Proje ekibini tebrik eden Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, “Günümüzde yenilenebilir ve çevre dostu enerji sistemlerine talep dünya çapınca giderek artıyor. Üniversitemizin de partneri olduğu uluslararası çok ortaklı proje kapsamında çevreye duyarlı, tasarımıyla yenilikçi yüzen güneş enerjisi santralleri oluşturulacak. Çevre dostu bu projenin hayata geçirilmesinde emeği olan akademisyenlerimizi tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum” dedi.

“Çevre dostu yüzer santraller oluşturulacak”

Proje hakkında bilgi veren Doç. Dr. Mete Çubukçu, “STEWART projemiz, yüzer fotovoltaik santrallerin mevcut tasarımlarının hangi koşullar altında çevre dostu olduğunu ve önceki koşullar sağlanmadığında, çevre ve ekolojik koşulları olumsuz etkilememesi için mevcut tasarımlarda hangi değişikliklerin gerekli olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Projenin stratejik hedefi, düzenleyici otoritelerle diyaloğu bilimsel olarak destekleyerek, yüzer fotovoltaik santrallerin kurulumunun yaygınlaştırılmasıdır. İşlevsel hedefleri de farklı iklimlerdeki ve kuş ekosistemlerindeki çeşitli su kütlelerinde yapılan gerçek testlere dayalı olarak çevresel etkilerin izlenmesine yönelik bir protokol oluşturmak ve çevresel olumsuz etkilerin üstesinden gelirken ekonomik ve yasal açıdan uygun teknolojik bir tasarım geliştirmektir. Bu sayede, fotovoltaik sistemler için yeni bir uygulama alanı (yüzer FV santral olarak adlandırılan) açılmasına ve düşük çevresel etkili ürünler oluşturulmasına katkıda bulunacaktır. Projenin etkisi; arazi kullanımı, biyolojik çeşitlilik ve hayvan yaşamı üzerindeki etkiler gibi çevresel etkilerin azaltılması ve işgal edilen su yüzeyinde çok amaçlı kullanımın önemli ölçüde iyileştirilmesi olacaktır” diye konuştu.

Doç. Dr. Çubukçu, “Projemiz; Temiz Enerji Geçişi Ortaklığı Ufuk Avrupa Programının bileşenleri altında yer alan ‘İklim, Enerji ve Mobilite Kümesi’ kapsamında desteklenen bir ‘Ortak Fonlama Ortaklığı’  projesidir. Bu kapsamda, ‘CETPartnership’ aracılığıyla, Avrupa çapındaki temiz enerjiye geçiş sürecine hizmet sağlayacak Ar-Ge ve yenilik projelerinin hayata geçirilmesi amaçlanmaktadır” dedi.

Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Enstitüsü öğretim üyesi Doç. Dr. Mete Çubukçu’nun sorumlu proje yöneticisi olarak görev aldığı projede; EÜ Güneş Enerjisi Enstitüsü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Hasan Sarptaş ve Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş araştırmacı olarak görev alıyor. Projenin Türkiye ayağında Ege Üniversitesi ile birlikte Orta Doğu Teknik Üniversitesi de proje ortağı olarak yer alıyor.

Yurt dışı proje ortakları ise; Almanya’dan Fraunhofer Institute for Solar Energy Systems, Baywa R.E. Solar Projects; Fransa’dan Innosea ve HelioRec, İtalya’dan Roma La Sapienza Üniversitesi ile Tonucci and Partners kuruluşlarından oluşuyor.

EÜ’nün ortağı olduğu çevre dostu proje ile “Yüzer Güneş Enerjisi Santralleri” oluşturulacak yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Üretilen bu elektrik miktarı, yaklaşık 100 milyon tonluk sera gazı salınımını da engelledi.  Bu oran, Moskova’nın iki yıllık karbondioksit salınımına eşit.

Rusya’da elektrik kurulu kapasite kullanım oranı %83,3. Ülkede faaliyet nükleer santraller ise ülkedeki toplam elektrik üretiminin yaklaşık %20’sini karşılıyor.

