Dünya ve Olimpiyat Şampiyonu, “Cep Herkülü” lakaplı efsane milli halterci Naim Süleymanoğlu, doğum günü olan 23 Ocak’ta Bornova Belediyesi tarafından baştan sona yenilenen Pınar Caddesi’nde düzenlenen törenle anıldı. Caddeye dikilen Naim Süleymanoğlu heykelinin açılışı, yoğun katılımla ve duygusal anlarla gerçekleşti.

Tören; saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başladı, halk oyunları gösterisiyle devam etti. Bulgaristan’da Türklerin maruz kaldığı zulümler, Naim Süleymanoğlu’nun kendi sesinden dinletilerek katılımcılara aktarıldı. Rekorlarla dolu spor hayatı ve taşıdığı tarihsel sorumluluk bir kez daha hatırlandı.

Hasan Öztürk: “Naim, sadece bir sporcu değil; Bulgaristan Türklerinin sesi ve meşalesidir”

CHP Bursa Milletvekili Hasan Öztürk, konuşmasında Naim Süleymanoğlu’nun tarihsel rolüne dikkat çekerek, “Naim’in doğduğu 23 Ocak’ta, onu yeniden Pınarbaşı’nda yaşatan bu anlamlı eseri kazandıran Bornova Belediye Başkanımıza teşekkür ediyorum. Naim’i sadece bir sporcu olarak tanımlamak yetmez. Dünya halter tarihinin gelmiş geçmiş en iyi sporcusu olmasının yanı sıra, Bulgaristan Türklerinin sesi ve meşalesi olmuştur. Balkan Türkleri yüzyıllar boyunca ağır bedeller ödeyerek bu toprakları savundu. Mustafa Kemal Atatürk de bir Balkanlıdır ve Cumhuriyet Halk Partisi, Rumeli ve Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerinin devamıdır. Bir Balkanlı olarak, Atatürk’ün partisinde siyaset yapmaktan büyük onur ve gurur duyuyorum.” diye konuştu.

Naim Süleymanoğlu’nun 1984 sonrası Kapıkule’nin anahtarı olduğunu söyleyen Öztürk, “Bulgaristan’daki zulmün ve soykırımın tüm dünyaya duyurulmasında en önemli rolü üstlenmiştir. Bu heykel, sadece sportif başarıları değil, Bulgaristan Türklerinin yaşadıklarını anlatan bir hafıza mekânıdır. Bulgaristan Türkleri, Türk milletinin bölünmez bir parçasıdır. Emeği geçen herkese yürekten teşekkür ediyorum.” diyerek konuşmasını noktaladı.

Ömer Eşki: “Bu heykel sadece bir sporcuya değil, kocaman bir yüreğe ait”

Bornova Belediye Başkanı Ömer Eşki, konuşmasında hem Pınar Caddesi’nin dönüşüm sürecini hem de Naim Süleymanoğlu’nun simgesel gücünü şu sözlerle anlattı:

“Bizim için çok özel ve güzel bir gün. Yıllar önce Pınar Caddesi karanlık, yolu bozuk, kavşakları olmayan bir yerdi. Bugün ise düzenlenmiş, aydınlatılmış ve bir değerle taçlandırılmış bir caddeye dönüştü. Naim Süleymanoğlu’nun halteri kaldırırken yaşadığı o anı hepimiz biliriz. Ama ben hep şunu düşündüm: O halteri kaldırırken sadece sporcu gücü mü vardı, yoksa köy mezarlıklarında isimleri değiştirilen mezar taşları mı, annesinin adının zorla değiştirilmesi mi, 18 aylık Türkan bebeğin yaşadıkları mı aklındaydı?

Bir insanın kendi ağırlığının üç katından fazlasını kaldırabilmesi için sadece antrenman yetmez; koskocaman bir yürek gerekir. Bu nedenle heykeli gerçek ölçülerinde yaptık. Çünkü bizim hafızamızdaki Naim, yüreğiyle büyük bir adamdır. Naim Süleymanoğlu yalnızca Bulgaristan Türklerinin değil, tüm Türk dünyasının ortak değeridir. Bu topraklar çok güzel. İzmir, Bornova, Pınarbaşı çok güzel. Bugün bu güzelliğe bir anlam daha eklendi.”

