İzmir Büyükşehir Belediyesi, deprem ve yangın gibi afetlere karşı toplumsal farkındalık yaratmak amacıyla eğitim çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor. Buca Toros’taki eğitim merkezinde kurulan sanal gerçeklik simülasyonu sayesinde vatandaşlar, 7 büyüklüğündeki sarsıntıları güvenli bir ortamda deneyimleyerek doğru refleksleri öğreniyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı bünyesinde geliştirilen Sanal Gerçeklik Tabanlı Deprem Simülasyonu, katılımcılara sarsıntı anını gerçeğe en yakın haliyle yaşatıyor. Sanal gerçeklik gözlükleri ve özel simülasyon cihazlarıyla desteklenen sistem; kullanıcıların 5 ila 7 büyüklüğündeki depremleri deneyimlemesine olanak tanıyor. Bu teknolojik altyapı sayesinde hem çocuklar hem de yetişkinler, panik yapmadan “çök-kapan-tutun” gibi hayati hamleleri güvenli bir ortamda pekiştirme imkânı buluyor.

Eğitimin üç aşamasıyla tam hazırlık
Eğitim programı, afet bilincini en üst seviyeye çıkarmak amacıyla üç temel aşamadan oluşuyor. Katılımcılara; deprem öncesinde alınması gereken önlemler, sarsıntı anındaki doğru davranışlar ve deprem sonrasında dikkat edilmesi gereken hayati noktalar hem teorik hem de uygulamalı olarak aktarılıyor. Toros Yangın ve Doğal Afet Eğitim Merkezi’nde her yaş grubuna özel senaryolar uygulanıyor. 7-12 yaş grubundaki çocuklar, güvenli sınırlar içerisinde 5 büyüklüğündeki sarsıntıları deneyimlerken; yetişkinler için bu oran 7 büyüklüğüne kadar çıkarılıyor. Simülasyon sayesinde teorik bilgiler, gerçeğe en yakın koşullarda pratiğe dönüştürülüyor.

Anaokulundan üniversiteye her yaş grubuna eğitim
İzmir İtfaiye Dairesi Başkanlığı Eğitim Şube Müdürlüğü bünyesinde görev yapan eğitmen Mehmet İyilikçi, merkezin Türkiye’nin en kapsamlı afet eğitim üslerinden biri olduğunu vurguladı. Anaokulundan üniversite düzeyine kadar her yaş grubuna kapılarının açık olduğunu belirten İyilikçi, eğitim sürecini şu sözlerle özetledi:
“Öncelikle teorik eğitimlerle deprem, yangın ve diğer doğal afetlerin dinamiklerini anlatıyoruz. Ardından, yazılım mühendisleriyle birlikte geliştirdiğimiz simülasyon cihazı aracılığıyla katılımcılara deprem anını gerçeğe en yakın haliyle deneyimleme imkânı sunuyoruz.”

Tatbikatlar hayat kurtarıyor 
Deprem anında paniğin en büyük düşman olduğunu vurgulayan eğitmen Mehmet İyilikçi, sarsıntı anında sergilenecek soğukkanlı tavrın hayati önemine dikkat çekti. Gece meydana gelebilecek olası bir deprem senaryosunun en zorlayıcı durumlardan biri olduğunu belirten İyilikçi, şu uyarılarda bulundu:
“Deprem sırasında pencere, merdiven ve asansörlerden mutlaka uzak durulmalı; önceden belirlenen güvenli noktalarda kalınmalıdır. Paniği yenmenin tek yolu ise önceden tatbikat yapmaktır. Çünkü insan, hazırlıklı olduğu ve bildiği şeyden korkmaz. Bu nedenle her bireyin doğru hareketleri önceden alışkanlık haline getirmesi gerekiyor.”

Can ve mal kaybını en azına indirme hedefi
Yurttaşları Toros Yangın ve Doğal Afet Eğitim Merkezi’ne davet eden İyilikçi, merkezin temel misyonunu şu sözlerle özetledi: “Amacımız; deprem, yangın ve diğer acil durumlarda doğru davranış modellerinin öğrenilmesini sağlayarak olası can ve mal kayıplarını en aza indirmektir.”

