İnme geçiren hastaların büyük bir bölümünden sorumlu tutulan karotis arter, yaygın bilinen ismiyle şah damarı hastalığı yarattığı etkiler büyük olmasına karşın yeterince tanınmayan bir hastalık. Bununla birlikte hastalık sinsi seyrettiği için fark edilmediği takdirde yaşam kaybıyla sonuçlanabilecek bir tabloyla karşı karşıya kalındığına söyleyen Yeditepe Üniversitesi Kozyatağı Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Olcay Özveren, hastalığın erken tespit edildiğinde tedavisinin mümkün olduğunu anlattı. Tüm dünyada yaşam kayıplarında hala kardiyovasküler hastalıkların ilk sırada yer aldığını hatırlatan Prof. Dr. Özveren, şah damarı hastalığının da bu hasta grupları içinde yaklaşık yüzde 36’lık orana sahip olduğunu belirtti. 

“GENÇLERİ VE SPORCULARI DA ETKİLİYOR”

Şah damarı hastalığında ileri yaş risk faktörleri arasında yer alsa da bu sorunun gençleri de etkilediğini anlatan Prof. Dr. Özveren, “Karotis arter hastalığının cinsiyetler açısından görülme farklılığı bulunmuyor. Kadın erkek arasındaki oran neredeyse eşit. Daha çok yaşlı popülasyonda görülmekle birlikte genç popülasyonda bu hastalıkla karşı karşıya kalabiliyor. Özellikle sedanter hayat, beslenme şeklinin kötüleşmesi, diyabetin daha çok karşımıza çıkması, obezitenin artması şah damarı hastalığının genç popülasyonda izlenmesine, felç ve inmelerin artmasına sebep oluyor. Bununla birlikte genç aktif sporcularda ani boyun hareketleri ile damar içerisinde yırtıklar oluşabiliyor. Romatizmal hastalıkların seyrinde de vaskülit dediğimiz damar tutulumları olabiliyor. Dolayısıyla bu grubunda dikkatli olması gerekiyor” ifadelerini kullandı.  

“ÇOĞUNLUKLA SİNSİ SEYREDER” 

Karotis arterin felç geçirmiş hastaların büyük bir bölümünden sorumlu olan bir damar hastalığı olduğunu anlatan Prof. Dr. Özveren, “Özellikle koroner arter hastalığı açısından da riskli grupta yer alan; diyabet hastaları, sigara kullananlar,75 yaş üstü kişiler, yüksek tansiyon hastaları, sedanter hayat sürenler ve obez kişiler şah damarı hastalığı açısından da risk altında yer alıyor. Çoğunlukla sinsi seyreden bu sorun bazen klinikte muayene sırasında fark edilen üfürümle ortaya çıkar. Sonrasında ayrıntılı muayeneye geçilir” dedi. 

“GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ HASTALIĞIN ORTAYA ÇIKMASINDA ÖNEMLİ” 

Hastalığın görüntüleme yöntemleriyle açığa çıktığını söyleyen Prof. Dr. Özveren, “Bu hastalığı ultrasonografi, tomografik, anjiyografi, klasik anjiyografi, konvansiyonel anjiyografi yöntemlerle açığa çıkartabiliyoruz. Daralma çok tıkayıcı değilse, klinik sonlanım olmadıysa ya da damarı tıkayan segmentte yüzde 50’den daha az bir daralma söz konusuysa biz bunu ilaç tedavisi ile tedavi edebiliyoruz. İlaç tedavisi bunun küratif olarak olmasını engelleyebiliyor” şeklinde konuştu. 

“TEDAVİ ŞEKLİ KİŞİYE GÖRE BELİRLENİR”

Şah damarı hastalıklarının tedavi edilebilir hastalıklar grubu arasında yer aldığının altını çizen Prof. Dr. Özveren, tedaviyle ilgili şu bilgileri verdi: “Tedavide üç farklı yöntem kullanıyoruz. İlaç tedavisi, boyun damarına stent takılması ya da karotis endarterektomi dediğimiz cerrahi yöntemlerle plağı tedavi edebiliyoruz. Akut inme geliştiği zaman ise trombüs aspirasyon yöntemleri dediğimiz atan pıhtıyı alıp hastanın tamamen düzelmesini sağlayabiliyoruz. Bu tedavi yöntemlerinin çeşitlenmesinde hastanın klinik durumu, damar yapısı, ek hastalıkların varlığına göre değişebilir. Bazı hastalarda sekel -doku bozukluğu- kalabiliyor. Trombüs dediğimiz pıhtı atmasından sonra ilk 6 saat içerisinde girişim yapmak gerekiyor. Bu durumda hastalara tamamen iyileşme sağlanabiliyor.” 

