Pil ve elektronik atıkların kontrolsüz bertarafı çevre ve insan sağlığına zararlı 

Evlerde biriken atık piller ve kullanım ömrünü tamamlamış elektronik cihazların, içeriklerinde bulunan toksik ve tehlikeli bileşenler nedeniyle çevre ve insan sağlığı açısından önemli riskler oluşturduğuna dikkat çeken Öğr. Gör. Tuğçe Yılmaz Karan, “Bu atıkların kontrolsüz şekilde evsel atıklarla birlikte bertaraf edilmesi, zamanla fiziksel ve kimyasal bozunma sonucu içerdikleri zararlı maddelerin çevreye salınmasına neden olmaktadır. Özellikle atık pil ve elektronik cihazların yapısında bulunan kurşun (Pb), cıva (Hg), kadmiyum (Cd), nikel (Ni) ve lityum (Li) gibi ağır metaller, çevresel açıdan ciddi tehdit oluşturmaktadır. Bu metaller toprağa, yeraltı sularına ve yüzey sularına karışarak ekosistem dengesini bozabilmektedir. Ağır metallerin en önemli özelliklerinden biri doğada kolay parçalanmamaları ve biyobirikim göstermeleridir. Bu durum, besin zinciri yoluyla canlı organizmalarda birikmelerine ve biyobüyütme etkisiyle daha yüksek trofik seviyelerde daha yoğun hale gelmelerine yol açmaktadır.” dedi.

Kurşun ve cıva sinir sistemi üzerinde toksik etki oluşturuyor

İnsan sağlığı açısından değerlendirildiğinde, kurşunun özellikle sinir sistemi üzerinde toksik etki göstererek bilişsel gelişim bozuklukları ve nörolojik hasarlara neden olabildiğini kaydeden Karan, “Cıva, merkezi sinir sistemi ve böbrek fonksiyonları üzerinde olumsuz etkilere sahip güçlü bir nörotoksindir. Kadmiyum, böbrek hasarı, kemik mineral yoğunluğunda azalma ve kanser riski ile ilişkilendirilmektedir. Nikel ise alerjik reaksiyonlar ve solunum sistemi problemlerine yol açabilmektedir. Bunun yanında lityum içeren piller, yanlış depolama veya fiziksel hasar durumunda yangın ve patlama riski taşımaktadır.” diye konuştu.

Atık pillerin ve elektronik atıkların ayrı toplanması halk sağlığı açısından önemli

Ayrıca elektronik atıkların kontrolsüz yakılması durumunda dioksinler, furanlar ve diğer toksik gazların atmosfere salınarak hava kirliliğine ve dolaylı sağlık risklerine neden olabildiğine de vurgu yapan Öğr. Gör. Tuğçe Yılmaz Karan, “Bu nedenle atık pillerin ve elektronik atıkların evsel atıklardan ayrı toplanması, lisanslı geri dönüşüm tesislerinde işlenmesi ve uygun bertaraf yöntemleriyle yönetilmesi; çevresel sürdürülebilirlik, doğal kaynakların korunması ve halk sağlığının güvence altına alınması açısından büyük önem taşımaktadır.” ifadesinde bulundu.

Kullanılmayan cep telefonları da e-atık!

“Elektronik atık ya da kısa adıyla e-atık, kullanım ömrünü tamamlamış, işlevini yitirmiş veya ekonomik olarak kullanım dışı kalmış elektrikli ve elektronik ekipmanları ifade etmektedir.” diyen Karan, “Bu kapsamda cep telefonları, bilgisayarlar, televizyonlar, küçük ev aletleri, kablolar, bataryalar ve benzeri teknolojik cihazlar e-atık kategorisinde değerlendirilmektedir. E-atıkları diğer atık türlerinden ayıran temel özellik, hem ekonomik değeri yüksek geri kazanılabilir materyaller hem de çevre ve insan sağlığı açısından risk oluşturan toksik bileşenler içermeleridir.” şeklinde konuştu.

E-atıklarda altın, gümüş ve nadir toprak elementleri bulunuyor

“Elektronik atıkların yapısında bakır, altın, gümüş, alüminyum ve nadir toprak elementleri gibi geri kazanılabilir değerli materyaller bulunurken; aynı zamanda kurşun, cıva, kadmiyum ve bromlu alev geciktiriciler gibi zararlı maddeler de yer almaktadır.” ifadesinde bulunan Öğr. Gör. Tuğçe Yılmaz Karan, bu nedenle e-atıkların etkin yönetiminin, yalnızca çevresel koruma açısından değil, aynı zamanda kaynak verimliliği ve ekonomik sürdürülebilirlik açısından da önem taşıdığını söyledi.

