İki doğa sevdalısının aramızdan ayrılışlarının ardından TEMA Vakfı tarafından her yıl “Anma ve Anlama Haftası” düzenleniyor; hafta boyunca Vakıf Genel Merkezi ve Türkiye’nin dört bir yanındaki temsilcilikleri tarafından gerçekleştirilen etkinliklerle kurucuların anısı yaşatılıyor.

Bu yıl, 19–25 Ocak tarihleri arasında gerçekleştirilen Anma ve Anlama Haftası kapsamında; Toprak Dede Hayrettin Karaca’nın vefatının 6. yıl dönümü ile Yaprak Dede A. Nihat Gökyiğit’in vefatının 3. yıl dönümünde TEMA Vakfı yöneticileri, gönüllüleri ve çalışanları bir araya geldi. Düzenlenen anma töreninde kurucuların kabirleri başında dualar edildi; doğaya adanmış yaşamları, saygı ve minnetle hatırlandı.

Doğaya adanmış ömürler

Hayrettin Karaca ve A. Nihat Gökyiğit, yalnızca TEMA Vakfı’nın kurucuları değil; doğayla kurulan ilişkinin yeniden tanımlanmasına öncülük eden iki önemli yol gösterici olarak hafızalarda yer etti. Toprağın korunmasını bir vicdan meselesi olarak gören ve yeryüzündeki tüm canlılara sahip çıkan Toprak Dede ve Yaprak Dede, “doğayı savunmanın süreklilik isteyen bir sorumluluk” olduğunu her fırsatta dile getirdiler.

TEMA Vakfı için bu hafta, yalnızca iki ismi anmakla sınırlı kalmıyor; onların işaret ettiği değerleri, mücadele anlayışını ve toplumsal sorumluluk bilincini yeniden düşünmeye ve hatırlamaya vesile oluyor.

“Kurucularımızın yolundayız; doğayı korumak bir tercih değil, bir sorumluluktur”

TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, kurucularını minnet ve özlemle andıklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“İki doğa sevdalısı olan Kurucu Onursal Başkanlarımız, doğayı korumanın tercih değil, insan olmanın bir sorumluluğu olduğunu hayatları boyunca ortaya koydular. Toprağın kaybıyla, su varlıklarının tükenişiyle ve doğanın sınırlarının zorlanmasıyla karşı karşıya kaldığımız bu dönemde; onların inancı ve kararlılığı yolumuzu aydınlatırken adları ve idealleri projelerle yaşamayı sürdürüyor. 2021’de başlattığımız Hayrettin Karaca Doğal Yaşlı Ormanlar Projesi ile yaklaşık 6 bin futbol sahası büyüklüğündeki 52 orman sahası, doğal yaşlı orman olarak tescil edildi. 2022’de hayata geçirilen A. Nihat Gökyiğit Biyolojik Çeşitlilik Projesi, gezegenimizin en büyük krizlerinden biri olan biyolojik çeşitlilik kaybına dikkat çekerek bu alanda farkındalık oluşturmaya devam etti. Proje kapsamında, biyolojik çeşitlilik kavramının tanıtımını yaygınlaştırmak amacıyla farklı yaş gruplarına yönelik gerçekleştirilen farkındalık sunumlarıyla 57 bini aşkın çocuk ve genç ile yaklaşık 5 bin yetişkine ulaşıldı. Toprak Dedemizin ‘İnanç her şeyi halleder. İnanırsak dünyayı kurtarmaya gücümüz yeter.’ sözünden yola çıkarak umudu büyütmeye devam ediyoruz. TEMA Vakfı olarak doğayı, toprağı, suyu ve tüm canlıları gözeten bu mirası, aynı inanç ve sorumlulukla geleceğe taşımayı sürdüreceğiz.”

“Doğayı hep birlikte korumaya devam edeceğiz”

TEMA Vakfı Genel Müdürü Didem Bilgin ise kurucularının gönüllülüğü merkeze alan anlayışlarının çalışmalarına yön verdiğini ve doğayı koruma sorumluluğunun temel dayanakları olduğunu vurguladı.

Bilgin, “Vakfımızın kurucuları Hayrettin Karaca ve A. Nihat Gökyiğit, doğayı korumanın ancak hep birlikte mümkün olabileceğini bizlere gösterenlerdi. Onların açtığı yolda gönüllülük, yalnızca bir iyilik hâli değil; doğaya ve yaşama karşı üstlenilen ortak bir sorumluluk oldu. Yaprak Dedemizin ‘Başkalarını mutlu ederek mutlu olmanın mümkün olduğunu anlayan insanlardır gönüllüler’ sözünde can bulan anlayıştan ilham alarak bugün 1 milyon 250 bini aşkın gönüllümüzle bu sorumluluğumuzu geleceğe taşıyoruz.  Toprağın nefes almasında, bir fidanın kök salmasında, bir çocuğun doğayla kurduğu ilk bağda bu anlayışın izleri var. Doğayı hep birlikte korumaya devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.

