Kış aylarının gelmesiyle birlikte hastalık sezonu da açıldı. Sağlık Bakanlığı’nın hastalık yayılımını izlemeye yönelik çalışmaları sonuçlarına göre Ekim 2025 – Ocak 2026 sezonunda aile hekimlerine başvuran bin 821 hastanın yaklaşık olarak yüzde 50’sinde viral üst solunum yolu enfeksiyonu etkeni saptanmış ve bunun çoğunu rhinovirüsün oluşturduğu görüldü.

RİSK GRUBUNDAKİLER SGK KAPSAMINDA AŞI OLABİLİR

Türk Toraks Derneği Solunum Sistemi Enfeksiyonları Çalışma Grubu Üyesi Uzm. Dr. Esra Temel influenza açısından riskli grupların, her eylül ile şubat ayı içerisinde, reçete edilen grip aşılarının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılandığını belirtti. Dr. Temel riskli grupları ise şöyle sıraladı: 

65 yaş ve üzerindeki kişiler ile yaşlı bakımevi ve huzurevinde kalan kişiler

5 yaş altı çocuklar

6 ay – 18 yaş arasında olup uzun süreli aspirin tedavisi alan çocuk ve gençler

Gebeler

Astım dahil kronik akciğer ve kalp-damar sistemi hastalığı olan erişkin ve çocuklar

Şeker hastalığı dahil herhangi bir kronik metabolik hastalığı, kronik böbrek yetmezliği, kan hastalığı veya bağışıklık sistemi baskılanmış olan erişkin ve çocuklar

Sağlık çalışanları

Toraks derneği

“HASTA OLANLAR KALABALIKTA MASKE TAKMALI”

Dr. Esra Temel, “Viral solunum yolu enfeksiyonları kimi bireylerde hafif semptomlarla geçebilirken özellikle ileri yaş, sistemik hastalıkları bulunan ve bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda hastane yatışı gerektirecek düzeyde ağır tablolarla seyredebilmektedir. Ani başlangıçlı öksürük, geçmeyen yüksek ateş, nefes darlığı, hırıltılı solunum, düşük tansiyon gibi durumlarda en yakın sağlık kurumuna başvurulması gerekmektedir. Bireysel korunma yöntemlerinin uygulanmasıyla birlikte risk gruplarında aşılanmanın artması mevsimsel grip ile mücadelede kilit noktalardır. Türk Toraks Derneği olarak halkımızı bu mücadeleye davet ediyoruz” diyerek alınması gereken bireysel önlemleri ise şöyle sıraladı: 

Su ve sabun ile eller sık sık yıkanmalıdır. 

Bulaşma yollarından olan ağız, burun ve gözlere kirli ellerle temas etmekten kaçınılmalıdır. 

Yüzeyler sık sık temizlenmelidir. 

Odalar havalandırılmalıdır.

Grip benzeri bir hastalık geçirildiğinde evde istirahat edilmelidir.

Hastayken, hastalığı bulaştırmamak için mümkün olduğunca diğer insanlarla temas sınırlandırılmalı, kalabalık bir ortama girmek zaruri ise maske kullanılmalıdır.

Hasta kişiler ile yakın temastan kaçınılmalı, çatal, kaşık ve havlu gibi ortak malzeme kullanımından sakınılmalıdır.

Aksırma ve öksürme esnasında burun ve ağız kağıt mendille kapatılmalı ve kullanılan kağıt mendil çöp kutusuna atılmalıdır.

PANDEMİ ÜZERİNDEN 5 YIL GEÇTİ ANCAK MİKROPLAR ARAMIZDA DOLAŞIYOR

Türk Toraks Derneği Merkez Yürütme Kurulu üyesi Doç. Dr. Dorina Esendağlı, “Yakın geçmişte mücadele ettiğimiz COVID-19 pandemisinin üzerinden tam 5 yıl geçti. Ancak daha önce de var olan ve halen solunum yolları ve akciğerlerde enfeksiyona yol açabilecek birçok mikrop aramızda dolaşmakta” dedi. Doç. Dr. Esendağlı, risk grubundakiler için aşılamanın önemine de dikkat çekti. 

