Üç gün süren etkinlikler boyunca, çağdaş tiyatro yazımına alan açmayı ve farklı dramaturjik arayışlara görünürlük kazandırmayı amaçlayan 6 yeni oyun okuması ve tiyatronun güncel meselelerinin masaya yatırıldığı 3 önemli panel gerçekleştirildi.

Sahnede “Metropol, Ekoloji ve Açlık” Teması

Atölyenin ilk aşamasında katılımcılar; Aylin Alıveren, Beliz Güçbilmez, Esra Dicle, Eylem Ejder, Murat Mahmutyazıcıoğlu ve Yeşim Özsoy yürütücülüğünde kapsamlı çalışmalara imza attılar. “Metropol”, “ekoloji” ve “açlık” kavramları etrafında şekillenen bu yaratıcı süreç sonunda tam 39 oyun metni üretildi. Yapılan titiz değerlendirmelerin ardından seçilen ve Şehir Tiyatroları oyuncuları ile yönetmenlerinin canlandırdığı altı oyunluk seçki, ilk kez seyirci karşısına çıkarak büyük beğeni topladı.

Etkinlik kapsamında okuması yapılan ve tiyatronun geleceğine yön vermesi beklenen yeni metinler:

• Sular Yükselmeden (Yazan: Yavuz Türk, Yöneten: Selçuk Yüksel)
• Sesimi Duyuyor Musun? (Yazan: Aslı Kaplan, Yöneten: Onur Demircan)
• 3 2 1 Kayıt (Yazan: Derya Sönmez, Yöneten: Emre Koyuncuoğlu)
• Evcillik (Yazan: Beste Işık, Yöneten: Cem Baza)
• Hoş Geldin İstanbul (Yazan: Can Esmeray, Yöneten: Yeşim Koçak)
• Bakireler Tapınağı (Yazan: Ceyda Aşar, Yöneten: Berna Adıgüzel)

Dedesinin mezarını taşımak niyetiyle yollara düşen, fakat bürokrasi çarkları arasında sıkışan Mehmet’in öyküsünü konu alan “Sular Yükselmeden”, sınıf arkadaşları tarafından öldürülen 17 yaşındaki bir çocuk üzerinden kalanların hayatını yas ve vicdan üzerinden ele alan “Sesimi Duyuyor Musun?”, yine lise yıllarında yaşanan bir sanal zorbalığın yıllar sonra yeniden tartışıldığı “3 2 1 Kayıt”, bir ailenin taşınması üzerinden döngüleri ve aile olmayı sorgulayan “Evcillik”, aktivist sanatçı bir kadının torunuyla kentin ve ilişkilerin dönüşümüne tanıklıklarını anlatan “Hoş Geldin İstanbul!” ve İstanbul’un kaosu ve güzelliği arasında evlerinin yolunu bulmaya çalışan kız kardeşlerin hikayesini konu eden “Bakireler Tapınağı” seçkiye giren oyunlar oldu.

Tiyatro Profesyonelleri Güncel Temaları Tartıştı

Etkinlik, sadece oyun okumalarıyla sınırlı kalmayıp tiyatro camiası için canlı bir buluşma ve tartışma alanına dönüştü. Üç gün boyunca düzenlenen panellerde, kurumsal desteklerden sahnedeki çağdaş dile kadar pek çok konu masaya yatırıldı.

Açılış Paneli: ÇGSM Sorumlusu ve Yönetmen Emre Koyuncuoğlu moderatörlüğünde; Genel Sanat Yönetmeni Yardımcısı Emrah Özertem, Dramaturglar Başak Erzi ve Ergün Özdemir’in katılımıyla “Şehir Tiyatroları Oyun Yazarlığını Neden Destekliyor?” sorusuna yanıt arandı.

İkinci Gün Paneli: Esra Dicle’nin moderatörlük yaptığı oturumda; Ahmet Sami Özbudak, Ata Ünal, Pınar Yıldırım ve Yelda Baskın ile “Sahnede ‘Çağdaş Dil’ Dendiğinde Ne Anlıyoruz?” başlığı tartışıldı.

