İzmir Büyükşehir Belediyesi Akdeniz Akademisi’nin Demokrasi Okulu Kentsel Politikalar Programı 16 Nisan’da Doç. Dr. Mehmet Kuyurtar ve Dr. Lülüfer Körükmez’in verdiği “Kentin Dışlananları” semineriyle başladı. Seminerde, kentsel yaşamda dışlanmanın ne olduğu, kentte nasıl üretildiği ve kimleri etkilediği sorularına yanıt arandı. Seminer ve atölyelerden oluşan program 16 Mayıs’taki forum ve sergiyle tamamlanacak. 

Demokrasi Okulu’nda kentsel politikalar konuşuluyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Osmangazi Belediyesi, kadınların toplumsal yaşamın her alanında güçlenmesini önceleyen vizyoner yaklaşımıyla önemli bir organizasyona daha ev sahipliği yaptı. Kadınlara yönelik sosyal, ekonomik ve kültürel projeleriyle örnek olan Osmangazi Belediyesi, eşitlikçi ve kapsayıcı bir kent hedefi doğrultusunda Osmangazi Kent Konseyi Kadın Meclisi, Bursa Kent Konseyi Kadın Meclisi, Nilüfer Kent Konseyi Kadın Meclisi, Bursa Barosu Kadın Hakları Merkezi ve YEİP iş birliğiyle “Bursa Kadın Çalıştayı: Şehirde Eşit Adımlar” programını gerçekleştirdi. İki gün boyunca süren çalıştay, 20 moderatör, 20 raportör, 110 katılımcı ve organizasyon ekibinin de dahil olduğu yaklaşık 200 kişilik geniş bir buluşmayı sağladı. Kadınların kent yaşamındaki haklarını, ihtiyaçlarını ve taleplerini görünür kılan çalıştay; eşitlikçi ve kapsayıcı yerel politikaların inşasına güçlü bir zemin sunan kolektif bir üretim süreci olarak dikkat çekti. Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey ve Osmangazi Belediye Başkan Yardımcısı Mutlu Esendemir’in de katıldığı sonuç oturumunda somut, uygulanabilir ve dönüştürücü çözüm önerileri geliştirilerek paylaşıldı. 

20 Masada Çok Boyutlu Kadın Politikaları Masaya Yatırıldı

Çalıştay boyunca 5 ana masa ve 15 alt masa olmak üzere toplam 20 masada yürütülen yoğun tartışmalar ve atölye çalışmaları sonucunda, birçok başlıkta kapsamlı değerlendirmeler yapıldı. Kadın girişimciliği ve kooperatifçilik alanında; finansman ve destek mekanizmaları, kooperatif yönetimi ve sürdürülebilirlik ile eğitim ve mentorluk konularında önemli öneriler geliştirildi. Yerel yönetimlerde kadın politikaları kapsamında; kadın dostu şehir tasarımı, kadın temsili ve liderlik ile sosyal hizmetlerin güçlendirilmesine yönelik somut adımlar ele alındı. Eğitim ve teknoloji başlığında; dijital okuryazarlığın artırılması, teknolojiye erişimin kolaylaştırılması, STEM alanlarında kadınların güçlendirilmesi ve eğitim fırsatlarının yaygınlaştırılması konuları öne çıktı. Kadınların sosyal güvenliği ve sağlığı alanında; şiddetle mücadele ve rehabilitasyon, sağlık hizmetlerine erişim, önleyici sağlık uygulamaları ile psikolojik destek mekanizmaları detaylı şekilde değerlendirildi. Kadın istihdamı ve çalışma hayatı başlığında ise; kadın istihdamının artırılması, sosyal destekler, kadın dostu işyerleri ve kurumsal politikalar ile kadınların emek ve meslek örgütlerindeki hakları ve temsiliyeti üzerine kapsamlı öneriler ortaya kondu.

Çalıştay Kitaplaştırılarak Rehber Niteliği Taşıyacak

Çalıştay çıktıları, kadınların yalnızca hizmetlerden yararlanan bireyler değil; karar alma süreçlerinde aktif rol üstlenen, kenti dönüştüren güçlü aktörler olması gerektiğini ortaya koydu. Sonuç oturumunda kadın dostu kent politikalarının hayata geçirilmesinin ancak katılımcı, şeffaf ve eşitliği esas alan bir yerel yönetim anlayışıyla mümkün olduğu vurgulandı. Çalıştayın en önemli kazanımlarından biri ise farklı temalar altında geliştirilen önerilerin ortak bir strateji çerçevesinde bir araya getirilerek bütüncül bir yol haritasına dönüştürülmesi oldu. Bu kapsamda elde edilen içerik, “Bursa Kadın Odaklı Yerel Yönetim Strateji Belgesi” için güçlü bir temel oluşturdu. Düzenleme kurulu, çalıştay süresince üretilen tüm çıktıları derleyerek kapsamlı bir kitap hazırlayacak. Hazırlanacak bu eser; kadınların taleplerini, ihtiyaçlarını ve çözüm önerilerini doğrudan yerel yönetimlere aktaran önemli bir rehber niteliği taşıyacak.