TEKRARLAMASINI ÖNLEMEK İÇİN KLİNİK TAKİP ÖNEMLİ

Erken tedaviyle şah damarı hastalığının neden olabileceği yaşam kaybı ya da inme gibi sonuçların önüne geçilebildiğini ancak hastalığın tekrar etme riskinin olduğunun da bilinmesi gerektiğini anlatan Prof. Dr. Özveren konuşmasına şöyle devam etti: “İki şah damarı olduğu için tek taraflı olan problemi çözdüğünüz zaman diğer tarafta da aynı problemle karşı karşıya kalma ihtimali var. Biz bunu klinik takiplerde engellemeye çalışıyoruz.”

“5 YILLIK PERİYOTLARLA BOYUN DAMAR ULTRASONOGRAFİ YAPTIRMALARINI ÖNERİYORUZ” 

Diğer kardiyovasküler hastalıklar gibi şah damarı hastalıkları da önlenebilir hastalıklar grubu içerisinde olduğunu belirten Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Olcay Özveren, korunma amacıyla yapılması gerekenleri şöyle sıraları: “45 yaş üstü popülasyonda da koroner arter risk faktörleri olan özellikle diyabet hastaları, sedanter yaşamı olanlar, obez kişiler, hipertansiyonu olanlar ve sigara içenlerin 5 yıllık periyotlarla boyun damar ultrasonografi yaptırmalarını öneriyoruz. Yaptığımız ultrasonografi incelemede boyun damarlarında ateroskleroz plak sapladığımız hastalarda bu takip sürecini yıllık periyotlarla indiriyoruz. Diğer kardiyovasküler hastalıklarda olduğunu gibi kişinin yaşam tarzı değişiklikleri de son derece önem taşıyor. Günlük hayatımızda sporu aktif etmek, beslenmemize dikkat etmek, obezite var ise diyet ve egzersizle obeziteden kurtulmak, diyabetin kontrolü, sigarayı bırakmak gibi faktörlerle aslında şah damarı hastalığını engelleyebiliyoruz.” 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

“Erken Tespit Edilerek Şah Damarı Hastalığının Yarattığı Ciddi Sonuçların Önüne Geçmek Mümkün” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sağ taraf güçsüzlük şikayeti tekrar edince ailesinin ısrarı ile bir sağlık kuruluşuna başvuran Karamaça’ya yapılan tetkikler sonucunda sol şah damarında beyine giden akımı azaltan ciddi bir darlık tespit edildi. Başvurduğu merkezlerde uygulanan tedavi girişimleri başarısız olunca Memorial Antalya Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Uz. Dr. Elif Sarıönder Gencer’e başvuran Karamaça, el bileğinden anjiyo ve şah damar stentlemesi sayesinde damar tıkanıklığından ve şikayetlerinden kurtularak sağlığına kavuştu.

Kalp damarı yüzde 99 tıkalı çıktı!

62 yaşındaki Mehmet Karamaça yaklaşık 3 aydır kronik yorgunluk, uyku hali, bulanık görme, baş dönmesi gibi şikayetler yaşıyordu. Nedenini anlayamadığı bu şikayetlerin beraberinde birkaç kez sağ kolunda ve bacağında ani ortaya çıkan güçsüzlük ve uyuşma hissetti. Karamaça, sağ tarafında ortaya çıkan güçsüzlük ve uyuşma şikayetlerinin hızla tamamen düzelmesi ile ciddi bir sağlık sorunu olmadığını düşündü ancak ailesi kendisini bir merkeze başvurması gerektiği konusunda ikna etti. Uyuşmalarının nedenini anlamak için yapılan tetkikler sonucunda, sol şah (karotis) damarında yüzde 99 oranında darlık oluşturan ve beyine giden akımı ciddi olarak etkileyen bir darlık tespit edildi. Bu sonuçlar neticesinde Karamaça’nın hemen hastaneye yatışı gerçekleştirildi.

