5-6 Temmuz 2025 tarihlerinde İTÜ Taşkışla’da gerçekleştirilen bu özel bilimsel etkinlikte, 12 ülkeden gelen nörobilimciler, psikiyatristler ve klinik uzmanlar, bipolar bozukluk ve depresyon başta olmak üzere zihinsel sağlık konularında en güncel araştırmaları ve tedavi yaklaşımlarını paylaştı. Yoğun ilgi gören zirvede, bipolar bozukluğun tanı ve tedavisinde gelinen son nokta, ezber bozan araştırmalar ve geleceğin tedavi paradigmaları tartışıldı.

Etkinlikte, bipolar bozukluk ile metabolizma ilişkisi, lityum tedavisinin güncel boyutları, gebelik ve emzirme döneminde güvenli psikiyatri, TMS ve modern EKT uygulamaları, genetik belirteçler ve kişiye özel tedavi, bipolar II’nin tanı ve tedavisindeki yeni paradigmalar gibi konular ele alındı.

Amacımız yalnızca bilim üretmek değil; bizden sonraki genç kuşaklara da yol göstermek

DUVAK Kurucu Başkanı ve Bipolar Zirvesi Master Akademi Başkanı Prof. Dr. Ayşegül Yıldız, bu zirvenin Duygudurum Vakfı ve kendisi adına önemli bir misyonu gerçekleştirdiğini ifade etti. Dr. Yıldız,

“Bipolar Master Akademi’nin üçüncüsünü gerçekleştiriyor olmamız çok kıymetli. Bilim insanları olarak amacımız yalnızca bilim üretmek değil; bizden sonraki genç kuşaklara da yol göstermek, bilgiye erişim kapılarını açmak olmalı. Genç, taze, öğrenmeye açık ve istekli beyinler için bu tür organizasyonlar çok değerli. Türkiye, genç beyinleriyle, tedavi bekleyen hastalarıyla, dünyada bizlerin Türk Bilim İnsanları olarak geldiği yer ve bu toplantıda kanıtlanan Bilim Liderleri ve Kurumları ile Network imkanı ile açısından önemli bir potansiyel arz ediyor. Yeter ki bu potansiyel doğru şekilde yönlendirilsin. Ülkemizdeki hastalar da dünyanın diğer yerlerindekilerle aynı tedavi kalitesini hak ediyorlar. Üstelik verilen iyi hizmet, doğru tedavi yaklaşımı ve alınan olumlu yanıtlar, hastalar tarafından büyük bir minnettarlıkla karşılanıyor. Türkiye için bu yüksek potansiyeli ürüne dönüştürmekteki ilk adım, bireysel çıkarların önüne evrensel bilimi ve bu doğrultudaki değerleri koyabilmektir.” dedi. 

Bilimde klinik deneyim önemli

Bilimde elbette klinik deneyim önemlidir. Ancak bilimsel rehberin temeli kanıta dayalı bilgidir. Doğru kanıt analizi ve doğru yorumlama ile ilerlediğinizde, bu bilimsel rehber sizi tedavide başarıya çok daha yakınlaştırır. Bizim burada yapmaya çalıştığımız şey de tam olarak bu: Yıllardır ilaçların hem etki gücünü hem de yan etkilerini matematiksel modellerle analiz ediyoruz. Aynı zamanda henüz piyasaya çıkmamış olan yeni ilaç adaylarının da klinik araştırmalarını yakından takip ediyoruz. Bu verileri de modellerimize dâhil ederek hem etkilerini hem de olası yan etkilerini öngörebiliyoruz. İlaç seçiminde bu matematiksel yaklaşımı kullandığınızda, tedavi stratejiniz tamamen farklı bir boyuta taşınıyor. Bu sayede tedavideki başarı oranı da çok daha belirgin şekilde yükseliyor.”

Prof. Dr. Yıldız, Türk hekimlerinin öğrenme arzusuna dikkat çekerek, “Salon tamamen dolu. Bu, Türkiye’de ciddi bir öğrenme isteği ve beyin kapasitesi olduğunu gösteriyor. Potansiyelimiz dünyadan farklı değil, yeter ki doğru kapıları açabilelim.” ifadesinde bulundu.

İlk izlenimle tanı koymak gerçekçi değil!

