“Sağlık Modülü” adlı özel konulu çalışma, 2025 yılında Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması ile birlikte modül olarak uygulanmıştır. Avrupa Birliği ülkeleri ile aynı dönemde uygulanan modülün amacı, hanelerdeki 15 yaş ve üstündeki tüm fertlerin sağlık durumlarını ve sağlık harcamalarının hanehalkına getirdiği yükü tespit etmektir.

Muayene ve tedavi harcamaları hanelerin %6,1’ine çok yük getirdi

Hanelerin %6,1’ine doktor muayene ve tedavi harcamalarının çok yük getirdiği, %50,2’sine biraz yük getirdiği, %40,9’una ise yük getirmediği görüldü. Diş muayene ve tedavi harcamaları hanelerin %5,3’üne çok, %37,2’sine biraz yük getirirken %28,9’una yük getirmedi. İlaç harcamaları ise hanelerin %5,0’ına çok, %50,9’una biraz yük getirdi. Hanelerin %44,0’ı ilaç harcamalarının yük getirmediğini belirtti.

Son 12 ay içerisinde hanelerin %2,7’si muayene veya tedavi, %28,6’sı diş muayenesi veya tedavisi, %0,1’i ise ilaç harcaması yapmadı.

Son 12 ay içerisinde yapılan sağlık harcamalarının haneye yük getirme düzeyi (%), 2025

En yüksek %20’lik gelir grubundaki hanelerin %25,5’inde diş muayenesi harcaması olmadı

Doktor muayene ve tedavi ile ilaç için harcama yapmayan hanelerin gelir gruplarından çok etkilenmediği görüldü. Diş muayene ve tedavisine ilk (en düşük) %20’lik gelir grubunda olanların %45,4’ünün, ikinci %20’lik gelir grubunun %36,5’inin, üçüncü %20’lik gelir grubunun %32,0’ının, dördüncü %20’lik gelir grubunun %28,1’inin, beşinci (en yüksek) gelir grubunun ise %25,5’inin harcama yapmadığı görüldü.

En düşük %20’lik gelir grubundaki hanelerin %62,9’una doktor muayene ve tedavileri, %37,6’sına diş muayene ve tedavileri, %65,5’ine ise ilaç harcamaları yük getirdi. En yüksek %20’lik gelir grubundaki hanelerin %53,0’ı doktor muayene ve tedavilerinin, %38,0’ı diş muayene ve tedavilerinin, %59,5’i ilaç harcamalarının yük getirmediğini belirtti.

Yüzde yirmilik gelir gruplarına göre yapılan sağlık harcamalarının haneye yük getirme düzeyi (%), 2025

Yoksulluk riski altında olmayanların %31,7’si çoğunlukla oturarak çalışanlar

Bir işte çalışan 15 yaş ve üstü fertlerin tüm çalıştıkları süredeki aktivite yoğunlukları incelendiğinde, çoğunlukla bu fertlerin %29,4’ünün oturarak, %45,5’inin ayakta durarak, %18,7’sinin yürüyerek veya orta düzey fiziksel aktivite yaparak, %6,4’ünün ise ağır iş ya da ağır fiziksel aktivite yaparak çalıştığı görüldü.

Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan fertlerin %17,2’si oturarak çalışırken risk altında olmayan fertler için bu oran %31,7 oldu.  Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan fertlerin %11,2’sinin ağır iş ya da aktivite yaparak çalışma hayatını geçirdiği görüldü.

İktisadi olarak faal olan fertlerin çalışırken çoğunlukla yaptığı fiziksel aktivite yoğunluğu (%), 2025

Fiziksel aktivite veya boş zaman faaliyetlerine zaman ayırmayanların oranı %63,3 oldu

Bir işte çalışsın ya da çalışmasın 15 yaş ve üstü fertlerin olağan bir haftada iş dışında geçirilen zamanları incelendiğinde, bu fertlerin %1,4’ünün ‘Günde iki kere veya daha fazla”, %11,6’sının ‘Günde bir kere’, %5,6’sının ‘Haftada 4-6 kere’, %11,5’inin ‘Haftada 1-3 kere’, %6,7’sinin ‘Haftada 1 kereden az’ en az 10 dakika boyunca aralıksız devam eden fiziksel aktivite veya boş zaman faaliyetleri yaptıkları tespit edildi. Fertlerin %63,3’ünün ise fiziksel aktivite veya boş zaman faaliyetlerine zaman ayırmadığı görüldü.

