Yalnızlık kurumsallaştı

Son dönemde dijital mecralarda hızla yayılan “Are You Dead? / Are You Dead Yet” uygulamalarının, kullanıcıların belirli aralıklarla “hayatta olduklarını” dijital olarak teyit etmelerine dayandığını ifade eden Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, bu teyidin kesintiye uğraması hâlinde önceden tanımlanmış kişi veya ağlara otomatik uyarı gönderildiğini hatırlattı.

Bu tür uygulamaların ilk bakışta bireysel güvenliği hedefleyen işlevsel araçlar gibi görüldüğünü belirten Prof. Dr. Süleymanlı, asıl meselenin çok daha derin olduğuna dikkat çekerek, şunları söyledi:

“İlk bakışta bireysel güvenliği hedefleyen işlevsel araçlar gibi görünen bu uygulamalar, daha yakından incelendiğinde çağdaş toplumların en kırılgan meselelerinden birine işaret etmektedir; yalnızlığın kurumsallaşması ve dijital teknolojiler aracılığıyla yönetilebilir bir toplumsal olguya dönüşmesi.”

Bu durum toplumsal alarm niteliği taşıyor!

Bu durumun basit bir teknolojik kolaylık olarak değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Prof. Dr. Süleymanlı, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu durum, teknolojik bir kolaylıktan ziyade, bireyin varlığının artık kendiliğinden fark edilmediği; toplumsal ilişkilerin bu işlevi yerine getirecek güçten giderek yoksunlaştığına işaret eden bir toplumsal alarm niteliği taşımaktadır.”

Uygulamaların ima ettiği temel gerçeğin altını çizen Prof. Dr. Süleymanlı, “Çünkü bu uygulamalar şunu ima eder; toplumsal ilişkiler, bireyin varlığını kendiliğinden fark edecek kadar güçlü değildir.” dedi.

Uygulamalar yalnız yaşam olgusunu sosyolojik tartışmaların merkezine taşıdı

Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, Are You Dead? / Are You Dead Yet gibi dijital teyit uygulamalarının ortaya çıkışının, yalnız yaşam olgusunu yeniden sosyolojik tartışmaların merkezine taşıdığını belirterek, bu kavramın akademik literatürde ele alınışının romantize edilmiş bireysel tercihlerden değil, derin ve travmatik toplumsal kırılma deneyimlerinden beslendiğine dikkat çekti.

Bu noktada sosyolog Eric Klinenberg’in çalışmalarına işaret eden Prof. Dr. Süleymanlı, “Eric Klinenberg, ‘Going Solo’ adlı çalışmasında geliştirdiği ‘solo yaşam’ kavramsallaştırmasını, doğrudan 1995 Chicago sıcak hava dalgası sonrasında yürüttüğü saha araştırmalarına dayandırmaktadır. Bu felaket sırasında özellikle yalnız yaşayan yaşlı bireylerin günlerce fark edilmeden evlerinde hayatlarını kaybetmiş olmaları, solo yaşamın yalnızca bir yaşam tarzı değil; ölümcül sonuçlar üretebilen yapısal bir kırılganlık alanı olduğunu açık biçimde ortaya koymuştur.” diye konuştu.

Toplumsal refleksin yerini algoritmik refleks alıyor

Solo yaşamın, modern toplumlarda yaş, sınıf, sosyal sermaye ve kırılganlık eksenlerinde derinleşen eşitsizlikleri yansıtan karmaşık bir toplumsal form olduğunun altını çizen Prof. Dr. Süleymanlı, dijital teyit uygulamalarının tam da bu kırılgan zeminde ortaya çıktığını ifade etti.

Are You Dead? türü uygulamaların, geleneksel sosyal ağların işlevini büyük ölçüde yitirdiği bir dünyada “gecikmiş fark edilme” riskini dijital bir protokole dönüştürdüğünü belirten Prof. Dr. Süleymanlı, “Birey hayatta olduğunu bildirmezse, sistem bunu bir istisna olarak algılar ve müdahale mekanizmasını devreye sokar. Böylece toplumsal refleksin yerini algoritmik refleks alır.” ifadesinde bulundu.

Dijital teyit uygulamalarının kısa sürede viral hâle gelmesi tesadüf değil

Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, Are You Dead Yet gibi dijital teyit uygulamalarının kısa sürede viral hâle gelmesinin tesadüf olmadığını dile getirerek, bu durumun modern bireyin derin bir ontolojik güvensizlik yaşadığını ortaya koyduğunu söyledi.