Kapanış Paneli: Şenay Tanrıvermiş’in yönetiminde; Hakan Emre Ünal, Gamze Güzel, Tanıl Yöntem, Oğuz Utku Güneş ve Salih Usta “Yönetmenler Günümüzde Nasıl Metinler Arıyor?” sorusu etrafında bir araya geldi.

Yeni yazarların metinlerini tiyatro prodüktörleri, yönetmenler, yazarlar ve seyircilerle buluşturan ÇGSM Oyun Yazım Atölyesi, sunduğu bu yeni alanla İstanbul’un kültürel hafızasına ve çağdaş tiyatro repertuarına güçlü bir katkı sundu.

ÇGSM Oyun Yazım Atölyesi’nde Yeni Metinler Seyirciyle Buluştu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

VBKY’nin tarih kitaplığı, Emine Gürsoy Naskali’nin hazırladığı “Milletim Bahtiyar Olsun” adlı kitapla genişlemeye devam ediyor. Eser, Türkiye Cumhuriyeti’nin üçüncü Cumhurbaşkanı Celal Bayar’ın 1950-1960 yılları arasındaki söylev ve demeçlerini, yurtiçi ve yurtdışı temaslarını, ayrıca dönemin basınına yansıyan haber ve değerlendirmeleri bir araya getirerek kapsamlı bir panorama sunuyor. TBMM kürsüsünden seçim meydanlarına, uluslararası diplomatik temaslardan Anadolu’nun farklı şehirlerine yapılan gezilere, kalkınma hamlelerinden toplumsal ve ekonomik meselelere uzanan bu metinler, yalnızca bir siyasetçinin gündemini değil, aynı zamanda bir dönemin ruhunu da yansıtıyor. Kitap, çok partili hayata geçiş sonrası şekillenen siyasal atmosferi, demokratikleşme çabalarını ve bu süreçte yaşanan dönüşümleri birincil kaynaklar üzerinden takip etme imkânı sağlıyor. Bayar’ın hitabeti, devlet yönetimine bakışı ve dönemin kritik meselelerine yaklaşımı, metinler aracılığıyla daha yakından anlaşılabilir hâle geliyor. “Milletim Bahtiyar Olsun”, bu yönüyle yalnızca tarih meraklıları için değil; siyaset bilimi, sosyoloji ve modern Türkiye çalışmalarıyla ilgilenen araştırmacılar için de zengin ve güvenilir bir başvuru kaynağı olma niteliği taşıyor.

Kitaptan:

“Bu kitap, Türk demokrasi tarihinin kritik bir kesitinde cumhurbaşkanlık görevini üstlenen Celal Bayar’ın söylev, demeç ve söyleşilerinden oluşmaktadır. Şüphe yok ki Bayar, çok partili rejime geçiş mücadelesi, Demokrat Parti’nin gayesi ve icraatları, memleketin ekonomik sorunları, sanayileşme, kalkınma, dış politika gibi hususlarda dönemin en önemli şahsiyetiydi. Bayar’a ait metinlerin yanı sıra bağlam bilgisi sağladığı için onunla ilgili haberlerin bir kısmı, ayrıca 1950 seçimlerine giden süreci yansıtmak düşüncesiyle 1950 yılının ilk aylarındaki konuşmaları da kitaba alınmış; Yüksek Adalet Divanı’ndaki savunma metinleri (Haziran-Ağustos 1961) Ek olarak verilmiştir. Kitabın başına eklenen Celal Bayar kronolojisi, hayat hikâyesinin ana çizgilerini takip etmeyi mümkün kılmaktadır. Kitabın hazırlıkları sırasında özellikle Celal Bayar Vakfı arşivinden yararlanılmıştır. Bu kitap, geniş tarama ve araştırmalara dayanmakla birlikte burada toplanan metinler, ulaşılabilen kaynaklarla sınırlıdır. Dolayısıyla Bayar’ın cumhurbaşkanlığı dönemindeki tüm konuşma ve beyanatları veya kendisiyle ilgili tüm haberleri tüketici bir şekilde sunma (ki bu ne mümkün ne de anlamlı olurdu) iddiası taşımamaktadır. Bununla birlikte kitabın, 1950-1960 arasındaki tabloyu farklı açılardan ortaya koyan, temsil edici, kıymetli metinlerden oluştuğunu söyleyebilirim.”

