Sağlıklı bir yaşam için sağlıklı bir kalp gerekiyor. Ancak tüm dünyada ölüme yol açan sebeplerin yüzde 16’sını koroner arter hastalığı oluşturuyor. Hastalar,  ilaç mı stent mi yoksa ameliyat mı? sorusuna yanıt ararken Acıbadem Bakırköy Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Rıza Türköz, koroner arter hastalarında en uygun tedavinin, hastalığın derecesi, sorunlu damar sayısı ve ilave hastalıkların olup olmaması gibi diğer faktörlerin göz önünde bulundurularak kardiyolog ve kalp damar cerrahlarının ortak kararıyla belirlenmesi gerektiğini söylüyor.

Koroner arter hastalığına yol açan risklerin başında ise sigara kullanımı, hipertansiyon ve diyabet hastalığı, beslenme şekli, ailesel yatkınlık ile stres geliyor. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Rıza Türköz, “Günümüzde koroner arteri tam olarak tedavi eden bir yöntem henüz olmasa da, güncel tedavi yöntemleri sayesinde hastalığın ilerleyişi yavaşlatılabiliyor, kalp krizi riski en aza indirilebiliyor ve yaşam süresi uzatılabiliyor” diyor.  Koroner arter hastalığının temel tedavi yöntemlerini; ilaç tedavisi (medikal), girişimsel yöntemler ile damarların açılması (stent uygulanması) ve cerrahi (koroner bypass operasyonu) yöntem olarak özetlemek mümkün. Belirli bir şikayeti ve kritik damar tıkanıklığı olmayan hastaya medikal tedavi uygulanıyor; bununla birlikte kişide hipertansiyon, kan yağları yüksekliği ve diyabet hastalığı bulunuyorsa medikal tedaviye hiç geciktirilmeden başlanması gerekiyor.  

“Stent kalp krizi riskini ortadan kaldırmaz”

Koroner  anjiyografi sonrasında genel olarak kabul edilen iki yaklaşım bulunuyor; aynı damarda birden çok yerde ve uzun lezyon mevcutsa, yani yaygın bir durum varsa, üç damar tıkalıysa ve bunun yanında kalbin kasılmasında azalma başlamış ise genellikle cerrahi tedavi uygulanıyor. Eğer bir veya iki damarda kritik darlık mevcutsa ve darlık çok uzun damar bölgesini tutmuyorsa, dar veya tamamen tıkalı olan bölgelerin balon ve stent ile açılması tercih ediliyor. Stent tedavisinin hastada yarattığı etkiye değinen Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Rıza Türköz, “Halk arasında ‘bir damarım /iki damarım/ üç damarım stent ile açıldı” ifadesi sıklıkla kullanılıyor. Ancak çoklu damar tıkanıklığında damarların stent yöntemiyle açılması orta ve uzun dönemde bu damarların tekrar tıkanmayacağı, hastaların kalp krizi geçirmeyeceği ve ani ölüm riskinin ortadan kalkacağı anlamına gelmez” diyor.

Stent sonrasında yeniden tıkanma ve daralma oluşabilir

Uzun süreli diyabet hastalığı ile sıklıkla yaygın ve üç damar hastalığı olan hastalarda balon ve stent tedavisinin uzun dönem için iyi sonuç vermediği belirtiliyor. Teknik olarak damar darlıklarının ve tıkanıklıkların çok büyük bir kısmı balon ve stent işlemiyle açılabilse de zamanla bu damarlarda tekrar darlık ve tıkanmaya rastlanabiliyor. Öyle ki stent teknolojisindeki gelişmeler ve ilaç kaplı stentlerin kullanılmalarına rağmen, stentlerde tıkanma ve daralma olmasından dolayı tekrar müdahale gerektirme oranı yılda yüzde 1-2 olarak bildiriliyor. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Rıza Türköz, en saygın medikal dergilerden olan J Thorac Cardiovasc Surg’de 2023 yılında yayınlanan bir çalışmayı vurguladı. Bu çalışma, 4992 stent uygulanan hasta ile 4975 cerrahi uygulanan hastalarda 10 yılın sonunda; cerrahi operasyon geçiren hastaların hayatta kalma oranını yüzde 80, stent takılan hastaların ise yüzde 76 olduğunu ortaya koyuyor. Aradaki fark küçük gibi görünse de tıp dünyasında istatistiksel olarak oldukça önemli bulunuyor.  

 Kardiyoloji ve KVC uzmanları birlikte karar vermeli

Koroner arter hastalığında uygulanacak en uygun tedavi, kardiyolog ve kalp damar cerrahından oluşan ekibin hastayı birlikte değerlendirip, sonrasında tedavi yöntemini yine birlikte belirlemeleri esasına dayanıyor. Hastaların sıklıkla cerrahi tedavi yerine balon ve stent gibi girişimsel yöntemle tedavi olmak istediklerine değinen Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Rıza Türköz “En iyi tedavi yöntemi, damar hastalığının derecesi ve hastalıklı damar sayısına göre belirleniyor. Buradaki amaç en uzun sağ kalımı sağlayacak, takiplerde kalp krizi riskini en aza indirecek ve ister anjiyografi olsun ister cerrahi, tekrarlayan girişimi azaltacak tedavi olmalıdır” sözleriyle hastaları ve hasta yakınlarını uyarıyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

İlaç mı ? Stent mi? Ameliyat mı? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sağ taraf güçsüzlük şikayeti tekrar edince ailesinin ısrarı ile bir sağlık kuruluşuna başvuran Karamaça’ya yapılan tetkikler sonucunda sol şah damarında beyine giden akımı azaltan ciddi bir darlık tespit edildi. Başvurduğu merkezlerde uygulanan tedavi girişimleri başarısız olunca Memorial Antalya Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Uz. Dr. Elif Sarıönder Gencer’e başvuran Karamaça, el bileğinden anjiyo ve şah damar stentlemesi sayesinde damar tıkanıklığından ve şikayetlerinden kurtularak sağlığına kavuştu.

