VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY) insan ve toplum kitaplığı, sosyoloji yazınında tartışılmaz bir yere sahip olan, çağdaş toplumsal teorinin etkili düşünürlerinden George Ritzer’in kaleme aldığı ve Çiğdem Harrison’ın dilimize çevirdiği “Amerika’yı Anlatmak” ile zenginleşmeye devam ediyor. Kitap, tüketim toplumundaki refah ve özgürlük vaatlerinin arkasında yatan borç kültürünü, kimliğin metalaşmasını ve bireyin sistem içindeki çözülüşünü sayısız olgusal veriyle ortaya koyuyor. Ritzer’in meşhur “McDonaldlaşma” kavramı etrafındaki anlatısına paralel biçimde, burada da gündelik hayatın yüzeyinde gizlenen yapılar teşhir ediliyor: hız, verimlilik ve kontrolün şekillendirdiği bir dünya düzeni… “Amerika’yı Anlatmak”, gündelik hayatımızın ayrılmaz bir hâline gelmiş kredi kartı fenomeni üzerinden yalnızca Amerikan kültürünü değil, küresel ölçekte Amerikanlaşan bir dünyanın ruhunu anlamak için benzersiz bir rehber niteliğinde…

Kitaptan:

“Bu kitap, kredi kartlarının analizini toplum üzerinde bir “pencere” olarak kullanmaktadır. Kredi kartları modern toplu­mun önemli bir parçasıdır ve bu parçanın incelenmesi, modern dünyanın bazı temel özelliklerini açıkça görmemizi sağlar. Sonuç olarak kredi kartlarıyla ilgili bu çalışma bizi, suç, borç, özel ha­yatın gizliliğine yönelik tehditler, rasyonelleştirme, insanlıktan çıkarma ve homojenleştirme gibi modern toplumdaki en temel sorunlardan bazılarına götürmektedir. Bu nedenle kredi kartı hem modern dünyanın anahtar bir bileşeni hem de ona açılan muhteşem bir penceredir.

Toplumun McDonaldlaşması başlıklı daha önce kaleme al­dığım bir kitabımda olduğu gibi Amerika’yı Anlatmak başlığını uygun gördüğüm bu kitabım da önemli sosyal sorunları aydın­latmak için sosyolojik teoriyi kullanmaktadır.”

Yazar Hakkında;

 1940 yılında New York’ta doğan Ritzer sosyoloji alanında uzman bir akademisyendir. Maryland Üniversitesi’nde seçkin öğretim üyeleri arasında yer almış, aynı üniversitede “Teaching Excellence” ödülüne layık görülmüştür. Amerikan Sosyoloji Derneği’nin Teorik Sosyoloji ile Örgütler ve Meslekler bölümlerinin başkanlığını yürütmüştür. The McDonaldization of Society ve Metatheorizing in Sociology adlı eserleriyle tanınır; kitapları Almanca, Rusça ve İspanyolca dâhil birçok dile çevrilmiştir.