Kurucuların mirası, gönüllülükle yaşatılıyor

Hayrettin Karaca ve A. Nihat Gökyiğit’in doğayı koruma çalışmalarının merkezinde yer alan gönüllülük anlayışı, bugün TEMA Vakfı’nın en güçlü dayanaklarından biri olmayı sürdürüyor.

Kurulduğu günden bu yana bir ‘halk hareketi’ olarak yol alan Vakıf, kurucularının anısını yaşatmanın en anlamlı yollarından birinin bu anlayışı büyütmek olduğuna inanıyor. Bu anlayışla her yıl verilen Hayrettin Karaca ve A. Nihat Gökyiğit Gönüllülük Ödülleri, doğa için atılan her adımın, gösterilen her gayretin ve büyütülen her umudun görünür kılınmasını sağlıyor.

2025 yılında, Gönüllü Kazanımı, Verimlilik, Eğitim Çalışmaları, Umut Yeşertenler, Savunuculuk ve Üstün Başarı olmak üzere altı farklı kategoride toplam 50 ödüle layık görülen 36 TEMA Vakfı gönüllüsü ise kurucuların doğaya düşen izlerinin bugün de geleceğe yön veren bir ilhama dönüştüğünü gösteriyor.

Doğaya Adanmış Ömürler, Bugüne Taşınan Bir Sorumluluk: TEMA Vakfı Kurucularını Andı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Konya’da gerçekleştirilen kapanış toplantısında TEMA Vakfı Çevre Politikaları ve Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Eylem Tuncaelli ile TEMA Vakfı Konya İl Temsilcisi Mehmet Emin Yıldırım’ın açış konuşmalarının ardından, tarımın iklim değişikliği ve kuraklıkla ilişkisi ele alındı. Projede danışman olarak görev alan Prof. Dr. Erhan Akça, saha çalışmalarında öğrenilen kadim bilgileri ve bu bilgilerin günümüz teknolojileriyle nasıl uygulanabileceğine dair örnekleri paylaştı.

Ankara’daki kapanış toplantısında ise Eylem Tuncaelli’nin yanı sıra Ankara Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Ahmet Mekin Tüzün, TEMA Vakfı Danışmanı Dr. Hikmet Öztürk ve TEMA Vakfı Ankara İl Temsilcisi Nevzat Özer açış konuşmalarını gerçekleştirdi. Tüzün, konuşmasında kuraklık ve iklim değişikliğiyle mücadelede, yerel bilgiye ve geleneksel yöntemlere dayanan çözümlerin önemine dikkat çekti.

TEMA Vakfı Danışmanı Dr. Hikmet Öztürk ise proje kapsamında deneyimli çiftçilerle gerçekleştirilen saha görüşmelerinden edinilen bilgilerin, kuraklık ve iklim değişikliği karşısında hangi üretim uygulamalarının neden işe yaradığını anlamak açısından önemli bir rehber oluşturduğunu vurguladı. Öztürk, geçmişte kuraklıkla baş etmek için geliştirilen bu uygulamaların, bugünün bilimsel bilgisiyle birlikte ele alındığında çiftçiler için somut ve uygulanabilir çözümler ürettiğini ifade etti.

Toplantılarda, iki yıl süren saha çalışmalarından elde edilen bulgular, geliştirilen eğitim modülleri ve yerel deneyime dayanan, kuraklığa uyum için yol gösterici nitelikteki proje çıktıları katılımcılarla paylaşıldı.

“Yerel bilgi, iklim krizine karşı en güçlü dayanaklardan biri”

Toplantılarda konuşan TEMA Vakfı Çevre Politikaları ve Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Eylem Tuncaelli, iklim krizinin tarımı doğrudan etkilediğini vurgulayarak yerelde deneyime dayanan bilginin bu süreçte taşıdığı kritik öneme dikkat çekti. Tuncaelli, Kuraklık Ustaları Projesi ile yalnızca geçmişten gelen bilgilerin kayıt altına alınmadığını; aynı zamanda bu bilginin genç çiftçiler için uygulanabilir, güncel ve yol gösterici bir kaynağa dönüştürüldüğünü söyledi.

Topraktan öğrenilen bilgi, geleceğin tarımına rehber oldu

Proje süresince Konya’nın Karapınar, Ereğli ve Beyşehir ilçelerinde genç çiftçilere yönelik eğitimler düzenlendi; 70 yaş üzeri deneyimli çiftçilerle yapılan görüşmelerle kuraklığa dirençli geleneksel üretim pratikleri kayıt altına alındı. Bu bilgiler, agroekolojik yaklaşımlarla birleştirilerek kapsamlı bir eğitim modülü haline getirildi. Proje kapsamında ayrıca Yerel Arazi Kullanımı Uygulamaları El Kitabı, Genç Çiftçilerin Kuraklık ve İklime Uyum Algısı Raporu ve Kurak Bölgeler İçin Dayanıklı Tarım Kılavuzu olmak üzere üç önemli rapor hazırlandı ve kamuoyuyla paylaşıldı.

