Üsküdar Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Adli Bilimler Bölümü’nden Prof. Dr. Aylin Yalçın Sarıbey, yaşanan olayların sadece bireysel değil, çok katmanlı bir sorun olduğuna dikkat çekerek önemli değerlendirmelerde bulundu.

Silah edinmenin üç temel nedeni: Savunma, aidiyet, kimlik

Prof. Dr. Sarıbey, bireylerin silah edinme motivasyonlarını üç ana başlıkta toplandığını belirterek, “İnsanlar savunma, kültürel aidiyet ve psikolojik kimlik inşası olmak üzere üç temel nedenle silah sahibi olmaktadırlar. Savunma odaklı yaklaşımda bireyler, suç mağduru olma korkusu ve güvenlik yetersizliği algısıyla silahı son bir sığınak olarak görürler. Sosyolojik açıdan silah, aileden gelen bir gelenek, avcılık veya atıcılık gibi alt kültürlere aidiyet hissi veren bir sosyalleşme aracıdır. Psikolojik çalışmalarda ise silahın, bireye kaybolan kontrol hissini geri verdiği ve maskülen güç sembolü olarak işlev gördüğü vurgulanır.” dedi.

“Silah etkisi” saldırganlığı tetikleyebiliyor

Bazı toplumlarda silah sahipliğinin politik bir anlam da taşıdığını ifade eden Prof. Dr. Sarıbey, “Silah, devlete karşı bireysel özgürlüğün ve sivil hakların korunması gibi bir anlam yüklenerek de sahiplenilebilmektedir. Ancak ‘Silah Etkisi’ teorisi, korunma amaçlı bile olsa silahın varlığının saldırganlık dürtülerini tetikleyebileceğine dikkat çekmektedir. Özetle silah, yalnızca bir araç değil; hem somut bir güvenlik arayışını hem de soyut bir güç ve kimlik tanımını temsil etmektedir. Bu motivasyonlar, bireyin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik çevre ve hukuki düzenlemelerle doğrudan ilişkilidir. Nihayetinde silah edinme kararı, rasyonel bir korunma ihtiyacı ile derin psikolojik gereksinimlerin birleşimidir.” diye konuştu.

Dijital içerikler gençlerin risk algısını zayıflatıyor

Medyanın ve dijital içeriklerin etkisine de dikkat çeken Prof. Dr. Sarıbey, “Silahın filmler, diziler, video oyunları ve sosyal medya aracılığıyla estetik bir unsur gibi sunulması, en başarılı, en adaletli, en güçlü karakterlerin silah kullanıyor olmaları gençlerin risk algısını köreltmektedir. Ekranda gördüğü karakterlerin sorunları silahla çözdüğünü gören gençler, çatışma yönetiminde iletişim yerine fiziksel gücü ve silahı merkeze koymaya başlamaktadır. Bu da akran zorbalığının silahlı saldırılara evrilme riskini arttırmaktadır.” ifadesinde bulundu.

Şiddet gündelik hayatın parçası haline geliyor

Şiddetin gündelikleştiğine işaret eden Prof. Dr. Sarıbey, “Sürekli şiddet ve suç içeriklerine maruz kalmak bireyleri şiddete karşı duyarsızlaştırmakta ve şiddetin sıradan bir çözüm yöntemi olarak görülmesine neden olmaktadır. Eskiden husumet, namus temelli olan ateşli silahla öldürme- yaralama olayları, artık trafikteki bir tartışma, sosyal medyadaki bir atışma meselesine indirgenmiş durumdadır.” dedi.

Güvensizlik algısı bireysel silahlanmayı artırıyor

Modern yaşamın getirdiği güvensizlik algısının da bireysel silahlanmayı tetiklediğini belirten Prof. Dr.  Aylin Yalçın Sarıbey, “Şehir hayatındaki belirsizlikler, suç oranlarına ilişkin algısal artış ve cezaların caydırıcılığına yönelik güvensizlik, bireyleri kendi güvenliğini kendisinin sağlama düşüncesine itmektedir. Silah bu noktada yapay bir kontrol hissi sunmaktadır. Özellikle ataerkil toplumlarda silah, otorite ve statü simgesi olarak görülmekte, sosyal medyanın da etkisiyle bir kimlik inşası aracına dönüşmektedir” diye konuştu. 

