Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Bilişimi ve Biyoistatistik Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Uğur Sezerman liderliğinde yürütülen proje, Organoid alanındaki çalışmalarıyla tanınan İzmir Biyotıp ve Genom Merkezi Baş Araştırmacısı ve bir organoid firması kurucusu Prof. Dr. Esra Erdal iş birliğiyle, kolon kanserinde kişiye özel tedaviyi somut bir laboratuvar modeline taşıyor. Proje kapsamında geliştirilen sistemle, yaklaşık 6 hafta gibi kısa bir sürede hastanın tümörüne en etkili ilacın belirlenmesi hedefleniyor.

Bioinformatik alanında uzun yıllardır çalışmalar yürüttüklerini belirten Prof. Dr. Uğur Sezerman, kanserde artık çok katmanlı veri analizinin kaçınılmaz olduğunu vurguluyor. Tümörün dijital ve biyolojik haritasını çıkardıklarına dikkat çeken Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Bioinformatik; tıbbi verileri bilgisayar tabanlı yaklaşımlarla analiz ederek tanı ve tedavide kullanılacak yöntemler geliştiren bir alan. Günümüzde DNA dizileme teknolojileri sayesinde elimizde çok büyük miktarda veri var. Özellikle kanserde, tümör dokusunu ve kandan elde edilen DNA’yı dizileyerek tümöre özgü somatik varyasyonları tespit edebiliyoruz” diyor.

Bu analizler sayesinde tümörün hangi genetik değişimlerle tetiklendiği, hangi sinyal mekanizmaları üzerinden büyüdüğü ortaya konuyor. Ancak tümör tek tip bir yapı değil. Heterojen, yani farklı klonlardan oluşan karmaşık bir yapı. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Tümör içindeki farklı klonları ve her birinin ‘driver’ dediğimiz tetikleyici mekanizmalarını belirleyebiliyoruz. Böylece tümördeki çeşitliliği yakalamış oluyoruz” ifadelerini kullanıyor.

Sadece DNA Yetmiyor: Çok Katmanlı “Omik” Analiz

Kolon kanseriyle ilgili yürüttükleri proje yalnızca DNA dizilemesiyle sınırlı değil. Transkriptom analizleriyle hangi genin ne kadar üretildiği ölçülüyor; sağlıklı ve tümör dokusu karşılaştırılıyor. Epigenetik mekanizmalar da incelenerek hangi genlerin aktif, hangilerinin baskılanmış olduğu ortaya konuyor. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Tümörün genetik yapısından hücre içinde üretilen proteinlere ve metabolik ürünlere kadar çok sayıda biyolojik veriyi, yani ‘omik veri’yi bir araya getirerek hastanın tümörünün detaylı bir modelini oluşturuyoruz. Bu kadar büyük ve karmaşık veriyi insanın tek başına analiz etmesi mümkün olmadığı için yapay zekâdan yararlanıyoruz. Bu analizlerin ardından geliştirdiğimiz PANACEA yöntemi devreye giriyor. Ağ temelli algoritmalarla tümörün tetikleyici genleri ve ilaçlarla hedef alınan genler haritalanıyor. Amaç; tüm tetikleyici mekanizmaları aynı anda susturabilecek en uygun ilaç ya da ilaç kombinasyonunu belirlemek” diyor. 

Laboratuvarda “Mini Organlar” Oluşturuluyor

Prof. Dr. Uğur Sezerman laboratuvar ortamında üretilen organoidlerin çok önemli olduğunu vurguluyor: “Hastadan alınan dokudan laboratuvar ortamında üretilen, üç boyutlu ve gerçek organa biyolojik olarak oldukça benzeyen mini doku modellerine ‘organoid’ diyoruz. Bu yapılar, tümörün hücresel mimarisini ve biyolojik davranışını büyük ölçüde taklit eder. Bu sayede ilaçlar, doğrudan hastanın tümörünün kopyası üzerinde denenebilir. Böylece hayvan deneylerine de ihtiyaç kalmaz”…

Kolon Kanseri Çalışması Dünyada ve Türkiye’de Bir İlk

Kolon kanseriyle ilgili yürütülen yeni projede, kolon kanseri hastasından alınan dokudan kişiye özel bir organoid oluşturulacak. Önce yapay zekâ ile tümörün tetikleyici mekanizmaları belirlenecek, ardından bu mekanizmaları hedefleyen ilaç adayları seçilecek. Bu ilaçlar, kök hücre ve organoid teknolojileri laboratuvarında üretilecek organoid modelleri üzerinde test edilecek.

Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Organoidler özellikle kolon kanserinde kanseri mimik edecek şekilde başarıyla üretilebiliyor; ancak bizim farkımız, kişinin kanser mekanizmasını aydınlatıp doğrudan hedefe yönelik ilaçların bu model üzerinde denenmesini sağlamak. Yüzlerce ilaç denemektense, birkaç deneyle hızlı bir şekilde organoid tümör üzerinde hastaya uygun tedaviyi belirlemenin mümkün olduğu bu yöntem dünyada da bir ilk. Omik verilerden hastanın dirençli olduğu ilaçları da, geliştirdiğimiz yapay zeka yöntemleri ile belirliyoruz. Böylece hastanın yanıt verebileceği ilaçlar ile deneme yapılmasını sağlayarak hem ekonomik yükü hafifletiyor hem de denemelerin hızlanması açısından sürece önemli katkıda bulunuyoruz” diyor.  

Bu çalışma sayesinde yaklaşık 6 hafta içinde hangi ilacın etkili olduğu belirlenecek ve sonuç doğrudan klinisyene bildirilecek. Sonrasında da hekim, en etkili tedaviyi hastaya uygulayacak. Bu tedavilerin rutine girebilmesi için tabii ki uluslararası kapsamlı klinik çalışmalara ihtiyaç olacak.

İlk Aşamada Son Evre Hastalarda Uygulanacak

Organoidlerin ilaç denemelerinde kullanımı FDA tarafından da onaylanmış durumda. Bu yaklaşım, deney hayvanı kullanımını önemli ölçüde azaltma potansiyeli de taşıyor. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Organoid üzerinde deneyeceğimiz ve çalışan tedavinin, gerçek tümörde de çalışmasını hedefliyoruz. Bu model sayesinde hayvan deneylerine ihtiyaç büyük ölçüde ortadan kalkabilir” diyor.

Çalışma ilk etapta, mevcut tüm tedavileri almış ve yanıt alınamamış son evre kolon kanseri hastalarında uygulanacak. Ancak hedef çok daha büyük. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Yöntemler geliştikçe bunu son aşamadaki hastalarda değil, hastaya ilk tanı konduğu anda uygulayabileceğiz. Böylece hasta zaman kaybetmeyecek; gereksiz ve etkisiz tedavilerle maddi ve biyolojik yük altına girmeyecek. Kolon kanserinin tüm alt türlerinde uygulanabilecek olan bu yöntem, tamamen kişiye özel bir yaklaşım sunuyor” ifadelerini kullanıyor.

2 Yılda 30 Hasta, 5 Yılda Klinik Rutine Girebilir

TEYDEB onayı alan proje kapsamında iki yıl içinde 30 hasta üzerinde uygulama tamamlanacak. Ardından yöntemin diğer kanser türlerinde, özellikle meme kanserinde uygulanması planlanıyor. Prof. Dr. Uğur Sezerman, “Kanser ciddi bir yara. Gereksiz ve etkisiz tedaviler hastanın en değerli şeyi olan zamanını alıyor. Artık tıbbın özüne gidip, hastalık yoktur hasta vardır yaklaşımıyla hastalığın tetikleyici mekanizmasını bulup onu hedefleyen çözümler üretmek zorundayız. Tıpta bu yaklaşımın 5 yıl içinde çok daha yaygın hale geleceğine inanıyorum. Kanserde yeni dönem artık çok net: Tümörü tam olarak anlamadan tedaviye başlanmamalı. İlaç hastaya verilmeden önce, laboratuvarda oluşturulan tümörün kopyasında denenmeli” diyor.

Kolon kanseriyle başlayan bu çalışma; gelecekte diğer kanserlerde olduğu gibi ülseratif kolit, irritabl bağırsak sendromu gibi hastalıklarda da organoid modelleri üzerinden kişiye özel tedavilerin geliştirilmesinin önünü açabilir… 

Hastaya Özel Tümör Kopyasıyla Laboratuvarda En Etkili İlaç Belirleniyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Emeklilerin İlaç Yükü Büyükşehir ile Hafifliyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Acıbadem Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Tolga Sütlü, bu alandaki çalışmalarıyla, “kanseri kendi hücrelerimizle yok etme” fikrini bilimsel gerçekliğe dönüştürmeyi amaçlıyor.

NK hücreleri, bağışıklık sisteminin doğuştan gelen ve hızlı tepki veren hücreleri olarak tanımlanıyor. NK hücrelerinin kanserle savaşta önemli rol oynadıklarını vurgulayan Dr. Tolga Sütlü, “NK hücreleri, vücutta anormalleşmiş ya da kanserleşmiş hücreleri önceden eğitilmeye gerek duymadan tanıyabilen ‘katil hücrelerdir’. Bu özellikleri sayesinde NK hücreleri, özellikle kanserin erken yayılımını ve nüksleri önlemede büyük potansiyel taşıyor” diyor. 