Fertlerin %96,9’u iletişim faaliyetlerinde zorlanmıyor

Araştırma kapsamındaki 15 yaş ve üstü fertlerin %96,9’u iletişim kurmada, %95,8’i öz bakımında, %90,0’ı işitmede, %85,2’si bir şeyleri hatırlamada, %80,5’i görmede ve %79,7’si yürümede sorun yaşamadığını ifade etti. En çok zorlanılan faaliyetler ise sırası ile %17,3 ile görme, %15,2 ile yürüme, %12,6 ile hatırlama olurken fertlerin sadece %2,2’si iletişim faaliyetlerinde zorlandığını söyledi.

Fertlerin en çok yapamadığını belirttiği faaliyetler ise %0,5 ile öz bakım, %0,4 ile yürüme, %0,2 ile bir şeyleri hatırlama ve iletişim kurma faaliyetleri oldu.

Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olma durumuna göre faaliyetlerinde zorlanma düzeyi (%), 2025

 

Sağlık Modülü, 2025 yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Vishing (sesli arama yoluyla yapılan oltalama) kurumsal dolandırıcılık için önemli bir araç haline geldi. Örneğin, AIB (Allied Irish Banks), 2025’in başlarında vishing saldırılarında yıllık bazda %79’luk bir artış yaşadı. Bu saldırılardan birinde, bir şirket müşterisi dolandırıcı bir arama sırasında neredeyse 41.000 € kaybediyordu. Ayrıca, Google tarafından açıklanan ve UNC6040 olarak adlandırılan dikkat çekici bir vakada, saldırganlar yaklaşık 20 kuruluştaki Salesforce kullanıcılarını sesli oltalama yoluyla hedef aldı ve çalışanları, kurumsal verilere tam erişim sağlayan sahte bir uygulamayı yüklemeleri için kandırdı.

Vishing, bireyleri telefon üzerinden kişisel bilgilerini ve banka detaylarını açıklamaya ikna etmeye yönelik bir dolandırıcılık yöntemi oluyor. Bu dolandırıcılık planı genellikle alışılmadık bir e-postayla başlıyor ve klasik oltalama e-postaları kurbandan bir bağlantıya tıklamasını isterken, vishing e-postaları e-postada verilen numarayı acilen aramasını istiyor. Kaspersky uzmanları, bu yöntemin siber suçlular tarafından tercih edildiğini çünkü insanların bir oltalama sitesine baktıklarında eylemlerini düşünmeye veya sayfanın sahte olduğunu fark etmeye zaman bulabiliyor olduğunu vurguluyor. Ancak kurbanlar telefonla konuşurken genellikle dikkatleri dağılmış oluyor ve odaklanmakta zorlanıyor. Bu koşullarda saldırganlar, insanları daha da dengesizleştirmek için ellerinden geleni yapıyor. Acele ettiriyor, korkutuyor ve ihtiyaç duydukları bilgileri acilen vermelerini talep ediyor… Bu da onların para çalmasına yardımcı oluyor.

Kaspersky Otomatik Güvenlik Farkındalığı Platformu (ASAP) içindeki yeni modül, kullanıcıların tehlike işaretlerini tanımasına ve daha güvenli iletişim alışkanlıkları geliştirmesine yardımcı olmak için gerçek vaka çalışmaları, etkileşimli dersler ve pratik senaryolar sunuyor. Bu yeni modülün yanı sıra, Kaspersky ASAP artık tüm kullanıcı arayüzleri ve eğitim materyallerinde 30’dan fazla dili destekliyor ve siber güvenlik farkındalığını küresel ekipler için daha erişilebilir hale getiriyor. 

Kaspersky Security Awareness Kıdemli Ürün Pazarlama Müdürü Tatyana Shumaylova “Kandırmaya dayalı sosyal mühendislik yöntemleri geliştikçe, insanları bu konuda eğitme şeklimizin de evrilmesi gerekiyor. Vishing artık yalnızca bireyler için bir tehdit olmaktan çıktı – giderek daha fazla kurumsal hedeflere yöneliyor ve bu da maddi kayıplara, veri sızıntılarına ve itibar zedelenmesine yol açıyor. Yeni vishing modülümüz, kullanıcıların sesli dolandırıcılıklara karşı kendilerini savunmaları için gerekli bilgiyle donatılmalarını sağlıyor – bu tehdit giderek daha karmaşık ve kişisel bir hale geliyor. Şirketlerin çalışanlarını bu tür saldırıları tanıyıp direnç gösterebilecek şekilde hazırlamalarına yardımcı oluyoruz. Vishing çoğu zaman daha ciddi ihlallere açılan bir kapı olduğundan, buna bağlı çok sayıda konuda farkındalık oluşturmak hayati önem taşıyor,” diyor. 

Kaspersky ASAP hakkında daha fazla bilgi edinmek için lütfen bu bağlantıyı takip edin.

Kaspersky ASAP portföyüne Vishing farkındalık modülü eklendi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.