“Çalıştay Kollektif Kadın Çalışmasının Ürünüdür”

Osmangazi Belediyesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen çalıştaya katılan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, kadınlara yönelik çalışmalara destek verdiklerini ifade ederek emeği geçen herkese teşekkür etti.

Çalıştay hakkında bilgiler vererek, sonuçların çok başarılı olacağına inandıklarını belirten Osmangazi Kent Konseyi Kadın Meclisi Başkanı Sevgi Baysal, şöyle konuştu;

“Bu çalıştayın sonuçların bir kitaba dönüştürülecek ve o kitabın, bir yerel politika strateji belgesi olmasını bekliyoruz. Sadece Osmangazi Belediye’miz için değil, bütün Bursa’nın kamu kurumları için ve yerel yönetim temsilcileri için. Kadın girişimciliği ve kooperatifçilik, yerel yönetimlerde kadın politikaları, eğitim ve teknoloji, kadınların sosyal güvenliği ve sağlığı, kadın istihdamı ve çalışma hayatı konularında ve bunların alt masalarında derinlemesine iki gün boyunca çalışmalar yapıldı. Yaklaşık 75 kurumun temsilcisi vardı. Bu elde edilen çıktılar, daha sonra bir ürün olarak ortaya konacaktır. Bu, kollektif kadın çalışmasının ürünüdür. Sürecin Bursa’ya hayırlı olmasını diliyorum.”

Çalıştayda ayrıca plan ve projelere emek veren kadınlar, sonuç oturumunda da söz alarak fikir alışverişinde de bulundu. Güçlü ortak akıl ve dayanışma zeminiyle şekillenen çalıştayın, Bursa’da kadın odaklı yerel yönetim anlayışının gelişmesine önemli katkılar sunması bekleniyor. 

Bursa Kadın Çalıştayı’ndan Eşitlikçi Kent İçin Güçlü Yol Haritası yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın kapsayıcı ve eşitlikçi İzmir hedefi doğrultusunda kadın ve çocuklara yönelik projeler hız kazandı. Son iki yılda kadınların ekonomik ve sosyal hayata katılımını artıran, çocukların hak temelli ve kapsayıcı hizmetlere erişimini güçlendiren çok sayıda uygulama devreye alındı.

Bostanlar ile hem dayanışma hem ekonomik güçlenme

Kadınların ekonomik anlamda güçlenmesi amacıyla üretim modelleri devreye alındı. Kadınların kendi mahallelerinde hem dayanıştığı hem kendi ürünlerini ektiği Mahalle Bostanları, dört mahalleye ulaştı ve yüzlerce kadını üretim sürecine kattı. Kadifekale’de yürütülen Güçlendirme Tohumları projesiyle de kadınlar kaktüs ve sukulent üretimi yaptı.

Mahalle Mutfağı açıldı

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Çiğli Evka-2 Mahallesi’nde kadınlara yönelik Mahalle Mutfağı projesini de başlattı. Mahalle Mutfağı, kadınların hem birlikte yemek yapabileceği hem de sağlıklı yaşam kültürüyle ilgili eğitimler alabileceği bir dayanışma alanı olarak kurgulandı. 

Kadınların saçları da kendileri de güçleniyor

Kadınların sosyal destek ve güçlenme mekanizmalarına dâhil edilmesi amacıyla Güçlenme Durakları projesi hayata geçirildi. Güçlenme Durağı Mobil Kuaförlük Hizmeti kısa sürede sekiz mahallede 330 kadına ulaştı. Ücretsiz saç kesimi ve fön hizmeti alan kadınlar, daha sonra uzman personel tarafından kadın sağlığı, kadın hakları, yasal haklar ve toplumsal cinsiyet eşitliği konularında bilgi alıyor.

Gönüllülük atağı

Kadınların ve kız çocuklarının güçlenmesini hedefleyen Eşit İzmir Gönüllü Projesi başlatıldı. Proje; 18 yaş üstü yurttaşların gönüllülük esasına dayalı olarak toplumsal cinsiyet eşitliği çalışmalarına katılmasını amaçlıyor. Tercüme, atölye, saha çalışması, sosyal medya, proje ve kampanya yönetimi gibi birçok alanda gönüllülük imkânı sunan program kapsamında kadınlardan başvurular alındı, mülakat ve eğitim süreçleri tamamlandı.

