Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, çocuklarda oyun bağımlılığının belirtileri, ailelerin dikkat etmesi gerekenleri, korunma yolları ve tedavi süreci hakkında bilgi verdi.

Oyun bağımlılığı, çocuğun yaşamını çok yönlü etkileyen ciddi bir sorun!

Dijital teknolojilerin günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası hâline gelmesiyle birlikte, çocuklar ve gençlerin oyunlarla çok daha erken yaşlarda ve yoğun biçimde karşılaştığına dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, “Bu durum, ebeveynlerde ‘Çocuğum oyun bağımlısı mı?’ sorusunu da beraberinde getiriyor.” dedi.

Dr. Öğr. Üyesi Çetin, oyun bağımlılığının, yalnızca oyun oynama süresinin artmasıyla sınırlı olmayan; çocuğun duygusal, sosyal ve akademik yaşamını etkileyen ciddi bir sorun olarak ele alınması gerektiği uyarısında bulundu.

Bu belirtiler oyun bağımlılığına işaret ediyor!

Oyun bağımlılığına işaret edebilecek pek çok önemli belirteç bulunduğunu aktaran Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, “Çocuğun ekran karşısında geçirdiği sürenin giderek artması; bu sürenin cep telefonu, tablet, bilgisayar ya da oyun konsolu aracılığıyla gerçekleşmesi fark etmeksizin dikkatle değerlendirilmeli.” dedi.

Özellikle çocuğun, planladığından ya da ebeveynleri tarafından uygun görülen süreden daha fazla oyun oynamaya başlamasının önemli bir uyarı işareti olduğuna vurgu yapan Dr. Öğr. Üyesi Çetin sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bunun yanı sıra, oyun oynadığı zamanlarda öfke kontrolünde zorlanması, oyunu bırakması istendiğinde yoğun tepkiler vermesi ve gündelik yaşam düzeninin oyun nedeniyle bozulması da dikkat edilmesi gereken belirtiler arasındadır. Uyku düzeninin bozulması, sosyal ilişkilerden uzaklaşma ve sorumluluklarını ihmal etme gibi durumlar, oyunla kurulan ilişkinin sağlıklı sınırların dışına çıktığını gösterebilir.”

Ebeveynler rehberlik edici ve denetleyici bir rol üstlenmeli!

Elektronik cihazların yaygınlaşmasının yanında, çocukların bu araçlarla temasının belirli bir kontrol ve sınır çerçevesinde olmasının büyük önem taşıdığını kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, “Çocuğun cep telefonu ve diğer dijital cihazları kullanımı, yaşamının merkezine yerleşmemeli; kullanım süreleri ve zamanları ebeveynler tarafından belirlenmeli.” dedi.

Bilgisayar ya da oyun konsolu ile vakit geçirmek isteyen çocukların, ebeveynlerin uygun gördüğü saat ve sürelerde oyun oynamasına izin verilmesi gerektiğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Çetin, “Kuralların net, tutarlı ve takip edilebilir olması koruyucu bir yaklaşım sunar. Ebeveynlerin rehberlik edici ve denetleyici rolü, çocuğun sağlıklı bir dijital denge kurmasına yardımcı olur.” açıklamasını yaptı.

Tedavide psikoterapi süreci önemli!

Oyun bağımlılığı tedavisinde ilk adımın, bireyin kendisi ve yakınlarıyla yapılan ayrıntılı değerlendirme süreci olduğunu aktaran Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, “Bu süreçte, oyun davranışının günlük yaşamın ne kadarını kapladığı, hangi alanlarda işlev kaybına yol açtığı ve kişinin nerede durmakta zorlandığı ayrıntılı biçimde ele alınır.” dedi.

Gerekli görüldüğünde beyin tetkikleri ve psikolojik değerlendirme testleri uygulandığına işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Çetin, sözlerini şöyle tamamladı:

“Tedavi sürecinde, bazı durumlarda oyun oynama isteğini azaltmaya yönelik ilaç tedavileri ya da eşlik eden ruhsal sorunlara yönelik farmakolojik destekler kullanılabilir. Ancak oyun bağımlılığında tek başına ilaç tedavisi yeterli değildir. Mutlaka psikoterapi sürecinin tedaviye eşlik etmesi gerekir. Psikoterapi sürecinde, oyunu kontrol edebilme becerilerinin geliştirilmesi ve bağımlılığı besleyen faktörlerin ele alınması hedeflenir. Uygun görülen vakalarda, beyin uyarım tedavileri de tedavi seçenekleri arasında yer alabilir.”

Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı

Çocuğunuz Oyun Oynarken Öfkeleniyorsa Dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yapı Kredi bomontiada 12 Haziran’dan itibaren, her serisinde izleyiciyi kendi hayal gücünü kullanarak yeni anlatılar oluşturmaya davet eden Aylin Eskinazi’nin “Saklambaç Oynarken” sergisine ev sahipliği yapıyor. 

Çocukluk yıllarından bugüne taşıdığı içsel sorgulamalarını, modern grafik estetiğini yansıttığı tuvallerine özgün ve derinlikli bir dille aktaran Eskinazi, “Saklambaç Oynarken” sergisini hayatla ve insan olma kavramıyla ilgili oynadığı metaforik bir saklambaç oyunu üzerinden şekillendiriyor. Eskinazi’nin eserlerinde doğayla ve sanat tarihinin eski usta ruhlarıyla kurduğu kadim bağ, insanın özünden uzaklaşmış haliyle karşılaşarak yüzleşmesine davet çıkarıyor.

Doğayla insanın birliğini vurgulayan eserlerde, zamansız hikayeler iç içe geçiyor. Eskinazi’nin her tablosu, izleyiciyi derin sularda gezinmeye, kendi köşelerinden çıkıp özgürleşmeye çağırıyor. Sanatçı, “Belki o zaman bizler de gönül gözlerimizle yeni baştan bakabiliriz, tıpkı doğanın yüksek ruhları gibi.” diyerek izleyicisini içsel bir yolculuğa davet ediyor.

Aylin Eskinazi’nin “Saklambaç Oynarken” sergisi Yapı Kredi bomontiada’da yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Oyun dünyasında en çok korkulan şeylerden biri, oyunda bir seviyeyi çabuk geçmek, daha iyi ekipman veya karakteri için ek dış görünüşler satın almak istendiğinde kullanıcıdan para isteyen mikro işlemler oldu. Günümüzde bu sorun hem çok oyunculu hem de tek oyunculu oyunlarda ortaya çıkıyor. Bu da kötü niyetli kişilerin oyunculardan faydalanması için daha çok fırsat anlamına geliyor. Online oyunlarda oyun içi sohbet veya sesli hizmetler aracılığıyla oyuncular arasında kurulan iletişim dolandırıcılığın her yerde karşımıza çıkmasına katkı sağlıyor.  Çoğu zaman bu yerler, dolandırıcılarla kurbanları arasındaki ilk temas noktasını temsil ediyor ve bu durum, oyunların doğası gereği yalnızca yetişkinleri değil çocukları da etkileyebiliyor.

Para avı

Siber suçlular çevrimiçi oyunları, kullanıcı verilerini çalıp satarak ya da banka hesap bilgilerini vermeleri için oyuncuları kandırarak gelir elde etmenin bir yolu olarak kullanır. Bununla birlikte, fidye yazılımları, virüsler ve truva atları da hedef oyuncular belirlemek ve onlardan para almaya çalışmak için kullanılır. Bu konuda en önemli fırsat sanal paralar, dış görünüşler, silahlar ve buna benzer nesnelerdir. Zira birçok oyun geliştiricisi bunları değişik fiyatlara satar ve bazı dış görünüşler zor bulunduğu için yüzlerce dolar veya daha fazlasına satılabilir. Bir dolandırıcı,  çevrimiçi bir oyunda kolayca hesap oluşturabilir ve ardından söz konusu nesneleri satın almak için çalınan kredi kartı bilgilerini kullanabilir. Hesap tamamen dolduğunda ise hesabı ciddi ücretler karşılığında satabilir. Bazı hesaplar, sanal nesneleri gerçek para birimiyle değiştirerek binlerce dolara satılabilir. 

