Yetenek stratejilerinin yapay zekâ odağında geliştirilmesi önem kazanıyor

Araştırmaya katılan çalışanların %88’i günlük rutin işlerinde yapay zekâyı kullandığını belirtiyor; ancak bu kullanım çoğunlukla bilgi araştırması yapmak (%54) ve belge özetlemek (%38) gibi temel uygulamalarla sınırlı kalırken, çalışanların yalnızca %5’i yapay zekâyı iş yapış biçimlerini dönüştürecek şekilde, ileri düzeyde kullanıyor. Bununla birlikte araştırma, yapay zekânın iş dünyasında yaygın şekilde benimsenmesine rağmen, çalışanların yapay zekâyla ilgili bazı endişeleri olduğunu da ortaya koyuyor. Çalışanların %37’si, yapay zekâya aşırı bağımlılığın kendi yetenek ve uzmanlıklarını zayıflatabileceğinden endişe ederken; %64’ü artan performans baskısı nedeniyle iş yüklerinin arttığını düşünüyor. Aynı zamanda çalışanların yalnızca %12’si, yapay zekânın sunduğu verimlilik potansiyelinden tam anlamıyla yararlanabilecek düzeyde eğitim aldığını belirtiyor. Ayrıca işverenlerin kurum içi yapay zekâ uygulaması sunma çabalarına rağmen, çalışanların kurum tarafından resmi olarak onaylanmayan yapay zekâ araçlarına yönelmesiyle “gölge yapay zekâ” (“shadow AI”) kullanımı yaygınlığını koruyor. Araştırmaya göre, dünya genelinde farklı sektörlerde çalışanların %23 ila %58’i bu gibi uygulamalara yöneliyor.

Araştırma, önemli bir konuya daha dikkat çekiyor: Yetersiz öğrenme fırsatları ve yanlış ödüllendirme sistemleri gibi kırılgan yetenek temelleri üzerine kurulan yapay zekânın ve yeni teknolojilerin potansiyel faydaları, büyük ölçüde azalıyor. Araştırmaya göre, yetenek ve teknolojiyi etkin biçimde entegre ederek “yetenek avantajı” (“talent advantage”) elde eden kurumlar daha yüksek değer kazanımı elde ediyor. Ancak bu seviyeye ulaşma yolunda ilerleyen kurumların oranının yalnızca %28 olduğu görülüyor.

Çalışan memnuniyeti artarken, yapay zekâ yetkinlikleriyle dış fırsatlar daha cazip hale gelebiliyor

Çalışan deneyiminin ölçülmesinde temel bir gösterge olan “küresel yetenek sağlığı” (“global talent health”) endeksi geçen yıla göre 0–100 ölçeğinde 10 puan artarak 55’ten 65’e yükseldi. Yaklaşık %18 oranındaki bu yükseliş; şirketlerde ödüllendirme, gelişim ve kurum kültürüne yönelik memnuniyetin arttığını yansıtıyor. Aynı zamanda küresel çapta çalışanların işten ayrılma isteği %29 oranına gerileyerek, 2021’de görülen %43’lük zirveye kıyasla son dört yılın en düşük seviyesine geldi.

Bununla birlikte, istihdamın yavaşladığı dönemlerde çalışanların mevcut pozisyonlarına daha sıkı tutunduğu gözlemleniyor. Ancak yapay zekâ söz konusu olduğunda tablo değişiyor. Liderlik yaklaşımı, yapay zekânın benimsenmesini ve sürekli öğrenmeyi destekleyen kurum kültürü oluşturmada kritik bir rol oynarken, ekibine güvenen, onları geliştiren ve önemseyen liderler kurum kültürünün tonunu belirliyor ve yetenek sağlığının %44’ünü şekillendiriyor.