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kategori: İnsan ve Toplum 

Yazar: George Ritzer

Kitap Editörü: Cansu Açıkgöz 

Kitabın adı: Amerika’yı Anlatmak  

Proje Editörü ve Son Okuma: Halid Metin Yolcu 

Kapak ve Sayfa Uygulama: Faruk Özcan    

Türkçesi: Çiğdem Harrison 

Sayfa sayısı: 336  

Tüketimin aynasından Amerika’ya dair benzersiz bir analiz: “Amerika’yı Anlatmak” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY) insan ve toplum kitaplığı, Elyesa Koytak’ın kaleme aldığı “Kendini Yazan Habitus” ile genişlemeye devam ediyor. Cemal Süreya özelinde İkinci Yeni denilen şiir tarzının nasıl doğduğu sosyolojik açıdan inceleyen bu kitap, aynı zamanda habitus ve eser arasındaki karşılıklı şekillenme süreçlerini birlikte okumayı teklif eden yeni bir teorik zemin sunuyor. Bu kapsamlı çalışma, Süreya’nın 1950’ler boyunca yazdığı şiirlerle toplumsal deneyimi arasında mekik dokurken; şairi dönemin politik ve kültürel iklimine, diğer şairlerle girdiği ilişkilere yerleştiriyor. Mülkiye öğrencilerinin sosyal profilinden şiirdeki söz sanatlarına kadar farklı gerçeklik boyutlarını bir araya getiren kitap, toplumsal eylem olarak şiirin sosyopolitik belirlenimlere karşı kendini yazma yolu olabileceğini gösteriyor. Böylece, günümüz sosyolojisinde yaygın olan habitus kavramını da yeniden ele alarak ufuk açıcı bir inceleme ortaya koyuyor. “Şiir sosyolojik bir gözle açıklanabilir mi?”, “Yeni bir şiirin doğuşu sadece poetik tartışma ve ayrışmaların sonucu mudur?”, “Şiirin en kapalı ve öznel taraflarında toplumun etkisini nasıl görebiliriz?” gibi sorularının izini süren “Kendini Yazan Habitus”, sadece sosyal bilimcilerin ve edebiyat uzmanlarının değil, şiire ve Cemal Süreya’ya ilgi duyan herkesin ilgisini çekecek bir çalışma. 

 Kitaptan:

“Bu kitap şiirin doğuşunu insani bir seviyede incelemeyi amaç­lıyor. İnsani seviye veya düzlem, insanın her şartta ünsiyet, iliş­ki, irtibat içinde oluşuna; kendi başına olmadığına işaret eder. Sosyolojinin kökeninde bulunan socius takip eden, eşlik eden anlamına gelir. Bu nedenle insanı toplumsal açıdan görmek ona eşlik eden, irtibat hâlinde olduğu gerçeklikleri araştırmanın mer­kezine almak demektir. Şiirin doğuşunu tam olarak insan oluşla açıklamak gerektiğinde devreye giren sosyolojik açıklama, meta­fizik açıklama gibi şiiri başka bir şeyin, ilhamın açıklanamaz so­nucuna indirgemek yerine, şiire dışsal ama irtibatlı fenomenlerle şiir metni arasındaki ilişkiselliği kurmayı hedefler ve böylece, her bilimsel faaliyetin nesnesinin nasıl oluştuğunu açıklamakla mu­kayyet olmasından dolayı, bir poèmologie yahut şiirbilimi hâlini alabilir. Kısacası sosyoloji şiiri ilhamdan çok insan eseri kabul eden ve açıklayan bilimsel yollardan biri olabilir.”

Yazar Hakkında;

1989 İstanbul. Galatasaray Lisesinden mezun oldu. Sosyoloji lisans eğitimini Galatasaray Üniversitesinde, yüksek lisans eğitimini Boğaziçi Üniversitesinde tamamladı. İstanbul Medeniyet Üniversitesinde hazırladığı doktora tezi Mesleğin Dönüşümü: Hekimler ve Avukatlar adıyla kitaplaştı ve 2023’te TÜBA TESEP ödülünü kazandı. Meslekler, elitler, sosyal tabakalaşma ve eşitsizlik konularında araştırmalarını sürdürmektedir. İki şiir kitabının yanı sıra (Hicretsizlik, 2015; Bütün Nehirler Bizimdir, 2020), bir eleştiri kitabı vardır (Anlamın Kıyameti: Modern Türk Şiiri Üzerine Denemeler, 2017). Fayrap dergisinin editörlüğünü yürütmüş olan Koytak ayrıca Ezra Pound’un üç şiir kitabını tercüme etmiştir. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde görev yapmaktadır.