Tedavilere yanıt vermedi

9 gün hastanede yatan Mehmet Karamaça’ya damar tıkanıklığının açılması için ilaç tedavisi uygulandı. 13 yıl önce ses tellerinde oluşan bir hastalık nedeniyle boyun bölgesine ışın tedavisi alan hastanın sol karotis darlığının cerrahi olarak (Karotis Endarterektomi) tedavi edilemeyeceği söylendi. Sol şah damara endovasküler yoldan stent takılması için 2 kere kasıktan anjiyo girişiminde bulunuldu ancak damar yapısı anatomik olarak stentin sol şah damara kasık yoluyla yapılan anjiyo işlemi ile mümkün olmadığından stent takılamadı ve hastaya başka bir tedavi seçeneği de sunulamadı. 9 gün sonra damarında herhangi bir düzelme olmadan hastaneden taburcu olan Karamaça, başka bir yöntemle şahdamarına stent takabilecek bir merkez arayışına girdi. Memorial Antalya Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Uzm. Dr. Elif Sarıönder’e ulaşan Karamaça, koldan yapılabilen anjiyo ile şah damara stent takılabileceğini öğrendi.

“Işın tedavisi aldığım için ameliyat olamazdım”

Memorial Antalya Hastanesi’nde yarım saat süren girişimsel işlem sayesinde damar tıkanıklığından kurtulan ve sağlığına kavuşan Mehmet Karamaça yaşadığı süreçle ilgili şunları aktardı: “Şah damarım neredeyse tamamen tıkanmıştı ve başvurduğumuz merkezde bir sonuç alamadık. Ameliyat seçeneği benim için mümkün değildi çünkü 13 yıl önce ses teli kanseri nedeniyle ışın tedavisi görmüştüm. Boyuna radyoterapi almış hastalarda şah damar cerrahisi yapılamaz diye bu seçenek ortadan kalkmıştı. Stent önerildi ancak bu sefer de aort damar yapısındaki zorluktan dolayı 2 anjiyo girişimi de başarısız oldu ve stent takılamadı. Biz de başka bir tedavi seçeneği ararken Elif doktorumu bulduk. Yaptığı işlem sayesinde hem damarım açıldı, hem de bütün şikayetlerim geçti. Doktorumla yollarımız kesiştiği için çok mutluyum.”

Koldan şah damara stent takan bir merkeze başvurdu

Koldan girilerek şah damara stent işlemini başarıyla gerçekleştiren Uz. Dr. Elif Sarıönder Gencer; “Sağ şah damarı yüzde 99 tıkalı olan hastamıza, sık uygulanmayan bir işlem gerçekleştirdik. Koroner (kalp) anjiyolarında el bilek damarı sık kullanılır biz de benzer şekilde hasta olan damara ulaşmak için el bilek damarını kullandık ve şah damar stentlemesini uyguladık. Hastanın arcus aorta anatomisi sol şah damara kasıktan (femoral arter) yapılan anjiyografi ile ulaşmayı mümkün kılmıyordu. Bu nedenle daha önce başvurduğu merkezde kasıktan anjiyo girişimleri maalesef başarılı sonuçlanmamış. Şah damar hastalıkları genellikle ileri yaşlarda görülür ve bu yaşta tüm damarların yapısı bozulabildiği için endovasküler tedavi ile hasta damara erişebilmek çok zor olabilir. Özellikle acil müdahale gerektiren hastalarda zaman kaybetmeden beyin damarlarına ve şah damar ulaşmak için merkezimizde her türlü donanım ve deneyime sahibiz” şeklinde açıklama yaptı.

Şah damarı tıkanıklığı açılınca şikayetleri de ortadan kalktı

Stent işleminin kol katetarizasyonu dahil yarım saat sürdüğünü, 1 gece hastanede kaldıktan sonra ertesi gün hastanın taburcu edildiğini belirten Uz. Dr. Sarıönder Gencer; “Yaklaşık 3 aydır kendini halsiz hisseden başında ağırlık hissi, bulanık görme ve baş dönmesi gibi şikayetleri olan hastanın durumu stent takıldıktan sonra tamamen düzeldi. Ancak bu işlem ile asıl amacımız sol şah damar tıkanıklığına bağlı ağır ve kalıcı inme geçirmesini engellemekti” diye sözlerine devam etti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Yüzde 99 Tıkalı Olan Şah Damara Koldan Girilerek Stent Takıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.