Nadir hastalıklarda teşhis uzun sürebilir

Nadir akciğer hastalıklarının yalnızca çocukluk çağında ortaya çıkmadığını, yetişkinlikte de görüldüğünü belirten Dr. Çetin şunları söyledi: “Nadir hastalıkların bir kısmı çocukluk döneminde izlenebilse de, önemli bir bölümü erişkin yaşta başlar veya erişkin dönemde tanı alır. Nadir interstisyel akciğer hastalıkları ve nadir kistik akciğer hastalıkları bu açıdan dikkat çekici örneklerdir. Erişkin dönemde görülebilen pulmoner arteriyel hipertansiyon, idiopatik pulmoner fibrosis, pulmoner alveoler proteinozis (PAP), pulmoner alveoler mikrolitiyazis (PAM), plöroparankimal fibroelastoz (PPFE), lenfanjiyomiyomatozis (LAM), Birt–Hogg–Dubé sendromu, telomer ilişkili fibrozis ve diğer genetik/nadir alt tipler, doğru zamanda doğru uzmana yönlendirme ihtiyacını artıran klinik tablolar arasındadır. Ne yazık ki nadir akciğer hastalıklarında en büyük sorunlardan biri, tanıya giden yolun uzun ve yorucu olabilmesidir. Belirtiler çoğu zaman özgül değildir; klinik seyir kişiden kişiye değişebilir ve hastalıklar başlangıçta daha sık görülen hastalıkları taklit edebilir. Bu nedenle hastalar, tanı almadan önce farklı branşlara başvurabilir, tekrarlayan tetkikler yaptırabilir ve zaman kaybedebilir. Tanısal süreç çoğu zaman ileri görüntüleme, özgül laboratuvar testleri, patoloji ve multidisipliner değerlendirme gerektirir; bu olanaklar her merkezde aynı düzeyde bulunmayabilir. Uzman merkezlere ulaşım güçlüğü ve sevk süreçlerindeki gecikmeler, tanı süresini uzatabilir.”

Nadir hastalıklarda tanı konulduktan zorluklar devam ediyor

Dr. Çetin, tanı konulduktan sonra da zorlukların devam ettiğini belirterek, “Bazı hastalıklarda hedefe yönelik tedaviler sınırlıdır. Bazı tedavilere erişim ise ruhsat, geri ödeme, uygulama altyapısı ve merkez deneyimi gibi nedenlerle güçleşebilir. Kronik izlem ihtiyacı, hastalığın belirsiz seyri, iş gücü kaybı ve artan psikososyal yük, hem hasta hem aile hem de sağlık ekibi için önemli bir yük oluşturur. Bu zorlu yolculukta hekimler de hastalarıyla birlikte yoğun bir mücadele verir. Nadir görülmeleri nedeniyle günlük pratikte sık karşılaşılmayan bu hastalıklarda eğitim ve deneyim eksikliği ortaya çıkabilir. Doğru yönlendirme, uygun tanısal algoritmanın seçilmesi ve deneyimli merkezlerle iletişim kurulması özel önem taşır. Hekimin doğru zamanda ‘nadir hastalık olabilir’ şüphesi geliştirmesi ve hastayı uygun merkeze yönlendirmesi, tanı gecikmesini azaltan kritik bir adımdır. Dolayısıyla nadir akciğer hastalıkları, hasta–hekim ortaklığının en güçlü biçimde hissedildiği alanlardan biridir” dedi. 

Nadir hastalıklar konusunda hekimlere eğitim veriliyor

Türk Toraks Derneği Klinik Sorunlar Çalışma Grubu olarak sahadan gelen ihtiyaçları izlediklerine de dikkat çeken Dr. Çetin, “Hekim, hasta ve sağlık sistemi düzeyinde iyileştirmeye dönük somut adımlar atıyoruz. Hekim farkındalığı ve eğitimine yönelik olarak göğüs hastalıkları asistan ve uzmanlarına hitap eden eğitim serileri, nadir akciğer hastalıklarına yönelik webinarlar, ‘Nadir Akciğer Hastalıkları Toraks Kitabı’ ve ‘Toraks Eğitim Kartları’ gibi bilgi araçları üzerinde çalışıyoruz. Ayrıca, sahadaki uzmanların deneyimli merkezlerle hızlı koordinasyonunu kolaylaştıracak ‘Danışma Hattı ve Telekonsültasyon’ gibi modellerin, tanı ve yönetimde önemli kazanımlar sağlayacağına inanıyoruz” dedi.