 Hazırlayan Hakkında

Celal Bayar Vakfı başkanıdır. 1973 yılında Oxford Üniversitesi (St. Anne’s College) Şarkiyat bölümünden mezun olmuş, doktorasını Türk dili alanında İstanbul Üniversitesinde yapmıştır.

1977-1984 yıllarında Helsinki Üniversitesi Asya ve Afrika bölümünde, 1987-1989 yıllarında Oxford Üniversitesinde ders vermiştir. Meslek hayatına Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesinde devam etmiş, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü müdürlüğü, Fen Edebiyat Fakültesi dekanlığı, rektör yardımcılığı gibi idari görevlerde bulunmuştur. Çalışmaları üç alanda yoğunlaşmaktadır: Yakın Dönem Siyasi Tarih çalışmaları: 1950-1960 Demokrat Parti Grup Tutanakları (11 cilt); Yassıada Zabıtları (12 cilt); Toplu Savunma; Şahsi Savunmalar; Müvekkil Savunmaları; Darağacındaki İstiklal Madalyası; Celal Bayar Arşivinden Serbest Fırka Anıları; İki Dem Bir Demokrat (Eski Dışişleri Bakanı Hayrettin Erkmen’in Anıları); Cumhuriyet Tarihi Soyadı Hikayeleri; Demokrat Parti I. Büyük Kongresi 1947 vb. yayınları bulunmaktadır. Türk Diline dair çalışmaları: Türk dili, Osmanlıca, Orta Asya Türk lehçeleri ve edebiyatı, destanlar, Kafkaslar, Sibirya üzerine çalışmalar yapmış; Uygurca, Kumukça, Kırgızca, Türkmence, Altayca, Osmanlıca metinler neşretmiş; Altay Destanı Maaday Kara ve Manas Destanı’nı yayımlamış; Altayca-Türkçe (TDK) ve Hakasça-Türkçe (TDK) sözlüklerini, Türk Dünyası Bilmeceleri’ni (4 cilt) hazırlamıştır. Sovyetler Birliğinin dağılmasından sonra Orta Asya ve Sibirya’ya pek çok kez gitme imkânı olmuştur. Kültür Tarihi çalışmaları: Tütün, Tuz, Saç, Ayakkabı, Hapishane, Defin, Av ve Avcılık, Ekmek, Öksüzler ve Yetimler, Çoban, Veda, Kasap, Ağıt, Temizlik, Geyik, Korku, Yılan, Hediye, Uçmağa Varmak, Beden, Lanet, Hakaret, Yemin, Kahve, Deve, Avare, Yorgan, Kahve, Nuh, Argo, Hutbe, Arı ve Bal, Mum, Meyve, At ve Atçılık, Takvim, Renk, Muska, Balık, Çerez, Taş, Çiçek, Kahve Yanında Bir Lokum, Kuş Dili, Mutfak Gereçleri, Kap Kacak, Kartpostal, Ağlamak, Zeytin, Küslük, Yalan, Kanto, Duvar Yazıları, Zehir, Gülmek, Öfke, Tango, Dedikodu, Cüce, Yaşlılık, Müzayede, Kumar, Ayrılık, Pazar, Gübre, Tezek, Çöp, Meyhane, Kürk, Alay, Böcek, Gelin, Hırsızlık, Fakirlik, Çizgi Roman, Su, Radyo, Taksi ve Dolmuş, Tebdili Kıyafet, Kan Bağı, Borç, Vefa-Cefa-Vefasızlık, Tren, Tereddüt, Bedel, Pişmanlık, Sirk-Sihirbaz- Hokkabaz-Cambaz, Aylak, Marangozluk, Şehir Efsaneleri, Komşuluk, Kuyu, İmza, Kurt, İpek ve İpekçilik, Bakkal, Gece, Eskici vb. başlıklarla kültür birikimimizi derleyen uzun soluklu bir dizi yayımlamaktadır. Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın bütün eserlerinin editörlüğünü yapmıştır (TDK e-kitap).