AİLE HEKİMİNE BAŞVURULARIN YÜZDE 80’İNDE VİRÜS SAPTANDI

2026 Ocak ayı ilk iki haftası verilerine göre ise aile hekimine başvuran 336 hastanın yaklaşık yüzde 80’inde etken saptandığını ve en sık İnfluenza A (H3N2) virüsü görüldüğünü belirten Doç. Dr. Esendağlı güncel verileri paylaştı: “Bunu İnfluenza A(H1N1) virüsü, İnfluenza B virüsü, Rhinovirus, coronavirus, Respiratuar Sinsityal Virüs yani RSV, SARS-CoV-2 virüsleri izlemektedir. Hastaların yaklaşık yüzde beşinde H3N2 virüsü ile RSV birlikteliği saptanmıştır. Bu verilerin dışında solunum yolu sürüntü örneği vermeyen hastaların veya bu örneklerin çalışılamadığı küçük merkezlerde de olası vakaların olduğu tahmin edilmektedir.”

OKULA GİDEN ÇOCUKLAR BULAŞI ARTIRIYOR

Doç. Dr. Dorina Esendağlı okul çağı çocuklarında bulaştırıcılığa dikkat çekerek şunları söyledi: “İnfluenza virüsü, en sık öksürme ve hapşırma ile ortama saçılan damlacıklar yoluyla insandan insana bulaşır. Bulaşa maruz kalan el ve diğer nesneler de hastalığın yayılmasında etkili olabilir. Çocuklarda etkenin yayılma hızı erişkinlere göre daha yüksektir. Okul öncesi ve okul çağı çocuklarda yayılma hızının yüksek olması hastalığın toplumda yayılmasında önemli faktörlerden biridir. Hastalığın bulaştırıcı olduğu dönem, belirtilerin başlangıcından önceki 24 saat ve sonraki beş günlük (çocuklarda yedi güne kadar) dönemdir. Bağışıklığı baskılanmış hastalarda bulaştırıcılık süresi normalden daha uzundur” (BSHA – Bilim ve Sağlık Haber Ajansı) 

İnfluenza Açısından Risk Grubu Aşılanmalı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından “Bilimsel Etkinlikler Serisi 2025-2026” kapsamında düzenlenen ilk etkinlik olan “Grip ve Grip Aşılarının Önemi” panelinde alanında uzman akademisyenler bir araya gelerek grip ve grip aşılarını pek çok yönüyle ele aldı. İstanbul Atlas Üniversitesi Dr. Ralph A. Defronzo Oditoryumu’nda düzenlenen sempozyumda grip virüsü, gripten korunmanın yolları ve grip aşılarına ilişkin bilgi verildi.

Prof. Dr. Faruk Aydın: “Grip ciddi sorunlar doğurabilecek bir enfeksiyon hastalığıdır”

Panelin açılış konuşmasını yapan Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Faruk Aydın, özellikle kış aylarında sıkça karşılaşılan ve her yaştan bireyi etkileyen grip (influenza) üzerine bilgi paylaşımında bulunmak, güncel gelişmeleri değerlendirmek ve doğru bilinen yanlışları ele almak istediklerini söyledi. Gribin çoğu zaman hafife alınsa da toplum sağlığı açısından ciddi sonuçlar doğurabilecek bir enfeksiyon hastalığı olduğunu belirten Prof. Dr. Faruk Aydın, “Özellikle risk grubundaki bireyler için erken tanı, etkili korunma yöntemleri ve doğru bilgilendirme büyük önem taşımaktadır. Bu panelde alanında uzman konuşmacılarımız sayesinde grip virüsünün yapısından aşılama politikalarına, toplumda bağışıklık geliştirme stratejilerinden salgın yönetimine kadar birçok önemli konuyu ele alacağız” dedi.

Prof. Dr. Selim Badur: “İnfluenza virüsleri bakterilerin işini kolaylaştırıyor”

İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim Badur, “Grip Sadece Grip midir?” başlıklı konuşmasında gribin asla sadece basit bir solunum yolları enfeksiyonu olmadığını belirterek grip enfeksiyonunun ölüme yol açmasının nedenlerine değindi.

Dünyada çeşitli tarihlerde yaşanan pandemilerde çok sayıda insanın yaşamını yitirdiğini kaydeden Prof. Dr. Selim Badur, “Bu insanlar neden ölüyor? Birincisi influenza virüsleri, bakterilerin işini kolaylaştırıyor. Bir de kendileri çok patojen ve ölümcül olabiliyorlar. Biliyoruz ki influenza başta olmak üzere virüsler, çeşitli bakteri enfeksiyonlarına zemin hazırlamaktalar. Viral enfeksiyonu takiben ikincil bakteri enfeksiyonlarını kolaylaştırıcı birtakım değişimler yaşanıyor. Bariyer işlevi zayıflıyor, bakteri reseptörlerinin önü açılıyor. İmmünolojik parametreler değişiyor ve mikro çevre değişiyor” dedi.