Rusya’nın en büyük düşük karbonlu elektrik üreticisi olan Rosatom, 80 yıla yakın tecrübesiyle nükleer teknolojiler alanında dünyanın en büyük şirketleri arasında yer alıyor. Bu yıl, derecelendirme kuruluşu Expert RA JSC, Rosatom’a sürdürülebilirlik ilkelerine uygunluğu dolayısıyla “yüksek düzeyde uyuma” karşılık gelen bir ESG-II (b) derecesi verdi. Rusya’da çevre sorunlarının ele alınması ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşma ulusal hedeflerden biri olmaya devam ediyor. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Rus Nükleer Santralleri 1 Yılda Yaklaşık 100 Milyon Ton Sera Gazı Salınımını Engelledi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Endüstriyel kontrol sistemleri (ICS), enerji istasyonları ve nükleer santraller de dahil olmak üzere modern kritik altyapıları çalıştırmak için kullanılıyor. Bu nesneler sürekli siber saldırı riski altında çalışıyor. Kaspersky ICS CERT’in Cyber Security Weekend – META 2023’te açıkladığı istatistiklere göre, 2023’ün ilk çeyreğinde Türkiye’de ICS bilgisayarlarının %35,7’sinde saldırı tespit edildi ki bu, 2022’nin ilk çeyreğine göre %7,6 daha fazla. Nükleer enerji santrallerini siber tehditlerden korumak için Kaspersky, altyapıyı etkileyen siber saldırıların olasılığını ortadan kaldıran benzersiz bir güvenli tasarım yaklaşımı geliştirdi.

Kaspersky’nin güvenli tasarım yaklaşımı, nükleer enerji santrallerinde ağ güvenlik duvarları, veri diyotları, izleme çözümleri, saldırı tespit sistemleri, uç nokta koruması, operasyonel teknoloji ve IoT siber güvenliği, ağlar ve düğümler için siber güvenlik dahil olmak üzere farklı türde siber güvenlik çözümlerinin kullanılmasını gerektiriyor.

Güvenli tasarım yaklaşımı, BT destekli bir sistemin (veya tesisin) kötü niyetli siber saldırganların cihazlara, verilere ve bağlı altyapıya erişimine karşı koruma sağlayacak şekilde sıfırdan inşa edilmesi anlamına geliyor. Bu yaklaşım sistemin içsel güvenliğine dayanıyor. Zira sistem kullanım ömrü boyunca güvenli ve emniyetli bir durumda kalmak ve yüksek kaliteli koruma maliyetini azaltmak zorunda.

Kaspersky, nükleer enerji santrallerinde tasarımdan itibaren güvenli BT altyapısının uygulanması için eksiksiz bir dokümantasyon seti geliştirdi. Kaspersky’nin risk yönetimi yaklaşımı, yüklenici, ekipman, donanım ve yazılım seçimini kapsıyor ve yeni bilgisayar tehditlerinin yanı sıra mevcut saldırı taktik ve tekniklerini de dikkate alıyor. Dokümantasyon, bir nükleer enerji santrali BT mimarisinin tanımını, ilgili önerileri ve nükleer enerji santrallerinin uzun yaşam döngüleri boyunca siber güvenlik ve bilgi güvenliğini sağlamayı içeriyor.

Nükleer Enerji Santrallerinin Korunmasına Yönelik Yaklaşım 

Kaspersky ICS CERT Güvenlik Analizi Grup Lideri Ekaterina Rudina, şunları söyledi: “Evdeki ya da ofisteki bilgisayarımızda geleneksel olarak ‘üstte’ ya da ‘eklenti’ olarak yer alan koruma çözümlerini kullanıyoruz. Bunlar bizi bu düzeydeki saldırılardan korumak adına iyi iş çıkarıyor. Ancak nükleer enerji santralleri söz konusu olduğunda, bunların korunmasına yönelik yaklaşım farklı olmalıdır. Nükleer ve radyolojik güvenlik, tesisin kullanılabilirliği, güvenilir elektrik tedariği, diğer faktörlerin yanı sıra siber güvenlik tarafından belirlenir. Nükleer enerji santralinin korunması, tesis tasarımının ilk aşamalarında kapsamlı bir şekilde planlanmalıdır. Kaspersky’nin nükleer enerji santrali siber güvenliğine yaklaşımı, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) dahil olmak üzere uluslararası kuruluşların tüm standartları ve önerileriyle uyumludur.”