Türkiye’de yılda yaklaşık 1 milyon ton e-atık oluşuyor

Türkiye’de elektronik atık yönetiminin son yıllarda gelişim gösterdiğine işaret eden Öğr. Gör. Tuğçe Yılmaz Karan, şöyle devam etti:

“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre, genel geri kazanım oranı 2024 yılında yüzde 36,08 seviyesine ulaşmıştır ve bu oranın 2035 yılına kadar yüzde 60’a çıkarılması hedeflenmektedir. Ancak elektronik atıklara özgü toplama ve geri dönüşüm oranları, genel atık geri kazanım oranlarının altında kalmaktadır. Güncel veriler, Türkiye’de yıllık oluşan elektronik atık miktarının yaklaşık 1 milyon ton seviyesinde olduğunu, ancak bunun yalnızca yaklaşık %6–7’lik kısmının kayıtlı sistemler aracılığıyla toplanabildiğini göstermektedir. Bu durum, e-atık yönetiminde toplama altyapısının güçlendirilmesi ve toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla elektronik atık yönetiminde temel amaç; bu atıkların çevreye zarar vermeden geri kazanım süreçlerine dahil edilmesi, değerli materyallerin yeniden ekonomiye kazandırılması ve toksik bileşenlerin kontrollü şekilde bertaraf edilmesidir.”

Kullanılmış piller normal çöpe atılmamalı

Atık pillerin evsel çöplerle birlikte atılmasının ciddi çevresel riskler doğurduğunu belirten Karan, “Kullanılmış pillerin normal evsel atıklarla birlikte bertaraf edilmemesi gerekir; çünkü bu piller çevre ve insan sağlığı açısından risk oluşturan ağır metaller ve toksik kimyasal bileşenler içermektedir. Pil yapısında bulunan kurşun, kadmiyum, cıva, nikel ve lityum gibi maddeler, kullanım ömrü tamamlandıktan sonra fiziksel bütünlüğün bozulmasıyla çevreye sızabilmektedir. Evsel atıklarla birlikte depolama sahalarına gönderildiğinde, bu toksik bileşenler zamanla toprağa ve yeraltı sularına karışarak çevresel kirlenmeye neden olmaktadır. Özellikle ağır metallerin doğada kalıcılık göstermesi ve biyobirikim özelliği taşıması, ekosistem ve besin zinciri üzerinde uzun vadeli olumsuz etkiler yaratmaktadır. İnsan sağlığı açısından değerlendirildiğinde ise bu maddeler nörolojik bozukluklar, böbrek hasarı, solunum yolu problemleri ve çeşitli toksik etkilerle ilişkilendirilmektedir. Ayrıca lityum bazlı piller, uygun olmayan koşullarda depolandığında yangın ve patlama riski de taşımaktadır. Bu nedenle kullanılmış pillerin ayrı toplanması, lisanslı geri dönüşüm ve bertaraf sistemlerine yönlendirilmesi çevresel sürdürülebilirlik, kaynak verimliliği ve halk sağlığının korunması açısından zorunlu bir uygulamadır.” dedi.

Şarj edilebilir pil kullanımı yaygınlaştırılmalı

Evlerde e-atık oluşumunu azaltmak için bireysel farkındalığın önemine değinen Karan, “Evlerde elektronik atık ve atık pil birikimini azaltmak için bireylerin günlük yaşamda uygulayabileceği çeşitli pratik adımlar bulunmaktadır. Öncelikle, gereksiz elektronik ürün tüketiminin azaltılması ve ihtiyaç odaklı satın alma davranışının benimsenmesi önemlidir. Elektronik cihazların kullanım ömrünün uzatılması, e-atık oluşumunun önlenmesinde temel yaklaşımlardan biridir. Bunun yanında, kullanılabilir durumdaki elektronik cihazların bakım ve onarım yoluyla tekrar kullanıma kazandırılması ya da ikinci el değerlendirilmesi atık miktarını azaltmaktadır. Kullanım ömrünü tamamlamış cihazların ise evsel atıklarla karıştırılmadan belediyelerin, yetkili toplama noktalarının veya lisanslı geri dönüşüm kuruluşlarının sistemlerine teslim edilmesi gerekmektedir. Pil kullanımında ise tek kullanımlık piller yerine şarj edilebilir pillerin tercih edilmesi önemli bir atık azaltım stratejisidir. Ayrıca kullanılmış pillerin evde biriktirilerek marketlerde, okullarda veya belediyelerin pil toplama kutularına bırakılması çevresel risklerin azaltılmasına katkı sağlar.” diye konuştu.