Meslek Fabrikası, kadınların hayatına dokundu

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Meslek Fabrikası ile ücretsiz mesleki eğitimler, sektör iş birlikleri ve istihdam yönlendirme çalışmalarıyla bütüncül bir sosyal üretim modeli olarak öne çıkıyor. Özellikle kadın ve gençlerin gelişimine katkı sağlayan Meslek Fabrikası; 15 ilçede, 29 kurs merkezinde, yaklaşık 35 alanda ve 215 branşta ücretsiz mesleki eğitim sunuyor. İki yılda 985 kurs açılırken, 18 bin 952 kursiyer eğitim aldı. 11 bin 304 kursiyer belge almaya hak kazandı. Hâlihazırda 80 kursta 1250 kursiyer eğitime devam ediyor.

Güzelbahçe ve Osmangazi’deki kurs merkezleri 2024 yılında, Mobilya Akademi, Karabağlar Aydın Kurs Merkezi ve Toros Kurs Merkezi 2025’te açıldı. Bu yıl ise Torbalı Kurs Merkezi ve Seferihisar Kurs Merkezi’nin hizmete alınması planlanıyor.

Mobil İstihdam Başvuru Noktası

Meslek Fabrikası istihdam süreçlerini de takip ediyor. İstihdamı Geliştirme ve Destekleme Birimi ile iki yılda 22 bin 417 kişi işe yönlendirildi, 916 kişi istihdama kazandırıldı. 2025’te Mobil İstihdam Başvuru Noktası hayata geçirildi. 589 kişi dijital istihdam platformuna üye yapıldı. Vatandaşlara özgeçmiş oluşturma ve iş başvuru danışmanlığı verildi. 

Meslek Fabrikası; Roman Gençlerin İstihdamı, Bugünün Gençleri Geleceğin Meslekleri, Yarının Köyleri, Geleceğini Kuran Genç Kadınlar, Altın İğne, Bilgisayarda Giysi Kalıbı Hazırlama, Adettendir Üretiyoruz, GİKA- Girişimci Kadınlar projelerini de hayata geçirdi. 

Yerel Eşitlik Eylem Planı hazırlandı

İzmir Büyükşehir Belediyesi, kadın çalışmalarına yönelik temel politika çerçevesini oluşturan 2025–2027 Yerel Eşitlik Eylem Planı hazırladı. Plan; Büyükşehir Belediyesi’nin tüm hizmet alanlarında toplumsal cinsiyet eşitliğini yerleştirmeyi hedefliyor.

Şiddet, Taciz ve Mobbinge Karşı Sıfır Tolerans Belgesi kapsamında da kurum içinde şiddet, taciz ve mobbinge karşı net bir duruş ortaya konuldu. Belge ile çalışanlara düzenli eğitimler verilirken, başvuru ve bildirim mekanizmaları güçlendiriliyor ve her çalışan için güvenli ve eşit bir çalışma ortamı kurumsal bir kültür haline getiriliyor.

İklim Dayanıklılığı Programı kadın ve çocuklarla güçleniyor

ICLEI iş birliğiyle yürütülen Toplumlar için İklim Dayanıklılığı Programı kapsamında Kadifekale’de kadınların iklim uyum süreçlerine aktif katılımı sağlandı. Program çerçevesinde 192 metrekare fide serası kuruldu. Çocuklara iklim ve toplumsal dayanıklılık eğitimi verildi.

Karar alma süreçlerine katılıyorlar

İzmir Büyükşehir Belediyesi, kadınların karar alma süreçlerine katılımını ve kentsel hizmetlere eşit erişimini esas alan bir yerel yönetim modelini hayata geçirdi. Bu kapsamda Türkiye Belediyeler Birliği ile 2027 yılına kadar sürecek bir iş birliği protokolü imzalandı, ayrıca kurum içi kapasite geliştirme eğitimleri düzenlendi. Gençlik Örgütleri Forumu (Go-For) ile yürütülen “Eşitlik için Gençlik” projesi kapsamında da genç kadınların yerel karar süreçlerine katılımını güçlendirmek amacıyla forum ve odak grup çalışmaları gerçekleştirildi. “Kadınlar için Bir Mola” programı başlatıldı. 2 bin 500 kadın körfez turuna, 495 kadın kültür turlarına, 632 kadın ise deniz gezilerine katıldı.

Hak temelli eğitimler, atölyeler ve seminerler

İzmir Büyükşehir Belediyesi, ilçe belediyeleri ve sivil toplum kuruluşları iş birliğiyle hak temelli eğitimler düzenlerken toplumsal cinsiyet eşitliğinin kurum genelinde yaygınlaştırılması amacıyla 1738 eğitim ve iş birliği çalışması yürüttü.