Araştırma ayrıca çalışanların yetkinliklerini geliştirmeye yönelik yatırımların, dönüşümü hızlandırdığını, ancak aynı zamanda çalışan bağlılığı konusunda bazı zorluklar oluşturduğunu ortaya koyuyor. Araştırmaya göre; yılda 81 saatten fazla yapay zekâ eğitimi alan çalışanlar, ortalamanın üzerinde haftalık 14 saatlik bir verimlilik artışı bildiriyor. Ancak, yapay zekâ yeteneklerine olan talebin fazlalığı ve dış fırsatların şirket içi terfi döngülerinden daha cazip hale gelmesinden dolayı bu çalışanların mevcut işlerinden ayrılma olasılığı %55 daha fazla olabiliyor. İşverenler, çalışanların teknolojiye erişim, esneklik ve yapay zekâ becerilerini kullanmalarına imkân tanıyan kariyer fırsatlarını da içeren kapsamlı bir paket sunarak çalışanları elde tutma konusunda zorlukları azaltabilir.

Yetenek avantajı şirketlere değer katıyor

Araştırma, insan faktörleri ile yapay zekâ entegrasyonu arasındaki etkileşimi; yapay zekâ benimseme başarısı, öğrenme, yetenek sağlığı, kurum kültürü ve ödüllendirme mekanizmaları olmak üzere beş temel alanda ortaya koyarken, bu alanlarda öne çıkan kurumlar “yetenek avantajı” elde ederek yapay zekâdan dönüşümsel bir değer elde edebiliyor.

EY Türkiye Danışmanlık Hizmetleri Bölüm Başkanı ve Şirket Ortağı Gökhan Gümüşlü, araştırma ile ilgili şu değerlendirmelerde bulundu:

“EY olarak, küresel yetenek dinamiklerini, yapay zekânın benimsenmesini ve çalışma kültüründeki değişimleri daha iyi anlamak adına gerçekleştirdiğimiz EY Work Reimagined 2025 Araştırması; yapay zekânın iş dünyasındaki mevcudiyetini her geçen gün artırdığını gözler önüne seriyor. Çalışanların ve işverenlerin yapay zekâyı benimseme oranlarının da giderek yükseldiğini gösteren araştırmada, etkili kurgulanmayan modellere entegre edilen teknoloji ve yapay zekâ yatırımlarının gerçek potansiyelini ortaya çıkaramadığını gözlemliyoruz. Araştırmaya göre, şirketlerin yetenek stratejisindeki bazı eksiklikler nedeniyle kaçırdıkları verimlilik artış potansiyeli yaklaşık %40 oranına ulaşabiliyor. Bu noktada, çalışanların yapay zekâyla ilgili endişelerinin giderilmesi, işveren tarafında yatırım modellerinin doğru dizayn edilmesi önem taşıyor. Kısacası insanı merkeze alan yöntemlerle yapay zekâ uygulamaları ve iş gücünün daha uyumlu hale getirilmesi gerekiyor. Yapay zekânın, gelecekte yetenek gücüyle çok daha ileri bir seviyeye ulaşacağı aşikâr. İş dünyasının her geçen gün yeniden şekilleneceği bu yakın gelecekte rekabet avantajı elde etmek isteyen şirketlerin, insan faktörünün merkezde olduğu yapay zekâ dönüşümüne ivme kazandırmaları gerekiyor.” 

EY Work Reimagined 2025 Araştırması yayımlandı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Growth Reimagined, kültürün küresel ilerlemedeki kritik rolünü tartışmak üzere bölgeden ve Birleşik Krallık’tan 70’in üzerinde yaratıcı ekonomi uzmanını bir araya getirdi. Katılımcılar, kültürün toplumları şekillendirmedeki, bölünmeler arasında köprü kurmadaki ve dönüşümü teşvik etmedeki önemini vurguladılar.

British Council İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Kate Ewart-Biggs OBE, katılımcıları şu sözlerle karşıladı: “British Council’ın küresel Yaratıcı Ekonomi Programı, kapsayıcı, yenilikçi ve geleceğe yönelik yaratıcı ekosistemleri desteklemek için 100’den fazla ülkede faaliyet göstermektedir.  Kültürel liderler, hükümetler ve kurumlarla iş birliği yaparak, liderlik gelişimi, araştırma, politika reformu veya pratik girişimcilik becerileri eğitimi gibi yerel ihtiyaçlara yanıt veren girişimler tasarlıyoruz.Growth Reimagined  hepimizi ekonomilerin yeni yollarla nasıl geliştiğini düşünmeye ve refah için yerel değeri ve uzun vadeli yaklaşımları önceliklendiren modelleri keşfetmeye davet ediyor.  British Council bugünkü forumdan ortaya çıkan fikirleri ve ortaklıkları desteklemeye kararlıdır.”