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, bipolar bozukluğun bir hastalık olduğunu dile getirerek, şöyle devam etti:

“Bu nedenle bir kişiye yalnızca ilk izlenimle tanı koymak gerçekçi değildir. Ancak, bazı davranışlar bireyin bipolar bozukluğa yatkın olup olmadığını gösterebilir. Bu bireyler sıklıkla bir günde dört mevsimi yaşamak şeklinde tanımlanabilecek duygu durum dalgalanmaları sergilerler. Sabah çok övdükleri bir şeyi öğleden sonra yoğun bir şekilde eleştirebilir veya nefret ettiklerini söyleyebilirler. Duygular arası geçişleri oldukça hızlıdır; örneğin ağlarken birden gülmeye başlayabilirler. İkili ilişkilerde de bu dalgalı duygu durumları belirgindir. Gün içinde, hatta tek bir görüşme sırasında bile farklı ruh hallerine geçiş yapabilirler. Bu tür yoğun ve değişken duygulanımlar, duygu durum bozukluklarında sık rastlanan belirtilerdir.”

Bazı hastalar yalnızca mani dönemleri geçiriyor

Bipolar bozukluğun bir yönünün depresyon, diğer yönünün ise mani olduğunu kaydeden Prof. Dr. Kaynak, “Klasik bipolar bozukluk vakalarında bazı hastalar yalnızca mani dönemleri geçirirken, depresyon belirtileri hiç görülmeyebilir. Bu, özellikle Bipolar Tip I bozuklukta daha yaygındır. Bipolar Tip II bozuklukta ise hipomani dönemleri ile birlikte tekrarlayan depresif ataklar söz konusudur. Bipolar bozukluk, duygu durum spektrumunda yer alan bir hastalıktır ve birçok alt tipi bulunmaktadır. Depresyon da bu spektrumun bir alt grubudur. Bipolar depresyon yaşayan bireylerde çok ciddi depresif belirtiler gözlemlenebilir; bu durum intihar eğilimleriyle birlikte de seyredebilir. Bu nedenle bipolar bozukluk; panik bozukluk, obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) ve diğer anksiyete bozuklukları gibi önemli bir psikiyatrik hastalık grubunda yer almaktadır.” ifadesinde bulundu.

Bipolar bozukluğun beyinle olan bağlantısını anlamak temel hedef

Bipolar Master Akademinin, dünya çapında duygu durum bozuklukları ve özellikle bipolar bozukluk üzerine çalışan, bu alanda bilimsel üretimde bulunan ve hasta takibi yapan klinisyen ve akademisyenlerin bir araya geldiği prestijli bir toplantı olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, “Etkinlikte, kapsamlı literatür paylaşımları, klinik deneyim aktarımı ve dirençli vakaların tedavisinde yeni yaklaşımların tartışıldığı oturumlar yapıldı. Özellikle kanıta dayalı tedavi protokolleri, genetik algoritmaların tedavi planlamasındaki rolü ve kişiye özel tedavi stratejileri ön plandaydı. Bipolar bozukluğun beyinle olan bağlantısını anlamak da temel hedeflerden biri. Çünkü bipolar bireylerde düşünen beyin, hisseden beyin ve karar veren beyin sistemlerinin uyumlu çalışmadığı biliniyor.” dedi.

‘Hastalık yoktur, hasta vardır.’

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzm. Prof. Dr. Nesrin Dilbaz’ın moderatörlüğünde “Duygudurum Bozukluklarında LORETA QEEG Yöntemi ve Kişiselleştirilmiş Tedavi” başlıklı sunum yapan Tarhan, psikiyatride, özellikle tedaviye dirençli vakalarda, kişiye özel tedavi uygulamalarının giderek daha fazla önem kazandığını kaydetti. Prof. Dr. Tarhan, şöyle devam etti:

“Bu yaklaşımın temelinde tıbbın en temel ilkesi yer alır. ‘Hastalık yoktur, hasta vardır.’ Aynı tanıya sahip iki bireyde hastalığın seyri, belirtileri ve tedaviye yanıtı birbirinden tamamen farklı olabilir. Bu nedenle her bireyin biyolojik, psikolojik ve çevresel özellikleri dikkate alınarak kişiselleştirilmiş bir tedavi planı yapılmalıdır. Kişiye özel tedavinin ilk adımı, bireyin genetik yapısının analiz edilmesidir. Özellikle serotonin ve dopamin gibi nörotransmitter sistemlerine ait genlerin bireyde nasıl çalıştığı değerlendirilmeli, bu sayede kişinin nörokimyasal profili ortaya konmalıdır. Bu noktada farmakogenetik devreye girer: Hangi ilaçların bireyde hızlı ya da yavaş metabolize edildiği, ilaca olan yanıtı ve olası yan etkiler önceden öngörülebilir hâle gelir. Böylece “deneme-yanılma” süreci azaltılarak tedavi daha hedefe yönelik ve etkili bir şekilde planlanabilir.”

