Efes Selçuklu gençlerin mübadele konusunda duyarlılığını artırmak ve 1923 yılında gerçekleşen Nüfus Mübadelesi’nin önemini gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla düzenlenen etkinlikte duygu dolu anlar yaşandı.

Programın açılışında, Efes Selçuk Belediye Kütüphanesi ve Sosyal Etkinlik Merkezi kursiyerlerinden Fatih Özayaz’ın piyano dinletisi katılımcılardan büyük beğeni topladı. Ardından Selçuk Kent Konseyi Okuma Grubu öğrencileri tarafından hazırlanan “İki Yaka Tek Kalp” adlı gösteri sahnelendi. Edebiyat Öğretmeni Ayşe Yazar tarafından yazılıp yönetilen oyun, mübadelenin iki yakada bıraktığı derin etkileri sahneye taşıdı. Öğrencilerin performansı izleyicilere duygusal anlar yaşatırken, geçmişin acıları ve ortak hafızası tiyatro aracılığıyla yeniden hatırlandı.

Gösterinin ardından Efes Selçuk Belediyesi çalışanları İbrahim Ünsal ve Melis Taşkınçay tarafından seslendirilen mübadele türküleri geceye anlam kattı.

“KÜTÜPHANEMİZ HERKESE AÇIK”

Efes Selçuk Belediye Başkan Yardımcısı Bilgi Keskin, etkinlikte emeği geçen öğretmen ve öğrencilere teşekkür ederek kütüphanenin kent için önemli bir değer olduğunu belirtti.

Kütüphanenin yalnızca ders çalışılan bir alan olmadığını ifade eden Keskin; “Çocuklarımız burada kitap okuyor, ders çalışıyor. Bugün bir kez daha gördük ki aynı zamanda çok güzel ve anlamlı etkinliklere de imza atıyorlar. Gençlerimizin yeteneklerini sergilediğini görmek bizim için büyük mutluluk. Binalar her zaman yapılır ama önemli olan o mekanlara ruh verebilmektir. Kütüphanemizin kapıları herkese açık. Tarihimizi ve kültürümüzü çocuklarımıza anlatmak bizim için önemli bir sorumluluk. Ayşe Hocamıza, öğrencilerimize, kursiyerlerimize, kütüphane çalışanlarına ve emeği geçen herkese teşekkür ediyoruz” dedi.

Edebiyat Öğretmeni Ayşe Yazar ise Efes Selçuk’un mübadillerin yoğun olarak yaşadığı bir kent olduğuna dikkat çekerek; “Öğrencilerimizin mübadelenin bıraktığı izleri önce yüreklerinde hissetmelerini istedik. Bu konuda çalışmalarımız devam edecek. Çalışmalarımız boyunca bize destek veren kütüphane çalışanlarına ve Efes Selçuk Belediyesi’ne teşekkür ediyoruz” diye konuştu.

Efes Selçuklu öğrenciler Mübadeleyi müzik ve tiyatro ile anlattı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

YOĞUN KATILIM SAĞLANDI

Didim Rumeli Kültürünü Yaşatma ve Dayanışma Derneği öncülüğünde gerçekleştirilen törene; Didim Belediye Başkanı Hatice Gençay, Dernek Başkanı Yusuf Gökçe, ilçe protokolü, belediye meclis üyeleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

MÜBADELE HAFIZASI TAZELENDİ

Mavişehir Mahallesi Sedef Koy Mevkii’nde deniz kıyısında gerçekleştirilen törende, mübadeleyle yerlerinden edilen insanların yaşadıkları zorluklar ve geride bıraktıkları yaşamlar anıldı. Katılımcılar, ortak hafızayı canlı tutmanın önemine dikkat çekti.

BAŞKAN GENÇAY: “BU ACIYI ÇOK İYİ BİLİYORUZ”

Törende konuşan Didim Belediye Başkanı Hatice Gençay, mübadelenin yalnızca bir göç değil, aynı zamanda derin bir toplumsal kırılma olduğunu belirterek, “1923 yılında imzalanan mübadele anlaşmasıyla insanlar doğdukları toprakları ve kültürlerini geride bırakmak zorunda kaldı. Bugün Didim ve Ege Bölgesi, mübadele torunlarının yoğun olarak yaşadığı yerlerdendir. Bizler bu acıyı ve bu direnci çok iyi bilen insanlarız” dedi.

BARIŞ MESAJI VERİLDİ

Kendi aile geçmişine de değinen Başkan Gençay, “Ben de bir mübadele torunuyum. Büyüklerimizin yaşadığı zorlukları onların anlatımlarıyla öğrendik. Hiçbir insanın yerinden edilmediği bir dünya istiyoruz. Bu nedenle Atatürk’ün ‘Yurtta sulh, cihanda sulh’ sözünü rehber edinmeliyiz” ifadelerini kullandı.

“DİDİM BİR BARIŞ KENTİDİR”

Didim’in barış kenti kimliğine dikkat çeken Gençay, “Barış adına daha fazla çalışmak ve daha çok söz söylemek zorundayız. Mübadeleyle buradan ayrılanların torunlarını sevgiyle kucaklıyoruz” dedi.

