ESET Türkiye Ürün ve Pazarlama Müdürü Can Erginkurban dijital teknolojilerin günlük yaşamın bir parçası olduğu bu dönemde parola güvenliğinin önemine dikkat çekti.  Veri sızıntılarının dünyanın her yerinde yaşanabildiğinin altını çizen Erginkurban yakın zamanda gerçekleşen büyük veri sızıntılarına şu örnekleri verdi:

M&S Siber Saldırısı (2025): Marks & Spencer, müşterilerinin kişisel bilgilerinin çalındığını ve bu durumun hizmet kesintilerine yol açtığını açıkladı.  

SIM Swap Dolandırıcılığı Artışı (2024): Birleşik Krallık’ta SIM kart değişimi yoluyla yapılan dolandırıcılık vakaları 2023’te 289 iken 2024’te 3 bine’e yaklaştı.  

RockYou2024 Parola Sızıntısı: Yaklaşık 10 milyar benzersiz parolanın sızdırıldığı, bu verilerin kimlik avı ve hesap ele geçirme saldırılarında kullanıldığı rapor edildi.  Burada yer almayan daha nice olay, çevrimiçi ortamda hesaplarımızı korumak için kullandığımız parolaların güvenilir olmadığını anlamamızı sağlıyor. 

Siber saldırganlar, çeşitli yöntemlerle kullanıcı hesaplarını ele geçirerek bu bilgileri farklı amaçlarla kullanıyorlar: 

• Kimlik Avı (Phishing): Sahte e-postalar veya web siteleri aracılığıyla kullanıcıların giriş bilgileri elde edilir.
• Kötü Amaçlı Yazılımlar (Malware): Bilgisayarlara veya mobil cihazlara bulaşan yazılımlar, kullanıcı bilgilerini toplayarak saldırganlara iletir.
• SIM Swap Saldırıları: Saldırganlar, kullanıcıların telefon numaralarını ele geçirerek iki faktörlü kimlik doğrulama kodlarını alır ve hesaplara erişim sağlar.
• Veri Sızıntıları: Şirketlerin veya kuruluşların sistemlerinden kullanıcı verilerinin çalınması durumu.
• Sosyal Mühendislik: İnsanları manipüle ederek gizli bilgilerini (şifreler, finansal bilgiler vb.) elde etmeyi amaçlayan psikolojik taktiklerdir. Telefon dolandırıcılıkları ve bazı e-posta dolandırıcılıkları bu kategoriye girer.

Ele geçirilen veriler, dark web üzerinde satışa sunularak kimlik hırsızlığı, dolandırıcılık ve diğer yasa dışı faaliyetlerde tekrar tekrar kullanılıyor. 

Parola güvenliği için alınabilecek önlemler

Can Erginkurban kullanıcıların, hesaplarını korumak için alabileceği önlemlerini ve güvenli parola oluşturmanın yöntemlerini  şöyle sıraladı:

·   Güçlü ve benzersiz parolalar kullanılmalı: Her hesap için farklı ve karmaşık parolalar oluşturulmalıdır.

·       İki faktörlü kimlik doğrulama (2FA) tercih edilmeli: Hesaplara ek güvenlik katmanı ekleyerek yetkisiz erişimleri engeller.

·       Yazılımlar güncel olmalı : İşletim sistemi ve uygulamaların güncel tutulması, bilinen güvenlik açıklarının kapatılmasını sağlar.

·     Şüpheli e-postalara dikkat edilmeli: Bilinmeyen göndericilerden gelen e-postalar dikkatle incelenmeli, ekler açılmamalı ve bağlantılara tıklanmamalıdır.

·       Parola yöneticileri kullanılmalı: Güçlü parolaların oluşturulması ve yönetilmesi için güvenilir parola yöneticileri tercih edilmelidir.

Güçlü parolalar, hesap güvenliğinin temel taşlarından biridir. Zayıf parolalar, saldırganların hesaplara kolayca erişmesine neden olabilir.  Parola güvenliği için aşağıdakilere dikkat edin:

• En az 12 karakter uzunluğunda olmalı: Uzun parolalar, kırılmaları daha zor hâle getirir.
• Büyük ve küçük harf, rakam ve semboller içermeli: Karmaşık karakter kombinasyonları, parolanın tahmin edilmesini zorlaştırır.
• Kişisel bilgilerden kaçınılmalı: Doğum tarihi, isim gibi kolay tahmin edilebilir bilgiler kullanılmamalıdır.
• Sözlükte bulunan kelimelerden kaçınılmalı: Sözlük saldırılarına karşı dirençli parolalar tercih edilmelidir.
• Her hesap için farklı parolalar kullanılmalı: Bir hesabın ele geçirilmesi, diğerlerini etkilememelidir. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Güvenli parola oluşturmanın 5 yolu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Uzmanlar, beslenmenin bireyin özellikle gelişim çağında hayati öneme sahip olduğunu vurguluyor. Beslenme alışkanlıklarının gelişim çağı sonrasındaki hayatı ciddi şekilde etkiliyor olması da bu süreçte dikkatli olunmasını gerekli kılıyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Hakan Tokbay, çocukluk döneminde sağlıklı beslenme alışkanlığı edinmenin önemini anlatıyor.