Kaspersky uzmanları, enerji santrallerini ve diğer kritik altyapıları çeşitli tehditlere karşı korumak için (güvenliği düşünülerek tasarlanmamış olsalar bile) şunları öneriyor:

• Olası siber güvenlik sorunlarını belirlemek ve ortadan kaldırmak için operasyonel teknoloji sistemlerinin düzenli güvenlik değerlendirmelerini gerçekleştirin.
• OT ağının temel bileşenleri için güncellemeleri zamanında yapın. Güvenlik güncellemelerini ve yamalarını uygulamak veya telafi edici önlemleri teknik olarak mümkün olan en kısa sürede hayata geçirmek, üretim sürecinin kesintiye uğraması nedeniyle milyonlara mal olabilecek büyük olayları önlemek adına çok önemlidir 
• Etkili güvenlik açığı yönetimi süreci için bir temel oluşturması için sürekli güvenlik açığı değerlendirmesi ve triyaj oluşturun. Kaspersky ICS CERT’in kapsamlı ve zamanında bilgi içeren benzersiz ICS Güvenlik Açığı Veri Akışları ile bu konuda güncel kalabilirsiniz.
• Endüstriyel Otomasyon ve Kontrol Sistemlerini özel, sertifikalı ve yerel olarak entegre edilmiş ürünler ve kapsamlı hizmetlerden oluşan bir ekosistem eşliğinde koruyun. Kaspersky Industrial CyberSecurity gibi özelleşmiş çözümler, endüstriyel ortamlara yönelik siber saldırıları olgun bir şekilde tespit etmek ve bunlara yanıt vermek için etkili bir araç haline gelebilir. 
• Güvenlik operasyon merkeziniz için ek bilgi almak üzere Kaspersky Threat Intelligence Portal’da yer alan ICS tehditleri ve tehdit beslemeleri hakkındaki Analitik Raporları göz önünde bulundurun 
• Ekiplerinizin olay önleme, tespit ve müdahale becerilerini geliştirip güçlendirerek yeni ve gelişmiş kötü amaçlı tehditlere karşı müdahaleyi iyileştirin. BT güvenlik ekipleri ve OT personeli için özel OT güvenlik eğitimleri, bunu başarmaya yardımcı olan temel önlemlerden biridir.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Nükleer Enerji Santralleri, Siber Tehditlerden Nasıl Korunur? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’de her yıl ‘güneşte 3 GW kurulu güç’ misyonuyla yola çıkan düşünce kuruluşu Solar3GW, ‘Türkiye Güneş Enerjisi Sektörü: TarımGES’ raporunu yayınladı. 

Solar3GW Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Bahadır Turhan ve yönetim kurulu üyelerinin ev sahipliğinde, bugün İstanbul’da düzenlenen toplantıda tanıtılan raporda, Tarım-Güneş Enerji Santralleri ile enerjide dışa bağımlılığı ve iklim değişikliğinin tarıma etkisini nasıl azaltacağı inceleniyor.

Raporda, dünyadaki pek çok ülke gibi Türkiye’nin de pandeminin etkisiyle daha derin hissedilen ekonomik krizle mücadele ederken, diğer yandan enerji arz krizinden de etkilendiği belirtiliyor. Enerjide dışa bağımlılık ve ekonomik krizle baş etmenin en akılcı yolunun ‘öz kaynaklarla en fazla üretimi yapmak’ olduğu işaret edilirken, Türkiye’nin buna imkan veren TarımGes’ten faydalanması gerektiği vurgulanıyor.