Eski cihazlar lisanslı tesislere teslim edilmeli

Eski telefon ve bilgisayarların geri dönüşüm süreçlerine ilişkin de bilgi veren Tuğçe Yılmaz Karan, şöyle devam etti:

“Eski telefon, bilgisayar ve benzeri elektronik cihazların geri dönüşümü, çevresel risklerin azaltılması ve değerli kaynakların yeniden ekonomiye kazandırılması açısından sistemli bir şekilde yürütülmelidir. Bu cihazlar öncelikle evsel atıklardan ayrı olarak toplanmalı ve yetkili toplama merkezlerine ya da lisanslı geri dönüşüm tesislerine teslim edilmelidir. Çünkü elektronik cihazlar hem geri kazanılabilir değerli metaller hem de çevreye zarar verebilecek toksik bileşenler içermektedir. Geri dönüşüm süreci genellikle birkaç aşamada gerçekleşmektedir. İlk aşamada cihazların veri güvenliği açısından kontrol edilmesi ve kişisel verilerin tamamen silinmesi gerekmektedir. Ardından cihazlar ayrıştırma tesislerinde bileşenlerine göre sınıflandırılmaktadır. Plastik, cam, metal ve elektronik devre kartları birbirinden ayrılarak farklı geri kazanım süreçlerine yönlendirilmektedir. Özellikle devre kartlarında bulunan altın, bakır, gümüş ve palladyum gibi değerli metaller özel yöntemlerle geri kazanılabilmektedir. Bunun yanında pil, ekran ve bazı devre elemanlarında bulunan kurşun, cıva ve kadmiyum gibi tehlikeli maddeler kontrollü şekilde bertaraf edilmektedir.”

Bu süreçlerin lisanslı tesislerde gerçekleştirilmesinin büyük önem taşıdığını ifade eden Karan, “Çünkü kayıt dışı ya da kontrolsüz geri dönüşüm uygulamaları, toksik maddelerin çevreye yayılmasına ve insan sağlığı açısından ciddi risklerin oluşmasına neden olabilmektedir. Dolayısıyla elektronik cihazların doğru şekilde geri dönüşüm sistemine dahil edilmesi hem çevresel sürdürülebilirlik hem de kaynak verimliliği açısından temel bir gerekliliktir.” ifadesinde bulundu.

Gelecekte “döngüsel ekonomi” modeli öne çıkacak

Gelecekte e-atık yönetiminde döngüsel ekonomi yaklaşımının daha fazla önem kazanacağını ifade eden Karan, “Gelecekte e-atık yönetimi konusunda öne çıkan yenilikler ve politikalar, daha çok döngüsel ekonomi temelli yaklaşımlar etrafında şekillenmektedir. Geleneksel ‘üret-kullan-at’ modelinden uzaklaşılarak, ürünlerin yaşam döngüsünü uzatmayı ve atık oluşumunu kaynağında azaltmayı hedefleyen sistemler ön plana çıkmaktadır. Bu kapsamda en önemli politikalardan biri Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (Extended Producer Responsibility – EPR) uygulamalarıdır. Bu yaklaşımda üreticiler, ürünün yalnızca üretim aşamasından değil, kullanım ömrü sonrasındaki toplama, geri dönüşüm ve bertaraf süreçlerinden de sorumlu tutulmaktadır. Bu sistem, üreticileri daha dayanıklı, onarılabilir ve geri dönüştürülebilir ürün tasarlamaya yönlendirmektedir. Son yıllarda bu konuda yasal düzenlemelerin güçlendirilmesi ve kapsamın genişletilmesi dikkat çekmektedir. Bunun yanında, eko-tasarım (ecodesign) yaklaşımı geleceğin önemli bileşenlerinden biridir. Elektronik ürünlerin tasarım aşamasında sökülebilirlik, tamir edilebilirlik ve malzeme geri kazanımına uygunluk kriterlerinin dikkate alınması, geri dönüşüm verimliliğini artırmaktadır. Buna paralel olarak ‘onarım hakkı (right to repair)’ politikaları da yaygınlaşmaktadır. Bu politikalar, tüketicilerin ürünlerini daha uzun süre kullanabilmesini desteklemektedir.” şeklinde konuştu.