Çocukların yaşamları boyunca sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanmaları, fiziksel ve zihinsel gelişimleri için kritik bir rol oynamaktadır. Bu alışkanlıkların erken yaşlarda oluşturulması, çocukların sağlıklı yetişkinler olmalarına katkı sağlar. 

Temel Besin İhtiyaçlarının Karşılanması

Temel besin ihtiyaçlarının karşılanması, çocukların sağlıklı büyüme ve gelişmeleri için hayati bir öneme sahiptir. Protein, vitaminler, mineraller ve diğer besin maddeleri, vücudun temel işlevlerini sürdürmesi için gereklidir. Örneğin, proteinler, hücrelerin ve dokuların inşa edilmesine yardımcı olurken, vitaminler ve mineraller birçok biyokimyasal reaksiyonun düzgün çalışmasını sağlar. Kalsiyum, kemiklerin güçlenmesine katkıda bulunurken, demir kan hücrelerinin taşıdığı oksijeni vücuda dağıtır. Bu besin maddeleri eksik olduğunda, büyüme gelişme bozuklukları ve hastalıklar ortaya çıkabilir. Bu nedenle çocukların günlük beslenmeleri, protein, vitamin ve mineral açısından zengin ve dengeli bir şekilde olmalıdır. Sağlıklı beslenme alışkanlıkları, çocukların enerji ihtiyaçlarını karşılamalarına ve sağlıklı bir yaşam sürdürmelerine yardımcı olur.

Enerji Dengelemesi ve Hareket

Enerji dengesi ve fiziksel aktivite, çocukların sağlıklı büyüme ve gelişmeleri için hayati öneme sahiptir. Doğru beslenme, vücudun ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağlayarak çocukların günlük aktivitelerini sürdürebilmelerini sağlar. Bu enerji, büyüme, metabolizma ve vücut fonksiyonlarını desteklemek için kullanılır. Aynı zamanda, enerji alımı ile harcanan enerji arasındaki denge sağlıklı bir vücut ağırlığının korunmasına yardımcı olur. Çocuklar için fiziksel aktivite, kemik ve kas gelişimi, dolaşım sistemi sağlığı, enerji harcamasının artırılması ve obezitenin önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir. Sağlıklı bir yaşam tarzının temeli olan düzenli egzersiz, çocuklara fiziksel beceriler kazandırırken aynı zamanda enerji dengesini korumalarına yardımcı olur. Bu nedenle çocukların sağlıklı büyümelerini ve gelişmelerini desteklemek için doğru beslenme ile düzenli fiziksel aktivitenin bir arada olması büyük önem taşır.

Büyüme ve Gelişim

Büyüme ve gelişim, çocukların sağlıklı beslenme alışkanlıklarının en önemli sonuçlarından biridir. Doğru besin maddelerini almaları, kemiklerin, kasların ve diğer vücut dokularının büyümesine ve yeniden yapılanmasına olanak tanır. Özellikle protein, kalsiyum ve demir gibi besin maddeleri, çocukların büyümesini destekleyen temel yapı taşlarıdır. Protein, hücrelerin ve dokuların gelişimini sağlarken, kalsiyum kemiklerin güçlenmesine yardımcı olur. Demir ise kan hücrelerinin üretiminde rol oynar ve enerji seviyelerini artırır. Bu nedenle çocukların doğru beslenmeye erken yaşlarda alışmaları, fiziksel büyüme ve gelişimlerini en üst düzeye çıkarmalarına yardımcı olur. Ayrıca sağlıklı bir diyet, bağışıklık sistemini güçlendirerek enfeksiyonlara karşı daha iyi bir direnç sağlar, böylece çocuklar daha sağlıklı bir yaşam sürerler.

Zekâ Gelişimi ve Öğrenme Yeteneği

Zekâ gelişimi ve öğrenme yeteneği, çocukların beslenme alışkanlıklarıyla yakından ilişkilidir. Özellikle Omega-3 yağ asitleri, B vitaminleri ve demir gibi besin maddeleri, beyin fonksiyonlarını destekler. Omega-3 yağ asitleri, özellikle balık gibi yiyeceklerde bulunur ve zeka gelişimi için önemlidir. B vitaminleri, öğrenme ve hafıza için gereklidir ve tahıllar, etler ve süt ürünleri gibi birçok besinde bulunur. Demir, beyin fonksiyonlarına katkı sağlar ve demir eksikliği öğrenme güçlüğüne neden olabilir. Sağlıklı beslenme alışkanlıkları, çocukların beyinlerinin sağlıklı bir şekilde gelişmesini ve öğrenme yeteneklerini en üst düzeye çıkarmalarını destekler. Bu nedenle çocukların düzenli olarak bu besin maddelerini içeren bir diyetle beslenmeleri, okulda daha başarılı olmalarına yardımcı olur.

