İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Dilek Toprak, 9 Şubat Dünya Sigarayı Bırakma Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, yaygınlığı son dönemlerde artan elektronik sigara kullanımına ve sakıncalarına dikkat çekti.

Elektronik sigarayla nikotin bağımlılığı arttı

Elektronik sigaranın Dünya Sağlık Örgütü ve Sağlık Bakanlığı’nca önerilmeyen, zararlı olarak bildirilen bir ürün olmasına rağmen kullanımının giderek yaygınlaştığını belirten Prof. Dr. Dilek Toprak, “Elektronik sigara nikotin bağımlılığını ortadan kaldırmadığı gibi, bağımlılığı destekleyen bir üründür. Sigaraya alternatif olarak pazarlanmaya çalışılan elektronik sigarayla birlikte nikotin bağımlılığı tekrar artmıştır” uyarısında bulundu.

Elektronik sigara ile de nikotin alınıyor

Son yıllarda giderek yaygınlaşan elektronik sigara ile her nefeste 0-36 mg/mL arasında nikotin alındığını belirten Prof. Dr. Dilek Toprak, böylece 30 puf çekildiğinde bir sigaradan alınan miktar kadar nikotin alındığını söyledi. Bu nedenle elektronik sigaranın, sigara gibi nikotin alınmasına neden olduğunu ifade eden Prof. Dr. Dilek Toprak, “Elektronik sigaranın kartuşunun içindeki sıvıda ayrıca propilen glikol, etanol, nitrozamin, tütün çiçeği, nane, kahve, çikolata, meyve aromaları gibi tat ve koku içeren farklı kimyasallar ile cazip hale getirilerek kullanımı artırılmaya çalışılıyor” dedi.

Sigara kullananların yarısı sigara nedeniyle ölüyor

Sigara kullananların yarısının sigara nedeniyle hayatını kaybettiğini belirten Prof. Dr. Dilek Toprak, “2030 yılında dünyada 8 milyon, Türkiye’de 240 bin sigaraya bağlı ölüm beklenmektedir” dedi.

Sigara bağımlılığı, tedavisi mümkün bir hastalık

Sigara bağımlılığının tedavi gerektiren, nükslerle seyredebilen, mortalitesi yüksek, kronik ve salgın bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Dilek Toprak, sigarayı bırakmanın mümkün olduğunu söyledi. Prof. Dr. Toprak, “Sigaranın bıraktırılması, en az sigaranın neden olduğu hastalıkları tedavi etmek kadar, hatta daha fazla önemlidir. Tedavide amaç uzun erimde sigara kullanımın bırakılmasıdır. Sigara alışkanlığından vazgeçmek için her şeyden önce kişinin sigarayı bırakma konusunda istekli olması gerekir. Her hastaya etkin tedavilerin varlığı anlatılmalı ve tedavi önerilmelidir. Tek tek, grup ya da telefon görüşmeleri tedavi etkinliğini artırır” diye konuştu.

Tedavide iki yöntem uygulanıyor

Sigara bırakmada kullanılan, bilimsel olarak etkinliği kanıtlanmış yöntemlerin iki ana başlıkta toplandığını kaydeden Prof. Dr. Dilek Toprak, bunların davranışsal tedavi ve ilaç tedavisi (Vareniklin, Bupropiyon, Nikotin replasman tedavisi) olduğunu söyledi.

Sigara içmede davranış da bağımlılık sebebi!

Prof. Dr. Dilek Toprak, sigara bağımlılığının tek nedeninin elektronik sigara olmadığını söyledi. Sigara bağımlılığında sadece nikotin değil, sigara içme sırasında yapılan davranışların da (örneğin parmaklar arasında tutma, sigarayı ağza ve kül tablasına götürme) bağımlılık sebeplerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Toprak, bağımlılık tedavisinde bu davranışın da düzeltilmesinin hedeflendiğini, elektronik sigara nikotin içermesinin yanında bu davranışları değiştirmediği için sigara bırakmada yardımcı bir yöntem olarak kabul edilemeyeceğini belirtti.

Bilim dışı yöntemlerden uzak durulmalı

Bunların dışında olan her türlü yöntemin bilimsel olarak kanıtlanmamış olduğunu belirten Prof. Dr. Dilek Toprak, “Kişilerin kulaktan dolma önerilerle bu yöntemleri denememeleri gerekir.  Özellikle internetten ne olduğu bilinmeyen bitki ve macun gibi öneriler son derece tehlikeli olabilmektedir” uyarısında bulundu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Uzmandan “Elektronik sigarayla nikotin bağımlılığı artıyor” uyarısı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Onur Noyan, e-sigara ile sigara bırakmanın mümkün olup olmadığını anlattı.

E-Sigara ile sigaraların benzerliğinden bahsetmek gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Onur Noyan, “Sigara dediğimiz ürün aslında tütünün yakılarak nikotinin açığa çıkartılması ile elde ediliyor. E-sigara ise nikotinin yakılarak ya da buharlaştırarak elde edilmesiyle ortaya çıkan ürünler.” dedi.

İkisinin de ortak benzerliğinin nikotin içermesi ve nikotinin bağımlılık yapıyor olması olduğunu kaydeden Prof. Dr. Onur Noyan, şöyle devam etti:

“E-sigaraların zararı normal sigaraya çok benzer. Öncelikli olarak bağımlılık yapıcı etkileri hem normal sigarada hem de e-sigaralarda birbirine çok yakın etki gösteriyor. E-sigaraların içerisindeki kimyasal maddelerden dolayı ortaya çıkan akciğer sorunları ve diğer bilmediğimiz ürünlerden kaynaklı metabolik sorunlar sebebiyle en az sigaralar kadar zararlı olduğunu söyleyebiliriz. 