Günümüz insanının yalnızca fiziksel olarak değil, varoluşsal düzeyde de kendini güvencesiz hissettiğini vurgulayan Prof. Dr. Süleymanlı, “Bu tür uygulamaların kısa sürede viral hâle gelmesi tesadüf değildir. Günümüz bireyi, yalnızca fiziksel olarak değil, ontolojik düzeyde de güvencesizdir; yani var olduğundan, fark edildiğinden ve bir başkasıyla anlamlı bir bağ içinde bulunduğundan emin olmak istemektedir.” dedi.

Modern toplumlarda güven duygusunun giderek yüz yüze ilişkilerden değil, dijital sinyaller ve doğrulama mekanizmalarından beslendiğine dikkat çeken Prof. Dr. Süleymanlı, “Are You Dead Yet, yalnızlığı ortadan kaldırmayı değil; onu yönetilebilir kılmayı hedefler. Bu yönüyle uygulama, yalnızlığın çözümü değil, onunla baş etme teknolojisidir.” diye konuştu.

Yalnızlık artık gizlenmiyor, yönetilmeye çalışılıyor! 

Dünyadaki benzer örneklere de dikkat çeken Prof. Dr. Süleymanlı, “Benzer örnekler Japonya’da yalnız yaşlılara yönelik sensörlü ev sistemlerinde, Güney Kore’de tek kişilik hanelere odaklanan dijital bakım uygulamalarında ve ABD’de acil durum teyit yazılımlarında görülmektedir. Özellikle Japonya’da pandemi dönemindeki uzun karantinalar sırasında, evlerinde yalnız yaşayan yaşlı bireyler arasında intihar vakalarının artması, yalnızlığın kamusal bir kriz olarak ele alınmasına yol açmış; bu süreç Yalnızlık Bakanlığı’nın kurulmasıyla sonuçlanmıştır. Benzer şekilde İngiltere’de de yalnızlığın halk sağlığı üzerindeki etkileri nedeniyle ‘Yalnızlık Bakanlığı’ oluşturulmuş, yalnızlık artık bireysel bir sorun değil, devlet politikası düzeyinde ele alınan yapısal bir mesele hâline gelmiştir. Bu örneklerin ortak noktası açıktır: Toplumsal bağların yerini, dijital izleme ve doğrulama mekanizmaları almaktadır. Yalnızlık artık gizlenen değil; ölçülen, izlenen ve yönetişim alanına dâhil edilen bir toplumsal olguya dönüşmektedir.” dedi.

Türkiye’de de yalnızlık meselesi yeni bir boyut kazandı

Türkiye’de yalnızlık meselesinin, hızlanan kentleşme, çekirdek ailenin çözülmesi ve dijital iletişim pratiklerinin yaygınlaşmasıyla yeni bir boyut kazandığını anlatan Prof. Dr. Süleymanlı, “Bu çerçevede Üsküdar Üniversitesi, yalnızlığı her yıl farklı sosyal gruplar ve toplumsal kategoriler bağlamında ele alan uluslararası sempozyumlar ve ulusal ölçekli araştırmalar yoluyla bu alanda önemli bir akademik birikim üretmektedir. Gençlik ve yalnızlık ile yaşlılık ve yalnızlık üzerine yapılan son araştırmalar, yalnızlığın kuşaklar arası farklı biçimlerde deneyimlendiğini; ancak her iki grupta da ortak olarak görünürlük, aidiyet ve sosyal destek eksikliği ile ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır.” diye konuştu.

Bu bağlamda dijital uygulamaların, yalnızlık olgusunun hem sonucu hem de semptomu olarak değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Süleymanlı, “Are You Dead? gibi araçlar, sosyal çözülmenin birey düzeyinde ürettiği geçici savunma mekanizmalarıdır. Akademik bilgi ile dijital pratik arasındaki bu kesişim, yalnızlığın artık yalnızca teorik bir tartışma değil; gündelik hayatın doğrudan düzenlenen bir alanı hâline geldiğini göstermektedir. Are You Dead? / Are You Dead Yet, basit bir mobil uygulamadan çok daha fazlasıdır. Bu tür araçlar, çağımızın yalnızlık–güvenlik–varlık kanıtı ekseninde şekillenen toplumsal kırılganlığı görünür kılmaktadır. Uygulamanın ima ettiği temel soru nettir: İnsanların hayatta olduklarını düzenli olarak teyit etmek zorunda kaldığı bir toplumda, hangi sosyal bağlar zayıflamıştır?” şeklinde konuştu.