Kotor’da ilk gün boyunca gerçekleştirilen çeşitli oturumlar, aşağıdaki temalar üzerinde görüş alışverişinde bulunmak ve deneyimleri paylaşmak için bir platform görevi gördü:

– Politika ve Savunuculuk: Yaratıcı ekonominin büyümesini sağlayan politikalar için politika yapıcıları yanımıza almanın ve kurumlardan fon sağlamanın en iyi yolları.

Londra Loughborough Üniversitesi ve De Montfort Üniversitesi Yaratıcılık ve İnovasyon Profesörü Andrew Chitty şunları söyledi: “Yaratıcı Ekonomi, Birleşik Krallık’taki politika yapıcılar tarafından tanınalı 25 yıl oldu. Artık yaratıcı sektörün başarısını belirleyen birkaç faktör olduğunu söyleyebiliriz: sektörü tanımak, analiz etmek, veri toplamak, sektörü anlamak, markalaştırmak ve son olarak yaratıcı sektörü inovasyon sektörü olarak anlamak.” 

– Girişimcilik ve İnovasyon: Yeni yaratıcı iş kollarının ve ağlarının gelişmesini ve büyümesini sağlamak için beceri ve yetenek tabanının oluşturulması.

Creative Armenia Direktörü Anush Terkhachatryan, Caroline Cooper Charles, Declan Keeney, Milivoje Gorgevic, FX3X CEO’su ile birlikte yetenek geliştirme stratejilerini ve politikalarını tartıştı ve insanlara yönelik hedefli yatırımların yeniliği nasıl teşvik edebileceğini, kapsayıcılığı nasıl artırabileceğini ve bölgesel ekosistemleri nasıl güçlendirebileceğini göstermek için Birleşik Krallık, Ermenistan ve Makedonya’dan vaka çalışmaları sundu.

Beyond Studio Direktörü ve Beyond Conference’ın kurucusu Sam Michel, BEYOND Conference 2025 için devam eden araştırma ve sektör görüşmelerine ilişkin ilk bilgileri sundu.

– Kültürel alanların yeniden keşfedilmesi: yaratıcı ekonominin yatırım yapılacağı ve büyütüleceği yerler, başarılı bir yaratıcı iş kolunun temelini oluşturmak için fiziksel alan, altyapı ve yaratıcı toplulukların yerleştirilmesi.

Sırbistan Ulusal Meclisi Kıdemli Danışmanı ve Serbia Creates Genel Müdürü Ana Ilic, Lozionica gibi kültürel alanların sanat, bilim, teknoloji ve iş dünyasını birleştirerek yaratıcılığı nasıl teşvik edebileceğini vurgularken, Belfast XR Festivali Direktörü Deepa Mann-Kler, Belfast’ta yaşamanın yer, kimlik ve teknolojinin kesiştiği yaratıcı yolculuğunu nasıl etkilediğine dair görüşlerini paylaştı.

– Dijital etki ve acil durum teknolojileri: başarı için dikkate alınması ve ele alınması gereken yeni teknolojiler, fırsatlar ve zorluklar.

U2’nun Joshua Tree Turu ve ABBA Voyage ile tanınan ünlü mimar Alicia Tkacz, yenilikçi tasarımın çığır açan teknolojiler aracılığıyla canlı performansları, görsel efektleri, sanal prodüksiyonu ve sürükleyici hikaye anlatımını nasıl dönüştürdüğünü tartışmak üzere Birleşik Krallık’tan gelen Andrew Chitty, Ben Morris ve Declan Keeney’e katıldı.