Gelecekte e-atık yönetiminde temel hedef ne olacak?

Teknolojik yenilikler açısından ise yapay zekâ ve dijital takip sistemlerinin ön plana çıktığına işaret eden Karan, “Yapay zekâ destekli ayrıştırma teknolojileri, elektronik atıkların daha hızlı ve doğru sınıflandırılmasını sağlamakta; dijital ürün pasaportu gibi uygulamalar ise ürün içeriğinin ve yaşam döngüsünün izlenebilirliğini artırmaktadır. Bu da geri kazanım süreçlerini daha verimli hale getirmektedir. Gelecekte e-atık yönetiminde temel hedef; yalnızca atıkları bertaraf etmek değil, ürünleri sistem içinde mümkün olduğunca uzun süre tutarak kaynak verimliliğini artırmak ve çevresel etkileri minimize etmektir. Bu doğrultuda politika, teknoloji ve tüketici davranışlarının birlikte dönüşmesi gerekmektedir.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Türkiye’de her yıl 1 milyon ton e-atık oluşuyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Didim Belediyesi tarafından yürütülen çalışma kapsamında, vatandaşların kolay ulaşabileceği birçok noktaya atık pil kutuları yerleştirildi. İlçe genelinde sürdürülen uygulamayla birlikte atık pillerin ayrı toplanarak geri dönüşüm sürecine kazandırılması amaçlanıyor.

Doğaya bırakıldığında toprak ve su kaynakları üzerinde ciddi çevresel riskler oluşturabilen atık pillerin kontrollü şekilde toplanmasıyla birlikte çevre kirliliğinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

GERİ DÖNÜŞÜM BİLİNCİ YAYGINLAŞTIRILIYOR

Didim Belediyesi tarafından sürdürülen çevre çalışmaları kapsamında gerçekleştirilen uygulamayla, geri dönüşüm alışkanlığının günlük yaşamın bir parçası haline gelmesi amaçlanıyor.

Atık pil kutuları sayesinde vatandaşların geri dönüşüm süreçlerine daha aktif katılım sağlaması hedeflenirken, çevre dostu uygulamaların ilçe genelinde yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmaların devam ettiği belirtildi.

DOĞAYA DUYARLI ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR

Didim Belediyesi, çevre dostu uygulamalar ve sürdürülebilir kent anlayışı doğrultusunda geri dönüşüm ve sıfır atık çalışmalarını ilçe genelinde sürdürmeye devam ediyor.

Didim’de Atık Piller Geri Dönüşüme Kazandırılıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Manisa Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen projeyle, toprağa ve su kaynaklarına ciddi zararlar veren atık pilleri kontrol altına alınması hedefleniyor. 7’den 77’ye Manisalıların yoğun ilgi gösterdiği kampanya ile geri dönüşüm bilincini teşvik eden bu çalışma ile hem çevre kirliliğinin önüne geçilmesi hem de şehrin bitki örtüsünün zenginleştirilmesi amaçlanıyor.

“Hem Doğamızı Koruyor Hem De Yeşil Bir Çevre Bırakıyoruz”

Etkinlik kapsamında Cumhuriyet Meydanı’nda kurulan standa atık pillerini getiren vatandaşlara zeytin fidanları teslim edilirken, Manisa Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Ata Temiz de standı ziyaret ederek atık pil getiren öğrencilerle bir araya geldi ve fidanlarını takdim etti. Ata Temiz, “Atık pillerin geri dönüşüme kazandırılmasıyla hem doğamızı koruyor hem de geleceğe daha yeşil bir çevre bırakıyoruz” dedi.

Vali Özkan Da Kampanyaya Destek Verdi

Çevre bilincini artırmak ve atık pillerin doğaya verdiği zararı en aza indirmek amacıyla hayata geçirilen ‘Atık Pil Toplama Kampanyası’na Manisa Valisi Vahdettin Özkan da destek verdi. Kampanya standını ziyaret eden Vali Özkan, “Her şey, çevre duyarlılığıyla ilgili. özellikle çevresel tahribatı oluşturacak unsurların toplanması, çevreye nefes veren yeşil dağıtılması kıymetli bir şey. Tebrik ediyoruz” ifadelerini kullandı.