Hazırlanan bu yayınlar, kurak bölgelerde tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini desteklemeyi, çiftçilerin iklim değişikliğine uyum kapasitesini güçlendirmeyi ve karar vericiler için yol gösterici bir çerçeve sunmayı amaçlıyor.

Kadim bilgi, TEMA Akademi ile yaygınlaştırılacak

TEMA Vakfı, proje kapsamında üretilen çıktıların önümüzdeki dönemde de doğa dostu tarım uygulamalarına yol gösterici nitelikte olduğunu vurguladı. Kapanış toplantılarında, proje süresince geliştirilen eğitim içeriklerinin Vakfın eğitim platformu TEMA Akademi aracılığıyla daha geniş kitlelere ulaştırılacağı da paylaşıldı. Böylece Kuraklık Ustaları Projesi kapsamında üretilen bilgi ve deneyimin, yalnızca proje sahasıyla sınırlı kalmayarak Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Vakıf, Kuraklık Ustaları Projesi ile yerel bilgiye dayalı üretim pratiklerinin güçlendirilmesine, kuraklığa dirençli tarım yöntemlerinin yaygınlaştırılmasına ve iklim krizine karşı daha dayanıklı bir tarım sistemi oluşturulmasına katkı sunmayı amaçlıyor.

Kurak Bölgeler İçin İklim Krizine Karşı Yol Haritası Hazır: Kuraklık Ustaları Projesi Tamamlandı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Maratonda toplanan bağışlarla orman yangınlarının önlenmesi konusunda farkındalık elçisi olacak daha fazla gence ulaşılması hedefleniyor. Ayrıca bağışlarla oluşturulacak “Daha Yanmadan Hatıra Ormanı” sayesinde ülke genelinde yürütülen ağaçlandırma ve erozyonla mücadele çalışmalarına da destek verilecek.

Daha Yanmadan Hatıra Ormanı’nda en az 3 bin fidan toprakla buluşacak

Refika Birgül ve ekibi, projeye verdikleri destekle gençlerin orman yangınlarının önlenmesi konusunda farkındalık kazanmalarına ve Daha Yanmadan Hatıra Ormanı’nın oluşturulmasına katkı sağladı.

Maraton öncesi yaptığı konuşmada herkesi doğa için harekete geçmeye davet eden Refika Birgül, “Bu sadece bir koşu değil; bugün adımlarımızı doğa için, geleceğimiz için atacağız. TEMA Vakfı’nın Daha Yanmadan Orman Yangınları Eğitim ve Farkındalık Projesi ile daha fazla gence ulaşıp, onların orman yangınları hakkında farkındalık kazanmalarını sağlayabiliriz. Siz de projeye destek olun, hep birlikte ormanlarımızı koruyalım ve çoğaltalım!” dedi.

“Orman yangınlarının %99’u insan kaynaklı çıkıyor”

TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç ise yaptığı açıklamada, “Orman yangınları, doğal varlıklarımızı tehdit eden en büyük risklerden biri ve ne yazık ki bu yangınların %99’u insan etkisiyle çıkıyor. Bu gerçekten yola çıkarak başlattığımız Daha Yanmadan Orman Yangınları Eğitim ve Farkındalık Projemiz, yardımseverlik koşularıyla önemli bir destek kazandı. Bu anlamlı koşuda TEMA Vakfı için adım atan Refika Birgül ve ekibine, gönüllülerimize, bireysel ve kurumsal koşucularımız ile tüm bağışçılarımıza gönülden teşekkür ediyoruz. Bu değerli destek sayesinde, yangınlar başlamadan önce farkındalık yaratma ve ormanlarımızı koruma yolunda daha güçlü adımlar atacağız. Proje kapsamında en az 3 bin gence ulaşmayı ve en az 3 bin fidanın toprakla buluşacağı bir Hatıra Ormanı oluşturmayı hedefliyoruz.” şeklinde konuştu.

TEMA Vakfı ile Söndür, Daha Yanmadan!

TEMA Vakfı’nın 2023 yılında başlattığı Daha Yanmadan Orman Yangınları Eğitim ve Farkındalık Projesi, ülkemizde son yıllarda yaşanan yangınlardan ders çıkarılmasını ve gençlerde doğayı tanıma, koruma ve orman yangınlarının önüne geçme farkındalığı oluşturmayı amaçlıyor.  

Türkiye İş Bankası 47. İstanbul Maratonu’nda Refika’nın Mutfağı Ekibi TEMA Vakfı İçin Koştu! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.