Hastalıkları Önleme

Sağlıklı beslenme alışkanlıkları çocuklara birçok hastalığı önleme fırsatı sunar. Doğru ve dengeli bir diyet, obezite riskini azaltarak çocukların sağlığını korur. Aynı zamanda kalp hastalıkları, diyabet ve yüksek tansiyon gibi kronik sağlık sorunlarının gelişme riskini düşürür. Lif açısından zengin gıdalar, sindirim sağlığını iyileştirir ve kabızlık gibi sorunları engeller. Sağlıklı beslenme, bağışıklık sistemini güçlendirir, böylece enfeksiyonlara karşı daha dirençli hale gelirler. Düzenli olarak meyve ve sebzeler tüketmek, antioksidan alımını artırır ve kanser riskini azaltır. Bu nedenle çocuklara sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazandırmak, onların uzun vadeli sağlığını korumak için önemlidir.

Beslenme Bilinci ve Alışkanlığı

Beslenme bilinci ve alışkanlığı, çocukların sağlıklı bir yaşam sürmeleri için temel bir unsur olarak öne çıkar. Bu kavram, çocuklara doğru besin seçimlerini yapma yeteneği kazandırmayı ve bu seçimleri günlük yaşamlarının bir parçası haline getirmeyi içerir. Çocuklar, beslenme bilinci sayesinde hangi besinlerin vücutlarına faydalı olduğunu öğrenirler. Aynı zamanda sağlıklı beslenme alışkanlığı, çocuklara yemekleri paylaşmanın, yemeğin tadını çıkartmanın ve porsiyon kontrolünün önemini öğretir. Bu alışkanlık, aşırı yeme veya yetersiz beslenme gibi sorunları önlerken, obezite gibi sağlık sorunlarının da önüne geçer. Ayrıca beslenme bilinci ve alışkanlığı çocukların gelecekteki yaşamlarında sürdürülebilir bir şekilde sağlıklı beslenmeyi devam ettirmelerine yardımcı olur, böylece daha uzun ve daha sağlıklı bir yaşamın temelleri atılmış olur.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Çocukluk Döneminde Sağlıklı Beslenme Alışkanlığı Oluşturmanın Önemi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Geçmişte belki bir evcil hayvan adı, bir takma ad, ardından zorunlu ünlem işareti ya da büyük harf ekleyerek oluşturulan şifrelerin kullanıldığı günler, yerini programların kolay şifreleri dakikalar hatta saniyeler içinde kırabildiği teknolojik gelişmelere bıraktı. Büyüyen siber tehdit ortamında, BT profesyonellerinden bireysel kullanıcılara kadar herkesin çok fazla zaman ve kaynaktan ödün vermeden mümkün olduğunca güvende kalması için uzmanlar farkındalığı artıran çalışmalarını sürdürüyor. Araştırmaya göre kullanıcıların %45’i 8 veya daha az karakterden oluşan parolalar kullanıyor. Siber koruma alanında küresel bir lider olan Acronis, tüm hesaplar için güvenli şifreler oluşturarak güvende kalmanın 10 temel yolunu paylaşıyor.

8 Karakterli Parolalar Güvenli Mi?

Security.org’daki araştırmaya göre, 8 karakterli standart bir parola neredeyse anında kırılabiliyor. Bir büyük harf eklemek, şifreyi kırma süresini 22 dakika daha uzatırken, büyük harfle birlikte özel bir karakter daha eklendiğinde kırılma süresi en fazla bir saati buluyor.  Günümüzde 8 karakterli parola, eskiden olduğu kadar güvenli değil. Parolaları korurken aynı zamanda kötü niyetli kişilerin tahmin etmesini veya kırmasını zorlaştırmak da önem kazanıyor. Parolaların en az 8 karakterli ve alfanümerik olması gerekiyor.

Siber koruma alanında küresel bir lider olan Acronis, güvenli şifreler oluşturmanın 10 temel yolunu paylaşıyor.

1. En az bir sayı, sembol ve büyük harf içeren daha uzun şifreler belirleyin.

2.Yaygın ifadelerden, evcil hayvan adlarından, eş adlarından, çocuk adlarından, araba modellerinden vb. kaçının.

3. Şifrelerinizi başkalarıyla paylaşmayın.

4. Biri hacklenirse, hepsi hackleneceğinden aynı şifreleri birden fazla sitede tekrar kullanmaktan kaçının. 

5. Abc ve 123 gibi sıralı sayılar veya harfler kullanmayın.

6. Parola listenizi bilgisayarınızda düz metin olarak saklamayın.

7. E-posta adresi ve şifre kombinasyonunuzu asla başka siteler için kullanmayın.

8. Mevcut şifrenize sadece içinde bulunduğunuz yılı eklemeyin.

9. Ortak isimler kullanmadan benzersiz parolalar oluşturun.

10. Sözlükte bulunan kelimeleri kullanmayın.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Güvenli Parolalar Oluşturmanın 10 Temel Yolu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.