“Manisa’yı Seven Herkesi Kampanyaya Davet Ediyoruz”

İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Daire Başkanlığı Sıfır Atık ve Hafriyat Yönetimi Şube Müdürü Efnan Bacı, da kampanya ile ilgili bilgi verdi. Şube Müdürü Efnan Bacı, “Manisa Büyükşehir Belediye Başkanımız Besim Dutlulu’nun önderliğinde 7 ilçemizle birlikte yürüttüğümüz atık pil kampanyamızda 1 kilo atık pil getiren vatandaşlarımıza 1 adet zeytin fidanı hediye ediyoruz. Manisa’mızı seven, çevreyi seven tüm vatandaşlarımızı kampanyaya davet ediyoruz” şeklinde konuştu.

Vatandaşlar Takdirle Karşıladı

Vatandaşlar da kampanyanın hem çevreyi korumaya katkı sunduğunu hem de farkındalık oluşturduğunu belirterek uygulamadan duydukları memnuniyeti dile getirdi.

Emekli Öğretmen Halil Murdan: Belediye’nin bu hizmetini takdirle karşılıyoruz. Çok güzel bir şey. Keşke Türkiye’de bu uygulansa. Çok güzel bir uygulama, devamını diliyoruz.

Koray Türkçü: Besim Bey’in sosyal medyasında atık pil toplama kampanyasını gördüm. Ben de atık pilleri biriktiriyordum. Çevreci olduğum için kendim de her yıl ağaç dikiyorum. Besim Bey’e bu konuda teşekkür ederim. Ayrıca ben bu fidanları ihtiyacı olan kişilere bağışlıyorum. Kendim zaten her yıl ağaç dikiyorum. Çevremize, şehrimize, ülkemize hayırlı olsun. Ağaç dikmek çok güzeldir” dedi

Saim Öndeç: Böyle bir etkinlik yapıldığı için çok teşekkür ederim, harika bir etkinlik. Benim gibi esnaf olan, bu işleri yapan, pil alıp satan arkadaşların hepsinin deposunda böyle atık piller var. Bu şekilde bir etkinlik yapmışsınız ben de memnun oldum. Dükkanda ne kadar atık pil varsa hepsini topladım geldim. Zeytin fidanı ile ödüllendiriyorsunuz o da ayrı bir güzellik” diye konuştu.

Atık Piller Toplanıyor, Fidanlar Toprakla Buluşuyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yaşanabilir bir dünya için Sıfır Atık projesinin önemine dikkat çeken İznik Belediyesi bu alanda farkındalık yaratacak bir projeye imza atıyor. Atık pillerini İznik Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü’ne teslim eden kişilere Ahmet Vefik Paşa Bursa Devlet Tiyatrosunda gerçekleşen tiyatro için bilet veriliyor.

İlk tiyatro etkinliği 15 Şubat Pazar günü “Barış Adası” adlı çocuk oyunuyla gerçekleşti. Bilet alan vatandaşların ulaşımı da yine İznik Belediyesi tarafından gerçekleştirildi.

Konuyla ilgili açıklama yapan İznik Belediye Başkanı Kağan Mehmet Usta “Sıfır Atık Projesi” her alanda üzerinde titizlikle durduğumuz, yaşanılabilir bir dünya için büyük önem arz etmekte. Bununla ilgili her alanda farkındalık çalışmalarımızı yürütüyoruz. Bunlardan biri de atık pillerin tiyatro biletine dönüşmesi. Bu kapsamda belediyemize atık pillerini getiren hemşehrilerimize tiyatro biletlerini veriyoruz. Aynı zamanda tiyatroya ulaşımlarını da yine sağlıyoruz. Hem doğamızı koruyor hem de çocuklarımızı sanatla buluşturmanın mutluluğunu yaşıyoruz.” diye konuştu.

1 Pil 4 Metreküp Toprağı Zehirliyor

İlk etapta vatandaşlar bu proje kapsamında bir haftada toplam 1500 atık pili İznik Belediyesi’ne getirdiler. 1 kalem pil 4 metreküp toprağı zehirli hale getirmekte ve zehirlenen toprakta üretim yapılamaz hale gelmektedir. Bu kapsamda yapılan çalışma ile bir haftada toplanan 1500 atık pil ile 6.000 metreküp toprak zehirlenmekten kurtuldu.