Nadir akciğer hastalıkları Türkiye kayıt çalışması gerçekleşti

Türk Toraks Derneği Merkez Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Züleyha Bingöl ise hasta ve hasta yakınlarının güvenilir bilgiye erişimi de en az tanı ve tedavi kadar kritik bir ihtiyaçtır diyerek sözlerine şöyle devam etti: “Türk Toraks Derneği olarak hastalık temelli bilgilendirici metinler, hasta kitapçıkları, afişler ve dijital içerikler üreterek toplumun doğru bilgiye erişimini ve farkındalığın artmasını desteklemeyi hedefliyoruz. Bilimsel bilgi üretimi ve ülkemize özgü verinin oluşturulması ise nadir hastalıklar alanında temel gerekliliklerdendir. Bu kapsamda, derneğimizin çatısı altında yürütülen ‘Nadir Akciğer Hastalıkları Türkiye Kayıt Çalışması’ ile çok merkezli ve ulusal düzeyde veri toplanması, hastalıkların epidemiyolojik özelliklerinin, tanı, tedavi yaklaşımlarının ve uzun dönem sonuçlarının sistematik biçimde ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk verileri Nisan ayında yapılacak olan Uluslarası Katılımlı Türk Toraks Derneği 29. Yıllık Kongresi’nde sunulacaktır. Ulusal kayıtlar hem hasta bakımının iyileştirilmesine hem de gelecekteki araştırma ve sağlık politikalarına bilimsel zemin oluşturacaktır.”

Nadir hastalığa yakalananlar yalnız bırakılmamalı

Prof. Dr. Bingöl sözlerini şöyle noktaladı: “Sağlık Bakanlığımız tarafından yayımlanan ‘2023–2027 Nadir Hastalıklar Sağlık Strateji Belgesi ve Eylem Planı’, nadir hastalıklar alanında farkındalığın artırılması, tanı ve tedaviye erişimin güçlendirilmesi ve ulusal veri sistemlerinin geliştirilmesi gibi kritik hedefleri içeren önemli bir yol haritasıdır. Türk Toraks Derneği olarak, bu ulusal hedeflere katkı sunmak, nadir akciğer hastalıkları özelinde eğitim, doğru yönlendirme ağları, hasta bilgilendirme materyalleri, telekonsültasyon modelleri ve ulusal kayıt çalışmaları gibi başlıklarda bakanlığımızla ve tüm paydaşlarla iş birliğine hazır olduğumuzu kamuoyuna saygıyla duyururuz. Nadir akciğer hastalıklarıyla yaşayan tüm hastalarımızın, yakınlarının ve bu alanda emek veren sağlık çalışanlarının yanında olduğumuzu; tanıya ve tedaviye erişimi kolaylaştıracak her adımın destekçisi olacağımızı bir kez daha vurguluyoruz. Unutmayalım: Nadir görülen hastalıklar, doğru politika ve doğru iş birliğiyle ‘yalnız bırakılmaması gereken’ hastalıklardır” (BSHA – Bilim ve Sağlık Haber Ajansı) 

Nadir Hastalıklar Günü Teşhisi Yıllar Alıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Prostat, erkeklerde idrar torbasının yani mesanenin hemen altında bulunan, kestane büyüklüğünde bir bezdir. Spermlerin hareketi ve canlılığı için bir sıvı üreten prostatın yaş aldıkça büyüyebileceğini açıklayan Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Üroloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Tinay, “Domatesin likopen açısından zengin olması, halk arasında prostat büyümesini önlediği yönünde bir inanışa yol açsa da bu sebzenin sık tüketiminin mucizevi bir etkisinin olmadığı bilinmeli. Asıl önemli olan, prostatla ilgili sorunlar yaşanmadan düzenli kontrollerin yapılması ve belirtilerin erken dönemde ciddiye alınmasıdır” diye konuştu.

Ailede prostat kanseri olan erkeklerde risk iki kat fazla

Ailesinde prostat kanseri öyküsü olanlarda riskin iki kat arttığına değinen Prof. Dr. Tinay, “Genel olarak erkeklerin 50 yaşında üroloji polikliniğine giderek prostat kanseri taraması yaptırmaları, 60 yaşından itibaren ise her yıl düzenli kontrollerini sürdürmeleri önerilir. Babasında, erkek kardeşinde veya amcasında prostat kanseri görülen erkeklerin ise 40’lı yaşlarda üroloji muayenesi ve PSA testi yaptırmaları, erken tanı ve başarılı tedavi için büyük önem taşır” dedi.