ÇİÇEKLER DENİZLE BULUŞTU

Program, katılımcıların denize çiçek bırakmasıyla sona erdi. Törende, geçmişte yaşanan acılar anılırken, kültürel mirasın korunmasının önemi bir kez daha vurgulandı.

Kovela Limanı’nda duygu dolu tören yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Osmangazi Gösteri Merkezi’nde düzenlenen “Birlikte Söylenen Ayrılık Türküleri” konserine, Osmangazi Belediye Başkan Yardımcısı Mutlu Esendemir’in yanı sıra belediye meclis üyeleri ile çok sayıda sanatsever katıldı. Nida Ateş’in güçlü yorumuyla hayat bulan ‘Çalın Davulları’, ‘Bülbülüm Altın Kafeste’ ile ‘Vardar Ovası’ gibi türküler, mübadele yıllarında yaşanan ayrılıkların ve zorunlu göçlerin bıraktığı derin izleri yeniden hatırlattı. Konseri yoğun ilgiyle takip eden dinleyiciler ise kimi zaman hüzünlenirken kimi zaman da ortak geçmişin birleştirici gücüyle duygu dolu anlar yaşadı.

Göçlerin ve insan hikayelerinin türkülerini birlikte dile getireceklerini belirten Nida Ateş, “Hepimiz biliyoruz ki göç, dünyanın olduğu kadar ülkemizin ve şehirlerimizin de en önemli meselelerinden biri. 103 yıl önce büyük bir travma yaşayan insanların bugün artık çocukları ve torunları var. Ancak o sancılı sürecin izleri ve hatıraları, hala toplumsal hafızamızda varlığını sürdürüyor. Biz de bu konserde dilimiz döndüğünce, elimizden geldiğince o döneme ait yaşanmışlıkların türkülere dönüşmüş hallerini sizlerle paylaşmaya çalışacağız. Sadece ezgiler değil; o ezgilerin ardında kalan anekdotları, bilgileri ve duyguları da birlikte hatırlamak istiyoruz. Bu anlamlı geceyi bizlere sunduğu için Osmangazi Belediyesi’ne teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.

Konser sonunda Osmangazi Belediye Başkan Yardımcısı Mutlu Esendemir, günün anısına usta müzisyen Nida Ateş’e teşekkür hediyesi takdiminde bulundu.

Osmangazi’de Mübadele Acıları Türkülerle Anlatıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Nilüfer Belediyesi, Türk-Yunan nüfus mübadelesinin 103. yıl dönümü kapsamında özel bir etkinliğe ev sahipliği yaptı. Bursa Lozan Mübadilleri Kültür ve Dayanışma Derneği iş birliğiyle Konak Kültürevi’nde gerçekleştirilen “Ardımızda Kalanlar” temalı konser, tarihsel süreci şarkılar aracılığıyla izleyicilere aktardı.

Programa; Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir ve eşi Nuray Özdemir, CHP Bursa Milletvekili Hasan Öztürk, Bursa Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Mehmet Aydın Saldız, Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç ve eşi Müge Dalgıç, Bursa Lozan Mübadilleri Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Ali Korkut, CHP Nilüfer İlçe Başkanı Özgür Şahin, Nilüfer Belediyesi eski başkanı Faruk Baykal, Nilüfer Muhtarlar Derneği Başkanı Recep Bayraktar, belediye meclis üyeleri, mübadiller, siyasi parti temsilcileri ve çok sayıda sanatsever katıldı.

VEFA VE BARIŞ MESAJI

Konser öncesinde konuşan Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir, tarihin hüzünlü ama bir o kadar da onurlu bir sayfasını birlikte anmak için toplandıklarını belirterek şunları söyledi:

“30 Ocak 1923’te imzalanan Mübadele Sözleşmesi, binlerce insanın hayatını geri dönülmez biçimde değiştirdi. Mübadele yalnızca gidenlerin değil, geride kalan evlerin, yarım kalan hayatların ve suskun hatıraların da hikâyesidir. Ardımızda kalanlar; bir anahtar, bir sandık, bir türkü, bir dil, bir koku ve kuşaklar boyunca taşınan ortak bir hafızadır. Bizler Nilüfer’de, özellikle Görükle’de, bu hafızayı yaşatmayı bir sorumluluk ve vefa borcu olarak görüyoruz. Bu anlayışla hayata geçirilen Görükle Mübadele Evi, geçmişle bugün arasında kurduğumuz en güçlü hafıza köprülerinden biridir. Bu toprakları vatan kılan, geldikleri yerlerin kültürünü buraya taşıyarak bizleri zenginleştiren tüm mübadil büyüklerimizi rahmetle anıyor; Ege’nin iki yakasında barışın ve dostluğun daim olmasını diliyorum.”

Bursa Lozan Mübadilleri Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Ali Korkut da her yıl Nilüfer Belediyesi ile ortak programlar düzenleyerek bu mirası yaşattıklarını ifade etti.