Çocukların üstün yararını gözeten çalışmalar

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’ni esas alarak kapsayıcı ve eşitlikçi hizmetler yürütüyor. Çocukların ve ailelerin aktif katılımını esas alan sosyal, kültürel ve eğitsel programlar kapsamında müze gezileri, resim sergileri, sokak etkinlikleri, geleneksel çocuk oyunları, 23 Nisan kutlamaları, sinema gösterimleri, tarihi geziler, vapur turları yapılıyor.

Ebeveynlerin bütçe dostu, çocukların “yuva”sı

İzmir Büyükşehir Belediyesi Yuvamız İzmir Çocuk Etkinlik Merkezleri de binlerce çocuk ve ebeveynin yaşamına dokunuyor. Merkezlerin sayısı iki yılda 22’ye çıkarıldı. 2026 yılında sayısının 30’a çıkarılması hedeflenen merkezlerde, 36-66 ay arası 1600 çocuğa hizmet sunuluyor. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın talimatıyla ülkenin ekonomik koşulları göz önünde bulundurularak Yuvamız İzmir’de geçen yıl yüzde 50 indirim uygulandı ve aylık ücretler 10 bin liradan 5 bin liraya düşürüldü. 2025-2026 döneminde yine Başkan Tugay’ın talimatıyla aylık ücret 4 bin TL oldu.

İzmir Çocuk Meclisi

İzmir Çocuk Meclisi, çocukların yerel yönetime katılımını sağlayan aktif bir mekanizma olarak öne çıkıyor. Meclis bünyesinde Kentsel Haklar, Doğa ve Ekoloji, Sosyal Etkinlik Planlama, Bilgi ve Teknoloji, Genç ve Ergen Katılımı komisyonları oluşturularak çalışmalar yürütülüyor.

Çocuk Merkezleri ile sahada bütüncül gelişim modeli

Kent genelinde bulunan sekiz Çocuk Merkezi, 6-14 yaş aralığındaki çocuklara yönelik akademik, sosyal, kültürel ve duygusal gelişim destek programları sunuyor. Ayrıca 36-53 ay arası çocuklar ve ebeveynleri için Menemen Çocuk ve Ebeveyn Etkinlik Merkezi faaliyet gösteriyor. Merkezlerde akademik destek programları, STEM ve robotik kodlama, yabancı dil eğitimleri, sanat ve müzik atölyeleri, spor ve hareket programları, çocuk hakları atölyeleri, psikososyal destek hizmetleri, ebeveyn eğitimleri sunuluyor.

İzmir’de kadın ve çocuk odaklı sosyal politikalar güçleniyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Toplum Çalışmaları Enstitüsü tarafından hazırlanan “Kentte Çocuk Olmak: Türkiye’de Parklar, Politikalar ve Uluslararası Deneyimler” başlıklı raporda, Türkiye’deki büyükşehir belediyelerinin çocuklara yönelik politika ve yaklaşımları karşılaştırmalı olarak ele alındı. Araştırma kapsamında büyükşehir belediyelerinin 2025–2029 Stratejik Planları; çocuk odaklılık düzeyi, somut ve ölçülebilir hedefler, kapsayıcılık, mekânsal yaklaşım, katılım mekanizmaları ve yenilikçi uygulamalar başlıkları altında incelendi. Yapılan çok boyutlu analiz sonucunda İzmir Büyükşehir Belediyesi, çocuk politikalarını stratejik planlama süreçlerine en güçlü biçimde entegre eden büyükşehirler arasında yer alarak Türkiye genelinde ikinci sırada gösterildi. Sıralamada ilk 10 büyükşehir belediyesi arasında sırasıyla İstanbul, İzmir, Mersin, Diyarbakır, Muğla, Eskişehir, Ankara, Antalya, Bursa ve Kocaeli yer aldı.

Tugay: Çocukları bugünün ve geleceğin eşit hak sahibi yurttaşları olarak görüyoruz

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2025–2029 Stratejik Planı, çocukları kentin edilgen kullanıcıları olarak değil, kent hakkının aktif öznesi olarak tanımlıyor. Plan; çocukların oyun hakkını, kamusal mekânlara erişimini ve karar süreçlerine katılımını, uzun vadeli ve sürdürülebilir bir kent vizyonunun ayrılmaz bir parçası olarak ele alıyor. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, çocuk odaklı yaklaşımın belediyecilik anlayışlarının temelini oluşturduğunu vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:
“Bir kentin adil, sağlıklı ve sürdürülebilir olup olmadığı, çocuklara sunduğu yaşam olanaklarıyla ölçülür. Biz İzmir’de çocukları yalnızca korunması gereken bir grup olarak değil, kentin bugününün ve geleceğinin eşit hak sahibi yurttaşları olarak görüyoruz. Çocukların oyun hakkı, güvenli ve erişilebilir kamusal alanlara ulaşımı ve karar süreçlerine katılımı bizim için bir tercih değil, temel bir yükümlülüktür. Bu anlayışla hazırladığımız stratejik plan, çocuk haklarını geçici uygulamalardan çıkararak ölçülebilir hedefler ve mekânsal karşılıklar içeren kalıcı kamu politikalarına dönüştürmektedir.” 

