Türkiye İhracatçılar Meclisi Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller Sektör Kurulu, Rusya, Belarus ve Japonya başta olmak üzere 45 ülkeye ihracatı yapılan Türk somonunun küresel pazarda payını büyütmek üzere proje yürütüyor.

Rakiplerine göre daha düşük yağ oranı ve daha yüksek Omega 3 içeriğiyle farklılaşan Türk somonunun üstün özelliklerinin anlatılmasını amaçlayan proje kapsamında tanıtım filmi ve uluslararası basına yönelik halkla ilişkiler çalışması başlatıldı.

Türk somununun başrolde olduğu tanıtım filminin çekimleri, Karadeniz’deki açık deniz ağ kafesleri, kuluçkahaneler ve somon işleme tesisleri ile Doğu Anadolu’da yer alan baraj gölleri üzerindeki kafes işletmelerinde yapıldı.

Türk somonunun akarsular üzerinde kurulu kuluçka tesislerinde başlayan, iç sulardaki kafes işletmelerinde devam eden ve açık deniz işletmelerinden sofraya uzanan yolculuğunun belgelendiği filmde Tarım ve Orman Bakanlığı Merkez Su Ürünleri Araştırma Enstitüsü (SUMAE) laboratuvarlarında yapılan analizler de görüntülendi.

Türkçe, İngilizce, Rusça ve Japonca olarak hazırlanan tanıtım filminin yanı sıra Türk somonunu anlatan sosyal medya videosu da oluşturuldu.

Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, 2019 yılında 29 milyon dolar olan Türk somonu ihracatının 2024 yılı sonunda yaklaşık 17 kat artışla geçen yıl 498 milyon dolara yükseldiğine dikkat çekti.

2025 yılı hedefi 600 milyon dolar

Sinop, Samsun, Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin’de sahil bandında kurulan çiftliklerde 2025 yılının ocak – temmuz döneminde 32 bin ton Türk somonu üretildiğini ve yüzde 23’lük artışla 268 milyon dolar ihracat yapıldığını aktaran Kızıltan, yıl sonu itibarıyla bu üründen elde edilen döviz gelirinin 600 milyon dolara ulaşmasını beklediklerini ifade etti.

Norveç somonuna rakip olan Türk somonunun pazar imkanlarının çok geniş olduğuna işaret eden Kızıltan, “Türk somonu, lezzeti, besin değerleri ve sürdürülebilir üretim şartlarıyla rekabet gücü oldukça yüksek bir ürün. Karadeniz’de yapılacak yatırımlarla en geç 2035 yılına kadar 1 milyar doların üzerinde bir Türk somonu ihracatı hedefliyoruz. Bu hedef kapsamında Türk somonunun hedef pazarlarda sektör temsilcileri ve tüketicilere tanıtılması için yoğun çalışıyoruz. Önde gelen sektörel fuarların yanı sıra ülke odaklı çalışmalarla bu lezzeti, hızla yaygınlaştırmayı planlıyoruz.” dedi.

Kızıltan, Türk somonunun iç pazarda da tüketiminin hızla arttığını, özellikle yüksek Omega 3 ve protein kaynağı olması nedeniyle tercih gördüğünü sözlerine ekledi.

Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu, önceki yıllarda su ürünleri, kanatlı eti ve yumurta ve çam balı ile igili tanıtım filmleri hazırlamıştı. Bu tanıtım filmleri dijital mecralarda, fuarlarda etkin bir şekilde kullanılıyor.

Su Ürünleri İhracatın Yeni Yıldızı Türk Somonu İçin 4 Dilde Tanıtım Filmi Hazırlandı – Bu Filmin Başrolünde Türk Somonu Oynadı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, Türk somonunda hasatların temmuz ayında bittiğini, hasat edilen Türk somonlarının taze ve dondurulmuş olarak yıl sonuna kadar tamamının satılacağını öngördüklerini dile getirdi. Kızıltan, “Türk somonu ihracatı 2025 yılı sonunda 500 milyon doları aşacak. En geç 2035 yılına kadar 1 milyar doların üzerinde bir Türk somonu geliri olacak Türkiye’nin” diye konuştu.

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği’nin Ocak-Haziran 2025 verilerine göre Türkiye’nin su ürünleri ihracatı, 2025 yılının ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4 artışla 974 milyon dolara ulaştı.

Aynı dönemde miktar bazında ihracat ise yüzde 13 düşüşle 132 bin 500 bin ton olarak gerçekleşti.

İhracatın lideri levrek, ihracat artış rekortmeni Türk somonu

Su ürünleri ihracatının lideri konumundaki levrekte yılın ilk yarısında yüzde 10 artışla 303 milyon dolar, çipurada yüzde 8 artışla 273,7 milyon dolar ihracat yapılırken Türk somonu, aynı dönemde yüzde 17 artışla 217 milyon dolar döviz getirisi sağladı. Türk somonu bu performansıyla 2025 yılının ilk yarısında sektörün ihracat artış rekortmeni oldu. Türk somonunu 65 milyon dolarla alabalık, 18,5 milyon dolarla orkinos ve 12,7 milyon dolarla kaya levreği ihracatı takip etti.

