolojilerinin geliştirilmesiyle birlikte PET/BT ve MR gibi ileri tanı cihazlarının ortaya çıkışı ve proton/iyon terapileri gibi hassas tedavi yöntemlerinin kullanımı aktarıldı. Ayrıca, FLASH radyoterapi ve Bor-Nötron Yakalama Terapisi gibi yeni teknolojiler üzerine güncel araştırmalar da paylaşıldı. İstinye Üniversitesi, Temel Bilimler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Taylan Yetkin, şunları söyledi:

“PET ve benzeri cihazlarla vücut hakkında bilgi elde edebiliyoruz. Tümörü yok etmek için proton, elektron tedavisi gönderiyorsunuz. Yok ediyorsunuz. Birisi görüntüleme amaçlı, birisi yok etme amaçlı. Hastalara kanser hücresinin yoğun şekilde kapmak isteyeceği şeker türevi sıvı içinde aslında radyoaktif bir bileşen verdikten bir saat sonra çekim odasına alıyorlar. Bu şekerli sıvıda elektronun anti parçacığını yayan bir madde var. İşte o anti parçacıklar tümör dokusundaki elektronlarla buluşunca o bölge ışıma yapıyor. Siz bu ışımaları parçacık detektörleriyle toplayıp bilgisayar yazılımları tarafından birleştirince üç boyutlu görüntü bilgisini oluşturuyorsunuz. Bu anlamda tüm vücut görüntüsünü oluşturabilecek bir alet. Bunlar bizim aslında doğayı anlamak için ürettiğimiz teknolojilerin medikal fiziğe uygulanmış hali.”

Bilimsel bilginin topluma aktarımı için önemli bir adım

Etkinlik, katılımcıların bilimsel içeriğe doğrudan erişimini sağlamanın yanı sıra, bu bilgilerin toplumla etkili şekilde paylaşılması konusunda da dikkat çekici bir örnek oluşturdu. Disiplinler arası yapı, Dr. Özgenur   Reyhan Güler tarafından yapılan iletişim odaklı moderasyon ve izleyici etkileşimi ile güçlenen oturumlar, akademik bilginin sosyal faydaya dönüşümünü destekleyen bir platform sundu. Radyasyonun sağlıkla kesişen yönlerine dair bilimsel ve toplumsal farkındalık oluşturmayı amaçlayan etkinlik, katılımcılar tarafından ilgiyle takip edildi. Radyasyonun sağlık alanındaki kullanımını ve bu alandaki son bilimsel gelişmeleri derinlemesine ele alan etkinlik, toplumsal sağlık okuryazarlığının gelişmesinde önemli bir adım oldu.

Parçacık Hızlandırıcılarının Geliştirilmesiyle Tıpta İleri Tanı ve Tedavi Cihazları Gelişiyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kongrenin açılışında konuşan Prof. Dr. Cemil Gürgün, “Kongremiz; 6. Sınıf öğrencilerimizin hocaları gözetimde hazırladıkları gerçek olguları sundukları ve bu olguların tanı ve tedavilerinin de tartışıldığı bir öğrenci kongresidir. Kongre oturumlarında mezuniyet hedeflerine uygun olarak belirlenen konular, olgu temelli yaklaşım ile tanı ve tedavi uygulamalarıyla tartışılacak. Amacımız fakültemizden mezun olmak üzere olan intörnlerimizin özellikle birinci basamakta ve toplumda en çok karşılaşılan öncelikli sağlık sorunları konusunda bilgi ve becerilerini güncellemek, hekim olma yolundaki uzun soluklu yolculuklarında fakültemizden ayrılırken son mesajlarımızı verebilmektir” dedi.

“Öğrencilerimiz bu kongre sayesinde ek kazanımlar elde ediyor”

 Tıp eğitiminin önemine değinen Prof. Dr. Gürgün, “Ülkemizde tıp eğitiminin son yılı ‘intörnlük’ olarak adlandırılır. Bu dönemdeki eğitimler Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi Ulusal Standartları’nda belirtildiği üzere öğrencilerin hekimlik yaşamında kullanacağı bilgi, tutum ve becerileri pekiştirecek şekilde uygulanmalıdır. Tıp eğitiminin üç önemli unsuru bulunmaktadır, ‘gözlemleme, uygulama ve öğretme’. Öğrenciler eğitimlerinin ilk beş yılında teorik ve uygulamalı derslerin yanı sıra hasta başı eğitimlerinden sonra öğretim üyeleri ve yardımcılarının gözetiminde ilk kez hasta ortamlarında bire bir uygulamaya bu dönemde geçmektedirler. 5 yıl boyunca edindikleri bilgi ve deneyimlerini pekiştirdikleri en önemli yıldır. Ayrıca, öğrencilerimiz bu kongre sayesinde ek kazanımlar da elde ediyor. Kongrede sunulacak olguları hazırlarken danışman öğretim üyeleri ile mesleki olarak yakın iletişimde bulunarak sunum becerilerini ve o konu hakkındaki bilgilerini pekiştirme fırsatı da yakalayabiliyorlar” diye konuştu.