Çocuk odaklı politika

Raporda İzmir’i benzerlerinden ayıran temel unsur, çocuk politikalarının ayrı ve sınırlı bir başlık olarak değil; kentsel adalet, eşitlik ve katılımcı yönetişim anlayışının doğal bir parçası olarak bütüncül biçimde ele alınması oldu. Birçok büyükşehirde çocuklara yönelik politikalar ayrı projeler ve tematik programlar üzerinden tanımlanırken, İzmir’in stratejik planında çocuklar; kapsayıcı kentsel altyapı, güvenli ve erişilebilir kamusal alanlar, sosyal destek mekanizmaları, katılımcı demokrasi ve yönetişim araçlarıyla birlikte ele alınıyor. Bu yaklaşım, çocuk odaklılığı nicel vurguya dayalı bir vitrin alanı olmaktan çıkararak, yatay ve kalıcı bir politika ilkesine dönüştürüyor.

Sıralama değil, yaklaşım

Araştırma, İzmir’in elde ettiği sıralamayı bir nihai sonuçtan ziyade, geliştirilebilir ve yaygınlaştırılabilir bir model olarak ele alıyor. İzmir’in çocuk politikalarını bütüncül bir mimari içinde ele alması, kısa vadeli sıralama avantajlarından çok, kurumsallaşmış ve sürdürülebilir bir çocuk odaklı belediyecilik anlayışı ortaya koyuyor. Bu yönüyle İzmir, çocuk dostu kent yaklaşımında yalnızca yüksek puan alan bir büyükşehir değil; Türkiye’de yerel yönetimler için yol gösterici güçlü örneklerden biri olarak öne çıkıyor.

İzmir’de söz çocukta

İzmir Büyükşehir Belediyesi, çocukları kent hakkının aktif öznesi olarak gören çocuk odaklı belediyecilik anlayışı doğrultusunda çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda 9–14 yaş arası 199 çocuğun katılımıyla kurulan İzmir Çocuk Meclisi, farklı konu başlıklarında oluşturulan komisyonlarla çalışmalarına başladı. “Dijital Güvenlik ve Medya Okuryazarlığı Projesi” kapsamında NewsLab Türkiye ve İzmir Ekonomi Üniversitesi iş birliğiyle İzmir’in Dijital Risk Haritası çıkarıldı. Çocukların güvenli ve nitelikli kamusal alanlara erişimini artırmak amacıyla ise 18 ilçede, 152 noktada çocuk oyun alanları, spor alanları ve yürüyüş yolları yenilendi.
Dokuz farklı merkezde eğitim, spor, sanat ve eğlence 

Buca’dan Uzundere’ye, Kadifekale’den Gümüşpala’ya kadar kentin sekiz stratejik noktasında hizmet veren Çocuk Merkezleri ile Menemen’de bulunan Ebeveyn ve Çocuk Merkezi, okul dışı eğitimin önemli merkezleri haline geldi. Kırtasiye Desteği Projesi, Yapay Zekâ Destekli Matematik Öğrenim Projesi ve beslenme paketi destekleri Büyükşehir’in öne çıkan uygulamaları arasında yer aldı.

Güzel İzmir Hareketi ile okul çevreleri düzenleniyor

Güzel İzmir Hareketi kapsamında kent, mahalle mahalle ve sokak sokak iyileştiriliyor. Karabağlar’da Cevdet Güçlüer İlkokulu ve Yunus Emre Ortaokulu çevresinde güvenli yaya ulaşımı için kapsamlı bir düzenleme yapıldı. Ballıkuyu Parkı hizmete açıldı. Çiğli Şirintepe’de, Güzeltepe İlkokulu yanındaki atıl alan düzenlenerek mahalleye yeni bir çocuk parkı kazandırıldı. Başkanlık konutu olarak da kullanılan Şato binası, Güzel İzmir Hareketi’nin keyifli sosyal mekânlar teması kapsamında yeniden kamusal kullanıma açıldı. Ayrıca Yuvamız İzmir Merkezleri’nde eğitim gören 4–5 yaş grubu çocukları üniversiteli abla ve ağabeyleriyle buluşturacak Geleceğin Atölyeleri Projesi de hayata geçirildi.

