Yeraltı suyuna olan siyanür sızıntısının uzun süre devam edebileceğini ve içme suyu kaynaklarını kirletebileceğini ifade eden Çevre Sağlığı Program Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Adiller, “Yeraltı suyuna sızan siyanür yeraltı suyunun bağlantılı bulunduğu havza boyunca da taşınabilir.” uyarısında bulundu.

Üsküdar Üniversitesi Çevre Sağlığı Program Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Adiller, Erzincan İliç’te altın madeninde meydana gelen toprak kaymasının ardından bölgede yaşanan sızıntısı şüphesi nedeniyle siyanür ve siyanürün olası zararları tartışmaya başlandı. Bunun üzerine Dr. Adiller, toprağa ve suya karışması konusunu değerlendirdi.

“Siyanür çevreye salınması durumunda çevresel etkilere ve halk sağlığı risklerine yol açabilir”

Siyanürün hızla etki eden ve potansiyel olarak ölümcül etki yaratabilecek bir kimyasal olduğunu dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Adiller, “Siyanür son derece tehlikeli bir bileşiktir ve çevreye salınması durumunda önemli çevresel etkilere ve halk sağlığı risklerine yol açabilir. Siyanürün uzun süreli kullanımlarında toprağa, suya hatta havaya bile karışması söz konusu olabilir. Siyanür sızıntıları toplu balık ölümlerinden, içme suyu kaynaklarının kirlenmesine ve hatta tarım arazilerinin zarar görmesine neden olur. Bazı kaynaklar, siyanürün nispeten güvenli olduğunu, çünkü dökülse bile yüzey suyunda hızla parçalandığını iddia etmektedir. Ancak siyanürün parçalandığı bileşikler de zararlı olabilir.” dedi.

“Sızan siyanür yeraltı suyunun bağlantılı bulunduğu havza boyunca da taşınabilir”

“Toprakta bulunan siyanür, yağışlarla birlikte çözünerek yeraltı ve yüzeysel sulara geçebilir. Bu suda çözünmeyle birlikte dereler ve nehirlerle akarsu havzası boyunca taşınabilir. Ayrıca yeraltı suyuna sızan siyanür yeraltı suyunun bağlantılı bulunduğu havza boyunca da taşınabilir.” diyen Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Adiller, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Yeraltı suyuna siyanür sızıntısı uzun süre devam edebilir ve içme suyu kaynaklarını kirletebilir. Siyanürle kirlenmiş yeraltı suyu, bağlantılı olduğu komşu akarsuları da kirletebilir.

Siyanürün dolaylı etkileri neler?

Siyanürün doğrudan etkilerinin yanında bir de dolaylı etkileri bulunmaktadır. Siyanür öncellikle toprak bünyesine girdiğinde toprak içerisinde dengede bulunan pek çok minerali reaksiyona girecek hale getirebilir. Bu maddeler arasından Arsenik gibi oldukça toksik ve kanserojen özellikli maddeler de yer alıyor. 

Siyanür doğada kolay parçalansa da bu maddeler doğada kısa sürede parçalanmaz ve çevrenin unsurları arasında taşınabilir. Özellikle tarım arazilerine ve otlak alanlara taşınması bu maddelerin besinlere geçmesine ve etki derecesini arttırmasına sebep olur.” 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Siyanürün dolaylı zararları neler? Siyanür sızıntıları çevreyi ve halk sağlığını tehdit eder mi? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Erzincan İliç Çöpler Altın Madeni’nde ihmaller sonucu gerçekleşen facia, Eskişehir Sivrihisar ilçesindeki Kaymaz Altın ve Gümüş Madeni’nde de benzer bir felaket yaşanma riskini gündeme getirdi. 
 

Kaymaz Altın ve Gümüş Madeni’ni işleten KOZA Altın işletmeleri, kapasite artışı ve üçüncü siyanür havuzu için başvurmuş ve başvuru Ağustos 2023’te kabul edilmişti. İliç’teki madende de kapasite artışına izin verilmesinden sonra facianın gerçekleşmiş olması, endişeleri artırdı. 

Madenin kapatılması talebiyle, imza kampanyası platformu Change.org’da kampanya başlatıldı. Bölge halkı kanserle mücadele ediyor
 

Kampanyayı Başlatan Nilay Şentürk, Madenin şu anda bile bölgede tarıma ve insan sağlığına zarar verdiğini, İşletme çevresinde yaşayan yüzlerce insanın, yıllardır başta kanser olmak üzere çeşitli hastalıklarla mücadele ettiğini söylüyor ve bölgedeki 13 endemik bitki türü ve biyoçeşitliliğin tehlike altında olduğunu sözlerine ekliyor. 
 

Kapasite artışı ve 3. siyanür havuzunun yaşanan sorunları artıracağını söyleyen Şentürk, “Olası bir faciada yeni gölet ve diğer iki siyanür göletinde kullanılan siyanürün Kaymaz Barajı’na ulaşarak içme ve sulama suyuna karışmasıyla bölgedeki tarım ve toplum sağlığını riske atmaya devam edecek” diyor. 
 

Kampanya metninde verilen diğer bilgilere göre:
 

• Maden atıklarında canlı sağlığı için belirlenen güvenli limit değerlerin çok üstünde siyanür bulunur ve maden atıklarını yönetmek zordur. 
   

• Altın madenlerinde kullanılan siyanür, “Su Çerçeve Yönergesi” kapsamında başlıca kirletici kimyasallardan biri olarak belirtilmekte ve halk sağlığı, çevre üzerinde geri dönülmez felaketlere sebep olur.
   

• Geçtiğimiz 25 yıl boyunca dünya genelinde 30’dan fazla atık maden barajı kazası yaşandı. Yani gelişen teknoloji atık barajı kazalarının önüne geçemiyor.

Kampanya, 13 farklı endemik bitki türünün bulunduğu ve insanlanların yaşam alanlarına yakın olan Kaymaz bölgesindeki altın madeninin faaliyetlerinin durdurulmasını talep ediyor.  

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Eskişehir de İliç Gibi Siyanür Tehdidi Altında yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.