Yılın ilk yarısında 78 ülkedeki sofralara su ürünlerini gönderen sektörün ihracatında Rusya Federasyonu ilk sırada yer alırken bu ülkeyi İtalya, Hollanda, Yunanistan ve İngiltere izledi.

Sektörün ihracat performansını değerlendiren Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, geçen yıla göre daha iyi bir noktada olduklarını, tonaj açısından gerilemeye rağmen fiyatların ortalama yüzde 20 artması nedeniyle döviz girdisinin yükselmeye devam ettiğini dile getirdi.

İhracat fiyatlarının artmasında rakip ülkelerdeki üretimin gerilemesi ve Türk su ürünleri sektörünün katma değeri yüksek, işlenmiş ürünlere yoğunlaşmasının etkili olduğunu bildiren Kızıltan, sektörün 2025 sonu için hedeflediği 2 milyar dolarlık ihracat rakamını yakalayacağına inandıklarını belirtti.

Türkiye’de yaklaşık 2000 balık çiftliği bulunduğunu, binlerce ailenin geçimini sağladığı bu sektörün sürdürülebilir olması için çaba gösterdiklerini ifade eden Kızıltan, Akdeniz balıklarının lezzetli olması nedeniyle dünya çapında giderek daha fazla talep gördüğüne işaret etti.

Türk somonu rekorlara devam ediyor

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın verdiği desteklerin de ihracat performansında etkili olduğunu kaydeden Kızıltan, “Özellikle yatırımcıların önünün açılması, yeni potansiyel alanların belirlenmesi ve bu potansiyel alanların gerçekten üretim yapacak olan, yatırımcı olan kişilere tahsis edilmesi çok önemli. Bu yüzden artık yatırımcılarımız daha bir güvenle bakabiliyor geleceğe. Şu anda Ege’de yeni potansiyel alanlar açılmıyor. Dolayısıyla buradaki üreticilerimiz iklim değişikliğinden, havaların ısınmasından dolayı bir takım levrek üretimini Karadeniz’e kaydırıyorlar. Karadeniz’de hala büyük bir potansiyel olduğunu düşünüyoruz.” dedi.

Karadeniz’in Türkiye’nin su ürünleri ihracatına katkısını hızla artırdığını, bunda Türk somonunun önemli etkisinin bulunduğuna işaret eden Kızıltan, bu balıkta 2019 yılında 29 milyon dolar olan ihracatın yaklaşık 17 kat artışla geçen yıl 498 milyon dolara yükseldiğine dikkat çekti.

Sinop, Samsun, Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin’de sahil bandında kurulan çiftliklerde yılın ilk yarısında 32 bin ton Türk somonu üretildiğini aktaran Kızıltan, şöyle konuştu: “Türk somonunda hasatlar temmuz ayında bitti. Bu balığın ve dondurulmuş olan ürünlerin yıl sonuna kadar tamamının satılacağını öngörüyoruz. Bunun da yaklaşık 500-600 milyon dolar Karadeniz’deki üreticilerimize ihracat geliri olarak yansıyacağını öngörüyoruz. Türk somonu dediğimiz aslında alabalığın bir türü. Alabalığın belli bir süre iç sularda yetiştirilerek 400 gramdan sonraki boyutlarda Karadeniz’e indirilerek tuzlu suya geçişi ve oradan da 3-4 kiloya kadar büyütülmesi anlamına gelen bir üretim prosesi. Burada pazar imkanları geniş. Balığın bir süre sonra tamamının fileto yapılması veya işlenmesi sonucunda birçok yeni pazara ulaşılacağını öngörüyoruz. Karadeniz’de özellikle bu konularda yapılacak yatırımlarla 2032 yılına, en geç 2035 yılına kadar 1 milyar doların üzerinde bir Türk somonu geliri olacak Türkiye’nin.”

Kızıltan, yılın ilk yarısında toplam 217 milyon dolarlık Türk somonunu ihracatının yaklaşık 151 milyon dolarlık bölümünün Rusya Federasyonu’na yapıldığını, bu ülkeyi Belarus ve Japonya’nın izlediğini de sözlerine ekledi.

Türk Somonu İhracatta Vites Yükseltiyor: Hedef 1 Milyar Dolar Üstü yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye, su ürünleri ihracatında başarıdan başarıya koşuyor. İhracatın yıldız sektörlerinden su ürünleri sektörü 2023 yılının ocak – ekim döneminde başarılarına yeni bir halka ekledi.