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kategori: İnsan ve Toplum 

Yazar: Elyesa Koytak

Kitap Editörü: Muhammed Fazıl Baş

Kitabın adı: Kendini Yazan Habitus 

Proje Editörü: Mesut Bostan

Son Okuma: Büşranur Hazar  

Sayfa Uygulama ve Kapak: Yümna Sarıkaya   

Sayfa sayısı: 156

Cemal Süreya şiirinin sosyolojisi bu kitapta: “Kendini Yazan Habitus” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

         Açılış konuşmasını gerçekleştiren Öğr. Gör. Dr. Cem Özdemir, “Sosyolojik açıdan baktığımızda bağımlılık; bireyin toplumla kurduğu bağların belli düzeylerde (her zaman olmasa bile) zayıflaması, belki de bir anomi durumunun sonucu olarak değerlendirilebilir. Bağımlılık oldukça karmaşık bir problemdir ve sadece bireyi ilgilendiren bir durum değildir. Bu; bağımlı olan kişinin ailesini, daha geniş çerçevede ceza adalet sistemi içerisindeki kurumları, bireyleri ve hekimleri etkileyen; aynı zamanda günün sonunda artık küresel düzeyde organize suç çetelerinin ve tabii ki birçok yasal şirketin oldukça güçlenmesini sağlayan bir olgudur” dedi.

“Madde bağımlılığında coğrafi faktörler etkili”

Arş. Gör. Dr. Demet Havaçeliği Atlam, “Maddeye erişimde; coğrafi faktörler, ticaretin yapıldığı güzergâhta ikamet etme, dezavantajlı bölgelerde bulunma, maddenin yasal statüsü ve sosyal çevrede kullanımın yaygınlığı gibi risk faktörleri önemli rol oynamaktadır. Örneğin; eroinin ham maddesi olan haşhaşın üretildiği Afganistan’a komşuluğundan dolayı, alkol sorunu bulunmamasına rağmen eroinle mücadele etmek zorunda kalan İran, bu duruma çarpıcı bir örnektir. Yoksulluk, göç ve sosyal problemlerin de temel teşkil ettiği bu süreçte; maddenin normal karşılandığı, hem kullanımın hem de satışın aile içine kadar girebildiği dezavantajlı bölgelerle karşılaşabiliyoruz. Bu durum, maddenin kültüre ve yaşama entegre olmasına yol açmakta; neticesinde ise aile içi kullanımın yaygınlaşmasını ve farklı suç türlerinin ortaya çıkmasını tetiklemektedir” diye konuştu.

“Alkol bağımlılığında bilinçlendirme çalışmaları şart”

         Konuşmasına bağımlılığın tanımıyla başlayan Ege Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Yüksek Lisans öğrencisi Selen Açıkyol, “Bağımlılık; hayatı daha iyi gösterirken aslında onun içini boşaltan her şeydir. Alkol bağımlılığında genetik faktörler en başta gelse de cinsiyet, çevresel ve kültürel faktörler de belirleyicidir. Riskli içme davranışını azaltmak adına sadece bireysel çabalar yeterli değildir. Üniversite kampüslerinin ve sosyal normların dönüştürülmesi, grup baskısının azaltılması ve bilinçlendirme çalışmaları da büyük önem taşımaktadır,” dedi.

“Kumar bir ‘beyin hastalığıdır’”

         Kumarın bir hastalık olduğunu vurgulayan Uzman Psikolog Ayça Çınaroğlu Asar, “Kumar; tıpkı grip gibi semptomları olan, tanı koyabildiğimiz ve bu sayede tedavisini de uygulayabildiğimiz bir hastalıktır. Ona ‘beyin hastalığı’ dememizin sebebi, beyin inceleme çalışmalarında gözle görülmese bile işlevsel değişikliklerin saptanmasıdır; özellikle duygusal düşünme ve karar verme süreçlerinde işlevsel bozulmalar görüyoruz. Sürecin evrelerine baktığımızda; ‘kazanma evresi’nde oluşan ‘kontrol bende’ hissi, ümit duygusunu perçinler. ‘Kaybetme evresi’nde ise ‘toparlayabilirim’ düşüncesi hâkim olur; kişi, o an vazgeçerse her şeyin boşa gideceğine inanır. Genellikle danışanlarımızla karşılaştığımız son evre olan ‘tükenme evresi’nde ise kişi; ‘ne önemi var ki, her şey bitti’ düşüncesiyle yalnızlaşır ve intihara meyilli hale gelir” dedi