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kitabın adı: Milletim Bahtiyar Olsun

Hazırlayan: Emine Gürsoy Naskali

Kategori: Tarih

Proje Editörü ve Son Okuma: Ali Adem Yörük  

Kapak ve Sayfa Uygulama: Faruk Özcan

Kitap Editörü: Rıdvan Abdurrahman Demirtaş

Sayfa Sayısı: 1120

Celal Bayar’ın 10 yılı: “Milletim Bahtiyar Olsun” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

15 Aralık 1893’ün hatırasına, 15 Aralık 2025’ten itibaren Dünya Türk Dili Ailesi Günü’nün kutlanmaya başlandığını belirten Aydın, bu tarihin yalnızca sembolik değil, bilimsel açıdan da büyük anlam taşıdığını ifade etti. Aydın yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Önümüzdeki yıllarda da her 15 Aralık’ta daha coşkulu şekilde kutlanacağına inanıyorum. Türk dili ailesi derken yalnızca Türkiye Türkçesini değil; Asya’dan Balkanlara, Sibirya’dan Orta Doğu’ya kadar kırkın üzerinde yazı diliyle varlığını sürdüren bütün Türk dillerini kastediyoruz. Bu bakımdan 15 Aralık son derece önemli bir tarihtir ve gelecekte de anlamı daha iyi kavranacaktır.”

“15 ARALIK, ORHUN YAZITLARININ ÇÖZÜLDÜĞÜ GÜNDÜR”

Prof. Dr. Erhan Aydın, açıklamasında 15 Aralık tarihinin neden Dünya Türk Dili Ailesi Günü olarak kabul edildiğini şu sözlerle anlattı:

“UNESCO’nun ve Türkiye UNESCO Millî Komisyonunun çabalarıyla 15 Aralık, Orhun Yazıtları olarak bilinen, ancak bizim ‘yazıt metinleri’ dediğimiz bu metinlerin ilk kez çözüldüğü tarih olarak anılmaktadır. Danimarkalı dil bilimci Vilhelm Thomsen, bu metinleri çözmüş ve çözümünü 15 Aralık 1893 tarihinde Danimarka Kraliyet Bilimler Akademisine sunduğu bildiriyle dünyaya duyurmuştur. Bu tarihten dolayı 15 Aralık, Dünya Türk Dili Ailesi Günü olarak bundan sonraki yıllarda da kutlanmaya devam edecektir.”

“HALKIN DİLİ EN İYİ GÜNDELİK EŞYALARDAKİ YAZITLARDA GÖRÜLÜR”

Yazıtların yalnızca anıtsal taşlardan ibaret olmadığını vurgulayan Aydın, dil bilimciler açısından en kıymetli örneklerin gündelik yaşam nesneleri üzerinde yer alan metinler olduğunu belirterek, “Bu metinler, Türkçenin ilk yazılı belgeleri olması sebebiyle çeşitli nesneler üzerine yazılmıştır. Dikili taşlar üzerinde olduğu gibi kayalar üzerinde de örnekleri vardır. Ancak Türk dili araştırmacıları için en önemli metinler, gündelik kullanım nesneleri üzerine yazılmış olanlardır. Çünkü bu tür metinlerde halkın dili, yani ölçünlü olmayan ve standartlaşmamış Türkçe daha net biçimde görülebilmektedir,” dedi.