Kale saldırı altında

Çevrimiçi oyunlar, kullanıcı hesap güvenliği için çeşitli düzeylerde koruma kullanır. Buna rağmen, elde edilecek oyuncunun birikmiş oyun içi puanı ya da parası, çevrimiçi oyun mağazalarında sahip olabileceği çeşitli lisanslar, telefon numaraları, adres, e-postalar ve finansal bilgiler gibi kişisel hesap verileri çok büyük değerde olabileceği için, hesap ele geçirme olayları yine de meydana gelir. Bunun için tek gereken şey zayıf bir paroladır. Böylece hesabınız ele geçirilebilir. Özellikle de daha güçlü parolalar seçmek veya daha güvenli olan parola yöneticisi kullanmak yerine her zaman aynı zayıf parolaları kullanmaya devam ediyorsanız. Tüm bunlara ek olarak, birçok oyunun ek kimlik doğrulama yöntemlerini kullanmaması veya sağlayıcının parolaları açığa çıkaran bir veri ihlaline maruz kalabilmesi sorunlarıyla da karşılaşılabilir. 

Dostça dolandırıcılık

Çevrimiçi dünyada belki de daha az bilinen dolandırıcılıklardan biri, dostça dolandırıcılıktır.  Sadece Amerika Birleşik Devletleri’nde, e-ticaretle uğraşanlar 11,8 milyar dolara varan kayıp bildirmiştir. Bu durum mikro işlemler nedeniyle gün geçtikçe artan bir sorun haline gelmiştir. Bir çocuğun, örneğin bazı özel dış görünüş veya oyun içi para birimi almak için uygulama içi satın alma yaparak ebeveynlerinin kredi kartlarını kullanmasıyla dostane dolandırıcılık gerçekleşir. Ebeveynin bundan haberi olmayabilir ve banka hesaplarındaki harcamalara, banka veya oyun şirketine itiraz edebilir.

Özel promosyonlar 

Kötü niyetli kişiler ayrıca ücretsiz özel nesneler ve sosyal medyadaki oyun süresi promosyonları gibi sahte tanıtım materyalleri aracılığıyla kimlik bilgilerini ele geçirmeyi sever. Kişisel bilgilerinizi almak ve hatta belki de kötü amaçlı bir yazılım hediye etmek için sizi bir internet sitesine yönlendirir!

Bir oyuncu kendini korumak için ne yapabilir?

ESET uzmanları bir oyuncunun hesaplarını ve oyun süresini kötü niyetli kişilerden korumak için kullanabileceği güvenlik ipuçlarını  paylaştı

• Güçlü bir parola kullanın. Basit kelime ve sayı kombinasyonlarından uzak durmaya çalışın.  Bunları özel karakterler, büyük harflerle karıştırın veya daha karmaşık ama yine de daha akılda kalıcı bir alternatif olan parolaları deneyin.
• Çok faktörlü kimlik doğrulaması kullanın – Microsoft Authenticator veya Authy gibi tek seferlik kod üreten bir uygulama kullanılarak gerçekleştirilen ek bir kimlik doğrulama yöntemi, bir hesabı güvenli hale getirmek için zorunludur. 
• Oyun içeriklerini oyunun içinden satın almaya çalışın.       Satın alma işleminizi oyunun kendi mağazasından veya resmi bir satıcı aracılığıyla yapmaya çalışın, finansal bilgilerinizi dolandırıcılara vermeyin.
• Ücretsiz hediyelere inanmayın. Bazı oyunlarda oyun içinde ücretsiz hediyeler verilebilir ancak bazıları hesap bilgilerinizi isteyen dolandırıcıların işi olabilir. Her zaman hediyenin resmi olarak onaylanmış bir kaynak tarafından verildiğini kontrol edin.
• Hesap bilgilerinizi asla başkalarına vermeyin. Bu tavsiye, özellikle World of Warcraft’ta sık sık tekrarlanır: Bir oyun yöneticisi veya geliştiricisi, özellikle çevrimiçi bir oyunda asla kredi kartı numaranızı veya banka bilgilerinizi istemez. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Oyun oynarken dolandırıcıların tuzağına düşmeyin yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Onur Noyan, çocuklarda ve ergenlerde oyun bağımlılığına ilişkin değerlendirmede bulundu.