“Teknolojiyi bilinçsiz kullanmanın yarattığı ruhsal riskler”

         Teknoloji bağımlılığının ciddiyetine dikkat çeken Uzm. Psk. Enes Kaan Karaçengel, “Teknoloji bağımlılığı, teknoloji ve internetin bilinçsiz ve kontrolsüz kullanımına bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu tanım çok tanıdık gelebilir çünkü benzer davranışlar artık hemen hepimizde mevcut. Ancak unutulmamalıdır ki ruhsal bozukluklar, bağımlılığa zemin hazırlar. Özellikle depresyon tanısı olan bir bireyin internet bağımlısı olma riski oldukça yüksektir. Depresyon hafife alınacak bir durum değildir, hayati riskler dahi taşıyabilir. Benzer şekilde içe kapanık ve dürtüsel kişiler de risk altındadır. Çünkü bu kişilerde, sanal dünyada kendine yeni bir kimlik edinme ve kendini orada ‘bulma’ düşüncesi hâkim olabilmektedir. Aile etkisi de yadsınamaz, ebeveynlerinden bağımlılık modellemesi alan çocukların risk düzeyi çok daha fazladır. Bu noktada, bağımlı bireylerden cihazların zorla alınması yoksunluk belirtilerini artıracağından, bu tür sert tutumlardan kaçınılmalı ve süreç ailece yönetilmelidir. Tedavide esas amacımız, kişinin teknoloji kullanımının altında yatan nedenleri ortaya çıkarmaktır. Pandemiyle artan tablet ve ekran kullanımının bu süreçleri tetiklediğini görüyoruz. Bu konuda zorlanan aileler, Yeşilay’ın ücretsiz danışmanlık hizmetlerinden veya Ege Üniversitesi bünyesindeki İnternet Bağımlılığı Polikliniğinden destek alabilirler” diye konuştu.

Etkinlik, soru cevap bölümünün ardından Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nuran Erol Işık ve Sosyoloji Bölüm Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Ebru Çetin’in konuşmacılara belge takdim etmesiyle sona erdi.

EÜ’de bağımlılık Sosyoloji bölümünün düzenlediği panel ile her yönüyle ele alındı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Nuri Bilgin Konferans Salonu’nda gerçekleşen etkinliğe, Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nuran Erol Işık, akademisyenler, idari personel ve öğrenciler katıldı. Seminerde, alanında uzman isimler; denetimli serbestlik alanındaki gelişmeleri, uygulanan yöntemleri ve geleceğe yönelik projelerini detaylı bir şekilde anlattılar.

Açılış konuşmasını gerçekleştiren Öğr. Gör. Dr. Cem Özdemir, “İzmir Denetimli Serbestlik Müdürlüğü’ne, bölümümüze verdikleri destek, sağladıkları staj imkânları ve bugün değerli bir ekiple aramızda oldukları için teşekkür ediyorum. Bu panel, sosyoloji öğrencilerimiz için sadece kurumun faaliyetlerini öğrenmekten ibaret değildir. Ceza adaletinin insani ve rehabilite edici yönünü, denetimli serbestliğin toplumsal boyutunu değerlendirebileceğiniz önemli bir platformdur. Kriminolojiye göre suç, sosyal dinamiklerle şekillenir. Denetimli serbestlik tam da bu noktada; cezalandırmaktan ziyade iyileştirmeyi, dışlamaktan ziyade topluma yeniden kazandırmayı hedefleyen hayati bir mekanizmadır” dedi.