Prof. Dr. Gürgün, “Kongremizin bilimsel programının oluşması sosyal medyada tanıtılması dahil tüm organizasyonu fakültemiz intörnlerinin gayret ve çabaları ile oluşturuldu. Fakültemizin eğitim-öğretim, araştırma ve sağlık hizmeti alanlarında vermiş olduğu destek ve katkılarından dolayı başta Rektörümüz sayın Prof. Dr. Necdet Budak’a, kongre düzenleme kuruluna, bilimsel komite üyelerine, kongrede emeği geçen intörn doktorlarımıza, üniversitemiz uzaktan eğitim merkezi UZEM’e ve ülkemizin dört bir yanından kongremize katılan genç meslektaşlarımıza çok teşekkür ediyoruz. Yakında fakültelerinden mezun olacak olan tüm intörn doktorlarımıza meslek yaşamlarında başarılar diliyor, verimli güzel bir kongre diliyorum” dedi.

Kongre kapsamında yapılan sunumlar hem yüz yüze hem de aynı anda canlı olarak yayınlandı. Toplamda 750 katılımcının katıldığı kongrede 45 farklı tıp fakültesinden öğrenciler ve pratisyen hekimler sunumlar gerçekleştirdi. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Ege Tıp’ta “3. Ulusal İntörn Hekimlik Kongresi” düzenlendi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Aysun Baltacı’nın yürütücülüğünü yaptığı “6 Serbestlik Dereceli Mikrorobot İçin Temassız Elektromanyetik Aktüatör Sisteminin Tasarımı ve Üretimi” projesi, “TÜBİTAK 1001 – Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı” kapsamında desteklenmeye uygun bulundu. Proje kapsamında mikrorobotların sıvı ve hidrojel içerisinde kontrollü hareketleri sağlanarak tıpta ve bilimde canlı içerisinde kullanımlarının önü açılacak.

Proje ekibini tebrik eden EÜ Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, “Son beş yılda üniversitemizde oluşturduğumuz bilim iklimi ile TÜBİTAK nezdindeki başarılarımızı sürdürüyoruz. Alanlarında uzman başarılı akademisyenlerimizin projeleri desteklenmeye devam ediyor. Makine Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Aysun Baltacı hocamızın yürütücülüğünü yaptığı “6 Serbestlik Dereceli Mikrorobot İçin Temassız Elektromanyetik Aktüatör Sisteminin Tasarımı ve Üretimi” projesi de desteklenen projeler arasındaki yerini aldı. Hocamızı ve ekibini gönülden tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum” dedi.

“Tıpta kullanım alanı bulacağını öngörüyoruz”

Mikrorobotlar hakkında bilgi veren proje yürütücüsü Dr. Öğretim üyesi Aysun Baltacı, “Manyetik mikrorobotlar, elektromanyetik alan içerisinde kontrollü olarak yer değiştirebilen ve konumlandırılabilen cihazlardır. Hareket enerjilerini temassız olarak kontrollü manyetik alan sağlayan elektromanyetik aktüatörden (EMA) alırlar. EMA’nın sargı akımları ayarlanarak, mikrorobotun hareketini sağlayan etki kuvveti ve mikrorobotun hareket yörüngesi kontrol edilir.  Manyetik mikrorobotların konumlaması temassız olarak uzaktan sağlandığından hareket için gereken güç ünitesi ve aktüatörler üzerinde yoktur. Bu sayede mikrorobotun boyutu küçülebilmekte ve özel amaçlar için aktüatörlere yer açılabilmektedir. Bu sebeplerden dolayı hassas ortamlarda  (insan damarları, beyin, göz vb.)  kullanımları uygundur. Gelecek yıllarda sıvı ve dokular içerisinde hareket eden manyetik mikrorobotların tıpta ve bilimde canlı içerisinde belirli bir noktaya ilaç iletme, örnek alma, yüzey parçalama gibi birçok kullanım alanı olacağı öngörülmektedir. Bu sebeple son on yıl içerisinde bu konuda araştırmalar artmıştır” dedi.

“Mikrorobotun sıvı ve hidrojel içerisinde hareketi sağlanacak”

Projenin detaylarını anlatan Baltacı, “Bu çalışmada, mikrorobot, mikrorobotu üç boyutlu uzayda hareket ettirecek elektromanyetik aktüatör ve denetleyici sistemi parametrik olarak bilgisayar ortamında tasarlanacak ve üretilecek, görüntü tabanlı geri besleme yöntemleri ile manyetik mikrorobotun sıvı ve hidrojel içerisinde belirli yörüngelerde kapalı çevrim kontrollü hareketi sağlanacak. Elektromanyetik aktüatör, bilgisayar destekli tasarım ve analiz programları kullanılarak, çoklu fizik ortamında bir bütün olarak incelenip tasarlanacak. Sistemin konum kontrolünde doğrusal olmayan model öngörümlü denetleç (nonlinear model predictive controller) kullanacak. Sistemde mikrorobota ilişkin geribesleme sinyali olarak görüntü işleme sisteminden gelen konum ve oryantasyon bilgileri kullanılacak” diye konuştu.

Dr. Öğretim üyesi Aysun Baltacı’nın yürütücülüğümü yaptığı proje ekibinde; Prof. Dr. Mutlu Boztepe, Doç. Dr. Mehmet Sarıkanat,  Doç. Dr. Levent Çetin, Dr. Öğr. Üyesi Barış Oğuz Gürses bulunuyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Mikrorobotların tıpta kullanımının önünü açacak proje yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.