Doç. Dr. Onur Noyan, internet, akıllı telefonlar ve dijital oyunların hem çocuk ve ergenlerde hem de yetişkin bireylerde yapay da olsa keyif veren, duyguların bastırılması ya da açığa çıkmasında etkili, bağımlılık yapabilen bir araç olarak kullanıldığını söyledi.

Tekrar eden davranışlar bağımlılığa dönüşüyor

Özellikle çocukların, pandemi ile birlikte zamanlarının çoğunu ekran karşısında, sosyal medya ve özellikle internet üzerinden oynanan çevrimiçi/çevrimdışı yani online ya da offline olarak da adlandırılan oyunlar ile geçirdiğini kaydeden Doç. Dr. Onur Noyan, şunları söyledi:

“Tekrar eden davranışların bağımlılığa dönüştüğü değerlendirildiğinde, çok çaba sarf etmeden, kısa yoldan haz elde etmek çocuklar için çok daha cazip hale gelecek ve ekran karşısında geçirilen süre artacaktır. Bir süre sonra akranları ile yüz yüze ya da karşılıklı oyun oynamaktan keyif almamaya başlayacak ve sanal ortam üzerinden oynanan oyunlara eğilim göstermeye başlayacaklardır. Özellikle beyin gelişimi devam eden çocuklar ve ergenlerde fren merkezi olarak tanımladığımız beynin ön tarafının (Frontal bölge) tam olarak gelişmemiş olması sebebi ile çocuklar ve ergenler biyolojik olarak kendilerini durdurmakta zorlanmaktadırlar.”

Oyun oynarken geçirilen zaman giderek artıyorsa dikkat!

Çocuk ve ergenlerin beyinde gelişen biyolojik değişiklikler ile kendilerini durdurmakta zorlanmaya başlayacaklarını ve çeşitli sorunlar ortaya çıkacağını ifade eden Doç. Dr. Onur Noyan, “Oyun oynarken geçirilen zamanın giderek artması, oynamadığı zamanlarda aklının bir köşesinde sürekli oyun oynamak için fırsat yaratma düşüncesinin olması, oyun oynamasının engellendiği zamanlar büyük bir sıkıntı ve öfke duyması hatta şiddet eğilimi göstermesi bağımlılık belirtileridir” uyarısında bulundu. 

Aileyle geçirilen süre kısalır

Çocuk ya da ergenin bağımlı olduğunun bazı davranışlarla fark edilebileceğini kaydeden Doç. Dr. Onur Noyan, “Çocuklar sorumluluklarını yerine getirmekte sorun yaşarlar, ders başarıları azalır, arkadaşlık ilişkileri bozulmaya başlar, içe kapanma, davranış değişiklikleri, can sıkıntısı, özgüven eksikliği, beğenilme arzusu, karamsarlık, ani öfke atakları gözlenebilir. Çocukların aileleri ile geçirdikleri süre azalmaya başlar, ilgi alanlarına ilgisi azalmaya başlar” diye konuştu.

Çocuk oyunla kendini kabul ettirmeye çalışır

Çocukların arkadaşları ile birlikte oyun oynamaya başladıklarını, arkadaşlarının oynadığı oyunların dışında kalmak istemediklerini ifade eden Doç. Dr. Onur Noyan, “Çocuklar rakiplerini yener, seviye atlar, hedefine ulaşır ve sonuç olarak başarılı olur. Ortak oynanan oyunlarda kimin hangi ‘seviyede’ olduğu önem kazanır. Gerçek hayatta elde edemediği başarıyı oyunda elde eder. Oyunda arkadaş edinir, sözünü dinleyen birisi olur. Kendini kabul ettirmeye çalışır. Her ne kadar sanal olsa da çocukların oyun sırasında elde ettikleri ‘başarı’ haz verir.  Çocuk kendisini iyi hissettiğini öğrenir. İyi hissetmek, kaçmak için oyun oynamaya devam eder. Devam ettikçe bütün hayatı oyun olmaya başlar. Dış dünyanın olası kötü davranışlarına maruz kalır, zorbalık karşılaşabileceği en büyük risktir. Şiddet içeren oyunlarla fazla zaman geçiren ergenler için şiddet davranışı normalleşmeye başlar. Kendisine ve çevresine şiddet içeren davranışlarda bulunabilir.” diye konuştu.

