Venedik ve Osmanlı arşivleri, bilimsel referanslar, sözlü tarih anlatıları ve taş evlerin sessiz tanıklıklarıyla örülen bu eser, göçün, aidiyetin ve direncin çok katmanlı hikâyesini gün yüzüne çıkarıyor.

“Göç, sadece yer değiştirmek değildir; bir milletin hafızasını yeni topraklarda yeniden inşa etmektir.”

Zamanın İzinde Bir Yolculuk

• 1416 — Shkrel / İşkodra / Arnavutluk
• 1700’ler — Rugova / Kosova
• 1853 — Pešter / Sırbistan
• 1957 — İstanbul / Türkiye

Bu yolculuk, Shkreli (Škrijelj) soyunun 500 yılı aşan serüvenini, belgeler ve tanıklıklar üzerinden takip ediyor. Aynı zamanda Kuç, Hot, Kelmendi, Şaliç, Muriç, Daçiç, Layiç, Liçina, Gruda, Mazarek gibi Sancak ve Kosova’dan Türkiye’ye göç etmiş diğer Kuzey Arnavutluk kökenli kabileler için de bir araştırma şablonu oluşturuyor.

Yaşayan Kitap – Dijital Bellek Arşivi

Koferdeki Besa yalnızca bir basılı kitap değil; aynı zamanda yaşayan bir dijital arşiv.
Her bölümde yer alan QR kodlar, sözlü tarih videolarına, aile toplantılarına ve yeni bulunan arşiv belgelerine doğrudan erişim sağlıyor.
Araştırmalar ilerledikçe bu dijital klasör sürekli güncelleniyor — okuyucular yeni belgeler, soy ağaçları, fotoğraflar ve ek açıklamalara anlık olarak ulaşabiliyor.
Böylece Koferdeki Besa, “açıldıkça genişleyen bir bellek sandığına” dönüşüyor.

Yazarın Olcay şunları söyledi, “Besa u Koferu’yu Neden Yazdım?”

“Bu kitabı yazmamın nedeni, kulaktan kalan bir sözle başladı: Biz Škrijelj’iz.
1909’da yazılan Edith Durham’ın High Albania kitabında ‘Shkreli kabilesi’ni okuyunca, bunlar biziz galiba, dedim ve araştırmaya başladım.
Dünya literatüründe, yabancıların gözü ile defalarca incelenmiş Kuzey Arnavutluk kabilelerinden olan Shkreli hikâyesi, dış gözle değil, içeriden tanıklıkla yeniden yazılmalıydı.”

Olcay sözlerini şöyle sürdürdü, Shkrelilerin hikâyesini belge, hafıza ve bilim üçlüsüyle yeniden inşa ediyor:

1. Belge: Venedik Devlet Arşivi ve Osmanlı İmparatorluk Arşivleri ve yerel idari yazışmalar.
2. Hafıza: Rugova’dan Pešter’e uzanan sözlü tarih ve aile ağları.
3. Bilim: Genetik soy analizleri, mikro göç örüntüleri ve literatür karşılaştırmaları.

Bir Akademik Katkı ve Kamusal Bellek Çalışması

“Koferdeki Besa”, yalnızca akademik bir eser değil, aynı zamanda bir hafıza projesi.
Kuzey Arnavutluk kökenli tüm dünyaya yayılmış Türkiye’dede yoğun olarak yaşayan topluluklar için bir belge bankası ve yöntem kılavuzu niteliğinde.
Arşiv belgelerini, sözlü tarihleri ve genetik analizleri aynı metinde buluşturarak dışarıdan bilgi ile içeriden hakikati birleştiriyor.

“Besa u Koferu, bir kitabın adı olmaktan önce, sözün ve sözlülüğün emanet edildiği bir sandıktır.
Açtıkça belgeleri, belgeler açıldıkça insanlar; insanlar konuştukça tarih…”

 Kitap Künyesi

• Yazar: Prof. Dr. Ayhan Olcay
• Yayınevi: Papirus Yayınları
• Basım Yılı: 2025
• ISBN: [978-625-5875-13-6]
• Sertifika No: 46725
• Tür: Tarih / Etnografya / Aile Belleği

Bir hatıradan bir millete uzanan yolculuk… yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

86 yaşındaki Raziye Yener, Kahramanmaraş’ta meydana gelen deprem felaketinden önce Hatay’ın Defne ilçesinde yaşayan kızına misafirliğe gelmişti. Kalp kapakçığı rahatsızlığı bulunan Raziye teyze, depreme kızı, damadı ve torunuyla beraber yakalandı. Deprem anında anneleri Raziye teyzeyle beraber kendilerini dışarı atan aile, daha sonra Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin ilçede kurduğu çadır kente yerleşti. Ancak kalp rahatsızlığı bulunan Raziye teyzenin bir tekerlekli sandalyeye ihtiyacı vardı. Bunu haber alan Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, hemen bir tekerlekli sandalye alarak Raziye teyzeyi kaldığı çadırda ziyaret etti. Başkan Büyükakın’ı karşısında gören Raziye teyze, gözyaşlarına boğuldu. Başkan Büyükakın’ın ellerinden tutan Raziye teyze, ‘’Allah senden razı olsun evladım’’ dedi ve boynuna sarıldı.

BAŞKAN ELİNİ ÖPTÜ, BOYNUNA SARILDI

Raziye teyzenin çadırdaki yatağının başına oturan ve onun gözlerinden dökülen yaşları gören Başkan Büyükakın da çok duygulandı. Raziye teyzenin ellerinden öpen ve sevgiyle boynuna sarılan Başkan Büyükakın, ‘’Teyzeciğim senin bir duan bize de bu millete de yeter. Allah seni başımızdan eksik etmesin. Neye ihtiyacın varsa biz buradayız. Artık Hatay da, Defne de bizim memleketimiz. Burayı Kocaeli’den ayrı görmüyoruz. Senin de, bu büyük afette evleri yıkılan ya da hasarlı olduğu için giremeyen tüm kardeşlerimizin de yanındayız, hizmetindeyiz’’ karşılığını verdi.

DEPREME MİSAFİRLİKTE YAKALANDI

Hatay Defne’de eşi ve oğluyla birlikte yaşadıklarını ifade eden Sevim Bulunmaz da, ‘’Annemin kalp kapakçığı ve yaşlılığa bağlı rahatsızlıkları bulunuyordu. Depremden önce bize misafirliğe gelmişti. Deprem anında annemi de alarak güçlükle kendimizi dışarı attık. Şimdi Kocaeli Büyükşehir’in Defne’de kurduğu çadır kentte yaşıyoruz, konteynerler tamamlandıktan sonra oraya geçmek istiyoruz. Tahir başkanımız da annemizin bir tekerlekli sandalyeye ihtiyacı olduğunu öğrenince sağ olsun bu ihtiyacımızı karşıladı. Allah razı olsun‘’ sözleriyle duygularını ifade etti.

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Büyükakın: Raziye teyzemizin duası bize de bu millete de yeter yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.