Kanserde “Her Hastaya Aynı İlaç” Dönemi Kapandı 

Geleneksel kemoterapi ve radyoterapi yöntemlerinin yerini giderek daha fazla immünoterapiler alıyor. İmmünoterapi, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanıma ve yok etme kapasitesini güçlendirmeyi amaçlayan tedavilerin genel adı olarak tanımlanıyor. Bu yöntemde, doğrudan kanser hücresini hedefleyecek ilaçlar kullanmak yerine, vücudun kendi savunma mekanizmaları yeniden devreye sokuluyor. Bağışıklık sisteminin hedefe yönelik tepki verebilme özelliği sayesinde sağlıklı hücreler mümkün olduğunca korunurken, kanser hücreleri hedef alınabiliyor. Günümüzde en sıklıkla kullanılan klinik uygulamalar, bağışıklık sistemini harekete geçirecek antikor veya sitokin gibi moleküllerin hastaya verilmesine dayansa da, immünoterapi alanındaki en çarpıcı gelişmeler, bağışıklık hücrelerinin bizzat tedavinin kendisi haline geldiği hücresel immünoterapiler olarak öne çıkıyor. 

Bu yaklaşımın, kanser tedavisini tamamen kişiye özel hale getirebildiğine de dikkat çeken Dr. Tolga Sütlü, “Artık bağışıklık sistemini sadece uyarmıyoruz, onu doğrudan yönlendiriyoruz. Hastanın kendi NK hücrelerini veya T hücrelerini alıyoruz, genetik olarak kanseri hedefleyebilecek şekilde yeniden programlıyoruz ve tekrar hastaya veriyoruz. Bu hücreler de doğrudan kanser hücrelerini hedef alarak onları yok ediyorlar. Bu, her hasta için özel olarak tasarlanabilen bir tedavi” şeklinde konuşuyor. 

NK hücre temelli tedavilerde süreç, hastanın kendi bağışıklık hücreleriyle başlıyor. Bu hücreler özel GMP laboratuvarlarında çoğaltılıyor ve kanser hücrelerini daha etkili tanıyacak şekilde yeniden programlanıyor. Bu yönüyle hücresel immünoterapiler, ‘her hastaya aynı ilaç’ döneminin kapandığının en somut göstergesi olarak kabul ediliyor.

NK Hücreleri Uzun Yıllar Vücutta Kansere Karşı Savaşıyor

Antikor bazlı tedaviler belirli bir süre sonra vücuttan temizlenirken, hücresel tedaviler çok daha kalıcı etkiler gösterebiliyor. “Antikorlar birkaç hafta içinde etkisini kaybeder ve tekrar tekrar uygulanması gerekir. Ancak bağışıklık sistemi hücreleri, vücutta uzun süre kalabilir ve kanser hücrelerini aktif olarak aramaya devam eder. Bu hücreler, kansere karşı ömür boyu savaşacak şekilde programlanıyor. Bugün dünyada, 10–20 yıl önce hücresel immünoterapi almış ve hastalığı kontrol altında olan hastalar var” diyen Dr. Tolga Sütlü, hücresel tedavilerin uzun vadeli koruma potansiyeline dikkat çekiyor.

Peki NK hücre temelli hücresel immünoterapiler özellikle hangi kanserlerde etkili? Bu tedavinin özellikle lösemi, lenfoma, multiple miyelom gibi hematolojik kanserlerde yüksek başarı oranları gösterdiğini söyleyen Dr. Tolga Sütlü, “Ancak gelişmeler bununla sınırlı değil. Meme, akciğer ve kolon kanseri gibi solid tümörlerde de NK hücreleriyle ilgili yüzlerce klinik çalışma yürütülüyor. Önümüzdeki yıllarda bu alanda da onaylı tedavileri göreceğiz” şeklinde solid tümörler için de umutlu konuşuyor.

Yapay Zeka ile NK Hücreleri Daha Akıllı Hale Geliyor

Türkiye’de CAR-T hücreleri ve NK hücreleriyle hücresel immünoterapi alanında çalışma yapan, sınırlı sayıda merkez bulunuyor. Acıbadem Üniversitesi’nin bu alanda yürüttüğü çalışmalarla öne çıktığını vurgulayan Dr. Tolga Sütlü, malign melanom (deri kanseri), lösemi, lenfoma başta olmak üzere birçok kanser türünde NK hücrelerini merkeze alan yenilikçi tedaviler üzerinde çalıştıklarına dikkat çekiyor. 

