El Alta şehrinde deniz seviyesinden 4 bin metre yüksekte inşa edilen ilk araştırma reaktörünün test montajının tamamlanması dolayısıyla tören düzenlendi. 

Törende Rosatom temsilcileri ve Bolivya Çokuluslu Devleti’nin Rusya Federasyonu Büyükelçisi María Luisa Ramos Urzagaste hazır bulundu. Bolivya Çokuluslu Yasama Meclisi Temsilciler Meclisi Başkanı Jerges Mercado Suarez törene video konferans aracılığıyla katıldı.

CNTRD projesi, Bolivya’da bilim, eğitim, sağlık ve tarım alanlarında yeni fırsatlar yaratacak ve Bolivyalıların yaşam standartlarını iyileştirecek ileri teknolojileri bir araya getiriyor.

Rosatom Genel Müdür Birinci Yardımcısı, Kalkınma ve Uluslararası İş Geliştirme Direktörü Kirill Komarov konuya ilişkin olarak, “Reaktör, çok yakın bir gelecekte Bolivya’ya doğru yola çıkacak. Bu yıl içinde merkezin sahasında kuruluma başlayacağız. Kısa süre önce siklotron kompleksi faaliyete geçti ve Bolivya sağlık hizmetlerinin kapasitesini önemli ölçüde arttırarak son teknoloji radyofarmasötikler sağladı. Bolivyalıların şimdiden projeden faydalandığını görmekten mutluluk duyuyoruz. Aktif şekilde devam etmesini sağlayacağımız projenin 2025 yılında tamamlanması öngörülüyor” dedi. 

RIAR Direktörü Alexander Tuzov ise törende yaptığı konuşmada şunları söyledi: “Bu projenin başarıyla hayata geçmesi, enstitünün olağanüstü uzmanlığını bir kez daha ortaya koymuştur. İç parçaların üretimi ve değiştirilmesine yönelik bir teknoloji olan ve 2020 yılında hayata geçirilen SM-3 yüksek akım araştırma reaktörünün bir üst seviyeye çıkarılmış çekirdeğinin geliştirilmesine yönelik büyük ölçekli bu projeyle övünebiliriz. Bu kez araştırma reaktörlerinin geliştirilmesi ve işletilmesinde mevcut deneyimimizi ve benzersiz bilgi birikimimizi kullandık. Rusya ve Bolivya nükleer bilimi ve teknolojisi için çok önemli olan bu projede, reaktör araştırma kompleksi, tasarım ve mühendislik departmanı ve deneysel servis çalışanları da dahil olmak üzere enstitünün çeşitli bölümlerinden uzmanlar yer aldı. Çalışmaların yüksek bilim ve teknoloji düzeyinde gerçekleştirildiğine şüphe yok.”

RIAR A.Ş uzmanları tarafından geliştirilen reaktör tesisi, 50 yıllık kullanım ömrüne sahip 200 kW araştırma havuzu tipi su soğutmalı su moderatörlü bir reaktör olma özelliği taşıyor. Test sırasında, tamamlanmış ekipmanların kalite kontrolünü sağlamak amacıyla yansıtıcı bloklar, maketler ve yakıt tertibatı modelleri, kontrol ve koruma çubukları ve deneysel kanal tüplerinin montajı da dahil olmak üzere temel proses ekipmanının tüm montajı yeniden canlandırıldı. Çalışmalar OKBM Afrikantov A.Ş, GSPI A.Ş ve Diakont A.Ş uzmanlarının iş birliğiyle yapıldı.

Bolivya’daki araştırma reaktörü tarım, kirlilik seviyelerini belirlemek amacıyla ekoloji ve yeraltı ve yüzey sularını incelemek için hidrojeoloji araştırmalarında kullanılmak üzere radyoizotoplar üretecek. Reaktör, nükleer konusunda öğrenci yetiştirmek için de ortam sağlayacak.  Bolivyalı uzmanlar, araştırma reaktörünü, jeoloji ve ekolojiden sanat ve adli tıpa kadar çeşitli alanlarda talep gören nötron aktivasyon analizi ile çeşitli örneklerin kimyasal bileşimini incelemekte kullanacak. Bu yöntem, bilim insanlarının doğal mineral yataklarını, biyolojik örneklerin ve eserlerin kökenini ve yaşını belirlemelerine, doğal kaynakların verimli kullanımı için programlar geliştirmelerine ve çevrenin sürekli izlenmesine yardımcı oluyor. 