‘Peki bu noktada normal sigaradan daha sağlıklı bir ürün olarak pazarlanan e-sigaraların bağımlılık tedavisinde yeri var mıdır?’ diye düşünecek olursak, e-sigaraların bağımlılık tedavisinde yeri olmadığını söylemek çok doğru olur. Normal şartlar altında sigaradan daha az bağımlı olduğu, daha az zararlı olduğunu pazarlanarak kullanıma sokulan bu ürünlerin aslında bağımlılıktan kurtulmaya çok da faydalı olmadığı yapılan çalışmalarda gösterilmiştir. Hem bu sayede hastaların sigarada uzaklaşmaları daha zor olmakta hem de kişilerde daha başka bir bağımlılık tipi ortaya çıkmış olmakta.”

E-sigara ile sigarayı bırakabilir mi? 

Sigarayı bırakmak için daha az zararlı olduğu düşünülen e-sigara kullanmaya başlayan bir kişinin aynı zamanda nikotin bağımlılığı devam ettiğinden dolayı nikotini hayatından çıkartmakta zorlandığını anlatan Prof. Dr. Onur Noyan, şunları kaydetti:

“Bu bağlamda sigaradan e-sigaraya geçiş aslında nikotin bağımlılığının devamını sürdürmekte ve bağımlılığın azalmasına bir etki göstermemektedir. Bazı vakalarda çok nadiren de olsa e-sigaraya geçiş ile birlikte kişilerin el alışkanlıklarını değişebileceği bu sayede bırakmalarının daha kolay olduğu söylenebilir ama pratikte ve bilimsel olarak bunun doğru olduğunu söyleyemiyoruz.

Sonuç olarak sigarayı bırakmak için e-sigaralardan ziyade mutlaka ama mutlaka tıbbi bir destek alınmalı. Psikoterapi desteği alınmalı, bu bağlamda kullanılacak ilaçlar ile birlikte nikotin yerine geçebilecek ürünler tercih edilmeli ve bir plan dahilinde sigara bırakılmalı yoksa bireylerin kendi başına gösterdiği çabalar daha uzun sürede kişilerin ‘ben bunu bırakamıyorum’ gibi bir düşüncesine sebep olmakta ve daha karamsar hissetmelerine ve sigarayı bırakmak ile ilgili daha olumsuz hissetmelerine sebep olabilir.”

E-sigaraların dumanıyla bilmediğimiz kimyasal maddeler açığa çıkıyor

E-sigaradaki pasif içicilik riskinin normal sigara ile aynı olduğunu dile getiren Prof. Dr. Onur Noyan, “Çünkü e-sigaraların dışarıya çıkarttığı kısmi olarak buhar aslında içerisindeki bilmediğimiz kimyasal maddelerin de dışarıya çıkmasına sebep olmakta. Bu kimyasal maddelerin buhar yoluyla dışarı çıkması akciğer enfeksiyonlarından ya da bilmediğimiz yeni akciğer komplikasyonuna kadar giden bir yoldur.” şeklinde görüşlerini ifade etti.

E-sigaralar hakkında yanlış bilinen gerçekler   

“E-sigaraların daha az zararlı olduğuna dair bir inanç, e-sigaraların içermiş oldukları farklı aromalar, içermiş oldukları farklı içerikler ve şirin görünümleri, popüler medyada yıldızların ya da diğer ünlülerin e-sigara tüketiyor olmaları, sigaraya bırakmak için kullanılıyor olduğuna dair haberlerin çıkması aslında e-sigaralar ile ilgili en büyük yanlış bilgiler.” diyen Prof. Dr. Onur Noyan, şöyle devam etti:

“Bu bağlamda e-sigaralar en az sigara kadar zararlıdır ve sigarayı bırakmak için bir araç olarak kullanılmamalıdır. Sigarayı bırakmak için mutlaka uzman desteği alınmalıdır. E-sigaralar aslında hem bağımlılığa geçişi hızlandırmakta hem de tedaviden uzaklaştırmakta.”

E-sigara bağımlılığı tedavisi nasıl yapılır? 

E-sigara bağımlılığının tedavisinin normal sigaradan hiç farklı olmadığını ifade eden Prof. Dr. Onur Noyan, şöyle devam etti:

“Sigara bağımlılığında nikotin yoksunluğunu tedavi etmeyi çalıştığımızdan dolayı e-sigara bağımlılığının tedavisinde de nikotin yoksunluğuna yönelik bir tedavi başlıyoruz. Özellikle nikotin yoksunluğunu daha az hissedilmesi için nikotin sakızları, nikotin bantları, nikotin spreyleri kullanılıyor. Nikotin yoksunluğu ve nikotin isteği ile baş etmek için bazı ilaçları tercih ediyoruz.”

Prof. Dr. Onur Noyan, ilaçlar ile birlikte psikoterapiyi de tedaviye dahil ettiklerini belirterek, “Sigarayı bırakma süreci uzun soluklu bir süreçtir. Hayal kırıklığı ve karamsarlığa kapılmadan bu yolda ilerlemek çok önemli.” şeklinde konuştu. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Sigara sigarayla bırakılmaz yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.