“UNUTMAMALI, UNUTTURMAMALIYIZ”

CHP Bursa Milletvekili Hasan Öztürk ise, yaşananların insani boyutuna dikkat çekerek, bu büyük göçün unutulmaması ve unutturulmaması gerektiğini vurguladı. Öztürk, “Bu olay, memleketini bırakmak zorunda kalanların acılı hikâyelerini barındırıyor. Bir daha böyle acıların yaşanmamasını temenni ediyorum” dedi.

ARŞİV VURGUSU

Bursa Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Mehmet Aydın Saldız da, Anadolu’dan göç eden Rumların hikâyelerinin kayıt altına alınmasının önemine değinerek, mübadil torunlarına büyüklerinden dinledikleri anıları not etmeleri ve bunlardan bir arşiv oluşturmaları çağrısında bulundu.

Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç ise bu alanda bir çalışma hazırlığında olduklarını belirterek, “Mübadillerin tecrübelerini aktarabilmeleri için ‘Mübadil Kentler Birliği’ ya da bir ‘Ağ’ oluşturmak istiyoruz. Böyle bir arşiv için adım atmayı planlıyoruz” dedi.

EZGİLERLE TARİHE YOLCULUK

Konuşmaların ardından sahne alan Özlem Doğuş Varlı (vokal), Ersen Varlı (bağlama), Nikos Andrikos (lavta ve vokal), İlberk Kaya (keman), Umut Balta (duduk ve kaval); mübadil kentlerin ruhunu yansıtan eserleri seslendirdi. Ege’nin iki yakasından ortak ezgilerin harmanlandığı repertuvar, izleyicilere duygusal ve tarihsel bir yolculuk sundu

Mübadelenin 103. yılı Nilüfer’de ezgilerle anıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Konak Belediyesi, 103 yıl önce Ege’nin iki yakasının büyük bir acıyı paylaştığı, mübadillerin yerinden, yurdundan ayrılıp karşı kıyıda yeniden hayata tutunduğu Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi anısına unutulmaz bir anma programı düzenledi. Dr. Selahattin Akçiçek Kültür Merkezi Avni Anıl Sahnesi’nde gerçekleştirilen anma etkinliğine Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu ev sahipliği yaparken, anma programına Rumeli, Balkan ve Ada Türkleri Dernek ve Federasyon başkan ve yöneticileri, CHP Konak İlçe Yöneticileri, muhtarlar, mübadil çocukları ve torunları ile çok sayıda vatandaş katıldı. Rumeli ve mübadele türkülerinin yanı sıra geleneksel ve modern dansla harmanlanan gecede Tuna Kültür ve Sanat Derneği (TUNADER) Rebetiko Müzik Grubu sahne aldı. Yönetmenliğini Nuri Dengiz’in, koordinatörlüğünü Çiğdem Sabuncuoğlu’nun üstlendiği konserde Onur Dağlı’nın dans performansı da büyük alkış topladı.

Mutlu: Hep birlikte el ele, omuz omuza, çok güzel bir yaşam inşa ettiler

Programın açılış konuşmasını yapan Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, kendisinin de Yunanistan Serez’den göçen bir mübadil ailesinden geldiğini söyledi. 103 yıl sonra, o yolculuğu, suyun öte yakasından müzik ve dansla hep birlikte bir kez daha hissedeceklerini ifade eden Başkan Mutlu şöyle konuştu: “Bugün suyun öte yakasından gelen sizlerle buluşmak, burada 103 yıl sonra bir arada olmak, büyüklerimizin yolculuğunu hatırlamak, onların bir bavula sığdırdığı ömürlerini, geride bıraktıkları evlerini, mahallelerini, mezarlarını, komşularını birlikte anmak benim için çok kıymetli. Onlara çok şey borçlu olduğumuzu düşünüyorum. Benim ailem de 103 yıl önce Yunanistan Serez’den geldi. Yaşadıkları gerçekten büyük bir travma. Ama hepsi geldikten sonra İzmir’de ve Anadolu’nun farklı yerlerinde yaşama tutundu. Hayata tekrar sıfırdan başladılar. Yeniden evlerini, işlerini, mahallelerini, dostluklarını kurdular. Ne mutlu ki barış içinde hep birlikte İzmir’de ve Türkiye’de el ele, omuz omuza, çok güzel bir yaşam inşa ettiler. Konak bugün, kültürel olarak bu kadar zenginse bunda mübadillerin çok rolü var. Gelenlerin getirdikleri, kültürleri, gelenekleri, alışkanlıkları, mutfakları, yemekleri, her şeyiyle Konak’ı ve İzmir’i çok zenginleştirdiklerine inanıyorum.”