Ayrıca gelişmiş DNA analizleri ve yapay zeka destekli veri işleme yöntemleri sayesinde, NK hücrelerinin hangi hastada daha etkili olacağı artık daha doğru öngörülebiliyor. “Yapay zeka, kişiye özel hücresel tedavilerin geliştirilmesini hızlandırıyor. Artık kanser olan herkese aynı yaklaşımı uygulamıyoruz”
 diyen Dr. Tolga Sütlü, geleceğin onkolojisinin kişiselleştirilmiş hücresel tedaviler üzerine kurulacağını vurguluyor. Dr. Tolga Sütlü’ye göre NK hücreleriyle yürütülen çalışmalar, kanseri vücudun kendi gücüyle durdurmanın mümkün olabileceğini gösteriyor. 

Her Hastaya Aynı İlaç Devri Bitti: Kanserle Mücadelede Savaşçı Hücreler Dönemi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Artan yaşam maliyetleri karşısında emekli vatandaşların yanında olmayı hedefleyen Manisa Büyükşehir Belediyesi, Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda yeni bir dönemi başlatıyor. TEB 29. Bölge Manisa Eczacı Odası ile imzalanan ortak hizmet protokolü ile ihtiyaç sahibi emeklilerin eczanelerde ödemek zorunda kaldığı ilaç fiyat farkları ve katkı payları belediye desteğiyle ödenecek. Şubat ayı itibarıyla başlayacak olan destekten yararlanmak isteyen vatandaşlar, Manisa Büyükşehir Belediyesinin resmi internet sitesi üzerinden online olarak veya belediyenin çalışma ofislerine şahsen giderek başvurularını iletebilecek.

“İlaç Katkı Payı Konusunda Destek Olacağız”

Protokol töreninde konuşan Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu, “Bu protokol ile emekli hastaların raporlu ilaçlarında çıkan fiyat farklarında Manisa Büyükşehir Belediyesi olarak onlara destek olacağız. Bu fiyat farklarını karşılayacağız. Bu konuda Manisa Eczacı Odası ile beraber hareket edeceğiz. Onlarla iletişim halinde olacağız. Özellikle durumu iyi olmayan emekli vatandaşlarımıza ilaç katkı payı konusunda destek olacağız. Bu konuda iş birliği içinde olan Manisa Eczacı Odası Başkanımıza ve eczacılarımıza çok teşekkür ederim” ifadelerini kullandı.

“Halk Sağlığına Katkı Sunmamıza Vesile Oldular”

Bir halk sağlığı projesinde Büyükşehir Belediyesi ile işbirliği içinde olmaktan çok mutlu olduklarını dile getiren TEB 29. Bölge Manisa Eczacı Odası Başkanı Duygu Elmas Mutlu, “Besim Başkanım öncülük etti, bizlere de halk sağlığına katkı sunmamıza vesile oldular. İhtiyacı olan vatandaşlarımıza eczanelerimizde eczacılarımızın aracılığıyla ulaşım sağlayacak böyle bir projemiz var. Hayırlısı olsun” dedi.

Manisa Büyükşehir’den Emeklilere İlaç Katkı Payı Desteği yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Birçok kişi “Kan değerlerim sınırda, ilaç başlamalı mıyım?” gibi sorularla yapay zekaya başvuruyor. Ancak İç Hastalıkları Hekimi Uzm. Dr. Giunel Mamedova bu yaklaşımın yanıltıcı olabileceğini ve yanlış ilaç kullanımına yol açabileceğini vurguluyor.

Kan Tahlilleri Tek Başına Yeterli Olmuyor

Bir tedaviye başlanıp başlanmayacağına yalnızca kan tahlilindeki sayılara bakılarak karar verilmediğini vurgulayan Uzm. Dr. Mamedova, bazı değerler normal sınırlarda olsa bile kişinin yaşı, aile öyküsü, eşlik eden hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve risk profilinin tedavi sürecini doğrudan etkilediğini belirtiyor. Bu nedenle benzer kan değerlerine sahip iki hastaya farklı tedaviler uygulanabiliyor.

Uzm. Dr. Mamedova bu noktada hastaların işaretli laboratuvar sonuçlarını internetten araştırarak ciddi hastalıklar düşünmesinin sık karşılaşılan bir durum olduğunu ifade ediyor. “Kan tahlilinde işaretli değerler görüldüğünde hastalar çoğu zaman tek bir sonuca odaklanarak endişeye kapılabiliyor” diyen Uzm. Dr. Mamedova doğru değerlendirme yapılmadan ulaşılan bilgilerin yanıltıcı olabileceğini söylüyor.