Diğer ayak beyin fonksiyonlarının değerlendirilmesi

Kişiye özel tedavinin bir diğer önemli ayağının ise beyin fonksiyonlarının değerlendirilmesi olduğunu kaydeden Prof. Dr. Tarhan, “Gelişmiş beyin görüntüleme teknikleriyle beynin hangi bölgelerinde işlevsel bozulmalar olduğu tespit edilebilmektedir. Özellikle fonksiyonel bağlantı haritaları (fonksiyonel konektomlar) sayesinde beynin sinirsel network yapısı analiz edilebilmektedir. Hangi ağlar ya da bölgeler bozulmuşsa, tedavi bu spesifik yapı ve işlevlere odaklanarak planlanmaktadır. Bu yaklaşım sayesinde, bireyin özgün beyin yapısı ve işlevleri dikkate alınarak çok daha etkili, bilimsel ve kişiye özel bir tedavi uygulanabilmekte; böylece tedavi sürecinde başarı oranı artmakta, zaman ve kaynak kaybı en aza indirilmektedir.” diye konuştu.

Kişiselleştirilmiş psikiyatri… Hiçbir hasta birbirine benzemez…

Zirvenin ana temalarından biri, her hastanın benzersiz olduğu gerçeğine dayanan kişiselleştirilmiş tedaviydi. Selanik Aristoteles Üniversitesi’nden Prof. Dr. Konstantinos Fountoulakis, bu yaklaşımı “tıbbın kutsal kâsesi” olarak tanımladı. Bipolar bozukluğun karmaşıklığına vurgu yapan Prof. Dr. Fountoulakis, özellikle en yıkıcı aşama olan kronik bipolar depresyonu “manik yangının külleri” olarak nitelendirdi.

“Hiçbir hasta birbirine benzemez. Tedavi stratejimiz, o hastanın özel ihtiyaçlarına en uygun şekilde hazırlanmalı. Bu, rastgele hareket etmek değil, hastanın özelliklerini derinlemesine araştırmaktı.” diyen Prof. Dr. Konstantinos Fountoulakis, modern psikiyatrinin insancıl yönünü vurguladı.

Lityumun sırrı çözülüyor

Kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımının somut bir örneği de Paris Üniversitesi’nden Prof. Dr. Frank Bellivier tarafından sunuldu. Bipolar bozukluğun temel ilacı olan lityumun neden bazı hastalarda işe yarayıp bazılarında yaramadığını araştıran “R-LiNK” adlı Avrupa projesini yöneten Prof. Dr. Bellivier, çığır açan bulguların eşiğinde olduklarını belirtti.

“Kan ve nörogörüntüleme biyobelirteçleri toplayarak kimin lityuma yanıt vereceğini öngörmeye çalışıyoruz. Veri toplama bitti, analizler sürüyor.” diyen Prof. Dr. Bellivier, müjdeli bir haberi de paylaşarak, “Büyük bir mutlulukla belirtmek isterim ki, İstanbul’daki bir Türk merkezi de projenin bir sonraki aşamasına katılacak.” dedi.

Danimarka’dan gelerek zirveye katılan Prof.Dr.Rene Ernst Nielsen Lityum’un böbrek üzerindeki etkileri üzerine yaptıkları büyük Avrupa çalışmasının bulgularını anlattı.

Bu zirvede bir ilk de Lityum-Böbrek oturumuna bir Nefroloji uzmanının katılmasıydı. Hacettepe Üniversitesi Nefroloji A.D. öğretim üyesi ve Avrupa Nefroloji Birliği Genel sekreteri Prof.Dr.Mustafa Arıcı böbrek ve böbrek lityum ilişkisi üzerine çok önemli bilgiler paylaştı.

