Deneysel ve eğitim amaçlı Türkiye’de ilk kez uygulanan telecerrahi için Acıbadem Üniversitesi CASE -İleri Düzey Medikal Simülasyon ve Eğitim Merkezi’nde konumlanan Robotik Cerrahi cihazı kullanıldı. Eş zamanlı olarak Acıbadem Maslak Hastanesi’ndeki robotik cerrahi cihazının konsolunda ise Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Ali Rıza Kural vardı. Bir denek hayvanında gerçekleştirilen prostat ameliyatı, iki ayrı merkezden birbirine anlık görüntü ve veri aktarılarak başarıyla tamamlandı. 

Teknolojinin baş döndürücü hızla geliştiği günümüzde, bu dönüşüm sağlık teknolojileri alanında da etkisini güçlü şekilde gösteriyor. Örneğin; artık ameliyat olmak için operasyonu gerçekleştirecek cerrahın bulunduğu hastanede olmanıza gerek yok. Dünyanın neresinde olursanız olun, alanında uzman bir cerrah, robotik cerrahi ile başka bir şehirdeki ya da ülkedeki hastayı bulunduğu yerden ameliyat edebiliyor. Acıbadem Üniversitesi Maslak Hastanesi Minimal İnvaziv ve Robotik Üroloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Ali Rıza Kural, Acıbadem Üniversitesi CASE – İleri Düzey Medikal Simülasyon ve Eğitim Merkezi  Direktörü Doç. Dr. Mehmet Emin Aksoy’un katkılarıyla gerçekleştirilen bu operasyon, ‘uzaktan robotik cerrahi’nin ‘şimdilik’ tıpta gelinen son nokta olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.

Prof. Dr. Ali Rıza Kural, Türkiye’de ilk kez gerçekleştirdiği uzaktan ameliyat teknolojisi hakkında şunları söylüyor: “Uzaktan ameliyat teknolojisi aslında yaklaşık 35-40 yıl önce NASA’nın savaş sırasında kullanmayı planladığı teknolojinin gelişip bugünlere ulaşmasıdır. Bugün geldiğimiz noktada, özellikle sinyallerdeki iletişimin çok hızlı olması, 5G ve fiber optik teknolojilerin gelişmesi sayesinde canlı ameliyatların uzaktan yapılması mümkün hale geldi.”

2001 yılında Fransız Cerrah Jacques Marescaux’nun, New York’tan Paris’teki bir hastaya robotik sistemler ve yüksek hızlı veri bağlantısı kullanarak laparoskopik safra kesesi ameliyatı gerçekleştirdiğine dikkat çeken Prof. Dr. Ali Rıza Kural, bu operasyonun, tele-cerrahinin (uzaktan cerrahi) en önemli kilometre taşlarından biri olarak kabul edildiğini vurguluyor: “Bu uzaktan ameliyat, tıp tarihinde ‘Lindbergh Operasyonu’ olarak yerini aldı. Ancak o dönem, ‘latency’ dediğimiz internet sinyallerindeki gecikmeler ve internet hızının yeterli olmaması, görüntü aktarımında gecikmelere yol açtı. Günümüzde ise milisaniyeler düzeyinde gecikmelerle cerrahın hareketleri neredeyse anında diğer lokasyona aktarılıyor.”

Donanımlı Robotlarla İleri Düzeyde Güvenlik

Uzaktan cerrahide kalite ve güvenliğin önemini vurgulayan Prof. Dr. Ali Rıza Kural, “Bugün kullandığımız robotlar oldukça gelişmiş donanıma sahip. Ameliyathanede gerçekleştirdiğimiz standart operasyonlarla hastaya aynı kaliteyi sunabiliyoruz. Ancak uzaktan ameliyatlarda, hastanın bulunduğu merkezde deneyimli bir cerrahın bulunması ve sürece destek vermesi büyük önem taşıyor. Gerekli altyapı sağlandığında hiçbir sorun yaşanmaz” diyor.

Uzaktan Cerrahinin 3 Büyük Avantajı

Acıbadem Üniversitesi CASE – İleri Düzey Medikal Simülasyon, Endoskopik ve Robotik Cerrahi Eğitim Merkezi Direktörü Doç. Dr. Mehmet Emin Aksoy da, uzaktan cerrahinin sağladığı avantajlara dikkat çekiyor: “Bu teknolojinin hem hasta hem de hekim açısından üç önemli avantajı var. Birincisi, hastalar dünyanın neresinde olursa olsun istedikleri cerraha ulaşabiliyor. İkincisi, ‘telementoring’ yöntemiyle bir cerrah başka bir cerraha uzaktan destek verebiliyor, ilgili robota erişip operasyonu yönlendirebiliyor. Üçüncüsü ise eğitim alanında; hocalar bulundukları yerden ayrılmadan cerrahlara uzaktan eğitim verebiliyorlar.” Son birkaç yıldır, dünyada uzaktan ameliyat teknolojisinin daha fazla gündemde olduğunu söyleyen Doç. Dr. Mehmet Emin Aksoy, “Bu teknoloji artık günlük hayatımıza girmeye başladı. Geçtiğimiz günlerde Acıbadem Üniversitesi ile Acıbadem Maslak Hastanesi arasında, denek üzerinde gerçekleştirdiğimiz uzaktan ameliyatımızdaki bağlantımızda herhangi bir aksama olmadı. Bu örnek uygulama sonrasında hem eğitim hem de hasta bazında bu teknolojiyi çok yakında aktif olarak kullanmaya başlayacağız” diyor.

