Üsküdar Üniversitesi Çevre Ahlakı Platformu Başkanı Prof. Dr. İbrahim Özdemir öncülüğünde hazırlanan kapsamlı dosyada; plastik israfı, çevreci “yeşil cami” örnekleri, geri dönüşümün önemi, çevre politikaları ve özellikle İslam dünyasında giderek artan bir sorun olan plastik atık ithalatı gibi başlıklar derinlemesine inceleniyor.

Plastik kirliliği küresel bir tehdit

Dosyada, dünya genelinde plastik kullanımının azaltılmasının hedeflendiği vurgulanarak, yılda yaklaşık 11 milyon ton plastik atığın su ekosistemlerine karıştığı ve mikroplastiklerin tarım topraklarında biriktiği belirtiliyor. Plastik kirliliğinin yıllık sosyal ve çevresel maliyetinin ise 300 ila 600 milyar dolar arasında olduğu tahmin ediliyor.

Müslüman ülkelerde plastik sorunu 

Müslüman ülkelerdeki plastik kullanımının artışı, geri dönüşüm altyapısının eksikliği ve çevre bilincinin düşüklüğünün öne çıkan sorunlar arasında sıralandığı dosyada, Türkiye, Endonezya, Pakistan gibi ülkelerde özellikle nehir ve deniz kirliliğinin büyük bir tehdit oluşturduğuna dikkat çekiliyor. TÜBİTAK verilerine göre Türkiye’de Sakarya, Gediz, Ergene ve Menderes nehirlerinde kirlilik oranının yüksek seviyede olduğu belirtiliyor.

Tek kullanımlık plastiklere yasal sınırlamalar getirilmeli!

Dosyada, İslam’ın çevreye dair öğretilerine de geniş yer veriliyor: İsrafın (aşırı ve gereksiz tüketim) haram olduğu, Kur’an’da çevreye zarar vermenin “fesad” (bozgunculuk) olarak tanımlandığı ve Peygamber Efendimizin sade yaşam tarzı ile doğaya saygısının örnek alınması gerektiği vurgulanıyor. Çözüm önerileri arasında ise camilerde Cuma hutbelerinde çevre bilincinin işlenmesi, İslami vakıflar ve sivil toplum kuruluşlarının geri dönüşüm projeleri geliştirmesi, eğitim ve medya kampanyalarıyla bilincin artırılması ve tek kullanımlık plastiklere yasal sınırlamalar getirilmesi yer alıyor.

Plastik atık ithalatı

Çin’in 2018’de plastik atık ithalatını yasaklamasının ardından, birçok Batılı ülkenin plastik atıklarını Türkiye, Malezya ve Endonezya gibi Müslüman ülkelere yönlendirdiği belirtilen dosyada, yılda üretilen 370 milyon ton plastik atığın sadece %9’unun geri dönüştürülebildiği gerçeği gözler önüne seriliyor. Türkiye’nin, Almanya ve İngiltere gibi ülkelerden geri dönüşüm adı altında plastik ithal eden başlıca ülkeler arasında yer aldığı ve uzmanlara göre bu durumun çevresel bir zafiyet ve etik bir sorun teşkil ettiği ifade ediliyor.

Dosyada, Türkiye, Malezya ve Endonezya özelinde plastik atık ithalatının ve geri dönüşüm kapasitelerinin yetersizliğinin yol açtığı sorunlar detaylı verilerle sunuluyor. Greenpeace’in araştırmasına göre Türkiye’ye ithal edilen atıkların Seyhan Nehri ve Akdeniz çevresine yasa dışı şekilde bırakıldığı, 2021’de her gün 241 TIR dolusu plastik atığın Avrupa’dan Türkiye’ye girdiği bilgisi paylaşılıyor. Benzer şekilde Malezya ve Endonezya’da da geri dönüştürülemeyen atıkların doğaya kontrolsüzce bırakıldığı ve bu durumun yasa dışı ticaret, politik zafiyetler ve rüşvet sistemiyle daha da kötüleştiği vurgulanıyor. Çözüm olarak plastik ithalatına karşı daha etkili denetimler, sivil toplum kuruluşlarının çevrecilik faaliyetlerinin yaygınlaştırılması ve İslami çevre ahlakının gündeme taşınması öneriliyor.

“Mizan: Dünya ile Bir Sözleşme” kamuoyunun erişimine açılıyor

Üsküdar Üniversitesi, 5 Haziran 2025 Dünya Çevre Günü kapsamında anlamlı bir adım atıyor.

Katkı sağlayıcıları arasında yer aldığı “Mizan: Dünya ile Bir Sözleşme” adlı uluslararası çevre belgesini, dijital formatta ve ücretsiz olarak kamuoyunun erişimine açıyor.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) öncülüğünde hazırlanan ve İslam’ın çevre ahlakına dair ilkelerini günümüz ekolojik krizleriyle buluşturan güçlü bir metin olan eser, yalnızca Müslümanlar için değil, doğayla uyum içinde yaşamak isteyen herkes için bir rehber niteliğinde.