Hastayla kurulan güçlü bağı tedavinin temeli

Budapeşte Semmelweis Üniversitesi’nden Klinik Psikolog Dr. Xenia Gonda, “Biyopsikososyal Yaklaşım” başlıklı sunumunda, “Yüksek intihar riski taşıyan veya aktif madde kullanım bozukluğu olan hastalar, metodolojik nedenlerle randomize kontrollü çalışmaların dışında bırakılmaktadır. Bu durum, bu özel popülasyon için kanıta dayalı tedavi kılavuzları geliştirmemizi engellemektedir.” dedi.

Dr. Xenia Gonda, klinisyenlere bipolar bozukluğun bu en zorlu formunda, reaktif değil proaktif olma, tek bir yönteme bağlı kalmak yerine çoklu müdahaleleri entegre etmeyi ve her şeyden önce hastayla kurulan güçlü bağı tedavinin temeli olarak görme konusunda öneride bulundu.

Etkinlik 2 gün sürdü

Etkinlik kapsamında, katılımcılara Oxford Üniversitesi onaylı Türkçe Bipolar Kitabı, uluslararası anlam ve geçerlilik arz eden özel katılım sertifikası takdim edildi. Genç araştırmacı hekimlerin dünya bilim liderleri ile doğrudan iletişim kurması sağlandı.

Üsküdar Üniversitesi ve NPİSTANBUL Hastanesinin standının yoğun ilgi gördüğü, 2 gün süren etkinlikte, lityumun böbrekle uyumundan, Nobel’e aday olabilecek epigenetik araştırmalara, metabolik sendrom ve beyin ilişkisinden, kişiye özel tedavide farmakogenetiğin rolüne kadar birçok konu ele alındı.

Medikal estetik ve psikoloji ilişkisi de ele alındı…

Ünlü Medikal Estetik Uzmanı Dr. Ali Kerim Diler de konuşmacılar arasındaydı. Zirve Prof. Dr. Ayşegül Yıldız ve Dr. Ali Kerim Diler ortak konferansında Ruh ve Beden Estetiğinin bütünlüğünü ele almakta da bir ilke imza atmış oldu.

Zirveye katkılarından dolayı destekleyenlere teşekkür plaketi verilirken İnt. Dr. Helin Özdemir’e de programa olan katkılarından dolayı teşekkür ve onur belgesi takdim edildi.

İstanbul, ruh sağlığı ve nörobilimin dünya yıldızlarını ağırladı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

5-6 Temmuz 2025 tarihlerinde İTÜ Taşkışla’da gerçekleştirilecek bu özel bilimsel etkinlikte, 12 ülkeden gelen nörobilimciler, psikiyatristler ve klinik uzmanlar, bipolar bozukluk ve depresyon başta olmak üzere zihinsel sağlık konularında en güncel araştırmaları ve tedavi yaklaşımlarını paylaşacak.

Etkinlik kapsamında, sadece bilimsel içerik değil; katılımcılara özel Oxford Üniversitesi onaylı Türkçe Bipolar Kitabı, uluslararası geçerliliğe sahip özel katılım sertifikası ve dünya çapında kabul gören network meta-analiz eğitimi gibi önemli kazanımlar da sunulacak.

Etkinlikte, bipolar bozukluk ile metabolizma ilişkisi, lityum tedavisinin güncel boyutları, gebelik ve emzirme döneminde güvenli psikiyatri, TMS ve modern EKT uygulamaları, genetik belirteçler ve kişiye özel tedavi, bipolar II’nin tanı ve tedavisindeki yeni paradigmalar gibi konular ele alınacak.

Prof. Dr. Nevzat Tarhan modern teknolojinin psikiyatrideki rolüne ışık tutacak

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, etkinlikte 6 Temmuz Pazar günü saat 17.40’ta “Duygudurum Bozukluklarında LORETA QEEG Yöntemi ve Kişiselleştirilmiş Tedavi” başlıklı sunumuyla, modern teknolojinin psikiyatrideki rolüne ışık tutacak.

Ezber bozan konular masaya yatırılacak

2 gün sürecek etkinlikte, lityumun böbrekle uyumundan, Nobel’e aday olabilecek epigenetik araştırmalara, metabolik sendrom ve beyin ilişkisinden, kişiye özel tedavide farmakogenetiğin rolüne kadar birçok ezber bozan konu 31 özel oturumda masaya yatırılacak.