Muharrem Süleymanoğlu: “Abim rekorları, sesini daha çok duyurmak için kırdı”

Naim Süleymanoğlu’nun kardeşi Muharrem Süleymanoğlu, duygusal konuşmasında unutulmaz bir anıyı paylaştı:

“Bugün abimin doğum günü. Heykelinin açılışını bu özel günde yapmanız bizim için çok kıymetli. Seul Olimpiyatları sonrası bir basın toplantısında abime ‘Neden bu kadar çok rekor kırdın?’ diye soruluyor. Abim, ‘Sesimi Türkiye’deki 56 milyona ve Bulgaristan’daki 2 milyon soydaşımıza duyurmak istedim’ diyor. Bir Bulgar gazeteci ‘2 milyon değil, 1 milyon’ diye itiraz edince, abim sadece ‘Evet… Düne kadar hiç yoktuk, en azından birimizi kabul ettiniz’ cevabını veriyor. İşte Naim buydu.”

Dernek başkanlarından ortak vurgu: “Naim Süleymanoğlu umut ve direnişin sembolüdür”

 Törende söz alan Balkan Rumeli Türkleri Konfederasyonu Başkanı Sabri Mutlu, Naim Süleymanoğlu’nun yalnızca sportif başarılarıyla değil, Türk kimliğine sahip çıkma mücadelesiyle de hatırlanması gerektiğini vurguladı. Mutlu, Bulgaristan Türklerinin yıllar boyunca isimlerini, dillerini ve inançlarını korumak için büyük bedeller ödediğini belirterek, “Adımız, dinimiz ve bayrağımız kimliğimizdir. Balkanlarda bunları yaşatmak zorundayız. Naim Süleymanoğlu bu mücadelenin en güçlü sembollerinden biridir” dedi. Yapılan heykelin ölçüleriyle de anlamlı olduğunu ifade eden Mutlu, Naim Süleymanoğlu’nun her zaman “küçük ama büyük adam” olarak anıldığını söyledi.

 İzmir Balkan Göçmenleri Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Abdurrahim Nursoy ise Naim Süleymanoğlu’nun yaşadıklarının Balkan kökenli yurttaşların ortak hafızası olduğuna dikkat çekti. Süleymanoğlu’nun, küçük yaşına rağmen büyük bir sorumluluk üstlendiğini ifade eden Nursoy, “O sadece halter kaldırmadı; mazlumların umudunu da omuzladı. Dünyanın en güçlü insanı olurken, Türk ve Müslüman toplumun sesi olmayı başardı” dedi. Türkiye’de gördüğü en büyük Naim Süleymanoğlu heykellerinden birinin Bornova’da açılmasından duyduğu memnuniyeti dile getiren Nursoy, efsane sporcunun asla unutulmayacağını ve unutturulmayacağını vurguladı.

 Muhtarlardan teşekkür

 Kemalpaşa Muhtarı Mustafa Karadeniz ve Gürpınar Mahallesi Muhtarı Erkin Sarpkaya da konuşmalarında Naim Süleymanoğlu’nun Türk kimliği, direnişi ve umut olma misyonuna vurgu yaparak, hem bölgeye yapılan yatırım ve çalışmalar için Bornova Belediyesi’ne teşekkür etti.

 Heykel alkışlarla açıldı

Konuşmaların ardından, Pınar Caddesi’nin Pınarbaşı merkezine uzanan kavşağında yer alan Naim Süleymanoğlu heykelinin açılışı, protokol üyeleri ve vatandaşların katılımıyla gerçekleştirildi. Alkışlar eşliğinde açılan heykel, Bornova’nın yeni simgelerinden biri oldu.