Yanlış Yorum Yanlış İlaca Götürebilir

İnternetten veya yapay zekadan alınan bilgilerin yanlış yorumlanması en sık olarak hatalı ilaç kullanımına neden oluyor. Yanlış ilaca başlanması hem mevcut şikâyetlerin artmasına hem de ilaçlara bağlı yeni sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına yol açabiliyor. Özellikle viral enfeksiyonlarda antibiyotik kullanımının gereksiz olduğu sıkça vurgulanıyor.

Uzm. Dr. Giunel Mamedova bu konuda “Yanlış değerlendirmeyle başlanan ilaçlar şikâyetleri azaltmak yerine artırabilir ve bazı durumlarda ciddi yan etkilere neden olabilir” diyerek bilinçsiz ilaç kullanımının risklerine dikkat çekiyor. Ayrıca hastaların kullandıkları diğer ilaçları eksik bildirmesinin aynı etken maddeli ilaçların birlikte kullanılmasına ve doz aşımına yol açabildiği belirtiyor.

Tıpta Temel Yaklaşım Bütüncüldür

Hasta değerlendirmesinde temel yaklaşımın bütüncül olduğunu belirten Uzm. Dr. Mamedova yalnızca şikâyetler ve kan tahlillerinin değil fizik muayene, vital bulgular, ayrıntılı öykü, özgeçmiş, soy geçmiş ve gerekli görülen tetkiklerin birlikte ele alındığını söylüyor. Bu nedenle tıpta temel prensibin hastalık değil hasta tedavisi olduğunu vurguluyor.

Yapay zekanın sağlık alanında tamamen dışlanmadığını ifade eden Uzm. Dr. Mamedova doğru kullanıldığında hekimler için destekleyici bir araç olabileceğini ancak sağlık çalışanı olmayan kişiler için doğrudan tedavi önerisi almanın riskli olduğunu dile getiriyor.

Uzmandan Net Uyarılar

Uzm. Dr. Giunel Mamedova internet ve yapay zeka üzerinden alınan sağlık bilgilerinin nasıl ele alınması gerektiğine ilişkin şu uyarılarda bulunuyor:

Kan tahlili sonuçları tek başına tedavi kararı için yeterli değildirİnternetten veya yapay zekadan alınan bilgilerle ilaca başlanmamalıdırŞikâyetler devam ediyor veya giderek artıyorsa tıbbi değerlendirme gerekirKullanılan tüm ilaçlar ve takviyeler hekime eksiksiz şekilde bildirilmelidir

Tedavi Sürecinde Muayene ve Değerlendirme Şart

Çamlıca Erdem Hastanesi’nden İç Hastalıkları Hekimi Uzm. Dr. Giunel Mamedova ani başlayan ya da zaman içinde kötüleşme eğilimi gösteren şikâyetlerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek “İnternetten ya da yapay zekadan alınan bilgilerle ilaç kullanmak yerine mutlaka hekime başvurulmalı. Erken ve doğru değerlendirme pek çok ciddi sağlık sorununun önüne geçebilir” mesajını veriyor.

Yapay Zekaya Sorup İlaç Alanlar Dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Proje kapsamında ilk olarak Kızılay’da Fazilet Eczanesi’ne teslim edildi. Atık İlaç Kutusu, ilaç toplamak isteyen gönüllü eczanelere de ulaştırılacak.

Çankaya Belediyesi, Ankara Eczacılar Odası ve Ankara Büyükşehir Belediyesi, “Sıfır Atık” kapsamında hayata geçirilen Atık İlaç Toplama Projesi ile evlerde biriken, son kullanım tarihi geçmiş ilaçların toplanması ve çevreye zarar vermesinin önüne geçmek amacıyla iş birliği yaptı.

Proje kapsamında ilk atık ilaç kutusu, Çankaya Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner ile Ankara Eczacılar Odası Başkanı Cem Abbasoğlu’nun da katılımıyla Kızılay’daki Fazilet Eczanesi’ne yerleştirildi. Toplanan atık ilaçların güvenli şekilde bertaraf edilmesini hedefleyen proje doğrultusunda, ilaç toplamak isteyen gönüllü eczanelere de atık ilaç kutularının ulaştırılması planlanıyor.