İstanbul, ruh sağlığı ve nörobilimin dünya yıldızlarını ağırlıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yapay zeka devrimi…

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, NPİSTANBUL Yönetim Kurulu Başkanı ve Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Psikiyatri Kliniğinde Hesaplanabilirlik” başlıklı açılış konuşmasında, matematiksel modelleme ile insan beyni gibi görünürde birbirinden alakasız iki alanın nasıl bir araya geldiğini ve bunun günlük pratiğe etkilerini ele alarak, 2005 yılında CERN’de başlatılan Mavi Beyin Projesi’nin bu alandaki önemli bir başlangıç olduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Tarhan, “İnsan Beyin Projesi bir büyük devrimin habercisi olabilir deniliyordu ve gerçekten de bir devrim yaptı. O devrimin adı da yapay zeka oldu.” ifadelerini kullandı.

İnsan beyninin matematiksel modellemesi 

İnsan beyninin matematiksel olarak nasıl modellenebildiği, simüle edilebildiği ve bu bilgilerin tıpta, özellikle hastalıkların tanısı ve tedavisinde nasıl işe yarayacağına dair teorik temelleri paylaşan Prof. Dr. Tarhan, beynin, kulaktan kalbe kadar tüm organlarla bağlantılı bir kumanda merkezi olduğunu ve özellikle ayna nöronların dış dünya ile bağlantılı olduğunu belirtti.

EEG (Elektroensefalografi) verilerine değinen Prof. Dr. Tarhan, beyindeki sinyal kayıtlarının, elektrikteki dağılımın ve nöroelektrofizyolojik değişimlerin hangi hastalıkla, hangi fonksiyonla ve hangi beyin ağıyla (network) ilgili olduğunun artık klinik pratikte belirlenebildiğini söyledi.

Beyinde hangi fonksiyonun bozulduğu bazı programlarla incelenebiliyor

Prof. Dr. Tarhan, “Klinik pratikte oluşturulmuş veri tabanları aracılığıyla, bir kişinin beynindeki hangi network’ün, hangi fonksiyonun bozulduğunu bazı programlarla inceleyebiliyoruz. Kişinin beyin grafisini bu veri tabanlarıyla karşılaştırarak, hastalıklarla ilgili nedensellik bağı kurabilecek sonuçlar elde etmeye başladık. Bu, tedavide ciddi şekilde önümüzü açıyor.” dedi.

2022 Nobel Fizik Ödülü’nün “Kuantum Dolanıklık” alanındaki çalışmalara verilmesinin, insan beynini ve yapay zekayı anlama yolunda yeni bir döneme işaret ettiğini belirten Prof. Dr. Tarhan, olasılık (probabilite) fiziğinin insan beynini açıkladığını ve bulanık mantık (fazi lojik) gibi gelişmelerin yapay zekanın temelini oluşturduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Tarhan, kuantum fiziğinin olasılık temelli olduğunu ve bu yaklaşımın insan beynini anlamada kritik rol oynadığını ifade ederek, “İhtimal hesaplarını yapabiliyor olmamız, insan beynini çözmemizi kolaylaştırdı. Olasılığın hesaplanması, 1960’lı yıllarda Azerbaycanlı bir bilim insanı tarafından bulunan ‘bulanık mantık’ ile mümkün oldu. Bu gelişmeyle, ‘Düşündüğümüz zaman beynimizde neler oluyor?’ sorusunun karşılığı bulundu.” dedi.

Yapay zekanın temeli nasıl oluştu

2024’te yapay sinir ağları ve makine öğrenimini mümkün kılan temel keşif ve icatlar için verilen Nobel Ödülü’nün fizikçilere değil, genetikçi Hatfield ve kognitif psikolog Hinton’a verildiğini hatırlatan Prof. Dr. Tarhan, “Hinton, ‘yapay zekanın babası’ olarak anılıyor. Genetik şifrelerle yapay sinir ağlarının işleyişini birleştiren bulgular, yapay zekanın temelini oluşturdu.” dedi.

Prof. Dr. Tarhan, “Yapay zeka insanlığı alt üst edecek şeyler ortaya çıkaracak. Tehdit boyutu da var, fırsat boyutu da. Fırsat boyutuna odaklanırsak hayatımızı kolaylaştıracak.” ifadelerini kullandı.