Cep Herkülü Bornova Pınarbaşı’nda Ölümsüzleşti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, hoşgörü ve sevgiyi dünyaya yayan, Alevi Bektaşi inanç ve öğretisinin kurucularından Hacı Bektaş Veli’yi “4 Kapı 40 Makam” heykeliyle ölümsüzleştirdi. Her köşesinde Hacı Bektaş Veli’nin öğretisine yer veren eserin açılışında konuşan Başkan Tunç Soyer, “Bu anıt, çokluk içinde birlik, birlik içinde çokluğun kenti İzmir’de varlığın birliğine bir alan açıyor” dedi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, insan sevgisi, hoşgörü, barış, kardeşlik, doğruluk, güzel ahlak, adalet, kadın-erkek eşitliği gibi öğretileriyle dünyaya mal olmuş Hacı Bektaş Veli’yi ve felsefesini Bornova Aşık Veysel Rekreasyon Alanı’nda ölümsüzleştirdi.  2021 yılında UNESCO tarafından Hacı Bektaş Veli yılı ilan edilmesi üzerine geliştirilen proje kapsamında, Alevi Bektaşi inancında insan-ı kâmil olma yolundaki “4 Kapı 40 Makam” öğretisi heykelde hayat buldu. Heykelin açılış törenine İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Hacıbektaş Belediye Başkanı Arif Yoldaş Altıok, Alevi Bektaşi Federasyonu Genel Başkanı Mustafa Aslan, Alevi Bektaşi dernek temsilcileri, sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve çok sayıda yurttaş katıldı.

Deyişler ve Gülbank eşliğinde açıldı

Açılış töreni İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Sanat Dairesi Başkanlığı’nın Türk Halk Müziği sanatçılarının seslendirdiği deyişlerle başladı. Deyişlerin ardından Alevi dedesi Hıdır Gül, heykel açılışı öncesi Gülbank duasını okudu. Ardından heykel düzenlemesinin mimarı Esen Keçecioğlu ise projenin detaylarını ve simgelerini anlattı. 

“Bizim topraklarımız diyebiliyorsak Hacı Bektaş Velilerin etkisi büyüktür”

Açılış töreninde konuşan Başkan Tunç Soyer, “Hacı Bektaş Veli, Anadolu kültürünün en kıymetli düşünürlerinden, en büyük bilgelerinden biridir. Bugün bu topraklara bizim topraklarımız diyebiliyorsak, Hacı Bektaş Velilerin bunda etkisi büyüktür. Bektaşilik öğretisi sadece kendi çağına hitap etmez. Bütün çağları ve halkları kapsar. Bu öğreti, savaş yerine barışı, düşmanlık yerine dostluğu, cehalet yerine akıl ve bilgiyi, kin yerine sevgiyi ve hoşgörüyü telkin eder” şeklinde konuştu.

“İzmir’de ‘varlığın birliğine’ bir alan açıyor”

Başkan Soyer, “İzmir’de, bu öğretiyi tarifleyen bir anıt yapmak üzere çalışmalarımıza başlamıştık. 4 kapı 40 makam öğretisinden aldığımız ilhamla tasarlanan bu anıt, insan olmanın erdemlerine, kadim Anadolu kültürüne, burada, Aşık Veysel Rekreasyon Alanı’nda yer veriyor.  Bu anıt, çokluk içinde birlik, birlik içinde çokluğun kenti İzmir’de ‘varlığın birliğine’ bir alan açıyor.  Buradaki her bir kapı 10’ar makamdan oluşuyor. Bu 4 kapı ve 40 makam kâmil insan olmanın aşamalarını ve zorluğunu gösteriyor. Anıtın ortasında yer alan güvercin ise Hacı Bektaş Veli’nin bizatihi kendisini temsil ediyor.  Kamil insan nefsini, ruhunu terbiye edebilmiş, yaşamını iyiye, doğruya ve güzele adamış kişidir. Bu anıtın kâmil insan olma yolunda herkese yol göstermesi dileğiyle”  diye konuştu.

Başkan Soyer, konuşmasını rekreasyon alanına adını veren halk ozanı Aşık Veysel’in “Hacı Bektaş” adlı şiirinin, “Sana yalvarıyor Veysel biçare,  Yine senden olur her derde çare, Bir arzuhal sundum gani Hünkâre, Keremin ihsanın bol Hacı Bektaş” dizelerini okuyarak son verdi. 