Çoğunlukla sessiz ilerliyor

Toplum bilincinin yüksek olmadığı geçmiş yıllarda tarama programları yeterince gündeme gelmediği için hastaların şikâyet başlayınca kanser tanısı alabildiğini dile getiren Tinay, “İdrar yaparken kanama, işeme güçlüğü, bel veya böğür ağrısı gibi şikâyetlerin ortaya çıkması genellikle hastalığın ilerlediği anlamına gelir. Günümüzde ise özellikle internet ve sosyal medya sayesinde artan farkındalık ile prostat kanseri taramaları daha sık yapılıyor ve çoğunlukla herhangi bir belirti olmadan saptanabiliyor” dedi.

Parmakla rektal muayene hâlâ önemli

Erkeklerin rektal muayeneden rahatsız oldukları için kontrollerden uzak durabildiklerini belirten Tinay, “Parmakla muayene, ürolojiye başvuran hastalarda uzun yıllardır uygulanan temel yöntemlerden biri. Son yıllarda özellikle MR gibi ileri görüntüleme yöntemlerinin artan kullanımıyla birlikte, yapılan araştırmalar bu muayenenin her zaman gerekli olmayabileceğini gösteriyor. Nitekim Avrupa’da geçtiğimiz yıl yayımlanan bir çalışma, MR görüntülemesi yapılan hastalarda parmakla muayenenin ek bir fayda sağlamadığını ortaya koydu. Ancak, polikliniğe başvuran her hastaya MR çekilemeyeceği için, günümüzde prostat hastalıklarının tanısında en değerli yol hâlâ parmakla rektal muayene ve PSA testi” dedi.

Her 10 erkekten biri prostat kanseri teşhisi alıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kanser, günümüzde hala ciddi bir sağlık sorunu olarak varlığını sürdürmektedir. Ancak radyoloji alanındaki teknolojik ilerlemeler, kanserin erken teşhisi ve tedavisi konusunda önemli adımların atılmasına olanak tanımaktadır. Teknolojinin hızla ilerlediği günümüzde, yapay zekalı teknolojilerle birlikte ciddi bir değişim geçiren tanı ve tedavi yöntemlerinin, gelecekte çok daha ileri teknik ve teknolojileri kapsamasını bekliyoruz.

Görüntüleme Tekniklerindeki Gelişmeler

Görüntüleme teknikleri, kanser teşhisi ve takibi için kritik öneme sahiptir. Geleneksel röntgen yöntemleri artık yerini daha gelişmiş ve hassas tekniklere bırakmıştır. Bilgisayarlı Tomografi (BT), kanser lezyonlarını üç boyutlu olarak görüntüleme ve detaylı olarak karakterize etme yeteneği sunar. Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG), yüksek manyetik alanlar ve radyo dalgaları kullanarak vücut içindeki dokuların ayrıntılı görüntülerini elde etmeye yardımcı olur. Pozitron Emisyon Tomografisi (PET), kanserli hücrelerin metabolik aktivitesini değerlendirerek kanser odaklarını tespit etmeye yardımcı olur. Bu teknikler sayesinde, kanser lezyonları daha erken ve kesin bir şekilde teşhis edilebilir, bu da tedavi sürecini daha etkili hale getirir. Ayrıca bu görüntüleme yöntemleri, tedavi sonrası hastaların ilerlemesini izlemek için de kullanılır ve tedavi planlarını güncellemeye yardımcı olur. Bu nedenle görüntüleme tekniklerindeki bu gelişmeler kanserle mücadelede önemli bir ilerleme sağlamıştır.

Dijital Radyoloji

Dijital radyoloji, geleneksel film tabanlı radyolojiyi modernize eden ve sağlık sektörünü dönüştüren önemli bir teknolojik ilerlemedir. Bu yöntem, radyolojik görüntülerin dijital olarak yakalanmasına, işlenmesine ve depolanmasına dayanır. Geleneksel film radyografileri zaman alıcı ve yer kaplayıcı olabilirken, dijital radyoloji anında sonuçlar elde etmenizi sağlar. Dijital görüntüler, bilgisayarlar aracılığıyla hızlı bir şekilde incelenebilir, anında paylaşılabilir ve arşivlenebilir. Bu da doktorların daha hızlı ve doğru teşhisler koymasına yardımcı olurken hastaların tedavi süreçlerini hızlandırır. Ayrıca dijital radyoloji sayesinde görüntüler daha yüksek çözünürlükte elde edilir, bu da kanser lezyonlarının daha iyi tespit edilmesini sağlar. Verilerin dijital olması ayrıca uzaktan tıbbi danışmanlık ve ikinci görüşlerin kolayca alınmasına da imkan tanır. Bu nedenle dijital radyoloji, kanser teşhisi ve tedavisi süreçlerinde büyük bir dönüşüm yaratmış ve sağlık hizmetlerini daha erişilebilir ve verimli hale getirmiştir.