Yapay zekanın en büyük faydalarından birinin “dijital terapötikler” olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, “Kişiye özel dijital oyunlar, yazılımlar geliştiriyoruz. Kişi, yapay zekayı kullanarak kendi kendini tedavi ediyor, korkusunu yeniyor. Kişiye özel dijital terapötiklerle bellek güçlendirme, dikkat eğitimi gibi uygulamalar önümüzdeki yıllarda yaygınlaşacak. Bu, nörobilimin nöropsikiyatriye önemli bir katkısı olacak.” diye konuştu.

Matematikle nörobilimin birleşmesi, insanlıkta birçok şeyi değiştirecek gibi gözüküyor

1920’li yıllarda matematiğin mantıkla birleşerek bilgisayarın ortaya çıkışına zemin hazırladığını hatırlatan Prof. Dr. Tarhan, “Matematikle nörobilimin nikâhı, birleşmesi, insanlıkta birçok şeyi değiştirecek gibi gözüküyor.” ifadesinde bulundu.

Ayna nöronların önemine dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, mutlulukla ilgili beyindeki kimyasalların çalışmasının da bu alanla yakından ilişkili olduğunu belirtti. Gelecekte, kişiye özel dijital terapötiklerle beynin dopaminerjik bölgelerinin aktive edilebileceğini veya RF (radyo frekans) dalgalarıyla amigdalanın çalıştırılabileceğini söyleyen Prof. Dr. Tarhan, “Yeni tedavilerde, radyo frekansını kullanarak özel bir dalga fonksiyonu üretmek mümkün olacak. Bu, dijital terapötiktir. Kişinin beynindeki amigdalayı harekete geçirmek için özel bir yazılım yazılacak ve kişiye özel bu tedaviyle dopamin, serotonin gibi maddelerle ilgili sorunlar hedeflenebilecek.” şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Tarhan, insan beyninin de bir bilgisayar gibi hem donanıma (hücreler) hem de yazılıma sahip olduğunu dile getirerek, “Dijital terapötik, bu yazılımı değiştirmeyi hedefler. Nasıl ki bir bilgisayarın işletim sistemi ve sistem dosyaları varsa, insan beyninde de benzer yapılar mevcut. Zamanla bu ‘yazılımda’ hatalar oluşabilir. Dijital terapötikler, bu hataları düzeltebilir.” ifadelerini kullandı.

Dijital terapötiklerin arkasında ciddi araştırmalar var

Kongrenin ilk oturumunda konuşan Üsküdar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Türker Tekin Ergüzel, “Derin Öğrenme ve Dijital Terapötikler: Psikiyatrik Hastalıklara Yenilikçi Yaklaşımlar” başlıklı sunumunda, dijital terapötiklerin yeni bir kavram olmasına rağmen, arkasında ciddi araştırmalar, geliştirilmiş uygulamalar ve bilimsel sonuçlar bulunduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Türker Tekin Ergüzel, “DTx, tıbbi bir bozukluğu veya hastalığı önlemek, yönetmek veya tedavi etmek için yazılım tarafından yönlendirilen, kanıta dayalı terapötik müdahalelerdir. Başka bir deyişle, hastaların bir hastalığı tedavi etmesine, önlemesine veya yönetmesine yardımcı olan, klinik faydası kanıtlanmış, hastaya yönelik yazılım uygulamalarıdır.” dedi.

Dijital terapötikler VR destekli, mobil veya web tabanlı olabiliyor

Dijital terapötiklerin VR destekli, mobil veya web tabanlı olabileceğini belirten Prof. Dr. Ergüzel, bu uygulamaların mobil cihazlar, sensörler, sanal gerçeklik ve nesnelerin interneti (IoT) gibi dijital araçları kullandığını açıkladı.

“Dijital terapötiklerin son zamanlarda bu kadar gündeme gelmesinin temel sebebi, müthiş bir veri üretimi ve bu verilerin çözünürlüğünün çok artmış olmasıdır. Yüksek çözünürlüklü data topluyoruz. MR veya EEG gibi cihazların da veri toplama çözünürlükleri arttı. Bu yüksek çözünürlüklü dataların işlenmesi, bizi DTx jenerasyonuna getirdi.” şeklinde konuşan Prof. Dr. Türker Tekin Ergüzel, yapay zeka ve makine öğreniminin bu alandaki önemine de değindi.