İzmir çocuğu merkeze koydu, Türkiye’ye örnek oldu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir’de kamu, iş dünyası, akademi ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getiren Su Konferansı’nda iklim kriziyle birlikte derinleşen su sorunu, tarımda, sanayide ve kentlerde su yönetimi başlıkları altında çok yönlü olarak ele alındı. EBSO, ESİAD ve İzmir Ticaret Borsası’nın İzQ Girişimcilik ve İnovasyon Merkezi’nde düzenlediği konferansa İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu, ESBAŞ Genel Müdürü Yusuf Kılınç, EBSO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Hakan Ürün, İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Bülent Uçak, Dışişleri Bakanlığı İzmir Temsilcisi Büyükelçi Yeşim Kebapçıoğlu, İZPA Başkanı Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu, İZSU Genel Müdürü Gürkan Erdoğan, kamu, özel sektör ve akademi temsilcileri ile oda-sivil toplum üyeleri katıldı. Konferansta alanında uzman konuşmacılar Türkiye’de Su Yönetimi, “Tarımda Su”, “Kentlerde Su”, “Sanayide Su” konularını irdeledi. Ayrıca günün anısına Ege Orman Vakfı aracılığıyla konuşmacılar adına fidan bağışında bulunuldu.

Tugay: Su, kentlerin güvenliğinin temelidir

Su Konferansı’nda kapsamlı bir sunum yapan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, dünyadaki su varlığının dağılımına dikkat çekti. Dünya nüfusunun yaklaşık yarısının yılın en az bir döneminde ciddi su kıtlığı yaşadığını ifade eden Başkan Tugay, “Bilimsel projeksiyonlara göre küresel sıcaklık artışı 2 dereceye ulaştığında 800 milyon ile 3 milyar insan, 4 dereceye ulaştığında ise yaklaşık 4 milyar insan su kıtlığıyla karşı karşıya kalacak. Bu tablo bize şunu söylüyor: Su yalnızca çevresel bir başlık değil; ekonomik istikrarın, toplumsal iyi olma halinin ve kentlerin güvenliğinin temelidir” dedi.

İzmir’de altyapı yatırımlarıyla uyum sağlanıyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak bu yeni iklim gerçekliğine uyum sağlamak için altyapı yatırımlarına öncelik verdiklerini belirten Tugay, sel ve taşkın riskine karşı yapılan çalışmaların önemine dikkat çekti. Kordon hattı boyunca hayata geçirilen taşkın koruma bariyerlerinin, geçtiğimiz günlerde yaşanan yoğun yağış ve fırtınanın bir felakete dönüşmesini önlediğini hatırlatan Tugay, “İklim krizi aynı anda hem su kıtlığı hem de afet riski demektir. Dirençli kentler yaratmaya yönelik yerel politikalar artık bir seçenek değil, zorunluluktur. Türkiye’de su meselesi artık tek bir kentin ya da idari sınırın sorunu olmaktan çıktı. Havza ölçeğinde derinleşen bölgesel bir yönetişim meselesine dönüştü. Türkiye’de su potansiyeli açısından mutlak su kıtlığı yaşayan beş havza bulunuyor. Marmara, Küçük Menderes, Akarçay, Burdur ve Gediz havzaları. Bu havzaların ikisi doğrudan İzmir’i ilgilendiriyor. Gediz ve Küçük Menderes havzaları, İzmir’in hem içme suyu hem de tarımsal üretimi açısından stratejik öneme sahip. Üstelik bu havzalar, Türkiye’nin en önemli tarım alanlarını da barındırıyor” şeklinde konuştu.

Talep baskısı ve su kullanım tablosu

Su potansiyelini zorlayan en önemli unsurun artan talep olduğunu belirten Tugay, Türkiye ve İzmir’deki su kullanım oranlarını da paylaştı. Türkiye genelinde suyun yüzde 77’sinin tarımda, yüzde 12’sinin sanayide, yüzde 11’inin evsel kullanımda tüketildiğini ifade eden Tugay, İzmir’de ise tarımın yüzde 70, sanayinin yüzde 20, evsel kullanımın ise yüzde 10–11 seviyelerinde olduğunu söyledi. İzmir’de sanayide kullanılan suyun yüzde 57,7’sinin yüzeysel su kaynaklarından, yüzde 42,3’ünün ise yeraltı kuyularından sağlandığını belirten Tugay, tarımın İzmir’de de en büyük su tüketicisi olmaya devam ettiğini vurguladı.

“Su krizi bireysel alışkanlıklarla çözülemez”

Su krizinin bireysel tasarruf çağrılarıyla çözülemeyeceğini vurgulayan Başkan Tugay, “Su krizi, tarım, sanayi ve kent politikalarının birlikte ele alındığı bütüncül bir dönüşümle yönetilebilir. Bunu özellikle vurgulamak istiyorum: Su krizi bireysel alışkanlıklarla değil, ortak akılla ve planlı politikalarla çözülebilir. Suyu her damlası ölçülen, planlanan ve yeniden kazanılan stratejik bir unsur olarak ele alan yeni bir yönetim anlayışı artık bir zorunluluk. Bugün attığımız adımlar, yarının İzmir’ini ve gelecek kuşakların yaşam koşullarını belirleyecek” dedi.