Su ürünleri ihracatında Ege’nin payı yüzde 68

Türkiye’nin su ürünleri ihracatı 2023 yılının ocak-ekim döneminde yüzde 6’lık artışla 1 milyar 321 milyon dolardan 1 milyar 404 milyon dolara çıktı. Türkiye’nin su ürünleri ihracatının 947 milyon dolarlık dilimi Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği üyelerince gerçekleştirildi. Ege Bölgesi, su ürünleri ihracatından yüzde 68 pay aldı.

Su ürünleri ihracatında levrek 435 milyon dolarlık tutarla zirvedeki yerini korurken, Türkiye, çipura ihracatından 353 milyon dolar döviz geliri elde etti. Son yıllarda yıldızı parlayan Türk somonunun ihracatı yüzde 9’luk artışla 289 milyon dolardan 315 milyon dolara yükselirken, alabalık ihracatı da yüzde 9’luk gelişimle 88 milyon dolardan 96 milyon dolara ilerledi. Orkinos ihracatı yüzde 43’lük artışla 28 milyon dolardan 40 milyon dolara fırladı.

Levreğin yüzde 73’ü, çipuranın yüzde 78’i taze ihraç edildi

Levrek ihracatında taze levreğin payı 219 milyon dolar olurken, taze fileto levrek 97 milyon dolarlık talep gördü. Dondurulmuş levrek ihracatı 96 milyon dolar olurken, dondurulmuş fileto levreğe 22 milyon dolarlık talep geldi. Levreğin yüzde 73’ü taze ve taze fileto olarak ihraç edilmiş oldu.

Dünya, Türk çipurasını yüzde 78 taze tüketti. Türkiye 2023 yılının ocak – ekim döneminde 216 milyon dolarlık taze çipura ihraç ederken, taze fileto çipura ihracatı 57 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.  Dondurulmuş çipuraya talep 46 milyon dolar olurken, dondurulmuş fileto çipuradan 30 milyon dolar döviz geliri elde edildi.

Türkiye, 2023 yılının 10 aylık döneminde 315 milyon dolarlık Türk somonu ihraç ederken, bu ihracatın 234 milyon dolarlık bölümü dondurulmuş somon ve dondurulmuş fileto somon oldu. Dondurulmuş somon ihracatı yüzde 74 olurken, taze somon ve taze fileto somon ihracatı 81 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

Alabalık ihracatında 53 milyon dolarlık kısım dondurulmuş olarak yapılırken, füme alabalık ihracatı 38,5 milyon dolar, taze soğutulmuş alabalık ihracatı 4 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Taze levreği en çok İngilizler sevdi

Taze levrek ihracatında İngiltere 29 milyon dolarlık tutarla ilk sırada yer alırken, taze fileto levrekte Hollanda 34 milyon dolarlık taleple zirvenin sahibi oldu. Dondurulmuş fileto levrek ihracatında İngiltere 55 milyon dolarlık taleple açık ara birinci ülke olurken, dondurulmuş levrek ihracatında Rusya Federasyonu 5,8 milyon dolarla öne çıktı.

Taze çipura en çok İtalya’ya ihraç edildi

Taze çipura ihracatında İtalya 40 milyon dolarlık taleple birinci ülke olurken, Hollanda’ya 23 milyon dolarlık taze fileto çipura gönderildi.

Ruslar Türk somonu ve alabalığına hayran kaldı

Dondurulmuş Türk somonu ihracatında Rusya Federasyonu 136 milyon dolarlık taleple açık ara birinci olurken, dondurulmuş alabalık ihracatında da 22 milyon dolarlık taleple Rusya Federasyonu birinci ülke oldu.

Kızıltan: “Balıklarımızı talebe göre işleyip gönderiyoruz”

Türkiye’nin 100’den fazla ülkeye su ürünleri ihraç ettiğini, Avrupa pazarının bir numaralı tedarikçisi konumuna geldiğini dile getiren Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, ülkelerin taleplerine ve tüketim alışkanlıklarına göre taze, taze fileto, dondurulmuş, dondurulmuş fileto olarak balıkları işleyip ihraç ettiklerini vurguladı.

2024 ihracat hedefi 2 milyar dolar 

Son çeyrek asırda dünyanın protein ihtiyacını karşılar noktaya geldiklerini anlatan Kızıltan, “Türk su ürünleri sektörü 2000 yılında 50 milyon dolar seviyelerinde olan ihracatını 23 yılda yaklaşık 30 kat artırdı. 2023 yılı sonunda 1,7 milyar dolara 2024 yılında 2 milyar dolara ulaşacak potansiyele sahibiz. Bu hedeflere ulaşmak için var gücümüzle çalışıyoruz. Hava kargo seçeneğiyle başta ABD olmak üzere uzak pazarlarda da konumumuzu güçlendiriyoruz” diye konuştu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Dünya Türk levreği ve çipurasını taze, Türk somonu ve alabalığını dondurulmuş sevdi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.