Down sendromunda erken tanı, çocukların gelişimi için önemli

Down sendromlu çocukların beyin gelişimi farklı bir seyir izler. Bu durum kas gevşekliği (hipotoni), motor gelişimde gecikme (geç oturma, geç yürüme), konuşmanın daha geç başlaması, dikkat ve öğrenme güçlükleri şeklinde kendini gösterebilir. Bu nedenle Down sendromlu çocukların çocuk nörolojisi uzmanı tarafından takibi ve düzenli testlerinin yapılması önemlidir. Çocuğun ihtiyacına göre önerilen fizik tedavi, konuşma terapisi ve özel eğitimler; Down sendromlu çocukların potansiyellerini görünür şekilde artırmaktadır. 

Down sendromlu bir çocukta düzenli kontrol edilmesi gerekenler testler şunlardır;

            •           Kalp kontrolleri

            •           Tiroid testleri

            •           İşitme ve görme muayeneleri

            •           Kan sayımı

            •           Çölyak taraması

            •           Ortopedik değerlendirme

            •           Nörolojik gelişim takibi

Yaşam boyu düzenli kontrol, olası hastalıkların takibi için şart!

Down sendromlu çocuklarda görülme riski olan bazı hastalıklar vardır. Yapılan düzenli kontroller ve doktor muayenesi çocukların gelişimi ve özellikle Down sendromlu çocuklarda daha sık görülebilecek hastalık risklerinin fark edilmesi açısından önemlidir. 

Down sendromlu çocuklarda görülebilecek hastalıklar şunlardır;

1-Sara (Epilepsi) Riski

Down sendromlu çocuklarda sara hastalığı toplum ortalamasından daha sık görülür. Özellikle bebeklik döneminde bazı özel nöbet tipleri ortaya çıkabilir. Bunlardan biri West sendromu olarak bilinen bebeklik çağı spazmlarıdır. Erken tanı ve tedavi, çocuğun zihinsel gelişimi açısından çok önemlidir.

Ailelerin dikkat etmesi gereken durumlar şunlardır:

            •           Ani irkilme şeklinde tekrarlayan hareketler

            •           Dalgınlık atakları

           •           Daha önce kazandığı becerilerde gerileme

2-Boyun Bölgesi ve Omurilik Riski

Down sendromlu bireylerde bağ dokusu daha gevşek olabilir. Bu nedenle boyun omurları arasında gevşeklik görülebilir. Nadiren omuriliğe baskı yapabilecek bir durum gelişebilir.

Aşağıdaki belirtiler ciddiye alınmalıdır:

            •           Yürümede belirgin bozulma

            •           Kollarda güçsüzlük

            •           Denge kaybı

            •           İdrar kontrolünde değişiklik

Bu tür durumlarda mutlaka bir nörolojik değerlendirme gerekir.

3-Uyku Problemleri ve Öğrenme

Down sendromlu çocuklarda horlama ve uyku apnesi daha sık görülür. Gece boyunca kaliteli uyuyamayan bir çocukta aşağıdaki sorunlar gelişebilir;

            •           Dikkat sorunları

            •           Huzursuzluk

            •           Öğrenmede zorlanma

Bazen “davranış problemi” sanılan durumun altında uyku bozukluğu olabilir.

4-Ergenlikte Görülebilen Gerileme

Bazı Down sendromlu gençlerde ergenlik döneminde ani içine kapanma, konuşmada azalma veya hareketlerde yavaşlama görülebilir. Bu durum her zaman “ergenlik dönemi” diye açıklanamaz. Nörolojik ve psikiyatrik değerlendirme gerekebilir.

5-Alzheimer

Down sendromlu bireylerde ilerleyen yaşlarda Alzheimer hastalığı riski artmıştır. Bu nedenle nörolojik takip çocuklukta başlar ama yaşam boyu sürer.

Down Sendromunda Beyin Gelişimini Desteklemenin Yolları yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, 18-24 Mart Yaşlılar Haftası dolayısıyla bir dizi etkinlik gerçekleştirdi. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aybala Neslihan Alagöz ve tıp fakültesi öğrencilerinin katılımıyla hazırlanan programda yaşlı bireylere yönelik “Yaşlılığa Nörolojik Bakış” konusunu içeren söyleşi ve zekâ oyunları oynandı.

YAŞLANMA SÜRECİ ANLATILDI

Doç. Dr. Alagöz tarafından verilen eğitimde; yaşlanma tanımı, süreci, yaşlanma sürecinde etkilenen sistemler, aktif yaşlanma, yaşlanma ile ortaya çıkan sağlık sorunları, zihin sağlığı, zihinsel yetenek ve beceriler, toplumda ki yaşlanma anlayışı gibi daha pek çok konu 65 yaş üstü bireylere anlatıldı. Eğitimin ardından tıp fakültesi öğrencileri bireylerle zekâ oyunları oynadı.

YAŞLANMADA 5 DUYU DEĞİŞİYOR

Yaşamın en bilinen ve kaçınılmaz gerçeklerinin doğum ve ölüm olduğunu aktaran Alagöz, ‘’Tüm canlılar bu döngüyü gerçekleştiriyor. Yaşlanma evrensel bir kelime, sadece canlılar değil evren de yaşlanıyor. Dünya üzerinde yaşlanma çok önemli bir gündem halinde çünkü yaşlı nüfusu genç nüfusu geçti. Yaşlılık 65 yaş üzeri dünyada çok önemli bir popülasyonken dünya üzerinde bazı kesimlerde yaşlı kitlesi daha fazla. 2015’te Türkiye yaşlı nüfusuna bakılırken günümüz 2023 için veri tahmini yapıldı ve tahminler doğru çıktı 5 kişiden 1 yaşlı. Yaşlanma teriminin biyolojik olarak yaşlanma anatomik yapı olarak el, kas yapıdaki değişimler biyolojikken ve birde fizyolojik yaşlanma bulunuyor. Bunun yanı sıra kronolojik yaşlanma yaş alma üzerine ve psikolojik yaşlanma, sosyal yaşlanma mevcut en önemli etkeni sosyal yaşlanma etkiliyor. Kaslar, beyin sağlığı, beş duyu değişimi gibi birçok şey değişiyor. Beş duyunun değişmesiyle fizyolojik şeylerde değişiyor ama deneyim fazlalaşıyor’ dedi.

AKTİF YAŞLANMA

Aktif yaşlanmada bütün toplumsal kuruluşlar yaşlıları bilinçlendirmek ve özgüvenlerini tazelemek için faaliyetler yapmalı ve güvenliklerinin sağlanması gerekli olduğunu belirten Alagöz sözlerine şöyle devam etti; ‘’Çok ünlü buluşları 70 yaşından sonra yapan sanatçılar, bilim adamları mevcut, kendilerini zorladıklarında yaşlılığın bir engel olmadığı öncüdür. Yaşlılıkta çevreyle ilgili olmak gerekli ve sosyal anlamda doygunluk sağlar. Yeni bir şeyler öğrenmek, yeni deneyimler kazanmak, yaratıcı düşünceler çok önemlidir. Enerjiniz yüksekse, ilgi alanlarınız varsa yaşlılığa çok dayanıklısınız demektir. Toplumda yaşlanmayla ilgili çok yanlış kanılar mevcut. Bir tiyatro oyuncusu bir yaşlılığı canlandırırken belini büker ama aslında böyle tanıtılmaması gereklidir. Hiçbir zaman bu yaştan sonra imkânsız, artık bizden geçti gibi cümleler kurulmamalı’’ açıklamasını yaptı.

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Büyükşehir’den ‘Yaşlılığa Nörolojik Bakış’ yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.