Araştırma reaktörü ve laboratuvar kompleksine ek olarak CNTRD, yılda 5.000’den fazla hastanın klinik deneyleri için radyofarmasötik üreten bir siklotron tesisi ve gıda güvenliğini artırmak ve raf ömrünü uzatmak için günde 70 tona kadar tarımsal ürünü işleyebilen çok amaçlı bir ışınlama merkezi de içeriyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

ROSATOM Bolı̇vya’nın İlk Araştırma Reaktörünün Test Montajını Tamamladı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Reaktör kabının tasarım konumuna yerleştirilmesi işlemi, Rusya’nın Ulyanovsk bölgesinde bulunan Dimitrovgrad kentindeki, Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom’un bilim birimi “Bilim ve İnovasyon A.Ş” bünyesinde yer alan RIAR şantiyesinde gerçekleştirildi.

Kabın yerleştirilmesi, reaktör kubbesi montajının tamamlanmasını sağlayacağından reaktörün montajındaki en önemli aşamalardan birini teşkil ediyor.  

Rosatom’un Bilim ve Stratejiden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Yuri Olenin konuya ilişkin olarak şunları söyledi:

“Reaktör kabının tasarım konumuna yerleştirilmesi, bilim adamları, mühendisler, tasarımcılar ve inşaatçılardan oluşan geniş bir ekibin çalışmalarının önemli bir sonucu olmakla birlikte, MBIR reaktör inşaat projesinde önemli bir kilometre taşını teşkil etmektedir.  Bu adım bizi reaktör ekipmanının kurulumuna ve devam eden inşaatın tamamlanmasına yaklaştırmaktadır. Reaktör kabının yerleştirilmesi, iki bileşenli nükleer enerji mühendisliği teknolojisi çalışmalarını ve yakıt çevrimini kapatma çabalarımızı ilerletecek gelişmiş bir araştırma altyapısını daha kısa sürede elde edeceğimiz anlamına gelmektedir. Söz konusu adım, güvenli dördüncü nesil nükleer güç santrallerinin hayata geçirilmesini hızlandırmaya yardımcı olacak ve önümüzdeki 50 yıl boyunca çığır açan araştırmaları teşvik edecektir. Hem nötron enerjisi hem de olası araştırma nesneleri açısından mümkün olan kapsamlı bir nötron araştırma yelpazesi sunan Rosatom’un MBIR araştırma rektörü ve Rusya’nın ‘mega bilim’ projesi olan Kurchatov Enstitüsü’nün PIK reaktörü birbirini tamamlamaktadır.”

MBIR reaktör kabı, 12 metre uzunluğu, 4 metre çapı ve 83 tonu aşan ağırlığıyla benzersiz bir yapı olma özelliği taşıyor. Reaktör kabı, Nisan 2022’de, planlanandan 16 ay önce sahaya teslim edildi. Ekipman, Rosatom’un Rusya’nın Rostov Bölgesi’ndeki Volgodonsk kentinde bulunan Atommash fabrikasında üretildi. 

RIAR sahasındaki reaktör inşaatı, önümüzdeki 50 yılda hem Rosatom’un hem de bir bütün olarak nükleer endüstrinin bilim ve üretim kapasitelerini genişletecek. Bununla beraber yüksek nitelikli uzmanlar ve bilim adamları için yeni pek çok küçük konut inşasıyla sosyal anlamda da önemli projelerin yürütülmesini mümkün kılacak.

İnşaat sahasında mühendisler ve teknik personel dahil yaklaşık 1400 kişi ve 80’den fazla inşaat makinesi görev yapıyor.

Çok amaçlı dördüncü nesil hızlı nötron araştırma reaktörü olan MBIR, nükleer bilim ve teknolojinin geliştirilmesi amacını taşıyan RTTN adlı projenin bir parçası olarak inşa ediliyor. MBIR, devreye alınmasının ardından dünyanın en güçlü (150 MW) araştırma reaktörü olacak ve bugün büyük talep gören ve yarım asrı aşkın süredir RIAR sahasında faaliyet gösteren BOR-60 reaktörünün yerini alacak. 

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

ROSATOM, MBIR araştırma reaktörünün kabını tasarım konumuna yerleştirdi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.