Özkardeşler: Mübadiller çok çalışarak örnek bireyler oldular

Gültepe Makedonya Göçmenleri Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı ve Konak Belediye Meclis Üyesi Birol Özkardeşler de bir konuşma yaparak, verdiği destekten ötürü Başkan Mutlu’ya teşekkürlerini iletti. Özkardeşler, mübadelenin bir travma yarattığımı ama mübadillerin çok çalışarak örnek olduklarını belirterek şunları söyledi: “Konak’ta mübadele unutulmuyor, her zaman hatırlanıyor. Bir mübadil belediye başkanımız var; Konak Belediye Başkanımız. Ne zaman Rumeli, Balkan ve Ada Türkleri desek tüm imkanlarını seferber ediyor. Anılarını, hatıralarını, mezarlarını ve vatan bildikleri topraklarını mübadiller maalesef bir daha geri dönüp görme imkanı bulamadılar. Mübadele sosyal, ekonomik, siyasi ve psikolojik olarak çok büyük bir travmaydı. Bu konuda cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, mübadeleyle Anavatan Türkiye’ye gelen hemşehrilerimizin sıkıntılarını çözmek, acılarını dindirmek için genç Türkiye Cumhuriyeti’nin tüm imkanlarını seferber etti. Mübadiller de göç ettikleri, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin yükselmesi, yücelmesi ve daha iyi yerlere gelmesi konusunda çok çalıştılar ve örnek bireyler oldular. Atatürk’ün dediği gibi Evladı Fatihanlar kaybedilen toprakların aziz hatıralarıdır.”

Peynirci: Unutabileceğimiz şeyler değil

Eşrefpaşa Giritliler Derneği Başkanı ve Konak Belediyesi Meclis Üyesi Ali Peynirci ise mübadelenin asla unutulmayacağını dile getirerek, “Mübadele’nin 103’üncü yılında tekrar bir aradayız. Yaşananları unutmamak adına, hatırlamak adına… Oradan tahta bavullarla gelen büyüklerimiz bir hayatı bırakıp yeni bir hayata geldiler. Çok büyük zorluklarla geldiler. Unutabileceğimiz şeyler değil” diye konuştu.

Mübadelede yaşanan acılar müzikle dile geldi

Açılış konuşmalarının ardından TUNADER Rebetiko Müzik Grubu sahneye çıkarak her iki kıyıda yaşananların etkileyici hikayesini anlatan türküleri seslendirdi. Onur Dağlı’nın dans performansı ise geceye hem renk hem de anlam kattı. Konseri izlemeye gelenler Rumeli türkülerine ve mübadeleyi anlatan eserlere eşlik ederken duygu dolu anlar yaşadı. Gecenin sonunda sanatçılara teşekkür plaketi takdim eden Başkan Nilüfer Çınarlı Mutlu, Senden Başka (Milisse Mou) şarkısını koroyla birlikte söyledi. 

Mübadelenin 103. yılında iki yakanın ezgileri Konak’ta yankılandı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Lozan Mübadelesi’nin 103. yıl dönümünde kentin toplumsal belleğine ışık tutan Osmangazi Belediyesi, Osmangazi Kent Konseyi iş birliği ile eski Milli Savunma ve Milli Eğitim Bakanı, 19-20-21 ve 24. Dönem Bursa Milletvekili Turhan Tayan’ı konuk ettiği anlam dolu bir söyleşi düzenledi. Şadırvanlı Han Eğitim Akademisi’nde yoğun ilgi dahilinde gerçekleşen “Mübadelenin 103. Yılında Bursa Hafızası, Türkiye’nin Sesi: Mübadil Portreler” programına Osmangazi Belediyesi Başkanvekili Necati Gezer, Osmangazi Kent Konseyi Başkanı Sevim Sakallı ve yürütme kurulu üyeleri, Demirtaş Lozan Mübadilleri Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Hüseyin Çildem ve dernek yönetimi ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Söyleşi öncesinde konuşma yapan Osmangazi Kent Konseyi Başkanı Sevim Sakallı, kendisinin de bir mübadil çocuğu olduğunu anımsatarak, Lozan Mübadelesi’nin 103. yıl dönümünde anlamlı bir etkinlik gerçekleştirdiklerini dile getirdi. Eski Bursaspor Teknik Direktörü ve Osmangazi Kent Konseyi Yürütme Kurulu üyesi Adnan Örnek ise, sporculuk yaşamından da örnekler vererek, bir mübadele torunu olarak, oradaki ruhu ve geçmişi yaşatmak adına mücadele içerisinde yer aldığını kaydetti. Demirtaş Lozan Mübadilleri Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Hüseyin Çildem de yaptığı konuşmada etkinlik nedeniyle Osmangazi Belediyesi ve Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın’a desteklerinden dolayı teşekkür etti. Osmangazi Kent Konseyi’nin bir başka yürütme kurulu üyesi İsmail Kılık ise, Lozan Anlaşması’ndan bahsederek, Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarına minnetlerini sunduklarını kaydetti.

“Dönmek Zorunda Kaldılar Ama Dağılmadılar, Dostluklarını Sürdürdüler”

Konuşmaların ardından Osmangazi Kent Konseyi Genel Sekreteri Sosyolog Mutlu Çınar’ın moderatörlüğünde eski Milli Savunma ve Milli Eğitim Bakanı, 19-20-21 ve 24. Dönem Bursa Milletvekili Turhan Tayan’ın düşüncelerini aktardığı söyleşiye geçildi.