Üsküdar Üniversitesi, eseri PDF formatında ücretsiz olarak erişime sunuyor. İsteyenler kitaba  https://uuyayinlari.com/mizan-dunya-ile-bir-sozlesme linkinden ulaşabiliyor.

“Sıfır Plastik” hedefi

Üsküdar Üniversitesi, “Sıfır Plastik” hedefi doğrultusunda üç yıl önce tek kullanımlık plastik bardak kullanımını sonlandırarak “Yeşil Üniversite” vizyonunda önemli bir adım attı.

“Yeşil Camii Projesi” başlatıldı

Üniversite aynı zamanda İslam Toplumu Millî Görüş (IGMG) ile birlikte cami merkezli bir toplumsal dönüşümü hedefleyen “Yeşil Camii Projesi” ni başlattı. Prof. Dr. İbrahim Özdemir’in öncülüğünde yürütülen proje, camilerin sadece ibadet değil, aynı zamanda çevre bilincinin yayıldığı eğitim ve dayanışma merkezleri haline gelmesini amaçlıyor ve karbon nötr yaşam rehberleri ile cami binalarının enerji verimliliğinin artırılmasını hedefliyor.

Tek kullanımlık plastiklere yasal sınırlama! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye genelindeki yerel zincirler arasında birlik ve beraberliği güçlendirmek, sektördeki gelişmeleri değerlendirmek için Türkiye Perakendeciler Federasyonu önderliğinde her ay farklı bir ilde gerçekleştirilen toplantıların yenisi İstanbul’da düzenlendi. Yerel zincirlerin gündeminde deprem bölgesinde yürütülen çalışmalar, fiyat sabitleme ve kira artışları yer aldı.

Deprem bölgesindeki ihtiyaçları tespit etmek ve geleceğe yönelik alınması gereken önlemler için ziyaretlerinin devam ettiğini belirten TPF Başkanı Ömer Düzgün; “Vatandaşlarımızın temel ihtiyaçlarını karşılamak için yetkili mercilerin yönlendirmesiyle desteklerimizi sürdürüyoruz. Ramazan ayına sayılı günler kala, bakanlığımızın yönlendirmesiyle önümüzdeki günlerde 5 bin kişilik iftar çadırları kuracağız. Diğer taraftan karışık gıda kolilerimizin bölgeye gönderimi devam ediyor. Federasyonumuz, derneklerimiz ve yerel zincir market üyelerimizle birlikte ülkemizin ve vatandaşlarımızın yanında olmayı sürdüreceğiz” açıklamasını yaptı.

Market raflarında yer alan ürünlerdeki fiyat artışına yönelik yerel zincirlerin yürüttüğü çalışmalara da değinen Düzgün; “14 perakendeci derneğimizin koordinasyonuyla yerel işletmelerimiz 81 ilde aldıkları kararlar doğrultusunda her gün yüzlerce farklı üründe indirim yapmaya devam ediyor. Diğer taraftan üretici ve tedarikçilerimiz ile görüşüyoruz, fiyat sabitleme konusunda katkı sunmalarını istiyoruz” dedi.

Toplantıda yerel zincirlerin ve esnafın şehir ve bölgeye göre yüzde 100’e varan kira artış oranları karşısında zorlandığını belirten Ömer Düzgün; “Market demirbaşları, tadilat, tasarım, tanıtım çalışmaları başta olmak üzere önemli bir yatırım gerçekleştiren yerel işletmeler ve esnaf, yaşanan astronomik kira artışları nedeniyle her geçen gün daha fazla zorlanıyor. Birkaç ay önce yüzde 70’lere ulaşan artış rakamlarını konuşurken, bugünlerde bu oran bazı şehir ve semtlerde yüzde 100’e ulaşmış durumda. Önerilen kira zammını yapamayacağını belirten işletmeciye ise mülk sahibi çıkması yönünde baskı yapıyor.  Marketin işletilmesi için yıllarca yatırım yapan işletme sahibi, başka bir yere taşınma daha büyük maliyet oluşturacağı için yapılan kira zammını kabul etmek zorunda kalıyor. Elektrik, doğal gaz, kira başta olmak üzere artan maliyetleri yüzünden işletmeler ayakta durmakta zorlanıyor” açıklamasını yaptı.

Yerel işletmecilerin önümüzdeki süreçte iş yeri kiralarındaki artışı kaldıramayacağını belirten Düzgün; “Dükkan kiralarındaki artışın önüne geçilmesi için destek bekliyoruz. Dükkan ve iş yeri kiralarının artış oranına bir sınırlandırma getirilmesi, sabitleme yapılması, işletmecilere nefes aldıracak” dedi.

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

TPF Başkanı, İstanbul toplantısında sektör gündemini değerlendirdi “İş yeri kira artışlarına sınırlama getirilmesi, yerel işletmeciye nefes aldıracak” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.