Cerrahide devrim niteliğinde gelişme: Telecerrahi

Microport Başkan Yardımcısı Dr. Altuğ Ergin ise robotik cerrahi sistemlerin gelişimiyle ilgili şunları söylüyor: “Telecerrahi çözümleri, cerrahi tedavilerin evrimindeki son noktadır. Yüzyıllar boyunca açık cerrahi tek yöntemken, ardından laparoskopik, minimal invazif ve robotik cerrahi gelişti. Bugün ise bir cerrahın dünyanın herhangi bir yerinden başka bir hastayı ameliyat edebilmesini sağlayan sistemlere ulaştık. Bu sistemler sayesinde cerrahlar uzaktan ameliyatlara bağlanarak kritik anlarda yönlendirme yapabiliyor ve gerektiğinde kontrolü devralabiliyor. Bu, cerrahi başarıyı küresel ölçekte artıran bir gelişmedir.” 

Cerrahide yeni bir dönem başlıyor: Telecerrahi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bu belirtileri ciddiye alın!

Mesane, böbreklerden gelen idrarın depolandığı kas yapısında bir organdır. Mesane kanseri ise bu organın iç yüzeyini döşeyen hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkar. Hastalığın en sık görülen belirtisi idrarda ağrısız kanamadır. Tanı, genellikle sistoskopi ve patoloji incelemesi ile konulur. Erken evrelerde tümör yalnızca mesanenin yüzeysel kısmında sınırlı olabilir; ancak ilerleyen dönemlerde mesane duvarının tüm katmanlarını tutarak çevre organlara yayılabilir. Bu durumda hastalığı tamamen kontrol altına almak için radikal sistektomi, yani mesanenin cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir. Bu nedenle mesane kanseri yayılmadan bu belirtiler dikkate alınarak hızlı bir şekilde uzman bir doktora başvurulması gerekir; 

• İdrarda kan 
• Ayaklardaki şişlik
• Sırt ağrısı
• Kilo kaybı

Robotik cerrahiyle tümör eksiksiz çıkarılır ve çevre dokular korunur

Mesane kanserinin tedavisi günümüzde robotik cerrahi sistemlerinin gelişmesiyle küçük kesilerden, kapalı yöntemle yapılabilmektedir. Robotik sistektomi sırasında cerrah, hastanın vücuduna yerleştirilen robotik kolları bir konsoldan yönetir. Bu teknoloji cerraha üç boyutlu büyütülmüş görüntü, milimetrik hareket hassasiyeti, titremeyi filtreleyen yüksek stabilite sağladığı için hem tümörün eksiksiz çıkarılması hem de çevre dokuların korunması güvenli hale gelir. Robotik cerrahi, kan kaybının azalmasına, yara enfeksiyonu riskinin düşmesine ve hastanın çok daha hızlı iyileşmesine olanak tanır.

Kapalı yöntemle yapay mesane oluşturuluyor

Mesanenin çıkarılmasından sonra idrarın vücuttan doğal yolla atılabilmesi için yeni bir yol oluşturmak gerekir. Bağırsaktan yapay bir mesane (ortotopik neomezane) yapılması yaşam konforunu korumaktadır. Robotik cerrahi ile bu işlem   tamamen kapalı yöntemle gerçekleştirilebilir. Kapalı olarak yapay mesane oluşturulmasına “intrakorporeal ortotopik mesane” adı verilir. İnce bağırsaktan kısa bir segment alınarak özel bir teknikle yeni bir mesaneye dönüştürülür ve üretra yani idrar kanalına bağlanır. Böylece hasta, ameliyat sonrası doğal yoldan idrar yapmaya devam edebilir. Bu işlemin intrakorporeal, yani organların dışarı çıkarılmadan tamamen vücut içinde şekillendirilerek yapılması, robotik cerrahinin ileri düzey uygulamalarından biri olarak kabul edilir.

Her hastaya ve tümör özelliklerine göre özel bir cerrahi planlama yapılır 

Robotik sistektomi ve intrakorporeal ortotopik mesane oluşturulması özellikle kas tabakasına ilerlemiş ama uzak organlara yayılmamış mesane kanserlerinde, uygun böbrek fonksiyonlarına sahip hastalarda, genel sağlık durumu ameliyata elverişli kişilerde tercih edilebilen bir yöntemdir. Cerrahi planlama her hastanın tümör özelliklerine ve genel durumuna göre bireysel olarak yapılır.

Mesane kanserinde robotik cerrahinin 6 avantajı

1. Estetik avantaj: Cerrahi izler minimaldir.
2. Az kan kaybı ve ağrı: Küçük kesiler nedeniyle doku hasarı en aza iner.
3. Hızlı iyileşme: Hastalar genellikle birkaç gün içinde mobilize olur ve kısa sürede günlük yaşamlarına döner.
4. Düşük enfeksiyon ve komplikasyon riski: Kesi, yara alanı daha küçüktür, böylelikle yara enfeksiyonu riski de düşer.
5. Hassas operasyon: Yüksek çözünürlüklü görüntü ve titremeyi engelleyen robot kolları sayesinde sinir ve damar yapıları iyi korunabilir. Bu durum özellikle idrar kontrolü ve cinsel fonksiyon açısından önemlidir.
6. Tamamen kapalı yapay mesane: Bağırsakların dışarı çıkarılmadan şekillendirilmesi, bağırsak fonksiyonlarının hızlı toparlanmasını sağlar.

Sırt Ağrısı Mesane Kanseri Habercisi Olabilir yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.