Bursa’nın mübadele sürecinde çok değerli bir kent olduğunun altını çizen Tayan, şöyle konuştu;

“Zamanında suyun ötesine gitmiş olanlar, tarihin akışı içerisinde geri dönmek mecburiyetinde kaldılar ancak dağılmadılar, birbirleriyle akrabalıklarını, dostluklarını sürdürdüler, devam ettirdiler ve anılarını bugünlere getirdiler. Bugün de burada birçok arkadaşı görüyorum, sabah Mudanya’da da denize karanfil bıraktık. Anılarımızı, hatırlarımızı yaşatmış oluyoruz. Osmangazi Belediye Başkanımız sayın Erkan Aydın önderliğinde çok aktif bir faaliyet sürdürülüyor, bu faaliyetlerin bir tanesine de davet ettikleri için kendilerine teşekkür ediyorum. Güzel bir çabadır, Osmangazi Belediyesi birçok alanda güzel işler yapıyor ama kültürel, tarihsel alanda da insanları baş başa, yalnız bırakmıyor. Onları anılarıyla buluşturuyor.”

Zamanında büyük sıkıntıların yaşandığını da sözlerine ekleyen Turhan Tayan, “Birinci Dünya Savaşı, kardeşlerimizi orada yaşayamaz bir duruma düşürmüştür. Değerli dostlar, kimseyi Allah savaş ile baş başa bırakmasın. Savaş çok zor bir şeydir ama kapınızı çalarsa, kendinizi korumak, yurdunuzu, neslinizi, toprağınızı can pahasına korumak mecburiyetindesiniz. İşte böyle bir ortamda mübadele anlaşması yapmışlar.” ifadelerini kullandı.

Söyleşinin ardından eski Milli Savunma ve Milli Eğitim Bakanı, 19-20-21 ve 24. Dönem Bursa Milletvekili Turhan Tayan’a, Osmangazi Kent Konseyi yetkililerince teşekkür plaketi takdim edildi.

Lozan Mübadelesi’nin 103. Yılında Osmangazi’de Tarihe Işık Tutan Söyleşi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bu topraklara gelen mübadillerin, yanlarında yalnızca eşyalarını değil; kültürlerini, emeklerini, dayanışma duygularını ve hayata tutunma iradelerini de getirdiklerini hatırlatan Başkan Mesut Ergin, ‘’Bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz Mübadele Anı Materyal Sergisi, işte bu hafızayı canlı tutmak için hazırlandı. Sergimizde yer alan her fotoğraf, her belge ve her obje; bir ailenin, bir yolculuğun, bir hayatta kalma mücadelesinin sessiz tanığıdır. Bizler biliyoruz ki geçmişi unutan toplumlar, geleceğini sağlam kuramaz. Bu nedenle bu sergi yalnızca bir anma değil; aynı zamanda ortak belleğimize sahip çıkma çağrısıdır. Acıyı hatırlarken, dayanışmayı da hatırlamak; ayrılığı anarken, birlikte yaşam kültürünü güçlendirmektir. Sergimizde ikram edilecek mübadil lezzetleri ise, kültürün yalnızca sözcüklerle değil, tatlarla, kokularla ve paylaşımla da yaşatıldığını bize hatırlatıyor. Bu anlamlı serginin hazırlanmasında emeği geçen herkese teşekkür ediyor, geçmişten bugüne bu kentin belleğine katkı sunan tüm mübadil ailelerimizi saygıyla anıyorum. Katılımınız için hepinize teşekkür ediyor, Mübadele Anı Materyal Sergisi’nin hayırlı olmasını diliyorum’’ diye konuştu.

Açılışa katılanlar, mübadil ailelerin yaşamlarına tanıklık eden görseller ve arşiv materyalleri aracılığıyla geçmişe yolculuk yaptı. Zorunlu göçün acıları, umutları ve yeni bir hayata tutunma çabaları sergi boyunca hissedildi. Etkinlik kapsamında yapılan paylaşımlarda, mübadelenin yalnızca bir tarihsel olgu değil, kuşaktan kuşağa aktarılan ortak bir hafıza olduğu vurgulandı. Programın sonunda ise mübadil mutfağından örnekler sunularak katılımcılar aynı sofrada buluştu; anılar tazelendi, dayanışma duygusu pekişti. Sergi, mübadelenin toplumsal bellekteki yerini hatırlatmayı ve bu büyük göçün insan hikâyelerini gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlıyor.

103 Yıldır Dinmeyen Bir Hikâye: Mübadele’nin İzleri Ayvalık’ta yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Tören, mübadillerin Cunda’ya ilk adım attıkları noktada gerçekleştirildi. Mübadelenin 103. Yılının anısına; Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin ve Ayvalık Giritliler Derneği Kurucu Başkanı Coşkun Tunçmen ve katılımcılar tarafından denize çelenk bırakıldı.

Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin törende yaptığı konuşmada “Bu meydanda bugün bir tarih anlatmıyoruz, bu meydanda bugün bir sessizlik dinliyoruz. Mübadele, bu kelime, kitaplarda iki satırdır. Ama Ayvalık’ta bir ömürdür. Bugün burada rakamları anmak için toplanmadık. Bugün burada kaç kişinin gittiğini, kaç kişinin geldiğini saymayacağız. Çünkü bu topraklar sayılarla değil, yarım kalmış hayatlarla doludur. Mübadele, sadece yer değiştirmek değildir. Mübadele, kapıyı kilitlemeden çıkmaktır. Mübadele, “nasıl olsa dönerim” diyerek anahtarı cebine koymaktır” dedi.

En acı yaşanan durumun da o kapıya bir daha hiç dönememek olduğunu vurgulayan Başkan Mesut Ergin konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Ayvalık, işte bu yüzden sadece bir kent değildir. Ayvalık, iki halkın da kalbinde kalan bir yaradır. Gidenler, geride bıraktıkları evlerin duvarlarına sadece eşyalarını değil, çocuk seslerini, bayram sabahlarını, akşam sofralarını bıraktılar. Gelenler ise bu sokaklara umutla ama korkuyla bastılar. Çünkü bilmedikleri bir şehirde, başkasının hatıralarıyla dolu evlerde yaşamaya başladılar. Bu şehirde her taşın iki hikâyesi vardır. Her kapının ardında iki dil susmuştur. Her pencere, iki farklı memlekete bakar.Biz Ayvalık’ta, aynı acıyı iki taraftan da dinlemiş bir kentin çocuklarıyız. Mübadele bize şunu öğretti: Bir insanı yerinden edebilirsiniz, ama hatıralarını asla. Bugün burada, ne gidenleri sadece “mağdur”, ne gelenleri sadece “misafir” olarak anacağız. Çünkü bu şehirde kimse misafir kalmadı. Herkes, acısını bavulundan çıkarıp bu toprağa gömdü. Ve zamanla… O acılar bu kentin mayası oldu. Ayvalık’ta hoşgörü varsa, Ayvalık’ta komşuluk varsa, Ayvalık’ta farklı olana saygı varsa, bunun nedeni yaşanmış bu büyük kırılmadır.”

Bugün dünyaya bakıldığında, insanların hâlâ yerlerinden edildiğini, hâlâ sürgün yollarına düşürüldüğünü gördüklerini hatırlatan Başkan Mesut Ergin, “O yüzden Mübadele sadece geçmişin hikâyesi değildir. Mübadele, bugüne söylenecek bir uyarıdır. Biz Ayvalık olarak şunu söylüyoruz: Hiçbir toprak, insanından daha kıymetli değildir. Hiçbir sınır, bir çocuğun gözyaşından daha kutsal değildir. Bu anma, bir yas değildir sadece. Bu anma, bir vicdan çağrısıdır. Gidenlerin ruhuna, gelenlerin sabrına, bu kentin hafızasına saygıyla.Ayvalık, unutmuyor. Ama kin de tutmuyor. Çünkü biz, acıdan düşmanlık değil, insanlık çıkarmayı öğrendik. Ve bugün, burada, bir kez daha söz veriyoruz: Bu topraklarda bir daha hiç kimse “gitmek zorunda kalmasın” diye hafızamıza sahip çıkacağız” diye konuştu.

Mübadelenin 103. Yılı Anısına Çelenk Bırakıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

TARİH KOCAELİ’DE YAŞATILIYOR

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Türkiye–Yunanistan Nüfus Mübadelesi’nin toplumsal hafızada canlı tutulması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla önemli bir çalışmaya imza attı. Batı Trakya Türkleri Dayanışma Derneği’nin talebi doğrultusunda, Başiskele Yeniköy Bayrak Meydanı’nda “Mübadele Anıtı” hayata geçirildi. Hem anıtın tanıtımı hem de mübadelenin yıl dönümü dolayısıyla söz konusu meydanda bir tören düzenlendi.

YOĞUN KATILIM SAĞLANDI

Törene Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, Başiskele Belediye Başkanı Yasin Özlü, AK Parti Başiskele İlçe Başkanı Mehmet Başyiğit, Batı Trakya Türkleri Dayanışma Derneği İzmit Şube Başkanı Yüksel Öztürk, Başiskele Balkan Batı Trakya İlleri Rumeli Türkleri Derneği Başkanı Raşit İlhan, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, muhtarlar ve çok sayıda vatandaş katıldı.

TOPLUMSAL HAFIZAYA VURGU

Yeniköy Camii Merkez Camii İmamı Numan Ayaz’ın okuduğu Kur’an-ı Kerim tilaveti ile başlayan törende konuşan Başkan Büyükakın, Mübadele Anıtı’nın taşıdığı anlam ve toplumsal hafızadaki önemine dikkat çekerek, “İnsanlar geçmişle bağlantılarını hafızaları üzerine kurarlar. Milletlerin de hafızası vardır. Milletler geçmişleriyle bağlantılarını kopartırsa hafıza kaybı yaşarlar. Nereden geldiklerini, nereye gittiklerini, amaçlarının ne olduğunu, kim olduklarını, her şeylerini kaybederler. Kültürlerinden kopanlar, tarihlerinden koparlar” dedi.