TARIMGES’LE ÜÇLÜ KAZANÇ

Solar3GW Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Bahadır Turhan açılış konuşmasında, 11 ili etkileyen deprem felaketi nedeniyle yaşadıkları üzüntüyü dile getirdi. Depremin ardından sektörün bölgeye yardım için seferber olduğunu hem malzeme hem de kurulum ve onarım için ekip gönderdiğini söyleyen Turhan, sözlerini şöyle sürdürdü: “En azından iletişim cihazlarının şarj edilmesi, gece basit led aydınlatmalar için mikro düzenekler kuruldu. Çok acı bir olay yaşadık, yaşıyoruz ama bu bize elektirik üretiminde yenilenebilir enerji kaynaklarının özellikle güneşin şebeke arz güvenliği açısından ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdi. Biz bugüne kadar güneş enerjisinin dağıtık üretime imkan vermesini verimlilik açısından ele alıyorduk ama deprem, afet sonrasında enerjiye ulaşım açısından da dağıtık üretimin ne kadar önemli olduğunu ortaya koydu. Küçük alanlarda tüketicinin kendi enerjisini üretmesi, olası sorunlara çok hızlı çözüm bulunmasını sağlıyor. Bunun için MikroGES’ler, KöyGES’ler kurulmasını öneriyoruz.”

Turhan ardından rapor hakkında bilgi verdi. TarımGES raporunda, tarım alanları üzerinde kurulacak güneş enerjisi santralleriyle aynı alanda hem elektrik hem de tarım üretimi yapılabileceğini vurgulayan Turhan, “TarımGES projeleri azalan kaynakların yönetimine yenilikçi bir çözüm sunan bir uygulama. Tarlalara kurulacak yeni güneş enerjisi santralleri sayesinde, sertleşen iklim koşullarına karşı mahsüller korunacak ve yüksek verimli ürün elde edilebilecek aynı zamanda elektrik gibi yüksek bir maliyet girdisi optimize edilebilecek. Hatta elektrik üretiminin, tüketimden arta kalan kısmı şebekeye satılarak üçüncü bir gelir kaynağı elde edilebilir” dedi. 

Turhan, dünyada ve Türkiye’de yaşanan kuraklığa, giderek daralan kullanılabilir arazilere karşı da TarımGES’lerin kullanabileceğini ifade ederek şunları söyledi: “Ülkelerin ekonomik politikalarına göre farklı şekilde uygulama olanağı sağlayabilecek TarımGES’ler iklim değişikliğine karşı mücadele ederken önemli bir araç olacak. Önemli olan ülkenin ihtiyaçları doğrultusunda bu aracı en doğru şekilde, uzun vadeli akılcı planlama ile kullanabilmesi.”

TARIM ALANLARINDAN 11 GW ELEKTRİK 

Raporda, Türkiye’nin toplam 234 bin kilometrekare tarım alanına sahip olduğu vurgulanıyor. Bu alanların binde 1’ine bugünün teknolojisiyle güneş panelleri kurulduğunda toplamda 11 GW’nin üzerinde güç elde etmek mümkün olacak. Turhan, “Solar3GW’nin de sloganı olan ‘her yıl en az 3 GW güneş gücü’nün, araziye kurulacak kısmı olan 1.350 MW’ın TarımGES uygulaması şeklinde kurulması, her yıl tarım alanlarımızın sadece 10 binde 1’ine kurulum gerçekleştirmemiz anlamına gelir. Bu yolla temiz ve ucuz elektrik üretirken, gittikçe artan ekstrem hava koşullarına karşı ilgili tarım ürününe ek bir koruma sağlanıp, tarımsal verim artırılır” dedi.

ELEKTRİK ÜRETİRKEN TOPRAĞIN VERİMİ ARTACAK

Güneş enerjisi ile tarım arazilerinin eş zamanlı kullanımına yönelik entegre bir sistem olan TarımGES’ler, tüm tarım alanlarında, çayırlar, otlaklar, seralar, hatta balık çiftliklerinde kurulabiliyor. Kenya gibi yoksul Afrika ülkelerinden İsveç gibi, güneşin en az göründüğü topraklara kadar dünyanın her köşesinde TarımGES projeleri uygulanıyor. 2012’de tüm dünyada 5 MW olan TarımGES kurulu gücü, 2022’de 14 GW’ı geçti. Dünyada bu konuda başı çeken ülke Japonya’da bugüne kadar 3 binden fazla uygulama yapıldı. 