‘Deep Learning’ algoritmalarıyla yeni bir jenerasyona geçtik!

Prof. Dr. Ergüzel, “Makine öğrenme eskiden yüzeysel kullanılırdı. Ancak son 8-9 yılda yapay sinir ağları ve ‘deep learning’ (derin öğrenme) algoritmalarıyla yeni bir jenerasyona geçtik. Eskiden istatistiksel yöntemlerle anlamlı farklılıklar aranırken, şimdi akıllı sistemler ve yapay sinir ağları sayesinde daha kesin ve kişiye özel çözümler üretebiliyoruz.” diye konuştu.

DTx’ler psikiyatri hastalarında daha yaygın kullanılıyor!

Psikiyatride dijitalleşmenin bir ihtiyaç olduğunu ve artan hasta sayısıyla birlikte toplanan verilerin çözünürlüğünün de arttığını ifade eden Prof. Dr. Ergüzel, “DTx’ler daha ziyade psikiyatri hastalarında yaygın kullanılıyor. Akabinde onkolojide ve bağımlılıkta da yaygın kullanıldığını göreceğiz.” ifadesinde bulundu.

Prof. Dr. Ergüzel, dijital terapötiklerin stres, anksiyete, depresyon, uyku bozuklukları, davranış sorunları, bağımlılık, kronik ağrı ve kognitif bozukluklar gibi alanlarda öne çıkan uygulamalarla kullanıldığını dile getirerek, “Listelediğim uygulamalar, en çok yaygın kullanılanların yaklaşık yüzde 5’lik kısmını oluşturuyor. Bunun arkasında görünmeyen bir yüzde 95’lik kısım daha var.” dedi.

Psikiyatrinin hasta yükü DTx’lerin bu alanda yaygın kullanılmasını sağlıyor

2023 yılında yapılan bir çalışmaya göre, 317 klinik DTx uygulamasına dair sonuçların incelendiğini belirten Prof. Dr. Ergüzel, “Psikiyatrinin hasta yükü ve toplanan verilerin çözünürlüğünün yüksek olması, DTx’lerin bu alanda yaygın kullanılmasını sağlıyor.” diye ekledi.

Prof. Dr. Ergüzel, Üsküdar Üniversitesi’nin özel sektör iş birliğiyle TÜBİTAK’tan aldığı bütçeyle desteklenen önemli bir DTx projesi yürüttüğünü de duyurarak, projenin, özellikle yapay zeka ve VR alanındaki tecrübelerle hastanedeki talepleri birleştiren bir çözüm geliştirmeyi amaçladığını söyledi.

Geleceğe bakışta en kritik konunun adaptif öğrenme ve duygusal zeka ile entegrasyon olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Ergüzel, bu alanlardaki eksikliklerin giderilmesiyle dijital terapötiklerin daha da etkili hale geleceğini ifade etti.

Kongrede dijital terapötikler ele alındı

Kongrede daha sonra NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Barış Metin “Demans Hastalarında Dijital Sağlık Uygulamaları”, NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Onur Noyan “Bağımlılıkta Dijital Terapötikler”, NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Elvan Çiftçi “Bipolar Bozukluk ve Depresyonda Dijital Terapötikler”, NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın “Dijital Terapötiklerin Psikoterapide Güncel Kullanımları” başlıklı sunum gerçekleştirdi.

Kongrede ikinci oturumda ise Dr. Öğr. Üyesi Bernis Sütçübaşı “Nörogörüntüleme ile Duygusal Dünyanın İncelenmesi”, Yazılım Mühendisi Ümit Küpeli “Voctor Health” projesi hakkında bilgi verdi. Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Kaan İldiz “Nöropsikiyatride Sanal Gerçeklik Uygulamaları”nı anlatırken, Uzm. Psk. Shams Farhad “NP model: EEG sinyal işlemesi- Bağımsız Bileşenler” konusunu ele aldı. Uzm. Müh. Sahar Taghizadeh Makouei ise “NP Model: Klinik Karar Destek Sistemleri” üzerine bir sunum gerçekleştirdi.

Toplu fotoğraf çekimi yapıldı

Kongrede daha sonra Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Nörobilim Kadınları Derneği Kurucu Başkanı Hande Koşalay’a teşekkür belgesi verdi.

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Matematikle nörobilimin nikâhı insanlıkta birçok şeyi değiştirecek” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.