6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin yıl dönümünde KRDAE Müdürü Prof. Dr. Haluk Özener, KRDAE Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi (BDTİM) Müdürü Doç. Dr. Doğan Kalafat ile KRDAE Müdür Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Tülay Kaya Eken geride kalan bir yılda bölgedeki sismik hareketlilikle ilgili güncel verileri değerlendirdi.

“BÖLGEDE BİR YILDA 45 BİN DEPREM OLDU”

KRDAE Müdürü Prof. Dr. Haluk Özener, geçen yılki büyük depremlerin ardından bölgedeki sismik aktivitenin hız kaybetse de öngördükleri gibi devam ettiğini ifade etti. Çok büyük felaket yaşandığının verilere bakıldığında daha da net anlaşıldığını vurgulayan Prof. Dr. Özener, “1900 yılından 5 Şubat 2023’e kadar bölgede 4’ten büyük deprem sayısının 672 olduğunu tespit ediyoruz. Aynı zaman aralığında, büyüklük gözetmeksizin gerçekleşen toplam deprem sayısı ise 40 bin civarında. 6 Şubat 2023’ten günümüze bu bölgede 4’ten büyük 670 deprem oldu. Geride kalan bir yıl içinde bölgede çözümü yapılan deprem sayısı da 45 binin üzerinde. Yani, 123 yılda yaşananları sadece bir yılda kaydettiğimizi söyleyebiliriz. Üstelik bunlar arasında büyük artçılar da var. 48 tane 5.0-5.9; üç tane de 6.0-6-9 büyüklüğünde artçı şok yaşandı. Dolayısıyla ne kadar büyük bir afetle karşı karşıya olduğumuzu görebiliyorsunuz. 6 Şubat 2023’ten sonra haftada yaklaşık 4 bin deprem çözerken, bu sayı son zamanlarda 300’lere gerilese de uzmanlarımız deprem aktivitesinin bir yıldan uzun sürebileceğini ifade etmişti. Elde ettiğimiz veriler bizi doğruluyor. Bölgede sismik aktivite bir süre daha devam edecek.”

“TÜRKİYE’DE 5.5 VE ÜZERİNDE DEPREM ÜRETEBİLECEK 500 FAY VAR”

KRDAE Müdürü Prof. Dr. Haluk Özener sunumunda Türkiye’de 5.5 ve üzerinde deprem üretilebilecek 500 civarında fay olduğunu bilgisini de paylaştı. Büyük depremlerin analizinde, özellikle depremlerin tekrarlanma periyodlarına bakıldığını belirten Prof. Dr. Özener sözlerini şöyle sürdürdü: “Türkiye’nin genel yapısına bakıldığında 5.5 üzerinde deprem üretilebilecek 500 fay var. Ancak, aynı uzunluktaki fay, farklı bölgelerde aynı süre içinde aynı büyüklükte deprem üretmeyebilir. Yani, bir fayın 7.5’lik bir deprem üretebileceğini söylemek doğru olabilir, ancak bu tam bir bilgi değil. GPS verilerinden yola çıkarak baktığımızda ülkemizde yer kabuğunun yer değiştirme hızı her bölge için aynı değildir. Ege’de yıllık 35-40 mm, Anadolu’da ortalama 20-25 mm, Doğu ve Güneydoğu’da bazı bölgelerde ise 5-7 milimetrelik yıllar hızlar karşımıza çıkıyor. Yani her fay aynı hızda enerji biriktirmiyor. Dolayısıyla, deprem tekrarlama aralıkları da aynı değil. Bir fayın 7.5 büyüklüğünde bir deprem üretebileceğini söylemek o fayın uzunluğuna bakarak doğru olabilir. Ancak son depremden bu yana geçen süre, o fayın hangi hızla enerji biriktirdiğini bilmek lazım. Örneğin; bir fayın 7.5 büyüklüğünde deprem üretmesi için 1500 yıllık bir süreye ihtiyacı varsa ve en son deprem 1000 yıl önce yaşandıysa, 7.5’lik bir depremin meydana gelmesi için daha 500 seneye daha ihtiyaç var demektir. Bu nedenle bu bilgileri tam bir şekilde paylaşmak, toplumu doğru yönlendirmek anlamına gelir. Hızları buluyoruz, bunlardan gerilim analizi yapıyoruz, ardından depremlerin tekrarlanma periyodlarını inceliyoruz.”

Türkiye’de birçok bölgede büyük deprem üretebilecek sismik boşlukların da olduğunu söyleyen Prof. Dr. Özener, bu depremlerin nerede ve hangi büyüklüklerde olabileceğini ancak zamanını söylemenin mümkün olmadığını da hatırlattı: “Kuzey Anadolu Fayı boyunca sismik boşluklar var. 1939 Erzincan Depremi’nden bu yana batıya doğru bir deprem göçü yaşıyoruz. Bu deprem göçü Marmara’nın ortasında duruyor. Yani deprem potansiyeli var ve bizi bekliyor. Ne zaman olacağını bilmiyoruz ama 7 ve üzerinde bir büyüklükte yaşanabileceğini biliyoruz. Enerji birikmeye devam ediyor ve biriktikçe de depreme doğru yaklaşıyoruz. Yine benzer şekilde Erzincan’ın doğusunda Yedisu bölgesi var. Orada da deprem potansiyeli söz konusu.”