Başkan Dr. Cemil Tugay, su krizinin tarım politikalarıyla doğrudan ilişkili olduğunu vurgulayarak, “Mesele tarımı desteklemekten vazgeçmek değil; hangi ürünleri, hangi havzada, hangi suyla desteklediğimizi yeniden düşünmektir” dedi. Sanayide de dönüşüm ihtiyacına dikkat çeken Tugay, İzmir’de suyu en çok tüketen sektörlerin aynı zamanda ekonominin omurgasını oluşturduğunu belirtti. Bu noktada yaklaşımın “sanayiyi durdurmak” olamayacağını vurgulayan Tugay, çözümün sanayide suyu verimli ve akıllı uygulamalarla yönetmek olduğunu söyledi.

Verimlilik, altyapı ve kayıp-kaçakla mücadele

“Peki, tüm bunlar bize ne söylüyor?” diyerek yol haritasını özetleyen Tugay, ilk şartın verimliliği artırmak olduğunu söyleyerek, “İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak 2024–2025 döneminde kayıp-kaçak oranını düşürmek için altyapı yatırımlarına odaklandık. Bir yılda 5,6 milyon metreküp suyu kaybetmemiş olduk. İzmir, kayıp-kaçak oranında Türkiye’nin en iyi 5 şehri arasında. Bu başarıyı sürdürmek ve işletme verimliliğini daha da artırmak için çalışmalarımız devam edecek” dedi.

“Planlamayı birlikte yapmalıyız”

Merkezi idareyle iş birliğinin önemine dikkat çeken Başkan Tugay, su sorununun çözümünde Devlet Su İşleri (DSİ) ile ilişkilerin son derece uyumlu olması gerektiğini vurguladı. Yetki paylaşımı ve İzmir il sınırları dışında yapılacak yatırımlar nedeniyle planlamanın DSİ ile birlikte yapılmasının zorunlu olduğunu belirten Tugay, “Planlamayı, tasarrufu ve geleceği birlikte tasarlamalı ve birlikte korumalıyız” dedi.

Bilimsel ve ortak akla dayalı yönetim: Su Kurulu

Teknoloji ve inovasyonun su yönetimindeki rolüne de değinen Tugay, üniversitelerin bilgi birikimi ve yenilikçi katkılarının sürece dâhil edilmesi amacıyla İzmir Büyükşehir Belediyesi Su Kurulunun kurulduğunu hatırlattı. Su yönetiminde iş birliğinin aynı zamanda yasal bir zorunluluk olduğunun altını çizen Tugay, Türkiye’de görev paylaşımının net olduğunu vurguladı: “DSİ su kaynağı sağlar; belediyeler bu suyu alır ve dağıtır. 1053 sayılı Kanun, büyük yatırımların DSİ tarafından yapılacağını, yerel yönetimlerin ise protokollerle sürece dâhil olacağını açıkça tanımlar.” Bu düzenlemenin, merkezi idare ile yerel yönetimler arasında sağlıklı bir denge kurduğunu belirtti.

“Deniz suyu arıtma konusunda DSİ ile çok uyumlu olmamız gerekir”

Başkan Tugay, bulut tohumlama sistemine dair de adım attıklarını belirterek, “Tüm bunların yanında, iklim koşullarına uyum sağlayan yenilikçi çözümleri de gündemimize alıyoruz. Uygun koşullarda bulut tohumlama yöntemleriyle yağış potansiyelini değerlendiriyoruz. Bulut tohumlamadan bahsedebiliriz. Deneyimler genel olarak yüzde 25 oranında artırdığı söyleniyor. Üniversiteden rapor aldık. Henüz çalışmalara başlamadık. Deniz suyu arıtma konusunda DSİ ile çok uyumlu olmamız gerekir. Yetki olarak İzmir dışında yapılacak işler de var. İzmir’in su sorununu mutlaka bilmeli ve beraber plan yapmalıyız. Teknoloji ve inovasyona destek olan bir tavrımız olmalı” ifadelerini kullandı

Kime ne görev düşüyor? Vatandaş, çiftçi, kurumlar

“Su meselesi hepimizin meselesi” diyen Tugay, sorumlulukları şöyle özetledi:

Vatandaşlara: Suyu tasarruflu kullanmak, yeniden kullanım ve geri dönüşüm altyapılarını kurmak, bilinçli tüketim alışkanlıklarını yaygınlaştırmak.

Tarım sektörü ve çiftçilere: Suya göre ürün desenine geçmek, basınçlı ve akıllı sulama yöntemlerini yaygınlaştırmak, iklime uyumlu tarım uygulamalarını benimsemek.