GERİ DÖNÜŞÜMDE REKOR
Çankaya Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner, konteyner teslim töreni sırasında yaptığı konuşmada ‘sıfır atık’ anlayışıyla hareket ettiklerini vurguladı. Başkan Güner, “Çankaya’da artık kullanılmaya ihtiyaç duyulmayan ilaçlar, vatandaşlarımız ve eczacılarımız aracılığıyla atık konteynerlerde toplanıp hem doğaya zarar vermemesi amacıyla hem de sıfır atık anlayışına uygun bir şekilde dönüştürülmüş oluyor. Ankara Eczacı Odamız ile iş birliği yaptığımız çok konu var, bu sonuncusu oldu. Hem kendilerine başarılar diliyorum hem de bu projenin Çankayamıza ve sıfır atık projemize katkı sağlamasını temenni ediyorum. Yurttaşlarımızın daha da bilinçlenmesi ve bu vesileyle de görünürlüğümüzün daha çok artırılması amacıyla katkı sağlayacağını umuyorum” dedi.

SON 6 AYDA 30 TON ELEKTRONİK ATIK TOPLANDI

Göreve geldiği günden bu yana 3 bin 500 ton ambalaj, 500 ton tekstil atığı, 700 ton da diğer atıkların toplanıp geri dönüşüme kazandırıldığını ifade eden Başkan Güner, “Son 6 ayda ise 30 ton civarında sadece elektrik ve elektronik ürünler toplandı ve tekrar dönüşüme kazandırıldı. Bu konuda rekora açık bir ilçeyiz. Hedefimiz, bu çalışmaları hızlandırarak kısa sürede çok daha iyi bir noktaya ulaşmak. Bu aşamaya geldikten sonra süreci birlikte değerlendirerek yeni hedefler ve yol haritaları üzerinde yeniden çalışacağız” diye konuştu.

ABBASOĞLU: “200 ECZANEYE DAHA ATIK İLAÇ KONTEYNERİ YERLEŞTİRİLDİ”
Ankara Eczacı Odası Başkanı Cem Abbasoğlu ise 200 eczanede daha atık ilaç konteynerlerinin hayata geçirildiğini belirterek, “Biz toplum sağlığı adına meslek olarak en önemli noktada var olmaya devam edeceğiz. Belediyelerimiz ve devlet kurumlarımız ile iş birliği içerisinde olmaya her zaman devam edeceğiz” dedi. Abbasoğlu, böyle projelerin içerisinde yer almaktan da özellikle mutluluk duyduğunu dile getirerek, “Atık ilacın toplum sağlığı için ne kadar önemli olduğunu, topluma karışmaması gerektiğini ve konteynerlerde toplanıp belediyelerimiz aracılığıyla imhaya gönderilmesinin ne kadar önemli olduğunu anlatabilmek bizler ve belediyelerimiz ile çok daha kolay olacak. Katkılarından dolayı Çankaya Belediyesi’ne teşekkür ediyoruz’’ dedi.  

ÇEVRE VE HALK SAĞLIĞINA ÖNEMLİ KATKI

Proje kapsamında atık ilaçlar, 1. Sınıf Atık Getirme Merkezleri ile gönüllü eczanelere yerleştirilen atık ilaç konteynerleri aracılığıyla toplanarak güvenli şekilde imha ediliyor. Böylece ilaçların toprağa ve suya karışması engellenirken, sıfır atık hizmetlerine erişim kolaylaştırılıyor. Türkiye genelinde yılda yaklaşık 350 ton atık ilacın oluştuğu belirtilirken, en fazla atığa dönüşen ilaçların ağrı kesici, antibiyotik ve antigribal ürünler olduğu ifade ediliyor. Toplanan atık ilaçlar yüksek sıcaklıkta imha edilirken, bu süreçte enerji geri kazanımı da sağlanıyor. Çankaya Belediyesi, proje ile hem çevre ve halk sağlığının korunmasını hem de sürdürülebilir atık yönetimine katkı sunmayı amaçlıyor.  

Çankaya Belediyesi’nden Atık İlaç Toplama Projesi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Manisa Büyükşehir Belediyesi, “Sıfır Atık” vizyonu doğrultusunda çevre kirliliğini önlemek amacıyla dev bir adıma imza attı. Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu ile Manisa Eczacı Odası Başkanı Duygu Elmas Mutlu arasında imzalanan protokol kapsamında, il genelindeki eczanelerden toplanan yaklaşık 15 ton son kullanma tarihleri geçmiş olan atık ilaçlar, çevreye zarar vermeden bertaraf edildi.

Manisa Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı koordinesinde yürütülen çalışmada, eczanelerden toplanan atıklar özel ekiplerce teslim alındı. Çevre lisanslı bertaraf tesislerine nakledilen ilaçlar, yüksek standartlarda imha edilerek yer altı sularına ve toprağa karışması engellendi.

İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Daire Başkanlığı yetkilileri, atık ilaçların kontrolsüz şekilde çöpe atılmasının veya doğaya bırakılmasının ciddi çevresel riskler oluşturduğuna dikkat çekerek, bu tür iş birliklerinin önemine vurgu yaptı. Protokolün, çevre bilincinin artırılmasına ve sürdürülebilir bir gelecek hedeflerine katkı sağladığı ifade edildi.

Manisa’da 15 Ton Atık İlaç Doğaya Karışmadan İmha Edildi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’deki ilaç kuru belirleme yönteminin ekonomik gerçeklerin gerisinde kaldığını vurgulayan Nezih Barut, bazı ilaç üreticisi firmaların mali koşullara dayanamadığı için satışa çıkarıldığına dikkat çekti. Bu gelişmelerin yalnızca sanayimizi değil, vatandaşlarımızın ilaca erişimini de riske attığını belirten Barut, sektörün kalıcı ve öngörülebilir bir yapıya duyduğu ihtiyacın daha da belirgin hale geldiğini vurguladı.

Ekim ayı itibarıyla 50 TL’ye varan Avro kuruna karşılık, 21,67 TL olan ilaç kurunun son bir senedir değişmediğini belirten Barut; “Zaman kaybetmeden ilaç kuru güncellenmeli, fiyatlandırma sistemi reforme edilmelidir. Türkiye’de son bir yıldır fiyatı değişmeyen tek ürün ilaçtır. Bu durum üretim planlamasını, tedarik zincirini ve yatırımlarımızı olumsuz etkiliyor” dedi.

İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası (İEİS) Yönetim Kurulu Başkanı Nezih Barut Türk ilaç endüstrisinin vatandaşlarımızın kullandığı her 100 kutu ilacın 92’sini yerli üretimle karşıladığını hatırlatarak şu ifadeleri kullandı: “Vatandaşlarımızın ilaca erişiminde aksama yaşanmaması için üretimi her daim olduğu gibi tüm gücümüzle sürdürüyoruz. Zira halk sağlığı bizim önceliğimiz. Bu hassasiyetimizi Covid-19 ve deprem felaketleri döneminde vatandaşlarımızı ilaçsız bırakmayarak gösterdik. Sektörümüzde yaşadığımız en hayati sorun ilaç fiyatlandırma mekanizmasının güncel koşullara yanıt vermemesidir. Bu konunun en kısa sürede çözüme kavuşmasını bekliyoruz.”

İlaç endüstrisi üretmeye devam ediyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Faydalı Model Belgesi kazanan Prof. Dr. Şebnem Çınar Yücel ve Deniz Tekin’i makamında ağırlayarak tebrik eden Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, “Üniversitemizde üretilen bilimsel projeler, faydalı ürünlere dönüşmeye devam ediyor. Akademisyenlerimiz ve mezunlarımızın ortak çalışmalarıyla ortaya çıkan ‘Güvenli İlaç Hazırlama Önlüğü’ projesi, sağlık çalışanlarının iş güvenliği açısından son derece değerli.  Faydalı Model Belgesi almaya hak kazanan buluşlarından ötürü Prof. Dr. Şebnem Çınar Yücel hocamızı ve mezunumuz Deniz Tekin’i tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum” dedi.

Proje ile ilgili bilgi veren Prof. Dr. Şebnem Çınar Yücel, “İlaç hazırlığı, özellikle antineoplastik ilaçlarda sağlık çalışanları için risk oluşturabiliyor. Mevcut önlükler tek kullanımlık, sıvı geçirmez ve uzun kollu olsa da ilaç hazırlamayı kolaylaştıracak aydınlatma sistemlerinden yoksun. Bizim geliştirdiğimiz önlük, ışıklı uyarı ifadeleri ve aydınlatma birimleriyle sağlık çalışanına güvenli bir ortam sunuyor. Böylece hem hazırlık aşamasındaki hataların önüne geçilmesi hem de çalışan güvenliğinin artırılması amaçlanıyor” diye konuştu.

Egeli araştırmacıların ürettiği ‘Sağlıkta Güvenli İlaç Hazırlama Önlüğü’ faydalı model belgesi aldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

EÜ Eczacılık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hande Gürer Orhan, Sempozyuma video mesaj ile katılarak katılımcılara hitap etti. Prof. Dr. Orhan “Bu önemli etkinliğin hazırlanmasındaki özverili çalışmaları için Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı öğretim üye ve yardımcılarına teşekkür etmek isterim. Ayrıca ulusal ve uluslararası düzeyde değerli konuşmacılarımıza teşekkürlerimi ifade etmek isterim. Akademik birikimleri ve katkıları, sempozyumumuzu büyük ölçüde zenginleştirdi. Katılımlarınız bizler için son derece kıymetli. Bugünkü programın, bilimsel fikir alışverişine, yeni iş birliklerine ve ilham verici tartışmalara vesile olacağına inanıyorum. Hepinize verimli ve keyifli bir sempozyum diliyor ve teşekkür ediyorum” dedi.