İznik’te Atık Piller Tiyatro Biletine Dönüşüyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Burhaniye Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü ekipleri öncülüğünde, ilçedeki okullardan toplanılan 446 kg pil geri dönüştürülmek üzere TAP’a (Taşınabilir Pil Üreticileri Ve İthalatçıları Derneği’ne) gönderildi. Burhaniye Mehmet Akif Ersoy İlköğretim Okulu öğrencileri 362 kg atık pil toplayarak fark yarattı.

Burhaniyeli öğrencilerin çevreye duyarlı yaklaşımlarından gurur duyduğunu ifade eden Burhaniye Belediye Başkanı Ali Kemal Deveciler, “Burhaniye Belediyesi olarak atık ve geri dönüşüm konusunda duyarlı bir belediyeyiz. Her yıl düzenli olarak vatandaşlarımızla ortak hareket edip atık pillerin geri dönüşümlerini sağlıyoruz. Gelecek nesillere daha iyi bir dünya bırakmak hepimizin görevi. Bunun için gerekli tüm çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Konuya duyarlı olan tüm çocuklarımıza, ailelerine ve öğretmenlerimize şükranlarımı sunuyorum” dedi.

Atık pillerin geri dönüşümüne katkı sağlayan okullar ise şöyle;

Mehmet Akif Ersoy İlköğretim Okulu, Faruk Kızıklı İlköğretim Okulu, Özel Arman Kids Anaokulu, Kızıklı İlköğretim Okulu, Börezli İlköğretim Okulu, Sekiz Eylül İlköğretim Okulu, Bahçelievler İlköğretim Okulu, Celal Toraman Anadolu Lisesi, Özel Mercan Adası Anaokulu

Burhaniye’de Atık Piller Doğaya Kazandırılıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Elektronik eşyalarda ve araçlarda kullanılan pillerin şarj edilebilir ve şarj edilemez olmak üzere ikiye ayrıldıklarını belirten uzmanlar, kullanım ömrünü tamamlamış ya da fiziksel hasar sonucu kullanılamayan pillerin ‘atık pil’ olarak tanımlandığını ifade ediyor. Akü, batarya ve pillerin çevre için çok tehlikeli olabilecek çeşitli maddeler içerdiğini vurgulayan Dr. Nigar Kantarcı Çarşıbaşı, pillerin bileşiminde kullanılan ağır metallerin insan, hayvan ve bitkilere zarar verdiğine dikkat çekiyor. Dr. Nigar Kantarcı Çarşıbaşı, atık pillerin alıcı ortamları zararlı emisyonlardan korumak, içeriklerindeki ağır metallerin toprağa veya suya karışmasını önlemek ve bünyelerindeki bazı değerli metalleri geri dönüştürerek ekonomik kazanç yaratmak amacıyla geri dönüştürüldüğünü ifade ediyor.

Üsküdar Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Kimya Mühendisliği İngilizce Bölüm Başkan Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Nigar Kantarcı Çarşıbaşı; şarj edilebilen ve edilemeyen pillerin kullanım alanları, pillerin içeriğindeki maddelerin çevreye etkileri ve geri dönüşüm yöntemleri hakkında önemli bilgiler paylaştı.

Cıva pilin boşalmasını önlüyor

Pillerin negatif elektrot (anot) ve pozitif elektrot (katot) ile iki elektrot arasında kimyasal reaksiyon sağlayan elektrolitten oluştuğunu ifade eden Dr. Nigar Kantarcı Çarşıbaşı, “Bir diğer deyişle kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine doğrudan dönüştürerek bünyesinde depolayan cihazlar pil olarak tanımlanıyor. Piyasada farklı özelliklere sahip piller bulunuyor. Piller, ıslak veya kuru olarak ikiye ayrılıyor. Islak hücreli pillerde elektrolit sıvıdır. Kuru hücreli pillerde ise elektrolit, pasta veya jel halinde bulunuyor. Piller ayrıca içindeki kimyasal reaksiyonları kontrol etmek için başka kimyasal maddeler de içeriyor. Örneğin cıva maddesi, aşınmayı ve pilin kendiliğinden boşalmasını önlüyor.” dedi.