Kalp damarı yüzde 99 tıkalı çıktı!

62 yaşındaki Mehmet Karamaça yaklaşık 3 aydır kronik yorgunluk, uyku hali, bulanık görme, baş dönmesi gibi şikayetler yaşıyordu. Nedenini anlayamadığı bu şikayetlerin beraberinde birkaç kez sağ kolunda ve bacağında ani ortaya çıkan güçsüzlük ve uyuşma hissetti. Karamaça, sağ tarafında ortaya çıkan güçsüzlük ve uyuşma şikayetlerinin hızla tamamen düzelmesi ile ciddi bir sağlık sorunu olmadığını düşündü ancak ailesi kendisini bir merkeze başvurması gerektiği konusunda ikna etti. Uyuşmalarının nedenini anlamak için yapılan tetkikler sonucunda, sol şah (karotis) damarında yüzde 99 oranında darlık oluşturan ve beyine giden akımı ciddi olarak etkileyen bir darlık tespit edildi. Bu sonuçlar neticesinde Karamaça’nın hemen hastaneye yatışı gerçekleştirildi.

Tedavilere yanıt vermedi

9 gün hastanede yatan Mehmet Karamaça’ya damar tıkanıklığının açılması için ilaç tedavisi uygulandı. 13 yıl önce ses tellerinde oluşan bir hastalık nedeniyle boyun bölgesine ışın tedavisi alan hastanın sol karotis darlığının cerrahi olarak (Karotis Endarterektomi) tedavi edilemeyeceği söylendi. Sol şah damara endovasküler yoldan stent takılması için 2 kere kasıktan anjiyo girişiminde bulunuldu ancak damar yapısı anatomik olarak stentin sol şah damara kasık yoluyla yapılan anjiyo işlemi ile mümkün olmadığından stent takılamadı ve hastaya başka bir tedavi seçeneği de sunulamadı. 9 gün sonra damarında herhangi bir düzelme olmadan hastaneden taburcu olan Karamaça, başka bir yöntemle şahdamarına stent takabilecek bir merkez arayışına girdi. Memorial Antalya Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Uzm. Dr. Elif Sarıönder’e ulaşan Karamaça, koldan yapılabilen anjiyo ile şah damara stent takılabileceğini öğrendi.

“Işın tedavisi aldığım için ameliyat olamazdım”

Memorial Antalya Hastanesi’nde yarım saat süren girişimsel işlem sayesinde damar tıkanıklığından kurtulan ve sağlığına kavuşan Mehmet Karamaça yaşadığı süreçle ilgili şunları aktardı: “Şah damarım neredeyse tamamen tıkanmıştı ve başvurduğumuz merkezde bir sonuç alamadık. Ameliyat seçeneği benim için mümkün değildi çünkü 13 yıl önce ses teli kanseri nedeniyle ışın tedavisi görmüştüm. Boyuna radyoterapi almış hastalarda şah damar cerrahisi yapılamaz diye bu seçenek ortadan kalkmıştı. Stent önerildi ancak bu sefer de aort damar yapısındaki zorluktan dolayı 2 anjiyo girişimi de başarısız oldu ve stent takılamadı. Biz de başka bir tedavi seçeneği ararken Elif doktorumu bulduk. Yaptığı işlem sayesinde hem damarım açıldı, hem de bütün şikayetlerim geçti. Doktorumla yollarımız kesiştiği için çok mutluyum.”

Koldan şah damara stent takan bir merkeze başvurdu

Koldan girilerek şah damara stent işlemini başarıyla gerçekleştiren Uz. Dr. Elif Sarıönder Gencer; “Sağ şah damarı yüzde 99 tıkalı olan hastamıza, sık uygulanmayan bir işlem gerçekleştirdik. Koroner (kalp) anjiyolarında el bilek damarı sık kullanılır biz de benzer şekilde hasta olan damara ulaşmak için el bilek damarını kullandık ve şah damar stentlemesini uyguladık. Hastanın arcus aorta anatomisi sol şah damara kasıktan (femoral arter) yapılan anjiyografi ile ulaşmayı mümkün kılmıyordu. Bu nedenle daha önce başvurduğu merkezde kasıktan anjiyo girişimleri maalesef başarılı sonuçlanmamış. Şah damar hastalıkları genellikle ileri yaşlarda görülür ve bu yaşta tüm damarların yapısı bozulabildiği için endovasküler tedavi ile hasta damara erişebilmek çok zor olabilir. Özellikle acil müdahale gerektiren hastalarda zaman kaybetmeden beyin damarlarına ve şah damar ulaşmak için merkezimizde her türlü donanım ve deneyime sahibiz” şeklinde açıklama yaptı.

Şah damarı tıkanıklığı açılınca şikayetleri de ortadan kalktı

Stent işleminin kol katetarizasyonu dahil yarım saat sürdüğünü, 1 gece hastanede kaldıktan sonra ertesi gün hastanın taburcu edildiğini belirten Uz. Dr. Sarıönder Gencer; “Yaklaşık 3 aydır kendini halsiz hisseden başında ağırlık hissi, bulanık görme ve baş dönmesi gibi şikayetleri olan hastanın durumu stent takıldıktan sonra tamamen düzeldi. Ancak bu işlem ile asıl amacımız sol şah damar tıkanıklığına bağlı ağır ve kalıcı inme geçirmesini engellemekti” diye sözlerine devam etti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Yüzde 99 Tıkalı Olan Şah Damara Koldan Girilerek Stent Takıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.