Silaha erişim kolaylığı sonuçları ağırlaştırıyor

Ateşli silahlara erişimin kolay olmasının, olayların sonuçlarını ağırlaştırdığına dikkat çeken Prof. Dr. Sarıbey, çözüm önerilerini de şöyle sıraladı:

“Ateşli silahlara erişimi sınırlayabilmek adına teminin önlenmesi için denetim ve takiplerin arttırılması, var olan silahların dolaşımdan çıkartılması için ceza muafiyeti ve teşvik edici sistemler kullanılarak teslim edilmelerinin sağlanması gerekmektedir. Risk grubunda olan çocukların tespiti, takibi ve psikososyal olarak desteklenmeleri büyük önem taşımaktadır. Ruhsatsız silah taşımanın cezası ertelemeye tabi olmayacak kadar ağırlaştırılmalı, ruhsatlı silah sahibi olan kişilerin silaha erişimi zorlaştıracak her türlü önlemi almaları zorunlu tutulmalıdır.” 

Denetim, eğitim ve psikososyal destek şart

Risk grubundaki çocukların erken tespitinin önemine vurgu yapan Prof. Dr. Sarıbey, “Okullarda ve rehberlik ve destek birimlerinde öfke kontrolü, çatışma çözme becerileri üzerine zorunlu programlar periyodik olarak uygulanmalıdır. Silahın kullanımının yüceltildiği yapımlara yönelik denetimlerin artırılması ve toplumsal şiddeti normalize eden dilden kaçınılması sıkı biçimde takip edilmelidir.” ifadesinde bulundu.

“Bulaşıcı etki” uyarısı: Haber dili kritik rol oynuyor

Bu tür olayların ardından “bulaşıcı etki” riskine de dikkat çeken Prof. Dr. Sarıbey, “Büyük yankı uyandıran bu tür olayların ardından benzer olayların yaşanma ihtimali artmakta, bulaşıcı etki göstermektedir.   Sosyal medyada çok görünür kılınması benzerlerinin olma ihtimalini güçlendirmektedir, bu nedenle sosyal medyada ve haberlerin verilmesinde kullanılan dile dikkat edilmesi, psikolojik destek mekanizmalarının etkin işletilmesi büyük önem taşımaktadır. Çocuklarımız geleceğimizdir, her birinin sağlıklı, mutlu, huzurlu bireyler olmaları tüm toplumun sorumluluğunda olduğu unutulmamalıdır.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Akran zorbalığı, silahlı saldırılara mı evriliyor? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kritik seviyedeki siber olaylar; doğrudan insan müdahalesi içeren ve kurumların BT altyapısı üzerinde ciddi sonuçlar doğuran saldırılar olarak tanımlanıyor. 2025 yılında Kaspersky MDR tarafından tespit edilen bu tür olayların sayısı, bir önceki yıla kıyasla %19 azaldı. Bu gerileme, erken tespit kabiliyetlerindeki ilerlemeyi ve MDR müşterileri arasında daha etkin müdahale süreçlerinin yaygınlaştığını gösteriyor.

2025 yılı verileri, kritik seviyedeki siber olayların arkasındaki başlıca nedenlere ışık tutuyor:

İnsan odaklı saldırılar, kritik seviyedeki siber olayların yaklaşık %23’ünü oluşturdu. Önceki yıla kıyasla sınırlı bir düşüş görülse de, bu saldırılar ciddi ihlallerin başlıca kaynağı olmayı sürdürüyor. Kaspersky, bu tür saldırıları müşterilerinin yaklaşık %21’inde tespit etti. Bu durum, motivasyonu yüksek tehdit aktörlerinin otomatik savunma mekanizmalarını aşma konusundaki ısrarını açıkça ortaya koyuyor. Otomatik tespit teknolojilerindeki gelişmelere rağmen, yüksek yetkinliğe sahip saldırganlar güvenlik önlemlerini aşmanın yollarını bulmaya devam ediyor.

Red Teaming gibi doğrulanmış siber tatbikatlar, vakaların %23’ünden fazlasını oluşturdu. Güvenlik testlerinin bir parçası olduğu teyit edilen bu faaliyetler, çoğu zaman altyapı kaynaklı yanlış pozitif (false positive) olarak değerlendirilse de, müşteriler tarafından sıklıkla gerçek bir olay olarak raporlanabiliyor.

Sosyal mühendislik saldırıları ise üçüncü sırada yer alarak kritik seviyedeki siber olayların %15’inden fazlasını oluşturdu ve kurumların yaklaşık %18’ini etkiledi. Bu tür saldırılar, başarılı olup otomatik olarak engellenemediğinde kritik seviyede sınıflandırılıyor ve çoğunlukla kullanıcı farkındalığını artırmaya yönelik önerilerle sonuçlanıyor.