Aileler neler yapabilir?

Ailelerin teknolojik bağımlılıkla mücadele etmek için yapması gerekenlere değinen Doç. Dr. Onur Noyan, bunları şöyle sıraladı:

Farkındalık: Öncelikli olarak aileler çocuklarının ne oynadığından haberdar olarak ve oynanan oyunun çocuklarının yaşına uygun olup olmadığını kontrol ederek başlamalılar.  Şiddet içeren oyunların yaş kısıtlamalarına dikkat ederek izin vermeliler. Ebeveyn kontrol uygulamaları ile süre, içerik kısıtlaması yapmak ve bunları takip etmek çok önemlidir. 

İletişim: Sağlıklı iletişim kurmak, konuşmasına izin vermek birincil olarak dikkat edilmesi gereken davranışlardır. Koşullu mesajlar vermeden çocuklara saygı ve sevgiyi göstermek. Öncelikle anlamaya çalışmak, yanlış düşünüyor olsa bile sorunları fazla müdahale etmeden iletişim ile çözmeye çalışmak. Ne yaptığını bilmek, takip etmek, kimlerle iletişimde olduğunu bilmek çok önemlidir. 

Kaliteli zaman geçirme: Çocuklarla birlikte olumlu duygular açığa çıkarmaya yardımcı aktivitelere katılmak. Parklara, spor merkezlerine, gençlerle sinema, tiyatroya ve maçlara gitmek.  

Oyun:Çocuklarla birlikte gerçek zamanlı, teknolojinin dahil olmadığı, klasik karşılıklı ve  ailecek oyunlar oynamak. 

Model olma: Ebeveynler diğer aile üyelerine örnek olmalıdırlar. Evde bilgisayar üzerinden yapacakları işleri “çok acil” olsa bile çocukların yanında yapmamak, “teknolojiyi” belirli zaman aralıklarında ve kısa süreli kullanmak, birlikte kitap, gazete, dergi okuma saatleri planlanmak.

Sorumluluk verme: Yaşına uygun ev içerisinde yapabileceği sorumluluklar vermek ve bunları takip etmek

Sınır koyma: 3 yaşından önce çocuklarını bilgisayar, laptop, i-pad ve akıllı telefon ile tanıştırmamak, 

3-6 yaş arasında aile gözetiminde eğitim amaçlı kullanıma izin vermek 

6-9 yaş arasında aile gözetiminde eğitim amaçlı ve aile oyunları için günlük 2 saat süre kısıtlaması yapmak, şiddet içeren hiçbir oyunu oynamasına izin vermemek, 

9-12 yaş arasında özel cihazı olmadan en fazla 2 saat kullanmasını sağlamak,

12-18 yaş arasında aile takibe devam etmeli ama bireysel sorumluluğunda olmalı. 

Önlem alma: Güvenli internet bağlantısı kullanımı sağlamak, arkadaşlarını tanımak, internet kullanımı takip etmek, medya okuryazarlığı gelişmesine yardımcı olmak. Olumsuz yaşam olayları ile baş etme becerisi gelişimini takip etmek, yetersiz ise destek almak. 

Hayır diyebilmeli ve özgüveni yerinde olmalı

Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Onur Noyan, sözlerini şöyle tamamladı: “Sonuç olarak hayır diyebilen, özgüveni yerinde, bağlanma problemleri olmayan, sağlıklı baş etme biçimleri geliştirmiş, spor, hobi ve aktivite ile kendi duygularını ifade eden, sanattan keyif alan, sanal mecra yerine gerçek hayattaki başarılar peşinde koşan çocuklar yetiştirmek birincil hedefimiz olmalıdır.”

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Oyun oynarken geçirilen zamanın artması bağımlılık belirtisi! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.