Basın toplantısında konuşan BDTİM Müdürü Doç. Dr. Doğan Kalafat ise Marmara 0.5’den büyük, tüm Türkiye’de ise 1.7’den büyük tüm depremleri gelişmiş istasyon ile deprem izleme merkezinde 7/24 takip ve analiz ettiklerini ifade ederken, KRDAE Müdür Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Tülay Kaya Eken ise afete hazırlığın ve bu alanda atılacak adımların önemine vurgu yaptı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

KRDAE Müdürü Prof. Dr. Haluk Özener: “123 yılda olan deprem sadece bir yılda yaşandı” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Adana Büyükşehir Belediyesi Başkanı Zeydan Karalar’ın başkanlığında, 18-24 Eylül tarihlerinde düzenlenecek 30. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nde “Orhan Kemal Emek Ödülleri” belli oldu.

Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yılında 30’uncusu gerçekleştirilecek festivalde ‘’ Orhan Kemal Emek Ödülleri” bu yıl sinemamıza emeği geçen iki isme veriliyor; Belkıs Özener ve Ahmet Soner… 

Sinema dünyası ile sinema tutkunlarını aynı çatı altında bir araya getiren Adana Altın Koza Film Festivali, geçmişten geleceğe tüm sinema emekçilerine verdiği değeri taçlandırmak adına, her yıl olduğu gibi bu yıl da bu çok özel ödülü sahiplerine takdim ediyor. 

Orhan Kemal, Adana’nın yetiştirdiği bir edebiyat neferi. Yoksul kesimin, işçilerin, öğrencilerin, sokaktaki adamın yaşamını anlatan öykü ve romanlarıyla Türk Edebiyatı’nın usta kalemi. İnsan-toplum ilişkilerini gerçekçi bir dille yansıtan 27 romanı, 19’u öykü kitabı olmak üzere anı, inceleme, oyun ve röportaj türünde kitapları da olan Orhan Kemal’in anısına verilen “Emek Ödülleri” bu yıl 18 Eylül Pazartesi akşamı sahiplerine takdim edilecek.

“YEŞİLÇAM ŞARKILARINI ONUNLA SEVDİK”

Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit, Filiz Akın, Fatma Girik gibi sinemamızın efsane isimlerinin filmlerdeki gazino sahnelerine sesiyle emek veren Belkıs Özener İzmir’de doğdu. 1952’de Gönül Yazar’ın radyo sınavlarını kazanmasıyla birlikte ablasıyla beraber önce Ankara’ya gitti. Ardından İstanbul’a taşındı. Alâeddin Yavaşça, Zeki Duygulu ve Radife Erten’den dersler aldı. Daha sonra katıldığı ses yarışmasında birinci oldu. 14 yaşındayken Sabite Tur Gülerman’ın alt kadrosunda ilk defa sahneye çıktı. Tepebaşı Gazinosu’nda Perihan Altındağ’ın alt kadrosunda ise ilk yevmiyeli sahnesini yaptı. Belkıs Yazar adıyla bir süre plak ve sahne çalışması yaptı. Evlendikten sonra, Türk Sanat Müziği sanatçısı ablası Gönül Yazar’ın aksine, çok fazla sahne çalışması yapmadı. 1967 yılında Metin Bükey’in teklifiyle ilk defa Sinekli Bakkal filminde Türkan Şoray’ın oynadığı roldeki şarkıyı seslendirdi. 100’ü Şoray’ın olmak üzere 300’den fazla şarkıyı Hülya Koçyiğit, Filiz Akın ve Fatma Girik gibi Türk Sineması’nın efsane oyuncularının filmlerinde onların yerine seslendirdi.  

GENÇ SİNEMA HAREKETİNİN ÖNCÜLERİNDEN

Atıf Yılmaz, Lütfü Akad, Vedat Türkali, Yavuz Özkan, Şerif Gören ve 1971’de Yılmaz Güney ile Türk Sineması’nda önemli filmlere imzasını atan Ahmet Soner; ilk kısa filmini 1966’da çekti. “Genç Sinema” hareketinin kurucuları arasında yer aldı. Türk Haberler Ajansı’nda kameraman olarak haber filmleri ve belgeseller çekti. “İstanbul İşgaldedir” adlı film öyküsü Milliyet Sanat Dergisi’nin açtığı yarışmada ödüllendirildi. “Hayatım Roman”, “İş İştir” ve “Çocukların Dünyası” adlarıyla yazdığı senaryolar televizyon dizi filmleri olarak çekilip yayımlandı. “Herhangi bir Kadın”, “Tomruk” ve “Derman” adlı senaryoları Şerif Gören tarafından sinemaya aktarıldı. Yirmiye yakın senaryosu filme çekildi. Edebiyat ve sinema üzerine yazdığı yazılar birçok gazete ve dergide yayımlandı. “Akıntıya Karşı” adlı kitabı 1995’de basıldı. Yılmaz Güney üzerine çektiği Adana-Paris, İsmail Beşikçi üzerine yaptığı 36 Kitap=13 Cezaevi adlı belgesel filmler Türkiye ve Avrupa’nın pek çok kentinde gösterildi. Köy Enstitüleri belgeseli üzerine yıllarca çalıştı ve belgesel 5 bölüm halinde DVD olarak satışa sunuldu. 1998 Ekim ayından Mayıs 2000 tarihine kadar Sine-Sen Genel Sekreteri olarak görev yaptı. “Herkes O’ndan Söz ediyor” adlı kitabının üçüncü baskısı yapıldı. Ahmet Soner, Türkiye Yazarlar Sendikası, Sine-Sen (Disk), Belgesel Sinemacılar Birliği üyesi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

30. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nde ”Orhan Kemal Emek Ödülleri” Belkıs Özener ve Ahmet Soner’in yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.