“Endüstri ile güçlü iş birliklerimiz var”

Sempozyum Başkanlığını üstlenen Prof. Dr. Özgen Özer “Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalımız, Kozmetoloji ve Biyofarmasötik Farmakokinetik bilim dallarını da kapsamaktadır. 5 farklı yüksek lisans ve 2 doktora programına kayıtlı 60’tan fazla lisansüstü öğrencimiz var. Endüstri ile ulusal ve uluslararası alanda güçlü iş birliklerimiz bulunmaktadır. Endüstri için çeşitli ilaç ve kozmetik ürünler geliştirmekteyiz. Özellikle Prof. Dr. Fattal ile birlikte geliştirdiğimiz mikropartiküllerin kolajen-laminin bazlı dermal matrikslere yüklenmesi ile hazırlanmış yara örtüsü, klinik çalışmalarla başarıya ulaşmıştır. Yaşanan süreç akademisyenler için uzun ve zorlu olmakla birlikte bizler için değerli bir deneyim oldu. Nanoteknoloji ve ilaç alanında en güncel konuları değerlendireceğimiz bu sempozyumun, bilimsel paylaşım ve iş birliği için değerli bir platform olacağına inanıyorum” diye konuştu.

Prof. Dr. Elias Fattal, gerçekleştirdiği sunumda, “Nanopartiküller hedef dokuya ulaşırken tümörlerdeki yoğun matriks, yüksek sıvı basıncı ve hipoksi gibi engellerle karşılaşıyor. FDA onaylı nanoteknolojik ürünler kanser, anemi, enfeksiyon ve Covid-19 aşılarında kullanılıyor; ancak inflamatuar hastalıklar için onaylı ürün neredeyse yok. Bu nedenle çalışmalarımızı romatoid artrit, inflamatuar bağırsak hastalıkları, sepsis ve skleroderma gibi alanlara yönlendirdik. Nanoteknolojik ürünleri bir otobüse benzetiyorum: ilacı doğru hedefe götürmeli, yolun ortasında bırakmamalı. Bu yüzden kapsülleme oranı, salım hızı ve dolaşımda kalma süresi kritik. Pro-ilaç stratejisi ile PEG kaplı nanopartiküller ürettik; böylece parçacıklar dolaşımda daha uzun süre kalıyor ve özellikle aktive olmuş makrofajlarda ilacı serbest bırakabiliyor. Bu yaklaşım, hedefe yönelik ve daha etkili tedavi imkânı sunuyor” dedi.

Prof. Dr. Giuseppe De Rosa ise bileşenlerin kolaylıkla bir araya gelerek nanopartiküller oluşturduğu yenilikçi bir sistem geliştirdiklerini anlatarak kendiliğinden oluşan nanopartiküllerin kliniklerde kolayca hazırlanabileceğini ifade etti. Aşı ve gen terapilerinde, nükleik asit ve peptit taşınması gibi farklı alanlarda bu sistemlerin uygulanabileceğini belirten De Rosa, kemoterapötik ajanların tümöre hedeflenmesini sağlamak ve kan-beyin bariyerini aşmak için potansiyel bir yapı olarak kullanılabileceklerini de özellikle vurguladı.

Güncel bilgiler katılımcılara aktarıldı

Program kapsamında Dr. Öğr. Üyesi Zeren Arda Öztürk endozom-mimetikler, Dr. Öğr. Üyesi Burcu Binici mRNA aşılarında taşıyıcı sistemler ve Arş. Gör. Gökselin Özgen mikrorobotlar hakkında en güncel bilgileri sundu. Sunumların ardından akademisyenler gelen soruları yanıtladı. Akabinde Prof. Dr. Özgen Özer tarafından konuşmacılara “Teşekkür Belgesi” takdim edildi.

Etkinlikle ayrıca yakın zamanda emekli olacak Fransız Bilim Akademisi Onur ödülü sahibi Prof. Dr. Elias Fattal için bir emeklilik töreni düzenlendi ve birlikte çalıştığı akademisyenler konuşmalar yaptı. Eczacılık Fakültesi Dekanlığı ve Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı tarafından Prof. Dr. Fattal’a hediyeler sunuldu.

EÜ’ de “Nanoteknoloji ve İlaç Taşıyıcı Sistemlerde Yenilikler Sempozyumu” düzenlendi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.