Radyomikler

Radyomikler, radyolojik görüntülerin karmaşık analizini içeren bir inceleme alanıdır. Bu yaklaşım, kanserle mücadelede önemli bir rol oynamaktadır. Radyomik analiz, röntgen, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MRG) veya pozitron emisyon tomografisi (PET) gibi çeşitli görüntüleme teknikleriyle elde edilen verilerin matematiksel ve istatistiksel yöntemlerle ayrıntılı bir şekilde incelenmesini sağlar. Bu sayede kanserli dokuların iç yapısı, yoğunluğu, dağılımı ve diğer özellikleri daha iyi anlaşılabilir. Radyomik analiz, kanserin türünü belirleme, kanser evresini değerlendirme, tedaviye yanıtı tahmin etme ve hastaların prognozunu belirleme konularında doktorlara önemli bilgiler sunar. Ayrıca radyomikler, hastaların tedavi planlarının kişiselleştirilmesine ve daha etkili bir şekilde yönlendirilmesine yardımcı olur. Bu nedenle radyomik analiz, kanser teşhisi ve tedavisinde giderek daha fazla kullanılan bir yaklaşım haline gelmektedir.

Radyoterapi Planlaması

Radyoterapi planlaması, kanser tedavisinin önemli bir aşamasıdır ve kanser hücrelerini hedef alarak yüksek enerjili ışınların kullanılmasını içerir. Bu aşama, hastanın tedavi sürecinin başarısı üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Gelişmiş radyoterapi planlama teknikleri, kanser hücrelerine daha hassas bir şekilde odaklanmayı ve sağlıklı dokulara zarar verme riskini minimize etmeyi amaçlar. Bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MRG) gibi görüntüleme yöntemleri kullanılarak, kanser lezyonlarının tam konumu ve boyutu belirlenir. Bu bilgiler, radyoterapi cihazlarının ışınlarını hassas bir şekilde yönlendirmek için kullanılır. Ayrıca tedavi sırasında hastanın pozisyonunu kontrol etmek için pozisyonlama cihazları ve görüntü rehberliği kullanılır. Bu sayede, tedavi daha güvenli ve etkili hale gelir. Radyoterapi planlaması, hastaların bireysel ihtiyaçlarına ve kanserin türüne göre özelleştirilir, bu da tedavinin başarısını artırırken yan etkileri minimize eder. Bu teknikler, kanser hastalarının daha iyi sonuçlar elde etmelerine yardımcı olurken yaşam kalitelerini artırır.

Gelişmiş Takip ve Değerlendirme

Kanser teşhisinden sonra, radyolojik görüntüleme teknikleri hastaların tedaviye yanıtını izlemek için de kullanılır. Bu, tedavi planlarının gerektiğinde güncellenmesine ve hastanın ilerlemesinin yakından takip edilmesine olanak tanır.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Radyoloji ve Kanser Teşhisi: Erken Tanı İçin Yapılan İlerlemeler Nelerdir? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

2015 yılında ODTÜ BiyoMEMS araştırma grubu spin-off’u olarak kurulan Cellsway, biyomedikal uygulamalar için mikroakışkanlar ve çip üzerinde laboratuvar sistemlerinin geliştirilmesine odaklanmaktadır. Biyomedikal mikrosistem teknolojisi alanında küresel bir oyuncu olma vizyonuyla; şirketin misyonu, bilgi birikimini ve patentli teknolojisini kanser alanında karşılanmamış ihtiyaçlara yönelik yenilikçi çözümler sunacak şekilde ticari ürünlere dönüştürmek ve kanser teşhisi ve tedavisi için altın standardı belirlemektir. 

Cellsway, kanserin takibi, tedavinin yönlendirilmesi ve ilaç seçimi konularında klinisyenlere yardımcı olmak amacıyla basit bir kan örneğini kullanan bir sıvı biyopsi platformu geliştirmektedir. Bu platformda patentli mikro akışkan teknolojisi ile Dolaşımdaki Tümör Hücrelerinin (CTC) kan örneğinden hızlı ve etkin biçimde izole edilmesi sağlanmakta, daha sonrasında ise geliştirdiğimiz akış-aşağı analiz testleri ile CTC’lerin tanımlanması ve karakterizasyonu mümkün olmaktadır.  Böylece klinisyenlere kanserin teşhisi, tedavi seçimi ve takibinde klinik olarak uygulanabilir veriler sağlanmaktadır. 