İnfluenza ile kalp krizinden ölüm arasında epidemiyolojik ilişki var

İngiltere ve Hong Kong’da yapılan bazı çalışmalara değinen Prof. Dr. Selim Badur, “İnfluenza aktivitesinin arttığı aylarda, haftalarda kalp krizinden ölenlerin sayısında artış oluyor. Demek ki aralarında bir ilişki olduğu epidemiyolojik olarak gösteriliyor. Nitekim grip gibi solunum yolları enfeksiyonları yetişkinlerde miyokardit enfeksiyonu ve inme riskini artıyor” dedi.

Aşılama ile yoğun bakıma yatışlar azaldı

Gripten korunmada en etkili yöntemlerden biri olan aşılarla ilgili çalışmalardan örnekler veren Prof. Dr. Selim Badur, “Hong Kong’da 60-65 yaş üzeri 30- 32 bin kişiyle yapılan bir çalışmada bu kişilere pnömokok ve influenza aşıları uygulandığında iskemik atak, akut miyokardit enfarktüsü, yoğun bakıma yatışların ciddi olarak azaldığı görülmüş. Grip sadece basit bir solunum yolu enfeksiyonu değil ve nitekim solunum yolu enfeksiyonuna yol açan 200 üzerinde etken var. Bunların içinde gribe karşı aşı var ve bu aşı önemli bir aşı” dedi.

Asıl riski virüsün kendi oluşturuyor

Özellikle mRNA aşıları ile kardiyovasküler hastalıklar arasında ilişki olduğu yönündeki görüşlerin bilimsel dayanağı olmadığını belirten Prof. Dr. Selim Badur, “Covidle ilgili yapılan çalışmalarda mRNA aşısı sonrası miyokardit riskinin 100 binde 2 olmasına karşın, enfeksiyonun kendisiyle ağır şekilde covid geçirenlerde 100 binde 226 oranında kalp sorunu yaşandığı ortaya çıktı. Demek ki asıl kardiyovasküler soruna yol açan mekanizmayı virüs oluşturuyor” dedi.

Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Eran: “Gebelere aşılama öneriliyor”

İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Eran, influenza virüsünün yapısı ve tipleriyle ilgili bilgi verdi. Yaşlılar, KOAH hastaları ve gebelerin de aralarında bulunduğu riskli gruplar için de aşılamanın önemli olduğunu söyledi.

Gebelik döneminde aşılamanın önemine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Eran, “Riskli grupta gebeler var. Gebelerde ciddi riskler oluşabilir. 1918- 1919, 1957-1958 ve 2009 -2010 yıllarında meydana gelen pandemilerde de gebe kayıpları gözlenmiş. Gebelerin influenza dönemlerinde hastaneye yatış oranları da diğer dönemlere göre iki kat daha fazla. En yüksek hastaneye yatış ilk üç ayda ve doğuma yakın zamandaki dönemde gerçekleşiyor. Kronik hastalığı olan gebelerde hastaneye yatış oranı sağlıklı gebelere oranla daha fazla. Peki bizim gebe bağışıklık hedeflerimiz ne? Hamilelik sırasında anne ve fetüsü korumamız lazım. Bu durumda annenin aşılanması öneriliyor. Doğumdan sonraki haftalarda anne sütüyle beraber 6 ay boyunca antikor bebeği koruyacaktır” diye konuştu.

Dr. Öğr. Üyesi Şenay Zengi: “Okul çağı çocukları toplum bulaşında kilit rol oynuyor”

İstanbul Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Şenay Zengi ise pediatrik açıdan gribin önemli sonuçlara yol açacağını belirterek bebek ve çocuklarda aşılamanın önemini anlattı. Dünya genelinde mevsimsel salgınlar yapan yüksek bulaşıcı bir viral hastalık olan influenzanın tüm yaş gruplarını etkilediğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Şenay Zengi, “Ancak 5 yaş altı çocuklar, yaşlılar, kronik hastalığı olan bireyler ciddi komplikasyon riski altındadır. Enfeksiyon okul çağındaki çocuklardan hızlı yayılır ve toplum bulaşında kilit rol oynar” uyarısında bulundu. Grip aşısının grip mevsimi boyunca (eylül-mart ayları arasında) yapılabileceğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Şenay Zengi, “Aşının koruyucu etkisi uygulamadan yaklaşık 2 hafta sonra başlar. Bu nedenle gribin sık görülmeye başladığı dönemden hemen önce aşı olması önerilir. Aşılanmayan kişiler mart ayı sonuna kadar aşı yaptırabilir” dedi.

Prof. Dr. Selim Badur: “İnfluenza virüsü bakterilere zemin hazırlıyor” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.