“BATI TRAKYA İLE BAĞ HİÇ KOPMADI”

1923 yılında imzalanan anlaşma ile yaklaşık 500 bin Müslüman Türk’ün mübadeleye tabi tutulduğunu hatırlatan Başkan Büyükakın, bölgede kalanlara ise asimilasyon politikasının uzunca bir süredir uygulandığını söyledi. Başkan Büyükakın, “Bugün aslında enteresan bir tarih. 29 Ocak aynı zamanda Milli Direniş ve Dayanışma Günü’nün yıldönümü. Bizim, Batı Trakya ile bağımız hiç kopmadı, temas devam ediyor” dedi.

“GEÇMİŞİMİZE BİR GEÇİŞ KAPISI”

Başkan Büyükakın sözlerini şöyle sürdürdü: “Aslında kültür emperyalizmi ve bu doğrultuda uygulanan asimilasyon politikaları tam da çağdaş dünyanın mankurtlaştırma politikalarının izdüşümüdür. Bu manada bizim tarihle olan bağımızı, hafızamızı tazeleyecek olan bütün bağlar işte bu köprülerdir. Bu anıta baktığınızda burada bir mermer ve üzerine yazılmış yazılar ve altta bir fotoğraf görmemeniz gerekir. Burası aslında bizim tarihimize, kimliğimize bir geçiş kapısının anıtı olarak orada durmaktadır.

“YAPTIĞIM EN ÖNEMLİ HİZMET”

Gençlerimiz,  30 Ocak 1923’te ve sonrasındaki iki yıl boyunca devam eden mübadele sürecinde neler olduğunu görsünler. Bugün kalanlara neler oluyor? Bugün kalanlar için ne yapmamız gerekir, o davamızı nasıl ayakta tutmamız gerekir. İşte bu, onun anıtıdır. Başiskele’de birçok iş yapıyoruz? Ama bana, ‘Başiskele’ye yaptığın en önemli hizmet nedir?’ diye sorarsanız, size bu anıtı gösteririm.

“BU, SADECE BİR ANIT DEĞİL”

Köprüler yollar ve diğerlerinin hiçbiri en büyük hizmetler listesinde bunun önünde değildir. Neden? Çünkü bu anıt bizi var eder. Çünkü devlet, bayrak, din ve vatan yoksa geri kalan her şey anlamsızdır. Öyle şeyler vardır ki, onlar yoksa diğer hiçbir şeyin anlamı yoktur. Onun için tarihle bağımızı yeniden kurduğumuz bu tür anıtlar aslında bizim geçmişten yarınlara uzanan köprülerimizdir.

“MANEVİ ANLAMI PAHA BİÇİLEMEZ”

Belki daha da az ama manevi anlamda paha biçilmez bir eseri buraya kazandırmış olduk. Bu anıt için emeği geçen herkese yürekten teşekkür ediyorum. O yıllarda yollarda hayatını kaybeden ve şehit olan, ondan sonra vatan mücadelesi için veya ondan önce vatan mücadelesi için, bayrak mücadelesi için bu vatan uğruna toprağa düşmüş, başta Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere tüm şehitlerimizi rahmetle anıyorum. Gazilerimizi, onlardan ahirete irtihal edenleri de bu vesile ile minnetle anıyorum.”

ANITA KARANFİLLER BIRAKILDI

Dernek başkanlarından Raşit İlhan, Tahir Büyükakın’a derneklere verdiği katkılardan dolayı teşekkür ederek, “Bu anıt bizim çok değerli. Ruhunu yaşatmak için ise bizlere görev düşüyor” dedi. Yüksel Öztürk ise, “Türk kimliği Batı Trakya’da halen tanınmıyor. Bu dava hepimizin davasıdır” dedi. Böylesine güzel bir eserin Başiskele’ye kazandırılmasından memnuniyet duyduğunu belirten Yasin Özlü de yakın zamanda Yeniköy’de mübadeleyi anlatan Göç Müzesi’ni hayata geçireceklerini müjdeledi. Törenin sonunda Başkan Büyükakın ve beraberindekiler, mübadele döneminde hayatını kaybedenler için anıta karanfil bıraktı.

Büyükakın: Geçmişle bağımızı hiçbir zaman koparmayacağız yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

APİKAM, 2026’nın ilk Kent Söyleşisini “Mübadil Hayatlar” oturumuyla 30 Ocak Cuma saat 18.00’de düzenliyor. 1923 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında yapılan mübadele anlaşmasının 103’üncü yıl dönümünde APİKAM Konferans Salonu’nda yapılacak söyleşinin konukları; Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Nuri Adıyeke ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde sosyolog olarak görev yapan Dr. Mert Kaya olacak. Söyleşinin moderatörlüğünü ise APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı yapacak.