Güvenlik politikası ihlalleri toplam vakaların yaklaşık %14’ünü oluştururken, genellikle meşru kullanıcı hesaplarının veri sızdırma gibi şüpheli faaliyetlerde bulunmasını kapsıyor. Zararlı yazılım kaynaklı olaylar %12’nin altında kalırken, geçmiş saldırılardan kalan izler (APT artefaktları) vakaların %7’sinden fazlasında tespit edildi. Kaspersky MDR’ın ana odağı olmamakla birlikte, zafiyet tespitine dayalı olaylar ise %5’in altında kaldı.

Kaspersky Güvenlik Operasyonları Başkanı Sergey Soldatov konuyla ilgili şunları söyledi: “Yüksek etki seviyesine sahip olaylardaki düşüş, proaktif bir siber güvenlik yaklaşımının önemini açıkça ortaya koyuyor. Managed Detection and Response (MDR) ve Incident Response gibi insan odaklı çözümler, giderek daha karmaşık hale gelen tehditlerle mücadelede kritik rol oynuyor. Kurumların, güvenlik ekiplerinin etkinliğini artırmak için daha geniş görünürlük ve hızlı müdahale imkânı sunan Extended Detection and Response (XDR) gibi gelişmiş otomasyon çözümlerini de devreye alması gerekiyor. Bunun yanı sıra SOC danışmanlığı hizmetleri, ister sıfırdan bir Güvenlik Operasyon Merkezi kurmak ister mevcut yapıyı daha ileri taşımak isteyen kurumlar için önemli bir destek sunuyor. Hibrit güvenlik operasyonlarını kapsayan entegre bir yaklaşım, tehditlerin erken aşamada tespit edilmesini, hızlı şekilde kontrol altına alınmasını ve ciddi ihlallerin önlenmesini mümkün kılıyor.”

Kaspersky uzmanları, insan odaklı saldırılara karşı şu adımları öneriyor:

• Mevcut güvenlik kontrollerinizi, 7/24 izleme, tespit, analiz ve hızlı müdahale imkânı sunan Kaspersky Managed Detection and Response (MDR) gibi uzman destekli çözümler ve küresel tehdit istihbaratıyla güçlendirin. 
• Kaspersky Incident Response hizmeti ile olaylara ilişkin kapsamlı ve detaylı analizler elde edin; ilk müdahale, kanıt toplama, saldırı vektörünün belirlenmesi ve etkili bir aksiyon planının oluşturulması süreçlerini kapsayan uçtan uca destekten yararlanın. 
• Kaspersky SOC Consulting ile kurum içi süreç ve teknolojilerinizi güncel tehdit ortamına uyumlu hale getirin; sıfırdan SOC kurma, mevcut yapının olgunluk seviyesini değerlendirme veya tespit ve müdahale kabiliyetlerini geliştirme konularında destek alın. 
• Tüm varlıklarınızı kapsayan bütüncül koruma için Kaspersky Next XDR Expert gibi merkezi ve otomasyon odaklı çözümleri kullanın. Farklı kaynaklardan elde edilen verileri tek bir platformda bir araya getiren ve makine öğrenimi teknolojilerinden yararlanan bu yaklaşım, daha etkili tehdit tespiti ve hızlı otomatik müdahale imkânı sunar.

Kaspersky hakkında

Kaspersky, 1997 yılında kurulmuş küresel bir siber güvenlik ve dijital gizlilik şirketidir. Bugüne kadar bir milyardan fazla cihazı yeni ortaya çıkan siber tehditlere ve hedefli saldırılara karşı koruyan Kaspersky’nin derin tehdit istihbaratı ve güvenlik uzmanlığı, dünyanın dört bir yanındaki bireyleri, işletmeleri, kritik altyapıları ve devletleri korumak için sürekli olarak yenilikçi çözümlere ve hizmetlere dönüşüyor. Şirketin kapsamlı güvenlik portföyü, kişisel cihazlar için lider dijital yaşam koruması, şirketler için özel güvenlik ürünleri ve hizmetlerinin yanı sıra sofistike ve gelişen dijital tehditlerle mücadele etmek için Cyber Immune çözümlerini içeriyor. Milyonlarca bireyin ve yaklaşık 200.000 kurumsal müşterinin kendileri için en önemli şeyleri korumalarına yardımcı oluyoruz.

Kaspersky raporu: Siber tehditler erken tespitle kritik seviyeye ulaşmadan kontrol altına alınıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.