Kurumlara: Mevcut hukuki çerçeveye uygun biçimde, suyu en kritik ihtiyaçlar için birlikte koruma ve yönetme iradesini ortaya koymak.

“İzmir halkı için çalışmayı kararlılıkla sürdüreceğiz”

Tugay, “Burada birbirimizle dayanışmayı hissettiğimiz çok kıymetli bir buluşma gerçekleşti. Bu süreç İzmir için ortak bir sorumluluğun başlangıcı. Su meselesinde kolektif aklın ve iş birliğinin en önemli paydaşlarından biri olmaya devam edeceğiz. Bu yolda birlikte yürüyecek, İzmir halkı için çalışmayı kararlılıkla sürdüreceğiz” sözleriyle konuşmasını tamamladı.

“Su tek bir kurumun değil, ortak aklın konusu”

ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu, su meselesinin görev ve yetki alanlarıyla sınırlandırılamayacak kadar büyük ve çok boyutlu olduğunu belirterek, merkezi ve yerel yönetimler, iş dünyası, akademi ve sivil toplumun eş güdüm içinde hareket etmesinin kritik önemde olduğunu söyledi.

ESİAD olarak su konusunu çalışmalarının merkezine aldıklarını belirten Zorlu, bu alanda uzun vadeli ve sistematik bir çalışma yürüttüklerini söyledi. Zorlu, İzmir ve hinterlandını kapsayan kapsamlı bir rapor hazırlığı içinde olduklarını belirterek, “Raporumuzda iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkilerini; tarımda, sanayide ve kentlerde verimli su yönetiminin yollarını ele alacağız” diye konuştu. Sibel Zorlu, 2026 yılı içerisinde kamuoyuyla paylaşılması hedeflenen raporla, iş dünyasına ve karar alıcılara su yönetimi konusunda destek olmayı amaçladıklarını söyledi.

“Su kıtlığı artık yalnızca çevresel değil, gıda ve ekonomi meselesidir”

İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Bülent Uçak ise su kıtlığının çok boyutlu bir risk alanı yarattığını dile getirerek, “Su kıtlığı yalnızca bir çevre sorunu değildir. Tarımsal üretimin azalması, gıda güvencesinin zayıflaması ve ekosistem riskleriyle birlikte ele alınması gereken bir konudan söz ediyoruz. Bu risklere karşı hazırlıklı olunması ve güçlü bir planlama yapılmasının zorunlu” şeklinde konuştu. Tarım sektöründeki su kullanımına dikkat çeken Uçak, “Tarımsal sulamada konfor alanından çıkıp akıllı ve sürdürülebilir sistemlere geçmek bir tercih değil, zorunluluktur. İzmir Ticaret Borsası olarak suyu yalnızca çevresel bir başlık olarak değil; tarım, gıda ve değer zincirinin tamamını ilgilendiren stratejik bir unsur olarak görüyoruz. Yürütülen projelerde su kullanımında etkinliği artırmayı hedefliyoruz. Bu kapsamda, yeni kurulan İzmir Tarım Teknoloji Merkezi bünyesinde pamuk yetiştiriciliğinde değişken oranlı dijital sulama yöntemine yönelik bir proje yürütüyoruz” şeklinde konuştu.

“Su için ‘mavi altın’ ve ‘mavi petrol’ tanımlamaları kullanılmaya başlandı”

Ege Bölgesi Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Hakan Ürün, “Suyun değeri kuyu kuruyunca anlaşılır. İşte tam da böyle günlerden geçiyoruz. Dünya Ekonomik Forumu’nun Küresel Riskler Raporu’nda önümüzdeki 10 yıl için öngörülen risklerin yarısının iklim kaynaklı olduğunu biliyoruz. Bugün bir su konferansı düzenlenmesi de bir tesadüf değil. Su küresel ölçekte stratejik bir varlığa dönüştü. Uluslararası alanda su için ‘mavi altın’ ve ‘mavi petrol’ tanımlamaları kullanılmaya başlandı. Bugün yaşanan ticari savaşların, yarın su savaşları şeklinde karşımıza çıkması ihtimali göz ardı edilmemelidir” dedi.

Organize sanayi bölgelerinde arıtılmış atık suların yeniden kullanımıyla ilgili projelerin son derece kıymetli olduğunu vurgulayan Ürün, Yeşil OSB belgesi almaya hak kazanan Tire, Torbalı ve Aliağa Organize Sanayi Bölgelerini de tebrik etti.

Açılış konuşmalarının ardından konferans tarımda, sanayide ve kentlerde su yönetimi başlıkları altında çok yönlü olarak ele alınacak.

Başkan Tugay: Çözüm ortak akıl ve planlı politikalar yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.