Kültürel Hizmetler ve Yaratıcı Endüstriler Dairesi)

 T.C. Ticaret Bakanlığı, Uluslararası Hizmet Ticareti Genel Müdürlüğü’nden Kültürel Hizmetler ve Yaratıcı Endüstriler Daire Başkanı Duygu Yaygır ise şunları söyledi:

“Hükümetler, özellikle gelişmekte olan ülkelerde, yaratıcı sektörlerin önemini ve yaratıcı ekonomideki rolünü giderek daha fazla kabul etmektedir. Bunun başlıca nedeni, yaratıcı endüstrilerin çoğunun fikri mülkiyete dayalı olması ve bu durumun katma değerlerine önemli ölçüde katkıda bulunmasıdır. Yeni nesil ekonomiler geliştikçe, fikri mülkiyet ve kişisel zevk ve tercihlere hitap eden içerik, film, animasyon, oyun ve diğer kültürel ürünler gibi benzersiz, kişiselleştirilmiş ürünlere olan talep artmaktadır. Bu endüstrilerin, gelecek nesil yüksek katma değerli ekonomilerin şekillenmesinde daha büyük bir rol oynaması beklenmektedir. Türkiye de geleneksel mal ve hizmetlerin ötesine geçerek ekonomide daha yenilikçi, geleceğe yönelik alanları kucaklamak amacıyla bu sektörlere büyük önem vermektedir.”

Kapanış konuşmaları Batı Balkanlar Direktörü Clare Sears ve Geniş Avrupa Sanat Direktörü Claire De Braekeleer tarafından yapıldı.

Growth Reimagined: British Council, yaratıcı ekonominin geleceğini şekillendirmek üzere Avrupa’daki yaratıcı isimleri bir araya getirdi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

EY Work Reimagined Araştırması’nın 2023 versiyonu, iş hayatında çalışanların çalışma alanı tercihleri, teknolojik ilerlemelere karşı tutumları ve yapay zekâ teknolojisiyle gelişimlerine nasıl yön verdikleriyle ilgili detayları mercek altına alıyor. Araştırma sonuçları; işverenlerin ve çalışanların iş dünyasının “bir sonraki normali” konusunda oldukça farklı bakış açılarına sahip olduğunu ortaya koyuyor.

Uluslararası danışmanlık şirketi EY (Ernst & Young), Work Reimagined 2023 Araştırması ile iş hayatındaki yeni dengeleri, çalışan deneyimlerini ve çalışma ortamlarını iyileştirmek için alınması gereken önlemleri analiz ederek bu kapsamda önemli bulgular sunuyor. 

Şirketlerin artık yalnızca pandemi salgınının kalıcı sonuçlarıyla hareket etmediğini gösteren araştırmaya göre; işverenlerin karşılaştıkları zorlukları iş gücü alanındaki baskıların yanı sıra ekonomik ve jeopolitik baskıların perspektifinden gördüğü sonucuna ulaşıyor. Bu durum işverenler için kararların enflasyona, ekonomik yavaşlamaya ve paralelinde zayıflayan piyasa talebine ek olarak jeopolitik istikrarsızlığa dayandırılması anlamına geliyor. Bununla birlikte, işverenlerin yeteneklere erişim ve hibrit çalışma modeliyle nasıl üretken kalabilecekleri konusunda endişeleri devam ediyor. Yeni yeteneklerin çekilmesi ve mevcut yeteneklerin elde tutulması, işverenler tarafından tanımlanan iş gücü riskleri listesinde birinci ve ikinci sıralarda yer alıyor.

EY araştırmasına göre; çoğu çalışan yüksek enflasyon ve yaşam maliyeti ortamında; daha iyi prim, özel paketler, yüksek refah arzusu ve iş esnekliğinin sürekli olduğu bir iş dünyası talep ediyor ve bu hedefe ulaşmak için gereken becerilere sahip olmaya çalışıyor. İlgili araştırmanın öne çıkan bulguları şöyle sıralanıyor:

Çalışanlar iş hayatında esneklik istiyor

İşverenlerin %57’si daha zorlu bir ekonomik ortamın çalışanların yeni iş arama olasılığını azaltacağına inanıyor.  Geçen yıla (%43) göre biraz daha düşük de olsa yine önemli bir oranda çalışanların %34’ü, önümüzdeki 12 ay içinde işlerini değiştirmeye istekli olduğunu söylüyor. Ücret, çalışanların birincil endişe kaynağı olmaya devam ediyor. Ayrıca hem işverenler (%47) hem de çalışanlar (%37) haftada iki veya üç gün uzaktan çalışmayı tercih ediyor. Ancak seçim şansı verildiğinde çalışanların yarısı haftada bir günden fazla ofiste bulunmak istemiyor, %34’ü ise tamamen uzaktan çalışmayı tercih ediyor. Buna göre, iş dünyasında esneklik sağlayan şirketlerin yetenek kazanma ve elde tutma olasılığı artıyor.