Mübadeleye katılamayanlar da konuşulacak

Dr. Nuri Adıyeke, “Mübadele İle Göçen Dil: Girit Türklerinde Anadil Bellek İlişkisi” başlığıyla konuşma yapacak. Adıyeke, mübadeleyle Girit’ten Türkiye’ye gelenlerin dil ve kültür bağlamında yaşadıkları sorunlar üzerinde duracak. Dr. Mert Kaya ise mübadele sürecinde yaşanan sorunlara farklı bir pencereden bakarak “Mübadelenin (1923-24) Belleği: Müslümanlaş(tırıl)mış Rumlar’da Bellek ve Kimlik İlişkisi” doktora tezi odağında “Mübadelenin Öteki Belleği: Kalanlar” başlıklı bir konuşma yapacak. Mert Kaya, “Anadolu’dan zorunlu göçü talep edilen fakat bir şekilde Mübadeleye katıl(a)mayan ve zaman içerisinde Müslümanlaş(tırıl)an Rumlar” hakkında bilgi sunacak.

APİKAM’da Kent Söyleşileri “Mübadil Hayatlar” ile devam ediyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ayvalık’ta Nüfus Mübadelesi 103. Yılında Anılıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Daha önce ilçede yaşayan ünlü sinema sanatçısı Eşref Kolçak adına sinema festivali düzenleyen ve anılarını kitaplaştıran Gemlik Belediyesi, şimdi de yenileme çalışmasını bitirdiği üç katlı ahşap binanın Dr. Seyfi Arkan Anı ve Mübadele evi olarak açılışını gerçekleştirdi. Bu evde yapılan mübadele sonucu Gemlik’e gelenlerin ve Gemlik’ten gidenlerin kişisel eşyalarının yanı sıra Doktor Seyfi Arkan’ın motoru ve sağlık ekipmanları da sergileniyor.

Açılışa; Gemlik Kaymakamı Hasan Göç, Gemlik Belediye Başkanı Mehmet Uğur Sertaslan, Nea Kios Eski Belediye Başkan Yardımcısı Kianos Alexandros,  CHP Bursa İl Başkanı Turgut Özkan, Gemlik Girit ve Rumeli Derneği Başkanı Ahmet Çakmak ve sivil toplum kuruluşları başkanları katıldı.

“Barış ağzınızdan hiç eksik olmasın”

Gemlik Belediye Başkanı Mehmet Uğur Sertaslan, Mübadele ile Türkiye’ye gelenlerin yine böyle bir yağmurlu günde Gemlik’e ayak bastıklarını ifade ederken, “Barış ağızınızdan hiç eksik olmasın, bunu her zaman söylüyorum. Her yaşanan acı için gözyaşı damlası döktüğünüzde, her bir damla için tek dileğiniz barış olsun. Umarım ne bizim milletimiz ne de başka bir halk böyle acıları tekrar yaşamaz. Burası Doktor Seyfi Arkan anı ve mübadele evi olarak kullanılacak. Her ziyaretinizde unutmayacağınız tek şey elbette ki barış olsun” dedi.

“Emperyalizm boş durmuyor”

Gemlik Kaymakamı Hasan Göç ise, Emperyalist güçlerin hiçbir zaman boş durmadığını, 1920’li tarihlerde suyun iki tarafındaki insanların birbiriyle kavga ettirildiğini belirterek, “İnsanlar hatıralarından kopmak zorunda kaldılar. Bunları tekrar yaşamamak için bu hatıraları canlı tutmamız lazım” dedi.

“Bir kez daha Gemlik’te olmaktan mutluyum”

Nea Kios Eski Belediye Başkan Yardımcısı Kianos Alexandros, ise bir kez daha Gemlik’te olmaktan mutlu olduğunu belirterek, bu müzenin açılması burada yaşayan atalarımıza ve mübadele sonrası buraya yerleşen atalarınıza şükranlarımızı sunmak için mükemmel bir girişim olmuştur. “ dedi.

Girit ve Rumeli Türkleri Dernek Başkanı Ahmet Çakmak ise müzenin yapımında emeği geçen Gemlik Belediyesi’ne teşekkür etti.

Konuşmaların ardından kesilen kurdele ile Dr. Seyfi Arkan Anı ve Mübadele Evi açıldı. 

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Mübadele anıları yüz yıl sonra Gemlik’te yaşatılıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

22 Kasım 1922 tarihinde başlayan Lozan Antlaşması görüşmeleri kapsamında 1 Aralık 1922 tarihinde geçilen görüşmeler ve nüfus mübadelesi süreci anlatıldı. Yunanistan ile Türkiye arasında gerçekleşen mübadele ve 1930’lu yıllarda Türkiye’ye Bulgaristan ve Romanya başta olmak üzere Balkanlardan yapılan göçlerin ekonomik, siyasal, askeri, sosyal yönlerden etkileri değerlendirildi.

Foça Belediyesi ve Foça Kent Konseyi Kadın Meclisi tarafından 21 Ocak Cumartesi günü düzenlenen konferans kapsamında, Foça Belediyesi Reha Midilli Kültür Merkezi Salonunda fotoğraf sergisine de yer verildi.

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Foça’da Mübadele Konferansı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.