Yatırımlarına ilişkin açıklamalarda bulunan APY Ventures Yöneticisi Mustafa Keçeli, “Sağlık alanında derin teknoloji üzerine çalışmak girişimciler için hem süre olarak hem maliyet anlamında bir hayli zor, ancak Cellsway ticarileşmiş ürünü ile rakiplerinden pozitif ayrışmakta. Yönettiğimiz Bilişim Vadisi ve Ostim GSYF’ler ile yazacaklarına inandığımız başarı hikayesinde biz de yer aldığımız için oldukça mutluyuz” dedi. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Kanser Teşhisi Çözümleri Geliştiren Cellsway, APY Ventures’tan 200.000 Euro Yatırım Aldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği, 8 Mayıs Dünya Yumurtalık Kanseri Farkındalık Günü’nde başta kadınlar olmak üzere, tüm toplumu yumurtalık kanseri konusunda bilinçlenmeye davet ediyor. Yumurtalık Kanseri Farkındalık Günü özelinde hayata geçirilen “Merak Et Kendini” projesi kapsamında, derneğin web sitesi üzerinden erişilebilen meraketkendini.com adresini ziyaret edenler, yumurtalık kanseri hakkında tüm bilgilere ulaşabilecek ve hastalık hakkındaki bilgilerini test edebilecek.

Yumurtalık (over) kanseri Türkiye’de jinekolojik kanserler arasında en sık görülen 2. kanser türü

Yumurtalık kanseri, erken evrede belirti göstermeyen ve teşhisi ileri aşamalarda yapılabilen bir hastalık. Dünyada kadın kanserleri arasında görülme sıklığı en fazla olan 7. kanser türü olan; Türkiye’de ise jinekolojik kanserler arasında en sık görülen 2. kanser türü olan yumurtalık kanserinde erken tanı ve düzenli kontroller hayati önem taşıyor.

Yumurtalık kanserinin semptomları arasında kasıkta ağrı hissi, karında şişkinlik, kilo alımı hissi, hazımsızlık, kabızlık, idrar yapma şikayetleri, kilo kaybı ve aşırı yorgunluk yer alıyor. Bu semptomların uzun süre devam etmesi durumunda hastaların geç olmadan bir jinekoloğa başvurması tavsiye ediliyor. 

Yumurtalık (over) kanseri en sık 60-64 yaş arası kadınlarda görülüyor 

Kadınlarda genellikle ileri yaşlarda görülen bir hastalık olan yumurtalık kanserinde, hastaların önemli bir bölümü menopoz sonrası dönemde yer alıyor. En sık 60-64 yaş aralığındaki kadınlarda görülmekle birlikte; teşhis konulan hastaların üçte biri 65 yaş ve üzerinde. Yumurtalık kanseri vakalarının yüzde 10-15’i ise kalıtsal özellik gösteriyor ve bu vakalarda hastalık çoğu zaman normalden 10-15 yaş daha genç yaşlarda görülüyor.

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği Yönetim Kurulu üyesi Dr. Gökşen İnanç İmamoğlu konuyla ilgili şunları söyledi: “Yumurtalık kanseri maalesef başlangıçta belirti vermeyen, dolayısıyla erken teşhisi zor bir hastalık. Öyle ki bazı durumlarda bu hastalık, farklı hastalıklarla yönelik yapılan testler sonucu tesadüfen teşhis ediliyor. Erken evrede teşhis edilmediğinde ölümcül olabilen bir hastalık olması sebebiyle kadınların yumurtalık kanseri semptomları hakkında bilinçli olması ve düzenli kontrollerini ihmal etmemesi hayati önem taşıyor. Türk Tıbbi Onkoloji Derneği olarak bu yıl Yumurtalık Kanseri Farkındalık Günü’nde hayata geçirdiğimiz Merak Et Kendini projesi ile yumurtalık kanseri hakkındaki bilinç düzeyini yükseltmek ve erken teşhis oranını artırmayı amaçlıyoruz. Semptomu olsun olmasın, tüm kadınların meraketkendini.com üzerinden yumurtalık kanseri konusunda bilinçlenmeye ve bilgi düzeyini ölçmeleri için hazırlanan testi yapmaya davet ediyorum.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Yumurtalık (Over) Kanserinin Erken Teşhisi İçin “Merak Et Kendini” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.