Çalışanlar yapay zekânın iş tanımlarını etkileyeceğini düşünüyor

Hem çalışanların hem de işverenlerin üretken yapay zekâ konusunda genel olarak ilgili oldukları gözlemleniyor. Yapay zekânın üretkenliği ve yeni çalışma yöntemlerini artıracağına inanan işveren ve çalışanların oranı %33, teknolojinin daha esnek çalışmayı mümkün kılmasını bekleyenlerin oranı ise %44 olarak karşımıza çıkıyor. Bununla birlikte yapay zekânın, iş tanımlarını da etkileyeceği düşünülüyor. Gelecekteki teknolojik sıçramalara hazırlıklı olmak ve rekabetçi iş gücü piyasasında konumlarını korumak gibi nedenlerle, çalışanların çoğu çalışma becerilerini geliştirmeyi önemsiyor. Bu noktada şirketlerin, çalışanlarını bu değişime hazırlamak adına çeşitli eğitim ve gelişim fırsatları sunarak iş deneyimlerini desteklemesi önem taşıyor. 

Daha iyi bir şirket kültürünün güvene dayalı, insan merkezli bir model ile ilişkili olduğu gözlemleniyor

Çalışanların gereksinimlerini karşılamak, çalışma ortamlarını iyileştirmek ve çalışan bağlılığını artırmak için gerekli önlemlerin alınması büyük önem taşıyor. Bu doğrultuda, beklentilerin ve ihtiyaçların neler olduğunu tespit etmek için çalışanlara yönelik anketler yapılması oldukça faydalı olacaktır. Buna ek olarak, çalışma ortamlarının kalitesi iyileştirildikçe şirket kültürünün ve üretkenliğin de olumlu yönde etkilendiği görülüyor. Çalışanlara anlamlı projeler sunmak da çalışan bağlılığını destekleyen etmenlerin başında geliyor. Çalışanların %66’sı işlerini daha anlamlı kılan projelerde yer almanın memnuniyetlerini artıracağını belirtiyor. Şirketlerin tüm bu faktörleri göz önünde bulundurarak modellerini yeniden şekillendirmeleri, daha iyi bir şirket kültürü geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.

EY Türkiye Danışmanlık Hizmetleri Bölüm Başkanı ve Şirket Ortağı Gökhan Gümüşlü ilgili araştırma ve sonuçları ile ilgili değerlendirmesinde şunları söyledi:

“EY araştırması iş dünyasında yeni dönemde atılması gereken adımlar için yol gösteriyor, başka bir ifadeyle iş dünyasının “bir sonraki normali” için yeni ortaya çıkan ufuk çizgisini ortaya koyuyor. Araştırma sonuçlarına göre “bir sonraki normal”, hem işverenlerin hem de çalışanların karşı karşıya olduğu iç ve dış baskılarla şekilleniyor. Araştırma; çalışanların iş-yaşam dengelerini önemsediklerini ve beklentilerini kavrayarak kuruluşların, etkin bir strateji belirlemeleri gerektiğini ortaya koyuyor. Bu kapsamda yeniden tasarlanan çalışma stratejileri, esnek ve sürdürülebilir bir iş gücü yapısını teşvik ediyor. Aynı zamanda, teknolojiyi ve yapay zekâyı iş süreçlerine entegre edip verimliliği artırarak çalışanlara daha iyi bir çalışma deneyimi sunulabileceği düşünülüyor. Bunların tümü, insan merkezli bir modelde çalışanların ihtiyaçlarına ve deneyimlerine derinlemesine odaklanan çözümler gerektiğine işaret ediyor.” 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

EY Work Reimagined 2023 Araştırması’nın sonuçları açıklandı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.