Küçük kursiyerler afete hazır
Eğitime katılan minik kursiyerler, merkezden hem yeni bilgilerle hem de büyük bir farkındalıkla ayrıldı. Üçüncü sınıf öğrencisi Defne Pekgüzel, yangın ve deprem güvenliği konusunda kritik bilgiler edindiğini belirterek şunları söyledi:
“Deprem çantasının ne kadar önemli olduğunu ve içinde nelerin bulunması gerektiğini öğrendim. Alınacak önlemleri bize çok güzel anlattılar ve uygulamalı olarak gösterdiler. Eğitimi çok beğendim.” 9 yaşındaki Aras Akoğlu ise deprem anında hayat kurtaran “cenin pozisyonu” ve “çök-kapan-tutun” hareketlerini öğrendiğini ifade etti. Aras, edindiği bilgileri evde paylaşacağını dile getirerek, “Aileme hemen bir afet çantası hazırlamamız gerektiğini ve deprem sonrası buluşacağımız toplanma alanını belirlememizin önemini anlatacağım” dedi.

Acil durumlar için hayati tüyolar
Eğitimlere katılan Lara Solmaz da deprem anında sergilenecek doğru tutumun önemini kavradığını belirterek, “Sarsıntı sırasında ‘çök-kapan-tutun’ hareketini yapacağım veya cenin pozisyonunda kalacağım. Ayrıca deprem çantamızı hazırlamamız ve toplanma yerimizi önceden belirlememiz gerektiğini öğrendim. Artık afetler konusunda çok daha bilinçliyim” dedi.

Kapsamlı eğitim modülleriyle tam hazırlık
Toros Yangın ve Doğal Afet Eğitim Merkezi’nde sunulan eğitimler yalnızca deprem simülasyonuyla sınırlı kalmıyor. Merkezde; yangın söndürme tekniklerinden tahliye stratejilerine kadar pek çok farklı afet ve acil durum senaryosuna yönelik modüller yer alıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi, bu kapsamlı programlarla çocuklardan yetişkinlere kadar toplumun her kesiminde güçlü bir afet bilinci oluşturmayı hedefliyor.

İzmir’de afet bilinci sanal gerçeklikle güçleniyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Eğitimin açılış konuşmasını gerçekleştiren GGYD Genel Başkanı M. Nezih Allıoğlu, “Büyük bir acı yaşıyoruz. Yaşadıklarımız bireysel ve toplumsal psikolojik yıkım. Yüreğimiz enkaz altında kaldı. Fiziki enkazlar ortadan kaldırılıyor ama duygularımızı nasıl onaracağımızı bilmiyoruz. Bugün bunun için bir araya geldik” diye konuştu. 

“Evinizde güvenli yer oluşturun, eşyalarınızı sabitleyin” 

GGYD İzmir Şubesi, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından bireysel ve toplumsal olarak yaşadığımız psikolojik yıkımın yaralarını sarmak amacıyla ‘Depremin Oluşturduğu Psikolojik Sarsıntı’ konulu eğitimi düzenledi. Psikolog Gamze Eren Kanpolat tarafından çevrimiçi olarak gerçekleştirilen eğitimde, “Depremzedelerle doğru iletişim nasıl olmalıdır?”, “Depremin ardından duygusal olarak nasıl toparlanabiliriz?”, “Depremin çocuklarımızda bıraktığı duygusal olarak etkilere nasıl yaklaşmalıyız?” başlıkları ele alındı. Ülkemiz açısından zor, etkisi uzun sürecek bir afet ile karşı karşıya olduğumuzu belirten Psk. Gamze Eren Canpolat, “Korku, endişe gibi duygularla yönetildiğimiz bir durum var. Bu bir ikincil travma. Bu travma ile mücadele etmek için kontrol duygusunu yeniden harekete geçirmeliyiz. Evimizde güvenli yer oluşturmalı, eşyalarımızı sabitlemeliyiz. İşimize, okula gitmek, toplantılara girmek gibi ‘süren’ şeylere odaklanmalıyız. Hareketsiz olana odaklanırsanız travmatize olmaya devam edersiniz” diye konuştu. Psk. Kanpolat sözlerini şöyle tamamladı:

Su, iyi bir duygu düzenleyicidir 

“Basit hedeflerle kendimizi toparlayabiliriz. En basit yöntem olarak sosyal medyaya sınır koyabiliriz. Deprem hakkında konuşmaya sınır getirebiliriz ama duygularımıza değil. Korktuk, kaygılıyım, öfkeliyim, hayal kırıklığı yaşıyorum diyebilmeliyiz. Duygularımızı, çocuklarımızın duygularını es geçmemeliyiz. Beslenme, özellikle travmatik dönemlerde çok önemli. Yemekleri geçiştirmemiz gerekiyor. Vücudumuzu harekete geçirmek, 20 dakikalık yürüyüşler duygularınızı düzenlemenizde yardımcı olacaktır. Su çok iyi bir duygu düzenleyicidir. Bunları yapmazsak duygular bedenimizde kilitleniyor. Duygularınızı açın.

İki ayağınızı ile yere basın 

Son üç yıl düşünüldüğünde kolay şeyler yaşamadık. Pandemi, İzmir depremi, yangın ve son olarak Kahramanmaraş depremi. Bu süreci atlatmak için ‘şimdi ve burada’ egzersizi yapın. Zihnimiz Hatay’da, Kahramanmaraş’ta, bedenimiz Ankara’da iken bunu nasıl başaracağız? İki ayağınız ile yere basın, kendinizi topraklayın. Nefes, çok önemli bir düzenleyici. Beş duyunuz ile ‘şimdi ve burada’ olana odaklanın. Akışımızda olmayan görüntülerle karşılaştık. Bunlar bir vatandaş için ağır yükler. Depremden etkilenen vatandaşlarımıza daha fazla yardım etmek, yardımı devam ettirmek için kendimize, zihnimizi korumalı, bedenimize bakmalıyız. Kendimize iyi bakmak bizi sorumsuz, hissiz, kötü biri yapmaz. Yas süreci dalgalı bir süreçtir; bazen üzülmek bazen mutlu olmak bunların hepsi anlaşılır. Hep aynı duyguda kalamayız.

Depremzedelere ‘Ben buradayım’ deyin 

Diğer önemli bir konu depremzedeler ile iletişim. Yardım verenler olarak yapabileceğimiz ilk şey onlara kendilerinin anlaşıldığını hissettirmek. Fiziki yardımların dışında, ‘Ben buradayım’ demek, onları dinlemek gerekiyor. En zoru dinlemektir, dinlemeyi başarmak gerekiyor. Anlaşıldıklarını hissettirmemiz gerekiyor.”

GGYD olarak 2 Milyon TL ayni ve nakdi yardım yaptık

‘GGYD olarak depremden etkilenen her bir ferdimizin yanında olmaya gayret edeceğiz’ şeklinde konuşan GGYD Genel Başkanı M. Nezih Allıoğlu ise ‘Yeniden milletimizin başı sağ olsun’ diyerek sözlerini şöyle tamamladı: “Bu afet bizlere zor zamanlarda dayanışmanın, birlik olmanın önemini acı bir şekilde hatırlattı. GGYD olarak, ilk etapta Dernek üyelerimizin yüksek katılımı ile ayni ve nakdi yardımı Hatay’a ulaştırdık. Bölgenin en acil ihtiyaçlarından çadır yardımlarımızı yine üyelerimizin destekleri ile temin edip bir heyetle Hatay’a giderek kendi ellerimizle teslim ettik. Kahramanmaraş’a ilaç desteğinde bulunduk. Üyelerimizin destekleriyle Ankara’ya zorunlu yerleşen depremzedelere ayni desteklerimizi yaptık. Üyelerimizin katkılarıyla 2 Milyon TL’nin üzerinde nakdi ve ayni destek olduk. GGYD olarak vatandaşlarımızın yanında olmaya devam edeceğiz.”

Eğitimin son bölümünde GGYD üyeleri Hatay’a yaptıkları ziyaret gözlemlerini aktardı ve GGYD İzmir Başkan Vekili Ahmet Kiraz, “Depremi unutturmayalım. Bugünkü gibi toplantılar ile depremi gündemimizde tutmaya devam edelim” vurgusu yaptı. Eğitim katılımcılar ile gerçekleştirilen soru-cevap bölümü ile tamamlandı.

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

‘Depremin Oluşturduğu Psikolojik Sarsıntı’ ile mücadele eğitimi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.