THOMSEN–RADLOFF YARIŞI VE BİLİMSEL KIRILMA NOKTASI

Prof. Dr. Erhan Aydın, Orhun Yazıtlarının çözüm sürecinin uzun yıllar süren uluslararası bir bilimsel yarışın ürünü olduğunu da hatırlattı. Yazıtların 1721’de bulunmasına rağmen ancak 1893’te çözülebilmesinin nedenlerini ayrıntılarıyla anlatan Aydın, Çince yazılmış Batı yüzlerinin çözüm sürecinde belirleyici rol oynadığına dikkat çekerek, “Bir tarafta Alman asıllı Rus Türkolog Wilhelm Radloff, diğer tarafta Danimarkalı dil bilimci Vilhelm Thomsen arasında büyük bir yarış başlamıştır. Thomsen’in çözüm yöntemi farklıydı. Çok geçen kelimelerde çok geçen harflerin ünlü olabileceği varsayımından hareket etti. Üç kelime üzerinde yoğunlaştı: Tengri, Köl Tigin ve Türk. Bu kelimelere tahmini ses değerlerini vererek çözümü başardı,” ifadelerini kullandı.

“TÜRKİYE’DE BU ÇALIŞMALAR, ATATÜRK’ÜN DESTEĞİYLE GELİŞTİ”

Prof. Dr. Erhan Aydın, Türkiye’nin bu alandaki çalışmalarında Mustafa Kemal Atatürk’ün üstlendiği rolün de önemine vurgu yaparak, “Buna rağmen Atatürk’ün bu çalışmalara büyük önem verdiğini özellikle belirtmek gerekir. Hüseyin Namık Orkun’un Eski Türk Yazıtları adlı eserinin ilk iki cildi Atatürk’ün sağlığında yayımlanmış ve bizzat Atatürk tarafından görülmüştür. Türkiye’de bu alandaki çalışmaların gelişmesinde Atatürk’ün ciddi destekleri olmuştur” dedi.

“ORHUN YAZITLARI, İNSANLIK TARİHİ İÇİN ÇOK DEĞERLİDİR”

Prof. Dr. Erhan Aydın, Orhun Yazıtlarının yalnızca Türk tarihi açısından değil, Asya’daki birçok halk için de büyük önem taşıdığını belirterek sözlerini şu ifadelerle tamamladı:

“Bu yazıtlar yalnızca Türkler için değil, Asya’daki pek çok kavim için son derece kıymetlidir. Moğolların, Korelilerin, Japonların ve hatta Çinlilerin bile bu metinlerden elde edeceği çok önemli bilgiler vardır. Bu nedenle bu eserler yalnızca Türk dili için değil, insanlık tarihi için de son derece değerlidir.”

PROF. DR. ERHAN AYDIN KİMDİR?

Prof. Dr. Erhan Aydın, lisans eğitimini Erciyes Üniversitesinde, yüksek lisans ve doktora eğitimini Ankara Üniversitesi’nde tamamladı. 2010 yılında doçent, 2015 yılında profesör unvanını aldı.

Daha önce Çin’in Pekin kentindeki Merkezi Milletler Üniversitesinde konuk öğretim üyesi olarak da görev yapan Aydın’ın çalışma alanı, Türklerin ilk yazılı belgeleridir. Asya’nın farklı coğrafyalarına yayılmış Türk runik harfli metinler üzerinde çalışan Aydın, özellikle okunamamış ya da okunması zor yazıtlar üzerine yoğunlaşmaktadır. Yüzün üzerinde makale ve bildirisi yayımlanan Aydın’ın bilimsel çalışmaları üç binin üzerinde atıf aldı. Türk dili araştırmaları kapsamında Türk Runik Bibliyografyası, Yenisey Yazıtları, Orhun Yazıtları, Uygur Yazıtları, Eski Türk Yazıtları, Eski Türk Yer Adları gibi çok sayıda kitabı yayımlandı. Yazarları arasında yer aldığı Runik Harfli Uygur Metinlerinden Seçmeler başlıklı bir kitap ise Çince olarak Pekin’de yayımlandı.

Prof. Dr. Erhan Aydın, 3 yıldır Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bölümünde akademik çalışmalarını sürdürmektedir.

Prof. Dr. Erhan Aydın: Dünya Türk Dili Ailesi Günü, Tüm Türk Dillerini Kapsıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.