“Ayağa kalkacaksan hizmet için kalk”

Hacıbektaş Belediye Başkanı Arif Yoldaş Altıok, “Ela gözlü Pir’im geldi duyan gelsin işte meydan. 4 kapıyı 40 makamı bilen gelsin işte meydan.  Hünkarımız 13’üncü yüzyılda Hacıbektaş’a geldiğinde insanları bir araya getirmenin yolunun sevgiden geçtiğini biliyordu. Her şeyin özünde insanı aramıştır. İnsanları ayrıştırmayıp, bir araya getirmiş; insanı merkeze koyan 4 kapı 40 makam öğretisinde dinler, diller, ırklar, cinsiyetler arasında köprüler kurmuştur. Hacı Bektaş Veli’nin 700 yıl önce harcını insanla kardığı 4 kapı 40 makam öğretisi dünyanın dört bir yanında meyvelerini vermiştir.  Hacı Bektaş Veli’nin ‘Ayağa kalkacaksan hizmet için kalk’ anlayışında insana hizmeti temel esas alan bu güzel ve anlamlı açılış için başkanımıza teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.

“Umarım İzmir Türkiye’yi yönetenlere ışık olur”

Alevi Bektaşi Federasyonu Genel Başkanı Mustafa Aslan ise,  “Ülkenin gerçekten Hacı Bektaş barışına, kardeşliğine ihtiyaç duyduğu bir dönemden geçiyoruz. Hepimizin özlemi barış ve kardeşlik. Ülkede insanların etnik kimliğinden inançlarından dolayı ötekileştirildiği, yok sayıldığı bir dönemde, ülke yönetenlerin bu barış ve sevgiye düşmanlığından Hacı ve Bektaş’ın aslan ve ceylana bile tahammül olmayan bir dönemde, bir yerel yöneticinin bu barışı, sevgiyi, kardeşliği dünyanın dört bir yanına yayan Hünkar’ın düşüncesini burada eser haline getirdiği için Tunç Soyer’e teşekkür ediyorum. Bizim böyle yöneticilere ihtiyacımız var. Umarım İzmir Türkiye’yi yönetenlere ışık olur” dedi.

Konuşmaların ardından heykel alkışlar eşliğinde açıldı. Her köşesinde ayrı bir anlam ve öğreti taşıyan heykel düzenlemesini yakından inceleyen Başkan Soyer, heykelin mimarı Esen Keçecioğlu’na teşekkür etti.

Ziyaretçi dışarda tutan değil içine alan eser

Heykel düzenlemesi, Hacı Bektaş Veli’nin kâmil insan olma yolunda geçeceği “4 kapıyı” içeriyor. Düzenleme ziyaretçiyi dışında tutmaz, içine alır. Tıpkı “ziyaret” ritüellerinde olduğu gibi, ziyaretçi salt izleyici değildir. Meydanın manasına dâhil olur; kapıların etrafında dolaşabilir, içinden geçebilir, bir kapıdan ötekine yol alabilir. Her bir makamın hakkını vererek bir kapıdan geçmek zordur. Kapılar, bu zorluğu, bu sancılı yolculuğu ifade etmek üzere kırmızıdır. Kırmızı, ateşi, Hak aşkına yanmanın alevini simgeler. Kırmızı Alevilikte Hz. Ali’nin de rengidir. Kapıların ve makamların sonu ise Beyaz Güvercin’e çıkar. Heykele şeklini ve ruhunu veren güvercin, Anadolu’ya gelişinden ilham almıştır. Güvercinin beyaz rengi, velilerin giydiği velayet hırkasının da rengidir. Barışı, iyi niyeti, hoşgörüyü, mazlumluğu, aynı zamanda ruhun özgürlüğünü simgeler. Heykelin tasarımında “güvercin” imgesi; enerjik, güçlü, duru ve yumuşaktır. Yolların buluşma noktasında, meydanın odağında yer alır. Heykel düzenlemesinin önemli bir parçası olan siyah bazalt taşlarıyla döşenmiş yollar, ziyaretçiyi kapılardan geçerek meydana ve Hacı Bektaş’ın güvercin olarak simgelendiği merkeze ulaştırır. Aleviliğin “yol bir, sürek bin bir” felsefesinde olduğu gibi, burada da maksada her bir ziyaretçi farklı bir sürek izleyerek ulaşabilir. Eşik, dört kapının da sınırını çizer. Eşiğin dışı şeriattır; tarikat, marifet ve hakikat kapıları ise eşikten içeridir.  Meydan düzenlemesinde eşikler, yola ve dört kapıya, zahirden batına geçişin simgesi olarak düşünüldü.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Hacı Bektaş Veli’nin öğretileri “4 Kapı 40 Makam” anıtında ölümsüzleşti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.