“Risk ve ihtiyaç analizi temelli iyileştirme süreci ”

Denetimli Serbestlik Kurum Müdür Vekili Sinem Solak, “Denetimli serbestlik, hükümlüleri cezalandırmaktan ziyade topluma yeniden kazandırmayı hedefleyen, 2005’ten bu yana mağdur, çocuk ve bağımlılık hizmetlerinin ayrışmasıyla sürekli uzmanlaşan dinamik bir infaz sistemidir. İzmir Müdürlüğü olarak, yaklaşık 30 bin dosya ve 228 kişilik güçlü kadromuzla, risk ve ihtiyaç analizi temelli bir iyileştirme süreci yürütüyoruz. Elektronik izleme ve kamu hizmeti gibi denetim mekanizmalarımızın yanı sıra; bireysel görüşmeler, grup çalışmaları ve özellikle aşçılık, tekstil, resim gibi meslek edindirme kurslarımızla yükümlülerin yeteneklerini keşfetmelerini sağlıyoruz. Onları üretken bireyler olarak topluma entegre ederken,  ‘Bağımsızlık Köyü’ gibi projelerimizle de toplumsal faydayı sürdürülebilir kılıyoruz” diye konuştu.

“Elektronik İzleme Yöntemi”

İnfaz Koruma Memuru Ömer Erdoğan, “Elektronik izleme; şüpheli, sanık veya hükümlülerin 7/24 denetim altında tutularak toplumun korunmasını sağlayan, 2013 yılında Ankara’da kurulan tek bir merkezden yönetilen ve bugüne kadar 71 bini aşkın kişinin takibinin yapıldığı çağdaş bir infaz modelidir. GPS tabanlı akıllı kelepçeler ve mağdur koruma üniteleri kullanılarak yürütülen bu sistemde; tutuklamaya alternatif ‘ev hapsi’, belirli sınırların dışına çıkılmasını engelleyen ‘anlık takip’ ve şiddet mağdurlarını koruyan ‘yaklaşmama’ tedbirleri uygulanmaktadır. Sistem, harita üzerinde çizilen ‘tampon alanlar’ mantığıyla çalışır; örneğin mağdura veya yasaklı bir bölgeye yaklaşılması durumunda merkez anında sinyal alır ve kolluk kuvvetlerini yönlendirerek olası bir suçu daha gerçekleşmeden engeller. Böylece, özellikle yüksek riskli grupların, bağımlıların veya ailevi yükümlülüğü olan bireylerin cezaevine girmeden, toplum içinde hem denetimi hem de rehabilitasyonu güvenli bir teknolojik altyapıyla sağlanmış olur”  dedi.

“VR Sanal Gerçeklik ile Rehabilitasyon”

Denetimli Serbestlik Uzmanı ve Sosyal Çalışmacı Ezgi Baltalı, “Bağımlılıkla mücadelede teknolojiyi iyileştirme süreçlerine entegre etmek amacıyla 2023 yılında hayata geçirdiğimiz VR (Sanal Gerçeklik) tabanlı müdahale programı, yapay zeka desteğiyle kişiye standartlaştırılmış bir terapi imkanı sunmaktadır. Ege Üniversitesi ve uluslararası ortaklarla yürütülen bu proje, özellikle dikkat eksikliği yaşayan veya sosyal fobisi olan yükümlüler için dış uyaranlardan arındırılmış, güvenli ve motive edici bir sanal ortam yaratmaktadır. Maliyet ve bazı tıbbi kısıtlılıklarına rağmen; nefes egzersizleri, meditasyon ve bilişsel farkındalık tekniklerini içeren program, yükümlülerin duygu düzenleme ve stresle baş etme becerilerini önemli ölçüde geliştirirken, mental iyi oluş düzeylerinde yüzde 80’e varan artışlar sağlamaktadır” diye konuştu

“İzmir Bağımsızlık Köyü Projesi”