Piller şarj edilme özelliğine göre ikiye ayrılıyor

Pillerin şarj edilebilir ve edilemez olarak sınıflandırmanın mümkün olduğunu belirten Dr. Nigar Kantarcı Çarşıbaşı, “Şarj edilemeyen çinko piller, tv kumandası ve duvar saati gibi düşük güç gerektiren cihazlarda kullanılıyor. Alkalin piller, kumanda ve saat gibi aletlerin yanı sıra fotoğraf makinesi, tansiyon aleti oyuncak araba gibi araçlara uyumludur. Şarj edilme özelliğine sahip olmayan bir diğer pil türü olan lityum ise bilgisayar ana kartlarında hafıza pili olarak, elektronik basküllerde, şeker ölçüm cihazlarında, su sayaçlarında, otomobil ve kapı kumandalarında kullanılıyor.” dedi.

Dr. Nigar Kantarcı Çarşıbaşı sözlerine şöyle devam etti:

“Şarj edilebilme özeliğine sahip 4 farklı pil türü bulunuyor. Nikel metal hidrit (Ni-Mh) piller; şarjlı matkaplar, şarjlı el süpürgeleri ve acil aydınlatma panellerinde kullanılıyor. Lityum İyon piller de mobil telefonlarda, dizüstü bilgisayarlarda ve elektrikli otomobillerde tercih ediliyor. Tablet bilgisayar ve navigasyon gibi taşınabilir cihazlar için lityum polimer piller özel boyutlarda üretilip kullanılıyor. Nikel kadmiyum piller ise şarjlı matkaplar, şarjlı el süpürgeleri ve acil aydınlatma panellerinde tercih ediliyor.”

Çevreye zararlı ağır metaller içeriyorlar

Kullanım ömrünü tamamlamış veya uğramış olduğu fiziksel hasar sonucu kullanılmayacak duruma gelmiş pillerin ‘Atık Pil’ olarak tanımlandığını ifade eden Dr. Nigar Kantarcı Çarşıbaşı, “Çinko piller, lityum-iyon piller ve alkalin piller atık pil çeşitlerini oluşturuyor. Akü, batarya ve piller çevre için çok tehlikeli olabilecek çeşitli maddeler içeriyor. Bunun büyük çoğunluğu da çevresel ortamlara zarar veren ağır metallerden oluşuyor. Pillerin bileşiminde kullanılan ağır metaller genellikle nikel, kadmiyum, bakır, çinko, kobalt ve kurşundur. Bu metallerin çoğu insan, hayvan ve bitkilere zararlıdır. En büyük endişe ise bu metallerin ya da metabolitlerin besin zincirine girerek veya direkt suyla insan sağlığını olumsuz yönde etkilemesidir. Bu nedenle de bu anılan artıklar gelişmiş ülkelerde büyük bir özenle ve ayrı toplanıyor. Özel artık giderme veya işlem merkezlerinde fiziksel ve kimyasal işlemlere tabi tuttuktan sonra sağlıklı çevresel koşullarda su, toprak, hava ve canlı ortamını olumsuz etkilemeyecek şekilde geri kazanılmak üzere tekrar ekonomik döngüye sokuluyor. Kalan hiçbir işe yaramayan kısmı ise sağlıklı, fenni özel artık depolama yerlerinde depolanıyor.” dedi.

Dönüşümle ilgili faydalı uygulamalar var

Taşınabilir türdeki atık pillerin geri dönüştürülmesinin 3 temel hedefi olduğunu vurgulayan Dr. Nigar Kantarcı Çarşıbaşı, “Bunlar alıcı ortamları atık pillerden kaynaklanabilecek zararlı emisyonlardan korumak, ağır metallerin toprağa veya suya karışmasını önlemek ve pillerin bünyesindeki bazı değerli metalleri geri dönüştürerek ekonomik kazanç yaratmaktır. Örneğin Avustralya’da bir firma, atık pillerden mahsuller için kullanılabilen gübre üretiyor. Avrupa’da pil satan mağazalar piller için geri dönüşüm kutusu da bulundurmakla yükümlü. Müşteriler de kullandıkları pilleri bu kutulara atmaya teşvik ediliyor. Bu sayede tüketilen pillerin çoğu diğer atıklara karışmadan geri dönüşüm merkezlerine ulaşabiliyor. Geri dönüşüm metotları, mekanik, hidrometalurjik (kimyasal/fiziksel) veya pirometalurjik (termal) olabiliyor.” diye konuştu.

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Dr. Nigar Kantarcı Çarşıbaşı: Kullanım ömrünü tamamlayan piller geri dönüştürülmeli! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.