Gençler yapay zekâ tabanlı dijital araçlarla dertleşiyor

Dijital çağda yalnızlığın artık yalnızca hissedilen bir duygu değil; izlenen, ölçülen ve yönetilen bir toplumsal olguya dönüştüğünü de kaydeden Prof. Dr. Süleymanlı, “Özellikle gençler arasında, yüz yüze dertleşilen ve güven duyulan kişi sayısının azalmasıyla birlikte, ChatGPT gibi yapay zekâ tabanlı dijital araçlarla dertleşme ve paylaşım pratiklerinin giderek yaygınlaştığı görülmektedir. Bu yönelim, insan ilişkilerinin giderek yüzeyselleştiğini, buna karşılık bireylerin yargılanmadan dinlenebilecekleri, sürekli erişilebilir ve ‘güvenli’ alanlara duyduğu ihtiyacın arttığını göstermektedir. Üsküdar Üniversitesi tarafından yürütülen ‘Gençlik, Dijitalleşme ve Yalnızlık’ araştırmasının bulguları, gençlerin yoğun dijital etkileşim içinde olmalarına rağmen derin, sürdürülebilir ve güven temelli sosyal bağlar kurmakta zorlandıklarını ortaya koymaktadır. Teknoloji yalnızlığı ortadan kaldırmaz; yalnızca onunla başa çıkma biçimleri sunar. Kalıcı güven, aidiyet ve insani temas ise algoritmik sistemlerde değil, yeniden inşa edilecek yüz yüze ilişkilerde ve kolektif dayanışma pratiklerinde yatmaktadır.” şeklinde sözlerini tamamladı. 

Yalnızlık kurumsallaşıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Moody’s,’den yılın ilk haftasında İzmir’e güzel haber geldi. Moody’s, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ulusal ölçek kredi notunu en yüksek seviye olan “Aaa.tr” olarak teyit etti. Kuruluş ayrıca belediyenin uzun vadeli yabancı para kredi notunu Ba3, kredi görünümünü ise “durağan” olarak korudu. İzmir Büyükşehir Belediyesi, Moody’s tarafından verilen bu en yüksek ulusal kredi notunu ilk kez 30 Temmuz 2025 tarihinde almıştı. En son 2016 yılında ulaşılan bu seviyeye, dokuz yıl aradan sonra yeniden çıkılması, belediyenin mali yönetiminde sergilediği istikrarın ve kurumsal kapasitesinin uluslararası ölçekte yeniden teyit edilmesi olarak yorumlanmıştı. Moody’s’in son değerlendirmesi ise bu güçlü notun kalıcı ve sürdürülebilir olduğunu ortaya koydu.

Güçlü ve sürdürülebilir performans

Moody’s tarafından yayımlanan rapor, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kamunun en dayanıklı mali yapılarından birine sahip olduğunu net biçimde ortaya koyuyor. Raporda, son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon, ekonomik dalgalanmalar ve artan yatırım baskılarına rağmen belediyenin güçlü faaliyet performansını ve mali dengesini koruduğu açıkça ifade ediliyor. Rapora göre İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılı itibarıyla faaliyet gelirlerine oranla yüzde 40’ın üzerinde birincil faaliyet fazlası vermesi bekleniyor. Bu gösterge, belediyenin yıllık faaliyet gelirleriyle günlük ve zorunlu giderlerini karşıladıktan sonra, gelirlerinin yaklaşık yüzde 40’ını borç ödemeleri, yatırımlar ve mali risklere karşı bir güvenlik alanı olarak ayırabildiğini gösteriyor. Kamu maliyesinde bu düzey, yüksek kurumsal dayanıklılığın temel göstergeleri arasında kabul ediliyor.

Raporda baskılara vurgu yapıldı

Moody’s raporu, belediyenin yakın dönemde nakit yönetimi ve borç yapısı üzerinde baskılarla karşılaştığını da vurguluyor. Ancak aynı rapor, bu sorunların yapısal bir mali zafiyet oluşturmadığını; güçlü faaliyet fazlaları, öngörülebilir nakit akışı ve uzun vadeli, amortismanlı borç yapısı sayesinde yönetilebilir ve aşılabilir nitelikte olduğunu net biçimde yansıtıyor. Belediyenin borçlarının ortalama vadesinin yaklaşık 8 yıl olması, kısa vadeli mali kırılganlık riskini sınırlayan önemli bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Başkan Dr. Cemil Tugay: Zor bir dönemde göreve geldik, planlarımızı uyguluyoruz

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Moody’s değerlendirmesine ilişkin açıklamasında şunları söyledi:

“Göreve ekonomik açıdan son derece zor bir dönemde geldik. Bu tabloyu ne gizledik ne de inkâr ettik. Göreve geldiğimiz günden bu yana önceden belirlediğimiz mali planları kararlılıkla uyguluyor, doğru uygulamalara devam ediyoruz. Moody’s tarafından ulusal ölçekte en yüksek seviye olan Aaa.tr kredi notunun önce temmuz ayında verilmesi, bugün ise teyit edilmesi; İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kamunun en dayanıklı mali yapılarından biri olduğunu açıkça göstermektedir. Raporda belirtilen yüzde 40’ın üzerindeki faaliyet fazlası, gelirlerimizle giderlerimizi rahatlıkla karşılayabildiğimizi; yatırımlarımızı ve borç yükümlülüklerimizi güvenli bir çerçevede yönetebildiğimizi ortaya koymaktadır. Kısa vadeli zorlanmalar yaşanmıştır; ancak bu rapor, doğru uygulamalara devam ettiğimiz sürece bu sorunların aşılabilir olduğunu ve belediyemizin bu süreci yönetebilecek kurumsal kapasiteye sahip bulunduğunu net biçimde teyit etmektedir.”

İzmir Büyükşehir Belediyesi yıla Moody’s’in Aaa teyidiyle başladı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Fitch Ratings, tarafından yapılan açıklamada, Türkiye’nin uzun vadeli döviz cinsinden kredi notunun ‘BB-‘, not görünümünün ise ‘durağan‘ olarak teyit edildiği bildirildi.

Fitch Türkiye’nin kredi notunu ve görünümünü teyit etti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Saldırganlar, kurumsal altyapıyı ele geçirme sürecinde genellikle ilk adım olarak güvenlik araçlarını devre dışı bırakmaya çalışıyor. Bu nedenle, yetkisiz müdahaleye karşı koruma (tamper protection), sistemin daha fazla zarar görmesini önlemede kritik bir mekanizma olarak öne çıkıyor. Bu özellik, ürünü hem son kullanıcı hem de üçüncü taraflar tarafından yapılabilecek değişikliklerden koruyor; hizmetleri, süreçleri, dosyaları, kayıt defteri girdilerini ve daha fazlasını – yetkili kullanıcılar (yüksek ya da sistem seviyesinde ayrıcalıklara sahip olanlar) dahil olmak üzere – her türlü izinsiz kontrol girişimine karşı güvence altına alıyor. Kaspersky çözümü, testler sırasında gerçekleştirilen tüm müdahale girişimlerini başarıyla engelleyerek sertifikasyon için gereken katı kriterleri karşıladı.

Anti-Tamper Testi, saldırganların uç nokta koruma çözümlerini devre dışı bırakmasına veya değiştirmesine olanak tanıyabilecek zayıf noktaları belirlemek amacıyla Windows 11 üzerinde gerçekleştirildi. Teste katılan güvenlik çözümlerinin üreticilerine, kullanılan saldırı teknikleri önceden bildirilmedi. Yalnızca tüm müdahale girişimlerini %100 başarıyla engelleyebilen ürünler sertifikaya layık görüldü ve bu ürünlere ait test raporları kamuoyuyla paylaşıldı.

Kaspersky, Nisan 2025’te değerlendirme için Kaspersky Endpoint Security ürününü sundu ve üst üste ikinci kez sertifikasyon almaya hak kazandı. Ürün, saldırganların güvenlik yazılımını devre dışı bırakma, kaldırma ya da yeniden yapılandırma yoluyla güncellemeleri engelleme veya zararlı araçları etkinleştirme girişimlerinin tamamını etkili bir şekilde engelledi.

Kaspersky Tehdit Araştırmaları Başkanı Alexander Liskin “Teknolojilerimizin en son tehditlere karşı dayanıklılığını korurken kullanıcıya sorunsuz bir deneyim sunmasını sağlamak için sürekli olarak bağımsız testlere katılıyoruz. Anti-Tamper testi büyük önem taşıyor çünkü saldırı yöntemleri önceden bildirilmeden ürünü ciddi bir stres testine tabi tutuyor. Kaspersky Next EDR Foundations kapsamında yer alan Kaspersky Endpoint Security’nin bir kez daha en yüksek puanları almış olmasından gurur duyuyoruz.”

AV-Comparatives Kurucusu ve CEO’su Andreas Clementi ise şunları ekledi “Odak testlerimiz, ürünlerde iyileştirme gerektiren alanları ortaya çıkarmayı amaçlar. Kaspersky, kurcalamaya yönelik genel geçer yaklaşımlara karşı gösterdiği üstün dirençle bir kez daha öne çıktı ve en güvenli uç nokta çözümleri arasında yerini yeniden teyit etti.”

Kaspersky, AV-Comparatives’in son testinde %100 yetkisiz müdahale koruması sağladığını bir kez daha teyit etti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.