 İnfaz Koruma Memuru Metin Önay, “Bağımlılık ve suç tekrarının çok katmanlı sosyolojik bir sorun olduğu gerçeğinden hareketle, mevcut hizmetlerin dağınıklığını ortadan kaldırmak ve bütüncül bir rehabilitasyon sağlamak amacıyla ‘İzmir Bağımsızlık Köyü’ projesini hayata geçiriyoruz. Buca Kaynaklar’da doğayla iç içe 16 dönümlük bir arazide kurulacak olan bu bungalov tipi kampüs; Adalet, Sağlık, Aile ve Milli Eğitim Bakanlıkları ile İŞKUR gibi tüm paydaşları tek çatı altında toplayarak, tıbbi tedaviden psiko-sosyal desteğe, mesleki eğitimden istihdam garantisine kadar uzanan kapsayıcı bir model sunmaktadır. Klasik yöntemlerin ötesine geçen bu proje, dezavantajlı bireyleri suç ve bağımlılık döngüsünden kurtarıp üretken bireyler olarak topluma kazandırmayı hedeflerken, aynı zamanda akademik çalışmalar için sahadaki canlı bir laboratuvar niteliği taşımaktadır” dedi.

Etkinlik öğrencilerin sorularının cevaplanmasının ardından son buldu.  

EÜ Sosyoloji Bölümü “20. Yılında İzmir’de Denetimli Serbestlik Hizmetleri” paneli düzenledi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ege üniversitesinin araştırma altyapısını güçlendirmeye yönelik hayata geçirilen laboratuvar; lisans ve lisansüstü öğrencilerin sosyolojik araştırma projelerini geliştirebilecekleri, verilerini analiz edebilecekleri ve farklı bilimsel çalışmalara katılabilecekleri bir ortam sunacak. Ayrıca TÜBİTAK, BAP ve Avrupa Birliği destekli toplumsal araştırma projelerinin yürütülmesi ve sürdürülebilmesi için gerekli teknik ve akademik altyapı olanağı sağlayacak.

Açılışta konuşan Prof. Dr. Nuran Erol Işık, “Bizim bölümümüz kendine özgü bir bölüm. Ben de buranın öğrencisiyim ve bunu her zaman dile getiriyorum. Burada büyüdük, sosyolojiyi burada öğrendik. Sosyoloji Bölümümüz Türkiye’de kurulan üç bölümden biri. Hacettepe, İstanbul ve Ege Üniversitesi. Yani köklü ve güçlü bir geleneğe sahibiz. Laboratuvar açma fikri, hem öğrencilerimizi hem de kendimizi motive etmek ve bölümdeki araştırma ruhunu canlandırmak isteğimizden doğdu. Rektörlüğümüzün ve Dekanlığımızın destekleri ile böyle bir projeyi hayata geçirdik. Tüm hocalarımızın katkılarıyla son 3-4 aydır yoğun şekilde çalıştık; hepsine çok teşekkür ediyorum. Bölüm ruhunu yaşatma çabamıza verdikleri gönülden destek bizler için çok kıymetli. Bundan sonra derslerde öğrendiğimiz bilgilerin somutlaştırılması, özellikle TÜBİTAK gibi projelerde uygulanabilmesi ve ses getirebilmesi için böyle bir girişimde bulunduk. Ayrıca yüksek lisans ve doktora öğrencilerimize de rehber olmasını hedefliyoruz. İleride daha başarılı projelere imza atmayı hedefliyoruz. Ancak burayı canlı tutmak öğrencilerimizin enerjinize bağlı. Biz burada küçük bir kıvılcım yaktık; bu kıvılcımı büyütmek gençlerin katkılarıyla mümkün olacak. Hepinize desteğiniz için çok teşekkür ediyorum” dedi.

Konuşmaların ardından Sosyoloji Araştırmaları Laboratuvarı, kurdele kesimi ile birlikte kullanıma açıldı.

EÜ’de Sosyoloji Araştırmaları Laboratuvarı açıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.