Yapılan AR-GE çalışmalarında seçilen örnek coğrafyada güneş santrali kurulan tarlalarda acı biber üretiminin üçe katlandığı ortaya konuluyor. Çeri domates üretiminde ise su kullanımının yüzde 65 azaldığı ve toplam üretimin ikiye katlandığı gözlendi. Diğer yandan TarımGES uygulamalarında iki günde bir yapılan sulamalarda toprağın nemi yüzde 15 oranında, her gün yapılan sulamalarda yüzde 5 daha fazla korunuyor. 

Raporda, TarımGES projelerinin maliyet olarak küçük ölçekli GES çatı projelerine göre daha avantajlı olduğuna dikkat çekiliyor. Çiftçinin tarlasında üreteceği elektriğin fazlasını satarak öztüketim harcamalarını büyük ölçüde düşüreceği vurgulanıyor. Proje sadece enerjide değil tarımda da dışa bağımlılığın önüne geçebilecek. TarımGES’ler yerinde üretim-tüketim konusunda enerji dönüşümüne uygun çözüm sunuyor. Öncelikle elektrik üretimini, tüketimin olduğu alana yaklaştırılarak artan şebeke verimi sağlıyor, işletme maliyetlerini aşağıya çekiyor. Bu arada tarım için gereken sulama pompası, aydınlatma, ısıtma vb. faaliyetlerde gerekli olan enerji en ucuz şekilde yerinde üretilebiliyor. 

MEVZUATTA DEĞİŞİKLİK GEREKİYOR

Raporda, Türkiye’de TarımGES’ler önündeki en önemli zorluğun yasal mevzuatta iki amaçlı alan kullanımının yer almaması olduğu vurgulanıyor. TarımGES uygulamalarının tarım alanlarının bütünlüğünü bozmamakla birlikte, aynı alanı daha verimli kullanmayı amaçlayan ve çiftçinin ekonomisine katkı sağlayan uygulamalar olduğunun altı çizilerek, “Bu konuda yapılacak olan uygulamalarda atıl, üretim yapılmayan tarım arazilerinden yararlanılabileceği gibi, üretim yapılan araziler için ise toprak sahiplerinin inisiyatifinde olacak şekilde TarımGES projeleri geliştirilebilir” tespiti yapılıyor. 

Hibrit santraller gibi TarımGES projelerinin de tanım ve kota olarak mevzuatta yer alması, Türkiye’nin enerji bağımsızlığı konusunda bir kanalı daha kullanılabilir hale getireceği ve tarım ekonomisine fayda sağlayacağına dikkat çekiliyor. 

TEŞVİK GÜNDEME GETİRİLMELİ

Çalışmada, Türkiye’de TarımGES’lerin önünün açılması için acil olarak mevzuatta düzenlenme gerektiği belirtiliyor. TarımGES kurulacak alanlarda acil kamulaştırma yapılabilmesi ve kapasite tanımlanması öncelikli başlıklar arasında yer alıyor. Aynı zamanda Marmara bölgesi gibi arazi sıkıntısı olan bölgelerde küçük ölçekli tesisler için destek tarifesi oluşturabileceği, büyük ölçekli TarımGES’ler için ise YEKA benzeri ihale yöntemleri uygulanabileceği öneriliyor. TarımGES’ler için kapsamlı AR-GE programları geliştirilmesi ve çiftçilerin bilinçlendirilmesi tavsiye ediliyor. 

Toplantıda, Solar3GW Genel Sekreteri Özge Özeke’nin rapor sunumunun ardından panel düzenlendi. Solar3GW Yönetim Kurulu üyesi Gonca Dülge Bedeloğlu moderatörlüğünü üstlendiği panelin konuşmacıları Solar3GW Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Bahadır Turhan ve ODTÜ-GÜNAM (Güneş Enerjsi Araştırma ve Uygulama Merkezi) Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Selçuk Yerci Türkiye’de TarımGES’i tartıştı.

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Solar3GW Türkiye’nin İlk Tarım-Güneş Enerji Santralleri Raporunu Açıkladı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.